Page 1

петок. 27 јули 2012 - следниот број на дневниот весник “Капитал“ ќе излезе на 16 август 2012 пет. max. 330 C min. 170 C

саб. max. 360 C min. 180 C

нед. max. 390 C min. 180 C

МБИ 10

1.819,11

-0,63%

Извор: Македонска Берза

МБИД

1.763,67

-1,58%

ОМБ

118,61

+0,19%

ЕМУ

61,52

САД

$

50,71

Курсна листа на Народна банка на Македонија

Нимиц ги пренесе македонските пораки, на Грците не им се по ќеф! }7 БеНдевСКа:

Премиерот не си ја заработува дневницата! }6

Се враќа сјајот на американската валута... 1 долар = 51 денар }4-5

омерагиќ се повлече, за претседател на ФФМ остана само Ѓорѓиоски }9

НајНова Идеја Градовите ќе градат цели нови населби }10 www.kapital.mk

број 577 | година 3 | цена 20 ден. | тел. 3 298 110 | факс. 3 298 111

...само идејата е капитал, с$ друго е пари...

447.

член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP

еден сончев колектор може да заштеди 8.400 денари за струја }11

000 луЃ луЃе лу Ѓе С Сее ИСелИле ИСел ИС елИ ел Иле од зеМ зеМјава зе Мјава

а т а П у р Г о в а ј И Н о д е ! И т МаК Н а р Г И М е у Г о Н М Со Н

стр.

2-3

В.Британија

£


КАПИТАЛ ПЕТОК 27.07.2012

WWW.KAPITAL.MK

2 НАВИГАТОР ИЗЈАВА НА ДЕНОТ

> коментар > анализа > победник и губитник > бројка > лидери > не им беше денот

Македонската заедница во Австралија има значаен придонес во бизнисот, спортот, образованието и индустријата, а австралиското општество е побогато со македонската култура и традиција.

австралиски министер за надворешни работи

петок 27/07/2012

КОМЕНТАР

Катерина Синадиновска

katerina.sinadinovska@kapital.mk

Претеризам

О

днесувањето на Грците во спорот за името навистина веќе за никого не е сфатливо. Ако се наоѓаше смисла во обвинувањата за националистичките потези на актуелната македонска власт, кои тие ги сметаат за провокации, таканаречената антиквизација во ниеден случај не може и не смее тие да ја користат како алиби за нивната максимална непосветеност во однос на наоѓање решение. Да, ним од ова прашање не им зависи иднината и фино им е да стои отворено за пред избори да можат да го користат за политички препукувања и поени, но тоа не е одговорно однесување на една сериозна држава, која имаше амбиции да стане регионален лидер и да ги помага земјите од Западен Балкан преку Агендата 2014 во нивните аспирации за интеграција. Пораките на генералниот секретар на Обединетите нации, Бан Ки-мун среде Скопје (а среде Охрид уште повеќе) беа максимално јасни, а позитивните тонови кои провејуваат од целиот македонски државен врв никако не добиваат соодветен одговор од југ. Наместо тоа, Грците демонстрираат дрскост! Па го убедуваат медијаторот Метју Нимиц дека тие биле подготвени, ама проблем бил Груевски. Не им бил по ќеф. Не гледале партнер во него. Чекајте малку! Политиката на премиерот и на неговата влада во однос на ова прашање и на целокупната надворешна политика можеме да ја критикуваме, да ја спориме и да ја оцениме како ваква или таква, но тој е легитимно избран премиер кој преговара во името на целата држава. Оттука, нив ако нешто ги нервира повеќе од Груевски и од неговиот, за волја на вистината, специфичен однос кон целиот проблем, тоа се аргументите што ги вадиме на маса. Преседаните кои се прават се безброј. Дека политиката е нефер знаеме, дека големите риби ги јадат малите исто така знаеме, дека ние не умееме да си го дефинираме местото на меѓународната сцена и да процениме колкава ни е чергата, а колкав чекорот исто така, ама дека треба да молчиме кога еклатантно се крши меѓународното право не бива. Бан Ки-мун вети личен ангажман за да помогне во проблемот. Тоа и го очекуваме. Да се вратиме на маса, затоа што во моментов преговори нема, па ние мора да успееме да ги активираме. А Грците да признаат дека не може 20 години само Македонија да прави компромиси. Оти не бил само Груевски... ниеден македонски премиер, очигледно, не им се погодил. Черчил кажал: „Не се преговара со тој што вели што е мое е мое, а за тоа што е твое ќе преговараме“! За компромис се потребни две страни.

Kapital Akademija... член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Вељко Влаховиќ бр 11, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.commk

БОБ КАР

www.kapital.mk

> БРОЈКА

СДСМ: Владата ќе ги намали пензиите

12

П

олимписки постери од врвни британски уметници се поставени во просториите на Британскиот совет во Македонија. Изложбата претставува придонес на Британскиот совет кон Олимписките и Параолимписките игри, кои започнуваат во Лондон. Постановката може да се погледне во излогот на Британскиот совет во Македонија (на булевар Гоце Делчев бр.6) и ќе биде поставена до 9 септември годинава.

ратениците на СДСМ обвинија дека Владата има намера од 1 август да ги намали пензиите преку дополнетиот предлог-закон за пензиско и инвалидско осигурување, кој е во собраниска процедура. Тања Томиќ, пратеник од СДСМ, истакна дека власта е провидна во „глумата оти се грижи за доброто на граѓаните“. - Тоа го покажува и овој предлог-закон. Доколку се направи сериозна анализа, она што е очигледно е фактот дека во најмала рака во наредниот период ќе бидат помали пензиите на идните пензионери за 2% до 10%“, тврди Томиќ. Расправата за овој закон ќе продолжи на седницата во понеделник. Тој го уредува задолжителното пензиско и инвалидско осигурување, опфатот на осигуреници, правата кои се остваруваат од ова осигурување, матичната евиденција на осигурениците и корисниците на права од пензиско и инвалидско осигурување...

447.000 луѓе

се иселиле од земјава

Македонија во групата со најмногу емигранти!

Според извештајот на Светската банка, земјава е рангирана на 23 место во групата од 25 земји со најмногу емигранти. Со 21,9% емигранти од вкупното население земјава е во друштво со Западен Брег и Газа, Гранада, Самоа, Сао Томе и Принципе Дејан Азески dejan.azeski@kapital.mk

С

ветската банка објави дека 447.000 македонски граѓани се иселени од државата заклучно со 2010 година. Тоа е дури 21,9% од вкупното население во Македонија, со што земјата е рангирана на 23 место во групата земји во светот од кои најмногу се иселуваат. Македонија е во друштво на Западниот Брег и Газа, од каде што има и најмногу емигранти 68,3%, Самоа, Гранада, Сент Луција, Сао Томе и Принципе. Од регионот, друштво ни прават Албанија со 45,4% од населението во емиграција и Босна и Херцеговина со 38,9%. Светската банка

констатира дека Македонците најмногу се иселуваат во Италија, Германија, Австрија, Словенија, Хрватска, Франција и во Канада. Овие бројки се само потврда на истражувањата на „Капитал“ за бранот на иселување на граѓаните од земјава во последните 15 години. „Капитал“ веќе објави дека 176.423 македонски граѓани се со регулиран привремен престој во земјите на ЕУ, а 56.506 добиле странско државјанство од 1998 година досега, 50% од населението недостига во минимум 10 општини. Колку граѓани се иселени на диво никој не знае, но веројатно бројката (во која нема временски период што се анализира) на Светската банка од

447.000 иселеници ја покажува реалноста. Министерствата за надворешни и за внатрешни работи немаат никакви податоци колку македонски граѓани се иселени од земјава и колку од нив живеат надвор со регулиран, а колку со нерегулиран престој. На прашањето на „Капитал“ велат дека не постојат никакви познати инструменти за да се пресметаат овие бројки. Васил Наумов, директор на Агенцијата за иселеништво, вели дека многу е тешко да се разговара за бројки воопшто кога станува збор за иселениците, бидејќи станува збор за повеќе десетици држави во светот. Според него, с$ уште не се знае дали имаме иселување или враќање на иселениците во Македонија. „Ние располагаме со бројка од 430.000 Македонци во светот, но не ме чуди реалната цифра да е и повеќе од два милиони. Исто е со тие со привремен регулиран или нерегулиран престој. Во иднина ќе се обидеме да направиме статистика барем на лицата кои се државјани, а помалку или подолго од година се отсутни од земјава и така ќе утврдиме дали Македонија се иселува или иселениците се враќаат назад“, потенцира Наумов.

РЕГИОНАЛНИ ПАРТНЕРИ НА КАПИТАЛ

Првиот број на дневниот весник Капитал се појави на 17 март 2010 телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 e-mail: kontakt@kapital.com.mk Издава: KAPITAL MEDIA GROUP доо Скопје, компанијата е формирана во 1999 година, кога е издаден првиот број на магазинот Капитал ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, 1000 Скопје, п.фах: 503, Република Македонија

ПРЕТПЛАТА НА ДНЕВНИОТ ВЕСНИК КАПИТАЛ И НА МАГАЗИНОТ КАПИТАЛ Сања Савовска: ++ 389 2 3298 110/ лок:104 pretplata@kapital.com.mk

ДИРЕКТОР И ГЛАВЕН УРЕДНИК: Љупчо Зиков

РЕКЛАМА И ОГЛАСИ: Александра Стојменова: ++389 2 3298 110/ лок:103; marketing@kapital.com.mk; aleksandra@kapital.com.mk

ИЗВРШЕН ДИРЕКТОР (МАРКЕТИНГ И ФИНАНСИИ) Гордана Михајловска ГРАФИЧКИ И ИТ ДИРЕКТОР Николај Томашевски OFFICE MANAGER И ФИНАНСИИ Александра Николова: ++389 2 3298 110/ лок:101 nikolova@kapital.com.mk

СПЕЦИЈАЛНИ ПРИЛОЗИ: Гордана Михајловска ++389 2 3298 110/ лок:202; prilozi@kapital.com.mk

ОДГОВОРЕН УРЕДНИК Спасијка Јованова

ОВЛАСТЕН ПРАВЕН ЗАСТАПНИК: “Адвокатско друштво ДЕ ЛЕГЕ”

ПОМОШНИЦИ НА ОДГОВОРНИОТ УРЕДНИК Катерина Синадиновска (политика) Катерина Попоска (економија)

Печати: Графички Центар Скопје Според мислењето на Министерството за култура за дневниот весник “Капитал” се плаќа повластена даночна стапка. Текстовите и фотографиите не се враќаат. Сите објавени текстови, фотографии и друга графичка опрема се авторски заштитетни и можат да бидат преобјавени, или на друг начин користени само со дозвола на издавачот. Даночен број: МК 4030999366644; Жиро сметки: Еуростандард банка: 370011100019555

УРЕДНИЦИ Александар Јанев, Петре Димитров Александра Спасевска ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА СПЕЦИЈАЛНИ ДОДАТОЦИ Верица Јорданова ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА WWW.KAPITAL.MK Александар Јанчески


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПЕТОК 27.07.2012

3

Владата субвенционира отворање на специјализирани продавници за вино

С

пецијализирани продавници со македонски вина ќе се отворат во атрактивни туристички места во Македонија. Дел од средствата ќе ги обезбеди Владата, а постапката за реализација на овој проект ќе почне на 1 август. Во првата фаза се планирани меѓу 15 и 20 продавници, а првата се очекува да биде отворена наредната година. „Владата одлучи да спроведе нов проект кој ќе даде дополнителна поддршка за туризмот, но и ќе биде од директна корист за македонските компании. Идејата е добиена од стопанството, прифатена од Владата и почнува со реализација“, информира на денешната прес-конференција владиниот портпарол Александар Ѓорѓиев. Продавниците ќе бидат сместени во централното градско подрачје во Охрид, Струга, Дојран, Крушево, Скопје, Битола, Маврово, Попова Шапка, Кожуф,

Гевгелија, а како што истакна Ѓорѓиев, останува можноста и за други локации во наредниот период и дека се размислува во оваа прва фаза да се отворат и на двата аеродроми во земјата. Владата ќе кофинансира дел од месечната закупнина на просторот, дел од внатрешното опремување на просторот за продажба и дел од платата на определен број вработени лица кои ќе работат во продавниците. Реализацијата на оваа мерка почнува на 1 август со објавување јавен повик за избор на идејно решение за изгледот на внатрешноста на овие брендирани продавници, при што ќе се води сметка тие да имаат препознатлив етно-стил и функционалност на просторот за презентација и продажба на вино во шишиња. По изборот на идејното решение ќе биде распишана постапка на која сите заинтересирани компании ќе може да се пријават за да стопанисуваат со овие продавници.

1.746.000 14,4% 50%

лидери

ХИЛАРИ КЛИНТОН

Н

а голема конференција за дијаспорите државниот секретар на САД потсети дека процесот на „одлив на мозоци” треба да се замени со „развој на мозоци”

ЃОРГЕ ИВАНОВ

П

ретседателот на државата пред генералниот секретар на ОН јасно порача дека Македонија е подготвена за компромис, но не по цена на кршење на човековите права, идентитетот и јазикот

не им беше денот Подинамичен економски раст кој ќе генерира нови работни места и повисок животен стандард, посредена држава и од административно-бирократски и од инфраструктурен аспект и стабилност на подолг рок се клучните услови за да запре процесот на ислелување на населението. Италија е земја во која во моментов привремено престојуваат 78.048 македонски граѓани, а 2.610 се стекнале со регулиран престој во последниве 10 години. Најмногу се застапени Македонци од дебарскиот, кочанскиот и од виничкиот крај. Од локалната самоуправа на овие места ги детектираат причините кои ги носат нивните сограѓани во оваа држава. Според Ратко Димитровски, градоначалник на Кочани и стопанственик, своја улога имаат и безбедносната состојба и квалитетот на живот, но можноста за наоѓање работно место сепак е пресудна. „Јасно е дека економските услови најмногу ја поттикнуваат емиграцијата. Нашите сограѓани се поттикнати од позитивни примери на некои луѓе кои успеале и, во немање друг излез, решаваат да си ја пробаат среќата. Тоа се случува без прекини во последниве 20 години. Ако моите сеќавања се точни, првите случаи почнаа за време на бегањето од регрутација во ЈНА во 1991 година, а економско-

Државната стратегија бара раст од над 6% за да се подобри демографската состојба

М

акедонија до 2025 година и официјално ќе има помалку од два милиони жители, младото население под 14 години ќе опадне на 14,4% до 2030 година (од 33,2% во 1994 година), а секоја година од земјава неповратно се иселуваат и ќе се ислелуваат по 15.000 луѓе. Македонија до 2050 година ќе нема повеќе од 1.746.000 жители. Ова се дел од констатациите во Стратегијата за демографски развој 2008-2015 година на Министерството за труд и социјална политика. Многу е веројатно дека црните прогнози на ООН и на Светската банка, кои Министерството ги користи во својата стратегија, а се однесуваат на период после 30 години, веќе се остварени. Од Министерството укажуваат дека со промени во образовниот, здравствениот и, пред с$, во економскиот модел и со подинамичен раст на БДП овие бројки ќе се подобрат, ако не и целосно ќе се преобратат. Но, никаде во стратегијата не пишува како ќе се постигне тој развој. Единствено е наведено дека за да се подобрат демографските состојби, просечниот раст на економијата и на платите во 2012 и во 2013 година треба да биде над 6%. Но, Македонија е далеку од раст и во моментот е на раб на рецесија. Професорот по статистика Славе Ристевски пак, вели дека црните прогнози не се далеку од остварување, а може да бидат и полоши. „Најверојатно ќе се остварат црните претпоставки дека до 2030 година Македонија ќе има одвај 1,8 милиони жители. Ако се знае дека овој процес кај нас се одвива во последниве неколку децении, не треба да н$ зачуди ако за 10 години, од кога не е одржан попис, не сме загубиле добар дел од градското население од внатрешноста на земјава“, вели Ристевски. политичката криза оттогаш наваму само го потхранува процесот“, вели Димитровски. Или Мирзо од општина Дебар вели дека се селат цели семејства. „Италија им нуди работа на иселениците, што Македонија во изминатиов период не можеше да им понуди. За луѓето од нашиот

крај емиграцијата е начин за да преживеат. Има секакви случаи, во последно време се селат и цели семејства. Но, бидејќи ги познавам луѓето, добро знам дека доколку им се обезбедат услови, не подобри туку блиски на оние во Италија, никој не би се селел“, потенцира Мирзо.

милиони денари го чинат град Скопје деветте унифицирани дрвени куќички на кои ќе се продаваат книги, а ќе бидат поставени на кејот на Вардар во Скопје. За изнајмувањето корисниците ќе плаќаат месечен надомест од 500 денари, а договорот е склучен на една година. Тие се избрани на јавен оглас. „По повеќе од 20 години градот Скопје го реши проблемот со дивите препродавачи на книги, односно несредениот начин на продавање стари книги. Им ги додели на луѓето што низа години тука продаваат импровизирано.

победник и губитник

+

од населението сезонски е отсутно од повеќе од 10 општини во земјава

Што да се направи за да се запре емиграцијата?

4,5

ПОБЕДНИК

жители се очекува да има Македонија во 2050 година ако не се преземат мерки за запирање на емиграцијата, но веројатно оваа бројка е веќе реалност, само што не е потврдена

од населението до 2030 година ќе биде под 14 години, а во 1994 година младото население учествувало со 33,2%

> БРОЈКА

ЖОЗЕ МАНУЕЛ БАРОСО

О

ткако беше критикуван дека не стапнал во Грција од почетокот на кризата, претседателот на Европската комисија дојде во Атина, но нема многу што да слушне

Отворањето на првиот и единствен Институт за современи композити и роботика на Балканот, во Прилеп, од страна на компанијата Микросам, е уште еден доказ дека Македонија има компании на чие чело стојат менаџери кои знаат да препозаат светски тренд и да САМОИЛ работат по светски стандарди. Самоил Самак, САМАК потпретседателот на Микросам, кој од неодамна ги презеде менаџерските обврски од својот татко во компанијата, покажа дека годините не се пречка за успешно раководење, и дека меѓународното школување и работно искуство, може да биде исчекор во успешно работење и дома. Откако Самак дојде на челната позиција, компанијата успеа да склучи договор за испорака на машини за производство на резревоари за плин, доби награда „Патент на годината“, а компанијата веќе ја стави Македонија во друштво со САД, Франција и Германија на листата држави кои произведуваат машини за композитни делови за трупови за авиони и сателити.

_

ГУБИТНИК Портпаролот на грчкото Министерство за надворешни работи, Григорис Делавекурас, најверојатно од што не знаеше како да одговори на целата позитивна енергија и проактивна политика која доаѓа од македонскиот државен врв, но и од генералниот секретар на ОН, Бан Ки-мун, повторно ГРИГОРИС се врати на старата ДЕЛАВЕКУРАС реторика. Наместо да ја поздрават средбата на премиерот Никола Груевски со генералниот секретар Бан Ки-мун, тие ја видоа како изговор за уште едно обвинување и водење негативна пропаганда кон земјава. Се чини, на официјална Атина најлесно & е топката да ја префрла на другата страна, дури и кога има најмалку причина за тоа. Особено кога и медијаторот, но и генералниот секретар под чиј мандат се води прашањето за името решија со заеднички сили и позитивна волја се заложија да ги помират двете раскарани страни.

мисла на денот

ИЛЧО ЃОРЃИОСКИ

У

беден е дека Вардар нема да застане овде и дека во иднина ќе стане конкурентен тим на европската сцена, но заборави да каже зошто ја пропуштија последната шанса

ОНОЈ КОЈ НИКОГАШ НЕ НАПРАВИЛ ГРЕШКА, ВСУШНОСТ, НИКОГАШ НЕ СЕ ОБИДЕЛ ДА НАПРАВИ НЕШТО НОВО И ПОИНАКВО.

Алберт Ајнштајн научник


КАПИТАЛ ПеТоК 27.07.2012

4

WWW.KAPITAL.MK

навигатор график на денот...

кредитирањето на фирмите бавно

фото на денот...

(во милиони денари)

јун.12

апр.12

мар.12

фев.12

јан.12

дек.11

ное.11

мај.12

В

окт.11

Извор: НБРМ

сеп.11

авг.11

јул.11

јун.11

132000 130000 128000 126000 124000 122000 120000 118000 116000

купните кредити за приватните компании во јуни годинава само малку пораснале во споредба со претходниот месец, покажуваат последните податоци од народната банка. Податоците се само статистички приказ на изјавите на бизнисмените дека пристапот до кредити е тежок. Банкарите пак велат дека нема доволно добри проекти и поради зголемениот ризик во економијата, ги кредитираат само најдобрите проекти.

светот низ медиумите... Република

„Цените во Бугарија ќе полудат наесен“. ова го предвидуваат познавачите на пазарот за софискиот дневен весник. Слично сценарио за повисоки трошоци се најавува низ цела европа, а многу е веројатно дека нема да биде заобиколена ниту Македонија.

lll

С

о полагање цвеќе пред споменикот на жртвите во скопскиот земјотрес од 1963 година, на градските гробишта во Бутел од страна на делегации на Собранието, Владата, Кабинетот на претседателот на РМ, АРМ, Град Скопје и скопските општини, како и од претставници на дипломатскиот кор, политичките партии и Црвениот крст беше одбележана 49-годишнината од катастрофалниот земјотрес во Скопје.

Се ВРАќА СјАјот нА АМе ВАлутА... 1 долар = 5

The Times

дејвид камерон уште еднаш го повтори ставот дека неопходно е да се искористат олимписките игри за привлекување свеж капитал во велика Британија. Според заклучоците на владата од Лондон, странски инвестиции на земјата & се неопходни повеќе од кога било во последните 50 години.

lll

The Boston Globe

Мит ромни, кандидат за претседател на Сад, смета дека Законот за поседување оружје во Сад е добар и не треба да се менува, иако инцидентите со легално оружје во земјата се с$ почести. токму овој Закон е еден од најоспоруваните во Сад, а уште од 60-тите години владее мислење дека им служи единствено на големите компании-произведувачи на оружје.

lll

The Times of India

во индија барем во наредната деценија природниот гас ќе биде енергенс број еден. дизел горивото и бензинот според предвидувањата на индиските експерти ќе бидат с$ помалку користени адекватни со растот на нивните цени на светски берзи.

lll

www.kapital.mk НАЈЧИТАНО НА WEB...

1

Најнова идеја: градовите ќе градат цели нови населби

2

Претседателот Иванов помилува 54 осудени лица

3

Делавекурас: Груевски ја искористи средба со Бан Ки-мун за напад на Грција

4

Горчливиот вкус на успехот

тоа што финансиските аналитичари и стратези го предвидуваа минатата година се остварува со полна пареа. Доларот во однос на еврото порасна за дури 7,2% од почетокот на годината и неговата вредност се приближи на 51 денар. некои аналитичари дури предвидуваат изедначување (1 евро = 1 долар), но тоа е најневеројатното сценарио александар Јанев

Т

aleksandar.janev@kapital.mk

оа што финансиските аналитичари и стратези го предвидуваа минатата година се остварува со полна пареа. Доларот во однос на еврото порасна за дури 7,2% од почетокот на годината и неговата вредност се приближи на 51 денар.

Инвеститорите во Европа се прилично уплашени поради проблемите со коишто се соочува Шпанија. Ако порано Грција беше главна опасност за опстанокот на еврозоната, стравувањата сега се уште поголеми, откако стана јасно дека во слична ситуација се и Шпанија, Португалија и Италија. Приносот од шпанските обврзници во понеделникот достигна 7,5%, што е всушност, највисоко ниво од воведувањето на еврото

и со тоа се зголемија стравувањата дека оваа земја не ќе може да обезбеди пари за враќање на долговите и ќе мора да побара помош од ММФ или од ЕЦБ. Инвеститорите реагираат панично и на најавите на неколку шпански автономни провинции, кои планираат да побараат пари од државата за да ги надминат финансиските проблеми. Шпанскиот град Мурсија, по примерот на Валенсија, минатата недела побара од владата заем од

две милијарди евра. Со тоа паниката кај инвеститорите не стивнува, туку напротив, се зголемува. Во меѓувреме, американската економија забрзано закрепнува. Тоа на аналитичарите им дава основа да прогнозираат дека вредноста на еден долар до крајот на годината ќе надмине 53 денари. Некои аналитичари дури предвидуваат дека е можно изедначување на вредностите на еврото и на доларот (1 евро=1 долар), но


МБИ10

3.000

WWW.KAPITAL.MK

2.800 2.600

60 Секунди Брифинг

2.400

проЦенки...

3 факти За...

3,8 35.625

55

топ веСти...

питер Бофингер

советник во германската влада

милијарди евра вкупни приходи остварил хрватскиот концерн Агрокор во 2011 година

вработени работат во склоп на групацијата Агрокор, за што лани биле платени 1,23 милијарди евра за даноци и за придонеси на државата

компании работат во склоп на групацијата Агрокор во Хрватска

решавањето на кризата е win win избор

Р

ешавањето на сегашната криза е win win избор и за државите-доверители и за должниците, но недостигот од доверба меѓу нив ги спречува да дојдат до заемно корисно решение, смета Питер Бофингер, советник на германската влада. Тој е меѓу 17-те економисти кои го потпишаа извештајот на Институтот за нови економски размислувања, поддржуван од Џорџ Сорос. Во извештајот се посочува дека Европа месечари кон катастрофа со несогледливи размери.

еРиКАнСКАтА

51 денар тоа е најневеројатното сценарио. „Состојбата во Европа е сосема нестабилна, и покрај сите напори на политичарите да ја зауздаат кризата. Нашите проценки се дека до крајот на годината односот евро-долар ќе се стабилизира на ниво од 1,15, што значи дека вредноста на доларот во денари ќе изнесува над 53 денари. Според тоа, се очекува зголемување на интересот за купување долари, меѓутоа секогаш треба да се има предвид ризикот дека растот на вредноста на американската валута може да биде и побавен“, изјави Емил Јакимов, претседател на Здружението за финансиски пазари во Македонија. Меѓутоа, статистичките податоци покажуваат дека Македонците малку штедат во долари, иако откако почна трендот на јакнење на американската валута во однос на еврото, интересот за долари расте. Според официјалните статистички податоци, граѓаните во банките чуваат околу 215 милиони долари, што е 7,3% од вкупните штедни влогови во девизи, односно само 4% од вкупната пасива во банкарскиот сектор се во долари. Дури 90% од заштедите во странска валута се во евра и тие се безбедни од падот на вредноста на еврото поради фиксниот курс на денарот врзан за европската валута. Банкарите велат дека уделот на заштедите во долари во вкупните депозити е сосема мал и поради тоа, растот на вредноста на доларот ќе нема голем ефект врз македонската економија. Ќе можат да ќарат само граѓаните кои купиле долари пред две години, кога вредноста на американската валута падна на најниско ниво, околу 39 денари, а ќе се одлучат да ги продадат сега за 51 денар за долар или пак, ќе чекаат неговата вредност уште повеќе да порасне.

Кој добива, а кој губи од растот на доларот?

Падот на вредноста на еврото во однос на доларот, како и очекувањата дека трендот на јакнење на американската валута ќе продолжи како последица на силните нарушувања во европската економија, ќе им создадат проблеми на

македонските компании кои увезуваат од странство и плаќаат во долари. Од друга страна, македонскиот извоз во САД и во други земји каде што стоката се продава за долари стануваат поконкурентни на тие пазари. Доларите што ќе ги добијат извозните компании ќе вредат повеќе во денари, а увозниците ќе треба да платат повеќе, бидејќи ќе мора да купат долари со повеќе денари. „Слабеењето на еврото за сметка на јакнењето на доларот ја прави македонската економија поконкурентна во делот на извозот надвор од еврозоната. Точно е дека увозот во долари поскапува, особено нафтата, меѓутоа тоа треба да биде знак за компаниите повеќе да користат домашни суровини, а наместо нафта, да се користи гасот или други типови енергенси”, оценуваат економистите. Сепак, анализирајќи ги статистичките податоци за увоз и за извоз на земјата, повеќе компании ќе загубат од растот на доларот, бидејќи земјава повеќе увезува отколку што извезува во долари. Меѓу 25% и 30% од увозот на Македонија е од Русија, САД, Бразил, Украина, Кина и од уште неколку земји со кои тргуваме во долари. Само во првите пет месеци од годината за увоз на нафта и за други минерални горива потрошени се над 600 милиони долари, што значи дека поради континуираниот раст на доларот, увозниците на нафта одвојувале повеќе денари за да купат долари, со што практички, увозот поскапувал. Кај извозот пак, најголем дел или над 60% е насочен кон земјите од ЕУ, така што од растот на доларот во однос на еврото не се очекуваат позначајни ефекти врз економијата. Според проценките, само околу 15% од извозот во странство се наплатува во долари, главно во Русија и во земјите од источниот блок. Заради заштита од промените на вредноста на доларот, финансиските експерти им сугерираат на компаниите да почнат да користат нови инструменти кои им гарантираат поголема безбедност и заштита од курсен ризик при неповолни придвижувања на некоја валута, како опции или фјучерси.

19,9%

од акциите во ЗИК Пелагонија сега поседува ТИМОХ доо Скопје, објавија од ЗИК Пелагонија, од каде што соопштуваат дека има промени во акционерската структура на комбинатот. ЕКСИКО дооел Скопје е втората компанија која поседува над 5% од акциите, а таа моментално има 19,9% од акциите.

2

месеци е продолжен рокот за барања за субвенции во земјоделството и наместо до 31 јули ќе трае до 30 септември 2012 година, информира Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Пролонгирањето е на предлог на МЗШВ и е овозможено со измени во Програмата за финансиска поддршка во земјоделството за 2012 година и на Уредбата за поблиските критериуми за директни плаќања за 2012 година. „Продолжениот рок за поднесување на барањата за субвенции ќе придонесе за целосен опфат на земјоделските стопанства во процесот на поднесување барања”, соопшти Министерството.

експерти ќе ја кројат програмата за претприемништво во основно и средно образование

Е

ксперти од областа на претприемништвото и иновациите ќе бидат вклучени во основното и средно образование во делот за претприемничко учење. Ова е фокусот кон кој ќе се насочи програмата за претприемништво и иновации на Владата. На седницата на Комитетот за претприемништво и иновации кој се одржа вчера, како што информираат од Владата се разгледувала информацијата за функционирањето на Регионалниот центар за претприемничко учење на Југоисточна Европа со седиште во Загреб, како и нацрт-текстот на предлог-стратегијата за иновации на Република Македонија за периодот 2012–2020 година. „Директорката на Центарот, Ефка Хедер, го информираше Комитетот за нивните досегашни активности во земјите на Југоисточна Европа коишто долгорочно се насочени кон промоција на знаењето, концептуални решенија и решенија за имплементација и развивање на мрежа на експерти во областа на образованието и претприемничкото учење како клучна компетентност, со цел зајакнување на конкурентноста на малите и средните претпријатија на национално и регионално, односно на меѓународно ниво како задолжителен дел од политиките на Европската унија“, информираат од Владата. Комитетот го разгледуваше и го усвои нацрттекстот на предлог-стратегијата за иновации на Република Македонија за периодот 2012– 2020 година, кој што е развиен од страна на експертски тим од ОЕЦД, при што се заклучи во финалната верзија на стратегијата којашто ќе се проследи на усвојување во владина процедура да се инкорпорираат и мерките за поддршка на иновациите коишто се предвидуваат во останатите стратешки документи, како што е Националната програма за истражување и развој за периодот 2012-2016 година, како и анализата на мерките коишто произлегуваат од Глобалниот иновациски индекс.

институтот за композити и роботика на Микросам се сели во модерен објект

П

рилепската компанија Микросам на 1 август го отвора новиот модерен објект на Институтот за современи композити и роботика, кој е единствен на Балканот. Како што информираат од компанијата, на 1.500 метри квадратни се сместени предавални, модерна лабораторија со високо софистицирана опрема за композити. Основната мисија на овој Институт ќе биде развој на нови технологии за производство на современи композитни материјали преку воведување иновации во моделирањето, симулацијата и контролата на индустриските роботи. Институтот е основан во февруари 2009 година, а функционира како дел од истражувачката дејност на Микросам Прилеп. Во рамките на европскиот истражувачки простор Институтот е единствениот којшто на едно место ги има петте клучни технологии за развој на современи композити за индустријата на авиони, за вселенската индустрија, како и за индустријата на гас и нафта за да се обезбеди нов и поекономичен транспорт и складирање на енергијата. „На Институтот ќе може да се изучуваат магистерски, а во иднина и докторски студии, наменети за студенти коишто ги завршиле своите додипломски студии на факултетите од инженерска струка или природноматематички науки, како од Македонија така и од странство“, информираат од компанијата. На Институтот ќе се учат неколку насоки, меѓу кои на Одделот за современи композити (технологија на материјали и нанотехнологија), како и Оддел за роботика (eлектрично, електронско и информатичко инженерство, машинско инженерство).

горан кнеЖевиќ

кандидат за министер за земјоделство на Србија

2.200 2.000

1.800 06/10 10/10 02/11 05/11 09/11 12/11 04/12

БерЗа МБи 10 3.000 2.800 2.600 2.400 2.200 2.000 1.800

07/10

МБИ 10

10/10

02/11

05/11

09/11

01/12

1.819,11 Max. Min.

2010/2012 2010/2012

2.827,62 1.847,52

Македонската берза НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК вчера оствари промет од РЖ Услуги редовното тргување од 106.941,54 евра. Прометот МБИ 10 111,00 од редовното тргување +3,00 со акции на дневно ниво +2,18% 1.819,11 порасна за 81,25% во 2010/2012 Max. 2.827,62 споредба со претходниот НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК МБИ 10 ден. Прометот 2010/2012 Min. 1.847,52 трговски УНИ Банка од тргување со обврзници се намалиДОБИТНИК за 68,18% во НАЈГОЛЕМ 1.819,11 300,00 споредба РЖ Услуги со претходниот 2010/2012 Max. 2.827,62 МБИ 10 ден. трговски -140,00 -31,82%

111,00 1.819,11 1.819,11 1.819,11 1.819,11 111,00

2010/2012 Min. МБИ 10 МБИ 10 МБИ 10 +3,00 НАЈГОЛЕМ DOW JONES ДОБИТНИК 2010/2012 Max. РЖ Услуги Min. 2010/2012 Max. 2010/2012 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИКMax. Min. 2010/2012 Max. 2010/2012 Min. УНИ Банка 2010/2012 ДОБИТНИКMin. НАЈГОЛЕМ

1.847,52

+2,18%

2.827,62 1.847,52 2.827,62 2.827,62 1.847,52 2.827,62 1.847,52 1.847,52

+3,00

300,00 111,00 111,00 111,00 111,00 +3,00 300,00 DOW JONES +3,00 +3,00

НАЈГОЛЕМ РЖ Услуги ДОБИТНИК НАЈГОЛЕМ РЖ Услуги ДОБИТНИК 13.000 РЖ Услуги ГУБИТНИК -140,00 НАЈГОЛЕМ РЖ Услуги 12.500 УНИ Банка +3,00

+2,18%

НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК 13.500

-31,82% +2,18% +2,18% +2,18% +2,18% -31,82%

12.000 11.500 11.000

НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК -140,00 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК 05/10 19/11 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК УНИ07/07 Банка21/08 УНИ Банка УНИ Банка DOW JONES

10.500

УНИ Банка 10.000 НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК

03/01

300,00 300,00 -140,00 300,00 300,00 -140,00

17/02

-31,82% -31,82% -31,82% -31,82%

13.500 13.000

-140,00 12.500 -140,00

DOW JONES

12.000

DOW JONES

11.500 DOW JONES 13.500 11.000 DOW JONES

12.676,00 DOW JONES

13.000 10.500 12.500 10.000

+0,47%

12.00007/07 21/08 05/10 19/11 03/01 17/02

11.500 13.500 ДРУГИ ПАЗАРИ 11.000 13.000 13.500 13.500 10.500 12.500 FTSE 100 13.000 13.500 13.000 10.000 12.000 Nikkei225 12.500 13.000 12.500 07/07 21/08 11.500 S&P 500 12.000 12.500 12.000 11.000 Nasdaq 11.500 12.000 11.500 10.500 DAX 11.000 11.500 11.000 10.000 10.500 TOPIX 11.000 10.50007/07 21/08 10.000 10.500 10.00007/07 21/08 10.00007/07 21/08

5.552,72 8.443,10 19/11 1.337,89 2.862,99 6.482,29 714,91

+1,04% +0,92% 17/02 -0,03% -0,94% +1,18% +1,20% +0,47%

05/10

03/01

12.676,00

05/10

19/11

03/01

17/02

05/10 19/11 Волстрит е во црвено петти03/01 ден17/02 05/10 19/11 03/01 17/02 07/07 Паѓаат 21/08 05/10 19/11 03/01 17/02 по ред. ВАЛУТИ ДРУГИ ПАЗАРИ американските 12.676,00 акции, главно поради тоа што FTSE 100евро резултати 5.552,72 +1,04% финансиските на голем +0,47% евро долар Фунта Nikkei225 8.443,10 број фирми покажуваат дека +0,92% СТАПКА СТАПКА S&P 500 1.337,89 -0,03% должничките проблеми с$ посилно 12.676,00 Nasdaq 2.862,99 1,2124 ДРУГИ ПАЗАРИекономијата ја1,2765 притискаат во -0,94% 12.676,00 DAX 6.482,29 ПРОМЕНА +1,18% еврозоната. ПРОМЕНА +0,47% 12.676,00

12.676,00

FTSE 100 5.552,72 +1,04% TOPIX 714,91 +0,47% +1,20% +0,15% Nikkei225 8.443,10+1,02% +0,92% +0,47% +0,47% S&P 500 1.337,89 -0,03% ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10 ДРУГИ ПАЗАРИ Nasdaq 2.862,99 -0,94% ВАЛУТИ ДРУГИ ПАЗАРИ DAX 6.482,29 +1,18% ДРУГИ ПАЗАРИ ФЈУЧЕРСИ FTSE 100 5.552,72 +1,04% ДРУГИ ПАЗАРИ TOPIX 714,91 +1,20% Nikkei225 8.443,10 +0,92% FTSE 100евро 5.552,72 +1,04% евро долар Фунта FTSE 100 5.552,72 +1,04% S&P 500 1.337,89 -0,03% Nikkei225 8.443,10 +0,92% FTSE 100 5.552,72 +1,04% ЗЛАТО Nikkei225 8.443,10 +0,92% СТАПКА Nasdaq 2.862,99 СТАПКА -0,94% S&P 500 1.337,89 -0,03% Nikkei225 8.443,10 +0,92% S&P 500 1.337,89 -0,03% ВАЛУТИ DAX 6.482,29 1,2124 +1,18% Nasdaq 2.862,99 -0,94% S&P 500 1.337,89 -0,03% 1,2765 Nasdaq 2.862,99 -0,94% TOPIX 714,91 ПРОМЕНА +1,20% DAX 6.482,29 +1,18% Nasdaq 2.862,99 -0,94% ПРОМЕНА DAX 6.482,29 +0,56% +1,18% евро долар TOPIX 714,91 +1,20% Фунта евро 6.482,29 DAX +1,18% TOPIX 714,91 +1,20% +0,15% ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 +1,02% TOPIX 714,91 СТАПКА +1,20% СТАПКА ВАЛУТИ ПОВЕЌЕ НафтаИНФОРМАЦИИ Брент НА СТР.10 1,2124 1,2765 ВАЛУТИ ВАЛУТИ ФЈУЧЕРСИ ПРОМЕНАевро ПРОМЕНА ВАЛУТИ евро долар Фунта

други паЗари

1.621,70

VALUTI 104,33

£ €

Фунта евро +0,15% евро ЗЛАТО Фунта евро

СТАПКА Фунта

1,2765

€ $

евро долар +1,02% -0,05% СТАПКА евро долар евро долар

1,2124 1,2124 1,2124 1,2124 +1,02% +1,02% +1,02% +1,02%

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10 СТАПКА СТАПКА СТАПКА СТАПКА СТАПКА СТАПКА ПРОМЕНА ПРОМЕНА

1,2765 1.621,70 ФЈУЧЕРСИ 1,2765 1,2765 +0,15% +0,15% +0,15% +0,15%

ПРОМЕНА ПРОМЕНА ПРОМЕНА ПРОМЕНА +0,56% ПРОМЕНА ПРОМЕНА СТР.10 ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 ЗЛАТО ПОВЕЌЕ СТР.10 НафтаИНФОРМАЦИИ Брент НА ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10 ФЈУЧЕРСИ ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10

1.621,70 ФЈУЧЕРСИ 104,33 FJU^ERSI ФЈУЧЕРСИ ФЈУЧЕРСИ ЗЛАТО

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11

ЗЛАТО ZLATO ЗЛАТО Нафта Брент ЗЛАТО

1.621,70 1.621,70 104,33 1.621,70 1.621,70

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 ПОВЕЌЕ СТР.11 НафтаИНФОРМАЦИИ Брент НА ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11 ПОВЕЌЕ НафтаИНФОРМАЦИИ Брент НА СТР.11

104,33 104,33 104,33 104,33

+0,56% -0,05%

+0,56% +0,56% -0,05% +0,56% +0,56%

Нафта БрентBRENT NAFTA Нафта Брент -0,05% -0,05% -0,05% -0,05%

податоЦите Се од претХодниот ден до 15Ч

Србија ќе собере за 20% до 60% помалку пченица поради сушата

С

ушата причини големи штети на земјоделството и реколтата ќе биде послаба за 20% до 60%. Ќе & предложам на Владата да биде прогласена состојба на природна катастрофа поради сушата. Инаку, до крајот на 2012 година во Парламентот ќе поднесеме закон за стимулирање на земјоделството. Очекуваме да биде усвоен цел систем на мерки, кои ќе доведат до поевтинување на храната.

Kapital Akademija... член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.com.mk

Жоакин аЛМуниа

потпретседател на Европската комисија

Грчките европски партнери ќе треба да се подготват да & дадат на Атина повеќе готовина.

3.300 3.100 2.900 2.700 2.500 2.300 2.100 1.900 1.700 0


КАПИТАЛ петок 27.07.2012

WWW.KAPITAL.MK

6 политика ЛДП: Владата да инвестира во енергетски капацитети наместо да купува струја

Н

овата цена на струјата треба да ја покрие финансиската дупка од околу 18 до 20 милиони евра, која е резултат на неодговорниот однос на Владата, која дозволи да се случи скапиот увоз на електрична енергија во првите три месеци од годинава, велат од ЛДП, од свои извори. „Сакам само да потсетам, откако сите земји во регионот поради ниските температури и зголемената потрошувачка прогласија вонредни мерки и го забранија извозот на струја, Владата на Македонија чекаше неколку дена и на 13 февруари прогласи енергетска криза, при што воведе интервентни мерки за штедење и го забрани извозот на струја. За жал, само ден пред тоа Македонија & продаде евтина струја на Србија, а ЕЛЕМ увезе струја по просечна цена од 155,75 евра за мегават-час, со што за само неколку дена се потрошија шест милиони евра“, изјави Роза Топузова-Каревска. ЛДП е сериозно загрижена поради секојдневните поскапувања на основните животни трошоци, со што драстично опаѓа стандардот на граѓаните и рапидно се зголемува сиромаштијата во земјава, вели Каревска. Таа апелира Владата наместо да троши пари за купување струја, да вложи во изградба на енергетски капацитети, нешто на што заборавила во своите шест години владеење.

> БРОЈКА

54

осудени лица помилува претседателот Ѓорге Иванов, по повод 2 Август, Националниот празник на Република Македонија. Како што соопштуваат од Кабинетот на Иванов, од нив три се целосно ослободени, а 51 делумно се ослободуваат од натамошно извршување на казната затвор.

Да објават дека погрешиле – најголема казна од СРД за радиодифузерите

У

кажување со писмено барање за објавување е најстрогата казна која им ја изрече Советот за радиодифузија на Алсат М, Канал 5, Сител и на Телма за прекршување на членови од Законот за радиодифузија. Најчестите прекршувања кои се повторуваат кај сите национални телевизии се однесуваат на надминување на времето за рекламирање, прикриено рекламирање, емитување содржини без предупредување дека се штетни за малолетната публика и слично. Борис Арсов, член на Советот, за надминувањето на времето за рекламирање од страна на телевизијата Сител за 10 минути побара да биде упатено последно укажување пред да биде изречена најстрогата казна, еден ден забрана за рекламирање. Арсов побара Советот да ги повика сите сопственици на телевизии и да им укаже на последиците од прекршувањата кои ги прават. Покрај тоа, на седницата на Советот беше констатирано дека сите радиодифузери го платиле надоместот за дозволата за вршење радиодифузна дејност, освен телевизијата Пинк, која и така веќе ја изгуби дозволата за работа.

Тепачка за сопственоста врз собранискиот канал Максим Ристески

С

maksim.risteski@kapital.mk

оветот на Собранискиот канал не ја прифаќа препораката на Советот за радиодифузија Собранискиот канал да биде специјализиран сервис на Македонската радиотелевизија, независен од Собранието, за кој програмската, односно уредувачката одговорност ќе ја има јавниот радиодифузен сервис. Препораката е дел од заклучоците што СРД ги усвои на својата последна седница разгледувајќи ги можностите да се реши статусот на Собранискиот канал во услови кога тоа не може да се направи со постојните законски решенија. Проблемот е што Законот за радиодифузна дејност со својот член 11 не му дозволува на Собранието, како на државен орган, да биде основач на радиодифузер, а од тие причини и во Законот за Собрание прашањето на сопственоста на Собранискиот канал воопшто не се третира. „Собранискиот канал мора да му припаѓа на Собранието. Не е точно тоа што го наведува Советот за радиодифузија дека стандардите на развиените земји се собраниските канали да бидат специјализирани сервиси на јавниот радиодифузер, а не на парламентите. Франција има собраниски канал чиј основач е парламентот“, изјави за „Капитал“ претседателот на Советот на Собранискиот канал, Јани Макрадули. Главните аспекти на проблемот со нерешениот статус на каналот на чија фреквенција граѓаните можат да ја следат работата на пратенците ги отвори членот на СРД, Столе Наумов, кој, меѓу останатото, ја потенцираше нелогичноста што во Законот за Собрание стои дека парите за каналот ги обезбедува Собранието, а од друга страна, Законот за радиодифузна дејност не дозволува Парламентот да биде

основач на медиум. „Од една страна Собранието има програмска одговорност и го плаќа Собранискиот канал, а не може да биде негов основач. Ако направи прекршок Собранискиот канал кого ќе го казниме?“, истакна Наумов, кој предложи регулаторното тело да иницира средби со претставници на Собранието и на Министерството за транспорт, и со експерти од областа, на кои би се барале начини во

идните законски решенија да биде подобро решен статусот на Собранискиот канал, но и да се дефинира каква програма може да се емитува на оваа фреквенција. „Постојано има забелешки за тоа што на Собранискиот канал се емитуваат владини седници. Тоа само по себе не е проблем, доколку се примени шведскиот модел каде на собранискиот канал се емитуваат седници на Владата, но веднаш потоа на

Законот за радиодифузна дејност не дозволува Собранието да биде основач на медиум, а Законот за Собрание не им дава програмски ексклузивитет на активностите на пратениците. Опозицијата обвинува дека ваквата ситуација & овозможува на власта Собранискиот канал да го користи за пропаганда истата фреквенција опозицијата може да коментира и да поставува прашања“, изјави Наумов за „Капитал“. Од друга страна, претседателот на Советот на Собранискиот канал, кој е пратеник на опозицијата, смета дека фреквенцијата треба да се користи исклучиво за собраниските активности, во услови кога нема гаранција дека допуштањето на поинакви програмски содржини власта нема да го злоупотреби. Во овој контекст, тој за септември најавува предлог-измени на законите со кои се регулира функционирањето на Собранискиот канал. Според опозицијата, власта намерно не ја уредува во целост регулативата за дозволени програмски содржини на фреквенцијата на каналот. Главен нејзин аргумент против емитувањето на владините седници и реклами на Собранискиот канал е одредбата од Законот за Собрание, која бара „Собранискиот канал да се грижи за обезбедување политичка рамноправност“ според застапеноста во програмата што се емитува. Пратениците на владејачкото мнозинство го правдаат емитувањето на владините седници со Спогодбата за заедничко користење на мрежата на МТВ (потпишана во времето кога со Парламентот раководеше сега починатиот Љупчо Јордановски, а со МРТ, Гордана Стошиќ), со кој се дозволува емитување и други содржини на Собранискиот канал, во отсуство на собраниски активности. Дополнително сметаат дека граѓаните само добиваат со ваквата политика на транспарентност на Владата. За опозицијата е неприфатливо ставањето на Спогодбата над Законот.

Бендевска: Премиерот не си ја заработува дневницата! Максим Ристески

Ц

maksim.risteski@kapital.mk

ели три часа се чекаше, и не се дочека првото прашање на собраниската седница посветена на пратенички прашања. Најпрвин поради традиционалното доцнење на премиерот, овојпат 43 минути, на што жестоко реагираше опозицијата. Потоа, до паузата со која пратеничката група на ДПА ги прекинува седниците веќе еден месец, повеќе од два часа пратениците се изјаснуваа колку се задоволни од одговорите што ги добиле на прашањата поставени на претходните седници. Само за пратеникот на НДП, Изет Зеќири, пристигнале 17 одговори од повеќе министерства до кои тој адресирал прашања, а тој секој од нив го проследи со коментар и дополнително прашање. Се случи уште еден своевиден куриозитет – премиерот Никола Груевски, иако долго доцнеше, сепак, и тој мораше дополнително

да чека (четири минути) во салата да влезе спикерот Трајко Вељановски. На самиот почеток на седницата опозицијата реагираше процедурално поради доценењето на премиерот и побара Вељановски да интервенира со цел да го сочува дигнитетот на Собранието: „Барам претседателот на Собранието да реагира до премиерот за да не се дерогира институтот пратенички прашања. Премиерот не си ја заработува дневницата за која е платен, зашто секаде доцнење на работа се казнува“, реагираше пратеничката на СДСМ, Весна Бендевска. Вељановски одговори со контранапад тврдејќи дека пратеничката влегла во салата дури откако тој се сместил во својата фотелја, што беше повод повеќе пратеници на СДСМ да почнат да дофрлаат од своите места обвинувајќи го Вељановски дека „не е претседател на Парламентот, туку

потрчко и слуга на Груевски“. Мини-инцидентот заврши со барање од страна на опозицијата спикерот да ја продолжи седницата и за време на паузата, и тоа за толку време колку што доцнеше премиерот. Потоа почна долгата серија обраќања од собраниската говорница на пратеникот Изет Зеќири, која заедно со дообјаснувањата од страна на министрите на чиј ресор се однесуваа неговите прашања, траеше до 14 часот, кога пратеникот на ДПА, Имер Алиу, реагираше процедурално. Алиу најпрвин го обвини Зеќири дека со пројавениот ентузијазам во однос на добиените одговори само & сервирал на власта да се пофали со своите проекти. Потоа побара пауза од еден час под изговор дека Албанците с$ уште не можат на преносите од собраниските седници да ги слушаат дискусиите на своите пратеници на албански јазик.

Весна Бендевска


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПеТоК 27.07.2012

политика 7 иванов на отворање на лои и на прием во Бакингамската палата

З

апочна работната и спортска посета на претседетелот на Македонија, Ѓорге Иванов, на Лондон. Тој од вчера присуствува во неколкудневна официјална посета на Велика Британија. „Во пресрет на отворањето на ЛОИ, „Лондон 2012”, претседателот Иванов попладнево ќе го посети Олимпиското село, каде што ќе оствари средба со македонските олимпијци и ќе присуствува на церемонијата на подигнување на македонското знаме. Во рамки на посетата, македонскиот претседател вечерва ќе оствари средба со претставници на македонската дијаспора“, се вели во соопштението од Кабинетот на Иванов. Иванов ќе присуствува на прием во Бакингамската палата на покана на кралицата Елизабета Втора на кој шефовите на држави и влади ќе ги пречека премиерот на Обединетото Кралство, Дејвид Камерон.

конференција во Вашингтон: како да се искористи потенцијалот на дијаспората?

М

акедонски претставници учествуваат на голема конференција за подобро организирање и поврзување на претставниците на организациите на дијаспорите во Соединетите Американски Држави, која во Вашингтон ја отвори државниот секретар Хилари Клинтон. „Искористување на потенцијалот на дијаспората, може многу да ги зголеми нашите напори за намалување на сиромаштијата и подобрување на животите на луѓето. Но, тоа не е с$. Ваквата соработка може да придонесе кон поголем економски развој и во самите Соединети Американски Држави“, изјави Клинтон во своето воведно обраќање. Пратениците Илија Димовски и Александар Спасеновски од ВМРО-ДПМНЕ, Цветанка Иванова и Маријан Николов од СДСМ, Реџеп Исмаиљи од ДУИ и

Ленче Николовска, кои во САД се на студиски престој во американскиот Конгрес, со претседателот на ОМД, Мето Колоски, разговараа за тоа како подобро да се искористат потенцијалите на македонската дијаспора. Иванова изрази жалење за лошо спроведеното гласање на дијаспората во 2011 година, додека Спасеновски даде уверување дека во наредните изборни циклуси ваквата состојба ќе се подобри. Колоски од ОМД оцени дека е потребно да се работи јавноста во Македонија подобро да се запознае со активностите на Македонците во дијаспората, во нивното промовирање на интересите на Македонија во земјите каде што дејствува, но и во економските ефекти, кои се проценуваат на повеќе од една милијарда евра годишно, или една петтина од македонскиот бруто-домашен производ.

Медијаторот за спорот за името, Метју Нимиц, денеска во Солун на средбата со грчкиот преговарач, Адамантиос Василакис, ги пренесе пораките на македонскиот државен врв дека е време Атина да седне на маса и да преговара и дека не смее да се заобиколува пресудата на судот од Хаг. Грција тврди биле посветени, ама Груевски, како предводник на националистичка политика, не бил партнер со кој можело да се преговара

НИМИц ГИ пРеНеСе МАКеДОНСКИте пОРАКИ, на Грците не им се по ќеф! катерина атерина Синадиновска

С

katerina.sinadinovska@kapital.mk

редбата на медијаторот Метју Нимиц и грчкиот преговарач, Адамантиос Василакис, во Солун заврши со тврдење од грчка страна дека тие се посветени на преговорите за спорот за името, но дека изјавите од нашата власт не помагале многу за да се случи тоа. Преговарачот отиде во Солун ден по посетата на Македонија и официјалните средби кои ги имаше со македонскиот државен врв,

кој од него побара да се интензивираат напорите за Грција да седне на преговарачка маса, оти според нашата власт, во Атина се нема волја за надминување на проблемот. Македонија побара од Нимиц и од неговиот шеф, генералниот секретар на ООН, Бан Ки-мун, кој исто така престојуваше во официјална дводневна посета на земјава, поголем ангажман, со поплака до грчкото однесување, кое е неконструктивно. Во официјаното соопштение од Кабинетот

нато и понатаму не ја есапи пресудата од Хаг

Македонската државна агенција МИА јави дека позицијата на НАТО во врска со приемот на Македонија како земја-членка останува непроменета. МИА се повикува на висок претставник на Алијансата во Брисел. Според претставникот, чие име не се наведува, пресудата на Меѓународниот суд на правдата е за билатерално прашање меѓу Грција и Македонија и не влијае врз одлуката донесена од сојузниците на самитот во Букурешт во 2008 година.

на премиерот Груевски се вели дека тој побарал да се почитува пресудата од Хаг и дека нејзиното игнорирање претставува непочитување на самите Обединети нации, кои се основачи на судот. Во соопштението се споменуваат и различните идеи, како на пример, барање за нов прием на Република Македонија под уставно име во Обединетите нации или отворање нова постапка пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг, но и користење други форми и механизми на Обединетите нации. Премиерот Груевски, сепак, истакнал дека „негов фокус засега се активности за што е можно побрзо наоѓање решение на овој децениски спор со посредство на Обединетите нации, за што се неопходни волја и одлучност и на Грција, кои засега отсуствуваат“. Токму споменувањето на овие идеи ги разлути Грците. Портпаролот на Министерството за надворешни работи, Григорис Делавекурас, вели дека изјавите на македонскиот премиер по средбата со Бан Ки-мун биле дел од постојаната заморувачка пропагандна реторика за внатрешна употреба, а овие најави - фантазија. „За сите останати работи на кои се сетил премиерот Груевски можам само да кажам дека таму кај што завршува логиката започнуваат фантазиите. За среќа, разумниот соседен народ с$ помалку го слуша. Арогантноста и националистичкиот популизам за внатрешни цели се лош водач“, изјавил тој. Од грчкото МНР коментираат дека постојаната, повторувана до заморување, пропагандна реторика на македонсккиот премиер, која служи само за внатрешна цел, покажува дека Груевски ја искористил средбата со Ки-мун за да може да се има напредок во решавањето на спорот за името. „Напротив, се потруди да ја злоупотреби. Уште еднаш се ангажираше да продолжи да ја негува познатата пропаганда за слабоста

аДаМантиоС ВаСилакиС

грчки преговарач за спорот за името

Не треба да има никаков сомнеж од никој што се однесува на желбата на грчката влада да се најде решение. Сигурно е дека изјавите со многу страст не помагаат, но грчката влада се обидува да направи с$ што е можно за полека да можеме да се најдеме на вистинскиот пат.“

МетЈу ниМиц

медијатор

Му дадов извештај на Василакис за средбите на генералниот секретар со владата на вашиот северен сосед. Исто така и за моите одделни средби со претседателот, премиерот и министерот за надворешни работи. Генералниот секретар игра значајна улога уште од почетокот на спорот. Ова е сериозно прашање за стабилноста на регионот. Добив уверување од амбасадорот Василакис дека на ова прашање ќе му се посвети внимание и во нивната влада. И двете страни велат дека сакаат да го решат проблемот, така што се надевам дека ќе се движиме во тој правец.“ или немањето волја од грчка страна. Тоа е неточно, лажно и постојаната непопустливост на премиерот Груевски во текот на неговиот мандат само го потврдува ова“, изјавил Делавекурас, потенцирајќи го тоа што го чул Нимиц од Василакис - дека Атина е посветена, ама дека проблем е власта во Скопје, премиерот Груевски и неговата неразумна политика.


к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПЕТОК 27.07.2012

КОМПАНИИ ПАЗАРИ 9

Омерагиќ се повлече, за претседател на ФФМ остана само Ѓорѓиоски Масар Омерагиќ ја повлече својата кандидатура за претседател на Фудбалската федерација на Македонија. Неговиот противкандидат, Илчо Ѓорѓиоски, тренер на Вардар, сега нема противник во трката за лидер на македонскиот фудбал Петре Димитров petre.dimitrov@kapital.mk

П

оранешниот фудбалер Масар Омерагиќ, за кој во спортските кругови се шпекулираше дека ќе биде човекот кој ќе го замени вечниот претседател на Фудбалската федерација на Македонија, Харалампие Хаџи Ристески, ја повлече својата кандидатура за нов претседател на ФФМ. Сега во трката остана сам актуелниот тренер на Вардар, Илчо Ѓорѓиоски. „Одлучив да објавам дека се повлекувам, не сакам да се кријам. Ја повлекувам кандидатурата за претседател на ФФМ. Тоа

ќе го доставам и до канцеларијата на ФФМ. Одлуката ќе ја доставам во писмена форма, а генералниот секретар да ја спроведе и да биде доставена до делегатите на Собранието“, изјави Омерагиќ. Вели дека немал притисоци од власта, за која се шпекулираше дека е застаната зад кандидатурата на Ѓорѓиоски. „Нема притисоци од власта, а треба да престанат и поделбите. Секое ново делење на фудбалското тело може да биде катастрофално. И така сега фудбалот ни е на најниско ниво. Борбата ја водев од 2009 година. Сатисфакција имам, Хаџи Ристески си оди во историјата. Тој

103

место е рангирана фудбалската репрезентација на Македонија на листата на ФИФА

SPECIJALEN PRILOG

“NOVI TEHNOLOGII ZA SOVREMENO @IVEEWE”  Analiza na pazarot - {to se nudi i {to se bara na makedonskiot pazar? Koi tehnolo{ki aparati, neophodni vo sovremenoto `iveewe, se najbarani od makedonskite potro{uva~i?  Koi se kriteriumite na makedonskiot potro{uva~ pri izborot na sovremeni tehnolo{ki aparati funkcionalnosta, energetskata efikasnost ili pak dizajnot i `elbata na kupuva~ite?  Kolkavo e vlijanieto na ve}e doka`anite brendovi so inovativni tehnologii vrz odlukata za kupuvawe?  Kolku se barani energetski efikasnite aparati na na{iot pazar i kakva e informiranosta na potro{uva~ite za “A” oznakata koja ja sodr`at ovie aparati? ZA POVE]E INFORMACII VO VRSKA SO PRILOGOT I ZA KOMERCIJALNO PRETSTAVUVAWE VO ISTIOT OBRATETE SE NA DO MARKETING SEKTOROT NA E-MAIL prilozi@kapital.com.mk TELEFON 02 3298 110 LICA ZA KONTAKT: GORDANA MIHAJLOVSKA I BOBAN \ORGIEVSKI

е коефицентот на македонскиот фудбал, кој е рангиран во групата земји со низок коефициент на листата на УЕФА

за десет години направи доста зло во фудбалот. Не сакам да бидам причина за никакви поделби кај фудбалските луѓе, делегатите нека имаат чиста слика. Нека нема кланови. Сите се предадоа во овие години зашто мислеа дека Хаџи Ристески е семоќен. Не беше лесно да се биде опозиција. Само ние неколку знаеме што поминавме. Жално е што повеќе луѓе од фудбалот не се вклучија во таа кампања. Ова сега е дно на дното, не било полошо. Времето ќе покаже како ќе биде. Сега не сакам да бидам член на некое фудбалско тело, за во иднина не знам“, вели Омерагиќ. При истакнувањето на својата кандидатура Ѓорѓиоски посочи дека има програма да го извади македонскиот фудбал од калта. „Ќе го подигнам репрезентативниот фудбал на повисоко ниво, ќе има засилувања на организациската структура на ФФМ и на лигите на секое ниво. Посебен акцент ќе ставам на младинскиот фудбал, правење систем за едукација на младите фудбалери и подобри

NA 12 SEPTEMVRI VO “KAPITAL” ^ITAJTE

“Kapital” vo ovoj specijalen dodatok Vi gi pretstavuva najnovite tehnolo{ki usovr{eni aparati koi sovremenoto `iveewe go podignaa na nivo na sovr{enstvo!

39

7

милиони евра годишно собира ФФМ од спонзорства и од ФИФА и УЕФА

услови за работа. ФФМ ќе биде отворен за сите и ќе работи транспарентно, а ќе ги зголемам и инвестициите во инфраструктура“, изјави Ѓорѓиоски. Токму тоа се и најслабите точки на македонскиот фудбал, кој во последните 11 години додека беше „управуван“ од Хаџи Ристески. Ѓорѓиоски потекнува од младинската школа на фудбалскиот клуб Македонија Ѓорче Петров. Во својата кариера има настапувано и за Балкан и за Вардар. Има и богата интернационална кариера во шведскиот прволигаш Малме, во турскиот прволигаш Денизлиспор, во Бнеј Шакнин од Израел и во софиски Локомотив. Како шеф на стручниот штаб, во 2009 година ја освои шампионската титула со Македонија Ѓорче Петров, а ова првенство го донесе Вардар до шампионскиот трон во македонскиот фудбал. Ѓорѓиоски беше и селектор на фудбалската репрезентација на Македонија за играчи до 19 години. Важи за добар познавач на македонскиот фудбал.


КАПИТАЛ ПеТоК 27.07.2012

WWW.KAPITAL.MK

10 компании пазари комората ги повикува текстилците на саем во минхен

С

топанската комора на Македонија (СКМ) организира посета на Меѓународниот саем за текстил кој од 4 до 6 септември ќе се одржи во Минхен, Германија. Како што информираат од СКМ, традиционално учесници на оваа меѓународна саемска манифестација се производители и дистрибутери на текстил, производители на облека и производители на модни додатоци. „На површина од околу 15.000 метри квадратни, компаниите ќе имаат можност на исто место и во исто време да се сретнат со повеќе од 800 излагачи од Европа и пошироко и да остварат контакт со повеќе од 20.000 посетители од целиот

свет. Ова претставува одлична можност за учесниците и самите посетители да се запознаат со најновите технолошки достигнувања во светот“, велат од СКМ. На оваа меѓународна манифестација ќе се најдат производители и трговци на секаков вид текстил и модни додатоци, а ќе има индивидуални презентации и одлична можност за комуникација. „Работната платформа на учесниците на манифестацијата им овозможува да ги презентираат своите производи, зајакнување на соработката со клиентите, позиционирање на пазарот, унапредување на бизнисот, продажба на производи и услуги, анализа на конкуренцијата“, се вели во поканата од Комората.

> БроЈка

Скм организира посета на саемот за земјоделство во Словенија

13

П

парцели за индивидуални куќи продава општина Штип во населбата Баби 6-2003. Раководителот на Одделението за урбанизам при општина Штип, Силвана Николова, вели дека се работи за градежни парцели со површина од 600 до 800 метри квадратни и површина за градба од 250 до 350 метри квадратни. Почетната цена на јавното електронско наддавање е 61 денар за квадрат.

роекти, инвестиции овој саем од 25 до 30 август. и нови решенија во На саемот ќе бидат областа на прехранбената претставени трактори на индустрија и земјоделството, далечинско управување, како и производство и најнова земјоделска КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ дистрибуција на производи машинерија, Банка 3м 6м 24м најнови36м од органско потекло ќе бидат типови трева и начини на Комерцијална банка 3,10% 4,00% 6,80% 7,00% претставени на Меѓународниот одгледување, како и широк НЛБ Тутунска банка 3,20% 4,05% 6,50% 6,90% саем за прехранбена спектар на шумарска опрема. Стопанска банка 3,20% кој 4,00% 6,65% година 6,85% индустрија и земјоделство, Новитет оваа ќе бидат Шпаркасе 3,00% 6,00% на крајот банка на август ќе се одржи 4,00% подвижни5,50% кабли управувани во Горна банка Радгона, Словенија. со далечински како Охридска 4,30% 4,80% 5,50% управувач, 6,00% За таа цел, Стопанската3,00% комора 3,80% и префабрикувани винарски Прокредит банка 6,80% 6,90% на Македонија организира визби и зелена ТТК банка 3,20% 4,10% 6,70% програма 7,20% посета на македонски со органски интегрирано Алфа банка 3,30% 4,20% 7,40% 7,60% компании од овој сектор на производство. Уни банка Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје

3,20% 4,30% 4,00%

4,20% 5,30% 5,00%

5,70% 8,20% 8,00%

6,00% 8,60% 8,40%

Стопанска б. Битола Капитал банка

3,80% 3,75%

4,80% 4,75%

7,40% 6,75%

7,60% 7,75%

Најнова идеја: градовите ,17% ќе градат цели нови населби

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

Банка

Изградба на нови населби стана вистински „хит“ во градовите ,42% низ Македонија. Градоначалниците почнаа забрзано да носат урбанистички планови, а градежните компании се заинтересирани за изградба на станбени и трговски ,42% комплекси надвор од Скопје Соња Јованова-наумовска

В

sonja.jovanova@kapital.mk

купно 170 градежни локации се слободни низ државава, а а NASDAQ се наменети за изградба на туристички и спортски центри, станбени комплекси, забавни паркови, спа-центри, хотели, трговски центри... зата во Сао Министерството за транспорт веќе планира да ги вметне локациите во брошури, преку кои ќе ги нуди на сранските инвеститори за на нив да градат цели населби. Прилеп е првата општина која има донесено урбанистички план за изградба на цела станбена населба. Станува мпании збор за површина од 42 хектари, наречена „Градина“. Градоначалникот Марјан Ристески веќе го претстави планот пред бизнисмени, банкари и градежни фирми, компании од најавувајќи дека населбата ќе може да вдоми околу 13.000 жители. Првите 14 парцели ќе се продаваат по цена од едно евро за метар квадратен. „Станува збор за голема модерна европска населба,

,94%

,06%

,04%

,35%

,08%

мал град, со индивидуални куќи, станбени и деловни згради, училиште, градинка, јавен урбанизиран простор и с$ што му е потребно на еден град со централно греење“, објаснува градоначалникот Ристески. Населбата ќе има вкупно 368 парцели за куќи на два ката и потпокрив, 24 за згради од по девет ката, седум парцели се за деловни објекти и угостителство. Според градоначалникот, интерес за изградба на објектите имало и од домашни и од странски градежни компании, од кои сериозно заинтересирана веќе била една турска градежна компанија. Засилени градежни активности се најавуваат и во останатите градови, што докажува дека не е само Скопје во градежна станбена ренесанса. Неодамна и градоначалникот на Битола, Владимир Талески, објави дека ќе носи нов детален урбанистички план за локацијата во близина на Домот на АРМ, каде што е предвидено да се градат

+

и на берзата

,22%

рани на

26.07.2012

РЖ Услуги РМДЕН 10 Стопанска банка Битола Алкалоид Македонски Телеком 26.07.2012

раст

+2,18% +1,6% +0,96% +0,3% +0,02%

УНИ Банка -38,82% Стопанска банка Скопје -12,67% Топлификација -8,23% Макстил -1,7% Комерцијална банка -0,68%

нова цена

111,00 88,90 1.750,00 3.982,00 481,00

нова цена

300 131,00 2.379,00 102,00 2.350,00

24м

36м

2,50% 2,40% 2,35% 2,10%

3,60% 3,30% 3,45% 3,40%

4,00% 3,80% 3,75% 3,90%

Охридска банка Прокредит банка ТТК банка

2,50% 2,20% 2,00%

3,00% 2,90% 2,50%

4,00% 3,60% 3,65%

4,50% 3,80% 4,05%

Алфа банка

3,20%

4,10%

3,70%

4,00%

Уни банка

1,90%

2,40%

3,00%

3,20%

Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола Капитал банка

3,50% 2,20% 2,10% 2,20%

4,80% 2,80% 2,60% 3,00%

7,50% 4,10% 4,40% 3,75%

8,00% 4,50% 4,60% 4,50%

Euribor (EUR)

1м 0,18%

3м 0,46%

6м 0,74%

12м 1,02%

Libor (EUR) Libor (USD) Libor (CHF)

0,13% 0,25% 0,03%

0,34% 0,45% 0,07%

0,65% 0,73% 0,17%

0,99% 1,07% 0,38%

СКИБОР

2,05%

3,02%

4,03%

4,51%

прилеп е првата општина која има донесено урбанистички план за изградба на цела станбена населба. Станува збор за површина од 42 хектари, наречена „Градина“. МЕЃУБАНКАРСКИ КАМАТНИ СТАПКИ Градоначалникот марјан ристески веќе го претстави планот пред бизнисмени, Рочност преку ноќ 1 недела 1м 3м банкари и градежни фирми. МКДОНИА 2,10% И општина Гевгелија објави дека продава за нови градби. Во Струмица, на влезот земјиште за изградба на хотелски, во градот се гради станбено-деловен ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВОблок ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИзгради. Вистинска градежна стопански и трговски комплекси. Во со осум Основна кам. се стапка на инфлација Штип во тек е изградба на четири експанзија случуваСтапка и на местото на згради со вкупно 298 станови. касарна. Таму никнува нов 5,20% НароднаСпоред банка на Македонијапоранешната4,00% градоначалникот Зоран Алексов, миниград. На 40 хектари веќе е почната 13,40% Народна банка на Србија 12,00% инвеститори има и за актуелните, но и изградба на станбен блок за 1.600 2,50% жители. Народна банка на Хрватска 6,00% 3,60% 2,20%

Централна банка на Црна Гора Централна банка на Словенија

четврток - 26.07.2012

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ НА НБМ

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

Банка Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка

3м 3,10% 3,20% 3,20%

6м 4,00% 4,05% 4,00%

24м 6,80% 6,50% 6,65%

36м 7,00% 6,90% 6,85%

Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка Алфа банка Уни банка Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

3,00% 4,30% 3,00% 3,20% 3,30% 3,20% 4,30% 4,00% 3,80%

4,00% 4,80% 3,80% 4,10% 4,20% 4,20% 5,30% 5,00% 4,80%

5,50% 5,50% 6,80% 6,70% 7,40% 5,70% 8,20% 8,00% 7,40%

6,00% 6,00% 6,90% 7,20% 7,60% 6,00% 8,60% 8,40% 7,60%

Капитал банка

3,75%

4,75%

6,75%

7,75%

Банка

2,00% 1,80% 1,85% 1,70%

ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

пад

-

разни објекти. „Подготвуваме нов детален урбанистички план, бидејќи има заинтересирани инвеститори кои ќе внесат и нови содржини на локацијата во овој дел на градот. Препорачав во планот да се вклопи и Домот на АРМ за да добие поголема вредност“, вели Талески. Министерството за транспорт постојано распишува објави за продажба на неизградено земјиште на 160 локации во повеќе општини. Објавите за поатрактивните локации ги презентираат и економските промотори во странство, а дел од нив се објавени и во меѓународни весници. Покрај овие, Комитетот за градежна експанзија анализира уште 300 дополнителни локации низ целата држава, кои исто така ќе бидат понудени на продажба.

Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка

24м

36м

Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка

2,00% 1,80% 1,85% 1,70% 2,50% 2,20% 2,00%

2,50% 2,40% 2,35% 2,10% 3,00% 2,90% 2,50%

3,60% 3,30% 3,45% 3,40% 4,00% 3,60% 3,65%

4,00% 3,80% 3,75% 3,90% 4,50% 3,80% 4,05%

Алфа банка

3,20%

4,10%

3,70%

4,00%

Уни банка

1,90%

2,40%

3,00%

3,20%

Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје

3,50% 2,20%

4,80% 2,80%

7,50% 4,10%

8,00% 4,50%

Стопанска б. Битола Капитал банка

2,10% 2,20%

2,60% 3,00%

4,40% 3,75%

4,60% 4,50%

ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

1м 3м 6м ПРИНОС НА ОТВОРЕН ИНВЕСТИЦИСКИ ФОНД Euribor (EUR) 0,18% 0,46% 0,74% Отворен инвестициски фонд Libor (EUR) 0,13% 0,34% Нето вредност 0,65% 0,45% 23.514.808,71 0,73% 0,07% 37.151.497,54 0,17%

12м 1,02% 0,99% 1M 1,07%4,00% 0,38%4,33%

13.026.557,63

-4,27%

1 недела 45.359.341,88 1м 3,02% 19.895.210,00 4,03% 24.672.789,00 49.731.557,96

Инструмент

камата

Благајнички записи Ломбарден кредит

3,75% 5,50%

СТАПКИ НА ЗАДОЛЖИТЕЛНА РЕЗЕРВА НА БАНКИ

Домашна валута Домашна валута со валутна клаузула Странска валута

10% 20% 13%

КУРСНА ЛИСТА

Држава ЕМУ

Валута евро

Среден курс во 61,5260

САД В.Британија Швајцарија

долар фунта франк

50,7055 78,5572 51,2290

Канада Австралија

долар долар

49,7783 52,1761

Извор: НБРМ

ДВИЖЕЊЕ НА ИНФЛАЦИЈАТА ВО МАКЕДОНИЈА ПЕРИОДОТ 2010/2011 4% 3% 3% 2% 2% 1% 1% 0% -1%

-1% 01/10

04/10

06/10

09/10

12/10

03/11

06/11

09/11

12/11

Извор: Државен завод за статистика

3M

6M

1Y

YTD

ДАТУМ

-0,04%

-1,57%

-22,48%

-1,08%

25.07.2012

-0,03%

-6,93%

-16,09%

-4,09%

25.07.2012

-8,44%

-8,13%

-20,56%

-10,35%

24.07.2012

3м 2,25% -1,72% 4,51% -1,81%

-2,30%

-6,02%

-8,50%

1,38%

24.07.2012

-7,59%

-6,92%

-30,62%

-8,17%

24.07.2012

-2,31%

-2,32%

-15,62%

-0,93%

24.07.2012

0,28%

1,18%

2,86%

3,88%

3,25%

24.07.2012

52.411.978,02 0,23% Основна кам. стапка Стапка на инфлација 5,20% Народна банка на Македонија 4,00% 13,40% Народна банка на Србија 12,00% 2,50% Народна банка на Хрватска 6,00% 3,60% Централна банка на Црна Гора 2,20% Централна банка на Словенија

0,71%

1,56%

3,19%

1,76%

24.07.2012

Libor (USD) Илирика Југоисточна Европа 0,25% Libor (CHF) 0,03% Илирика Глобал-Растечки пазари Иново Статус Акции

МЕЃУБАНКАРСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

КД БРИК Рочност КД Нова ЕУ СКИБОР

преку ноќ 2,05% КБ Публикум - Балансиран 2,10% МКДОНИА КБ Публикум - Обврзници

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВО ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИ

КБ Публикум Паричен


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПеТоК 27.07.2012

11 > БроЈка

Скм повикува компании од дрвната индустрија на саем во истанбул

С

топанската комора на Македонија (СКМ) организира посета на еден од водечките меѓународни саеми за машини за преработка и сечење дрво, кој ќе се одржи од 13 до 17 октомври 2012 година во Истанбул, Турција. Како што информираат од Комората, на површина од околу 34.000 метри квадратни компаниите ќе имаат можност на исто место и во исто време да се сретнат со над 750 излагачи од Европа и пошироко и да остварат контакт со над 50.000 посетители од целиот свет. „Ова претставува одлична можност за учесниците и самите посетители да се запознаат со најновите технолошки достигнувања во областа на

9.000

дрвопреработувачката индустрија“, велат од СКМ. Саемот е наменет за компании коишто се занимаваат со производство на големи и мали машини за преработка на дрво, машини и опрема за сечење дрво, механизација и опрема за индустријата за преработка на дрво. На саемот ќе се претстават производители на мебел, компании од шумската индустрија, декорации и мебел, како и архитенктонски бироа и компании од хемиската индустрија. Работната платформа на учесниците на манифестацијата им овозможува да ги презентираат своите производи, да ја зајакнат соработката со клиентите.

метри квадратни ќе биде површината на која ќе поставен Меѓународниот саем на инвестиции и трговија, којшто од 8 до 11 септември ќе се одржи во Касиамен, Кина. Стопанската комора на Македонија организира посета на оваа водечка саемска манифестација, која ќе биде првата саемска манифестација од факов тип која ќе биде распространета на толку голема површина. „Главните теми на кои ке се базира овој саем ке бидат странските инвестиции, привлекување странски инвестиции...

ТелефонскоТо банкарсТво нуди плаќања на смеТки, раТи за кредиТи, пренос на средсТва само со јавување на Телефон, 24 часа на ден. (02) 3100 109

Еден сончев колектор може да заштеди 8.400 денари за струја Со поставување соларен колектор во домот едно домаќинство годишно може да заштеди 2.400 киловат-часови струја, односно 8.400 денари. Ако сите 600.000 домаќинства во Македонија инсталираат соларен термален колектор годишно ќе се заштедат 144.000 мегават-часови струја, односно 82 милиони евра

на многу мал број системи за загревање вода. Според енергетскиот биланс, учеството на енергијата произведена од сонце во вкупната потрошувачка изнесува 7,4 гигават-часови, што е 0,04%. Во земјава има околу 16.000 метри квадратни вкупно инсталирана сончева површина за греење вода“, велат од Министерството. Досега Владата субвенционираше 1.420 домаќинства, за што од буџетот одвои околу 450.000 евра. Придобивките од производството киловат-часови струја, односно 8.400 денари. Ако на струја од сонце и користењето на сончевите сите домаќинства во Македонија, околу 600.000, колектори во домаќинствата и фирмите инсталираат соларен термален колектор во свoјот Македонија ги согледа од неодмна. Граѓаните дом, годишно ќе заштедат 144.000 мегават-часови ФЈУЧЕРСИ полека сфаќаат дека трошоците за енергија може струја (82 милиони евра). драстично да се намалат со поставување сончевНАФТА Тоа веќе го прават некои домаќинства. колектор од кој ќе добиваат санитарна топла вода Шестчленото семејство Хуна од населбата Лисиче, ЛЕСНА СУРОВА ПРИРОДЕН ГАС и вода за затоплување речиси осум месеци во кое доби 300 евра од Владата за инсталирање 88,92 3,09 годината. Според проценките на познавачите, со сончев колектор на покривот од куќата, со поставувањето соларенBRENT термален колектор едно едократна ЗА ЗАТОПЛ. инвестиција од 500 евра неколку домаќинство годишно може години целосно ја задоволува потребата од топла, 286 104,33 да заштеди 2.400

катерина попоска

В

katerina.poposka@kapital.mk

ладата с$ уште нема прецизна програма дали догодина ќе дава субвенции за домаќинставата кои на својот покрив ќе постават сончеви колектори за затоплување вода. Од Министерството за економија велат дека дури во декември ќе објават дали и во 2013 година ќе ги стимулираат домаќинствата со по 300 евра да вградат сончев МАКЕДОНСКА БЕРЗА колектор и со тоа да ги намалат трошоците за МБИ 10 топлинска и електрична енергија, користејќи го сонцето како бесплатен и еколошки извор. 1.819,11 Од Министерството признаваат дека Македонија МБИД недоволно ги користи потенцијалите на сонцето 1.736,67 за производство на енергија. ОМБ на соларната енергија е ограничена „Употребата

118,61

Што регулираат мрежните правила?

-0,63% -1,58% +0,19%

+1,07% -0,05%

+0,65% +0,79%

Извор: Македонска Берза

Вредностите кои ги гледате денеска, се од последниот ден на тргување, четврток - 26.07.2012

МАКЕДОНСКА БЕРЗА МБИ10 МБИ10 ИНДЕКСИ РЕГИОН 3.000 3.000 3.000МБИ10

МБИ 10 BELEX15 1.819,11 432,47 Главен индекс на Белградска берза МБИД CROBEX 1.736,67 1.675,81 ОМБ Главен индекс на Загребската берза 118,61

SASX 10 -0,63% +1,33% 589,10

-1,58% SOFIX 307,79 +0,19% ATHEX

+0,03%

584,16

Главен индекс на Љубљанската берза

432,47 12.676,00

15.725,00

27,71$/унца

1.720,00

7.520,00

+1,33% +0,47%

NASDAQ 2.862,99

3.000 3.000 3.000

+2,24%

FTSE 100 5.552,72

2.400 2.400 2.400

+1,04%

1.800 1.800 1.800

+0,47% +1,18% SWISS

DOW JONES

6.264,14

SBITOP 514,09

1.596,25$/бушел

S&P 500 1.337,89

877,00 12.676,00

Заеднички индекс 30 големи американски компании котирани на Њујоршка берза

Телефонија АД

90,00

BRAZIL BOVESPA -0,03% -0,06% 52.607,54 АЗИЈА ИНДЕКСИ 2,07

Звезда АД

Заеднички индекс на 500 котирани компании на

+0,92%

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао 3.220,00

+0,08%

Индекс на најголемите јапонски компании котирани на Токиска берза

TOPIX CAC 40 714,91

ЕВРОПА ИНДЕКСИ BSE 30

+1,20%

3.150,85

Индекс на најголеми компании котирани на берзата во Хонг Конг

+2,24%

Индекс на компании котирани на примарен пазар на Токиска берза

5.552,72

Индекс на 30 најголеми компании котирани на берзата во Бомбај

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

Извор: Блумберг

DAX 6.482,29

-1,22%

16.639,82 FTSE 100

+1,18%

Индекс на 30 најголеми герм. компании котирани на Франкфуртска берза

CAC 40 3.150,85

Симпо -8,16% BRAZIL BOVESPA

-0,03% 52.607,54 ЗАГРЕБСКА БЕРЗА 190,00

+7,51%

. DAX Сава 6.482,29 12,50

+1,04%

880,00

400,00 FTSE 100 . 5.552,72БЕРЗА ЉУБЉАНСКА

+2,24%

+33,67%

-5,00%

-0,06%

-2,93%

+1,04%

Индекс на 100 најголеми британски компании котирани Лондонска берза КДнаГроуп

5.100,00

SWISS Меркатор +1,18% -4,09% 6.264,14 421,00

раст нова цена АЗИЈА ИНДЕКСИ +2,18% 111,00

РЖ Услуги РМДЕН 10NIKKEI 225 +1,6% 8.443,10 СтопанскаИндекс банка Битола +0,96% на најголемите јапонски компании Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании одТокиска берза Алкалоид +0,3% котирани на швајцарскиот пазар на капитал Македонски Телеком +0,02%

+1,35%

+0,92%

112112 112 108108 108 104104 104 07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12 04/12 04/12 04/12

ОМБ е составен од најликвидните обврзници котирани на Македонска берза

BRENT 104,33

1621,70,$/унца

СРЕБРО 27,71$/унца

БАКАР 7.520,00

+1,07% -0,05%

ПРИРОДЕН ГАС 3,09

ЗА ЗАТОПЛ. 286

МЕТАЛИ

+0,56% +0,87% +1,00%

НИКЕЛ

15.725,00

АЛУМИНИУМ 1.720,00

ЧЕЛИК 390,00.$/унца

+0,65% +0,79%

+0,00% +0,00% /

+5,19%

+2,00%

+1,35% -2,99%

Индекс на 30 најголеми герм. компании Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Податоците за акции со најголема промена во регионот, се земаат од веб страниците на котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал

26.07.2012

116116 116

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао Паоло, Бразил Техника АД

Краш ЕВРОПА -3,39% ИНДЕКСИ

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза Истрабенз

401,00

427,00

Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ берзата, без финансиски компании

Белградска, Загрепска и Љубљанска берза Индекс на 100 најголеми британски компании ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч. котирани на Лондонска берза

SWISS 6.264,14

88,92

ЗЛАТО

Аеродром Никола Тесла +9,63% NASDAQ +1,95% +0,47% -0,94% 2.862,99

DOW JONESбанка Војводине Развојна

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

NIKKEI HANG SENGПаоло, Бразил двете225 најголеми американски берзи 8.443,10 ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ 18.892,80 ДЕН ДО 15Ч.

ЛЕСНА СУРОВА

Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

големи американски Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ компании котирани на Њујоршка берзата, без финансиски компании Индекс на 30 најголеми герм. компании берза Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Заеднички индекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал Валидус АД

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

ATHEX 584,16

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

Главен индекс на Љубљанската берза

-0,94% S&P 500 +1,35% 1.337,89

NASDAQ 2.862,99

Главен индекс на Сараевската берза 23,19

120120 120

ФЈУЧЕРСИ НАФТА

-0,42%АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА

07/10 07/10 07/1010/10 10/10 10/1002/11 02/11 02/1105/11 05/11 05/1109/11 09/11 09/1101/12 01/12 01/12

Индекс на 100 најголеми британски компании котирани на Лондонска берза

DAX12.676,00 Заеднички индекс 30 6.482,29

-0,42%

2.266,00$/бушел

SASX 10 ШЕЌЕР 589,10

Главен индекс Загребската берза метали и суровини Главен индекс на Софиската берза на Податоците зана фјучерсите на нафта, се земаат од веб страната американската финансиска агеција Блумберг

2.000 2.000 2.000 Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

+0,03%

Главен индекс на Белградска берза 892,00$/бушел

-0,06% +1,42%

ATHEX 2.200 2.200 2.200 584,16 ЕВРОПА ИНДЕКСИ

Главен индекс на Љубљанската берза

BELEX15 ПЧЕНИЦА 432,47 CROBEX КАФЕ 1.675,81 1,80/бушел

2.600 2.600 2.600 берза Главен индекс на Софиската берза Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао

+0,03%

+1,68% SOFIX СОЈА -0,28% +0,28% 307,79

787,00$/бушел

SOFIX BRAZIL BOVESPA 2.800 2.800 2.800 52.607,54 307,79

Паоло, Бразил

СУРОВИНИ КАКАО ИНДЕКСИ -0,25% РЕГИОН

-0,94% +0,17% +1,33%

SASX 10 589,10

берзата, без финансиски компании

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

на пазарот на јавно поседувани друштва

+1,61% +0,17% -1,61% +1,42% +2,32%

ПЧЕНКА

Индекс на 100 светски компаниииндекс котирани на на NASDAQ берза Главен Сараевската берза

-0,28% -0,03%

SBITOP 514,09

124124 124

390,00.$/унца

Извор: Македонска Берза официјалниот пазар на Македонска берза

ИНДЕКСИ АМЕРИКА ИНДЕКСИРЕГИОН

Главен на Загребската Заеднички индексиндекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи

CAC 40 3.150,85

1621,70,$/унца

Главен индекс на Атинската берза

Заеднички индексиндекс 30 големи Главен наамерикански Белградска компании котирани на Њујоршка берза

CROBEX S&P 500 1.675,81 1.337,89

3.100 3.100 3.100

ЗЛАТО

2.600 2.600 2.600

+0,19%

ОМБ ОМБ ОМБ

-1,58%

НИКЕЛ 2.900 2.900 +0,56%2.900 +0,00% 2.700 2.700 МАКЕДОНСКА БЕРЗА 2.700 АЛУМИНИУМ 2.400 2.400 2.400 2.500 2.500 2.500 СРЕБРО МБИ 10 +0,87% +0,00% 2.300 2.300 2.300 2.200 2.200 2.200 -0,63% 1.819,11 2.100 2.100 2.100 +1,42% 2.000 2.000 2.000 БАКАР ЧЕЛИК МБИД 1.900 1.900 +1,00%1.900 / -1,58% 1.800 1.800 1.800 1.700 1.700 1.700 1.736,67 06/10 06/10 06/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 12/11 12/11 12/11 04/12 04/12 04/12 07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12 04/12 04/12 04/12 ОМБ -0,42% +0,19% 118,61 МБИ 10 е составен од 10 најликвидни акции на компании котирани на МБИД е составен од 15 најликвидни акции на компании котирани

+0,17%

2.800 2.800 2.800

Главен индекс на Софиската берза

SBITOP Извор: Македонска Берза 514,09

BELEX15 DOW JONES

МБИД МБИД 3.300 3.300 3.300МБИД МЕТАЛИ

-0,63%

Главен индекс на Сараевската берза

-0,28%

санитарна вода и приклучок на дел од апартите за домаќинството. Едно четиричлено семејство годишно троши најмалку по 400 евра за топла вода и најмалку 700 евра за затоплување на просторот. Овие системи можат да се применат и во фабриките, млекарниците, хотелиерството... Млекарниците и прехранбените погони дневно трошат најмалку 20 тони топла вода при производството, што на годишно ниво е повеќе од 100.000 евра.

HANG SENG 88,90 18.892,80 1.750,00

787,00$/бушел

ПЧЕНИЦА 892,00$/бушел

КАФЕ 1,80/бушел

СУРОВИНИ

-0,25% +1,68% +0,28%

КАКАО

2.266,00$/бушел

ШЕЌЕР 23,19

СОЈА 1.596,25$/бушел

+1,61% -1,61% +2,32%

Податоците за фјучерсите на нафта, метали и суровини се земаат од веб страната на американската финансиска агеција Блумберг ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

+0,08%

Индекс на најголеми компании котирани на берзата во Хонг Конг

3.982,00 481,00

ПЧЕНКА

+9,63%

Развојна банка Војводине

877,00

+1,95%

Аеродром Никола Тесла

427,00


к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с

‘’Novi maπini za besprekoren kvalitet na naπata mocarela..’’ CASEIFICIO CESARINA, Gostivar

BIZNIS KREDIT SO PODOLGI ROKOVI ZA VA©ITE STARI I NOVI INVESTICII! • rok na otplata do 15 godini • 0% provizija pri isplata • moænost za refinansirawe na postoeËki krediti 02 2446 000

www.procreditbank.com.mk


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПЕТОК 27.07.2012

БАЛКАН 13

Ердоган гради нов Истанбул На крајбрежјето на Црно Море, Турција гради нова метропола, во која од 2023 година ќе живеат околу милион луѓе. Овој мегапроект е дел од кандидатурата на Истанбул за организација на Олимписките игри во 2020 година, а една од главните градби е и најголемиот аеродром на светот

Т

урција наскоро ќе добие нова метропола, Нов Истанбул, супермодерен град за околу милион граѓани, кој наскоро треба да биде подигнат на брегот на Црното Море. Една од неговите главни градби ќе биде најголемиот аеродром на светот, со шест писти, за околу 100 милиони патници годишно. Овој мегапроект е дел од кандидатурата на Истанбул за организација на Олимписките игри во 2020 година. Новиот „зелен“ град ќе биде подигнат во согласност со највисоки еколошки принципи, а ќе се простира на 40.000 хектари. Градежниот потфат го подготвува Градскиот центар за планирање, под водство на светски познатиот архитект и урбанист од САД, Сидни Расек. Турскиот премиер, Реџеп Таип Ердоган, сака целиот проект да биде завршен до 2023 година. Идејниот творец од Америка најавува дека новиот Истанбул ќе биде вистинска метропола. Градот и гигантскиот аеродром треба да бидат во симбиоза, нераздвојни. „Се отвора нова врска меѓу Европа и Азија, меѓу Москва, Блискиот Исток и Азија. Градот технолошки ќе биде многу напреден. Во него автомобилите нема да се користат како во вообичаените градови. Мој предлог е тој да

СИДНИ РАСЕК

светски познат архитект и раководител на проектот за изградба на Нов Истанбул

Се отвора нова врска меѓу Европа и Азија, меѓу Москва, Блискиот Исток и Азија. Градот технолошки ќе биде многу напреден. Во него автомобилите нема да се користат како во вообичаените градови. Мој предлог е тој да биде „зелен“ град, поделен на пешачки зони.

биде „зелен“ град, поделен на пешачки зони“, изјави неодамна Расек. До аеродромот ќе се простира брза пруга, која директно ќе го поврзува новиот Истанбул со центарот на стариот град, Таксим. Намерата на проектантот е во новиот милионски град да бидат истакнати турските културни вредности. Градот ќе биде поделен на посебни квартови, кои треба да ги задоволат потребите на сите социјлани групи - млади и стари, богати и оние помалку имотни. „Иднината на Истанбул е сјајна, а тоа е мојата порака до инвеститорите. Верувам во тоа од повеќе причини. Една од нив е силниот подем на турската економија, која е во динамична врска со економиите на Кина, Централна Азија, Русија, како и на Европската унија. Тука се историските, географските и културните врски на Истанбул со Европа и конечно, местото на кое градот ќе се наоѓа е на половина пат меѓу Пекинг и Лондон, Москва и Каиро. Во бизнисот со недвижности секогаш зборуваме дека куќата ја продава само локацијата, а Истанбул

NA 26 SEPTEMVRI VO “KAPITAL” ^ITAJTE

SPECIJALEN PRILOG

ZDRAV @IVOT SPRAVETE SE SO STRESOT  Vra}aweto na pointenzivni rabotni obvrski posle le`ernoto leto drasti~no go zgolemuvaat nivoto na stres. Ekspertite, lekarite, nutricionistite prepora~uvaat aktivnost so nesmaleno tempo pred doa|aweto na zimata!  Kapital vi pomaga kako polesno da gi nadminete stresnite sostojbi i da bidete aktivni i na povisoko energetsko nivo!  Koi fizi~ki aktivnosti mo`ete da gi praktikuvate za da go podobrite imunitetot?  Velosipedot go {titi srceto i krvnite sadovi. Zo{to da se dvi`ite na dve trkala?  Vitaminska podgotovka pred sezonata na grip i nastinki.  Top esenski namirnici koi ne smeete da gi propu{tite! ZA POVE]E INFORMACII VO VRSKA SO PRILOGOT I ZA KOMERCIJALNO PRETSTAVUVAWE VO ISTIOT OBRATETE SE NA DO MARKETING SEKTOROT NA E-MAIL prilozi@kapital.com.mk TELEFON 02 3298 110 LICA ZA KONTAKT: GORDANA MIHAJLOVSKA I BOBAN \ORGIEVSKI

дефинитивно има добра локација“, објаснува Сидни Расек. Во овој град би се наоѓало и олимпиското село, кое подоцна би се трансформирало во универзитетски кампус. Планирана е и изградба на научно-технолошки центар. Се проценува дека почетната инвестиција на инвеститорите и на државата во новиот Истанбул ќе биде околу 50 милијарди долари.

Ризик од земјотрес

Ова не е прв пат да се зборува за изградба на Нов Истанбул. Пред околу пет години експерти од Турција во соработка со познати американски архитекти предложија да се изгради нов град отпорен на земјотреси. Сеизмолозите стравуваат дека во следните три децении градот на Босфорот ќе биде погоден од разорен земјотрес со јачина меѓу 6,8 и 7,5 степени по Рихтеровата скала. Тоа би можело да биде вистинска катастрофа за 12-милионската метропола, чиишто згради не се градени според сеизмичките прописи,

50

милијарди долари е почетната инвестиција за изградба на Нов Истанбул но и за целата турска економија. Новиот град, подигнат за да издржи силен земјотрес, може да биде спас за граѓаните на Истанбул во случај против нив да се сврти моќта на природата. Затоа, на проектот за Нов Истанбул три години работеа експерти од Универзитетот Мичиген од САД. Тие како локација за изградба на новата метропола го избраа крајбрежјето на Црно Море, најмногу поради отпорноста на земјотреси, бидејќи во тој предел земјиштето има подобра носивост. Покрај тоа, има уште една голема предност, бидејќи тоа земјиште во најголем дел e во сопственост на државата.


КАПИТАЛ ПеТоК 27.07.2012

WWW.KAPITAL.MK

14 свет

Ромни во потрага по меѓународни сојузници Американскиот републикански претседателски кандидат, Мит Ромни, ја започна својата меѓународна турнеја. Денес во Лондон ќе се сретне со британскиот политички врв, а идната недела ќе ги посети Полска и Израел васе Целеска

А

vase.celeska@kapital.mk

мериканскиот претседателски кандидат Мит Ромни ја започна меѓународната турнеја пристигнувајќи на својата прва станица, Лондон. Целта му е да го подобри својот кредибилитет на светската политичка фигура како што се наближуваат претседателските избори во САД во ноември. Републиканскиот кандидат во Лондон ќе се сретне со високи министри од британската влада и со други политичари. Ќе учествува и на два добротворни собири, кои ќе привлечат внимание за британската јавност, бидејќи таму ќе бидат присутни и дел од бнкарите кои се вмешани во последниот скандал со манипулациите со меѓународната каматна стапка Либор. Ромни, исто така, ќе присуствува и на церемонијата на отворањето на Олимписките игри. Се очекува да биде пречекан со голем ентузијазам во Велика Британија, каде што владее коалицијата на конзервативците со либералните демократи. Но, аналитичарите прогнозираат дека поранешниот гувернер на Масачусетс може да се соочи и со скептицизам од британска страна кога станува збор за претседателските избори во САД. Тим Бел, член на Домот на лордовите и поранешен ПР на премиерот Маргарет Тачер, познат конзервативец во британските политички кругови, смета дека најголемиот проблем на Ромни во Британија е тоа што повеќето политичари на островот веруваат дека мали се к

о

м е

р

ц

и

ј

шансите да изгуби Обама. Во Лондон, Ромни ќе се сретне и ќе разговара со премиерот Дејвид Камерон, со заменикпремиерот Ник Клег и со министрите за финансии и за надворешни работи, Џорџ Озборн и Вилијам Хејг. Ќе има средба и со лидерот на британската опозиција, Ед Милибанд, а и со поранешниот премиер Тони Блер. Пред да допатува во Лондон еден од неговите политички советници изјави за „Дејли телеграф” дека доколку Ромни влезе во Белата куќа, „специјалните односи меѓу САД и Велика Британија ќе бидат навистина специјални“. Тој го критикуваше претседателот Барак Обама и неговото „непочитување на англосаксонското наследство што го имаат САД и Велика Британија“. Во летото 2008 година тогашниот претседателски кандидат Обама го посети Лондон, но во разговорите со британските политичари настојуваше да ги убеди домаќините дека двете земји не треба и понатаму да им робуваат на „специјалните односи“, инсистирајќи да се прилагодат на новото време и на новата меѓународна ситуација.

Полска и Израел следни на листата

Ромни најави посета и на Полска и Израел, а се чини дека со самиот избор на држави сака да испрати порака до претседателот Обама дека запоставува важни американски сојузници. Кандидатите за претседатели, особено кога немаат доволно надворешно-политичко искуство, како Ромни или како Обама во 2008 а

л

е

н

о

г л

а

к

с

СКОПЈЕ, 28 СЕПТЕМВРИ 2012 ноќ на истражувачи - македонија СПОНЗОРИ

ГЛАВЕН МЕДИУМСКИ ПОКРОВИТЕЛ ПАРТНЕРИ

МЕДИУМСКИ ПОКРОВИТЕЛИ

ResearchNightMK

година, организираат посети на клучните американски сојузници, средби со клучните водачи и добиваат брифинг од американските амбасадори. Барак Обама во својата претпретседателска меѓународна турнеја во изборната кампања во 2008 година посети низа држави, меѓу кои Авганистан, Ирак, Израел, Германија и Велика Британија. Сепак, претседателот Обама с$ уште го нема посетено Израел, што е силно критикувано од еврејската заедница во САД и од неговите политички противници, кои инсистираат на цврста и јавно изразена американска посветеност на одбраната на Израел. При посетата на Израел, Ромни ќе има средба со премиерот Бенјамин Нетанјаху, претседателот Шимон Перес и со палестинскиот премиер, Салам Фујад. Се очекува посетата да помине во знак на граѓанската војна во Сирија. Посетата на Ромни на Полска исто така е темпирана за да укаже дека претседателот Обама ги запоставува своите партнери во Европа. Полска беше еден од најголемите учесници во нападот врз Ирак во 2003 година и заедно со Чешка требаше да биде центар на американскиот систем за уривање непријателски ракети насочени кон Европа и кон Северна Америка. Неколку неодамнешни настани, веројатно, влијаеја за Ромни да ја одбере Полска. Меѓу другото, претседателот Обама беше случајно снимен како во разговор со тогашниот руски претседател, Дмитриј Медведев, му вели дека доколку го добие вториот мандат, ќе има одврзани раце за дополнителни американски отстапки кон Русија во врска со ракетната одбрана. Оваа снимка честопати се употребува во кампањските спотови против Обама.

www.nok-na-istrazuvaci.mk

о

м е

р

ц

и

ј

се чини, со изборот на државите што ќе ги посети, Мит Ромни сака да испрати порака до претседателот Обама дека запоставува важни американски сојузници. а

л

е

н

о

г л

а

с


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПеТоК 27.07.2012

15

ФЕЉТОН

34

Почитувани читатели, Капитал Медиа Гроуп ви го претставува апсолутниот светски бестселер на Џим Колинс, „Од добри кон одлични“ (Good to great), во издание на Pub Publisher од Скопје. Со својот истражувачки тим, Колинс подредил список од речиси 1.500 глобални компании во потрага по оние што покажале исклучителни резултати со текот на времето. Конечно, списокот го свел на 11, меѓу кои Кимберли Кларк, Филип Морис, Жилет, откривајќи ги нивните заеднички карактеристики за корпоративен успех. Прочитајте зошто некои компании се вивнуваат до врвот, а други не.

Џ

им Колинс (роден 1958 година во Колорадо, САД) е американски бизнис-советник, автор и професор на Универзитетот Стенфорд, каде што предава Одржливост и раст на компаниите. Тој е редовен колумнист и советник на „Харвард бизнис ривју“, „Бизнис вик“, „Форчн“, „Инк. Магазин“, СНН други реномирани бизнис-магазини. Автор е на повеќе бестселери, како „Изградено да трае“ (1994), „Постпретприемништво: претворете го вашиот бизнис во истрајна голема компанија“ (1995), „Од добри до одлични“ (2001), „Од добри до одлични и социјалниот сектор“ (2005), „Како големите паѓаат“ (2009), „Големи по избор“ (2011). омпанијата Бетлехем стил банкротираше во 2001 К година, па нејзините акции за мали пари беа продадени на Интернешнал стил груп во 2003 година.

Две години подоцна таа компанија се спои со Митал стил, со што воедно, беше означен крај на американската сопственост на Бетлехем стил.

шЕСТО пОГлавјЕ: КУлТУРа На ДИСЦИплИНаТа

"Ние" наспроти "Нив"

Луѓето на врвот од корпорациските хиерархии си доделуваат привилегија по привилегија, се расфрлаат со нив пред луѓето кои работат чувствителна работа на производна лента, а потоа се чудат зошто вработените не реагираат на апелите на менаџментот за да се намалат трошоците и да се зголеми профитабилноста...

Ф

анатичната верност кон концептот на ежот не се однесува само на дијапазонот на стратешки активности. Тој може да в а ж и з а цел о к у п н и от начин со којшто управувате со организацијата и ја изградувате. Нукор изградил свој успех врз концептот на ежот, кој подразбира култура на ревносна работа и развој на технологија за производство на челик. Централната работа во концептот на компанијата Нукор била идејата за здружување на интересите на работниците со интересите на менаџментот и акционерите по пат на егалитарна мелиократија, во целост ослободена од класните разлики. Еве што запишал Кен Ајверсон во својата книга „Искрен разговор“, која ја објавил во 1998 година: „Нееднаквоста и понатаму е присутна во поголемиот дел од корпорациите. Притоа, мислам на хиерархиската нееднаквост која го воспоставува и го прави легитимниот пристап на „Ние“ наспроти „Нив“... Луѓето на врвот од корпорациските хиерархии си доделуваат привилегија по привилегија, се расфрлаат со нив пред луѓето кои работат чувствителна работа на производна лента, а потоа се чудат зошто вработените не реагираат на апелите на менаџментот за да се намалат трошоците и да се зголеми профитабилноста... Кога ќе помислам на милионите долари кои луѓето од врвот на хиерархиските скалила ги трошат за да ги мотивираат луѓето кои се постојано демотивирани токму поради таа хиерархија, единствено морам со неверување да завртам со главата“. Кога го интервјуиравме, Кен Ајверсон ни рече дека речиси 100% од успехот на компанијата Нукор е последица на способноста едноставниот концепт да се преведе во дисциплинирана акција која е во склад со тој концепт. Нукор пораснала до 3,5 милијарди долари со само четири различни степени во хиерархијата и со управа која имала помалку од 25

луѓе – извршни директори, финансиски директори, деловни секретари и сите останати – и која била сместена во изнајмен деловен простор со големина на просечна докторска ординација. Евтиниот фурниран мебел се наоѓал во лобито, кое не било поголемо од еден поголем плакар. Наместо во свечена трпезарија – која не постоела – директорите јаделе во мала продавница за сендвичи и брза храна која се наоѓала преку патот. Директорите немале поголеми привилегии од најдобрите работници. Всушност, имале помали бенефиции. На пример, сите работници (но не и директорите) имале право на 2.000 долари годишно за секое дете на име школување на повисоко ниво (по средното училиште) во траење од четири години. Во една пригода еден работник дошол до Мартин Полман и рекол: „Јас имам девет деца. Дали вие се обидувате да ми кажете дека ќе ги платите четирите години школување – колеџ, трговско училиште или некое друго – за секое од моите деца?“. Полман потврдил дека тоа е токму она што ќе се случи. Човекот само седнал и заплакал, раскажа Полман. „Никогаш нема да го заборавам тоа. Таа ситуација во еден единствен момент ја претставува суштината на нашите стремежи.“ Кога Нукор имал профитабилна година тоа била профитабилна година за сите вработени. Платите биле толку многу добри што еден од вработените доживеал сопругата да му рече: „Ако случајно бидеш отпуштен од работа, ќе се разведам од тебе“. Но, кога нештата стоеле лошо, сите ги поднесувале последиците. Ама раководството трпело повеќе од другите. Како пример, во време на рецесијата во 1982 година платите на работниците биле намалени за 25%, платите на службениците биле намалени за 60%, а платите на директорите за 75%. Очигледно е дека во компанијата Нукор се преземени исклучителни чекори за да ги држат под контрола хиерархиските разлики, кои во практика, ги нагризуваат

поголем дел од организациите. Во нивните годишни извештаи не пишува са мо „вработени“ и „директори“, туку редовно се појавуваат имињата на сите седум илјади вработени. Сите имале работни кациги со ист облик и боја, освен надзорникот за безбедност и посетителите. Можеби звучи тривијално да се споменува бојата на работната опрема, но тоа прашање предизвика значителна раздвиженост. Некои од шефовите се жалеле и барале кациги со посебна боја за да имаат нешто што ќе ги идентификува како повисоки по ранг, односно за да добијат важен статусен симбол. Компанијата реагирала со организирање серија форуми на кои се расправало за принципот дека статусот и авторитетот во Нукор доаѓаат како последица на лидерските способности, а не како последица на самата положба. „Ако не ви се допаѓа тоа – ако навистина ви се потребни класни показатели – тогаш Нукор не е вистинското место за вас.“

„Расфрланите“ управници на Бетлехем

Ни малку налик на скромниот простор во кој биле сместени раководителите на Нукор, компанијата Бетлехем стил изградила деловен комплекс висок 21 кат за потребите на своите директори. По цена на огромни дополнителни трошоци, зградата биле проектирана така што во основата повеќе потсетувала на крст отколку на правоаголник – тоа било неопходно за да може да се смести поголем број од директорите од кои сите сакале да имаат канцеларии на аголот (со двострана ориентација) поради поубавиот поглед. „На директорите мораше да им се обезбеди канцеларија со прозорци кои гледаат во две насоки, така што од тоа барање произлезе дизајнот на нашата зграда“, ни објасни еден од извршните директори. Во својата книга „Кризата во Бетлехем“, Џон Штрохмајер детално ја опишува културата дијаметрално спротивна од онаа на Нукор. Ја опишува флотата авиони во сопс твено с т на компанијата, кои се користеле и за превоз

на децата на директорите до колеџ и за одење на семејни викенди. Го опишува директорскиот терен за голф со осумнаесет дупки, како и викенд-клубот наменет за директорите, кој е реновиран од фондовите на компанијата, дури и тоа дека позицијата во хиерархијата го одредувала распоредот според кој се одело на туширање во клубот за голф. Дојдовме до заклучок дека раководителите на Бетлехем сметале дека целта на нивните активности е одржување на класниот систем, благодарение на кој имале елитен статус. Бетлехем немала сериозни падови во текот на седумдесеттите и осумдесеттите години, пред с$ благодарение на увозот на технологии – оваа компанија го доживела својот пад пред с$ поради тоа што креирала култура во која луѓето трошеле енергија на натегнување околу нијансата на комплицираната социјална хиерархија, а не на клиентите, конкуренцијата или промените кои се случуваат во надворешниот свет.

Нукор го надминува трипати поголемиот ривал

Од 1966 година Нукор работела со позитивна профитабилност триесет и четири години без прекин, додека во тој ист период Бетлехем загубила пари дванаесет пати и завршила со салдо во минус. Компанијата Нукор имала поголема профитабилност од Бетлехем секоја година, а на крајот на векот – иако била за две третини помала од Бетлехем само една деценија пред тоа – победила и по прашањето на вкупниот прилив. Еве еден застрашувачки факт – просечниот петгодишен профит по вработен во компанијата Нукор бил десетпати поголем од истиот параметар во компанијата Бетлехем. А што се однесува до акционерите, еден долар вложен во Нукор бил двеста пати повреден од доларот вложен во Бетлехем стил. За разлика од Нукор, Бетлехем имала еден огромен проблем: лоши меѓучовечки односи и радикални синдикати. Во Нукор немало синдикати, а раководството било во исклучително добри односи со работниците. Во една пригода, кога организаторите на синдикатот посетиле една од постројките на Нукор, работниците биле толку лојални на компанијата што менаџерите морале да ги бранат синдикалците од работниците, кои почнале да викаат на нив и да ги гаѓаат со песок. Но, овој аргумент укажува на клучното прашање: пред с$, зошто Нукор имала толку подобри односи со своите работници? Затоа што Кен Ајверсон, заедно со својот тим, имаат едноставен, кристално јасен концепт на ежот, кој се однесувал на здружување на интересите на работниците со интересите за менаџерите и – што е најважно – затоа што биле подготвени да сторат с$ што е потребно за да го устројат целото претпријатие во согласност со тој концепт. Можете да ги сметате за фанатици ако сакате, ама во ред, постигнувањето одлични резултати бара речиси фанатична посветеност и доследност на концептот на ежот.

(Продолжува) Во утрешниот број: Започнува новото поглавје. Како Интернетот може да ви помогне да станете одлична компанија? Книгата „Од добри до одлични“, во издание на Publisher, може да ја купите во книжарница Три во ГТЦ, Скопје.

к о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а с


577-27.07.2012  

577-27.07.2012

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you