Issuu on Google+

понеделник. 07 мај 2012 вто. max. 240 C min. 80 C

сре. max. 250 C min. 60 C

чет. max. 260 C min. 120 C

МБИ 10

1.992,04

-0,28%

Извор: Македонска Берза

Филе денес ќе добие 29 исполнети задачи од “Оперативниот патоказ“ 6-7 БОГОВ ОСЛОБОДУВА ПАРИ ОД ЗАПИСИ, СТАВРЕСКИ ГИ СОБИРА ВО БУЏЕТОТ 11

МБИД 1.751,91

-5,11%

Макпетрол и Га-Ма одбиваат судот да го решава спорот со Регулаторната комисија за енергетика! 4-5

ПРЕТСТЕЧАЈ ЗА ЏУМАЈЛИЈА За еден месец ќе се знае судбината на комбинатот 12

ОМБ

121,97

+0,22%

ЕМУ

61,62

САД

$

46,96

Курсна листа на Народна банка на Македонија

ШВРГОВСКИ ЗА КАПИТАЛ:

Имаме цврсти докази дека петкратното убиство е терористички чин! 7 Изгор суровините ќе ги поскапат чоколадите и слатките 10

www.kapital.mk

број 521 | година 3 | цена 20 ден. | тел. 3 298 110 | факс. 3 298 111

...само идејата е капитал, с$ друго е пари...

член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP

А М Е Р П СЕ С А К Ч И Т И ПОЛ БУРА! КОГО ЌЕ ? И П О Т О П

СТР.

2-3 СТР.

2-3


КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

WWW.KAPITAL.MK

2 НАВИГАТОР ИЗЈАВА НА ДЕНОТ

> коментар > анализа > победник и губитник > бројка > лидери > не им беше денот

> БРОЈКА

Како да закрепне Македонската берза, која веќе неколку години се наоѓа во тешка состојба? Ова е прашање за милион долари и не може да се одговори брзо и лесно

директор на Македонска берза

понеделник 07/05/2012

КОМЕНТАР

Катерина Синадиновска sinadinovska@kapital.com.mk

Не треба слобода на говор за да се кима со глава!

Н

и малку не н$ изненади претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, кој веројатно, чекаше да дојде Светскиот ден на слободата на печатот за да признае дека пропаднале преговорите со Владата за подобрување на состојбите со македонските медиуми. „Капитал“ наголемо пишуваше дека далеку е нашето новинарство, а уште подалеку Владата од моментот кога ќе биде можно во скандинавски стил да се седне на маса и да се дебатира за подобрување на условите. Значи, сега процесот е стопиран, а вицепремиерот Теута Арифи, која токму со овие преговори се фалеше во Брисел ја нема никаде да објасни што се случило. Селмани вели, Арифи два месеци не сакала да ги види. Ако го тргнеме настрана прашањето зошто ЗНМ два месеци беше тивко за затворените врати во СЕП, останува дилемата како и каде запнала работава, кога со фанфари и со голем оптимизам тргна напред. Па, акционен оперативен план донесоа како ќе се оди чекор по чекор во борбата за раст на демократијата во медиумите, па низа ветувања дека ќе се расчисти со сите спорни моменти кои ја кочат земјава во оваа област. Јасни (а и со право) беа сомневањата на почетокот на овој процес дека ќе биде воден не од желбата нештата суштински да се променат, туку под притисок на високиот дијалог кој го тераме со ЕУ. Ако идејата на Владата беше преку шминка да ја залаже јавноста дека нештата се придвижиле, треба да им е јасно дека тоа не поминува. Не можат да ни ја продадат декриминализацијата на клеветата ако висината на казните за новинарите е еквивалентна на две или повеќегодишна плата. Уште помалку ќе н$ залажат дека „не овој вторник, туку следниот четврток” газдите пратеници ќе ги тргнат рацете од своите телевизии. Дека ќе ни спакуваат закон за медиумите по европски терк. Небаре, не сме одовде, па не се знаеме. Длабоки се проблемите во македонската медиумска сфера за да се решат со површински потези или декларативни залагања. Ова општество има сериозен проблем со критиката! Медиумите и политиката играат валцер низ светот, некаде зад завеси, некаде на јавна сцена, ама менталната матрица на нашите политичари е затворена за поинакво мислење. Што е најтрагично - поинакво од партијата, не од ним личното! Додека тоа не се смени, ќе нема никаков напредок. Не можете да очекувате од влада која во секој критичар гледа опозициски (или чувај Боже, странски) платеник дека ќе работи на подобрување на состојбите. Во држава во која и оние што треба да се извор на критика - опозиционерите - се ежат на забелешки за нивната работа. Слободата на говор значи слобода да не се согласувате! Не ни треба слобода на говор кога кимаме со глава!

Зачестија протестите пред зградата на македонската Влада – таксисти, трговци со метален отпад, револтирани граѓани поради убиствата, револтирани граѓани што ги бранат уапсените, маршови за заедништво и мир... Дали ова е само вовед во една бурна политичка пролет која следува. Мотивите се различни - социјални, етнички, економски - но резултатите би биле политички. Капитал пренесува можни сценарија Катерина Синадиновска sinadinovska@kapital.com.mk

Б

ез б ед н о с т, м е ѓ уе тн ич к и од н о си, евроатлантски интеграции и можеби, она што е најважно - економија, на сите тие полиња се случија премногу настани кои може да бидат иницијална каписла за најавите за „жешка политичка пролет“ да доживеат своја реализација. Можните сценарија за кои се зборува во политичката јавност се врзуваат околу 20 мај, датумот на одржувањето на Самитот на НАТО во Чикаго, па ако се земе предвид дека очекувањата оттаму ни се минимални, прогнозите се движат дури и до предвремени избори. Оние други сценарија вклучуваат реконструкција на Владата, ново парламентарно мнозинство, социјални буни и протести. Политичарите, лидерите на партиите и експертите даваат различни оценки за она што н$ очекува, но едногласни се во едно – во многу општествени сфери во земјава се склучија силни потреси, кои ќе бидат основа за политички промени. Можеби самиот самит на НАТО е параван, ценат експертите, ако се има предвид дека Македонија веќе 20 години го игра орото „два напред–три назад“ кога се работи за нашите интеграции, но токму новото црвено светло од Алијансата може да ја отвори Пандорината кутија, па да излезат на површина и реалните, секојдневни проблеми - оние за кои „Капитал“ постојано пишува. Задолжувањата на државата, кои само во последната година достигнаа неверојатни 700 милиони евра (од ММФ, Дојче банк, Сити банк и од

издавање државни записи), за пари кои се трошат на плати и пензии за одржување на социјалниот мир, наместо за капитални инвестиции; цели 8,4% пад на индустриското производство само во првите три месеци годинава, само 3% раст на БДП за цела 2011 година, а негативен прв квартал годинава – ова не се економски параметри кои гарантираат мирна пролет. Неколкуте инциденти на безбедносен план повторно се заканија дека можат да ја запалат чувствителната состојба со меѓуетничките односи. Убиството во Гостивар, протестите во Струга поради карневалот во Вевчани, па запалената црква во Лабуниште, нападите во скопските автобуси и како капак, масакрот кај Смиљковци, кој внесе една уште пострашна димензија – за присуството на верски екстремисти - ги отворија дилемите за стабилноста на земјата, за капацитетот на власта за одржување на територијалниот интегритет и суверенитет, за безбедноста на граѓаните. Впечатокот е дека и покрај сите бранувања и инциденти, процесите сепак, се држат под контрола. Но, кога самата министерка за внатрешни работи, Гордана Јанкулоска, не исклучува можност вакви напади да се повторат, тешко дека некој може да се чувствува безбедно. Под „контрола“ се држи и лидерот на ДУИ, Али Ахмети, во кој повторно опозицијата ја гледа својата единствена надеж за освојување на власта. Или подобро кажано, за добивање на власта „на готово“, оти нивната стратегија останува онаа – да

чекаат Ахмети да го напушти владиниот брод, па да им се оствари желбата за ново парламентарно мнозинство.

Заострена политичка реторика, интерпелации, парламентарни игри

Но, ВМРО–ДПМНЕ му верува на својот партнер. Директорот на Центарот за комуникации вели дека свесен е оти постојат секакви калкулации. но: „Ние ќе продолжиме да & ја вршиме работата како што најдобро знаеме, а времињата се такви, секакви најави да има и секакви шпекулации. С$ додека работиме вака, нема потреба од никакви сценарија“, вели тој и додава дека сите тензии во општеството се креирани од опозицијата, која нема стратегија за вистинска политичка борба, но и од одредени медиумски центри, кои според него, се задолжени да долеваат масло на огнот. Но, коалициските партнери, ДУИ, порачуваат – нека помине самитот во Чикаго, па потоа ќе излеземе со одлуки. „Во моментов сме фокусирани на работа на НАТОсамитот во Чикаго. За понатамошните случувања што би произлегле од евентуален неуспех да го добиеме тоа што го посакуваме ќе треба да се произнесат органите на партијата, кои би ги анализирале состојбите и потоа би излегле со одлуки“, вели координаторот на пратеничката група на ДУИ, Талат Џафери. Тој демонстрира и едно силно несогласување со ВМРО–ДПМНЕ. „Не се согласувам со ставот дека се фатени сторителите на убиството кај Смиљковското Езеро. Такво нешто не може да се тврди додека не се докаже преку судските органи“, вели тој. Сепак, и покрај различните ставови, дека коалицијата е стабилна вели и парнерот во власта, лидерот на Демократскиот сојуз, Павле Трајанов, кој сепак, предвидува бурна пролет. „Очекувам заострување на политичката реторика и очекувам зголемена активност на опозицијата, поднесување интерпелации во Парламентот за работата на повеќе министри, а не исклучувам и интерпелација, односно гласање доверба на целата влада. Како што ќе се доближува самитот, но и потоа, мислам дека ќе се разгори политичката

Првиот број на дневниот весник Капитал се појави на 17 март 2010 телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 e-mail: kontakt@kapital.com.mk

ПРЕТПЛАТА НА ДНЕВНИОТ ВЕСНИК КАПИТАЛ И НА МАГАЗИНОТ КАПИТАЛ Сања Савовска: ++ 389 2 3298 110/ лок:104 pretplata@kapital.com.mk

ИЗВРШЕН ДИРЕКТОР (МАРКЕТИНГ И ФИНАНСИИ) Гордана Михајловска

РЕКЛАМА Александра Стојменова: ++389 2 3298 110/ лок:103; marketing@kapital.com.mk; aleksandra@kapital.com.mk

ГРАФИЧКИ И ИТ ДИРЕКТОР Николај Томашевски

ОГЛАСИ: Дијана Гулакова: ++389 2 3298 110/ лок:105; gulakova@kapital.com.mk

OFFICE MANAGER И ФИНАНСИИ Александра Николова: ++389 2 3298 110/ лок:101 nikolova@kapital.com.mk

СПЕЦИЈАЛНИ ПРИЛОЗИ: Јасмина Савовска Трошановски ++389 2 3298 110/ лок:102; prilozi@kapital.com.mk

ДИРЕКТОР И ГЛАВЕН УРЕДНИК: Љупчо Зиков

Kapital Akademija...

е зголемен увозот на машини за обработка на метал во последните две децении, покажуваат податоците на Народната банка. Лани увозот на вакви машини изнесувал 13,57 милиони долари, додека во 1990 година увозот во Македонија по овој основ изнесувал 5,7 милиони американски долари. Увозот на машини за обработка на метал најмногу пораснал во 2007 година.

В

о технолошко-индустриската развојна зона Скопје 1 (ТИРЗ1) на почетокот од следната недела ќе започне изградба на нова фабрика, најави вчера премиерот Никола Груевски. Новата фабрика е инвестиција во износ од 10 милиони евра на мултинационална компанија која веќе има инвестирано во државава, чие име Груевски не го соопшти. Станува збор за компанијата Џонсон Мети, дознава „Капитал“. Груевски најави и дека кон крајот на мај или на почетокот на јуни почнува со работа фабриката на Кемет електроникс, а во тек се подготовки за старт на фабриката на Текнохозе од Италија. Премиерот вчера соопшти и дека бројна катарска бизнис-делегација пристигнала во Македонија за да ги испита можностите за инвестиции. Во земјава се претставници на повеќе компании: Катар петролеум, Катар диар, Катар холдинг, кои од денеска на официјални средби ќе ги анализираат проектите за инвестирање што ќе ги претстави македонската страна.

Се подготвува политичка бура! Кого ќе потопи?

Издава: KAPITAL MEDIA GROUP доо Скопје, компанијата е формирана во 1999 година, кога е издаден првиот број на магазинот Капитал ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, 1000 Скопје, п.фах: 503, Република Македонија

член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Вељко Влаховиќ бр 11, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.commk

ИВАН ШТЕРИЕВ

www.kapital.mk

138%

Џонсон Мети ќе гради нова фабрика во Бунарџик

ОДГОВОРЕН УРЕДНИК Спасијка Јованова

ОВЛАСТЕН ПРАВЕН ЗАСТАПНИК: “Адвокатско друштво ДЕ ЛЕГЕ”

ПОМОШНИЦИ НА ОДГОВОРНИОТ УРЕДНИК Катерина Синадиновска (политика) Катерина Попоска (економија)

Печати: Графички Центар Скопје Според мислењето на Министерството за култура за дневниот весник “Капитал” се плаќа повластена даночна стапка. Текстовите и фотографиите не се враќаат. Сите објавени текстови, фотографии и друга графичка опрема се авторски заштитетни и можат да бидат преобјавени, или на друг начин користени само со дозвола на издавачот. Даночен број: МК 4030999366644; Жиро сметки: Еуростандард банка: 370011100019555

УРЕДНИЦИ Александар Јанев, Петре Димитров Александра Спасевска ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА СПЕЦИЈАЛНИ ДОДАТОЦИ Верица Јорданова ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА WWW.KAPITAL.MK Александар Јанчески


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

3

> БРОЈКА

Пад на извозот од 5,9% во првиот квартал годинава

> БРОЈКА

земјоделци кои ги исполнија критериумите од Програмата за рурален развој за 2011 година склучиja договори за кофинансирање инвестиции во земјоделска механизација со Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој. Од поднесените барања најголем дел се за набавка на трактори, приклучна земјоделска механизација и опрема. По сектори, интересот за инвестиции предничи во секторот производство на житни култури, овоштарство, индустриски култури и во градинарско производство, велат од платежната агенција. Најголем број од барателите, информираат од Агенцијата, се индивидуални земјоделски производители, а зголемен интерес е забележан и кај правните лица, кои исто така се опфатени со програмата.

а 8,6% е намалена трговската размена на Македонија со странство во првите три месеци од годинава, објави Државниот завод за статистика. Податоците на Заводот покажуваат дека во првиот квартал од годинава вкупната вредност на извозот на стоки од Македонија изнесува 920 милиони американски долари, што е намалување за 5,9% во споредба со првиот квартал од минатата година, кога извозот изнесуваше 980 милиони долари. Вредноста на увозот пак, изнесува 1,4 милијарди долари, што е намалување за 10,1% во споредба со лани, додека трговскиот дефицит во првите три месеци од годинава изнесува 566 милиони долари.

македонски општини ќе „освежи“ новиот бран преку смени на локални функционери. Освежувањата ќе зафатат шест директори на јавни комунални претпријатија, три секторски директори, четири директори на училишта, еден директор на јавна здравствена установа и еден директор на индустриска зона. Оваа фаза од бранот ќе ги опфати Радовиш, Скопје, Илинден, Гевгелија, Крива Паланка, Битола, Велес, Центар и Кисела Вода.

574

З

ИЛИЈА ДИМОВСКИ

директор на Центар за комуникации на ВМРО–ДПМНЕ

Власта не се освојува со заткулисни политички игри и парламентарни комбинаторики. Тоа е размислување од минатото кое го форсираат потрошени политички ликови.

ТИТО ПЕТКОВСКИ

пратеник и лидер на НСДП

Немаме стратегија, долговите растат, стандардот оди удолу, ова не е одржливо на долг рок. Граѓаните ќе го кренат гласот. Неопходен е посериозен пристап кон економијата. борба, па ништо не е исклучено, иако коалицијата е стабилна. И Ахмети исто така“, вели тој.

Опозицијата „се крсти“ само во Ахмети!

Но, Трајанов, се чини, ја преценил македонската опозиција. Ако се имаат предвид нивните изјави, активноста што тој им ја предвидува изгледа премногу за нивните планови. Лидерот на СДСМ, Бранко Црвенковски, во последниот настап, кога соопшти дека ќе поднесат интерпелација за работата на министерот за финансии, Зоран Ставрески, порача дека Груевски претерал со ефикасноста во с п р о в ед у в а њ е т о н а п о г р е ш н и те политики. Генералниот секретар на партијата, Андреј Петров, веќе работи на подготовка на митинг, што го најавува како најголем досега, под мотото „За иднината на Македонија“. Намерите на Црвенковски се поната мошно проширување на опозицискиот фронт, во кој засега се обединетите Љубчо Георгиевски (ВМРО-Народна), Адреј Жерновски (ЛДП), Наталија Ивчева (ОМ) и Стојанче Ангелов (Достоинство). Лидерот на НСДП и партнер на Црвенковски во Парламентот и на последните избори, Тито Петковски, вели: „Колку и да е тешко во Македонија да се прогнозираат нештата не може да нема поместувања. Од полиитчки аспект, повторно човекот кој може да бранува е Ахмети. Ако во Чикаго доживееме пораз, како што се предвидува, Ахмети би требало да преземе одговорност пред своите гласачи за блокираните атлантски интеграции. Од друга страна, познавајќи го пазарот меѓу него и Груевски, преку многуте тендери и рамковни вработувања, а крунисан со амнестијата на хашките случаи, оваа варијанта отпаѓа. Затоа, она што јас го прогнозирам е бура на социјален план, која ќе има политички последици“. Тој прогнозира дека економската криза н$ совладува: „Нема ме с тр атегија, долго вите растат, стандардот оди удолу, ова не е одржливо на долг рок. Граѓаните ќе го кренат гласот. Неопходен е посериозен пристап кон економијата. Тоа што власта покажа дека не го контролира ниту интегритетот, ниту суверенитетот на државата пак, преку низата безбедносни проблеми кои н$ здрмаа е само уште една иницијална каписла“. Излез во евентуалниот „излез“ на Ахмети од Владата гледа и Мендух Тачи. Од неговата партија велат дека ДУИ во 2008 година ветија дека ќе ја внесат Македонија во ЕУ и во НАТО. „Ако во Чикаго не влеземе во НАТО, ДУИ треба да излезат и да

ТАЛАТ ЏАФЕРИ

ПАВЛЕ ТРАЈАНОВ

координатор на пратеничка група на ДУИ

ЗИНЕДИН СЕЛА

Ајде да видиме што прават сите што не се задоволни со оваа власт, а тие се многу. Седат и немоќно гледаат на ова. Треба да се охрабрат, да излезат и да ни помогнат да ја промениме власта

пратеник на ДПА

Ако во Чикаго не влеземе во НАТО, ДУИ треба да излезат и да кажат дека не успеале и да ја напуштат Владата.

Задолжувањата кои само во последната година достигнаа неверојатни 700 милиони евра, пари кои се трошат на плати и пензии за одржување на социјалниот мир, наместо за капитални инвестиции; цели 8,4% пад на индустриското производство само во првите три месеци годинава, само 3% раст на БДП за цела 2011 година, а негативен прв квартал годинава – ова не се економски параметри кои гарантираат мирна политичка пролет

со за нас с$ уште неотркиени цели. Тоа е едното можно сценарио“, вели професорот Денко Малевски Второто сценарио кое, според него, може да ни се случи не е карактеристично за нашето општество. „Тоа е да се стави прст на чело и да се направи ревалоризација на внатрешната и на надворешната политика. Да се види што & користи на Македонија и тоа да се интензивира и да се види што & штети со сојузите, па да се најде начин тоа да се отклони. Ова е теоретски лесно да се направи, но во практика, како што се покажало досега, ние не сме способни за тоа“, оценува Малевски.

9

победник и губитник ПОБЕДНИК

Очекувам заострување на политичката реторика и очекувам зголемена активност на опозицијата.

АНДРЕЈ ПЕТРОВ

кажат дека не успеале и да ја напуштат Владата, што не очекувам да се случи во оваа тендер-коалиција. Затоа, од овој аспект, не очекуваме предвремени парламентарни избори“, вели тој. Она што експертската јавност го прогнозира пак, се две сценарија првото дека ситуацијата може да излезе од контрола, па да е потребна и странска ионтервенција. „Она што н$ учи историјата на политиката е дека непредвидени работи знаат да се случат кои во некои случаи забрзуваат и прават работите да излезат од контрола. Јас се надевам дека тоа нема да се случи. Настанот кај Смиљковското Езеро беше таков обид

лидери

пратеник и лидер на ДС

Во моментов сме фокусирани на работа на НАТО-самитот во Чикаго. А што потоа, ќе треба да се произнесат органите на партијата. генерален секретар на СДСМ

Трговската размена по производи покажува дека во извозот најголемо е учеството на катализаторите, фероникелот, производите од железо и челик, преработките од нафта и на облеката. Во увозот најмногу се застапени суровата нафта, електричната енергија, платината и легурите на платина, природниот гас и моторните возила. Најголемо учество во извозот на стоки имаат земјите-членки на ЕУ, дури 64,8% и земјите од Западниот Балкан, а во увозот на стоки најголемо учество имаат земјите-членки на ЕУ и земјите во развој. Според вкупниот обем на надворешнотрговската размена, Македонија најмногу тргува со Германија, Грција, Србија, Русија

+

ДАНИЕЛ АКЕРСОН

С

тратегијата на извршниот директор на Џенерал моторс овозможи компанијата во првиот квартал оваа година да оствари нето-профит од милијарда долари и покрај намалената побарувачка на светскиот пазар

ТОНИ ЈАНЕВСКИ

П

рофесорот од ФЕИТ е добитник на овогодишната државна награда за наука „Гоце Делчев“ поради одличниот труд од областа на телекомуникациите на тема Комутација и рутирање

не им беше денот

НАСЕР СЕЛМАНИ

П

ретседателот на Здружението на новинари изгледа е неподготвен да признае дека преговорите со Владата беа лоша идеја и пропаднат проект од самиот почеток

Централниот регистар на Македонија, кој минатата недела прослави 10 години постоење, со право може да се нарече реформска институција. Оваа државна институција (со уште малку други) во изминатата деценија успеа да отиде најдалеку во процесот на модерницазија и надградба ВАНЧО на капацитетите, со цел ефикасно и професионално КОСТАДИ4 НОВСКИ работење. Затоа, денес Централниот регистар може да се пофали дека е во функција на бизнисот. Со повеќето реформи, Централниот регистар овозможи брзо и ефикасно отворање фирма во Македонија, а ги надгради и другите капацитети кои значат поддршка за бизнисот. Тоа е од голема корист за намалување на трошоците и на времето што им е потребно на бизнисмените за да ги завршат овие обврски од работењето на нивните фирми. Централниот регистар треба да биде пример за сите други државни институции во земјава како треба да се реформираат во согласност со потребите на економијата и на компаниите.

_

ГУБИТНИК Вицепремиерот Теута Арифи, чија задача е да ја координира работната група ЗНМ-Влада за преговори со цел подобрување на состојбата во медиумите, нема претстава ниту каде тргнал, ако воопшто оди некаде преговарачкиот процес. Таа доживеа првиот човек на другата страна, Насер ТЕУТА Селмани, претседател на Здружението на новинари, АРИФИ преку медиумите да & каже дека воопшто нема преговори со Владата. Толку од координацијата на вицепремиерот. Но, Арифи не дозволи Селмани да ја збуни, па продолжи да се однесува како да не постои дупката од два месеци во функционирањето на работната група и амбициозно ги најави следните активности според акциониот план, што се потпира на препораките од Брисел. При вака „расипан телефон“ меѓу ЗНМ и Владата, тешко ќе биде да се избегне лошата судбина на преговорите што ја прогнозираше стручната јавност, која смета дека и во идеални околности рокот за да му испорачаме резултати на Брисел е многу краток.

мисла на денот

ЗОРАН МИЛАНОВИЌ

П

ремиерот на Хрватска се соочува со тежок предизвик пред себе - хрватската економија повторно влезе во рецесија и покрај низата економски и даночни мерки кои ги презеде неговата влада

ИНСТРУКЦИИ ЗА ПРАВЕЊЕ ГОВОР: БИДЕТЕ ИСКРЕНИ, БИДЕТЕ КРАТКИ И СЕДЕТЕ.

Френклин Рузвелт

поранешен американски претседател


КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

4

WWW.KAPITAL.MK

НАВИГАТОР ГРАФИК НА ДЕНОТ...

ФОТО НА Д ДЕНОТ... ЕНО ОТ...

Најголеми трговски партнери на Македонија за извоз (во илјади долари)

39.193

54.728

60.675

63.875

88.497

920.075

(извоз во првите три месеци) Извор: Државен завод за статистика

Грција

Србија

Италија

Бугарија

Косово

Н

Германија

ајголем трговски партнер на Македонија, каде што завршуваат дури 32% од извозот, и понатаму е Германија, покажуваат последните податоци на Државниот завод за статистика. Интересно е што извозот во Грција се намалува поради продлабочувањето на кризата во оваа земја и со тоа Грција не е во првите пет земји каде што извезува Македонија.

светот низ медиумите... Washington Post Wa

Аме Американскиот весник објавува анкета според која актуелниот анке претседател Барак Обама е во благо прет водство во трката за нов претседател водс на С САД пред републиканскиот кандидат, Мит Ромни. Како клучни канд елем елементи кои ја поткрепуваат сигу сигурната победа на Обама се глас гласовите на младите гласачи, на жен жените и на сите Афроамериканци.

  

Капитал Ка

Буга Бугарски Капитал објавува дека енергетскиот холдинг БЕХ ќе го енер покрие долгот од 55 милиони евра покр што достасува поради кредитот од 2 250 милиони евра што го зема државата од конзорциум на држ банки за да ја гради нуклеарната банк централа Белене. цент

П

атрик Мичеми Вамбугу од Кенија е победник на вчерашниот Скопски маратон, на кој имаше над 3.000 учесници од земјава и од странство. Се трчаа маратон од 42.195 метри, полумаратон на 21.097 метри, хуманитарна трка на 5.000 метри и детски мини маратон-Чунга лунга. Капитал Медиа Гроуп имаше свој претставник меѓу тркачите, извршниот директор Гордана Михајловска, која полумаратонот го истрча за фантастични 2 часа и 26 минути.

Макпетрол и Га-Ма одби го решава спорот со Ре комисија за енергетика

  

Poslovni Dnevnik

Хрватскиот весник на насловната страница објавува интервју со директорот на Хрватски железници, Дарко Перичиќ, кој тврди дека за да се реформира јавното претпријатие, ќе мора да се отпуштат 650 луѓе. Тој вели дека ќе го продолжи социјалниот дијалог со синдикатите за решавање на проблемите на работниците.



El Pais

Шпанскиот весник пишува дека Валенсија е во големи финансиски проблеми бидејќи морала да издаде обврзници со повисока камата дури и од земјите како Португалија, Грција и Ирска, за да собере околу 500 милиони евра за покривање на долгот, а на крајот на мецесот уште 473 милиони евра што достасуваат.



www.kapital.mk 1 2 3 4

НАЈЧИТАНО НА WEB... КОМЕНТАР: Љупчо Зиков - Поглед на денот ... Драгане Павловичу-Латас ... Види вака! аат Зошто на ВМРО-ДПМНЕ не им одговараат отворени избирачки листи? ките Растат цените на суровините на светските берзи! Македонија ја очекува нов бран поскапувања?! До 2013 година само пет патарини ќе добијат електронска наплата

Адвокатите на тужените Макпетрол Промгас и на Га-Ма бараат на следното рочиште искази да дадат и директорите на двете енергетски компании , како и претседателот на Регулаторната комисија за енергетика, оти биле во секојдневна комуникација пред и по прекинот со испорака на гас.

Адвокатот на Регулаторната комисија за енергетика на петочното рочиште побара санкција за Промгас и Га-Ма, кои во јануари без нивна дозвола самоволно ја запреа испораката на природен гас. За адвокатот на Промгас пак, судот бил ненадлежен да го решава спорот Катерина Попоска

Р

poposka@kapital.com.mk

егулаторната комисија за енергетика, Макпетрол Промгас и Га-Ма се соочија пред судот. Во едночасовно рочиште во петокот адвокатите на трите з асегнати с трани се „на д мудруваа“ да ли, кој и како го прекршил Законот за енергетика на почетокот од годинава. Со поднес ување тужба на средината на јануари, регулаторите бараат судот да утврди вина дека снабдувачот Га-Ма и дистрибутерот Промгас го пр екршија Зако нот з а енергетика кога на 1 јануари годинава самоволно ги исклучија вентилите за гас и речиси една недела ги оставија 30-ината компании без гас. „Цениме дека тужените неосновано

ги исклучија тарифните потрошувачи на природен гас од системот за пренос на гас, во согласност со добиените лиценци за вршење енергетска дејност. Во членови од Законот з а е н е р ге т и ка и з р ич н о се предвидува дека носителите на лиценца за вршење енергетска дејност не можат без претходно одобрување од Регулаторната комсија за енергетика времено да прекинат да ја вршат дејноста за која добиле лиценца. Од Комисијата вакво одобрение не е издадено и затоа, нејасно е од кои законски одредби се воделе тужените при прекинот на снабдувањето со гас“, тврди Емилија Боросављевиќ, адвокат во Чукиќ и Марков, бранител на Регулаторната к��мисија за енергетика во спорот против П р о м г а с, ф и р м а-ќе р к а н а Макпетрол и снабдувачот со гас Га-Ма (компанија во сопственост на државата и Макпетрол 50-

50).

Адвокатот на Промгас бара судот да не решава за спорот, туку Регулаторната комисија за енергетика

Адвокатот на Промгас пак, Ерол Хасан, бара судот да не решава за спорот со регулаторите, туку самата Комисија. „Во согласност со членот 23 од Законот за енергетика, предметот на оваа тужба е во исклучителна надлежност на Регулаторната комисија за енергетика, односно таа е овластена да носи одлуки со кои се забранува вршење на определена енергетска дејност или да презема други содветни мерки за да обезбеди сигурно снабдување со енергенсите. Во согласност со Законот, Комисијата може да покрене постапка за одземање на лиценцата за работа на енергетската компанија или да

покрене барање за поведување прекршочна постапка“, аргументираше Хасани на рочиштето. Дека барањето на Хасани е н е с н о в а н о, Б о р о с а в љ е в и ќ го темелеше на од л у ка на Апелациониот суд, според која судот е надлежен за решавање на настанатиот спор. Според адвокатот на Га-Ма пак, Раде Јовчевски, компанијата не го прекршила Законот за енергетика кога во јануари без одобрување на Комисијата ги исклучи компаниите од системот за пренос на природен гас. „Тужителот, Рег улаторната комсија за енергетика, нема законска основа на тужените да им наложи присилно да ги вршат овластувањата дадени со лиценцата за раб ота на енергетските компании. Со т ужбата т ужителот го бара токму тоа. Компанијата Га-Ма врши пренос на природен гас од


WWW.KAPITAL.MK

ПРОЦЕНКИ...

3 ФАКТИ ЗА...

0,2% 0,5% 1,6%

се намалија цените на угостителските услуги во април годинава во споредба со истиот месец лани, објави Државниот завод за статистика

се зголемија цените на храната во април годинава во споредба со истиот месец лани, измерила статистиката

се зголемија цените на алкохолните пијалаци во април годинава споредено со истиот месец лани

ЗОРАН СТАВРЕСКИ

министер за финансии

Ќе има кадровски промени и во УЈП и во Царина

М

ожни се кадровски промени во регионалните дирекции на Управата за јавни приходи во регионите каде што беше спроведена акцијата „Детонатор“, најави министерот Ставрески. Тој тврди и дека покрај Управата, ќе се проверува и инволвираноста на Царината и на цариниците во тие региони. „Во тек е истрага, при што ќе се утврди дали постои директна инволвираност на луѓе вработени во УЈП во кој било од градовите каде што имаше наоди. Доколку има таква директна одговорност, тоа ќе биде и кривично дело, но и доколку нема, правиме анализи за тоа дали има индиректна одговорност“, изјави министерот

иваат судот да гулаторната а! Како Макпетрол Промгас го прекрши Законот за енергетика?!  своеволно го прекина снабдувањето со гас за тарифните потрошувачи во јануари;  Макпетрол, како трговец на пазарот, неколку дена во јануари снабдуваше со гас тарифни потрошувачи по пазарна цена, иако тоа не смееше да го прави.

Како Регулаторната комисија за енергетика и Министерството за економија го прекршија Законот за енергетика?!  дозволија Макпетрол Промгас, кој ги снабдува квалификуваните потрошувачи со гас по пазарни цени, да им продава гас на тарифните потрошувачи.

5,9

илјади евра ќе потроши град Скопје за пролетната акција за уредување на делови од Градскиот парк. Ќе се обновуваат патеките на површина од 1.130 м2 и друга површина од 2.000 м2. Во тек е и реконструкција на оштетените зелени површини поради прекопи за осветлување во првиот дел од Градскиот парк. Се врши реконструкција на зеленилото на површина од 1.680 м2.

152

студенти од Македонија студираат во странство со стипендии обезбедени од Mинистерството за образование во последните три академски години и како резултат на билатералната соработка со Словенија, Индија, Кина, Русија, САД Словачка и Турција. Министерството промовираше и нов веб-портал www.stipendii.mon.gov.mk, кој ги нуди сите потребни информации за стипендии за ученици и за студенти.

Како Га-Ма го прекрши Законот за енергетика?!

 без одобрување на Регулаторната комисија за енергетика, ги исклучи компаниите од системот за пренос на гас во јануари годинава. точката на преземање до точката на испорака на другата тужена страна, Макпетрол Промгас, лиценциран трговец, а не и до крајните корисници. На Промгас му е забрането да ги снабдува со природен гас крајните потрошувачи. Ако судот го уважи барањето, тој ја задолжува компанијата да врши дејства надвор од лиценцата за работа, што е спротивно со одредби од Законот за енергетика“, изјави Јовчевски во судницата. На барање на адвокатот на Промгас, судијата Зора Божиновска прифати на следното рочиште летово искази да дадат и претседателот на Комисијата за енергетика, Димитар Петров, како и директорите на Промгас, Милан Сотировски и на Га-Ма, Ратко Манов и Горан Стојковиќ. Директорите на двете енергетски компании и претседателот на Комсијата беа во секојдневна комуникација пред и по случајот со запрената испорака на природен гас до тарифните потрошувачи во период од три дена, тврдеше адвокатот на Промгас, Хасан. За адвокатот на регулаторите пак, сослушувањето и на директорите на Га-Ма и Промгас само ќе го одолжи носењето на судската одлука.

Како „пукна тиквата“?!

Откако Регулаторната комисија не ја прифати уцената на Промгас да го

измени тарифникот за пресметување на цената за дистрибуција на гасот, дистрибутерот на овој енергенс на 1 јануари годинава самоволно ја запре испораката на гас до 30 македонски индустриски гиганти. Со ова Промгас ги натера регулаторите и Владата на преговори. Иако во согласност со Законот за енергетика, Промгас мора да снабдува со гас една година, дури и да ја врати лиценцата за работа, фирмата-ќерка на Макпетрол неколку дена ги остави македонските компании без гас. Промгас ги одврти вентилите за гас дури откако Регулаторната комисија судски побара дистрибутерот да продолжи да ги снабдува тарифните потрошувачи. Но и покрај тоа, Промгас неколку дена не снабдуваше со гас. Во нејзино име тоа го правеше Макпетрол, кој гасот го продава поскапо, по пазарна, наместо по регулирана цена, како што прави Макпетрол Промгас. Наместо да ги санкционираат прекршителите на Законот со одземање на лиценцата за работа и казна од 5.000 до 7.000 евра, Владата и регулаторите седнаа да преговараат со генералниот директор на Макпетрол, Андреја Јосифовски. Регулаторите покренаа т ужба против двете енергетски компании дури на средината на јануари, откако проблемите „ги изгладија“ на преговарачка маса.

ДЕЈАН РУНТЕВСКИ

директор на Агенцијата за храна и ветеринарство

За два месеци повторно увоз на пилешко од САД

З

а два месеци Македонија повторно ќе почне да увезува пилешко месо од САД. По забраната од 1,5 година поради неусогласување на сертификатите, преговорите меѓу надлежните институции привршуваат. „Најголем дел од проблемите се усогласени. Кога целиот процес ќе заврши, најдоцна за месец-два, следува објава на новите сертификати, по што американските служби ќе имаат право да реализираат пратки. Моментално се преговара само за пилешкото месо. Ако процесот заврши успешно, ќе следуваат преговори и за свинското“, изјави директорот на Агенцијата за храна и ветеринарство, Дејан Рунтевски.

ТОП ВЕСТИ... Следната недела ќе се знае кој конзорциум ќе го гради Коридорот 10

С

ледната недела ќе се знае кој конзорциум од пријавените 15 ќе го гради автопатот Демир Капија–Смоквица. Како што дознава „Капитал“, според информациите од Европската комисија, рокот за избор на компанија истекува на 14 мај, односно дотогаш претставници на Комисијата, која е главен финансиер на проектот, треба да одлучат која од доставените понуди е најповолна. „Крајниот рок за избор на најдобра понуда на тендерот за автопатот Демир Капија-Смоквица е 14 мај. Процедурата за избор на изведувач е според предвидената динамика. Градежните работи за изградба на автопатот од Коридорот 10 се очекува за започнат во втората поливина од годината“, информираат од делегацијата на Европската комисија во Скопје. Втората фаза од тендерот за последната делница од Коридорот 10 започна на почетокот на декември, каде што 15 конзорциуми кои се квалификуваа во првата фаза од тендерот беа повикании да достават понуди за изградба на автопатот. Министерството за Финансии, кое е надлежно за водење на тендерската постапка, на крајот на март до Комисијата достави листа со компании со најповолни понуди. „Ја разгледавме тендерската документација и направивме избор на компании. Истата документација е доставена до финансиерот на проектот, Европската комисија, од каде што се чека повратен одговор“, изјавија од Министерството за финансии. Автопатската делница Демир Капија–Смоквица е долга 28,2 километри, а проектот е проценет на 270 милиони евра, пари обезбедени од ЕИБ, ЕБОР и од ИПА претпристапните фондови на Европската комисија.

Туроператори од Катар во посета на државата

С

о цел унапредување на туристичката соработка меѓу Катар и Македонија, а по повод доаѓањето на туроператори од Катар, денеска во Стопанската комора на Македонија (СКМ) ќе се одржи работен состанок со катарските и со македонските туроператори, туристички агенции и хотели. Како што информираат од Здружението на угостителството и туризмот при СКМ, на состанокот ќе се презентираат најголемите туристички агенции и туроператори од Катар, а македонските туристички агенции ќе ја презентираат туристичката понуда на Македонија пред нивните колеги, по што ќе се остварат билатерални средби за склучување евентуални договори. Состанокот ќе се одржи во понеделник во Стопанската комора на Македонија, а е организиран во соработка со Агенцијата за поддршка и промоција на туризмот.

Целосна дигитализација на сите процедури во Централниот регистар

Р

егистрирање студентска фирма за само 250 денари, формирање регистар на задолжница и метабаза на сублимирани податоци од сите државни институции се дел од проектите кои се планирани да профункционираат во рамките на Централниот регистар во иднина. За време на одбележувањето на 10-годишнината од постоењето на оваа институција директорот Ванчо Костадиновски нагласи дека по десет години функционирање на Регистарот, работата на компаниите станува многу поедноставна и поефикасна, што според него, е потврдено и од списанието на Светска банка, „Дуинг бизнис“, кое го ран рангира Централниот регистар на македонија на прво м место. „Отстр „Отстранување на сите бизнис-бариери, целосна дигита дигитализација на административните процедури и станување стан најефикасен сервис на фирмите се нашит нашите крајни цели од кои се водиме во сиве овие годин години постоење и ќе продолжиме понатаму до целос целосно поедноставување на сите процедури“, најави Костадиновски.

60 СЕКУНДИ БРИФИНГ

БЕРЗА

МБИ 10 3.000 2.800 2.600 2.400 2.200 2.000 1.800

07/10

10/10

02/11

05/11

09/11

01/12

1.992,04 2010/2012 2010/2012

Max. Min.

2 2.827,62 827 62 1.943,09

Последниот трговски ден од минатата недела најтргувани акции на официјалниот пазар на Македонската берза беа акциите на Алкалоид, со вкупен промет од 1.765.320 денари. Главниот берзански индекс МБИ-10 падна за 0,28% и трговскиот ден го заврши со вредност од 1.992,04 индексни поени. Македонскиот берзански индекс МБИД на дневно ниво забележа пад од 5,11%, додека индексот на обврзници ОМБ порасна за 0,22%.

НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК Реплек

37.000,00 +999,00

+2,77%

НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК Раде Кончар

1.000,00 -850,00

-45,95% 45 95%

DOW JONES 13.500 13.000 12.500 12.000 11.500 11.000 10.500 10.000

07/07

21/08

05/10

19/11

03/01

17/02

13.206,59 0 47% -0,47%

Паднаа цените на акциите на Волстрит во очи објавувањето на извештајот за вработеноста во САД. Минатата недела во знакот на црвената боја ја завршија и европските берзи, додека ситуацијата беше поделена само на азиско-пацифичките пазари на капитал.

ДРУГИ ПАЗАРИ FTSE 100 Nikkei225 S&P 500 Nasdaq DAX TOPIX

5.722,95 9.380,25 1.391,57 3.024,30 6.630,35 792,87

VALUTI

£ €

СТАПКА

-0,76% +0,31% -0,77% -1,16% -0,96% +0,43%

€ $

1,2316 ПРОМЕНА

-0,1%

СТАПКА

1,3132 ПРОМЕНА

+0,1%

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10

FJU^ERSI ZLATO

1.636,80 +0,12% ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11

NAFTA BRENT

114,60 -1,27% 1 27% ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч

МАРИО ДРАГИ

Kapital Akademija... член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.com.mk

претседател на Европска централна банка

ЕЦБ ја задржа непроменета основната каматна стапка и трошоците на задолжување на еврозоната останаа на историски минимум.


КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

WWW.KAPITAL.MK

6 ПОЛИТИКА Попоски: Подобро сме подготвени за влез во ЕУ од некои земји-членки

М

акедонија е подобро подготвена да го почне процесот за пристапување во Унијата од некои земји кои веќе го уживаат статусот земјачленка на ЕУ. Ова го тврди министерот за надворешни работи, Никола Попоски, интервју за најновиот број на „Парламент“, официјалниот магазин на Европскиот парламент. Во него Попоски посочува дека Македонија, на која & беше доделен кандидатски статус за влез во Унијата во исто време како и на Хрватска во 2005 година, сака преговорите да се движат напред. „Ние навистина сакаме да ги видиме сите од земјитекандидати и потенцијалните земји-кандидати како чекорат кон членство во ЕУ. Заедничка цел на целиот Балкан е да се најде во европското семејство, а фактот дека Хрватска успеа во тоа е силен сигнал дека секој друг може да го стори истото“, вели Попоски во интервјуто.

СДСМ: Владата се противи на подобрувањето на состојбите во медиумите

В

ласта направи сатанизација на СДСМ откако партијата достави иницијатива за воспоставување на основните демократски предуслови за слобода на медиумите и правото на слободен говор во Македонија, обвини пратеникот на СДСМ, Емилијан Станковиќ. Според него, ВМРО-ДПМНЕ се противи на предлогот на СДСМ, Собранието во рок од три месеци да изработи и да усвои национална стратегија за слобода на медиуми и право на слободен говор од следниве причини: „Владата не сака да ги замрзне сите државни реклами, не сака да се откаже од намерата тајно да изготви нов Закон за медиуми и не сака безусловно да ја декриминализира клеветата“, истакна Станковиќ.

ВМРО-НП: Судот одбива да го запише Георгиевски за претседател на партијата

С

удството, потчинето на Владата и на ВМРО-ДПМНЕ, одбива да го запише Љубчо Георгиевски за партиски претседател, иако е избран на најрегуларен начин, според сите критериуми, обвинуваат од ВМРО-Народна партија. Оттаму тврдат дека уписот на промена на претседател на партија е формалност што трае 15 дена, а во овој случај судот, спротивно на законот, ја продолжил постапката на 2,5 месеци. „Судот, во форма на спротиставена страна, насила го враќа Марјан Додовски за претседател на партијата, кој јавно се откажа и си даде оставка, а сега е и официјален член на советничката група на ВМРО-ДПМНЕ во Советот на град Скопје“, велат од партијата на Георгиевски.

(Не) Слободата на медиумите му боде очи на Брисел - Владата незаинтересирана! Кристина Озимец

О

ozimec@kapital.com.mk

ткако пропадна идејата дека новинарите на заедничка маса со Владата ќе договорат подобри услови за работа, неизвесно е дали ќе продолжат преговорите меѓу Владата и Здружението на новинари. Што добија новинарите од досегашните преговори на релација ЗНМВлада е клучното прашање, за кое од Здружението велат дека без разлика дали ќе се донесат измените на Законот за клевета и навреда, преговорите постигнале многу. „Прашањето за новинарите никогаш досега не било сензибилизирано како сега.

Македонија паѓа на сите меѓународни рангирања за слобода на медиуми

Во последните неколку години земјава одбележа драстичен пад на сите рангирања на меѓународните организации за слободата на медиумите. Последниот извештај на Фридом хаус за слободата на печатот ја смести Македонија на 115-то место, кое го дели со Молдавија во групата држави со делумна слобода на медиумите и е најлошо рангирана земја од регионот. Застрашувачки е податокот што Македонија ја делат само петнаесет места од групата земји која нема слобода на печатот. Репортери без граници во последниот извештај за индексот на слободата на медиумите за 2011 година ја рангираше Македонија на 94-то место. Од 2009 година кога беше рангирана на 34-то место, земјава направила пад од дури 60 места.

Прашањето за слобода на медиумите веќе е прашање од кое зависи и интеграцијата на Македонија во Европската унија. Ако тоа е малку, ако оваа Влада сака сериозно да работи на зачленување на Македонија во ЕУ, тогаш ќе мора да ги реши овие проблеми или ние ќе имаме застој“, вели претседателот на ЗНМ, Насер Селмани. Од канцеларијата на Европската унија во Скопје потсетуваат дека слободата на медиумите е еден од главните постулати во високиот дијалог за влез на земјава во ЕУ, но не ја коментираат неуспешноста на преговорите меѓу Владата и ЗНМ, бидејќи засега, немаат информациии дека преговорите се прекинати. Одговорот на прашањето за фијаското на преговорите меѓу ЗНМ и Владата го оставаат на еврокомесарот за проширување на ЕУ, Штефан Филе, кој во понеделник ќе ја посети Македонија.

Високиот дијалог предвидуваше резултати од преговорите во јуни! Декриминализацијата на клеветата и

навред-ата и продолжувањето на дијалогот меѓу претставниците на новинарите и Владата е дел од приоритетните цели за 2012 година усвоени на Пристапниот дијалог на високо ниво на земјава во ЕУ. Ова значи дека евентуалниот прекин на преговорите ќе има директно влијание врз интеграцијата на земјава во ЕУ. И покрај тоа што во согласност со „Оперативниот патоказ“, Владата предвидува до јуни да се усогласат измените на Законот за клевета, претседателот на ЗНМ, Селмани вели: „Сите рокови се пробиени, а вицепремиерот Теута Арифи веќе два месеци одбива да н$ види“, истакна Селмани. Во „Оперативниот патоказ“ за високиот дијалог како цели се предвидени изменување и дополнување на законодавството за клевета, подобрување на судската прак-

Речиси 300 предмети за клевета и навреда по судовите

Според анализите на Министерството за правда спроведени во 2009, 2010 и првите шест месеци од 2011 година, во основните судови во земјава се регистрирани 296 предмети во кои како тужители или тужени се јавуваат новинари за кривични дела навреда или клевета. „Од 145 завршени предмети, во девет е изречена парична казна. Во наведениот период по вкупно 114 предмети во однос на вкупниот број завршени предмети тужбата е повлечена, отфрлена, постапката е

запрена или завршена со ослободување од казна или од обвинение“, истакна министерот за правда, Блерим Беџети, на тркалезната маса за судската практика со кривичните дела против честа и угледот. Директорката на Академијата за судии и јавни обвинители, Анета Арнаудовска, рече дека е во тек преведување на 70 пресуди од Европскиот суд за човекови права, со што на македонските судии ќе им се овозможи да имаат директен увид во практиката на оваа институција од областа на клеветата и навредата.

тика во ваквите случаи и зајакнување на професионалните стандарди. Преговорите меѓу Владата и Здружението треба да резултираат со усогласување на законодавството за клевета со европските правни стандарди, одредување максимални износи на парични казни, отстранување на затворот како санкција, јасни одредби во однос на одбраната, јасни одредби за правни лекови, воведување право на одговор и претставки. Токму во висината на финансиските надоместоци за нематеријална штета за клевета и навреда лежеше едно од главните несогласувања меѓу ЗНМ и Владата. „Ако во судската практика досега е регистрирана највисока казна од 32 илјади евра, не знам зошто некој мисли дека ние би прифатиле повисока сума од оваа. Како ќе го објасниме ова пред колегите?“, праша Селмани на тркалезната маса за судската практика со кривичните дела против честа и угледот. Министерот за правда, Блерим Беџети, иако присуствуваше на дебатата, не успеа да го слушне ова прашање, бидејќи само што пристигна Селмани, тој ја напушти дискусијата. Дел од медиумите објавија дека Владата подготвува Закон за клевета и навреда каде што максималниот финансиски надомест ќе изнесува 10 илјади евра за новинарите, 40 илјади евра за уредниците и 80 илјади евра за сопствениците на медиумите.

Филе денес ќе добие 29 Пред еврокомесарот за проширување, Штефан Филе, денес ќе бидат презентирани 29-те исполнети задачи од Владата. За дел од исполнетите задачи за кои имало потреба од финансиски средства сме потрошиле 3,3 милиони евра. До крајот на јуни ќе ветиме уште 30 реформи. Колку ќе н$ чинат новите 30 задачи во „Оперативниот патоказ“ не се проценува

Габриела Делова delova@kapital.com.mk

Д

ваесет и девет исполнети задачи ќе му презентира Владата на еврокомесарот Штефан Филе, кој денес пристигна во Скопје. Ако се точни информациите наведени во

„Оперативниот патоказ“, една петтина од 150 вкупно задачи сме исполниле во последниот месец и половина, а за реформите пак, за кои биле потребни финансиски средства, според „Оперативниот патоказ“, сме


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

ПОЛИТИКА 7

Верификувани мандатите на новите членови на СРД

С

„Граѓански“ излезе од печат

оветот за радиодифузија на последната седница им ги верификуваше мандатите на тројцата нови членови предложени од Интеруниверзитетската конференција и избрани од Собранието. Добредојде на Антонио Јовановски, Васко Петревски и Селадин Џезаири им посака највозрасниот член на Советот, Бојан Шоптрајанов: „Се надевам дека новите сили ќе бидат принципиелни како ние досега“. Делот од седницата во кој Советот расправаше за орочување на неговите средства се одржа без присуство на јавноста поради немање согласност од банките јавно да се расправа за понудените услови.

О

д викендов на македонскиот медиумски пазар се појави новиот неделник, магазинот „Граѓански“. Од редакцијата велат дека со изборот на содржини, различниот спектар, формат и дизајн, „Граѓански“ ќе се обиде да го промени црно-белиот пристап во опсервирањето на стварноста и преку различен пристап во опсервирањето на стварноста, да додаде вредност на актуелната медиумска понуда. Нивната цел е да се прошири и читателската публика и нејзините видици и да се вклучат што повеќе соработници од различни сфери во обединување на интересот кон вредностите на граѓанското општество. Основач и главен уредник на проектот е Миле Јовановски, еден од основачите на дневниот весник „Дневник“, основач на неделникот „Теа Модерна“. Неделникот, истакнуваат од редакцијата, е почеток на еден поголем и мултимедијален медиумски проект, што ќе се реализира во неколку фази.

Груевски: Ќе градиме добри политики со Грција кој и да победи таму

М

акедонија ќе продолжи да гради добри политики со Грција и независно од опцијата која ќе победи на изборите, ќе се обидеме да ги придвижиме работите кон подобро и кон решение на прашањето за името, истакна премиерот Никола Груевски, оценувајќи ги изборите во Грција и во Србија и промените што би можеле да ги донесат на регионален план. Премиерот се осврна и на високиот дијалог што го води земјата со ЕУ, оценувајќи дека тече добро. Нагласи дека дијалогот не е замена за преговорите, но дека ќе придонесе кога ќе почнат преговорите тие да траат многу кратко. Во однос на дилемата што ја постави опозицијата, дека роковите од оперативниот патоказ нема да можеме да ги испочитуваме, Груевски рече: „Може да се случи од 140 точки, една или две малку да подзадоцни, но главно, веруваме дека најголем дел ќе успееме да ги завршиме во тој период. Тоа се поглавјата 23 и 24 од вкупно 34“.

ШВРГОВСКИ: Имаме цврсти докази дека петкратното убиство е терористички чин! Марија Севриева

sevrieva@kapital.com.mk

О

бвинителството цврсто стои на ставот дека се обезбедени квалитетни материјални докази со кои ќе успеат да докажат оти лицата против кои има поднесено кривични пријави за тероризам се поврзани со петкратното убиство кај Смиљковското Езеро, поврдува за „Капитал“ државниот јавен обвинител Љупчо Шврговски. Обвинителството поднесе две кривични пријави – едната против пет лица, од кои две се во бегство, за кривично дело тероризам и помагање во извршување на делото; оваа пријава се наоѓа во Обвинителството за организиран криминал и корупција, и втората против четири лица поради недозволено изработување, држење и тргување со оружје или распрскувачки материи. „Обезбедените материјални докази се во тесна корелација со биолошките траги кои се најдени на местото на злосторството и тие директно се поврзани со едно од лицата кои се уапсени. Покрај тоа, постојат и други цврсти докази кои ги поврзуваат останатите лица со извршувањето на кривичното дело убиство, односно дека тие се помагачи во извршувањето на делото“, појаснува Шврговски. Обвинителот вели дека и покрај отсуството на оружјето со кое се извршени убиствата како доказ, доказите со кои располагаат се доволни за докажување на кривичното дело. И министерката за внатрешни работи, Гордана Јанкулоска, која истакна дека од досегашната анализа на оружјето кое било пронајдено кај осомничените не е и тоа од кое е пукано, не претставува пречка во докажувањето на делото.

Максимална казна за осомничените

Обвинителството ќе бара максимална казна за сторителите на петкратното убиство кај Смиљковското Езеро, најави државниот јавен обвинител Љупчо Шврговски. „Законот е многу ригорозен. Се работи за најтежок вид кривични дела - тероризам - за кои е предвидена максимална казна доживотен затвор“, изјави Шврговски. Тој оцени дека полицијата покажала висок степен на професионализам и неверојатна ефикасност. Во интерес на истрагата, потенцира Шврговски, не би изнесувал повеќе детали.

Стејт департмент: Законскиот процес да се почитува Потврда дека САД одблиску ќе ги следи сите фази од случајот „Монструм“, како што најави амбасадорот Пол Волерс, стигна и од Стејт департментот. „Очигледно, следиме како се развива истрагата, но само повикуваме на сите осомничени за ова ужасно убиство, без

оглед на нивниот идентитет, етничка припадност или вероисповед, да им биде овозможен процес во согласност со законите и на крајот да се обезбеди дека ќе биде задоволена правдата“, изјави портпаролот Марк Тонер на прес-брифинг во Стејт департментот.

Здруженија на Албанците од САД и од Канада му пишаа на Груевски

Целосно ја поддржуваме македонската власт во нивното пронаоѓање на сторителите на убиството на петмината рибари кај Смиљковското Езеро, но сме екстремно шокирани и загрижени од начинот на којшто беа извршени апсењата и заплашувањето на притворените од страна на полицијата. Изјавите кои беа дадени од страна на Министерството и изјавите на приведените дадени подоцна покажуваат дека постојат две различни верзии од официјалната приказна, се вели во писмото на девет албански здруженија од САД и од Канада испратено до премиерот Никола Груевски. „Ние сме шокирани од изјавата на министерката Јанкулоска, која ги опиша приведените како „поддржувачи на радикалниот ислам“, кои се опасни за христијаните и за муслиманите“, се вели во писмото. Здруженијата ја повикуваат Амбасадата на САД во земјава да го осуди ваквиот третман на една цела заедница, која како што велат во писмото, претставува значаен дел од популацијата на Македонија.

Јавниот обвинител најави дека ќе бара максимална казна – доживотен затвор - за сторителите на кривичното дело тероризам. Во интерес на истрагата, Шврговски не открива повеќе детали

исполнети задачи од „Оперативниот патоказ“ потрошиле 3,3 милиони евра. Најмногу реформи, дури единаесет, се спроведени од областа владеење на правото. По нив следуваат реформите во областа на пазарната економија, од каде што сме исполниле дури 10 задачи. По три реформи се спроведени во однос на реформата на администрацијата и реформа на Изборниот законик, а најмалку, вкупно две, се спроведени во однос на медиумите и слободата на изразување. Во следните два месеци Владата си поставила задача да исполни уште 30 реформи. Според засега објавениот „Оперативен патоказ“, с$ уште не

29 3,3

задачи сме исполниле за последните месец ипол

уште колку средства ќе се одвојат за спроведување на овие 30 задачи. За квалитетот пак, на досега исполнетите ќе пресуди еврокомесарот Штефан Филе.

Точно што сме направиле досега?

Ако се погледнат задачите кои сме ги завршиле до денешното, второ, доаѓање на еврокомесарот Штефан Филе од почнувањето на дијалогот, ќе се види дека досега само се утврдени политиките милиони евра чинат дел од како да се постапува понатаму со досега преземените задачи реформите. Конкретни реформи од „Оперативниот патоказ“ отсуствуваат. Подетално, досегашните реформи се однесуваат на формирање работни групи и подготовки и анализи на е познато

законите кои досега се применуваат во однос на областите кои се во фокусот на високиот дијалог, со цел нивно понатамошно дополнување и изменување. Меѓу законите кои ќе подлегнат на измени се Законот за следење на комуникациите, кој според најавите, деновиве треба да се најде во владина процедура. Според најавите на вицепремиерот Теута Арифи, веќе се предложени неколку измени, кои ќе се доконкретизираат на владината седница. Тука се и законите за судовите, законите за јавна и државна администрација. Всушност, според најавите, веќе е започната постапка за нов Закон за администрација, кој најверојатно, ќе ги интергрира во себе Законот за државна и Законот за јавна администрација. Од областа на борбата со корупцијата веќе е донесена и Уредба за начинот на проверка на изјавите за интереси поднесени до Државната комисија

за спречување на корупцијата. Во овој месец и половина Владата формирала и комисии и работни групи за изготвување софтверска апликација за примена на методологијата за судска статистика, група за анализирање на имплементацијата на политиките од Охридскиот договор и работна група за ажурирање на Избирачкиот список. За сите тие реформи, барем како што е наведено во „Оперативниот патоказ“, не се потрошени средства. 3,3 милиони евра кои се потрошени се однесуваат на реформите во областа на пазарната економија, и тоа за реформите во образованието. Меѓу нив се 227.600 евра за нововработениот кадар за реализиција на пилот-проектот „Рана социјализација“, како и 2,7 милиони евра за подобрување на инфраструктурата преку адаптирање на постоечките простории и изградба на нови за децата од предучилишна возраст.


к

к

о

о

м

м

е

е

р

р

ц

ц

и

и

ј

а

ј

а

л

л

е

е

н

н

о

о

г л

г л

а

а

с

с


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

КОМПАНИИ ПАЗАРИ 9

Инспекторите најмногу казнуваат трговци за неиздавање фискални сметки Ивана Колева

С

koleva@kapital.com.mk

топанствениците најмногу се жалат на високите казни и на затворањето на објектите. Нивните поплаки се дека не можат да ги издржат притисоците што ги прават инспекторатите и оти многу често се казнувани. Ова се дел од заклучоците на работилницаta на тема „Инспекциски надзор од страна на УЈП – факти и деловен фолклор“, организирана од Асоцијацијата за граѓанска толеранција и соработка (АГТИС), како дел од проектот „Инспекторот ѕвони

Нокиа во јуни ќе отвори центар за развој на мобилни апликации во Македонија?!

Н

окиа планира да отвори регионален центар за развој на мобилни апликации во Македонија, соопштува Министерството за информатичко општество и администрација. Имено, договорот паднал во Хеслинки, каде што министерот за информатичко општество и администрација, Иво Ивановски, остварил средба со потпретседателот на Нокиа, Ерки Ормала. „На средбата со претставниците на Нокиа официјално беше договорено отворањето на регионалниот центар за развој на мобилни апликации во Република Македонија, кој ќе биде единствен од овој тип во поширокиот регион и ќе има директна соработка со Факултетот за информатички науки и компјутерско инженерство - ФИНКИ. Отворањето е предвидено за почетокот на јуни 2012 година“, се вели во соопштението од Министерството.

Пазарџиите најавуваат масовен штрајк

П

азарџиите од цела Македонија најавуваат масовен штрајк ако не се реши нивниот статус преку Законот за трговија од мал обел, кој требаше да се донесе пред речиси три години. Тие се спротивставуваат на решението на УЈП, кое од нив бара да се регистрираат како физички лица и да плаќаат паушален данок. „Ако сега плаќаме само персонален данок, како што бара УЈП, по автоматизам ќе бидеме избришани од Агенцијата за вработување и од Фондот за здравствено осигурување. Значи, решаваме една, а создаваме десетина други проблеми. Според нас, оваа иницијатива на УЈП нема ниту правна, ниту законска обврска. Треба да се донесе законско решение кое ќе дефинира што треба да направи еден пазарџија за да може легално да работи, па потоа да си ги плаќаме обврските“, вели Екрем Долек, претседател на Комората на трговци, на прес-конференција во петокот. Законот кој, според пазарџиите, се држи во фиока, предвидува да се одложи фискализацијата до влезот на земјава во ЕУ, фирмите да се регистрираат преку лиценци кои би ги издавала локална самоуправа или Централниот регистар и да се создаде пакет преку кој пазарџиите ќе си ги сервисираат обврските кон УЈП и кон Фондот за здравство. „Всушност, ова претставува друга методологија на регистрација на бизнисот. Нашиот концепт и идеја е во пакет да се решат проблемите за здравствено и пензинско осигурување, а не само да плаќаме персонален данок. На никој начин не се обидуваме да бегаме од обврските кон државата, само тие обврски да бидат изградени врз законско решение, а не паушално“, рече Долек.

Стечајните управници ќе се обучуваат како да ги рестартираат фирмите во стечај

З

а еден месец Комората на стечaјни управници ќе започне обука на управници, судии и менаџери, за да можат да подготват успешни планови за реорганизација на компаниите во стечај. Ова го најави министерот за економија, Ваљон Сараќини, при посетата на тетовската фабрика Тетекс Јарн, која од стечај успеала да привлече инвеститор од Бугарија и да стане извозник на волна. „Поголем дел од стечајните постапки во Македонија завршуваат со затворање на компаниите. Тетекс Јарн е една од малкуте фирми која успешно и во услови на криза, наместо катанец на погонот и намирување на доверителите со сите вклучени во стечајната постапка, изработи план за реорганизација“, изјави Сараќини. Според статистиката во Македонија, само 2,4% од стечајните постапки завршуваат со план за реорганизација или од 74 постапки, само шест ја продолжиле својата дејност, додека на ниво на ЕУ тој процент изнесува 8%.

колку што сака“. Главните заклучоци од проектот се дека Управата за јавни приходи (УЈП) и инспекторите треба да вршат инспекциски надзор и контрола исклучиво со присуство на докази за неправилности. Според анкетите кои ги направиле, утврдиле дека има многу различни резултати, има законски лавиринти и можности за казнување на фирмите, но сепак, стопанствениците, во суштина, се казнети затоа што се фатени, најголем дел од нив поради неиздавање фискални сметки. Според Александар Цветковски, претседател на АГТИС, најголем дел поплаки за „своеволното“ однесување на инспекторите има од малите

трговци и од угостителските објекти, а бизнисите од Западна Македонија се оние кои најмногу одбегнуваат да платат данок. „Идејата за еден ваков проект потекнува од жалбите на стопанствениците дека не можат да ги издржат притисоците на инспекторатите. Сакавме да провериме дали е точно дека ако еден инспектор навистина сака, може да ги казни бизнисите без некаков доказ за прекршок. Дојдовме до различни резултати“, вели тој. Од Асоцијацијата посочуваат дека е речиси невозможно покренувањето жалбена постапка, бидејќи процесот е долг и ригиден. Исто така, се жалат и дека казните од инспекторите се многу к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с

високи за македонскиот стандард. „Говориме за надворешната контрола од УЈП, која е помалку од еден процент од сите контроли. Сепак, жалбената постапка е речиси невозможна, второстепените комисии се укинати, решава Министерството за финансии и додека дојде предметот до Управен суд, ќе помине многу време. Има и ригидност во самата постапка, а казните се премногу високи за македонскиот стандард“, потенцира Цветкоски. Според него, колку е поголем притисокот врз стопанствениците со казни и даночни оптоварувања, посочи, толку повеќе дел од стопанството се преселува во сивата зона или во зоната на незаконското работење.


КАПИТАЛ ПонедеЛнИК 07.05.2012

WWW.KAPITAL.MK

10 компании пазари > БроЈка

Виталиа со нова линија здрави продукти „В за Виталност“

кембриџ стигна во македонија

21

К

омпанијата за здрава храна Виталиа неодамна на пазарот ја претстави својата нова линија житни продукти „В за Виталност“, специјално наменета за активни и за динамични луѓе, кои сакаат нискокалоричен здрав оброк кој ќе им помогне во одржувањето на виталноста и неопходната енергија во текот на денот. Линијата „В за Виталност“ е составена од мултижитен оброк и мултижитен бар, кои се одлично дополнување на дневното мени, посебно во летните денови, кога имаме потреба од лесен и нутритивно богат оброк. Со оваа нова линија Виталиа ја дополни својата богата палета на житни продукти, потврдувајќи се како лидер во производството на мусли, житни барови и снегулки во Македонија и во регионот. Новата линија „В за Виталност“ се промовираше викендот, на првата македонска фитнес-конвенција „Виталиа фитнес фест 2012“, во чии рамки имаше и групно вежбање на зумба, фитнес и аеробик под отворено небо.

парцела продава општина Кочани, со намена за изградба на индивидуални куќи, згради, индустриски капацитети и комерцијални објекти. Седум парцели се наменети за индивидуално домување, пет парцели се наменети за изградба на индустриски објекти, а една за изградба на колективна станбена зграда. Според огласот, првпат се продава и градежна парцела за изградба на објекти за спорт и рекреација во локалитетот Црници. Почетната цена на јавното наддавање за сите објекти е едно евро по метар квадратен, освен за објектите за спорт и рекреација, кое ќе се наддава по почетна цена од 250 денари.

Изгор суровините 42% ќе ги поскапат 21% чоколадите 65% и слатките

Од прехранбените компании велат дека постојаните поскапувања на репроматеријалите сериозно им го „јадат“ профитот. Во паника се дали ќе успеат да ја задржат 16% позицијата на пазарот

NASDAQ

66%

ата во Сао

Викторија милановска

Н

milanovska@kapital.com.mk

ајавеното поскапување на шеќерот, какаото и на житарките ќе ги принуди

производителите на кондиторски производи во земјава да ги зголемат цените. Од прехранбените компании велат дека пании постојаното поскапување на репроматеријалите сериозно им го „јаде“ профитот. Не н$ спасува ниту намалувањето на грамажата на производите, само за омпании од да ги одржиме постојните продажни цени, велат кондиторите. Истакнати економисти од американската финансиска институција Ситигруп прогнозираат дека во наредните 18 месеци побарувачката за какао ќе биде поголема од понудата,

05%

07%

77%

поради што оваа суровина догодина ја очекува поскапување од 8,6% во однос на сегашната цена, која изнесува 2.209 долари за метрички тон. Дури и шеќерот, кој е една од најстабилните суровини на светските берзи и во услови на слаб раст на економијата, според Ситигруп, ќе поскапи до крајот на годинава и ќе ја надмине сегашната цена од 0,21 долар за 0,45 килограми. Домашните кондиторски компании се во паника дали ќе успеат да ја задржат позицијата на пазарот. Но, велат, главна утеха им е тоа што паралелно со нивните, ќе поскапат и конкурентните увозни производи. „Внатрешните резерви и вака се „тенки“, па ако се случи предвиденото покачување на цените на суровините, ќе мора да ги поскапиме производите.

+

и на берзата

10%

ани на

04.05.2012

Раде Кончар Топлификација РМДЕН06 Комерцијална банка Алкалоид

нова цена

+2,77% 37.000,00 +1,30% 93,00 +1,28% 95,00 130,00 +0,58% +0,11% 18.500,00

04.05.2012

пад

-

ТТК банка Алфа банка Уни банка Еуростандард банка АД Скопје $/0,45Халкбанк кг Стопанска б. Битола $/0,45 кг

3,50% 3,30% 4,00% 4,30% 4,00% 3,80%

4,40% 4,20% 5,00% 5,30% 5,00% 4,80%

7,40% 7,40% 8,00% 8,20% 8,00% 7,40%

7,70% 7,60% 8,50% 8,60% 8,40% 7,60%

Банка Комерцијална банка $/метрички НЛБ Тутунскатон банка Стопанска банка $/метрички тон Шпаркасе банка $/метрички тон Охридска банка Прокредит банка ТТК банка

3м 2,10% 2,10% 2,10% 1,95% 2,50% 2,00% 2,00%

6м 2,70% 2,60% 2,60% 2,35% 3,00% 2,60% 2,50%

24м 3,70% 3,70% 3,70% 3,80% 4,00% 3,60% 3,65%

36м 4,20% 4,00% 4,00% 4,30% 4,50% 3,80% 4,05%

Алфа банка

2,10%

2,30%

3,70%

4,00%

Уни банка

2,55%

3,00%

4,50%

6,00%

Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

2,50% 2,20% 2,10%

2,80% 2,80% 2,60%

4,50% 4,10% 4,40%

5,10% 4,50% 4,60%

Шеќер Април 2012 0,21 2012 година 0,24 2013 година 0,24 $/0,45КАМАТНИ кг СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ Какао Април 2012 2012 година 2013 година

2.209 2.300 2.400

ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

Euribor (EUR) Од прехранбената фабрика Свисслион Libor пак, (EUR) сметаат дека ваквите трендови имLibor ја „јадат“ (USD) маржата и ја намалуваат профитабилноста на Libor (CHF)

петок - 04.05.2012 3м 3,60% 3,50% 3,60% 3,50% 4,30% 3,40% 3,50% 3,30% 4,00% 4,30% 4,00% 3,80%

6м 4,60% 4,50% 4,65% 4,50% 4,80% 4,40% 4,40% 4,20% 5,00% 5,30% 5,00% 4,80%

24м 7,40% 7,00% 7,40% 6,50% 5,50% 7,10% 7,40% 7,40% 8,00% 8,20% 8,00% 7,40%

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ НА НБМ

36м 7,70% 7,50% 7,60% 7,00% 6,00% 7,30% 7,70% 7,60% 8,50% 8,60% 8,40% 7,60%

-45,95% -2,98% -0,85% -0,76% -0,05%

нова цена

1.000,00 2.136,00 94,00 2.659,00 4.068,00

Банка Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка

3м 2,10% 2,10% 2,10% 1,95% 2,50% 2,00% 2,00%

6м 2,70% 2,60% 2,60% 2,35% 3,00% 2,60% 2,50%

24м 3,70% 3,70% 3,70% 3,80% 4,00% 3,60% 3,65%

36м 4,20% 4,00% 4,00% 4,30% 4,50% 3,80% 4,05%

Алфа банка

2,10%

2,30%

3,70%

4,00%

Уни банка

2,55%

3,00%

4,50%

6,00%

Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

2,50% 2,20% 2,10%

2,80% 2,80% 2,60%

4,50% 4,10% 4,40%

5,10% 4,50% 4,60%

1м 0,40% 0,34% 0,24% 0,08%

3м 0,70% 0,62% 0,47% 0,01%

6м 0,99% 0,94% 0,73% 0,19%

12м 1,29% 1,30% 1,05% 0,39%

Инструмент Благајнички записи Ломбарден кредит

камата 4,00% 5,50%

СТАПКИ НА ЗАДОЛЖИТЕЛНА РЕЗЕРВА НА БАНКИ

Домашна валута Домашна валута со валутна клаузула Странска валута

10% 20% 13%

КУРСНА ЛИСТА

Држава ЕМУ САД В.Британија Швајцарија Канада Австралија

Среден курс во 61,6218 46,9571 75,9591 51,2917 47,7060 48,2854

Валута евро долар фунта франк долар долар

Извор: НБРМ

ДВИЖЕЊЕ НА ИНФЛАЦИЈАТА ВО МАКЕДОНИЈА ПЕРИОДОТ 2010/2011 4% 3% 3% 2% 2% 1%

ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

Euribor (EUR) Libor (EUR) Libor (USD) Libor (CHF)

3,60% 2,20%

Централна банка на Црна Гора Централна банка на Словенија

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

Банка Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка Алфа банка Уни банка Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

1м 3м 6м 12м 0,40% 0,70% 0,99% 1,29% Од фабриката за кондиторски 0,34% 0,62% 0,94%производи 1,30%Европа објаснуваат дека досега направиле с$1,05% што 0,24% 0,47% 0,73% можеле само за0,01% да се амортизира поскапувањето 0,08% 0,19% 0,39%

компаниите од овој сектор. на крајниот производ. „Порастот на цените на суровинитеМЕЃУБАНКАРСКИ и засиленатаКАМАТНИ „Тоа што како економија немаме ништо наше СТАПКИ конкуренција на пазарот делуваат Рочност негативно, вопреку делотноќ на суровините кажува с$. Ако3м дојде 1 недела 1м најмногу на профитабилноста на домашните до значајно поскапување на суровините, ќе ги СКИБОР 2,20% 3,18% 4,18% 4,98% кондиторски компании. Зголемените цени на зголемиме цените, иако тоа е против наша волја, МКДОНИА 2,20% суровините влијаат на цената на чинење на затоа што ја знаеме ниската куповна моќ на готовиот производ, а конкуренцијата на пазарот граѓаните“, вели Савка Димитрова, генерален ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВО ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИ не дозволува пропорционално зголемување директор на Европа. Основна кам.прогнозите стапка Стапка на инфлација на цената на готовиот производ. Домашните Ако се остварат на светските компании си ги намалуваат своитеНародна маржи,банка а со на Македонија аналитичари дека 4,00% клучните суровини во 5,20% светот 13,40% тоа и профитабилноста“, вели Фросина Мешкова, ќе поскапат во просек година Народна банка на Србија 12,00%за 3,5%, за неполна извршен директор во Свисслион. Народна банка на Хрватска Македонија ја очекува 2,50% 6,00% нов бран поскапувања.

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

раст

Реплек РМДЕН07 РМДЕН05 Макстил Макпетрол

Засега, не планираме намалување на производството, но таквата стратегија ја компензираме со внатрешни заштеди на енергија и реагенси. Единствена утеха е тоа што и увозниците на кондиторски производи ќе ги покачат цените, па се надеваме дека на тој начин ќе останеме конкурентни на пазарот“, вели Глигор Цветанов, еден од сопствениците на кондиторската компанија Макпрогрес.

Најголемата образовна институција во светот, познатиот Универзитет Кембриџ, преку отворањето на гимназијата Максимилијан Берлиц во Скопје пристигна во земјава. Новата гимназија, која успеа да добие акредитација од овој престижен универзитет, е дел од Одделот за оценување и проценка на Кембриџ. Програмите во Максимилијан Берлиц, која ќе започне да работи од претстојната 2012/2013 година, се внимателно дизајнирани и прогресивни и им овозможуваат на учениците одКАЈ пет до 19 години КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ да учат Банка 3м според6м 24м стандарди 36м на во средно образование образовните Кембриџ.банка Комерцијална 3,60% 4,60% 7,40% 7,70% од Министерството за НЛБ„Гимназијата Тутунска банка е акредитирана 3,50% 4,50% 7,00% 7,50% образование уште во 2009 година, но во изминатиот период Стопанска банка 3,60% 4,65% 7,40% 7,60% работевме на добивање меѓународни акредитации од Шпаркасе банка 3,50% 4,50% 6,50% 7,00% меѓународните образовни институции според меѓународни Охридска банка 4,30% 4,80% 5,50% 6,00% стандарди“, вели сопственичката на Максимилијан Берлиц, Прокредит банка 3,40% 4,40% 7,10% 7,30% Снежана Андреевска-Филиповска.

МЕЃУБАНКАРСКИ КАМАТНИ СТАПКИ ПРИНОС НА ОТВОРЕН ИНВЕСТИЦИСКИ

Рочност преку ноќ Отворен инвестициски фонд СКИБОР 2,20% Илирика Југоисточна Европа2,20% МКДОНИА

ФОНД

1% 0% -1%

-1% 01/10

04/10

06/10

09/10

12/10

03/11

06/11

09/11

12/11

Извор: Државен завод за статистика

1 недела 1м Нето вредност 3,18% 4,18%

3м 1M 4,98%

3M

6M

1Y

YTD

ДАТУМ

-1,53%

-3,48%

-5,29%

-24,16%

-0,23%

02.05.2012

Илирика Глобал-Растечки пазари

36.565.745,88

-0,50%

-6,46%

-5,26%

-13,89%

-3,05%

02.05.2012

Иново Статус Акции

14.364.121,38

0,09%

0,81%

-5,98%

-13,50%

-1,29%

03.05.2012

-5,95%

1,96%

-5,68%

4,08%

03.05.2012

-2,71%

-6,42%

-32,01%

-1,39%

02.05.2012

0,05%

0,67%

-11,82%

3,68%

03.05.2012

1,54%

3,17%

4,24%

2,42%

03.05.2012

0,82%

1,65%

0,00%

1,12%

03.05.2012

23.904.482,40

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВО ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИ

Основна кам. стапка

КД БРИК банка на Македонија Народна КД Нова ЕУ Народна банка на Србија Народна банка на Хрватска КБ Публикум - Балансиран Централна банка на Црна Гора КБ Публикум - Обврзници Централна банка на Словенија

Стапка на инфлација -1,85% 5,20% -2,24% 13,40% 2,50% -1,35% 3,60% 49.146.902,17 0,13% 2,20%

46.070.275,06 4,00% 21.016.424,47 12,00% 6,00% 25.318.865,23

КБ Публикум Паричен

44.317.005,10

0,26%

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ НА НБМ

Инструмент Благајнички записи Ломбарден кредит

камата 4,00% 5,50%

СТАПКИ НА ЗАДОЛЖИТЕЛНА РЕЗЕРВА НА БАНКИ

Домашна валута Домашна валута со валутна клаузула

10% 20%


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПонедеЛнИК 07.05.2012

11 > БРОЈКА

УЈП присилно ќе ги наплаќа долговите за радиодифузна такса

У

правата за јавни приходи ќе почне со присилна наплата на заостанатите долгови за радиодифузна такса. Од Управата ги повикуваат правните лица и граѓаните кои имаат неплатен долг во најкус можен рок да го платат. „Дополнителна причина за уплата на заостанатите обврски е што спроведувањето на постапката за присилна наплата повлекува и дополнителни трошоци, кои паѓаат на товар на обврзникот. Доколку во наведениот рок правните лица и граѓаните не извршат уплата, вкупниот долг ќе се зголеми за еднократна посебна такса за присилна наплата во висина од 5%”, појаснуваат од УЈП. Од Управата потсетуваат дека плаќањето на радиодифузната такса може да се направи со траен налог, со пополнување образец ПП10 - налог за готовинско плаќање или на образец ПП30 - налог за безготовинско плаќање.

Штериев: Тежок период за Берзата

1.245% е зголемен прометот од тргување со обврзници на Македонската берза минатата недела во споредба со претходната. Неделниот берзански извештај покажува и дека во истиот период прометот од редовното тргување со акции е намален за 21,74% и минатата недела изнесуваше 1.557.350 евра.

К

рвната слика на Македонската берза е влошена во споредба со лани - вкупниот промет со хартии од вредност во првите четири месеци изнесува 26,3 милиони евра, наспроти ланските 72 милиони евра. Главниот берзански индекс МБИ10 на крајот на април изнесува 1.982 поени, а општото ниво на цените на пазарот е намалено за 22% од почетокот на оваа година. Овие резултати беа основа за почеток на тринаесеттата берзанска конференција, што се одржа во петокот во Скопје. Според резултатите на 20 компании кои досега доставиле квартални извештаи, 10 од нив искажале добивка во вкупен износ од 5,2 милиони евра и 10 загуба од околу 10 милиони евра. „За македонскиот пазар на капитал и за Берзата ова е тежок период, полн со предизвици и дилеми како да се опстои, како да се продолжи понатаму и како да се стане активен чинител во економските и во финансиските текови во земјата“, изјави директорот на Македонската берза, Иван Штериев. Штериев напомена неколку фактори коишто треба да се остварат за да се раздвижи Берзата, меѓу кои и идејата за регионална берзанска интеграција. За време на конференцијата, директорите на Истанбулската и на Македонската берза потпишаа Меморандум за соработка.

Богов ослободува пари од записи, Ставрески ги собира во Буџетот

Министерот за финансии, Зоран Ставрески, вели дека засега не планира да ја намали камататa на државните записи за да ги стимулира банкарите повеќе да ги кредитираат компаниите, наместо државата Александар Јанев

С

алдото на благајничките записи кои ги издава Народната банка се намали за 75 милиони евра откако гувернерот Димитар Богов ја промени монетарната рамка. Парите наместо во кредити, завршуваат во државната каса. Само за еден ден Министерството за финансии продаде државни записиМАКЕДОНСКА во вредност од 94 милиони евра, а како БЕРЗА главни купувачи на записите се јавија банките. МБИтоа 10што каматата на државните записи И покрај со кои1.992,04 се финансира Буџетот е 4,2% и е повисока од каматата МБИД на благајнички записи, 3,75%, министерот 1.751,91Зоран Ставрески не планира нејзино намалување за да ги дестимулира банкарите да ОМБ во сигурни хартии од вредност, туку вложуваат

-0,28% -5,11% +0,22%

-2,36% -1,82%

-1,67% -1,04%

Извор: Македонска Берза

SASX 10 -0,28% +1,54% 750,40

-5,11% SOFIX 303,69 +0,22% ATHEX

+1,32%

691,76

Главен индекс на Љубљанската берза

BELEX15 DOW JONES 494,69 13.206,59

1637,40$/унца

+1,54% -0,47%

30.11$/унца

8.225,25

Извор: Македонска Берза официјалниот пазар на Македонска берза

3.000 3.000 3.000

2.400 2.400 2.400

ATHEX 2.200 2.200 2.200 691,76 ЕВРОПА ИНДЕКСИ

Главен индекс на Љубљанската берза

-0,74%

FTSE 100 5.705,80

-1,05%

1.800 1.800 1.800

-0,47% -1,20% SWISS

DOW JONES

6.093,53

+0,65%

1472.00$/бушел

S&P 500 1.391,57

Главен индекс на Љубљанската берза

DOW JONES Глобос 290,00 13.206,59

Прогрес +16,00% NASDAQ -0,47% 3.024,30 45,00

Заеднички индекс 30 големи американски компании котирани на Њујоршка берза

Путеви

700,00

BRAZIL BOVESPA -0,77% -0,66% 61.696,34 АЗИЈА ИНДЕКСИ 55,00

Јадран

Заеднички индекс на 500 котирани компании на

+0,31%

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао 372,00

-0,77%

Индекс на најголемите јапонски компании котирани на Токиска берза

TOPIX CAC 40 792,87

ЕВРОПА ИНДЕКСИ BSE 30

+0,43%

3.199,55

Индекс на најголеми компании котирани на берзата во Хонг Конг

-0,74%

Индекс на компании котирани на примарен пазар на Токиска берза

5.705,80

Индекс на 30 најголеми компании котирани на берзата во Бомбај

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

Извор: Блумберг

DAX 6.614,13

-0,10%

17.301,91 FTSE 100

-1,20%

Индекс на 30 најголеми герм. компании котирани на Франкфуртска берза

100,12$/барел

BRENT 113.97$/барел

CAC 40 3.199,55

-0,77% 61.696,34 ЗАГРЕБСКА БЕРЗА 932,00

. DAX Униор 6.614,13 7.320,00

-1,05%

-6,61%

-0,66%

3,99

59,99

-7,71%

Индекс на 100 најголеми британски компании котирани на Лондонска берза Петрол

198,00

SWISS Жито -1,20% -8,50% 6.093,53 72,10

+3,39%

-0,07% -3,87%

Индекс на 30 најголеми герм. компании Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Податоците за акции со најголема промена во регионот, се земаат од веб страниците на котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал

04.05.2012

раст нова цена АЗИЈА ИНДЕКСИ +2,77% 37.000,00

+0,31%

112112 112 108108 108 104104 104 07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12 04/12 04/12 04/12

ОМБ е составен од најликвидните обврзници котирани на Македонска берза

1637,40$/унца

СРЕБРО 30.11$/унца

БАКАР 8.225,25

-2,36% -1,82%

ПРИРОДЕН ГАС 2,30/ММБТу

ЗА ЗАТОПЛ. 305

МЕТАЛИ

+0,16% +0,32% -0,40%

НИКЕЛ

17.437,50

АЛУМИНИУМ 1.945,75

ЧЕЛИК 520.00$/унца

-1,67% -1,04%

-0,20% -1,20% /

ПЧЕНКА 652,00$/бушел

ПЧЕНИЦА 617,25$/бушел

КАФЕ 1.77/бушел

СУРОВИНИ

+1,84% +0,37% +0,63%

КАКАО

2330.00$/бушел

ШЕЌЕР 27,25

СОЈА 1472.00$/бушел

+1,00% +3,45% -0,71%

Податоците за фјучерсите на нафта, метали и суровини се земаат од веб страната на американската финансиска агеција Блумберг ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

Реплек SENG РМДЕН07 NIKKEI 225 +1,30% HANG 93,00 9.380,25 21.086,00 РМДЕН05 Индекс +1,28% 95,00 на најголемите јапонски компании Индекс на најголеми компании котирани на берзата Индекс на 20 најголеми и најликвидни одТокиска берза 130,00 Макстилкомпании +0,58% во Хонг котирани на Конг швајцарскиот пазар на капитал Макпетрол +0,11% 18.500,00

-0,07%

116116 116

+32,56%

-0,74% 5.705,80БЕРЗА -1,05% ЉУБЉАНСКА +5,65%

120120 120

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао Паоло, ХГБразил Спот

Хот.Медена ЕВРОПА ИНДЕКСИ -11,42% FTSE 100

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза Горење

5.600,00

+12,50% -1,16%

Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ берзата, без финансиски компании

Дунав -7,89% BRAZIL BOVESPA

+37,50%

ЗЛАТО

Белградска, Загрепска и Љубљанска берза Индекс на 100 најголеми британски компании ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч. котирани на Лондонска берза

SWISS 6.093,53

ЛЕСНА СУРОВА

Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

NIKKEI HANG SENGПаоло, Бразил двете225 најголеми американски берзи 9.380,25 ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ 21.086,00 ДЕН ДО 15Ч.

ATHEX 691,76

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

големи американски Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ компании котирани на Њујоршка берзата, без финансиски компании Индекс на 30 најголеми герм. компании берза Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Заеднички индекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал Карло.банка

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

Главен индекс на Сараевската берза 27,25

+0,22%

124124 124

ФЈУЧЕРСИ НАФТА

+0,65%АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА

-1,16% S&P 500 -0,07% 1.391,57

NASDAQ 3.024,30

2330.00$/бушел

SASX 10 ШЕЌЕР 750,40

Главен индекс Загребската берза метали и суровини Главен индекс на Софиската берза на Податоците зана фјучерсите на нафта, се земаат од веб страната американската финансиска агеција Блумберг

07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12

Индекс на 100 најголеми британски компании котирани на Лондонска берза

DAX13.206,59 Заеднички индекс 30 6.614,13

+1,32%

Главен индекс на Белградската берза 617,25$/бушел

2.000 2.000 2.000 Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

SBITOP 607,26

BELEX15 ПЧЕНИЦА 494,69

-0,66% -0,21%

2.600 2.600 2.600 берза Главен индекс на Софиската берза Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао Паоло, Бразил

CROBEX КАФЕ 1.826,12 1.77/бушел

+0,37% SOFIX СОЈА +0,30% +0,63% 303,69

652,00$/бушел

SOFIX BRAZIL BOVESPA 2.800 2.800 2.800 61.696,34 303,69

+1,32%

SBITOP 607,26

СУРОВИНИ КАКАО ИНДЕКСИ +1,84% РЕГИОН

-1,16% -0,42% +1,54%

SASX 10 750,40

берзата, без финансиски компании

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

на пазарот на јавно поседувани друштва

+1,00% -0,42% +3,45% -0,21% -0,71%

ПЧЕНКА

Индекс на 100 светски компаниииндекс котирани на на NASDAQ берза Главен Сараевската берза

+0,30% -0,77%

Главен на Загребската Заеднички индексиндекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи

CAC 40 3.199,55

МАКЕДОНСКА БЕРЗА

ИНДЕКСИ АМЕРИКА ИНДЕКСИРЕГИОН

Заеднички индексиндекс 30 големи Главен наамерикански Белградската компании котирани на Њујоршка берза

CROBEX S&P 500 1.826,12 1.391,57

2.600 2.600 2.600

Главен индекс на Атинската берза

NASDAQ 3.024,30

табилноста на проектите што ќе ги понудат компаниите за финансирање. „Банките нема веднаш да процесираат ликвидност во економијата и тоа е јасно, туку кредитирањето ќе се зголемува постепено. Нивото на кредитен раст од 8% до 10% е забавено, но сепак, доволно во вакви услови. Вистинското прашање е колкав е капацитетот на реалниот сектор за кредитирање“, изјави генералниот директор на Стопанска банка, Глигор Бишев.

ОМБ ОМБ ОМБ

-5,11%

3.100 3.100 3.100 НИКЕЛ 2.900 2.900 2.900 17.437,50 2.700 2.700 2.700 АЛУМИНИУМ 2.500 2.500 2.500 2.300 2.300 2.300 1.945,75 2.100 2.100 2.100 ЧЕЛИК 1.900 1.900 1.900 520.00$/унца 1.700 1.700 1.700 07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12 04/12 04/12 04/12

+0,16% -0,20% 2.400 2.400 2.400 СРЕБРО МБИ 10 +0,32% -1,20% 2.200 2.200 2.200 -0,28% 1.992,04 -0,21% 2.000 2.000 2.000 БАКАР МБИД -0,40% / -5,11% 1.800 1.800 1.800 1.751,91 07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12 04/12 04/12 04/12 ОМБ +0,65% +0,22% МБИ 10 е составен од 10 најликвидни121,97 акции на компании котирани на МБИД е составен од 15 најликвидни акции на компании котирани

-0,42%

ЗЛАТО

Главен индекс на Софиската берза

SBITOP Извор: Македонска Берза 607,26

МБИД МБИД 3.300 3.300 3.300МБИД МЕТАЛИ

-0,28%

2.800 2.800 2.800

Главен индекс на Сараевската берза

+0,30%

94

милиони евра собра Министерството за финансии во Буџетот за само еден ден преку аукција на државни записи

Вредностите кои ги гледате денеска, се од последниот ден на тргување, петок - 04.05.2012

МАКЕДОНСКА БЕРЗА МБИ10 МБИ10 ИНДЕКСИ РЕГИОН 3.000 3.000 3.000МБИ10

МБИ 10 BELEX15 1.992,04 494,69 Главен индекс на Белградската берза МБИД CROBEX 1.751,91 1.826,12 ОМБ Главен индекс на Загребската берза 121,97

75

милиони евра се ослободија од благајничките записи во Народната банка за еден месец

повеќе да ја кредитираат економијата. врз кредитирањето, но најави „С$ уште е рано за да се процени дали парите дека и понатаму ќе продолжи што се ослободуваат од благајничките записи со унапредување на монетарните ќе завршат во државни записи или во кредити, инструменти за да ја постигне целта – мерките на Народната банка допрва треба да се поголем кредитен раст. ефектуираат. По неколку месеци ќе се направи „Немаме намера само да констатираме дека анализа колкав дел од парите ќе одат во државни кредитниот раст не оди како што треба и записи, а колкав дел во кредити и дури тогаш постојано да ја ревидираме стапката надолу. ќе може да процениме дали треба да се намали Сметаме дека кредитниот раст може да биде каматата на записите. Можно е првата реакција околу 7% до 8% без да предизвика загрозување на на банките да биде во една насока, а потоа да се ценовната стабилност. Јасно го сигнализираме случи промена и да се зголоеми кредитирањето, тоа, а токму тоа е и целта на нашите мерки“, ФЈУЧЕРСИ што е всушност, наша цел. Јас апелирам да се истакна Богов, но не кажа дали разговарал со зголеми кредитната активност, бидејќи сметам НАФТА министерот за финансии, Ставрески, за да ги дека има доволно простор за тоа, но ќе видиме услогласат ЛЕСНА СУРОВА ПРИРОДЕН ГАС каматните стапки на записите, со што како ќе реагираат банките“, изјави министерот за ќе извршат дополнително притисок за поголемо 100,12$/барел 2,30/ММБТу финансии, Ставрески. кредитирање. Ниту гувернерот Богов не прецизира како ќе BRENT Банкарите ЗА ЗАТОПЛ. велат дека зголемувањето на се одразат мерките на монетарната политика 305 кредитната активност ќе зависи од профи113.97$/барел

janev@kapital.com.mk

121,97

БАНКИ

АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

-0,77%

Глобос

290,00

+16,00%

Прогрес

45,00

+12,50%


КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

WWW.KAPITAL.MK

12 КОМЕНТАРИ АНАЛИЗИ

Претстечај за Џумајлија – за еден месец ќе се знае судбината на комбинатот

Основниот суд во Штип донесе одлука за отворање претходна стечајна постапка за агрокомбинатот Џумајлија. Стечајниот управник Владица Ивановска има рок од еден месец за да ја утврди финансиската состојба во која се наоѓа компанијата, односно дали има причина за отворање стечај. На 4 јуни ќе се знае судбината на компанијата Александра Спасевска spasevska@kapital.com.mk

О

сновниот суд во Штип минатата н е д е л а о т в о р и п р е т с т е ч ај н а п о с т а п к а з а а г р о ко м б и н а т о т Џумајлија. Откако Агенцијата за стокови резерви, по барање од Владата, побара стечај за да си го наплати побарувањето од 1,5 милиони евра од продажба на државните резерви на жито, кои ги продаде сопственикот на комбинатот Зоран Даневски, сега стечајниот управник Владица Ивановска има рок од еден месец за да ја утврди финансиската состојба во која се наоѓа компанијата, односно дали има причина за отворање стечај. Како што дознава „Капитал“, на 2 мај Основниот

суд во Штип донел одлука за отворање претходна стечајна постапка, со што се стопирани сите извршни постапки, а првото рочиште, на кое треба да биде донесена конечната одлука за отворање стечај, е закажана за 4 јуни. Александар Цацков, судија од Основниот суд во Штип кој го води случајот Џумајлија, за „Капитал“ објаснува дека сега стечајниот управник кој го назначил Судот треба да изготви информација за состојбата во која се наоѓа Џумајлија и врз база на тие информации ќе биде донесена одлука дали компанијата ќе оди во стечај или не. „Според законот, со отворање претстечај, сопственикот на Џумајлија има забрана да располага со имотот, односно не смее да врши

„Состојбата во комбинатот е катастрофална, нема елементарни услови, нема докумен-тација, нема овластено лице коешто е задолжено за сметководствените работи“, вели стечајниот управник уплати и исплати, да продава или да отуѓува делови од имотот. Стечајниот управник кој има увид во деловната книга треба да ја утврди состојбата во која се наоѓа компанијата“, вели Цацков. Како што објаснува судијата, во овој период доверителите нама да ги достават своите побарувања, односно таа обврска ќе ја имаат откако ќе се отвори стечај и кога ќе биде формиран одбор на доверители.

За еден месец конечното решение за стечај на Џумајлија

„Во моментов состојбата која ја затекнав во комбинатот е катастрофална. Нема елементарни услови, нема документација, нема овластено лице коешто е задолжено за сметководствените работи, ниту пак, има докуманти за имотот на агрокомбинатот“, вели Владица Ивановска, назначена за привремен стечаен управник. Таа вели дека нејзина задача во моментов е да до обезбеди имотот, односно да спречи понатамошно раскрчмување и продажба на комбинатот. „Стопирани се сите извршни постапки. Имам рок од еден месец за да изготвам извештај за финансиската состојба во Џумајлија. Од извршителите добив податоци за имотот кој тие го затекнале кога влегле во агрокомбинатот и

состојбата во која се наоѓал тогаш“, објаснува Ивановска за „Капитал“. Според толкувањето од судските кругови, иако е отворена претстечајна постапка, според барањето од Агенцијата за стоковни резерви, стечајот за Џумајлија е неизбежен. По 10-месечното раскрчмување на имотот на вториот по големина комбинат во Македонија, државата пред еден месец побара стечај. Според информациите до кои дојде „Капитал“, најголем дел од недвижниот имот на Џумајлија кој се продаваше преку извршител го откупила НЛБ Тутунска банка, која е и најголем доверител и се очекува да го продава. Според законот, со отворање стечај продажбата на имотот извршена во последните 90 дена може да се поништи, односно продадениот имот да се врати во сопственост на Џумајлија. Вработените во Џумајлија, кои повеќе од 10 месеци немаат земено плата, ниту пак, имаат здравствено и пензиско осигурување, бараат стечај за Џумајлија, со кој би се рестартирала компанијата. Долгот на вториот агрокомбинат во државата кон сите доверители се проценува на 15 милиони евра. Нејзиниот сопственик во моментов е во домашен притвор во Бугарија и се чека негова екстрадиција.

30 MAJ - SPECIJALEN PRILOG

SKOPJE SE GRADI  VO SKOPJE NIKNUVAAT NOVI NASELBI. VO NOVO LISI^E I VO BUTEL SE GRADAT NOVI “GRADOVI”. KOI SE INVESTITORITE KOI GRADAT OGROMNI STANBENI KOMPLEKSI NA OVIE LOKACII, KAKVA E PONUDATA, PO KOI CENI SE PRODAVAAT STANOVITE?  STANBENATA EKSPANZIJA PRODOL@UVA I NA DRUGITE ATRAKTIVNI LOKACII VO SKOPJE!  ZGOLEMENATA IZGRADBA NA TRGOVSKO-DELOVNI CENTRI VE]E DAVA EFEKTI. SKOPJE SITI MOL KOJ GI OTVARA VRATITE NAESEN DONESE I NOVI BRENDOVI I ZGOLEMENA PONUDA ZA MAKEDONSKITE POTRO[UVA^I! KOI SE DRUGITE TRGOVSKI I DELOVNI CENTRI KOI SE GRADAT VO SKOPJE?  NOVI HOTELSKI BRENDOVI VO SKOPJE! IZDADENI SE POVE]E DOZVOLI ZA GRADBA NA HOTELI NA POVE]E LOKACII VO SKOPJE. MERIOT PO^UVA DA SE GRADI, U[TE NEKOLKU DRUGI HOTELSKI BRENDOVI SE NA POVIDOK!  KOJ GRADI? KOI HOTELSKI BRENDOVI DOA\AAT? “KAPITAL” ANALIZIRA KAKO IZGRADBATA NA NOVI HOTELI ]E SE ODRAZI VRZ KVALITET NA HOTELSKATA PONUDA VO MAKEDONSKATA METROPOLA? ZA OVIE I ZA DRUGI TEMI ^ITAJTE VO SPECIJALNIOT PRILOG SKOPJE SE GRADI KOJ ]E IZLEZE NA 30 MAJ 2012 VO NEDELNIKOT KAPITAL.

ZA SITE INFORMACII I PRA[AWA OKOLU OGLASUVAWETO OBRATETE SE DO MARKETING SEKTOROT NA E-MAIL: prilozi@kapital.com.mk; TEL: 02 3298 110 LICE ZA KONTAKT: JASMINA SAVOVSKA TRO[ANOVSKI KAPITAL MEDIA GROUP DOO; P-FAH 503 1000 SKOPJE TEL. 02 3298 110; FAKS. 02 3298 111


PRVA MARKETING KONFERENCIJA

БРЕНДИРАЊЕ патот до потрошувачот 8 јуни јууни 2012 2012 / хотел ALEKSANDAR PALACE Скопје Скопје ј

1

КАКО К АКО О БРЕНДОТ ДА “РАБОТИ“ З А ВАШИОТ ВАШ АШИОТ БИЗНИС? АШ ЗА

 О Откријте ткри р јте ја ри а„ „магијата” м гијата” на ма н најпоз��атиот ајпоз оззна натиот ссветски ве ветс еттсски ки б бренд, р нд,, ре Co Coca–Cola oca c –C Col ola повторува  Како о се с повто тору рува ууспехот спехот на бренд? Екстензија еден бре ренд нд?? Ек Екст стен ензи зија ја на брендот Кафетин. Како  К а о да ја зголемите ак продажбата п родажбата преку менување на имиџот на брендот? Искуството на Шкода  Како брендот Т’га за југ им отвори врата на останатите брендови на винарницата Тиквеш? бренд.  Раѓање на нов бренд нд д. креираше Кој и како го креи еи еир ира раше раше Винчини? брендот Винч чин ини? и

2

МАРКЕТИНГОТ ВО ФУНКЦИЈА НА ВАШИОТ БРЕНД

 Како се создава бренд? брендирање?  Како изгледа процесот на брендира ање е? Кои К Ко ои се техники за брендирање? разликата меѓу бренд?  Ко Која ја аер азли ика ата та м еѓу пр еѓ производ и б рен нд? нд македонските  Ко Којј им помага а на на м мак а ед ак едон онск ск кит ите компании во осмислување комп мпан ании и в о ос осми м слувањ ње на своите бренд-стратегии? бр рен ндд ст стра рате ра т ги те гии? и Колкава  Колк кав ава а е улогата а на маркетинг-агенциите маркети тинг инг нг-а -аге г нции ите нови брендови? во креирањето креирањ а ет ето он ови бре ренд ндов ови? компаниите  Кој во ком омпа паниите е е задолжен брендови? за креирање кре реи ирање бр бре ендови? вистинскиот  Кога е в истинскиот момент ис да лансирате лан ансирате нов бренд? Можат М ожат ли македонските локални и брендови да прераснат во глобални? глоба ални и? и?

3

макБРЕНДонија макБРЕНД Донијја ЕДЕН ПОИНАКОВ ПОГЛЕД Д

 Брендирање на Макед Македонија донија дон до - идеја или реалност?  Како н$ гледа, а како ние ние сакале би ссак акал кал але да н$ $ гледа светот? на  Кое е лицето н а во Македонија ја в о светот, кој н$ претставува? пре ретс ре тставува? Доволни ли  До ово олн лни ни л и се само културата сспортот, сп орто то от, т, кул к улту ул тура р та и ра уметноста умет еттно ност с а за ст а промоција про ром мо оци ција ј на а една е едн дна земја земј м а или мј и ие ил неопходен неопхо ходе ден ен посеопфатен посеопфате по ен пристап?  Каква стратегија за брендирање & е потребна на Македонија?

*Во оваа панел-дискусија д у ј ќе земат учеств учество у во пр првите рви ите е луѓе на неколку маркетинг и истражувачки истражувач чки агенции агенц ции и менаџери на домашни и на странски ком компании. мпан нии и .

На Н ак крајот рајот на секој се екој панел е предвидена дискусија со учесниците на конфе конференцијата. ере енци ијата.

ШТО ЌЕ НАУЧИТЕ ОД Д КОНФЕРЕНЦИЈАТА? Ц  Од „прва ќе слушнете како се создавале дел од „ р рака” р у најпознатите македонски и интернационални брендови у бренд р отвора р врата р за нови пазари, р , поголем  Како успешниот р подобар имиџ, поголема извоз, зголемена продажба, лојалност од потрошувачите...



 Што с$ е потребно за креирање успешен бренд?  Која е разликата меѓу производ и бренд? Ко олк лку чини процесот на брендирање?  Колку Ка акв ква а стручна стру ручн ру учна чн на по п м ш и поддршка мо р им е  Каква помош потреб бна а на на компаниите ко к омп мпан ании иите те во во овој ов вој процес? про р цес? потребна рат атеш ешки да р разм мислу ислуува ате кога носите те те  Како стр стратешки размислувате одлу од лука дали и кога кога да да лансирате л нсирате нов ла нов бренд? но брен бр брен енд? д одлука компа ани ниит ите е е задолжен за а кр креи реира рање р нови брендови, р  Којј во компаниите креирање р т на брендирање, б бре р рендирање, р , колку куу време, в вре реме р ме,, како изгледа процесот к кре реир ирање нов бренд? енергија и средства се потребни за креирање размислуваат у менаџерските р тимови  Како р на бренд ориентираните компании? ј е улогата у на маркетинг-агенциите р  Која во креирањето брендови?



 



   

ЗА КОГО Е НАМЕНЕТА НА АМЕ ЕНЕТА Т ТА КОНФЕРЕНЦИЈА Ц АТА:: КОНФЕРЕНЦИЈАТА: Генерални м ена аџери ии менаџери основачи на ком мпан нии компании Бренд-мена аџер ри Бренд-менаџери Маркетинг-д дир ректор о ии ор Маркетинг-директори менаџери Менаџери за р азво ој и развој стратешко о пл ланир рање планирање Маркетин инг и и стра ажувачки Маркетинг истражувачки компан нии и а ге енц ции кои се компании агенции занима м ваатт ссо ма ор разл ра злични аспекти занимаваат различни на а брендирањето бре р нд дирањ ањет ањ ето о П рофес есионалц лци лц и и кр реативци од Професионалци креативци марк маркетинг ркетинг и од д адвертајзингадвер ер рта т јзингагенции аг Вработени р во секто то ор ри за одно оси сектори односи со јавноста и човечки човечк чки ресурси ресу ре сурс рси рс и Вработени р во секторите за продажба Сите компании кои во своето портфолио имаат брендови и оние кои имаат стратешка р цел да ги брендираат своите производи

ГЛАВЕН ГОВОРНИК

JAS JASON JAS SON SO N ROMEYKO ROME RO MEYK YK KO Интернационален тернационал креативен р ативен директор дире р на агенцијата аггенцијата ј Sаatchi& Sаatchi Sаatc chi&Saаtchi Saаtch hi за Sаatchi&Saаtchi брендот ндот T-Mob T-Mobile!

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА WWW.KAPITAL.MK

Kapital Akademija...

www.kapital.mk

лица за контакт: Гордана Михајловска, Бобан Ѓоргиевски, Дијана Гулакова  akademija@kapital.com.mk  02 3298 110


КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

WWW.KAPITAL.MK

14 СВЕТ

Што и да изберат Французите и Грците, нема да избегнат кризно лето Без разлика кој ќе победи на изборите во Франција и во Грција, Европа ја очекува врело лето, бидејќи новите влади ќе мора да се прилагодат на барањата на останатите лидери од ЕУ и да ги почитуваат правилата за штедење од новиот фискален пакт Васе Целеска

Ф

celeska@kapital.com.mk

ранцузите, Грците и Србите вчера излегоа на избори, а резултатите од гласањето, кои официјално ќе се знаат денеска, ќе бидат од суштинско значење за судбината на Европската унија (ЕУ), која тешко ја преживува должничката криза. Без разлика каков ќе биде исходот од овие избори, новите влади на Франција и на Грција ќе мора строго да штедат за да го издржат притисокот од должничката криза. И така тешката финансиска ситуација во еврозоната уште повеќе ја комплицираат изборите во Грција, во кои двете

И во Србија неизвесно!

Граѓаните на Србија вчера излегоа на општи избори и гласаа за нов шеф на државата, за републички, покраински и локален парламент. Во трката за претседателската функција влегоа 12 кандидати, а според првичните податоци, се очекува во вториот круг, кој ќе се одржи на 20 мај, да влезат актуелниот шеф на државата, Борис Тадиќ и неговиот противник, Тома Николиќ. На парламентарните избори, исто така, се очекува борба за гласови меѓу Демократската парија на Тадиќ и Српската прогресивна партија, на чело со Николиќ.

традиционални партии, Нова демократија и ПАСОК, во предизборните кампањи се изјаснија дека нема повторно да склопат договор со ЕУ и со меѓународните кредитори (Меѓународниот монетарен фонд и Европската централна банка) ако победат на изборите, бидејќи Грција почнала „самостојно да стои на две нозе“. Прогнозите велат дека овие радикални партии заедно би освоиле 38% од гласовите, што е едвај доволно за парламентарно мнозинство според грчкиот изборен систем. Овие две партии или ќе обезбедат доволно гласови за да работат заедно, што и двете страни го сметаат за невозможно, или ќе треба да се преземат чекори за формирање широка коалиција со мали партии, кои пак, се остро против мерките за штедење наметнати од ЕУ. „Без оглед на исходот од политичките избори во неколку земји, Европа ја очекува бурно и врело лето. Ситуацијата е загрижувачка. Лично, не верувам дека 2008 година може да се повтори, но растот може да се намали за 10% до 15%“, изјави Марк Кристоф Лавоа, директор на Хексавест, угледна британска консултантска куќа. Тој додаде дека излезот на Грција од еврозоната, за кој се залагаат некои од помалите радикални партии, може да доведе до поголеми тензии.

Никола Саркози, Франсоа Оланд, Евангелос Венизелос и Андонис Самарас се очекува да ја променат политичката карта на Европа. германското партнерство, и тоа во момент кога Европа повеќе од кога било има потреба за сплотено лидерство за да ја преживее кризата. Социјалистичкиот кандидат за претседателските избори во Франција и победник во првиот круг, Франсоа Оланд, е фаворит, но неговата предност пред Саркози беше намалена во однос на претходните недели. Доколку победи, тој вети дека повторно ќе го стави на гласање пактот за европскиот буџет, кој по долги преговори конечно беше донесен во март, а тоа е нешто што воопшто нема да & одговара на Ангела Мекел, германскиот канцелар. Меѓу другото, Оланд има намера да воведе дополнителни мерки кои би ги поттикнале економскиот раст и вработувањето, без кои тој нема намера да го ратификува новиот европски пакт за финансиска стабилнот. Нагласувањата се присутни и по прашањата за брзината на

Победата на Оланд ќе ги наруши односите Франција-Германија?

Во Франција пак, претседателските избори ја подгреаја тензијата во областа на францускок

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

примена на мерките за штедење, бидејќи досегашните главни актери на европската сцена, Меркел и Саркози, се залагаат за што побрза примена, а периферните играчи имаат намера тоа темпо да забави. Оваа расправа се води внатре меѓу политичките партии, бидејќи претставниците на десницата се залагаат за раст, но со помош на структурни реформи. Левичарите како Оланд, од друга с��рана, сакаат растот да биде поттикнат од инвестициски проекти кои ќе ги финансира државата, што е многу блиску до кејнзијанскиот пристап, кој се залага за мешана економија, односно доминација на економскиот сектор, но со важна улога на владата и на јавниот сектор. Овој став не е прифатлив за Германија, бидејќи пактот за европскиот буџет е од клучно значење за опстанок на новите механизми за спас на еврото.

с

СОГЛАСНО ЧЛ.25 И ЧЛЕН 29 ОД СТАТУТОТ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП А ВРЗ ОСНОВА НА ОДЛУКАТА ЗА СВИКУВАЊЕ ГОДИШНО СОБРАНИЕ НА ДРУШТВОТО БР. 02-141 ОД 04.05.2012 ОДБОРОТ НА ДИРЕКТОРИ НА - АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП ОБЈАВУВА:

ЈАВЕ Н ПОВИК ЗА ОДРЖУВАЊЕ НА ГОДИШНО СОБРАНИЕ НА АКЦИОНЕРИТЕ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ -ПРИЛЕП ГОДИШНОТО СОБРАНИЕ НА АКЦИОНЕРИТЕ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП ЌЕ СЕ ОДРЖИ НА ДЕН (29.05.2012 г.) ВО СКОПЈЕ НА УЛ.“РОМАНИЈА”-ББ СО ПОЧЕТОК ВО 07,00 ЧАСОТ СОБРАНИЕТО НА СЕДНИЦАТА ЌЕ РАБОТИ ПО СЛЕДНИОТ:

ДНЕВЕН РЕД ПРОЦЕДУРАЛЕН ДЕЛ: 1. ОТВОРАЊЕ НА СЕДНИЦАТА НА СОБРАНИЕТО 2. ИЗБОР НА ПРЕТСЕДАВАЧ 3. ИЗБОР НА ЗАПИСНИЧАР И ДВАЈЦА ОВЕРУВАЧИ НА ЗАПИСНИКОТ 4. ИЗБОР НА БРОЈАЧ НА ГЛАСОВИ РАБОТЕН ДЕЛ : 1. РАЗГЛЕДУВАЊЕ И УСВОЈУВАЊЕ НА ГОДИШНАТА СМЕТКА И ФИНАНСИСКИ ИЗВЕШТАИ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП ЗА 2011 ГОД. • ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА ОДОБРУВАЊЕ И УСВОЈУВАЊЕ НА ГОДИШНАТА СМЕТКА И ФИНАНСИСКИТЕ ИЗВЕШТАИ. 2. РАЗГЛЕДУВАЊЕ И УСВОЈУВАЊЕ НА ИЗВЕШТАЈОТ ЗА РАБОТАТА НА АД СОВРЕМЕН ДОМ - ПРИЛЕП ЗА 2011 ГОД. • ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА ОДОБРУВАЊЕ И УСВОЈУВАЊЕ НА ИЗВЕШТАЈОТ ; 3. РАЗГЛЕДУВАЊЕ И УСВОЈУВАЊЕ НА ИЗВЕШТАЈОТ ЗА РАБОТА НА ОДБОРОТ ДИРЕКТОРИ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП -ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА ОДОБРУВАЊЕ НА РАБОТАТА НА ЧЛЕНОВИТЕ НА ОДБОРОТ НА ДИРЕКТОРИ И УСВОЈУВАЊЕ НА ИЗВЕШТАЈОТ. 4. РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ИЗВЕШТАЈОТ НА РЕВИЗОРСКАТА КУЌА ЗА ИЗВРШЕНАТА РЕВИЗИЈА НА ГОДИШНАТА СМЕТКА НА ДРУШТВОТО ЗА 2011 ГОД. • ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА ОДОБРУВАЊЕ И УСВОЈУВАЊЕ НА ИЗВЕШТАЈОТ ; 5. ДОНЕСУВАЊЕ НА ОДЛУКА ЗА НАЗНАЧУВАЊЕ НА ОВЛАСТЕН РЕВИЗОР ЗА ГОДИШНАТА СМЕТКА НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП ЗА 2012 ГОД. • ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА НАЗНАЧУВАЊЕ ОВЛАСТЕН РЕВИЗОР ЗА ГОДИШНА СМЕТКА ЗА 2012 6. ДОНЕСУВАЊЕ НА ОДЛУКА ЗА РАСПРЕДЕЛБА НА ДОБИВКАТА СПОРЕД ГОДИШНАТА СМЕТКА И ФИНАНСИСКИОТ ИЗВЕШТАЈ ЗА 2011 ГОД. • ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА РАСПРЕДЕЛБА НА ДОБИВКАТА СПОРЕД ГОДИШНАТА СМЕТКА И ФИНАНСИСКИОТ ИЗВЕШТАЈ ЗА 2011 ГОД 7. ДОНЕСУВАЊЕ НА ОДЛУКА ЗА ПРОДАЖБА НА ДЕЛОВНИ ПРОСТОРИИ ВО СОПСТВЕНОСТ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП. • ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА ПРОДАЖБА НА ДЕЛОВНИ ПРОСТОРИИ ВО СОПСТВЕНОСТ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП 8. ДОНЕСУВАЊЕ НА ОДЛУКА ЗА ГОЛЕМА ЗДЕЛКА • ПРЕДЛОГ ОДЛУКА ЗА ГОЛЕМА ЗДЕЛКА СЕ ПОВИКУВААТ АКЦИОНЕРИТЕ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП ОДНОСНО НИВНИТЕ ЗАКОНСКИ ЗАСТАПНИЦИ ДА УЧЕСТВУВААТ ВО РАБОТАТА НА СОБРАНИЕТО. АКЦИОНЕРИТЕ СЕ ДОЛЖНИ СВОЕТО УЧЕСТВО ДА ГО ПРИЈАВАТ (ПРИЈАВА ЗА УЧЕСТВО НА СОБРАНИЕТО) НАЈДОЦНА ПРЕД ПОЧЕТОКОТ НА СЕДНИЦАТА НА СОБРАНИЕТО. СЕКОЈ АКЦИОНЕР МОЖЕ ДА ОВЛАСТИ СО ПОЛНОМОШНО ЗАВЕРЕНО КАЈ НОТАР СВОЈ ПОЛНОМОШНИК ЗА УЧЕСТВО НА СОБРАНИЕТО. ГЛАСАЊЕТО НА СОБРАНИЕТО Е ЈАВНО, А ОДЛУКИТЕ СЕ ДОНЕСУВААТ СО ПОТРЕБНО МНОЗИНСТВО ГЛАСОВИ. УВИД ВО МАТЕРИЈАЛИТЕ ОД ДНЕВНИОТ РЕД МОЖЕ ДА СЕ ИЗВРШИ СЕКОЈ РАБОТЕН ДЕН ОД 12,00 ДО 13,00 ЧАСОТ.

ОДБОР НА ДИРЕКТОРИ НА АД СОВРЕМЕН ДОМ-ПРИЛЕП


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ ПОНЕДЕЛНИК 07.05.2012

15

ФЕЉТОН

34

ХАОТИКА: МЕНАЏИРАЊЕ И МАРКЕТИНГ ВО ТУРБУЛЕНТНИ ВРЕМИЊА Почитувани П очитувани читатели, читатели дневниот весник Ка Капитал апитал ви ја претставуа “Хаотика“, едно од најзначајните дела на светскиот маркетинг гуру, Филип Котлер, издадено из во мај, 2009 година. Котлер заедно со својот от соработник с работник Џон Џо Каслионе ја напиш напишаа овааа книга во екот на светската економска криза и постави насоки за тоа како треба да се развиваат бизни бизнисите во “новата економска нормалност“. Дознајте како “Хаотика“ може да ви помогне да ги лоцир рате изворите на турбуленцијата во бизнисот; како да подготвите сценарија за одговор на турбулентниот турбулентни хаос; како да развиете стратегии за долгорочна лоцирате отпорност рнос кон турбуленции; како да изградите флексибилност ф во компаниските биланси, буџети и стратегии и уште многу корисни бизнис алатки за водење бизнис во денешниот хаотичен свет! тудијата на Мекинзи откри дека С најуспешните главни финансиски директори на своите фирми постигнале

СКИ ГЛАВА 4: ДИЗАЈНИРАЊЕ МЕНАЏМЕНТ Т СИСТЕМИ НА ЕЛАСТИЧНОС

Најуспешни се приспособливите

Кога запаѓаат во кризи, најуспешните главни финансиски директори, вообичаено, одржуваат пониско ниво на задолжување во своите книговодни биланси и одржуваат строга контрола врз своите оперативни трошоци. Ваквите основи им даваат поголем степен на стратегиска приспособливост, која станува дури и подрагоцена за време на рецесијата

А

кциите на лорд Брауни во Бритиш петрол во 90-тите години од минатиот век беа во линија со неодамнешните откритија од студијата на Мекинзи за рецесијата од 2000- 2001 година: кога запаѓаат во кризи, најуспешните главни финансиски директори, вообичаено, одржуваат пониско ниво на задолжување во своите книговодни биланси и одржуваат строга контрола врз своите оперативни трошоци. Ваквите основи им даваат поголем степен на стратегиска приспособливост, која станува дури и подрагоцена за време на рецесијата. И иако претходните рецесии не претставуваат нужно водач за идните, учесниците во проучувањето на Мекинзи веруваат дека приспособливоста може да направи значителна разлика со тоа што ќе им дозволи на главните финансиски директори да ги искористат можностите што може да ги донесе следната рецесија. Студијата на Мекинзи откри дека најуспешните главни финансиски

Ф

ИЛИП КОТЛЕР, кого многумина го сметаат за татко на модерниот маркетинг, е еден од светските најистакнати експерти за стратешката практика на маркетингот и беше прогласен за прв лидер во маркетиншка смисла од страна на Американската маркетиншка асоцијација. Како истакнат професор по меѓународен маркетинг на Факултетот за менаџмент Келог на Универзитетот во Нортвестерн, Котлер истражува во стратегискиот маркетинг, иновацијата, потрошувачкиот маркетинг, деловниот маркетинг, маркетингот на услуги, дистрибуцијата, електронскиот маркетинг и општествениот маркетинг. Беше консултант во Ај-би-ем, Бенк оф Америка, Мерк, Форд, Џенерал електрик, Ханивел и во многу други компании. Живее во Гленко, Илиноис. ОН А. КАСЛИОНЕ е еден од најстручните светски бизнисстратези, којшто работи како советник на бројни компании на големи и средни пазари и којшто спроведе стратегии за развивање глобален бизнис во 88 земји на шест континенти. Тој е основач, претседател и главен извршен директор на ГПЦ Бизнис капитал ЛЛЦ, консултантска фирма за интеграции и аквизиции. Живее во Лејк Форест, Илиноис.

Џ

директори на своите фирми постигнале клучна приспособливост за своите фирми. Без оглед на тоа како беа позиционирани овие компании пред кризата, многу од нив, кои се појавија како лидери, успеаја да го прошират својот бизнис за време на рецесијата и органски (преку внатрешни инвестиции) и преку неоргански активности, како што се спојувања и преземања, здружувања и заеднички вложувања. И иако лидерите ги зголемија своите бази на актива преку капитални трошоци или преземања со истото темпо како и помалку успешните компании, акцентот на нивниот пораст беше поинаков: поуспешните главни финансиски директори се осигурија дека во текот на време на пораст и просперитет нивните компании помалку трошат на активностите на спојувања и преземања (mergers and acquisitions - М&А), во просек, и се фокусираат повеќе врз органскиот пораст. Студијата на Мекинзи објави дека водечките компании имаа, во просек, капитални трошоци што беа за 8% повисоки и пораст преку спојувања и преземања (М&А), што беше за 13% понизок отколку на нивните помалку успешни ривали. Како и да е, во текот на самата рецесија тие што имаа подобар ефект ја прескокнаа конкуренцијата со тоа што продолжија да вложуваат и да растат неоргански: компаниите што се појавија во горниот сегмент потрошија 15% повеќе на капитални трошоци и спроведоа 7% повеќе активности на спојувања и на преземања, веројатно со купување поевтин имот од компаниите во неволја. Овие главни финансиски директори, исто така, беа во состојба порано да им плаќаат на своите снабдувачи за да можат да преговараат за пониски цени и подобра услуга.

Привилегиите на приспособливоста на книговодствениот биланс

Успешните главни финансиски директори, исто така, ги искористија привилегиите на приспособливоста на книговодниот биланс на својата фирма, која ја постигнале пред рецесијата, и на крајот се појавија како лидери во секторот. На пример, просечниот нетокоефициент на долгот и на активата (D/E) пред рецесијата беше половина

од тој на нивните помалку успешни ривали, а лидерите од по рецесијата пред рецесијата имаа повеќе готовински средства во своите книговодни биланси отколку тие што се покажаа како помалку успешни. Главните финансиски директори можат да изградат приспособливост на книговодниот биланс на една компанија со намалување на интензивноста на капиталот на деловниот модел, на пример, или со спротивставување на импулсот да се свртат кон дополнително задолжување за да се фина��сира порастот на дивидендата или откупот на сопствените акции на берза. Според истата студија на Мекинзи, како што растеше профитот во текот на експанзијата, компаниите што излегоа како победници се воздржаа од зголемување на своите дивиденди: односот на исплата на нивните дивиденди постепено опадна од максималните 40% на 32% четири години подоцна. Потоа, тие агресивно ги скратија исплатите на дивиденда при првите знаци за рецесија, намалувајќи го односот на исплата на 28%. Спротивно, пред рецесијата нивните помалку успешни ривали ги одржуваа исплатите на дивиденда прилично стабилно - на 33% за истиот период - и дури ги зголемија на просечни 38%, како што беше кога почна последната рецесија.

Построги планови за непредвидливи ситуации

Можностите за една продолжена криза треба да ги натераат главните финансиски директори да воведат построги планови за непредвидени ситуации (contingency plans) поради менаџирање на кредитниот ризик, ослободување готовински средства, продавање имот и преоценување на порастот. Но, извршните директори, исто така, треба да размислуваат за можностите што ги нуди една криза. Истражувањето покажува дека на почетокот на една криза - кога трошоците, како што се капиталните трошоци, трошоците за истражување и развој и трошоците за рекламирање, се високи - извршните директори што однапред планирале намалувања или експанзија можат да ги направат вистинските потези.

клучна приспособливост за своите фирми. Поконкретно, нивната приспособливост беше истакната во книговодниот биланс и во операциите на следниов начин: ПРИСПОСОБЛИВОСТ НА КНИГОВОДНИОТ БИЛАНС:  Постојани зголемувања во капацитет: - Продолжуваат и го зголемуваат капацитетот органски  Намалување на резервите и исто така, скратување на роковите за плаќање: - Држат ниско ниво на резерви; продолжуваат да ги подобруваат нивоата од пред рецесијата - Ја одржуваат способноста побрзо да им плаќаат на снабдувачите за да обезбедат подобри договорни услови  Финансирање капацитет за користење на можностите: - Го намалуваат задолжувањето во споредба со ривалите во индустријата - Ја зголемуваат способноста внатрешно да се финансираат преку повисок биланс на готовински средства, пониски дивиденди ОПЕРАТИВНА ПРИСПОСОБЛИВОСТ  Променливост на трошоци: - Ги намалуваат продажните, општите и административните трошоци за време на рецесијата - Изградуваат способност за брзо префокусирање за да се намали трошењето - Одржуваат повисока продуктивност кај вработените - Не прават сеопфатни намалувања на бројноста на луѓето

Една криза, особено криза што трае подолго, може да биде голема можност да се вработат нови врвни таленти, но во исто време, да се биде сигурен дека ќе се задржат талентите што веќе се во компанијата. Исто така, тоа е време да се продолжи да се троши на долгорочни стратегиски иницијативи и да се одредат стратегиски купувања, особено преземања бизниси што, можеби, биле предвид, но биле премногу скапи за купување во текот на попросперитетните економски времиња. Компаниите што сега имаат силни книговодни биланси имаат добра позиција да ги искористат актуелните состојби на кредитниот пазар и да соберат поголема вредност за акционерите.

(Продолжува) Во утрешниот број: За жал, постојат многу функции во рамките на областа на одговорност на главниот финансиски директор што не додаваат вредност... К О

М

Е

Р

Ц

И

Ј

А

Л

Е

Н

О

Г Л

А С


к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с


521-07.05.2012