Issuu on Google+

четврток. 30 август 2012 чет. max. 340 C min. 140 C

пет. max. 350 C min. 140 C

саб. max. 350 C min. 140 C

МБИ 10

1.846,23

МајК зафИровСКИ Бизнисите од дијаспората да ги искористиме за развојот на Македонија }9 учебниците ќе се полнат со нова историја! }7

+0,20%

Извор: Македонска Берза

МБИД

1.760,08

-0,02%

ОМБ

118,71

-0,08%

ЕМУ

61,50

САД

$

48,99

Курсна листа на Народна банка на Македонија

БеНзИНИте НаСКоро 120 деНарИ за лИтар?! Интерес кај инвеститори има, Како ќе преживее ама нов бренд на хотели во Скопје с$ уште нема! }11 бизнисот? }2-3 Полицијата ќе се вози во Сеат, Порше обвинува за спорен тендер }6-7

www.kapital.mk

број 585 | година 3 | цена 20 ден. | тел. 3 298 110 | факс. 3 298 111

...само идејата е капитал, с$ друго е пари...

член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP

рохатински стана советник на тодориќ }13

1, 2, 3, 4.... 11 МеСецИ ИНдуСтрИјата во МИНуС!

стр.

4-5

В.Британија

£


КАПИТАЛ ЧЕТВРТОК 30.08.2012

WWW.KAPITAL.MK

2 НАВИГАТОР ИЗЈАВА НА ДЕНОТ

> коментар > анализа > победник и губитник > бројка > лидери > не им беше денот

Како глобален фактор потребна ни е силна Европа. Потребна ни е заедничка соработка, на пример, во надворешната, одбранбената и безбедносната политика. Сигурен сум дека во Европа ни треба заеднички безбедносен концепт, зашто ние сме безбедносна заедница. Затоа, се подразбира дека заедничката соработка во оваа сфера би можела да придонесе за поголема интеграција.

ГВИДО ВЕСТЕРВЕЛЕ

www.kapital.mk

министер за надворешни работи на Германија

четврток 30/08/2012

КОМЕНТАР

Катерина Попоска

katerina.poposka@kapital.mk

Се бара спас!

И

ндустријата тоне цела година. Единаесетти месец по ред државната статистика објавува дека индустриското производство паѓа, и тоа 7% само во јули. Металопреработувачката индустрија во јули годинава падна за 23,6%, индустријата за градежни материјали за фантастични 37,2%, текстилната за 7,4%, нафтената за 95%, а прехранбената за 6%... Ваквиот тренд само ја докажува очајната состојба во која се наоѓа македонската економија, кој и не трае малку. Сé поочигледната неликвидност дома, тешкиот пристап до свежи пари, дополнето со намалените нарачки од странство, секако, ќе ја дотолчи позицијата на оние од кои живее целата економија. Алармот за Владата веќе одамна е вклучен, се чека само на акција! Ако се земе предвид фактот дека индустриското производство учествува со 20% во вкупната економија, падот на индустриското производство 11 месеци по ред навестува и негативен брутодомашен производ за вториот квартал. Долгорочниот пад на производството е првиот сигнал дека економијата е во криза. Што понатаму, до кога вака?! Бизнисот одамна чека „вештачко дишење“ за да преживее, за повторно да застане на нозе... Во вакви околности, компаниите се принудени на драстични измени во нормалното работење, на преиспитување на трошоците, а истовремено, треба да ги исполнат потребите и очекувањата на купувачите, акционерите, вработените, доставувачите. Падот на производството значи и помала продажба, помали приходи, помалку вработени, помал доход, помала потрошувачка, помал извоз... Сето тоа значи и помалку пари за државата. За тоа сведочи и податокот дека 57.640 фирми во јули имаат блокирани сметки, што практички, значи дека имаат клуч на врата. Толку бизниси згаснуваат. Повеќе од јасно е дека малку економии на долг рок може да ја издржат агонијата. Отсуството на слух на подолг рок ќе значи и колапс на целата економија. Не треба многу да мудруваме, само треба да ги видиме земјите кои како давеници за сламка се доведоа пред свршен чин - енормно да се задолжуваат во странство за да ги закрпат буџетските дупки. Некои посегнаа и по зголемување на даноците. Паметните цврсто го затегнаа ременот и ги скратија непродуктивните расходи. По што ќе посегне македонската Влада? Кој пат ќе го избере?!

Kapital Akademija... член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Вељко Влаховиќ бр 11, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.commk

> БРОЈКА

2,2%

Словенечките банки под истрага

Ц

пониски бруто-плати примиле вработените во јуни споредено со истиот месец лани, пресметал Заводот за статистика. Според податоците на Заводот, ваквото намалување се должи, пред сé, на намалувањето на просечната месечна исплатена бруто-плата по вработен во секторите информации и комуникации (32,2%); уметност, забава и рекреација (9,7%) и административни и помошни услужни дејности (6,7%).

ентралната банка на Словенија изготви таен извештај за состојбата во словенечкиот банкарски систем, кој содржи и сомневања за криминални активности во некои банки, јавија словенечките медиуми. Овој извештај во средата е предаден на посебна група државни адвокати, специјализирани за борба против организиран криминал и корупција. Тајниот извештај, кој го направи централната банка на барање на владата, премиерот Јанез Јанша им го предаде на министерот за внатрешни работи, Винко Горенак и на главниот државен адвокат, Звонко Фишер. Јанша се одлучил на ваков потег затоа што оценил дека во извештајот се појавуваат сомнежи за штетно делување и злоупотреба во работењето на банките.

Бензините наскоро 120 д Како ќе преживее бизни 92 87

Движење на цената на еуросупер 98 во Македонија (ден/лит)

90

извор: Регулаторна комисија за енергетика

82

82

77,5

77

во ју јули 2008 година, цена е цената на нафтата наа светските св берз е берзи го достигна макс а максимумот

горивата со рекордна цена од историјата на Македонија

72

72 67 62

63

57

56,5

ккога нафтата во светот ссе продаваше п по 50.6 дол д долари за барел, ееуросупер-98 еур ур кај нас ччинеше 56.5 денари чин

10

742.788

денари поскапе најупотребуваното тони нафта и нафтени деривати е проектираната гориво во земјава, бензинот од 98 потрошувачка во земјава за оваа година, што е октани, само за два месеци 6,6% повеќе во однос на лани

52

Енергетските аналитичари и експертите сметаат дека цените на горивата во земјава се формираат премногу слободно. Промена на методологијата бараат и бизнисмените, за кои фрапантен е податокот дека рафинериските цени на горивата на Окта се највисоки во речиси цела Европа Катерина Попоска katerina.poposka@kapital.mk

Ц

за енергетика повисоката цена ја правдаат со зголемувањето на вредноста на доларот. Промена на методологијата бараат и бизнисмените, за кои фрапантен е податокот дека рафинериските цени на горивата на Окта се највисоки во речиси цела Европа. Последното поскапување на горивата од РКЕ го правдаат со растот на просечната цена на нафтата на светските берзи за 5% и понискиот курс на денарот во однос на доларот за 1%.

Нема интервенција од Владата

е н ат а о д 9 0 д е н а р и з а л и т а р еуросупер од 98 октани наскоро може да достигне фантастични 120 денари (две евра), коментираат во дел од нафтените компании во земјава. Вртоглавиот раст на цените на горивата во земјава не запира со месеци. Само за два месеци еуросупер 98 поскапе 10 денари. Енергетските аналитичари и експертите сметаат

дека цените на горивата во земјава се формираат премногу слободно. За нив е нелогично што растот на цената на нафтата на светските берзи несоодветно ги поскапува дериватите во Македонија. Пред четири години, кога барел нафта се продаваше по 147 долари, бензинот во земјава достигна цена од тогаш рекордни 82 денари. Сега литар еуросупер од 98 октани чини 90 денари, а барел нафта на светските берзи се продава по 115,5 долари. Од Регулаторната комисија

Сегашните рекордни 90 денари за литар бензин не се доволни за Владата да се откаже од акцизата или како што неодамна најави, да бара средба со менаџментот на Окта за да иницира измена на Методологијата за цените на горивата. Министерот за економија, Ваљон Сараќини, го повтори ставот дека засега не планираат да интервенираат за запирање на растот на цените на енергенсите. „Владата досега донесе низа антикризни мерки за стопанството и за граѓаните за да ги ублажи сите поскапувања, но има работи на кои не можеме да влијаеме. Тоа се рефлектира од

РЕГИОНАЛНИ ПАРТНЕРИ НА КАПИТАЛ

Првиот број на дневниот весник Капитал се појави на 17 март 2010 телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 e-mail: kontakt@kapital.com.mk Издава: KAPITAL MEDIA GROUP доо Скопје, компанијата е формирана во 1999 година, кога е издаден првиот број на магазинот Капитал ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, 1000 Скопје, п.фах: 503, Република Македонија

ПРЕТПЛАТА НА ДНЕВНИОТ ВЕСНИК КАПИТАЛ И НА МАГАЗИНОТ КАПИТАЛ Сања Савовска: ++ 389 2 3298 110/ лок:104 pretplata@kapital.com.mk

ДИРЕКТОР И ГЛАВЕН УРЕДНИК: Љупчо Зиков

РЕКЛАМА И ОГЛАСИ: Александра Стојменова: ++389 2 3298 110/ лок:103; marketing@kapital.com.mk; aleksandra@kapital.com.mk

ИЗВРШЕН ДИРЕКТОР (МАРКЕТИНГ И ФИНАНСИИ) Гордана Михајловска ГРАФИЧКИ И ИТ ДИРЕКТОР Николај Томашевски OFFICE MANAGER И ФИНАНСИИ Александра Николова: ++389 2 3298 110/ лок:101 nikolova@kapital.com.mk

СПЕЦИЈАЛНИ ПРИЛОЗИ: Гордана Михајловска ++389 2 3298 110/ лок:202; prilozi@kapital.com.mk

ОДГОВОРЕН УРЕДНИК Спасијка Јованова

ОВЛАСТЕН ПРАВЕН ЗАСТАПНИК: “Адвокатско друштво ДЕ ЛЕГЕ”

ПОМОШНИЦИ НА ОДГОВОРНИОТ УРЕДНИК Катерина Синадиновска (политика) Катерина Попоска (економија)

Печати: Графички Центар Скопје Според мислењето на Министерството за култура за дневниот весник “Капитал” се плаќа повластена даночна стапка. Текстовите и фотографиите не се враќаат. Сите објавени текстови, фотографии и друга графичка опрема се авторски заштитетни и можат да бидат преобјавени, или на друг начин користени само со дозвола на издавачот. Даночен број: МК 4030999366644; Жиро сметки: Еуростандард банка: 370011100019555

УРЕДНИЦИ Александар Јанев, Петре Димитров Александра Спасевска ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА СПЕЦИЈАЛНИ ДОДАТОЦИ Верица Јорданова ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА WWW.KAPITAL.MK Александар Јанчески


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ЧЕТВРТОК 30.08.2012

3

> БРОЈКА

9

Гранит обезбеди работа за 180 милиони евра во Република Српска

Е

дна од најголемите градежни компании во земјава, Гранит а.д. и Интеграл инженеринг од Република Српска потпишаа нов договор со Јавното претпријатие Автопатишта на Република Српска. Предмет на договорот е изградба на автопат Бања Лука–Добој, секција Прњавор–Добој. Вредноста на договорот изнесува 180 милиони евра, со рок на изведување од три години. Во вредноста на работите Гранит учествува со 40%. Гранит во првите шест месеци од годинава оствари добивка од 2,8 милиони евра, што е 57% повеќе од лани. Остварените приходи на Гранит изнесуваат 31 милион евра и бележат пад од 20% во споредба со лани. Според неконсолидираниот извештај пак, приходите на Гранит изнесуваат 33,5 милиони евра, што е 20% помалку од лани, а добивката изнесува 2,7 милиони евра, што претставува раст од 9,5% во споредба со првата половина лани.

тендер наскоро ќе биде распишан за продажба на загубарот ОХИС, најави министерот Ваљон Сараќини. И покрај неуспехот на досегашните тендери, министерот вели дека засега нема промена на условите во тендерската документација за ОХИС, иако има такви барања од некои компании. Сараќини напомена дека се обидуваат да најдат успешен начин за решавање на овој загубар. „Има нови барања, работиме во таа насока, но сите во Владата, посебно економскиот тим, се обидува да најде успешен начин и услови за привлекување што повеќе компании, за прибирање тендерска документација, на некој начин.“

денари за литар?! сот? Структура на цената на еуросупер-98 (август 2012год.) (ден/лит) маржа, 1.5

акциза, 21.8

ддв, 15.9

рафинериска цена, 49.8

извор: Регулаторна комисија за енергетика

тешката економска криза и во Европа и во светот. Она што досега сме го кажале останува како став на Владата и не би имал што да додадам“, изјави Сараќини. Владата минатата година се откажа од дел од акцизата за нафтени деривати за да ја заузда растечката цена. На таков потег годинава се одлучи Францускиот премиер, Жан Марк Еро, кој привремено ќе ги намали акцизите на бензинот и на дизелот, ветување кое беше еден од главните негови адути пред изборите. Н о, ко м п а н и и т е с е ж а л а т д е к а прескапите горива ќе ја изгорат цела економија. Посебно се критични земјоделците и индустријата, каде што главни производни трошоци се с$ поскапите мазут и дизел. Според податоците од енергетскиот биланс на Македонија, на најголем удар од скапите горива е изложен сообраќајот, кој учествува со 57,5% во вкупната потрошувачка на нафта и нафтени деривати во земјава. Индустријата лани потроши 189.671 тони нафта и нафтени деривати, што е 24,8% од вкупната потрошувачка. „Речиси целото производство во Бучим

-да се зголеми стапката на искористеност на суровата нафта за поголема преработка на деривати; -течниот нафтен гас Окта да го задолжителна давачка за продава по регулирани цени, не по пазарни; формирање државни -да се намали фиксниот износ резерви, од 29 долари по тон што и се 0.89 признава на Окта за преработка на нафтата; надоместок за животна -да се намали износот од 25% за преработка на мазут од вкупно средина, увезената сурова нафта, кој ако 0.08 не се продаде, државата има обврска да го откупи; малопродажна цена -да се намалат транспортните 90 денари/литар трошоци.

е на дизел и токму овој енергенс учествува со 9% во цената на чинење на производот, што воопшто не е малку. Вакви цени на горивата не очекувавме. С$ додека цената на бакарот е висока, поскапувањето на горивата можеме да го калкулираме во крајната цена, што секако, значително ни влијае на профитот“, тврди заменикгенералниот директор на Бучим, Николајчо Николов. Дел од прехранбените компании најавуваат поскапување на производите, мерка за која признаваат дека е непопуларна. „Премногу сме зависни и од дизелот и о д с т р у ј а т а. О в и е е н е р г е н с и учествуваат со повеќе од 60% во трошоците за производство. Од сите машини, само една производна линија работи на гас, така што поскапувањата на енергенсите н$ дотепуваат. С$ уште не сме направиле прсметки, но сериозно размислуваме да ги поскапеме производите. Можно е цената да се зголеми и до 5%“, вели за „Капитал“ сопственик на прехранбена компанија од земјава. Ценовниот шок со негодување го д о ч е к у в а ат и ко м п а н и и те о д

Што содржи методологијата?

Ц

Каде сé треба се измени методологијата за формирање на цените на горивата?

ените на горивата се формираат на секои 14 дена. Регулаторите ја земаат просечната цена на суровата нафта „брент“ на светските берзи во претходните две недели. Таа се множи со просечниот курс по кој Окта купила долари за да ја плати нафтата. Притоа, не се зема предвид официјалниот среден, куповен или продажен курс на денарот во однос на доларот, туку цената што ја платила рафинеријата за откуп на доларите, а на неа се додава и банкарската провизија за трансакцијата. Дури потоа на овој износ, како трет индикатор, се додаваат просечните референтни цени на дериватите на светските пазари. Во цената на горивата се пресметани и сите трошоци во работењето на рафинеријата утврдени врз основа на договорот меѓу Владата и стратешкиот партнер, како и специфичната тежина на секој вид гориво. Од сите тие параметри се добиваат рафинериските цени на горивата во земјава. За да се добијат малопродажните, се додаваат уште транспортните трошоци од рафинеријата до сите бензински станици, маржата на дистрибутерите, трошоците за осигурување, шпедиција, акцизата, ДДВ и надоместот за трошоци на животната средина.

металопреработувачката индуструја. Професорот по даночна политика Живко Атанасовски неодамна препорача ако државата не сака да интервенира во даноците, може да размисли за евентуални субвенции на одредени сектори во економијата. „Владата треба да води конзистентна политика кога се во прашање даноците. Суштинско кај овие давачки е дали тие се проектирани на нивото кое важи во Европската унија. Државата, ако сака, може да интервенира кај извозните сектори, каде што нафтата е значаен трошок. Мислам дека треба да се интервенира онаму каде што трошоците долгорочно ќе предизвикаат инфлација“, смета Атанасовски.

Цените растат, трошоците паѓаат! Како е можно тоа?

И

покрај ваквиот драстичен пораст на цените на нафтените деривати во последната година, Државниот завод за статистика објави податоци дека трошоците за горива паѓаат. Според ДЗС, трошоците за нафтени деривати во јули се намалиле за 5,1% споредено со истиот месец лани, кога литар еуросупер 98 чинеше шест денари поевтино. Литар еуросупер 98 во јули годинава чинеше 82 денари, а лани 76 денари. Дел од сопствениците на бензински пумпи тврдат дека и при драстично поскапени нафтени деривати, потрошувачката не е значително намалена. И ним не им е јасно како може во екот на поскапувањата на горивата, кога на бензинските пумпи со часови се чекаше за да се купи бензин, државната статистика да измери намалени трошоци за нафтени деривати на годишно ниво од 5,1%.

лидери

> БРОЈКА

5

милијарди метри кубни природен гас годишно ќе добива Србија од Русија. Двете земји ќе склучат долгорочен меѓувладин договор за испорака на руски природен гас до 2021 година. Предлогдоговорот е одобрен од рускиот премиер, Дмитриј Медведев. Македонија купува далеку помалку гас од Гаспром, само 473 милиони метри кубни, што се должи на непостоењето гасна инфраструктура во земјава.

победник и губитник ПОБЕДНИК

+

ОПРА ВИНФРИ

é уште го зазема првото место на листата на „Форбс“ како најплатена славна личност на светот, иако нејзината заработувачка за една година е намалена за 125 милиони долари

С

САШО НАУМОВСКИ

Б

лагодарение на помошта од Стопанската комора и на државата, Витаминка повторно го отвори патот за извоз на „цевитана“ на хрватскиот пазар без нетарифни бариери

не им беше денот

БОЖИДАР ДИМИТРОВ

Д

ежурниот антимакедонист пак се јави - не може да се помири дека македонско античко наследство ќе биде изложено во Кралскиот музеј во Брисел, па зборува дека тоа се фалсификати

Норвешкиот премиер, Јенс Столтенберг, во моментов, веројатно, е најсреќниот човек на планетата. Компаниите Статоил и Лундин петролеум објавија дека нашле нови наоѓалишта на нафта во Норвешка. Со тоа Норвешка повторно си ја обезбеди енергетската иднина. ЈЕНС А само до пред извесно СТОЛТЕНБЕРГ време критичарите зборуваа дека епохата на нафта во Норвешка е целосно завршена, заговарајќи преориентација кон експлоатација на гас и алтернативни енергетски извори. Но, сега сосема замолчеа. Се проценува дека новооткриените наоаѓалишта би можеле да дадат неколку стотини милиони барели нафта. Веста е објавена во пресрет на меѓународниот саем за нафта што ќе се одржи во норвешкиот град Ставангер, од кој новите нафтени наоѓалишта се оддалечени околу 180 километри во морето.

_

ГУБИТНИК Поради сомнежи за штетно делување и злоупотреба во работењето на банките во Словенија, а на барање на словене��киот премиер, Јанез Јанша, Централната банка на Словенија изготви таен извештај за состојбата во словенечкиот банкарски систем. Извештајот МАРКО покажа сомневања за КРАЊЕЦ криминални активности во некои банки, па сега и гувернерот Марко Крањец се соочува со проблеми поради неговото мониторирање на банкарскиот систем. Задача на гувернерот, односно на супервизијата на централната банка, е да го контролира и да го санкционира работењето на банките. Овој проблем е уште еден од многуте со кои во иднина ќе се соочува гувернерот Крањац. Иако не е точно познато за какви податоци станува збор во извештајот, медиумите шпекулираат дека во него се наоѓа точниот износ и проценка колку словенечките банки се во загуба од т.н. токсични кредити.

мисла на денот

КРИСТИНА ФЕРНАНДЕС ДЕ КИРХНЕР

П

ретседателката на Аргентина може да се најде пред проблеми со законот откако федерален обвинител против неа отвори истрага за злоупотреби, по тужба од опозициски парламентарец

ТЕХНОЛОГИЈАТА Е САМО АЛАТКА. НАЈВАЖЕН Е МЕТОДОТ ДО УСПЕХ.

Бил Гејтс

соосновач на Мајкрософт


КАПИТАЛ чеТврТоК 30.08.2012

4

WWW.KAPITAL.MK

навигатор график на денот...

фото на денот...

нето-платите во јуни помали за 2,2% спортски, забавни и рекреативни дејности

дејности на вработување

дејности на коцкање и обложување

вадење јаглен и лигнит

производство на пијалоци

% 24,7

% 16,9

% 15,7

% 12,6

% 7,7

П

С

ремиерот Никола Груевски на средба со македонските иселеници во Торонто пред кои ги презентираше можностите кои ги нуди Македонија за развивање бизнис-односи. Иселениците дадоа поддршка на политиката и на евроатлантскиот пат по кој чекори Македонија.

поред податоците на Државниот завод за статистика, нето-платите во јуни се за 2,2% помали споредено со истиот месец лани. Ваквото намалување се должи, пред с$, на намалувањето на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во секторите рударство и вадење камен (5,3%), градежништво (4,0%) и уметност, забава и рекреација (2,6%).

-13,1%

-9,6%

-11,9%

5,5%

-7,7%

-8%

-8.8%

-7.2%

The Guardian

Главните индустриски сектори на кои се потпира домашната економија веќе една година се заглавени во тешка криза, покажуваат најновите статистички податоци. Во металската, текстилната и во прехранбената индустрија има најголем пад на производството, но уште позагрижувачки е што очекувањата на менаџерите на компаниите до крајот на годинава се дури и попесимистички

lll

александар Јанев

Богатите во велика Британија полека стануваат свесни дека неминовно ќе станат жртва на поголеми давачки. во услови на криза, Лондон е приморан да размислува за мерки кои никогаш не ги преземала една британска влада, а тоа е да купува социјален мир, пишува The Guardian.

Г

aleksandar.janev@kapital.mk

Република

Бугарскиот весник се занимава со еден геостратешки проблем: немањето доволно количина вода за пиење. иако Бугарија с$ уште не е доволно загрижена, препораките од актуелниот самит на оон во Стокхолм се дека во наредниот половина век водата за пиење ќе биде исто толку скапа и вредна колку денес нафтата.

lll

www.kapital.mk НАЈЧИТАНО НА WEB...

1

Со нова стратегија Владата ќе се бори против масовното иселување

2 3

Дојде циркусот во нашиот мал град

4

За 150 возила МВР ќе плати 3,4 милиони евра

Бизнисот се жали на корупција во Е-тендерите и Е-јавните набавки

лавните индустриски сектори на кои се потпира домашната економија веќе една година се заглавени во тешка криза, покажуваат најновите статистички податоци. Државниот завод за статистика објави дека индустриското производство во јули годинава се намали за 6,9%, што е 11-месечен последователен статистички пад. Во металската, текстилната и во прехранбената индустрија има најголем пад на производството, но уште позагрижувачки е што очекувањата на менаџерите на компаниите до крајот на годинава се дури и попесимистички. Некои компании очекуваат дека во следните неколку месеци ќе мора дури и да го преполоват производството. „Менаџерите на металските компании проценуваат дека нивното производство ќе се намали до 35% годинава. Во текстилната индустрија е сосема неизвесно. Дури и товарени камиони подготвени за извоз се откажуваат поради

намалената побарувачка и текстилците воопшто не знаат дали ќе склучат договори за работа за идната сезона. Тоа значи дека директно се засегнати над 35.000 луѓе коишто се вработени во оваа индустрија. Затоа, бизнисмените бараат од Владата вертикални мерки за државна поддршка на конкретни сектори коишто најмногу страдаат од кризата, а се главни столбови на кои се потпира целата економија“, коментираат од бизниссекторот. Од текстилните компании коментираат дека следната сезона ќе биде уште полоша од оваа, што значи дека може да се очекува дури и продлабочување на падот што го мери статистиката. „Допрва ќе се знае дали ќе склучиме договори со странските партнери за шиење на новите летни колекции, но засега стигнуваат само лоши сигнали од западноевропските пазари. Ние стравуваме дека идната сезона може да биде дури и полоша. Досега поголеми проблеми имаа помалите конфекции, но како што се зголемува кризата, без работа ќе останат и гигантите во оваа индустрија. Веќе имаме најави да го намалуваме

бројот на вработени за да може производството да биде конкурентно“, изјави Ангел Димитров, директор на текстилната компанија Мода од Свети Николе. Според металуршките компании, состојбите во овој сектор, кој е еден од клучните за македонската економија, дополнително ќе се влошуваат. Според нивните проценки, намалувањето на побарувачката за нивните производи до крајот на годината може да достигне и 50%. Тоа ќе значи ново намалување на производството, кое веќе е нерентабилно и непродуктивно и отпуштање работници. „Намалените активности на светско ниво условија берзанските цени на фероникелот, челичните производи и на феросиликоманганот годинава да се намалат за 15%-20%. Побарувачката континуирано опаѓа, а очекувањата се таа дополнително да се намали за 10%-15%. Ако продолжи лошиот тренд, нормално е да се очекува и намалување на бројот на вработените“, велат од компаниите од металската индустрија. Точно е дека европската економија се соочува со тешка

криза, која остава сериозни последици и врз Македонија, меѓутоа Владата не може да ја користи кризата како алиби за економскиот неуспех на земјата, бидејќи тој, всушност, се должи и на слабите економски политики што се применуваат на домашен терен. Владата ја убедуваше јавноста дека има капацитет да испорача економски раст од 4,5% годинава преку зголемени јавни инвестиции од Буџетот во патишта, железници, гасовод. Меѓутоа, Заводот за статистика обелодени дека бруто-домашниот производ (БДП) во првиот квартал од годината падна 1,4%, а многу веројатно е негативниот тренд во економијата статистички да се прикаже и во податоците за вториот квартал, што по дефиниција ќе значи фаза на рецесија. Тоа ќе значи дека се остварува најмрачното сценарио што се предвидуваше за годинава. Интересно е што дури и во екот на оваа должничка европска криза многу земји, всушност, одбегнаа рецесија и остваруваат импресивни економски резултати. Примери за успешни економии и во време на криза се Летонија, која во првиот квартал од годинава оствари економски

јул.12

јун.12

мај.12

апр.12

мар.12

-5,3%

фев.12

дек.11

ное.11

окт.11

авг.11

јул.11

јун.11

мај.11

апр.11

мар.11

фев.11

јан.11

-5.4%

-2,3% јан.12

5% -1,8%

дек.10

ное.10

окт.10

сеп.10

авг.10

11,8%

10,9%

-1,5%

-1,5%

2012 година почна со голем пад во индустријата, кој продолжи во во февруари, што навести голема криза за македонските компании

24,5%

сеп.11

Најголем раст индустриското производство имаше во март 2011 година, кога сите помислија дека попушти финансиската криза во Европа

8,3%

јул.10

lll

10 феб.2010 година беше најтешка за македонската индустрија, кога во најголем дел индустриското производство беше во -0,4% -2,9% минус јун.10

т турција очекува минимум 200.000 бегалци од Сирија. ова го пренесува дубајскиот дневен весник, според кој целиот регион ќе биде цел на стотиците илјади бегалци, кои со оглед на лошата економска состојба која неминовно ќе следува во Сирија, тешко дека ќе се вратат назад.

мај.10

Gulf News

апр.10

lll

1, 2, 3, 4.... 11 м индустријата во мар.10

источноевропските компании не бираат начин и место за да обезбедат свежи финансиски средства. Њујоршкиот весник пишува дека чешки и романски компании поволни кредити бараат дури и на далечниот исток.

фев.10

The Wall Street Journal

јан.10

светот низ медиумите...

-6.9%


МБИ10

3.000

WWW.KAPITAL.MK

2.800 2.600

60 Секунди Брифинг

2.400

проЦенки...

3 факти за...

60,8% 21,7% 13,9%

изнесува искористувањето на капацитетите на деловните субјекти во јули 2012 година, објави Државниот завод за статистика

од компаниите за најголем проблем на ограничувањето на обемот на производство ја сметаат недоволната побарувачка од странство

од компаниите за сериозен проблем на ограничувањето на обемот на производство ги посочуваат и финансиските проблеми

марио монти

премиер на Италија

инфлацијата во германија може значително да порасне

С

пречувањето Европската централна банка (ЕЦБ) да купува обврзници од земји како Италија и Шпанија би можело да доведе до раст на инфлацијата во Германија, предупреди италијанскиот премиер, Марио Монти. Тој се залага да ��родолжи програмата на ЕЦБ за купување обврзници, на што пак, се противи германската централна банка. „Инфлацијата може да се зголеми како последица на значителното зголемување на количината пари во економиите на 17 земји-членки на еврозоната, во комбинација со ниски камати и пораст на цената на обврзниците“, истакна Монти.

месеци о минус! Нафтена индустрија

Индустрија за градежни материјали

топ веСти...

Металска индустрија

-95,4% -37,2% -23,6%

15

производители на пиво ќе ги претстават своите производи на петто издание на Пиволенд, фестивал на пивото кој се одржува во Скопје. Фестивалот се одржува на паркингот пред СРЦ Борис Трајковски, а ќе настапат околу 30-ина музички солисти, диџеи, артисти и бендови.

2.305

слободни места за вториот циклус студии има на Универзитетот Свети Климент Охридски во Битола. Уписот ќе се врши од 3 до 12 септември. Овие два дена ќе се врши запишување на примените студенти, чиј број, според конечните ранглисти, е 1.777, односно 44% од слободните места. Овој процент е во рамките на очекувањата.

"Средба на најголемите – точно напладне” во организација на капитал медиа гроуп

К

апитал Медиа Гроуп ја издаде годинашнава публикација „Топ 200 најголеми и најуспешни компании во Македонија“. По тој повод, на 3 септември организира „Средба на најголемите – точно напладне” (во 12 часот во ресторанот Ден и ноќ), односно двочасовно дружење со првите луѓе на најголемите и најуспешните 200 македонски компании. На средбата ќе присуствуваат претставници на Владата, претседатели и претставници на стопанските комори во Македонија, економски аташеа, директори на банки, професори и економисти. Капитал Медиа Гроуп од годинава овој прием го промовира како редовна годишна средба на најголемите македонски компании. Капитал Медиа Гроуп годинава ја издаде седмата годишна едиција „Топ 200 најголеми и најуспешни“. Рангирањето е направено според вредноста на остварените вкупни приходи и остварениот нетопрофит во 2011 година. Компаниите се анализирани и според големината на активата и на капиталот, бројот на вработени и главните показатели за профитабилност и успешност во работењето. Едицијата содржи повеќе анализи на податоците и индикаторите за успешност и ефикасност во работењето на компаниите во прехранбената индустрија, телекомуникациите, металургијата, енергетиката, трговијата и дистрибуцијата и во градежната индустрија. Сите рангирања се изработени врз основа на официјални и ревидирани податоци обезбедени од официјални институции во Македонија.

за 20 години потребата од вода ќе се зголеми за 50%

П

итер Брабек Летмат, претседател на Извршниот одбор на Нестле, подигна блог „Предизвикот на водата“, со што сака да го сврти вниманието на проблемите кои ќе произлезат од зголемената потрошувачка на вода. Летмат на блогот објаснува дека светот веќе се наоѓа на пат на голема криза, којашто с$ уште не е препознаена и која по размерот и по важноста со себе ги повлекува сите други проблеми со коишто е поврзана. Во својот прв блог Брабек наведува вознемирувачки статистички податоци кои упатуваат дека во следните 20 години потребата од вода ќе се зголеми за 50% и дека до 2030 година користењето на водата ќе надмине 60% од природно обновливите резерви. „Само мал процент од водата се користи за пиење, готвење и за чистење, додека 90% од водата се користи за производство на храна. Доколку сето тоа се гледа во контекст на обезбедување храна за популацијата, која е во континуиран раст, можеме да заклучиме дека ќе дојде до сериозен недостиг од вода, што директно ќе влијае на третина од популацијата до 2030 година“, смета Летмат.

СдСм со интерпелација за претседателот на регулаторната комисија за енергетика

С Текстилна индустрија

-7,4%

Хемиска индустрија

-7%

Прехранбена индустрија

-6%

никоЛаЈЧо никоЛов

директор во Бучим

ДСМ до Собранието поднесе барање за интерпелација на претседателот на Регулаторната комисија за енергетика, Димитар Петров, најави координаторот на пратеничката група, Игор Ивановски. Барањето за интерпелација е поднесено бидејќи, како што посочи Ивановски, Владата досега не се изјаснила за нивниот предлог за разрешување на претседателот и на членовите на Комисијата. Обвини дека во услови на економска криза и сиромаштија, Регулаторната комисија одлучува спротивно на својата функција и на интересите на граѓаните, со што предизвика инфлаторна спирала и поскапување на храната, лебот, маслото и на останатите основни животни продукти. Според него, сите одлуки на Комисијата се спорни, почнувајќи од онаа за поскапување на струјата по втор пат годинава, за укинувањето на дневната евтина тарифа за струја, за неколкукратното зголемување на цените на бензините, како и донесувањето на правилникот за топлинска енергија.

во Бучим можеме да работиме до 2022 година

2.200 2.000

1.800 06/10 10/10 02/11 05/11 09/11 12/11 04/12 08/12

Берза мБи 10 3.000 2.800 2.600 2.400 2.200 2.000 1.800

07/10

МБИ 10

10/10

02/11

05/11

09/11

01/12

1.846,23 Max. Min.

2010/2012 2010/2012

2.827,62 1.847,52

НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК На Македонската берза ЗК Пелагонија вчера беше остварен промет од редовното МБИ 10 2.120,00 тргување од 345.487 евра, при што прометот+2,91% +60,00 на дневно ниво бележи 1.846,23 зголемување од Max. 2.827,62 2010/2012 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК со 16,59% МБИ 10во споредбаMin. 2010/2012 1.847,52 претходниот трговски Топлификација ден. Прометот од НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК 1.846,23 2.131,00 тргување со обврзници ЗК Пелагонија бележи зголемување од-5,29% 2010/2012 Max. 2.827,62 МБИ 10 -119 306,56%.

2.120,00 1.846,23 1.846,23 1.846,23 1.846,23 2.120,00

2010/2012 Min. МБИ 10 МБИ 10 МБИ 10 +60,00 НАЈГОЛЕМ DOW JONES ДОБИТНИК 2010/2012 Max. ЗК Пелагонија Min. 2010/2012 Max. 2010/2012 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИКMax. Min. 2010/2012 Max. 2010/2012 Min. Топлификација 2010/2012 ДОБИТНИКMin. НАЈГОЛЕМ

1.847,52

+2,91%

2.827,62 1.847,52 2.827,62 2.827,62 1.847,52 2.827,62 1.847,52 1.847,52

+60,00

+2,91%

2.131,00 2.120,00 2.120,00 2.120,00 2.120,00 +60,00 2.131,00 DOW JONES +60,00 +60,00

НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК ЗК Пелагонија НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК ЗК Пелагонија 13.000 ЗК Пелагонија -119 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК ЗК Пелагонија 12.500 Топлификација +60,00 НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК 13.500

-5,29% +2,91% +2,91% +2,91% +2,91% -5,29%

12.000 11.500 11.000

НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК -119 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК 07/07 21/08 05/10 19/11 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК Топлификација Топлификација Топлификација DOW JONES

10.500

Топлификација 10.000 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК

03/01

2.131,00 2.131,00 -119 2.131,00 2.131,00 -119

17/02

-5,29% -5,29% -5,29% -5,29%

13.500 13.000

-119 12.500 -119

DOW JONES

12.000

DOW JONES

11.500 DOW JONES 13.500 11.000 DOW JONES

13.102,99 DOW JONES

13.000 10.500 12.500 10.000

-0,17%

12.00007/07 21/08 05/10 19/11 03/01 17/02

11.500 13.500 ДРУГИ ПАЗАРИ 11.000 13.000 13.500 13.500 10.500 12.500 FTSE 100 13.000 13.500 13.000 10.000 12.000 Nikkei225 12.500 13.000 12.500 07/07 21/08 11.500 S&P 500 12.000 12.500 12.000 11.000 Nasdaq 11.500 12.000 11.500 10.500 DAX 11.000 11.500 11.000 10.000 10.500 TOPIX 11.000 10.50007/07 21/08 10.000 10.500 10.00007/07 21/08 10.00007/07 21/08

5.746,31 9.070,76 19/11 1.402,08 3.053,40 6.896,85 752,23

-0,52% +0,51% 17/02 -0,81% -0,66% -0,76% -0,96% -0,17%

05/10

03/01

13.102,99

05/10

19/11

03/01

17/02

05/10

19/11

03/01

17/02

05/10 19/11 03/01 17/02 На 07/07 Волстрит берзанските 21/08 05/10 19/11 03/01 17/02 ВАЛУТИ ДРУГИ ПАЗАРИ индекси останаа речиси 13.102,99 непроменети, бидејќи FTSE 100евро 5.746,31 -0,52% евро -0,17% долар Фунта дестимулативните Nikkei225 +0,51% макроекономски9.070,76 податоци не СТАПКА СТАПКА S&P 500 1.402,08 -0,81% им дадоа на инвеститорите 13.102,99 Nasdaq -0,66% ДРУГИ ПАЗАРИ 3.053,40 1,2499 1,2666 причина за значајно менување 13.102,99 DAX 6.896,85 ПРОМЕНА -0,76% ПРОМЕНА -0,17% на позициите пред состанокот 13.102,99 FTSE 100 5.746,31 -0,52% TOPIX 752,23 -0,17% -0,96% 13.102,99 на+0,34% централните банки. Nikkei225 9.070,76 -0,52% +0,51% -0,17%

-0,17% -0,81% Nasdaq 3.053,40 -0,66% ВАЛУТИ ДРУГИ ПАЗАРИ DAX 6.896,85 -0,76% ДРУГИ ПАЗАРИ ФЈУЧЕРСИ FTSE 100 5.746,31 -0,52% ДРУГИ ПАЗАРИ TOPIX 752,23 -0,96% Nikkei225 9.070,76 +0,51% FTSE 100евро 5.746,31 -0,52% евро долар Фунта FTSE 100 5.746,31 -0,52% S&P 500 1.402,08 -0,81% Nikkei225 9.070,76 +0,51% FTSE 100 5.746,31 -0,52% ЗЛАТО Nikkei225 9.070,76 +0,51% СТАПКА Nasdaq 3.053,40 СТАПКА -0,66% S&P 500 1.402,08 -0,81% Nikkei225 9.070,76 +0,51% S&P 500 1.402,08 -0,81% ВАЛУТИ DAX 6.896,85 1,2499 -0,76% Nasdaq 3.053,40 -0,66% S&P 500 1.402,08 -0,81% 1,2666 Nasdaq 3.053,40 -0,66% TOPIX 752,23 ПРОМЕНА -0,96% DAX 6.896,85 -0,76% Nasdaq 3.053,40 -0,66% ПРОМЕНА DAX 6.896,85 +0,04% -0,76% евро долар TOPIX 752,23 -0,96% Фунта евро 6.896,85 DAX -0,76% TOPIX 752,23 -0,96% +0,34% ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 -0,52% TOPIX 752,23 СТАПКА -0,96% СТАПКА ВАЛУТИ ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10 Нафта Брент 1,2499 1,2666 ВАЛУТИ ВАЛУТИ ФЈУЧЕРСИ ПРОМЕНАевро ПРОМЕНА ВАЛУТИ евро долар Фунта S&P 500 1.402,08 ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10 ДРУГИ ПАЗАРИ

други пазари

1.670,30

VALUTI 111,64

£ €

Фунта евро +0,34% евро ЗЛАТО Фунта евро

СТАПКА Фунта

1,2666

€ $

евро долар -0,52% -0,83% СТАПКА евро долар евро долар

1,2499 1,2499 1,2499 1,2499 -0,52% -0,52% -0,52% -0,52%

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10 СТАПКА СТАПКА СТАПКА СТАПКА СТАПКА СТАПКА ПРОМЕНА ПРОМЕНА

1,2666 1.670,30 ФЈУЧЕРСИ 1,2666 1,2666 +0,34% +0,34% +0,34% +0,34%

ПРОМЕНА ПРОМЕНА ПРОМЕНА ПРОМЕНА +0,04% ПРОМЕНА ПРОМЕНА СТР.10 ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 ЗЛАТО ПОВЕЌЕ СТР.10 НафтаИНФОРМАЦИИ Брент НА ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10 ФЈУЧЕРСИ ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10

1.670,30 ФЈУЧЕРСИ 111,64 FJU^ERSI ФЈУЧЕРСИ ФЈУЧЕРСИ ЗЛАТО

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11

ЗЛАТО ZLATO ЗЛАТО Нафта Брент ЗЛАТО

1.670,30 1.670,30 111,64 1.670,30 1.670,30

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 ПОВЕЌЕ СТР.11 НафтаИНФОРМАЦИИ Брент НА ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 ПОВЕЌЕ НафтаИНФОРМАЦИИ Брент НА СТР.11

111,64 111,64 111,64 111,64

+0,04% -0,83%

+0,04% +0,04% -0,83% +0,04% +0,04%

Нафта БрентBRENT NAFTA Нафта Брент -0,83% -0,83% -0,83% -0,83%

податоЦите Се од претХодниот ден до 15Ч

Р

раст од дури 5,5%, Литванија 4,4%, естонската економија порасна за 4%, економијата на Норвешка за 4,1%, на Полска за 3,8%, додека пак, Турција објави дека во првите три месеци економијата & порасна за 3,2%. Дури

и најголемиот трговски партнер на нашата земја, Германија, објави раст од 1,2%, со што паѓаат во вода објаснувањата на некои владини претставници и економисти дека оваа кризз, всушност, е увезена.

удникот за бакар и злато Бучим може да функционира уште 10 години, вели Николов, кој посочува дека истражувањата во концесиското подрачје на Бучим покажале дека таму може да се работи до 2022 година. „Резервите го продолжија работењето на рудникот за неколку години“, вели Николов, кој објави дека Бучим веќе сериозно работи и на отворање нов рудник за бакар Кадиицаа кај Пехчево, каде што рудата ќе се добива по пат на подземно лужење.

Kapital Akademija... член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.com.mk

Херман ван ромпуЈ претседател на Европскиот совет

Членството на Грција во еврозоната е неотповикливо.

3.300 3.100 2.900 2.700 2.500 2.300 2.100 1.900 1.700 0


КАПИТАЛ четврток 30.08.2012

WWW.KAPITAL.MK

6 политика Бесими или Димитриев, кој зборува во име на Министерството за одбрана?

Ј

асната линија меѓу спротиставените ставови за случајот Слупчане меѓу министерот за одбрана, Фатмир Бесими и неговиот заменик, Емил Димитриев, уште еднаш потцртана, овојпат по прашањето дали ќе има казни за вработените во Министерството за одбрана кои чествуваа споменик на УЧК во армиски униформи. „Има повеќе основи за поведување дисциплинска одговорност, а првите чекори за поведување постапка кон овие лица се преземени и лично очекувам тие соодветно да бидат казнети“, изјави денес Димитриев, кој дополни дека Законот за служба во армијата многу прецизно дефинира што претставува вршење служба во армијата, при што буквално ги опфаќа сите униформирани лица, без разлика каде се вработени во Министерството за одбрана или во АРМ, што значи оти никој не е изземен од одговорност доколку носи униформа.

„Повеќе од петнаесетина членови од Законот ја уредуваат дисциплинската одговорност и во конкретниот случај од настанот во Слупчане има повеќе основи за поведување дисциплинска одговорност“, рече Димитриев. Експресно, на изјавата на Димитриев реагираше министерот Бесими, со став дека Министерството за одбрана смета дека нема прекршување на процедурите, што во најмала рака, е спорна позиција откако се знае како размислува неговиот заменик. И Бесими, кој одби понатамошен коментар на ситуацијата, се повика на истиот Закон за служба во АРМ и на Законот за одбрана. Министерот со ова му понуди своевиден одговор и на претседателот Ѓорге Иванов, кој ден порано изјави дека во случајот Слупчане станува збор за лица од Министерството за одбрана кои ја злоупотребиле армиската униформа и довеле до заблуда дека армијата учествува во тој чин.

ВМРО-ДПМНЕ со свој претставник на претседателската конвенција на републиканците во САД

М

еѓународниот секретар на ВМРО-ДПМНЕ, Влатко Ѓорчев, присуствува на претседателската конвенција на републиканците во Тампа, САД. Во рамките на настанот, јавуваат од ВМРО-ДПМНЕ, Ѓорчев учествувал на повеќе форуми и тркалезни маси на кои се дискутирало за надворешната политика на САД во наредните четири години. Меѓу контактите што ги остварил Ѓорчев во Тампа како позначајни се издвојуваат оние со претседателот на ИРИ, Лорн Крејнер, со конгресменот Рон Пол, со поранешните сенатори Норм Колман и Џим Талент, со поранешниот конгресмен Вин Вебер, личности кои се дел од тимот за надворешна политика на републиканскиот кандидат за претседател на САД, Мит Ромни.

Влатко Ѓорчев

Иванов би се потпишал само на сопствена резолуција за ООН Без да дадат дециден одговор за можноста да се покрене иницијатива во Обединетите нации за понатамошно членство на земјата под уставното име, од Кабинетот на претседателот потенцираат дека Иванов ќе потпише само документ што сам ќе го напише. Ја сфати ли Иванов нацрт-резолуцијата на професорот Јанев како навреда и деградација на институцијата претседател? Габриела Делова

П

gabriela.delova@kapital.mk

ретседателот Ѓорге Иванов ќе стави потпис само на нацрт-резолуција која сам ќе ја напише. Ова е коментарот од Кабинетот на претседателот во врска со писмото испратено од професорот по меѓународно право Игор Јанев до Кабинетот на Иванов. Во него тој ги наведува аргументите според кои Јанев смета дека Генералното собрание на Обединетите нации ќе прифати Македонија во оваа светска организација да биде именувана под своето уставно име Република Македонија. „Нацрт-резолуцијата на префесорот Игор Јанев е уште една од низата иницијативите кои пристигнуваат до Кабинетот на претседателот. Тие се добредојдени и секогаш сериозно се разгледуваат. Сепак, ако се одлучи да се покрене каква било иницијатива до Обединетите нации за продолжување на членството под уставното име, тоа ќе биде иницијатива напишана и потпишана лично од претседателот Иванов“, велат од Кабинетот на претседателот Ѓорге Иванов. Од реакцијата на претседателот може да се сфати дека Иванов иницијативата на Јанев, во најмала рака, ја сфатил како навреда, бидејќи претседателот смета дека подметнувањето готови документи за потпис значи деградација на функцијата претседател.

Како и да е, засега оттаму нема конкретен став дали во септември, кога заседава 67-та седница на Генералното собрание на Обединетите нации, земјава ќе покрене иницијатива. И од Министерството за надворешни работи и од Кабинетот на премиерот, клучните институции надлежни за надворешната политика во земјава, ниту ја отфрлаат, ниту пак, ја потрдуваат можноста за покренување каква било иницијатива за земјава да биде именувана во оваа светска организација под уставното име - Република Македонија. Официјалните коментари оттаму се дека секоја можност е во игра. Во меѓувреме, експертите се децидни. Во моментов на Македонија не & треба дополнителна провокација до јужниот сосед, особено не кога промовираме добрососедска политика, велат тие. По иницијативите за добрососедски односи кои ги реактивира Македонија во последните месеци, треба да се бараат други опции преку кои Македонија, пред с$, ќе го надмине проблемот за името, велат тие. Само за потсетување, информацијата дека Македонија ќе реаплицира во Обединетите нации под уставното име први ја лиферуваа грчките медиуми пред неколку месеци. Тогаш тие се повикуваа на високи дипломатски извори од САД. Досега демант за ваквата информација нема пристигнато од ниту една институција во земјава.

Полицијата ќе се вози во „сеат алтеа“, Порше обвинува за спорен тендер! На електронската аукција која ја следеше Комисијата за јавни набавки при Министерството за внатрешни работи за најповолен понудувач за набавка на 150 полициски возила беше избрана фирмата Ка-дис, со понуда од 3,4 милиони евра за возилото „сеат алтеа фритрек“. Марија Севриева

З

marija.sevrieva@kapital.mk

астапникот Ка-дис за автомобилите „сеат алтеа фритрек 2.0 TDI 4WD“ (Seat Altea Freetrack 2.0 TDI 4WD) ќе биде фирмата која ќе ги замени старите полициски „крајслери“ со нови возила. Возилата „алтеа фритрек“, 150 на број, ќе бидат набавени за 3,4 милиони евра. На електронската аукција која ја следеше Комисијата за јавни набавки при Министерството за внатрешни работи за новите возила се наддаваа пет понудувачи:

Порше-Македонија, Аутомотив груп, АутоМакедонија а.д., Ка-дис и Делукс-ауто од Куманово со возилата „шкода јети амбишн“, „рено колеос дајнемик“, „опел инсигнија НБ“, „сеат алтеа фритрек“ и „фолксваген тигуан трек“. За време на електронската аукција непознати беа понудувачите, освен промената на најниската понуда која ја даваат. Два од понудувачите, кои настапија со највисоки понуди, воопшто не ги променија

понудите во текот на наддавањето. До крајот на надавањето мртва трка се водеше меѓу најповолниот понудувач, Ка-дис и второрангираната компанија, која понуди за 40 илјади евра повисока цена. По затворањето на аукцијата и официјалното соопштување на доставувачот на полициските автомобили реагираше компанијата ПоршеМакедонија, која учествуваше во наддавањето, но како што потенцираат оттаму, тоа им било оневозможено во последните осум минути од отворената електронска аукција. „Во 12:22 минути ни беше оневозможен пристапот до интернет-страницата на Јавни набавки. Иако во потребното поле поднесовме пониска понуда во износ од 209.500.00,00 денари( 4.065 евра), системот не направи освежување на податоците“, се вели во соопштението на Порше-Македонија. Оттаму најавуваат дека во законскиот рок ќе поднесат жалба до Бирото за јавни набавки и до Тендерската комисија при МВР, а како доказ ќе приложат видеоснимка од последните

минути на аукцијата. Од Порше-Македонија тврдат дека поседуваат доказ дека имале непречен пристап на Интернет преку својот провајдер, за што исто така поседуваат доказ. По изборот, Комисијата за јавни набавки при МВР е должна да ја провери тендерската документација на најповолниот понудувач, Ка-дис, и доколку с$ е во ред, да & предложи на министерката Гордана Јанкулоска да ја прифати понудата. Доколку биде прифатено, Ка-дис ќе биде задолжен во рок од 90 дена да испорача 150 нови полициски возила со сите дополнителни спецификации кои беа предвидени во тендерската документација. Возилата треба да бидат во бела боја, со ознаки на полицијата, звучна сигнализација, посебен радиосистем. Техничкиот дел од спецификациите предвидува возилата да бидат со дизел-мотор со зафатнина од 1.900 до 2.300 кубни сантиметри и моќност од 110 д�� 140 kW. На официјалната страница на Ка-дис најевтината варијанта на „сеат алтеа фритрек“ со дизел-мотор и основна опрема чини 18.130


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ чеТврТоК 30.08.2012

политика 7

Учебниците ќе се полнат со нова историја! Учебниците по историја во иднина ќе бидат средство за промоција на соживот и меѓуетничка толеранција. Спорните факти ќе се занемарат, а во прв план ќе се сплотувачките елементи од заедничката историја

кои се препораките на ЕУРоклио?

Според препораките на ЕУРОКЛИО, европската организација која заедно со АНИМ го изготви извештајот за состојбата со македонската историја, во земјава има добар наставен кадар, но потребна е политичка волја за создавање наставна програма по вкусот на сите етнички групи. Од ЕУРОКЛИО велат дека треба да престанат различните традиционални стории за минатото кои ги продуцираат македонската и албанската етничка група.

Дејан азески dejan.azeski@kapital.mk

Ќ

е се ревидираат учебниците по историја за средно и за основно образование, со цел да придонесат за подобри меѓуетнички односи. Повеќе внимание ќе се посветува на фактите за кои има консензус меѓу македонската и албанската историографија, а оние останатите ќе добијат помалку простор. Ова го најави заменик-министерот за образование, Сафет Незири, на вчерашнато промовирање на извештајот од проектот „Клуч за отклучување на минатото. Образованието по историја во Македонија: Денешни анализи, сугестии за иднината“. Според Незири, во целата држава веќе 21 година се соочуваме со проблеми и никако да се најдат заеднички јазик и смелост за решавање на истите. Заменик-министерот посочи дека секоја учебна година од 1990 година наваму секој наставник од различна етничка припадност си предава на часовите по историја по

СафЕт НЕзиРи

заменик-министер за образование

свое лично убедување и ги учи децата различно од неговите колеги. „Не може една етничка заедница да биде само 5% застапена во учебникот по историја, а другата да зазема 95% од истиот. Треба да седнат нашите релевантни институции и да пишуваат историја којашто ќе ја отсликува реалноста“, вели Незири. Во Министерството за образование веќе е формирана работна група која ги има прегледано сите учебници за историја од основно и од

паНчЕ кРалЕВ

министер за образование

Во Министерството за образование веќе е формирана работна група која ги има прегледано сите учебници за историја од основно и од средно образование и има доставено забелешки за нивни идни промени. Кралев, иако најавен, не дојде на прес-конференцијата поради здравствени причини.

од аукцијата е незадоволна компанијата порше-Македонија, која тврди дека последните минути од аукцијата немала пристап до системот на Бирото за јавни набавки евра, додека најскапата понуда од истиот модел достигнува и 23.740 евра. Полициските возила доставувачот Ка-дис со дополнителната опрема предвидена во тендерот според цената која ја понудија ќе треба да ги испорача за 22.600 евра за возило.

Најповолниот понудувач е должен во текот на следните три години да врши бесплатен редовен сервис на возилата. Оваа карактеристика на тендерот, како што информираа од комисијата која го спроведуваше електронското надавање, била една од најважните.

средно образование и има доставено забелешки за нивни идни промени. Од Асоцијацијата на наставници по историја, АНИМ, велат дека на идејата за ревизија на учебниците не треба да се драматизира и да се гледа како на пишување нова историја. „Не можеме да напишеме нова историја.

Не може една етничка заедница да биде само 5% застапена во учебникот по историја, а другата да зазема 95% од истиот. Треба да седнат нашите релевантни институции и да пишуваат историја којашто ќе ја отсликува реалноста, вели Незири Работата е на што ќе се концентрираме, на болните или на посветлите точки. Значи, треба да се насочиме на оние работи кои н$ сплотуваат“, вели Мире Младеновски, претседател на АНИМ.


к

о

м е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ четврток 30.08.2012

interview 9

Бизнисите од дијаспората да ги искористиме за развојот на Македонија

Македонија 2025

О

рганизацијата Македонија 2025 е основана во 2007 година во Краун Поинт, Индијана од страна на угледни членови на македонската дијаспора. Својата канцеларија во Скопје организацијата ја отвори во 2011 година. Посветена е на позиционирање на земјава како преферирана дестинација за директни странски вложувања, промовирање транспарентно управување и корпоративни практики, креирање просперитетна клима за претприемаштво. Македонија 2025 е предводена од Мајк Зафировски, кој е претседател на Бордот на директори. Потпретседател на Бордот на директори е Роберт Арсов, а членови се Алекс Кормушов, Џон Битов, Митре Кутановски, Емил Христов, Алекс Кормушов, Вера Ставроф и Зоран Мартиновски, кој е на чело на канцеларијата на Македонија 2025 во Скопје. Од неодамна членови на Македонија 2025 година се и Живко Мукаетов, претседател на Управниот одбор и генерален менаџер на Алкалоид и Минчо Јорданов, претседател на Бордот на директори на Макстил.

Сметаме дека Македонија 2025 е вистинската организација којашто ќе помогне бизнис-професионалците од Македонија и од дијаспората да се запознаат едни со други, да разменат идеи и на крајот, да работат на заеднички проекти. Инвестицискиот самит во Охрид (18-21 октомври 2012 година), како прв од тој вид, веруваме дека ќе биде силна платформа која ќе помогне да се организираат идни настани и да се изградат нови партнерства

interview Игор Петровски

Е

igor.petrovski@kapital.mk

ден од најзначајните настани во организација на Македонија 2025 досега е претстојниот Глобален инвестициски самит, што од 18 до 21 октомври годинава ќе се одржи во Охрид. Самитот ќе се одржува под мотото „Нови можности: Преку бизнис-дијаспората до зголемена трговија, инвестиции и економски раст“. Целта на самитот е да ги зајакне и да ги унапреди врските меѓу глобалната македонска заедница и бизнисите во Македонија, како и да ги презентира македонските инвестициски можности пред претставниците на македонската дијаспора и останатите потенцијални инвеститори. Мајк Зафировски, истакнат американски бизнислидер од македонско потекло и претседател на Бордот на директори на Македонија 2025, во ексклузивно интервју за изданијата на Капитал Медиа Гроуп зборува за значењето на овој самит и што може македонскиот бизнис во иднина да очекува од активностите на оваа организација. Целото интервју може да го прочитате во најновиот број на магазинот „Капитал“. XXГ-не Зафировски, би сакал да објасните за нашите читатели за каков настан се работи, всушност и какви ефекти очекувате од него? Идејата да се организира инвестициски самит во Македонија не е нова, но ние сметаме дека оваа година е вистинското време за да се почне со конференција од овој вид. Економијата ги чувствува последиците од кризата во еврозоната, а Владата вложува големи напори за привлекување странски инвеститори. Истовремено, голем број македонски компании ја разбраа важноста на извозот на нивните производи и услуги. Овие компании бараат партнери што ќе им поногнат да ги прошират своите бизниси, како во регионот, така и глобално. Од друга страна, ние сме убедени дека постои голем неискористен потенцијал меѓу бизнисите од македонската дијаспора. Има многу етаблирани претприемачи и сопственици на бизниси во македонската дијаспора коишто водат успешни компании од различни сектори. Исто така, има многу Македонци, професионалци во бизнисот, коишто се на високи позиции во познати меѓународни компании и имаат широка мрежа од соработници и експерти. Овие поединци се свесни за потенцијалите на Македонија и наше мислење е дека стануваат с$ поотворени за можноста својата татковина да ја гледаат како потенцијална дестинација за инвестирање. Сметаме дека Македонија 2025 е вистинската организација којашто ќе креира платформа за да можат бизнис-професионалците од Македонија и од дијаспората да се запознаат едни со други, да разменат идеи и на крајот,

да работат на заеднички проекти. Нашата организација е енергична во пронаоѓањето извонредни претприемачи и професионалци од дијаспората, но исто така, бараме и силни и посветени домашни бизнисмени коишто сакаат да направат нешто повеќе за себе и за својата земја. Ќе помагаме да се зајакне оваа мрежа од професионалци, а потоа ќе остане на самите членови да излезат со иновативни идеи за соработка. XXКои македонски компании може да учествуваат на самитот? На инвестицискиот самит ги покануваме сите компании од Македонија што имаат извозен потенцијал, коишто активно бараат партнерства за глобална дистрибуција. Исто така, сите иновативни бизнисмени со предлози за инвестиции во различни сектори се добредојдени да учествуваат на самитот и ги охрабруваме да присуствуваат на билатералните средби со потенцијалните инвеститори. XXСпоред вас, како може да се подобри соработката меѓу македонските бизниси и оние од дијаспората? Постојат бројни успешни примери на соработка меѓу македонски компании и компании од дијаспората што ќе бидат истакнати на Глобалниот инвестициски самит. Ние сме во контакт со веќе етаблирани и м��огу успешни дистрибутери на македонски производи на странските пазари коишто се повеќе од заинтересирани да пронајдат добри производи направени во Македонија со цел да ја прошират својата понуда. Нашата цел е да ги истакнеме и да ги поддржиме овие успешни примери, а со тоа да им помогнеме на компаниите со идеи. Се надеваме дека учесниците на самитот ќе ги следат овие примери и ќе формираат профитабилни бизнисрелации одржливи на долг рок. Исто така, помагаме да се зголеми оваа соработка и преку зголемување на можностите на „нетворкингот“. Изминативе неколку години членовите на Управниот одбор на Македонија 2025 имаа можност да се сретнат со истакнати македонски топ-менаџери. Веруваме во нивниот потенцијал и сакаме да ги поддржиме нивните напори за развој на сопственото знаење и меѓународните контакти. Минатиов јуни имавме задоволство да се

мајк зафировски

претседател на бордот на директори на Македонија 2025 сретнеме со познати македонски бизнисмени на Македонскиот голф опен што се одржа во Торонто, Канада. За време на турнирот во голф и приватниот ручек организиран од Македонија 2025 го претставивме инвестицискиот самит, што предизвика голем интерес кај членовите од дијаспората. Како организација, Македонија 2025 го гради линкот што се надеваме дека ќе ја подобри соработката меѓу членовите на дијаспората и македонските компании. Веруваме дека инвестицискиот самит, како прв од тој вид, ќе биде силна платформа која ќе помогне да се организираат идни настани и да се изградат нови партнерства. Треба време и напори за компаниите да развијат вистинска стратегија за експанзија, а самитот и Македонија 2025 се тука за да помогнат со својата експертиза, искуство и меѓународни контакти. XX На самитот е најавено и присуство на светски топ-менаџери. Кои бизнис-личности ќе ја посетат Македонија и која ќе биде нивната улога? Поканивме повеќемина еминентни топ-менаџери од светски компании да учествуваат како истакнати главни говорници на самитот. Во моментов имаме потврда за учество од д-р Курт Гајгер, директор на бордот на Рајфајзен банк и на Сами Елхаџ, главен оперативен директор и член на бордот на директори на Нокиа Сименс нетворкс, како истакнати експерти во своите области. Тие ќе се осврнат на меѓународните економски, политички, финансиски и технолошки трендови, споделувајќи ја својата визија и стратегии за глобалниот, европскиот и

На инвестицискиот самит ги покануваме сите компании од Македонија што имаат извозен потенцијал, коишто активно бараат партнерства за глобална дистрибуција. Исто така, сите иновативни бизнисмени со предлози за инвестиции во различни сектори се добредојдени да учествуваат на самитот

за пазарите од Југоисточна Европа. Сами Елхаџ има повеќе од 22 години искуство во телекомуникацискиот бизнис и ќе го сподели своето огромно знаење за моменталната состојба на телекомуникациските и на технолошките пазари, надоаѓачките трендови и предизвиците во оваа област и ќе коментира за новите пазари во развој. Исто така, тој ќе зборува за областите за развој и начините како да се зголеми релеванцијата на Македонија во светското технолошко опкружување. Тој има многу што да сподели од своето претходно искуство во компании како Бел Канада и Нортел нетворкс. Курт Гајгер работел за најголемите банки за корпоративно и инвестициско банкарство во Централна и во Источна Европа и поседува големо искуство и експертиза за состојбите на економиите во овој регион. Пред позицијата во Рајфајзен тој имал висока лидерска позиција во Европската банка за обнова и развој, којашто е најголем инвеститор во Македонија. Гајгер го следел развојот на Македонија изминативе две децении и има јасна претстава за нејзиниот економски напредок, како и за турбуленциите низ коишто помина економијата за време на транзицијата. Со нетрпение очекуваме да го слушнеме неговото мислење за моменталната состојба на македонската економија и предизвиците што треба да ги совлада земјата. Уште еден истакнат говорник што го потврди своето учество е Хубертус ван дер Варт, извршен претседател и соосновач на СЕАФ. Како лидер на еден од најголемите private equity и venture capital фондови во регионот, тој е извонредна личност за споделување на своите погледи за достапните можности за финансирање за компаниите што работат во регионов или планираат да ги прошират своите активности глобално. XXКаков профил на учесници од страна на македонската дијаспора очекувате и дали ќе има инвеститори што имаат конкретни планови за инвестирање во земјава? Во поглед на тоа кои се потенцијални учсесници од редовите на македонската дијаспора, ние целиме кон професионалци и инвеститори што би сакале да се информираат за бизнис-условите, односно да се едуцираат за предностите од инвестирање во Македонија и што сакаат да запознаат странски инвеститори кои веќе имаат бизнис во земјава и од чие искуство може да научат. Се надеваме дека тоа ќе го поттикне нивниот понатамошен интерес со краен ефект – директна инвестиција во Македонија. XXДо неодамна во бордот на Македонија 2025 членуваа претежно истакнати бизнисмени од дијаспората, а последниве неколку месеци ви се придружија и двајца големи бизнисмени што живеат и работат во земјава. Како е планирано да биде постигната синергијата меѓу нив и останатите членови на бордот со цел да се максимизира ефектот од активностите на Македонија 2025? Покрај членството на Зоран Мартиновски, ние сме многу среќни поради новите членови од Македонија – господата Минчо Јорданов и Живко Мукаетов. Нашата цел е да ги вклучиме македонските општествени и бизнис-лидери да & помогнат економски на Македонија без географски ограничувања. Уште повеќе, силно сум убеден дека беше потребна алка во синџирот и следен чекор ова вклучување на локални бизнис-лидери и сметам дека тие треба да имаат уште посилен мотив да & се придружат на нашата мисија, затоа што имаат најголем интерес за развој на инвестициите и на економијата, како директни корисници на сите ефекти за коишто се залага Македонија 2025, така што нашите интереси се многу поврзани.


КАПИТАЛ чеТврТоК 30.08.2012

WWW.KAPITAL.MK

10 компании пазари MaxTV понудата на мТ збогатена со натпревари од Лигата на шампиони и од Лигата на Европа

К

орисниците на Македонски Телеком можат да ги следат сите натпревари од Лигата на шампиони и од Лигата на Европа на MaxTV од почетокот на сезоната 2012/2013 година. Во тековната сезона ќе бидат достапни вкупно 210 натпревари од двете лиги и паралелно ќе може да се гледаат до четири натпревари. Македонски Телеком од УЕФА ги откупи правата за двете фудбалски лиги за наредните три години. Промотивно, фудбалските фанови ќе можат да го следат најпрестижниот европски фудбал бесплатно до крајот на септември. По истекувањето на промотивниот период

фудбалските натпревари од Лигата на шампиони и од Лигата на Европа ќе бидат достапни во пакетот Max Sport+ за 199 денари месечно. Покрај натпреварите од двете лиги, пакетот Max Sport+ ги вклучува и спортските канали Sport klub, Sport klub+, Extreme sports, Motors TV и ESCPN classic. Освен со Max Sport+, содржините од Лигата на шампиони и од Лигата на Европа ќе може да се следат и преку новововедената услуга „Плати за да гледаш“ (Pay Per View), при што секој од натпреварите, поединечно, ќе биде достапен за гледање по цена од 99 денари со вклучен ДДВ.

> БроЈка

Стечај за ингра?

30

К

омпанијата Меџимурје Високоградња побарала барање за отворање на стечајна постапка за градежната фирма Ингра, која работеше на неколку проекти во Македонија, објави „Пословни дневник“. Од Ингра ја демантираат информацијата, објаснувајќи дека дена забрана за вршење дејност во деловната до нив не стигнало никакво барање, а „Пословни дневник“ пишува дека управителот на Меџимурје Високоградња, Велимир КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ просторија да не постои како казна, туку на БанкаСламар, побарал стечај 3м за Ингра, 6м бидејќи24м 36м компанијата не била даночните обврзници најпрвин да им се изрече во можност од 6,80% 6,2 милиони долари банкада обезбеди 3,10% осигурување 4,00% 7,00% само опомена за констатираните неправилности, Комерцијална за бизнис-зделка во Либија. Неодамна Агенцијата за 6,90% државни банка 3,20% 4,05% 6,50% кои би ги отстраниле во рок од 30, односно 15 дена, НЛБ Тутунска патишта банкана Македонија 3,20% го раскина 4,00% договорот 6,65%за изградба 6,85% на побара СДСМ со измени во Законот за регистрирање Стопанска магистралниот пат3,00% Штип-Струмица и ја наплати банкарската готовински плаќања што ги разгледува Собранието. Шпаркасе банка 4,00% 5,50% 6,00% гаранција, по што сметката на Ингра беше блокирана. Договорот Освен тоа, се бара и намалување на предвидените Охридска банка 4,30% 4,80% 5,50% 6,00% со Ингра беше потпишан во март 2009 година и имаше вредност глоби, односно од 2.500 евра на 1.000 евра за Прокредит банка 3,00%а се претпоставува 3,80% 6,80% 6,90% од 6,77 милиони евра, дека износот на компаниите, а глобите за физичките лица да се ТТК банка 3,20%изнесувал 4,10%околу 14% 6,70% 7,20% банкарската гаранција од таа вредност, што намалат од 750 евра на 300 евра. Алфа значи банка околу 900 илјади 3,30% евра. 4,20% 7,40% 7,60% Уни банка Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје

3,20% 3,50% 4,00%

4,20% 4,80% 5,00%

5,70% 7,50% 8,00%

6,00% 8,00% 8,40%

Стопанска б. Битола Капитал банка

3,80% 3,50%

4,80% 4,50%

7,40% 7,00%

7,60% 8,00%

Дали Топилницата ,29% ќе се рестартира во Велес?!

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

Банка

велешани деновиве кружат информации дека постои ,02% Меѓу опција Топлницата сепак да биде рестартирана во градот. Но,

од Владата демантираат дека се консултираат со експерти тврдат дека нема да дозволат да се рестартира објект ,27% идоколку тој е штетен за граѓаните и околината

В

петре Димитров petre.dimitrov@kapital.mk

,14%

,20%

,12%

дислокација излезе и премиерот Никола Груевски. „Владата е подготвена да & помогне на компанијата во процесот на дислокација доколку таа ја прифати оваа препорака“, изјави тогаш Груевски. Зад предлогот на премиерот застана и министерот за животна средина, Абдулаќим Адеми, кој треба да ја даде дозволата за рестартирање. Тој посочи дека изнаоѓањето алтернативна локација ќе го надмине стравот на граѓаните на Велес од можни нови загадувања. Метрудхем не излезе со официјален став за овој предлог, но во разговор за „Капитал“, Александар Билбилов, портпарол на компанијата, посочи дека тие ја посакуваат локацијата во Велес и дека законот е на нивна страна. „Нашиот проект и бизнисплан е предвиден за локацијата во Велес. На наша страна се сите правни аргументи, па затоа, при евентуална дислокација, ние ќе треба доброволно да се откажеме од тоа што

+

и на берзата

,80%

рани на

24м

36м

2,50% 2,40% 2,35% 2,10%

3,60% 3,30% 3,45% 3,40%

4,00% 3,80% 3,75% 3,90%

Охридска банка Прокредит банка ТТК банка

2,50% 2,20% 2,00%

3,00% 2,90% 2,50%

4,00% 3,60% 3,65%

4,50% 3,80% 4,05%

Алфа банка

3,20%

4,10%

3,70%

4,00%

Уни банка

1,90%

2,40%

3,00%

3,20%

Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола Капитал банка

2,50% 2,20% 2,10% 2,20%

2,80% 2,80% 2,60% 2,50%

4,50% 4,10% 4,40% 4,00%

5,10% 4,50% 4,60% 4,50%

29.08.2012

Euribor (EUR)

1м 0,12%

3м 0,29%

6м 0,55%

12м 0,82%

Libor (EUR) Libor (USD) Libor (CHF)

0,13% 0,25% 0,03%

0,34% 0,45% 0,07%

0,65% 0,73% 0,17%

0,99% 1,07% 0,38%

1 недела 3,02%

1м 4,03%

3м 4,51%

Топлификација РМДЕН11 Макстил Македонски Телеком

-

Рочност СКИБОР

пад

-5,29% -0,51% -0,49% -0,18%

нова цена

2.120,00 2.541,33 89,80 471,00 95,10

нова цена

2.131 88,00 102,50 480,15

МКДОНИА

2,10%

3,60% 2,20%

Централна банка на Црна Гора Централна банка на Словенија

среда - 29.08.2012

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ НА НБМ

Банка Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка

3м 3,10% 3,20% 3,20%

6м 4,00% 4,05% 4,00%

24м 6,80% 6,50% 6,65%

36м 7,00% 6,90% 6,85%

Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка Алфа банка Уни банка Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

3,00% 4,30% 3,00% 3,20% 3,30% 3,20% 3,50% 4,00% 3,80%

4,00% 4,80% 3,80% 4,10% 4,20% 4,20% 4,80% 5,00% 4,80%

5,50% 5,50% 6,80% 6,70% 7,40% 5,70% 7,50% 8,00% 7,40%

6,00% 6,00% 6,90% 7,20% 7,60% 6,00% 8,00% 8,40% 7,60%

Капитал банка

3,50%

4,50%

7,00%

8,00%

24м

36м

Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка

2,00% 1,80% 1,85% 1,70% 2,50% 2,20% 2,00%

2,50% 2,40% 2,35% 2,10% 3,00% 2,90% 2,50%

3,60% 3,30% 3,45% 3,40% 4,00% 3,60% 3,65%

4,00% 3,80% 3,75% 3,90% 4,50% 3,80% 4,05%

Алфа банка

3,20%

4,10%

3,70%

4,00%

Уни банка

1,90%

2,40%

3,00%

3,20%

Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје

2,50% 2,20%

2,80% 2,80%

4,50% 4,10%

5,10% 4,50%

Стопанска б. Битола Капитал банка

2,10% 2,20%

2,60% 2,50%

4,40% 4,00%

4,60% 4,50%

ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

1м 3м 6м ПРИНОС НА ОТВОРЕН ИНВЕСТИЦИСКИ ФОНД Euribor (EUR) 0,12% 0,29% 0,55% Отворен инвестициски фонд Libor (EUR) 0,13% 0,34% Нето вредност 0,65%

Инструмент

камата

Благајнички записи Ломбарден кредит

3,75% 5,50%

СТАПКИ НА ЗАДОЛЖИТЕЛНА РЕЗЕРВА НА БАНКИ

Домашна валута Домашна валута со валутна клаузула Странска валута

Држава ЕМУ

Валута евро

Среден курс во 61,4963

САД В.Британија Швајцарија

долар фунта франк

49,0792 77,6037 51,2042

Канада Австралија

долар долар

49,5818 51,0089

Извор: НБРМ

ДВИЖЕЊЕ НА ИНФЛАЦИЈАТА ВО МАКЕДОНИЈА ПЕРИОДОТ 2010/2011 4% 3% 3% 2% 2% 1% 1% 0% -1%

-1% 01/10

04/10

06/10

09/10

12.860.261,71

-2,48%

1 недела47.243.150,15 1м 3,02% 20.043.039,47 4,03% 25.224.270,30

3м 3,45% -0,59% 4,51% -1,02%

4,91%

-3,78%

-6,00%

-9,08%

-2,05%

-4,36%

49.233.560,62

-0,05%

0,61%

61.575.764,65 0,23% Основна кам. стапка Стапка на инфлација

0,70%

МЕЃУБАНКАРСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

КД БРИК Рочност КД Нова ЕУ СКИБОР

преку ноќ 2,05% КБ Публикум - Балансиран 2,10% МКДОНИА КБ Публикум - Обврзници

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВО ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИ

Народна банка на Македонија Народна банка на Србија Народна банка на Хрватска Централна банка на Црна Гора Централна банка на Словенија

4,00% 12,00% 6,00%

5,20% 13,40% 2,50% 3,60% 2,20%

12/10

03/11

06/11

09/11

12/11

Извор: Државен завод за статистика

0,45% 24.284.393,00 0,73% 0,07% 37.799.174,13 0,17%

Иново Статус Акции

10% 20% 13%

КУРСНА ЛИСТА

12м 0,82% 0,99% 1M 1,07%2,25% 0,38%1,17%

Libor (USD) Илирика Југоисточна Европа 0,25% Libor (CHF) 0,03% Илирика Глобал-Растечки пазари

КБ Публикум Паричен

преку ноќ 2,05%

намера од негова страна за рестартирање на доверителски односи. Во Метрудхем велат ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВО ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИ велешката Топилница. дека ги реализираат потребните процедури за Основна кам.на стапка Стапка на инфлација Договорот кој е склучен меѓу Метрудхем и рестартирање Топилницата, а во идеални 5,20% Народна банка на Македонија стечајниот управник Радослав Кипровски услови, откако би4,00% ги добиле сите потребни 13,40% содржи само попис на купен движен и банка на Србија дозволи, би можеле Народна 12,00%да ја рестартираат недвижен имот и регулирање на Народна должничкоТопилницата за најмалку 18 месеци. 2,50% банка на Хрватска 6,00%

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

Банка

+2,91% +1,65% +0,34% +0,13% +0,11%

29.08.2012

МЕЃУБАНКАРСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

раст

ЗК Пелагонија Комерцијална банка РМДЕН08 Гранит РМДЕН04

сакаме да го реализираме. Доколку дојде до дислокација, тоа ќе предизвика многу големи дополнителни трошоци од тие што ги планира инвеститорот. Разликата при евентуална дислокација некој ќе треба да ја плати“, вели Билбилов. Останува нејасно зошто Владата покажува толкав интерес за Топилницата кога, според купопродажниот договор за МКХ Злетово, државата нема никакви обврски кон купувачот Метрудхем. Купопродажниот договор не содржи ни обврска за инвеститорот Метрудхем или

фото:ФИЛИП ПОПОВСКИ

,51%

2,00% 1,80% 1,85% 1,70%

ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

елешани се во паника. Низ градот кружат информации дека а NASDAQ Топилницата сепак ќе биде рестартирана во градот. Според неофицијалните информации, за таа цел, зата во Сао Владата деновиве се консултирала со неколку експерти, од кои наводно, било побарано мислење како таа да се рестартира. Портпаролот на Владата, Александар Ѓоргиев, ги демантираа овие информации и вели дека такви средби немало. мпании „Владата останува на својот став за Топилница. Нема да се дозволи да се рестартира објект доколку тој е штетен за граѓаните и околината“, вели Ѓорѓиев. Пред неколку месеци, по компании од најавата на Метрудхем за рестартирање на Топилницата, неколку експерти беа консултирани од Владата за евентуалното дислоцирање на Топилницата, а во исто време со понуда за

,13%

Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка

3M

6M

1Y

YTD

ДАТУМ

5,80%

-2,22%

-9,80%

1,87%

13.08.2012

5,93%

-7,83%

-4,29%

-2,53%

13.08.2012

-5,56%

-9,72%

-17,87%

-10,65%

13.08.2012

4,68%

5,59%

13.08.2012

-22,91%

-7,67%

13.08.2012

-8,22%

0,44%

13.08.2012

1,79%

4,14%

3,24%

13.08.2012

1,52%

3,17%

1,91%

13.08.2012


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ чеТврТоК 30.08.2012

11 Ќе се експлоатираат минералните суровини од седум локации во земјава

Н

а седум локаци во седум различни општини во земјава ќе почнат да се експлоатираат минералните суровини. Министерот за економија, Ваљон Сараќини, потпиша три договори за експлоатација на каменот со генерелниот директор на Бетон, Трајко Трпевски, и еден со генералниот директор на Гранит, Страшо Милковски. Вкупниот приход по основ на концесиски надоместок од искористувањето на овие минерални суровини е 77 милиони денари, од кои 78% ќе се слеат во општинските каси, а останатите 22% во Буџетот. Сараќини проценува дека експлоатацијата на овие природни ресурси ќе придонесе за отворање на нови 80-100 вработувања. „Експлоатацијата на минералните суровини од овие локаци ќе ги раздвижи и бизнисите и на подизведувачите, главно од секторот транспорт“, изјави Сараќини. И Трпевски и Милковски се речиси едногласни дека каменоломите се крвотокот на градежните копмпании, без оглед дали се работи за

нискоградба или високоградба. „Експлоатацијата на кламеноломите кај нас е од поголемо значење, затоа што покриваме многу поголем простор, а тоа значи пократко растојание, помало трошење на енергија, поголема рационалност, поевтини проекти за државата. Проблемот беше детектиран точно на време и се заврши мошне ефектно. Сметам дека постапката за отпочнување на експлоатацијата треба да започне што поскоро за да можеме и да купиме нова опрема, и да имеме нови вработувања и економскиот ефект за нас и за државата да биде поголем“, изјави Милковски. Тој ја поздрави иницијативата на владата за почнување на нови геолошки истражувања, затоа што во Македонија с$ уште постојат неистражени потенцијали со големи резерви на минерални суровини. Наскоро Министерството ќе распише тендер за доделување на 40 локации за експлоатација на минералните суровини, како и 37 нови локаци за детални геолошки истражувања.

Царината и Japan tobacco international потпишаа меморандум за разбирање

Д

иректорот на Царинската управа, Ванчо Каргов, и Кристијан Григоре Кринг, потпретседател на Japan Tobacco International за Западен Балкан, потпишаа Меморандум за разбирање меѓу Царинската управа и Japan Tobacco International. Со овој Меморандум се продолжува досегашната континуирана и успешна соработка која започна во 2007 година со потпишува��е на првиот ваков меморандум. Основна цел за склучување на овој Меморандум е заедничка и координирана соработка во заштитата на легитимната трговија со тутунски производи и спречување и откривање на недозволена трговија со тутунски производи, како криумчарење на оригинални тутунски производи, нелегално производство, трговија и дистрибуција на фалсификувани производи, со што двете страни потписнички ќе придонесат во зацврстување на сигурноста и транспарентноста на пазарот со тутунски производи, заштита на интересите на бизниспартнерите и позитивно ќе влијаат на целокупната општествена, економска, социјална и бизнис-клима во државата.

Интерес има, ама нов бренд на хотели во Скопје с$ уште нема! Претставници од менаџментот на швајцарскиот хотелски бренд Кемпински два дена се во Македонија, скенирајќи погодни парцели за градба. Иако повеќе инвеститори пројавија интерес за изградба на хотели во Македонија, нема конкретна реализација

И

Соња Јованова наумовска

најава за изградба на неколку хотели, од кои два требаше да се изградат на кејот на Вардар, под скопското Кале. Токму локацијата под Кале се шпекулира дека е пикирана од претставниците на Кемпински како можна локација за изградба на нивниот хотел. Останува неизвесно дали на истата локација ќе бидат изградени и двата долго најавувани хотели претставници од кемпински, кои вчера пристигнаа во Скопје, ќе одржат состаноци на фирмата Амадеус груп и на Марјан Јованов. со претставници од повеќе македонски институции, а ќе разгледуваат и локации Според информациите од општина Центар, за хотел во Скопје и во охрид Јованов веќе има обезбедно градежна дозвола, иако не информираат дали почнал со изградба на дали доколку одговорноста за доцнењето е кај на скопскиот аеродром Александар Велики, хотелот. Албанската компанија Амадеус груп пак, неа, компанијата ќе плаќа пенали поради тоа или од кои две се за изградба на хотели. Едната ФЈУЧЕРСИ која има отворено претставништво во Скопје, с$ пак, ќе & се одземе земјиштето. Во меѓувреме, парцела ја купи фирмата Амадеус груп, која уште немала добиено дозвола за градење, иако НАФТА истата компанија купи земјиште во скопската плати 299 денари за метар квадратен, а другата парцелите ги купи уште минатата година. Според општина Петровец за изградба на друг хотел. ја купи наш повратник од Австралија со фирмата ЛЕСНА СУРОВА ПРИРОДЕН ГАС условите, дозволата мора да биде извадена Локацијата се наоѓа во близина на аеродромот Лид градба, која плати 133 денари за метар 96,20 2,59 најмногу девет месеци по склучувањето на Александар Велики. квадратен, односно вкупно 35.000 евра“, вели договорот за продажба BRENT на земјиштето. „Продадовме три парцели во градоначалникот на општина Петровец, Борче ЗА ЗАТОПЛ. Во Министерството за транспорт не одговараат 311 мултифункционалната зона Ќојлија во близина Митевски. 111,64

sonja.jovnova@kapital.mk

ако постојано има интерес кај домашни и кај странски инвеститори за изградба на хотел во Македонија кој ќе биде дел од познат меѓународен хотелски синџир, нема конкретна реализација. Потврда за ова е и посетата на претставници од швајцарскиот хотелски синџир Кемпински, кои веќе два дена се во Скопје со цел да пикираат некоја погодна парцела за изградба наБЕРЗА луксузeн хотел. МАКЕДОНСКА Од Кемпински пројавиле интерес за изградба МБИи 10 на хотел во Охрид. Портпаролот на Владата, 1.846,23Ѓорѓиев, изјави дека менаџментот на Александар Кемпински МБИД ќе оствари средба со сопствениците на таргетираните парцели, каде што има најголеми 1.760,08 шанси за реализација на инвестицијата. ОМБ во изминатите две години имаше Во Скопје

118,71

+0,20% -0,02% -0,08%

-0,13% -0,83%

-0,92% -0,23%

Извор: Македонска Берза

Вредностите кои ги гледате денеска, се од последниот ден на тргување, среда - 29.08.2012

МАКЕДОНСКА БЕРЗА МБИ10 МБИ10 МБИ10 ИНДЕКСИ РЕГИОН3.000 3.000

МБИ 10 BELEX15 1.846,23 440,30 Главен индекс на Белградска берза МБИД CROBEX 1.760,08 1.677,90 ОМБ Главен индекс на Загребската берза 118,71

SASX 10 +0,20% -0,84% 687,84

-0,02% SOFIX 323,35 -0,08% ATHEX

-0,17%

631,41

Главен индекс на Љубљанската берза

1670,30$/унца

16277.50

30,96$/унца

1772.50

Извор: Македонска Берза официјалниот пазар на Македонска берза

ИНДЕКСИ АМЕРИКА ИНДЕКСИРЕГИОН

-0,84% -0,17%

NASDAQ 3.077,14

Главен на Загребската Заеднички индексиндекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи

3.000 3.000 3.000

2.600 2.600 2.600 берза Главен индекс на Софиската берза Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао Паоло, Бразил

-0,17%

2.400 2.400 2.400

ATHEX 2.200 2.200 2.200 631,41 ЕВРОПА ИНДЕКСИ

Главен индекс на Љубљанската берза

-0,13%

CAC 40 3.426,99

FTSE 100 5.767,71

-0,14%

1.800 1.800 1.800

-0,17% +0,10% SWISS

DOW JONES

6.434,49

-2,27%

S&P 500 1.409,30

Главен индекс на Љубљанската берза

Јединство +19,91% NASDAQ -0,17% 3.077,14

Разв.банка

518,00 13.102,99

4.380,00

Заеднички индекс 30 големи американски компании котирани на Њујоршка берза

695,00

Индекс на најголемите јапонски компании котирани на Токиска берза

TOPIX CAC 40 750,03

-0,12%

3.426,99

Индекс на најголеми компании котирани на берзата во Хонг Конг

ЕВРОПА ИНДЕКСИ BSE 30

+0,50%

-0,13%

Индекс на компании котирани на примарен пазар на Токиска берза

-0,80%

17,490.81 FTSE 100

5.767,71

Индекс на 30 најголеми компании котирани на берзата во Бомбај

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

Извор: Блумберг

DAX 7.009,68

+7,14%

+0,10%

Индекс на 30 најголеми герм. компании котирани на Франкфуртска берза

х.Маестрал CAC 40 3.426,99

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао 69,00

74,50

-0,13% 5.767,71БЕРЗА -0,14% ЉУБЉАНСКА Индекс на 100 најголеми британски компании котирани на Лондонска берза Цинкарна Целје

74,00

+0,10% -10,85%

+5,71%

+0,20% -5,33%

Индекс на 30 најголеми герм. компании Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Податоците за акции со најголема промена во регионот, се земаат од веб страниците на котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал

Белградска, Загрепска и Љубљанска берза Индекс на 100 најголеми британски компании ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч. котирани на Лондонска берза

29.08.2012

раст нова цена АЗИЈА ИНДЕКСИ +2,91% 2.120,00

ЗК Пелагонија NIKKEIбанка 225 Комерцијална +1,65% 9,069.81 РМДЕН08 Индекс +0,34% на најголемите јапонски компании Индекс на 20 најголеми и најликвидни одТокиска берза Гранит компании +0,13% котирани на швајцарскиот пазар на капитал РМДЕН04 +0,11%

SWISS 6.434,49

+0,20%

+0,40%

112 112112 108 108108 104 104104 07/10 07/10 10/10 10/10 02/11 02/11 05/11 05/11 09/11 09/11 01/12 01/12 04/12 04/12 08/12 08/12 07/10 10/10 02/11 05/11 09/11 01/12 04/12 08/12

ОМБ е составен од најликвидните обврзници котирани на Македонска берза

BRENT 111,64

1670,30$/унца

СРЕБРО 30,96$/унца

БАКАР 7.540,50

-0,13% -0,83%

ПРИРОДЕН ГАС 2,59

ЗА ЗАТОПЛ. 311

МЕТАЛИ

+0,04% -0,01% -1,0%

НИКЕЛ

16277.50

АЛУМИНИУМ 1772.50

ЧЕЛИК 345,00.$/унца

-0,92% -0,23%

+0,2% 0,0% /

+7,10%

3,50

+21,39%

116 116116

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао Паоло, Бразил Валамар

. DAX SWISS Нова Кредитна Банка Марибор Меркатор 7.009,68 6.434,49 1.150,00 113,60

-0,14%

-4,79%

ХГ Спорт ЕВРОПА ИНДЕКСИ -23,33% -21,87% FTSE 100

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Копер Еуронекст берза Интереуропа

0,42

+9,50% +0,13%

-0,08% +0,51% 58.406,40 ЗАГРЕБСКА БЕРЗА

300,00

+0,40%

96,20

ЗЛАТО

Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ берзата, без финансиски компании

Ком.банка -7,17% BRAZIL BOVESPA

Ком.банка

1.100,00

BRAZIL BOVESPA -0,08% +0,51% 58.406,40 АЗИЈА ИНДЕКСИ

Заеднички индекс на 500 котирани компании на

ЛЕСНА СУРОВА

Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

120 120120

ФЈУЧЕРСИ НАФТА

-2,27%АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

NIKKEI HANG SENGПаоло, Бразил двете225 најголеми американски берзи 9,069.81 ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ 19,788.51 ДЕН ДО 15Ч.

ATHEX 631,41

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

големи американски Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ компании котирани на Њујоршка берзата, без финансиски компании Индекс на 30 најголеми герм. компании берза Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Заеднички индекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал Текстилопр

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

Главен индекс на Сараевската берза 27,25

1.722,50$/бушел

+0,13% S&P 500 +0,20% 1.409,30

NASDAQ 3.077,14

SASX 10 ШЕЌЕР 687,84

Главен индекс Загребската берза метали и суровини Главен индекс на Софиската берза на Податоците зана фјучерсите на нафта, се земаат од веб страната американската финансиска агеција Блумберг

07/10 07/10 10/10 10/10 02/11 02/11 05/11 05/11 09/11 09/11 01/12 01/12 07/10 10/10 02/11 05/11 09/11 01/12 DOW JONES

Индекс на 100 најголеми британски компании котирани на Лондонска берза

DAX13.102,99 Заеднички индекс 30 7.009,68

-0,17%

Главен индекс на Белградска берза 877,00$/бушел

2.000 2.000 2.000 Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

SBITOP 503,07

2.585,00$/бушел

BELEX15 ПЧЕНИЦА 440,30

+0,51% +0,02%

SOFIX BRAZIL BOVESPA 2.800 2.800 2.800 58.406,40 323,35

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

CROBEX КАФЕ 1.677,90 1,67/бушел

789,25$/бушел

берзата, без финансиски компании

СУРОВИНИ КАКАО ИНДЕКСИ -0,88% РЕГИОН

-0,84% -0,60% SOFIX СОЈА -0,20% -0,54% 323,35

+0,13% +0,29%

SASX 10 687,84

на пазарот на јавно поседувани друштва

+0,66% +0,29% +3,45% +0,02% -0,04%

ПЧЕНКА

Индекс на 100 светски компаниииндекс котирани на на NASDAQ берза Главен Сараевската берза

-0,20% -0,08%

SBITOP 503,07

345,00.$/унца

7.540,50

Главен индекс на Атинската берза

Заеднички индексиндекс 30 големи Главен наамерикански Белградска компании котирани на Њујоршка берза

CROBEX S&P 500 1.677,90 1.409,30

ЗЛАТО

2.600 2.600 2.600

Главен индекс на Софиската бе��за

SBITOP Извор: Македонска Берза 503,07

440,30 13.102,99

3.100 3.100 3.100

124 124124

НИКЕЛ 2.900 2.900 +0,04%2.900 +0,2% 2.700 2.700 МАКЕДОНСКА БЕРЗА 2.700 АЛУМИНИУМ 2.400 2.400 2.500 2.500 СРЕБРО 2.400 2.500 МБИ 10 -0,01% 0,0% 2.300 2.300 2.300 2.200 2.200 +0,20% 2.200 1.846,23 2.100 2.100 2.100 +0,02% 2.000 2.000 БАКАР ЧЕЛИК 2.000 МБИД 1.900 1.900 -1,0%1.900 / -0,02% 1.800 1.800 1.700 1.700 1.760,08 1.800 1.700 06/10 06/10 10/10 10/10 02/11 02/11 05/11 05/11 09/11 09/11 12/11 12/11 04/12 04/12 08/12 08/12 07/10 07/10 10/10 10/10 02/11 02/11 05/11 05/11 09/11 09/11 01/12 01/12 04/12 04/12 08/12 08/12 06/10 10/10 02/11 05/11 09/11 12/11 04/12 08/12 07/10 10/10 02/11 05/11 09/11 01/12 04/12 08/12 ОМБ -2,27% -0,08% 118,71 МБИ 10 е составен од 10 најликвидни акции на компании котирани на МБИД е составен од 15 најликвидни акции на компании котирани

+0,29%

2.800 2.800 2.800

-0,08%

ОМБ ОМБ ОМБ

-0,02%

Главен индекс на Сараевската берза

-0,20%

BELEX15 DOW JONES

МБИД МБИД МБИД 3.300 3.300 МЕТАЛИ 3.300

+0,20%

3.000

HANG SENG 2.541,33 19,788.51 89,80

789,25$/бушел

ПЧЕНИЦА 877,00$/бушел

КАФЕ 1,67/бушел

СУРОВИНИ

-0,88% -0,60% -0,54%

КАКАО

2.585,00$/бушел

ШЕЌЕР 27,25

СОЈА 1.722,50$/бушел

+0,66% +3,45% -0,04%

Податоците за фјучерсите на нафта, метали и суровини се земаат од веб страната на американската финансиска агеција Блумберг ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

-0,12%

Индекс на најголеми компании котирани на берзата во Хонг Конг

471,00 95,10

ПЧЕНКА

Разв.банка 518,00

+19,91%

Јединство 4.380,00

+9,50%


к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с

‘’Novi maπini za besprekoren kvalitet na naπata mocarela..’’ CASEIFICIO CESARINA, Gostivar

BIZNIS KREDIT SO PODOLGI ROKOVI ZA VA©ITE STARI I NOVI INVESTICII! • rok na otplata do 15 godini • 0% provizija pri isplata • moænost za refinansirawe na postoeËki krediti 02 2446 000

www.procreditbank.com.mk


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ЧЕТВРТОК 30.08.2012

БАЛКАН 13 Рохатински јавно објави кон крајот на минатиот месец. „Работната позиција во Голдман Сакс не е со полно работно време, туку се врши според потребите и на некој начин, може да биде дополнување на некое друго работно место, но не е нешто што во целост ќе ги исполни моите работни капацитети“, изјави тогаш Рохатински и најави дека можно е да ја прифати понудата на Агрокор. Откако оваа информација проструи во јавноста, хрватските медиуми соопштуваат дека со оваа одлука се потврдува поврзаноста на Рохатински и Тодориќ и нивното заедничко контролирање на монетарната економија во земјата, и тоа во корист на големите бизнисмени.

Рохатински стана советник на Тодориќ

Пријател на крупниот банкарски капитал и на најголемите компании

И покрај понудите од банкарските гиганти Голдман Сакс и ЈП Морган, поранешниот гувернер на Хрватската народна банка одлучи да се врати во јатото и да се вработи во најголемата компанија во земјата, Агрокор, и тоа на позиција советник на сопственикот, Ивица Тодориќ Васе Целеска

vase.celeska@kapital.mk

И

покрај понудите кои ги имаше од светски познатите банки како Голдман Сакс и ЈП Морган, поранешниот гувернер на Хрватската народна банка (ХНБ), Жељко Рохатински, одлучи да се вработи во најголемата компанија во земјата, Агрокор, и тоа на позицијата советник на сопственикот, Ивица Тодориќ. Се чини дека Рохатински одлучи да се врати во сопственото јато и да остане на позната територија, бидејќи од овој концерн тој замина пред точно 12 години, кога беше повикан од Ивица Рачан, тогашниот премиер на Хрватска, да седне на гувернерската фотелја. „Жељко Рохатински ја прифати понудата за работно место во Агрокор, а во концернот е вработен од 7 август на работното место советник на претседателот на компанијата“, потврдуваат од Агрокор за хрватски „Пословни дневник“. Неговиот мандат во ХНБ истече во средината на јули оваа година најмногу поради несогласувањето со новата влада во земјата предводена од Зоран Милановиќ. Хрватските медиуми

Хрватските медиуми соопштуваат дека со враќањето на Рохатински во Агрокор се потврдува нивната поврзаност, односно заедничкото контролирање на монетарната економија во земјата објавија дека поранешниот гувернер има неколку понуди за работа од светски познати компании, но на јавноста & беше познато дека меѓу Рохатински и Тодориќ има џентлменски договор и дека вратата од Агрокор за него секогаш ќе биде отворена. Американскиот инвестициски гигант Голдман Сакс видно беше заинтересиран за услугите на Рохатински, но се чини дека понудата на Тодориќ, сепак, беше подобра за поранешниот гувернер. Голдман Сакс му понуди место на Рохатински во советодавниот одбор за работата на банката во Средна и Југоисточна Европа. Дека сериозно размислува за понудата од американската банка

NA 19 SEPTEMVRI VO “KAPITAL” ^ITAJTE

SPECIJALEN PRILOG

AVTO “VISOKI OKTANI NA MAKEDONSKITE PATIШTA”  Vo ovoj specijalen dodatok “Kapital” vi gi pretstavuva najbaranite marki na avtomobili od visoka klasa na makedonskiot pazar.  Koi se najprodavani “delovni avtomobili” vo Makedonija?  Kakvi avtomobili vozat makedonskite menaxeri?  Kolkav del od proda`bata na novi avtomobili otpa|a na ovaa kategorija vozila?  [to naj~esto baraat klientite vo ovoj pazaren segment?  Koi se svetskite noviteti vo tehnologijata {to gi pravat avtomobilite poednostavni za koristewe, posigurni i poekonomi~ni?  Koi novi modeli na avtomobili }e bidat prezentirani ovaa esen? ZA POVE]E INFORMACII VO VRSKA SO PRILOGOT I ZA KOMERCIJALNO PRETSTAVUVAWE VO ISTIOT OBRATETE SE NA DO MARKETING SEKTOROT NA E-MAIL prilozi@kapital.com.mk TELEFON 02 3298 110 LICA ZA KONTAKT: GORDANA MIHAJLOVSKA I BOBAN \ORGIEVSKI

Она што најмногу го одбележа мандатот на Рохатински во ХНБ е неговата склоност кон крупниот банкарски капитал и секако, дивеењето на каматните стапки на кредитите издадени во швајцарски франци. Нив банките, едноставно, ги менуваа, па поради тоа „заглавија“ стотици илјади Хрвати, но ХНБ, како регулатор на пазарот, не спроведе некои посебни мерки против банките, туку само испрати предупредување. Иако во земјата се смета дека благодарение на Рохатински, Хрватска не заврши како Грција, медиумите шпекулираат дека некои од чекорите кои ги презел Рохатински во својот мандат, како вештачкото коригирање на куната и инјектирањето пари во финансискиот систем, биле во полза на неговите блиски пријатели-бизнисмени, меѓу кои, секако, и Ивица Тодориќ. „Монетарната политика со јаката куна на Жељко Рохатински беше фарса и илузија која ја поддржуваше поголемиот дел од нестручната јавност. Таа политика ја концентрираше економијата, па затоа денес во Хрватска има десет фамилии кои го држат реалниот сектор, го изгубивме малото и средното претприемништво, како и средниот слој“, вели професеорот на Економскиот факултет во Загреб, Драго Јаковчевиќ. Сенка врз неговиот мандат најмногу фрли очигледната поврзаност со најмоќниот човек во државата, Ивица Тодориќ. Покрај многуте погодности за бизнис-заедницата од страна на Рохатински, доволен доказ за поврзаноста со Тодориќ беше минатогодишниот судир на интереси, кога сопругата на Рохатински ја продаде фамилијарната компанија, која тогаш беше во загуба, на концернот Агрокор. Банкарите пак, велат дека поради своите заложби и мерки за време на глобалната економска криза, со кои го спаси хрватскиот финансиски систем од распаѓање, Рохатински стана еден од ретките луѓе со највисок степен на веродостојност и интегритет на хрватската јавна сцена.


КАПИТАЛ ЧЕТВРТОК 30.08.2012

WWW.KAPITAL.MK

14 СВЕТ

АНТИКРИЗНА МЕРКА:

Помало пакување на производите за пониска цена

Мултинационалниот гигант за производство на производи за широка потрошувачка Унилевер почна да нуди помали и поевтини пакувања од своите производи со цел да се прилагоди на лимитираните буџети на потрошувачите. Оваа стратегија доаѓа од економиите во развој од Азија и претставува клучен одговор на враќањето на сиромаштијата во Европа Васе Целеска

vase.celeska@kapital.mk

С

оочувајќи се со економската криза, која с тан у в а с$ п о кр итична з а потрошувачите, мултинационалната компанија за производство на храна и козметика Унилевер почна да нуди помали пакувања од своите производи, наменети за помалите буџети, особено на европските потрошувачи. Од компанијата велат дека оваа стратегија доаѓа од економиите во развој од Азија и претставува клучен одговор на враќањето на сиромаштијата во Европа. И покрај сите негативности со кои се соочува Европа деновиве, термините кои се употребуваат во дебатата за еврокризата с$ повеќе се оптимистични. Меѓу лидерите од единствениот монетарен блок с$ повеќе се бараат решенија за излез од кризата, додека с$ погласно се зборува дека една членка од еврозоната (Грција) може

наскоро да ја напушти еврозоната. Во оваа ситуација, компаниите, дури и оние најголемите, бараат начини да преживеат на европскиот пазар, но како што се продлабочува кризата, има с$ помала можност за маневрирање. Сепак, некои од компаниите почнаа да се прилагодуваат, а Унилевер, мултинационалниот гигант кој произведува потрошувачки стоки, прв го соопшти тоа. „Сиромаштијата се враќа во Европа“, изјави остро Јан Зијдервелд, генералниот менаџер на Унилевер за Европа, за германски „Фајненшал тајмс“. Како резултат на тоа, компанијата почна да нуди помали и поевтини пакувања од своите производи со цел да се прилагоди кон лимитираните буџети на потрошувачите. Тој додава дека ова е стратегија која веќе долго време се применува во земјите во развој и во

брзорастечките земји. „Во Индонезија продаваме малечки пакувања шампон за два до три центи, па с$ уште имаме пристојни профити таму. Знаеме како се работи во вакви ситуации, но поради „бумот“ на економијата кој настана во годините пред кризата, заборавивме како да го правиме тоа“, истакна Зијдервелд.

Подготовки за сиромашна доба

Унилевер е компанија најмногу позната по своите брендови како супите „кнор“, чаевите „липтон“, мајонезот „хелманс“, производите за чистење „доместос“ и „циф“, козметичките производи „дав“, „рексона“, „акс“ и многу други светски, но и локални брендови. Во Грција, на пример, компанијата продава маслиново масло и чај за економични цени под локален бренд. Во Шпанија пак, компанијата почна со продажба на помали пакувања прашок за перење. За експертите стратегијата на Унилевер се чини дека има смисла. Според последниот извештај на Европската комисија (ЕК) за вработеноста и социјалната ситуација во Европската унија (ЕУ), повеќето домаќинства низ Европа имаат с$ поголеми тешкотии да го преживеат месецот

NA 12 SEPTEMVRI VO “KAPITAL” ^ITAJTE

SPECIJALEN PRILOG

“NOVI TEHNOLOGII ZA SOVREMENO @IVEEWE” “Kapital” vo ovoj specijalen dodatok Vi gi pretstavuva najnovite tehnolo{ki usovr{eni aparati koi sovremenoto `iveewe go podignaa na nivo na sovr{enstvo!  Analiza na pazarot - {to se nudi i {to se bara na makedonskiot pazar? Koi tehnolo{ki aparati, neophodni vo sovremenoto `iveewe, se najbarani od makedonskite potro{uva~i?  Koi se kriteriumite na makedonskiot potro{uva~ pri izborot na sovremeni tehnolo{ki aparati funkcionalnosta, energetskata efikasnost ili pak dizajnot i `elbata na kupuva~ite?  Kolkavo e vlijanieto na ve}e doka`anite brendovi so inovativni tehnologii vrz odlukata za kupuvawe?  Kolku se barani energetski efikasnite aparati na na{iot pazar i kakva e informiranosta na potro{uva~ite za “A” oznakata koja ja sodr`at ovie aparati? ZA POVE]E INFORMACII VO VRSKA SO PRILOGOT I ZA KOMERCIJALNO PRETSTAVUVAWE VO ISTIOT OBRATETE SE NA DO MARKETING SEKTOROT NA E-MAIL prilozi@kapital.com.mk TELEFON 02 3298 110 LICA ZA KONTAKT: GORDANA MIHAJLOVSKA I BOBAN \ORGIEVSKI

отколку што имале кон крајот на 2011 година. Повеќето од нив почнаа да ги трошат своите заштеди, додека останатите с$ повеќе и повеќе се задолжуваат, што не претставува изненадување ако се земат предвид строгите мерки за штедење имплементирани во најзадолжените земји, како Грција, Шпанија и Португалија. Унилевер, секако, не е единствената компанија која се подготвува за посиромашни времиња. Германските компании, на пример, кои го сочинуваат извозот на оваа земја, с$ повеќе се ориентираат кон бизнисот со земјите од Азија и од Јужна Америка, додека гигантските мултинационални компании, како на пример Шел, ги стопираат инвестициите во Европа, а банките на Стариот континент избегнуваат с$ што „мириса на ризик“. Но, за Унилевер целта не е да се лимитира ризикот, туку и покрај кризата, да порасне профитот, и покрај тоа што потрошувачите имаат помалку пари за трошење. Се чини дека тоа им успева. По повеќе години стагнација, продажбата на брендовите на Унилевер во Европа порасна за 1,1% во првите шест месеци од годинава.


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ чеТврТоК 30.08.2012

15

ФЕЉТОН

42

Почитувани читатели, Капитал Медиа Гроуп ви го претставува апсолутниот светски бестселер на Џим Колинс, „Од добри кон одлични“ (Good to great), во издание на Pub Publisher од Скопје. Со својот истражувачки тим, Колинс подредил список од речиси 1.500 глобални компании во потрага по оние што покажале исклучителни резултати со текот на времето. Конечно, списокот го свел на 11, меѓу кои Кимберли Кларк, Филип Морис, Жилет, откривајќи ги нивните заеднички карактеристики за корпоративен успех. Прочитајте зошто некои компании се вивнуваат до врвот, а други не.

Џ

им Колинс (роден 1958 година во Колорадо, САД) е американски бизнис-советник, автор и професор на Универзитетот Стенфорд, каде што предава Одржливост и раст на компаниите. Тој е редовен колумнист и советник на „Харвард бизнис ривју“, „Бизнис вик“, „Форчн“, „Инк. Магазин“, СНН други реномирани бизнис-магазини. Автор е на повеќе бестселери, како „Изградено да трае“ (1994), „Постпретприемништво: претворете го вашиот бизнис во истрајна голема компанија“ (1995), „Од добри до одлични“ (2001), „Од добри до одлични и социјалниот сектор“ (2005), „Како големите паѓаат“ (2009), „Големи по избор“ (2011).

ОСмО ПОГлaвјЕ: ЗамаЕЦОТ и маѓЕПСаНиОТ КруГ

Пробивот не е резултат на поволни околности, туку на работа

Кога ќе оставите замаецот да си го направи своето, повеќе нема потреба трескавично да ги објаснувате своите цели. Гледајќи ги резултатите на замаецот, луѓето само можат лесно да извлечат заклучоци, „Еј, само ако продолжиме да работиме вака, погледни до каде ќе стигнеме!“. Ако луѓето одлучат да го претворат очигледниот потенцијал во опипливи резултати, целта ќе биде поставена сама од себе

В

а жно е да се разбере дека движењето според моделот на замаецот – натрупување – пробив не е дело на поволна можност. Сите кои велат, чекајте, ама ние имаме ограничувања кои не ни дозволуваат да спроведеме ваков долгорочен пристап, треба да имаат на ум дека одличните компании го следеле овој модел без разлика на тоа колку биле неповолни моменталните околности – дерегулација во случајот со банката Велс Фарго, реална закана со банкротство во случајот со компанијата Нукор и Циркуит сити, закана за преземање во случајот со Жилет и Кругер, губитоци во висина од милион долари дневно во случајот со Фани Меј. Ова, исто така, важи и за подготвеноста да се поднесат притисоците кои пристигнуваат од Волстрит. „Јас едноставно не се согласувам со оние кои тврдат дека е невозможно да се изгради одлична компанија која ќе потрае, затоа што Волстрит нема да ви го дозволи тоа“, вели Дејвид Максвел од компанијата Фани Меј. „Поминавме многу време во разговор со финансиските аналитичари, обидувајќи се да им објасниме што е тоа што го работиме ние и кон каде сме се упатиле. На почетокот голем дел од нив не ја прифати нашата приказна – со тоа едноставно морате да се помирите. Но, штом извлеговме од тешкиот период, покажавме дека секоја година сме с$ подобри. По неколку години, поради нашите резултати станавме жешка акција на берзата“. Во текот на првите две години од мандатот на Максвел, вредноста на акциите заостанувала зад порастот на пазарот, а потоа одеднаш се вивнала во височините. Започнувајќи од 1984 година, па до 2000 година, 1 долар инвестиран во Фани Меј се намножил шеесет и четири пати, надминувајќи го просекот на пазарот за цели шест пати. Сфативме дека клучот за успех лежи во користењето на замаецот, за да може да се излезе на крај со притисоците кои доаѓаат отстрана. Еден посебно поволен метод применувала компанијата Абот лаборатрис – воспоставиле механизам кој го нарекле Сини планови. Секоја година, на аналитичарите на Волстрит им стигнувало официјално известување од Абот дека очекуваниот

пораст на приходите на компанијата е, да речеме, 15%. Истовремено, компанијата би поставила вистинска интерна целна стапка на многу повисоко ниво, да речеме на 25 или дури 30%. Во меѓувреме, компанијата имала ранг-листа на предложени проекти за кои с$ уште немало средства – Сини планови. Како што се наближувал крајот на годината, компанијата би избрала бројка која ги надминува очекувањата на аналитичарите, но која е пониска од стапката на вистинскиот пораст. Потоа разликата во средствата била насочувана на проектите од листата Сини планови. Тоа е брилијантен механизам за да излезете на крај со краткотрајните притисоци, при што систематски инвестирале во иднината. Не најдовме докази за постоење на нешто слично на Сините планови кај споредбените компании. Наместо тоа, менаџерите на компанијата А пџо н биле со сема фокусирани на продажбата („Инвестирајте во нашата иднина“), понизно интонирајќи ја реченицата „Инвестирајте долгорочно“, посебно тогаш кога компанијата не успевала да оствари резултати. Компанијата Апџон непрекинато трошела пари на лекомислени проекти како што е лекот „рогаин“ против ќелавост, упорно обидувајќи се да ја прескокне фазата на акумулација и да скокне право во фазата на пробив со помошта на некој голем хит кој би го лансирала на пазарот. Компанијата Апџон, всушност, н$ потсетуваше на коцкар во Лас Вегас кој става еден куп чипови на црвено и вели, „Видете, јас инвестирам во иднината. И секако, кога ќе дојде иднината, ветените резултати ретко се остваруваат“. Очекувано, Абот станала компанија со константно добри резултати и една од фаворитите за вложување на Волстрит, додека Апџон останала целосно разочарување. Во периодот од 1959 година до точката на пробив на Абот во 1974 година, акциите на овие две компании отприлика се следеле едни со други. А потоа толку драстично се разминале, при што компанијата Апџон ја загубила вредноста и била повеќе од шестпати послаба од Абот, с$ додека не ја откупила една друга компанија во 1995 година. Исто како компаниите Фани Меј и Абот, и сите други одлични компании излегле

ефикасно на крај со аналитичарите на Волстрит, во текот на натрупување и пробив. Меѓу овие две фази за нив не постоела никаква контрадикција. Едносавно, тие се фокусирале на акумулација на резултати, ч е с то п ати п р а к ти к у в ајќи тр п ел и в а дисциплина на скромни ветувања, а одлични резултати. Како што почнуваат да се акумулираат резултатите – како што замаецот добива на забрзување – така и инвеститорите се појавуваат со голем ентузијазам.

„Ефектот на замаецот“

Од личните компании сфатиле една едноставна вистина: Огромна сила лежи во компанијата која остварува константни подобрувања и добри резултати. Насочете се кон опипливи постигнувања – колку и да се мали на почетокот – и докажете дека чекорите кои имате намера да ги преземете се вклопуваат во сеопфатниот концепт кој ќе функционира. Ако тоа го направите така што луѓето ќе видат и ќе го почувствуваат забрзувањето на замаецот, сите ќе ви пристапат со ентузијазам. Оваа појава ја нарековме ефектот на замаецот, а тој се однесува не само на инвеститорите вон компанијата, туку и на интерните групи ��оверители, вработените и косопствениците. На мое големо изненадување, утврдивме дека прифаќањето на промените воопшто не било клучно прашање за лидерите на одличните компании. Земете ја Кругер за пример. Како во компанија со повеќе од 50.000 вработени – благајници, носачи, работници кои ја распределуваат стоката на рафтовите, перачите, и така натаму – да се постигне сите да прифатат радикално нова стратегија која буквално би го променила секој аспект на функционирањето? Одговорот гласи: немојте да се обидувате тоа. Во секој случај, не во рамките на некоја голема програма или амбициозен план. Џим Херинг, лидер на „Петтото ниво“, кој ја иницирал трансформацијата во Кругер, ни рече дека одбегнувал какви било обиди на неочекувани промени и промоција на таков концепт. Наместо тоа, тој и неговиот тим почнале да го вртат замаецот, создавајќи опипливи докази дека нивните

планови имаат смисла. Ние им претставивме што е тоа во што се впуштивме, така што се трудевме луѓето да ги видат конкретните достигнувања, изјави Херинг. Се обидовме да ги доведеме нашите планови до успешен завршеток чекор по чекор, така што голем број луѓе се здобија со доверба во успехот, а не во зборовите и ветувањата. Херинг бил свесен дека единствен начин за луѓето да ја прифатат новата смела визија е да го придвижите замаецот во правец на таа визија – од два вртежи на четири, од четири на осум, од осум на шеснаесет – и потоа да кажете, „погледнете што правиме и колку добро ни оди. Извлечете заклучоци и тоа е правецот по кој сме тргнале“. Одличните компании обично не прокламирале јавно големи цели на самиот почеток. Наместо тоа, тие само го вртеле замаецот – од идеја во акција, чекор по чекор, вртеж по вртеж. Откако замаецот ќе добиел на брзина, ќе сфателе и ќе рече: „Еј, па ако продолжиме да го вртиме ова, нема причина да не бидеме успешни“. На пример, Нукор започнала да го врти замаецот во 1965 година, на почетокот обидувајќи се да го одбегне банкротот, а подоцна градејќи ја својата прва челичарница поради тоа што било невозможно да се пронајде доверлив набавувач. Луѓето во Нукор откриле дека се способни да произведат челик подобро и поевтино од кој било друг, така што изградиле прво една, па две, па три дополнителни миничеличарници. Се здобиле со првите купувачи, потоа уште купувачи, па потоа уште купувачи, и така замаецот добивал на брзина, вртеж по вртеж, месец за месец, година по година, а потоа во 1975 година во Нукор станало јасно дека можат да станат број еден – најпрофитабилна компанија за производство на челик во Америка – само ако продолжат да го вртат замаецот понатаму. Марвин Полман ни раскажа како изгледало тоа: „Се сеќавам на разговорот со Кеј Ајверсон во 1975 година, кога ми рече, ’Марв, мислам дека можеме да станеме број еден компанија за производство на челик во Америка‘. Тоа била 1975 година! Јас го прашав, ‘Па, Кен, кога ќе станете најдобри?‘, ‘Не знам‘, одговори. Но, само ако продолжиме со ова што го работиме, нема причина да не станеме шампиони“. Им беа потребни повеќе од две децении, но Нукор продолжила да го врти замаецот, создавајќи на крајот поголем профит од која било друга челичарница од листата 1.000 најдобри на списанието „Форчн“. Размислете за ова неколку минути. Што сакаат вашите најдобри луѓе најмногу од с$? Тие сакаат да бидат дел од тимот кој победува. Сакаат да придонесуваат за постигнување видливи, опипливи резултати. Сакаат да го почувствуваат возбудувањето поради фактот дека се дел од постројка која функционира мазно. Кога вистинските луѓе кои сте ги качиле во автобусот ќе го видат едноставниот план кој настанал како резултат на соочувањето со суровата вистина и непријатниот факт – план заснован на разбирање на ситуацијата, наместо на неоправдан и неумерен оптимизам – тие ќе речат: „Ова ќе функционира. Сметајте на мене“. Кога ќе го видат непоколебливото единство на менаџерскиот тим кој стои зад едноставниот план и несебичното, посветено лидерство на „Петтото ниво“, цинизмот ќе исчезне. Кога луѓето ќе ја почувствуваат магијата на мометот на силата – кога ќе започнат да ги воочуваат опипливите резултати, кога ќе можат да почувствуваат како замаецот добива на брзина – тогаш настапува моментот во кој с$ повеќе луѓе започнуваат да се придржуваат до својата сила, за да може тркалото да се врти уште побрзо.

(Продолжува) Во утрешниот број: Како замаецот може да се преобрази во маѓепсан круг на неуспехот? Книгата „Од добри до одлични“, во издание на Publisher, може да ја купите во книжарница Три во ГТЦ, Скопје.

к о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а с



585-30.08.2012_koregiran