Page 1

среда. 11 април. 2012 сре. max. 20 0 C min. 40 C

чет. max. 210 C min. 40 C

пет. max. 210 C min. 40 C

МБИ 10

1.963,59

-1,79%

Извор: Македонска Берза

МБИД 1.886,29

-0,32%

ОМБ

121,61

-0,05%

ЕМУ

61,54

САД

$

47,10

Курсна листа на Народна банка на Македонија

ДИРЕКТОРОТ НА КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА, ХАРИ КОСТОВ, МУ ПИША НА БОГОВ: Гувернере, ставот Ви е непримерен! 11

фото: Филип Поповски

Василевски, Димитров и Исалјовски се најдобрите КАКО МАКЕДОНИЈА амбасадори - ловци на инвестиции 6 0НЕ1РАЗВИВА ТУРИЗАМ?! 4-5

И да е чудо, науката никогаш нема да престане да бара рационално објаснување 4-5

Банките ќе ги намалат каматите за штедење?! 11

Расте интересот за бизнисот со селектирање и преработување отпад 10

www.kapital.mk

број 506 | година 2 | цена 20 ден. | тел. 3 298 110 | факс. 3 298 111

...само идејата е капитал, с$ друго е пари...

член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP

О С А Т А Б БОР А Т А Ј И Ц П КОРУ СТАНА ТЕАТАР! СТР.

7


КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

WWW.KAPITAL.MK

2 НАВИГАТОР ИЗЈАВА НА ДЕНОТ

> коментар > анализа > победник и губитник > бројка > лидери > не им беше денот

540

среда 11/04/2012

КОМЕНТАР

Катерина Синадиновска sinadinovska@kapital.com.mk

И ова го дочекавме

А

ко борбата со корупцијата во Македонија одамна е претворена во театар, со поставувањето на Љубинка Корабоска за претседател на Антикорупциската комисија драмата која оваа институција ја режира секако доживеа кулминација. Госпоѓата која е дипломиран менаџер по туризам и има деветгодишно работно искуство била единствената која се пријавила за прв човек на ова, во нормални држави – ужасно важно тело во борбата со криминалот. Другите членови на Комисјата, кои имаат во просек по 35-годишно искуство и се дипломирани економисти или правници како што налага Законот за избор на претседател, воопшто не пројавиле интерес да раководат со институцијата и едногласно ја поддржале Корабоска. Рака на срце, не знаеме како Корабоска ќе работи. Не знаеме дали таа можеби ќе успее да се истопори пред силните притисоци од власта и ќе успее да ја смени сликата што ја оставија нејзините претходници на анемични, неми и безгласни функционери чија борба со корупцијата заврши со смешни прес-конференции и афери само за опозициските функционери. Не знаеме ни дали Корабоска ќе сфати или можеби веќе има сфатено на каква функција доаѓа. Дека ќе треба да работи согласно законот, дека ќе треба да биде ажурна и да дејствува секојдневно, да отвора предмети и да покренува иницијативи и по јавно чуен збор, да ги чешла сите афери, неселективно, без тронка задршка и без калкулации... Корабоска има многу работа пред себе, оти за да го поправи имиџот кој оваа институција успеа да го изгради треба да е виртуоз. Затоа, не можеме да знаеме како Корабоска би ги користела своите познавања од областа на туризмот во борбата со корупцијата, додека не видиме. Плус, таа била и менаџер! Тоа е таман предиспозиција за раководен кадар. Но, она што го знаеме е дека нејзиното поставување е незаконско. Па не може да не се постават прашањата – немаше ли во цела Македонија еден способен интелектуалец, еден експерет од оваа област за да ја води борбата со корупцијата, па тоа мораше да биде личност со сомнителни квалификации? Или, можеби и онака на сите им е јасно дека борбата не се води од оваа институција. Уште појасно им е од каде (не) се води!

Грција е плускавец, Португалија чир, а Шпанија тумор.

БИЛ ГРОС

директор на најголемиот светски фонд ПИМКО

www.kapital.mk

Општините со единствен географски систем

> БРОЈКА

илјади евра собра Фондот за пензиско и инвалидско осигурување од продажбата на акции во 56 компании до претпоследниот ден од тргувањето. Се продадоа сите 222 понудени акции од ГП Пелагонија од Гостивар по 7.873 денари по акција, 274 обични и 8.275 приоритетни акции на Фабриката за шеќер 4-ти Ноември од Битола по 1.540 денари по акција и сите 11.650 приоритетни акции од Инекс Дрим Струга по 1.574 денари за акција. Продажбата на акции во сопственост на Фондот завршува денес.

Е

динаесет Општини од Источниот плански регион започнаа со реализација на проектот за единствен географски систем односно ГИС систем. Веќе се обезбедени 120.000 евра од Владата на Словенија, а останатите 80.000 евра ќе ги обезбедат 11-те општини. Проектот ќе се реализира во наредните две години, а ќе го изведува словенечката фирма Калиопа, чии стручни тимови веќе имаат подготовки со стручните лица од општините во секторите урбанизам, катастар и инфраструктура. Со овој систем, општините и граѓаните ќе знаат со што се располага во делот на урбанизмот, но и граѓаните полесено ќе можат да ги обезбедуваат потребните документи по електронски пат.

Како Македонија (не)р Охрид поради тоталната некоординација на локалната и на централната власт, а и поради неусогласените приоритети на министерствата секоја година губи по некој свој адут. Во 2010 година остана без бродови, во 2012 година може да остане без плажи. Охриѓани сатирично коментираат дека една година и езерото ќе остане без вода, ако некоординацијата се прошири и на истекот на Црн Дрим во Струга Дејан Азески

ВАЉОН САРАЌИНИ На национално ниво, веќе има конкретни мерки и активности кои ќе бидат имплементирани од министерствата, а на локално ниво, во соработка со ЗЕЛС, ќе им се укажува на општините да почнат со имплементација на Стратегијата за туризам. министер за економија

Т

уристичката сезона во Охрид годинава е под сериозна закана да остане без плажи, бидејќи неколку месеци Министерството за транспорт не може да го реши проблемот со закупот. Тоа е голема опасност за туризмот, посебно ако се тргне од фактот дека сезоната во Охрид започнува веќе викендов поради Велигден, а за два месеци почнуваат и чартераранжманите. Последниот проблем е само еден од низата кои секоја година го доведуваат во прашање туризмот во Македонија, а посебно во Охрид како главен туристички центар во земјава. Апсурдот да биде поголем, последниот проблем се случува во исто време кога Министерството за економија интензивно ја промовира стратегијата за развој на туризмот во земјава. Оттука се поставува прашањето, дали Стратегијата за туризам за која зборува министерот Ваљон Сараќини стигнала до министерот Миле Јанакиески?! Додека Министертвото за економија промовира стратегија за туризмот, Министерството

за транспорт директно ја минира преку ненавременото решавање на проблемот со концесионерите на охридските плажи. Поради тотална некоординација на локалната и на централната власт, а и поради неусогласените приоритети на министерствата Охрид секоја година губи по некој свој адут. Во 2010 година остана без бродови, во 2012 година може да остане без плажи. Охриѓани сатирично коментираат дека една година и езерото ќе остане без вода ако некоординацијата

Дали Стратегијата за туризам, за која зборува Сараќини, стигнала до Јанакиески? се прошири и на истекот на Црн Дрим во Струга. Охрид секоја измината претсезона е жртва на неажурност и некоординираност на иституциите и на негативна медиумска кампања, што с$ заедно директно се одразува на скратување на туристичката сезона и на бројот на гости. Веќе е јасно дека јавното наддавање за закуп на брегот на Охридското Езеро, закажано за 18 април, ќе го бојкотираат сите концесионери на плажите од Горица до Пештани, освен тие кои

Првиот број на дневниот весник Капитал се појави на 17 март 2010 телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 e-mail: kontakt@kapital.com.mk Издава: KAPITAL MEDIA GROUP доо Скопје, компанијата е формирана во 1999 година, кога е издаден првиот број на магазинот Капитал ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, 1000 Скопје, п.фах: 503, Република Македонија

ИЗВРШЕН ДИРЕКТОР (МАРКЕТИНГ И ФИНАНСИИ) Гордана Михајловска

РЕКЛАМА Александра Стојменова: ++389 2 3298 110/ лок:103; marketing@kapital.com.mk; aleksandra@kapital.com.mk

ГРАФИЧКИ И ИТ ДИРЕКТОР Николај Томашевски

ОГЛАСИ: Дијана Гулакова: ++389 2 3298 110/ лок:105; gulakova@kapital.com.mk

OFFICE MANAGER И ФИНАНСИИ Александра Николова: ++389 2 3298 110/ лок:101 nikolova@kapital.com.mk

СПЕЦИЈАЛНИ ПРИЛОЗИ: Јасмина Савовска Трошановски ++389 2 3298 110/ лок:102; prilozi@kapital.com.mk

ДИРЕКТОР И ГЛАВЕН УРЕДНИК: Љупчо Зиков

Kapital Akademija... член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Вељко Влаховиќ бр 11, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.commk

ПРЕТПЛАТА НА ДНЕВНИОТ ВЕСНИК КАПИТАЛ И НА МАГАЗИНОТ КАПИТАЛ Сања Савовска: ++ 389 2 3298 110/ лок:104 pretplati@kapital.com.mk

ОДГОВОРЕН УРЕДНИК Спасијка Јованова

ОВЛАСТЕН ПРАВЕН ЗАСТАПНИК: “Адвокатско друштво ДЕ ЛЕГЕ”

ПОМОШНИЦИ НА ОДГОВОРНИОТ УРЕДНИК Катерина Синадиновска (политика) Катерина Попоска (економија)

Печати: Графички Центар Скопје Според мислењето на Министерството за култура за дневниот весник “Капитал” се плаќа повластена даночна стапка. Текстовите и фотографиите не се враќаат. Сите објавени текстови, фотографии и друга графичка опрема се авторски заштитетни и можат да бидат преобјавени, или на друг начин користени само со дозвола на издавачот. Даночен број: МК 4030999366644; Жиро сметки: Еуростандард банка: 370011100019555

УРЕДНИЦИ Александар Јанев, Петре Димитров Александра Спасевска ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА СПЕЦИЈАЛНИ ДОДАТОЦИ Верица Јорданова ОДГОВОРЕН УРЕДНИК НА WWW.KAPITAL.MK Александар Јанчески


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

3

> БРОЈКА

11

општини: Боговиње, Вранешница, Врапчиште, Лозово, Охрид, Пробиштип, Сопиште, Струга, Центар, Карпош и Шуто Оризари с$ уште не аплицирале со проекти за парите од Европската инвестициска банка (ЕИБ). Според информации од Министерството за транспорт и врски, кое ги распределува парите, досега до ЕИБ се доставени апликации за одобрување од 19 општини, од кои веќе се прифатени 17 и во тек е нивна имплементација. Средствата во вредност од 50 милиони евра, се распределени во ноември 2010 година.

Тодоров го раскинал договорот за здравствената картичка

> БРОЈКА

инистерот за здравство, Никола Тодоров, тврди дека го раскинал договорот со хрватската фирма СиТ за изработка на интегриран здравствен информатички систем (ИЗИС). На прашањето дали Министерството за здравство доцни 1,5 година со плаќање на ратите за овој проект, како што обвини фирмата Куспис, подизведувач на СиТ, Тодоров одговара дека договорот со фирмата е раскинат. „Сакам да кажам само дека ние кон хрватската фирма што го доби тендерот за ИЗИС упативме едно писмо со кое го раскинавме договорот и ја активиравме банкарската гаранција“, вели Тодоров. Фирмата СиТ го доби тендерот вреден 3,1 милиони евра, но од СиТ тврдат дека за сите прашања е надлежен подизведувачот Куспис. Од Куспис велат дека не е исклучена и опцијата да покренат тужба

македонски државјани најмалку лани ја напуштиле земјата и заминале на привремена работа во странство, велат анализирани податоци на Државниот завод за статистика. Точната бројка на лицата кои ја напуштиле земјата е тешко да се утврди, бидејќи ниедна институција во земјава не води евиденција, а слободните проценки врз база на одредени податоци на Државниот завод за статистика велат дека таа бројка се движи од 10.000 до 13.000 лица.

М

против Министерството доколку не договорат состанок со министерот Никола Тодоров. Го повикуваат Тодоров да даде зелено светло за почеток на пилот проектот во Велес „за да се увери дека од нивна страна с$ е спремно“. Пред три недели, Тодоров изјави дека нема ненадмирени обврски кон фирмата задолжена за ИЗИС и дека планира да го раскине договорот со фирмата СиТ. Тој дури се закани со тужба доколку фирмата не му ги предаде сите сработени работи и лиценците за софтверите. Проектите за електронска здравствена картичка и за интегриран здравствен информатички систем (ИЗИС) чинат вкупно 10,6 милиони евра, а според податоците од буџетот на Министерството за здравство, од 2009 заклучно со 2012 година за нив се планирани 6,3 милиони евра.

развива туризам?! Охрид без бродови од 2010 година

В

о летото 2010 година Охридското Езеро цела сезона остана без бродови. Тогаш Министерството за транспорт не можеше да најде нова фирма за техничката контрола на бродовите, наместо Биро веритас, која беше неколку пати поскапа од она што бродарите беа во состојба да го платат. Тогаш за влакно се избегна и неодржувањето на Охридскиот пливачки маратон, што ќе беше уште поголем срам за Охрид и за земјава.

Постојана негативна медиумска кампања

Р

МИЛЕ ЈАНАКИЕСКИ министер за транспорт и врски Доколку не успееме некоја плажа да ја дадеме под закуп, тогаш ниту едно правно или физичко лице ќе нема право да оперира со таа плажа, односно ќе биде слободна за користење за сите туристи. се поблиску до градот и работат цела година. Концесионерите се незадоволни што за три пати е повисока цената на истите плажи во кои веќе вложиле стотици илјади евра.

ДОНЧО ТАНЕВСКИ

претседател на Асоцијацијата на хотелиери ХОТАМ

Јасно е дека и угостителите и туризмот во Охрид ќе бевме во подобра позиција доколку се направеа напори проблемот да се реши уште во февруари или во март. Сега, доколку има повторна лицитација и се одложи до мај, ќе трпи туризмот.

„Не е точно дека од Министерството ги бараме парите назад за инвестициите. Ние само го бараме она што ни следува по договорот, односно да имаме предност при реизборот, нормално по разумни цени. Медиумите и Министерството ги искривуваат нашите изјави“, вели Илија Џепаровски, концесионер на плажа. Министерот Миле Јанакиевски, пак, е дециден дека доколку плажите не се издадат, не смее никој да ги користи. „Доколку некоја плажа не успееме да ја дадеме под закуп, тогаш ниту едно правно или физичко лице ќе нема право да оперира со таа плажа, односно ќе биде слободна за користење за сите туристи. Апелирам до сите заинтересирани да се пријават до крајниот рок“, вели Јанакиески. Но, нема одговор зошто досега се чекало со концесијата на плажите. Владата, пак, пред неполн месец ја усвои Стратегијата за развој на туризмот до 2015 година. Таа предвидува развој на сите видови

иби големи колку „фиќо“ и тешки 150 килограми, подводен вулкан, вртлози со сила да проголтаат цел брод, последните диносауруси на светот, неексплодирани направи од Втората светска војна се само дел од илјадниците информации кои се пласираат во јавноста за Охридското Езеро, кое притоа е заштитено од УНЕСКО како природно богатство. Сите овие информации стигнуваат до потенцијалните туристи.

туризам и до 2015 година учеството на туризмот во БДП да порасне на 4-5% од сегашните 3%. Министерот за економија, Ваљон Сараќини, на промоцијата на стратегијата најави точно утврдени и поделени обврски за централната и за локалната власт и нивна координираност со цел поголема промоција на туризмот. „На национално ниво веќе има конкретни мерки и активности кои ќе бидат имплементирани од министерствата, а на локално ниво, во соработка со ЗЕЛС, ќе им се укажува на општините да почнат со имплементација на Стратегијата за туризам“, рече Сараќини. Но, охридските туристички работници овие мерки и активности никако не ги гледаат. Дончо Таневски, претседател на Асоцијацијата на хотелиери, ХОТАМ, смета дека работата со плажите е промашена. „Јасно е дека и угостителите и туризмот во Охрид ќе бевме во подобра позиција доколку се направеа напори проблемот да се реши уште во февруари или во март. Сега, доколку има повторна лицитација и се одложи до мај, ќе трпи туризмот“, вели Таневски.

лидери

10.000 победник и губитник ПОБЕДНИК

+

АИВО ОРАВ

Н

овиот евроамбасадор веднаш се вклучи во активности кои треба да придонесат за македонските компании и институции повеќе и поефикасно да ги користат ЕУ-фондовите

ТИМ КУК

Д

иректорот на Епл е најплатен менаџер на компанија во САД во минатата година, при што неговите примања дури и пораснаа во 2011 година за 2% на 378 милиони долари

не им беше денот

ПЕДРО ПАСОС КОЕЉО

Б

анките во Португалија во март позајмија рекордна сума од Европската централна банка, што е аларм за владата дека финансиската криза во земјата не попушта

Со аквизиција на Инстаграм уште еднаш покажа и докажа дека има исклучително добар „нос“ за бизнис-можности за ширење на бизнисот. Младиот основач на глобално популарниот Фејсбук својот позитивен дух го потврди и со начинот на којшто ја соопшти веста. Видно МАРК возбуден објави дека ЗАКЕРБЕРГ талентираниот тим на Инстаграм се приклучува на Фејсбук со цел да се надгради и подобри системот за размена на фотографии. И целава приказна можеби немаше да добие толкав публицитет, ако оваа важна зделка не се случува непосредно пред очекуваната јавна понуда на акции (ИПО). Очигледно е дека Закерберг, пред оваа важна фаза за идниот развој на компанијата основана во 2004 година, влече клучни деловни потези со кои дополнително ја зајакнува позицијатата на компанијата. Фејсбук неодамна излезе и на Андроид платформа, што заедно со вчерашното припојување на Инстаграм сигурно ќе го зголеми интересот на инвеститорите.

_

ГУБИТНИК Завршува продажбата на акции во сопственост на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување во 56 компании, но резултатите од тргувањето досега не се охрабрувачки. Директорот на Фондот, Беким Незири, не може да се пофали со успешна аукција, бидејќи од понудени приоритетни БЕКИМ акции во 43 компании НЕЗИРИ и обични акции во 13 компании со номинална вредност на акциите од околу 16 милиони евра, по првите три дена, продадени се акции во износ од само 540 илјади евра, и тоа сите 222 понудени акции од ГП Пелагонија а.д. од Гостивар, 274 обични и 8.275 приоритетни акции на Фабриката за шеќер 4-ти Ноември од Битола и сите 11.650 понудени приоритетни акции од компанијата Инекс Дрим Струга. Сите беа продадени уште првиот ден од еднонеделното тргување. Штом интересот за акциите на Фондот за ПИОМ е слаб уште во првите денови, веројатно ништо не се променило ниту до денеска.

мисла на денот

ПЕТЕР ЛОШЕР

С

именс ќе плати 90 милиони долари за финансирање истражувачки програми и ќе се откаже од 80 милиони евра за да се спаси од нов скандал поради договори со Грција

КАЖИ МИ СО КОЈ СЕ ДРУЖИШ, ЌЕ ТИ КАЖАМ КОЈ СИ. КАЖИ МИ СО ШТО СЕ ЗАНИМАВАШ, И ЌЕ ТИ КАЖАМ ШТО МОЖЕШ ДА ПОСТИГНЕШ ВО ЖИВОТОТ.

Џон Волфганг вон Гете германски филозоф


КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

4

WWW.KAPITAL.MK

НАВИГАТОР ГРАФИК НА ДЕНОТ...

ФОТО НА Д ДЕНОТ... ЕНОТ....

Колку заработија извршните директори во САД лани? ТИМ КУК APPLE

378

милиони долари

И

ЛОРЕНС Ј. ЕЛИСОН ORACLE

РОНАЛД Б. ЏОНСОН J.C.PENNEY

ФИЛИП ДАУМАН WIACOM

77,6

милиони долари

53,3

милиони долари

милиони долари

43,1

ДЕЈВИД КОТЕ HONEYWELL

35,3

милиони долари

звршниот директор на Епл, Тим Кук, во минатата година беше најплатен шеф на компанија во САД. Поради исклучително добрата работа како челник на Епл, Кук лани заработи вкупно 378 милиони долари, вклучувајќи плата, бонуси и други награди (околу 1,8 милиони долари) и еднократни исплати по акции (376,2 милиони долари). Неговата минатогодишна плата е далеку поголема од вкупната плата на деветте директори кои следуваат на листата по него.

светот низ медиумите... Vecernji List Vec

Стру Струјата во Хрватска поскапа за 15% од 1 jули. Ова го најавува хрватскиот дневен весник кој се хрва повикува на извори блиски до пови Хрватското електростопанство Хрва од ккaде што се очекува за брзо барањето да се упати до владата на бара Хрватска. Хрва

  

Haaretz Ha

Изра Израелската влада е скептична во вврска со планот за мирно решавање на сириското прашање. реш Ова го пренесува најпознатиот израелски медиум кој во своите изра анализи се согласува со владата анал по прашањето п дека е можна војна во Сирија. С

С

ветото миро се прави еднаш на 10 години и овој настан е навистина неповторлив за сите нас кои бевме овде, истакна претседателот Ѓорге Иванов, по средбата со севселенскиот патријарх Вартоломеј. Според Иванов, присуството на литургијата дава надеж дека и нашите верници ќе бидат во заедницата со севкупната православна екумена.

И да е чудо, науката н да престане да бара р објаснување

  

The Boston Globe Th

фото:ФИЛИП ПОПОВСКИ

Американскиот весник објавува репортажа според која с$ уште не се санирани последиците од минатогодишниот ураган Ирена кој го погоди источниот брег на САД пред седум месеци. Разрушени куќи, опустошени полиња и с$ уште недоволно санирана инфраструктура се сликите кои ги пренесува бостонскиот весник



La Tribune

Францускиот екононмски весник ја анализира с$ уште нестабилизираната економска состојба во Еврозоната со зборовите дека „станува збор за пожар кој може да продолжи“. Кризата која започна пред неполна година со Грција с$ поизвесно е дека ќе се прошири и во Шпанија и Италија.



www.kapital.mk НАЈЧИТАНО НА WEB...

1

Зошто е проблем да се воведе електронска здравствена картичка во Македонија?!

2

Како менаџер по туризам ќе ја води Антикорупциска?

3

ар р Суташ ќе го освојува европскиот пазар преку Сведмилк?!

4

едити. д Пари р Ќе нема повеќе кредити. Парите на в Буџетот?! банките остануваатт во НБМ и во

Додека науката с$ уште без резултат се обидува да го демистифицира самочистењето на фреските во црквата Свети Димитрија, духовниците веќе имаат конкретно толкување на чудото, имајќи ја предвид специфичната поврзаност на одредени личности и настани со овој храм Максим Ристески

О

risteski@kapital.com.mk

дговорот на прашањето дали во храмот посветен на свети Димитрија се случува чудо или не, за верниците е неважен бидејќи за нив е чудо божјо самото постоење на светот со целата негова феноменологија. А луѓето кои не веруваат дека постои нешто надвор од физичката стварност и од компетенцијата на позитивистичката наука, нема никогаш да престанат да бараат рационално објаснување. Ова е заклучокот што може да се извлече од ставовите на компетентните луѓе што ги консултираше „К „Капитал“, некои поради

духовно искуство, некои поради научните титули, за таканареченото самочистење на фреските во скопскиот храм Свети Димитрија. Дилемата каде треба да се бара одговорот – во физичката или метафизичката стварност, научните институции с$ уште не можат да ја разрешат. Од Градскиот конзерваторски центар трет ден се на местото на настанот, но засега нема ниту првични согледувања за вистинската природа на феноменот. Помош од хемичари била побарана и од Националниот конзерваторски центар чии експерти во тек на целиот вчерашен ден правеле анализи. Двете институции не излегуваат со став додека не ги направат сите испитувања. На прашањето дали е воопшто можно поради третман со некоја хемикалија или поради

некое друго, научно објасниво влијание, да се случува осветлувањето на фреските, конзерваторите немаат конкретен одговор: „Во кругот на црквата ова е чудо, но за науката секогаш постои научно објаснување. Пред да излеземе со став мораме да направиме експертска анализа. Добро го познавам фрескоживописот во Свети Димитрија, кој пред 15 години требаше да го чистам, а бев и вчера да видам што се случува. Фреските се посветли, но не приметив дека се чистат сами од себе“, изјави за „Капитал“ професорот на Факултетот за ликовни уметности и виш конзерватор, Благоја Кузмановски. Дел од зографите (животописците) кои ги консултираше „Капитал“ целосно ја отфлаат можноста

самочистењето на фреските да е вешта измама изведена од страна на заинтересираните страни. Иконописецот Кирил Златанов, чии дела може да се најдат во иконописни ризници од САД, Шпанија, Италија, Франција, кој е коавтор и на фрескоживописот во православниот храм Свети Спас во скопско Маџари, опишувајќи ја технологијата на чистење фрески, потенцира дека не е можно процесот на самочистење да е последица на третирање со некоја хемикалија која дава одложени резултати: „Фреските се мијат со калиев сапун, кој потоа треба да се неутрализира, па парче по парче да се премие фрескоживописаната површина за механички да се отстрани омекнатата валканост. За да се спроведе процесот


WWW.KAPITAL.MK

3 ФАКТИ ЗА...

1,7% 1% 3,6%

достигна годишната стапка на инфлацијата во Грција во март, што е пад во однос на февруари, кога изнесуваше 2,1%

се зголемија потрошувачките цени во Естонија во март во однос на февруари, а на годишно ниво пораснаа за 4,4%

порасна инфлацијата во Кина во март, бидејќи Пекинг со раст на цените го поттикнува бавниот економски раст во земјата

ПРОЦЕНКИ...

ТОП ВЕСТИ...

ЧАРЛС ДАЛАРА

Прв Балкански инвестициски форум во Скопје

извршен директор на Институтот за меѓународни финансии

Еврозоната да ги намали строгите мерки на штедење

М

еѓународниот Институт за меѓународни финансии (ИИФ) соопшти дека големите кратења на трошоците во еврозоната го забавуваат растот на економијата и повика на поголема потрошувачка во земјите, како што е Германија. „Зголемувањето на буџетските штедења во земјитечленки на еврозоната веќе доведе до големо намалување на домашната потрошувачка во евроблокот во целина. Неопходно е да се оди подалеку од едноставно применување на фискалната дисциплина и преориентирање на политиката од номинален на структурен баланс на буџетот“, истакна извршниот директор на ИИФ, Чарлс Далара.

никогаш нема рационално Туристичкиот потенцијал на чудото

Ч

удесното освежување на фреските во Свети Димитрија за кое пишуваа и светските медиуми, не е исклучено дека може да го претвори Скопје во нов центар на верскиот, поклонички туризам. За илустрација, босанското место Меѓугорје каде што верници уште од 1981 година тврдат дека им се појавила Дева Марија, денес годишно го посетуваат околу милион католици од целиот свет. Уште попосетен е францускиот град Лурд, каде што поради истото верување во текот на годината доаѓаат околу шест милиони туристи.

За чудото на Свети Димитрија се интересира и вселенскиот партијарх, Вартоломеј

М

еѓу многубројните чуда опишани во житието на светиот великомаченик Димитрија Солунски, немалку се случиле и во Македонија, каде што, како и насекаде во христијанството, овој светител ужива голема почит. Меѓу нив се издвојува она што се случило во Марковиот манастир (во близина на Скопје) чија црква е посветена токму на Свети Димитрија. Во 19 век скопскиот паша Хамзи, одлучил да ги одземе од манастирот покривните оловни плочки, во интерес на османлиските леарници за топови. Но, на

неопходно е да се постави скеле во целата црква. Така што, тезата дека некој напрскал нешто од кое подоцна фреските се исчистиле е апсурдна. Ако се напрска со калиев сапун и потоа во соодветен момент реакцијата не се неутрализира, ќе се предизвика нивно распаѓање. Уште попроблематично би било чистењето на златните ореоли“, изјави Златанов за „Капитал“.

Отец Партениј: Чудото е доказ дека Бог ја поддржува автокефалноста на МПЦ За архимандритот Партениј од Бигорскиот манастир нема дилеми дека во црквата Свети Димитриј се случува чудо. Тој како многу индикативна во овој контекст ја смета и констелацијата на настани и личности поврзани со историјата на скопскиот храм: „Секогаш кога Бог прави вакви големи и јавни чуда, сака да ни испрати некаква порака. Чудото со самоочистувањето на фреските и иконите е несомнен показател за огромната милост божја кон нашата црква и татковина. Храмот Св. Димитрија е првиот соборен храм на возобновената Охридска

сон бил предупреден од некој светител, а кога утредента потресен влегол во црквата се уверил дека тоа бил свети Димитрија, препознавајќи го на една од фреските. Вдахновен од необичното искуство, Хамзипаша ја изградил припратата (тремот) и крстилницата во манастирот. За последното чудо на овој светител пројавил интерес и вселенскиот, односно, цариградскиот патријарх Вартоломеј, кој ја искористил вчерашаната средба со македонскиот претседател за од прва рака да се информира за чудото во Македонија.

Архиепископија во лицето на МПЦ, а таму се наоѓаат гробовите и на првиот Архиепископ на возобновената наша црква, блаженоупокоениот г. г. Доситеј и неговиот достоен наследник, г. г. Ангелариј. Правејќи го ова прекрасно чудо пред очите на сите, токму на тоа место каде што почиваат моштите на возобновителот на нашата Мајка Црква, Бог како да сака да н$ извести дека угоден му е чекорот што го презел г. г. Доситеј за обнова на Охридската Архиепископија и дека тој е со нас и н$ поддржува во овие 45 години автокефалност и ќе продолжи да биде со нас и понатаму“, изјави отец Партениј за „Капитал“. Бигорскиот монах смета дека чудото треба да се толкува и како божја волја за покајание на луѓето и на црковниот клир. Слични појави кои науката не успеала да ги демистифицира се случиле досега во Свирскиот манастир во Русија, каде што се појавиле фрески кои претходно биле безмалку уништени за време на комунистичкиот режим, и во Украина каде што икона самата создала своја копија пресликувајќи се во стакло кое било поставено пред неа.

4.500 хектари ќе бидат посеани со ориз годинава, од кои 3.500 се во Кочани, поради што Водната заедница на село Оризари презема мерки за заштеда на вода во акумулациите од хидросистемот Брегалница во раната фаза од наводнувањето. За наводнување на оризовите полиња во Кочанско се користат Оризарска Река и водите од хидросистемот Брегалница и акумулацијата Калиманци.

10

сантиметри снег има на Попова Шапка, девет во Претор, шест во Маврово... Поради снежните врнежи вчера беше забранет сообраќајот на тешки товарни возила на Ѓавато, а за патнички возила беше потребна зимска опрема. Времето денеска и во текот на викендот ќе биде променливо, со сончеви периоди, а за викендот се можни појави на грмотевица.

ВАНЧО КАРГОВ

директор на Царинската управа на Македонија

П

рвиот Балкански инвестициски форум ќе се одржи на 18 и 19 април во Скопје, под покровителство на претседателот Ѓорге Иванов. Дводневниот форум е прв од ваков вид во регионот и на едно место ќе ги собере најдобрите иновативни проекти и инвеститори. Целта на форумот е да овозможи реални инвестиции од меѓународни инвеститори кон бизнис-проекти кои имаат висок комерцијален потенцијал. Со претходна селекција ќе бидат избрани 40 најдобри иноватори од Балканот, кои своите проекти ќе ги презентираат пред инвеститори од регионот, Западна Европа, Турција и од Израел. Проектите кои се интересни за инвеститорите, како што се бизнис-ангелите или фондовите што вложуваат во иновативни проекти, кои, се разбира, носат поголем ризик и е многу тешко да се финансираат од други конвенционални извори (банките, на пример), имаат најголеми шанси да бидат финансиски поткрепени. Особено внимание се посветува на квалитетот на инвеститорите, па тие ќе бидат познати и релевантни во својата област и кои активно бараат проекти во кои би вложиле. За исполнување на оваа цел се грижи партнерот на форумот Јуроп анлимитед, која со вакви настани има искуство од 1998 година и има постигнато големи успеси во обезбедувањето финансиери за иновации. Околу 50% од компаниите што се селектирани да учествуваат добиваат инвестиција. „Настанот претставува одлична можност за македонските креативни и претприемачки умови да се презентираат и најдат инвеститори за своите проекти. Навистина сме горди што успеавме да го организраме овој форум за првпат на Балканот и што Македонија ја ставаме на мапата кај финансиските инвеститори“, вели Александар Тасев, организатор на Балканскиот инвестициски форум. На овој настан ќе бидат вклучени балкански и европски иноватори, академски истражувачи, адвокати, политичари, дипломати и други од областа на иновациите и претприемништвото. Предвидени се и т.н. match making состаноци меѓу сите учесници на форумот, кои претходно ќе бидат закажани, Иновациски саем, на кој ќе може да се претстави компанија или поединец со иновација или развиен производ. Организатор на форумот е фондацијата Балкан анлимитед. Партнери во организација на првиот Балкански инвестициски Форум се Кримсон капитал, Капитал Медиа Гроуп, АППРМ, NCDIEL, RSG Capital, SI communication.

Иванов: Презадолжените земји се потенцијално жариште за конфликт

С

ветот нема да биде безбедно место за живеење ако челниците на државите не сфатат дека не смеат да ги повторуваат грешките од минатото, порача претседателот Ѓорге Иванов вчера на отворањето на Конференцијата на Алијансата на цивилизациите на тема „Балкански мир-визија за иднината со поуки од минатото“,во Истанбул, Турција. Според Иванов, самата потрага по слобода е причина за многу конфликти во светот. Онаму каде што доминира слободата, доминира и богатството, и токму затоа презадолжените земји, како Грција и Италија, се потенцијално жариште за нова војна, смета Иванов. „Има постојано движење на луѓето и миграции кои предизвикуваат потенцијални конфликти. Поради тоа, Алијансата на цивилизации има многу работа. Треба да се води битка на многу фронтови затоа што старите предрасуди кои потекнуваат од религијата не се исчезнати. Поделбите кои ги создаде религијата доминираат уште, но и современиот начин на живот кој создава големи долгови е извор на конфликти“, порача Иванов пред околу 200 учесници на конференцијата. Осврнувајќи се на историските причини за балканските и двете светски војни, Иванов од Истанб Истанбул порача дека светот ќе се движи во позити позитивна насока само ако работи исправно, наглас нагласувајќи дека во цела човечка историја исправно е она ш што го прави десницата.

60 СЕКУНДИ БРИФИНГ

БЕРЗА

МБИ 10 3.000 2.800 2.600 2.400 2.200 2.000 1.800

07/10

10/10

02/11

05/11

09/11

01/12

1.963,59 2010/2012 2010/2012

Max. Min.

2 2.827,62 827 62 1.943,09

На Македонската берза вчера беше остварен промет од 138.410 евра од редовното тргување, кое се намали за 25,70% во споредба со претходниот трговски ден. Прометот од тргување со обврзници пак, забележа зголемување од 7,62% во споредба со понеделникот. Главниот берзански индекс МБИ-10 на дневно ниво забележа пад од 1,79% и трговскиот ден го заврши со вредност од 1.963,59 индексни поени.

НАЈГОЛЕМ ДОБИТНИК Кјуби

500,00 +2,00

+0,40%

НАЈГОЛЕМ ГУБИТНИК Комерцијална банка

2.681,00 -146,00

-5,16% 5 16%

DOW JONES 13.500 13.000 12.500 12.000 11.500 11.000 10.500 10.000

07/07

21/08

05/10

19/11

03/01

17/02

12.929,59 1 00% -1,00%

Цените на акциите на Волстрит паднаа четврти ден по ред. Во фокусот на инвеститорите се кварталните извештаи на американските фирми, коментираат познавачите. Првичните слаби резултати на пазарот на труд, дополнително ја зголеми внимателноста при тргувањето.

ДРУГИ ПАЗАРИ FTSE 100 Nikkei225 S&P 500 Nasdaq DAX TOPIX

5.647,17 9.538,02 1.382,20 3.047,08 6.710,16 813,43

VALUTI

£ €

СТАПКА

-0,86% -0,09% -1,14% -1,08% -0,96% -0,03%

€ $

1,2093 ПРОМЕНА

-0,3%

СТАПКА

1,3114 ПРОМЕНА

+0,4%

ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.10

FJU^ERSI ZLATO

1.645,70 +0,11% 0 11% ПОВЕЌЕ ИНФОРМАЦИИ НА СТР.11

NAFTA BRENT

121,62

Јубилејни награди по повод 20 години Царина

-0,86% 0 86% ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч

Ц

аринската управа по повод 20-годишнината врачи јубилејни награди на вработените и награди по објавениот конкурс на тема „Границите разделуваат, царината поврзува“. Вчера заклетва положија и новите царински службеници. „Иднината е во луѓето и најважната работа е вложување во нив, бидејќи тие се движечката сила на Царина“, рече директорот на Царина, Ванчо Каргов. Царина пред 20 години почна со 280 вработени, а денес има 1.200.

Kapital Akademija... член на групацијата KAPITAL MEDIA GROUP ул. Димитрие Туцовиќ бр 20, телефон: ++ 389 3 298 110 факс: 3 298 111 mail: akademija@kapital.com.mk

МИГЕЛ АНХЕЛ ФЕРНАНДЕЗ

гувернер на Централната банка на Шпанија

Шпанските банки ќе треба да се докапитализираат, доколку економските показатели во Шпанија продолжат да паѓаат.


КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

WWW.KAPITAL.MK

6 ПОЛИТИКА > пари > држава > администрација

СДСМ бара да се воведе награда „Киро Глигоров“

С

> БРОЈКА

ДСМ достави до Собранието предлог за воведување на наградата „Киро Глигоров“, како највисоко признание за меѓународна афирмација на Република Македонија, заштитата на државните интереси, промоција на човековите права, демократијата, соживотот, долгогодишни остварувања во областа на науката и на другите државни приоритети и вредности на Република Македонија. „Сметаме дека доделувањето на високо признание во чест на претседателот Глигоров ќе претставува конкретен чекор за достоинствено чествување на првиот претседател на независна Македонија и една од најзначајните личности во современата македонска историја. Очекуваме поддршка за овој предлог од сите парламентарни партии“, изјави генералниот секретар на СДСМ, Андреј Петров.

72

покер-апарати заплени завчера полицијата во Куманово во соработка со Управата за јавни приходи и Државниот пазарен инспекторат при претрес и контрола во два објекта во Куманово и еден објект во село Лопате. Министерството за внатрешни работи вчера соопшти дека објектите што биле предмет на контрола од страна на Управата се запечатени.

Младите политичари дебатираа како да се подобри политичкиот дијалог

П

ретставници на младинските организации на 14 партии од власта и од опозицијата вчера расправаа за можноста ангажманот на младите луѓе да успее да наметне подобри меѓупартиски односи. За оваа цел пратеникот на ВМРО-ДПМНЕ, Антонио Милошоски, се повика на младешкиот ентузијазам, кој, според него, може многу да смени на подобро. Пратеничката на СДСМ, Маринела Тушева, посочи примери во кои младинската организација од СДСМ успеала да наметне позитивни промени во партијата, но таа смета дека во периодот кога била на чело на младите во партијата немало позитивно искуство од соработката меѓу младинските организации на двете најголеми партии во Македонија.

Василевски, Димитров и Исалјовски се најдобрите амбасадори - ловци на инвестиции Според информациите на „Капитал“, до вчерашната владина седница не се знаеше дали овие најзаслужни амбасадори и нивните тимови ќе бидат и парично наградени за промоцијата на земјата пред странските инвеститори, или ќе бидат само јавно пофалени. За разлкика од нив, оние кои биле најслаби нема воопшто да се објават Катерина Синадиновска sinadinovska@kapital.com.mk

А

мбасадите во Подгорица, Хаг и во Москва, предводени од амбасадорите Александар Василевски, Никола Димитров и Илија Исајловски, според информацијата на Министерството за надворешни работи која вчера се најде на дневен ред на владината седница се топ трите дипломатско – конзуларни претставништва во нивната активност за привлекување на странски инвестиции. „Имајќи ги предвид стратешките приоритети и економската програма на Владата за зголемување на извозот со странство и зголемување на странските

инвестиции во 2011, активностите на Дипломатско конзуларните преставништва беа насочени кон идентификување на потенцијални инвеститори и запознавање на стопанствениците од земјите на акредитација со можности за инвестирање и поголем прилив по основ на туризам“ стои во информацијата.

Нова фабрика од Црна Гора!?

На листата на заслуги на вработените во амбасадата во Црна Гора и нивниот шеф Александар Василевски, стои потпишувањето на договор за закуп на парцела за изградба на Фабрика за производство на фибер влакно,

во слободната индустриска зона во Бунарџик. За оваа инвестиција досега не се знаеше во македонската јавност. Пробното производство на оваа нова фабрика треба да стартува наскоро, но не се знае дали за оваа намена ќе се градат нови хали во Бунарџик или ке се користи некој веќе постоечки објект. „Опремата за фабриката, која треба да произведува 7.200 тона фибер влакно годишно и да вработува до 120 работници, веќе е пристигната во Скопје, инвестицијата ќе биде со вредност од 4,1 милион евра, а скоро целокупното производство ќе биде наменето за извоз“ стои во информацијата.

Земјоделството и фармацијата – поле на интерес за Русите

Амбасадата во Москва помогнала за инвестицискиот проект од фирмата Протек, кој започна со изградба на фабриката за хомеопатски лекови, „БиЛ фруит“, а се набројани и други успеси: „Во завршна фаза е и изградба на откупен центар за земјоделски производи во Пирава, како и на модернизирани оранжерии за производство на рано градинарски култури и зелка за потребите на трговскиот синџир „Дикси“. Исто така почна со реализација и изградбата на винарија од компанијата „Винаја академија“.

Во делот на земјоделието амбасадорот Илија Исајловски помогнал во склучувањето на договори за откуп на земјоделски производи во висина од 2,7 милиони евра, пласман на вино од 310.000 евра, како и договори во областа на фармацевтската индустрија, енергетиката и алетрнативните извори на енергија.

Од Холандија - туристи

Македонските дипломати во Хаг, работеле на промоција на извозот на макеоднско вино. После презентацијата на македонските винарии, со Факултетот за бизнис во Ротердам се очекува зголемување на извозот на македонско вино во Холандија, а склучени се и неколку договори за извоз на вино во Холандија. На контото успеси на Никола Димитров и неговиот тим се и холандските туристи. „Минатата сезона имавме приближно 19.000 холандски туристи, со просечен престој во Македонија од осум дена. Според најавите, идната сезона може да се очекува зголемување до 30.000 туристи“ стои во информацијата. Освен овие три амбасади заслуга во промоцијата на Македонија како погодна за странските инвеститори имаат и Амбасадит во Стохлом и Хелсинки, Љубљана и Прагa.

СРД попушти пред Ревизија - си ги укина парите за доспецијализација! Кристина Озимец ozimec@kapital.com.mk

С

оветот за радиодифузија ги прифати забелешките за финансиското работење од страна на Државниот завод за ревизија и го укина спорниот правилник со кој членовите во Советот, сами на себе си доделуваа средства за дошколување и доспецијализација во образованието. Повеќето од членовите истакнаа дека ваквата одредба, иако не е незаконска, сепак е неморална и неетичка. „Се надевам дека и другите институции ќе го следат овој пример во работењето, за укинување на одредбата од морални причини“, вели Лазо Петрушевски, член на Советот. Професорот Томе Груевски не се согласи со неморалноста на одредбата и ги советуваше останатите членови на Советот, правилникот за доусовршување да остане како можност за вработените во СРД, но со одредени модификации. „Нема институција каде што нема такви правилници за усовршување и образование. Како ќе се регулира може понатаму да се одлучува, но мој совет е да остане оваа

можност за сите вработени во СРД“, вели Груевски. Мнозинството членови сепак одлучија да ги послушаат препораките на државните ревизори и да ја укинат спорната одредба за членовите на СРД, но правилникот за доусовршување на останатите вработени во Советот останува неизменет. „Нема потреба да користиме средства на граѓаните или радиодифузерите за дообразување, бидејќи уште кога ќе станеме членови на Советот, се подразбира дека веќе треба да бидеме образовани“, истакна членот на Советот, Борче Арсов. Неодамна, дел од новите членови на СРД обвинија дека членовите во Советот сами си доделиле стипендии за дошколување и со тоа СРД е единственото регулаторно тело каде што членовите сами на себе си доделуваат средства за своето образование. Советот расправаше и за извршената ревизија на финансиските извештаи и ревизија на усогласеност на Советот за радиодифузија и на менаџерскиот извештај на Државниот завод за ревизија за 2010 година.

Претседателот на Советот, Зоран Стефановски, на кого на 18 април му истекува мандатот на чело на ова тело, истакна дека државните ревизори не

констатирале сериозни и големи грешки во работењето. „Сите забелешки и препораки на ДЗР ги прифаќаме и ќе ги испочитуваме во најкраток можен рок“, додаде тој.


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

ПОЛИТИКА 7

ЗНМ се пожали кај Орав

> БРОЈКА

137

П

реговорите за декриминализацијата на клеветата и навредата и актуелните состојби во медиумите се клучните теми за кои претставниците на Здружението на новинарите разговараа на нивната прва средба со евроамбасадорот Аиво Орав. Претседателот на ЗНМ, Насер Селмани го информирал амбасадорот за разговорите со Владата „Имаме одредени проблеми околу утврдување на надоместот за нематеријална штета за клевета и навреда“, вели Селмани. Евроамбасадорот Аиво Орав истакна дека прашањата кои ги засегаат медиумите се од особена важност за ЕУ, бидејќи овие прашања се директно поврзани со исполнувањето на стандардите на Унијата.

прекршоци од областа на јавниот ред и мир се регистрирни во првите три месеци од годинава на подрачјето на СВР Тетово, информираше вчера портпаролот Марјан Јосифоски. Оваа бројка, посочи тој, е за 41 случај помалку во споредба со истиот период лани.

Иван Павлов - нов амбасадор на Бугарија во Македонија

П

о пауза од речиси една година, Софија праќа нов амбасадор во Скопје. Иван Павлов ќе биде наследникот на Раковски Лашев, кого бугарската држава го повлече во мај лани, откако откри дека соработувал со тајните служби. Новиот амбасадор доаѓа во Скопје наредната седмица. Во бугарската амбасада велат дека го очекуваат пристигнувањето на новиот шеф и дека закажана е средба со шефот на македонската дипломатија, Никола Попоски. Велат дека се работи за искусен дипломат, кој во еден период од кариерата работел и како заменик-министер за надворешни работи на Бугарија. Со пристигнувањето на Павлов се заокружува дипломатскиот кор во Скопје, каде што неколку дипломатски претставништва до неодамна функционираа без првите луѓе.

Борбата со корупцијата се претвори во театар!

Фактот дека од шесте члена на Антикорупциската комисија кои имаат завршено правен или економски факултет, како што и законската рамка децидно прецизира, никој не се кандидирал за претседател, туку едногласно ја избрале менаџерката по туризам Корабоска, покажува дека во државата никој не сака да се фати во костец со криминалот! Габриела Делова delova@kapital.com.mk

Љ

убинка Корабоска била единствениот предлог за нов претседател на Државната комисија за спречување корупција. Извори од Антикорупциска комисија велат дека таа била предложена од нејзината колешка Љубинка Муратовска-Маркова, а одлуката била донесена едногласно. Маркова пак, вели дека Корабоска била предлог на сите. Таа не гледа проблем во нејзините квалификации бидејќи сепак, како што вели таа, менаџерството е дел од економијата. Според неа, за успех на Комисијата добро е да се има член од секоја област. „Сметам дека Корабоска има одличен капацитет да ја води Комисијата. Таа е помлада колешка, но сметам дека помладите се и поуспешни. Таа е објективна, одмерена, човечките односи & се многу добра висина и е многу стручна во својата област. Затоа сум сигурна дека успешно ќе ја води работата на Антикорупциска“, вели Муратовска-Маркова. Корабоска, пак, вчера не беше достапна за коментари. Ваквата едногласна согласност на останатите членови на Антикорупциска го наметнува прашањето, зошто никој друг, освен најмладата, не сакал да го преземе кормилото на оваа Комисија. Дел од познавачите се сомневаат дека најверојатно поучени од искуството и свесни во што е претворена Комисијата, останатите членови не се амбицирале да го преземат претседателското место. Како и да е, едногласни се - Државната

комисија за спречување на корупцијата с$ повеќе го губи своето значење во државата и с$ помалку ја исполнува задачата за која е формирана. Тоа, велат тие, се гледа и од средствата кои Владата ги одвојува од Буџетот за потребите на Антикорупциската комисија.

Тешка импровизација!

Поранешните антикорупционери и познавачи од областа на борбата со корупцијата, се оградија од коментари за новоизбраната претседателка. Велат во периодот што следи ќе го следат нејзиното работење и се надеваат дека во тој период ќе има можност да ги демантира сите кои мислат дека нејзиното назначување е несоодветно. Што се однесува пак до начинот на кој работи Комисијата тие оценуваат дека борбата со корупцијата во последните години преминува во тешка импровизација. Аналитичарот Суат Мисини вели дека изборот на Корабоска е вообичаена практика која Владата ја наметна во последните години. „Јасно е дека профилот не одговара на законски пропишаните критеруми. Но, тоа не е ништо ново, бидејќи тоа се случува речиси во сите институции во државата. Ние можеме да констатираме само дека со ваквиот избор се прави понижување на стандардите и критериумите кои се бараат за ваква позиција. Ова е уште една од примерите со кои Владата покажува дека честопати прибегнува кон методи кои ги прекршуваат пропишаните норми“, вели Мисини. Поранешниот антикорупционер, Драган

Што имаат завршено членовите на ДКСК: 1. ЉУБИНКА КОРАБОСКА - дипломиран менаџер по туризам (работно искуство 9 години); 2. ФАРИЕ АЛИУ - магистер по економски науки (работно искуство 26 години); 3. ВОИСЛАВ ЗАФИРОВСКИ - факултет за безбедност (работно искуство 33 години); 4. ЉУБИНКА МУРАТОВСКА-МАРКОВА - дипломиран правник (работно искуство 43 години); 5. МИРЈАНА ДИМОВСКА - дипломиран правник (работно искуство 36 години); 6. СЕИЈДИ ХАЛИЛИ - дипломиран економист (работно искуство 26 години); 7. ЗОРАН ДОДЕВСКИ - дипломиран правник (работно искуство 40 години).

Малиновски, многу несериозно пристапува кон борбата со корупцијата која е пресериозна тема. „Работата оди надолу. Ова е само продолжение на агонијата на Комисијата. Јасно е дека Корабоска е избрана без своја вина. Но, тука се наметнува и прашањето

дали е добро таа воопшто да биде член, а не и да претседава со комисија која не е од нејзина област на работа. Борбата со корупцијата преминува во тешка импровизација. Пресериозна е темата со корупцијата за да може вака несериозно да се третира“, вели Малиновски.


КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

WWW.KAPITAL.MK

8 КОМПАНИИ ПАЗАРИ

Следниот месец почнува ремонт на пругите долж Коридорот 10 Соња Јованова s.jovanova@kapital.com.mk

С

о 17,6 милиони евра заем од ЕБОР ќе се подобрува работата на железничкото претпријатие МЖ Инфраструктура. Со парите треба да се изврши ремонт на пругите долж Коридорот 10, а градежните активности ќе се вршат со два тендери. Директорот на МЖ Инфраструктура, Ирфан Асани, вчера потпиша договор со германскиот конзорциум Виебе и Алпине бау за ремонт на делниците

Табановце-Куманово и Миравци-Смоквица. Тендерот чини седум милиони евра, а веќе на почетокот на мај ќе се започне со градежните активности, односно, ќе се почне со ревитализација на делницата ТабановцеКарпош. Вториот тендер ги вклучува пругите Ногаевци-Градско и Кукуричани-Неготино и планирано е да се распише во мај, при што се очекува градежните работи да почнат да се изведуваат во текот на идната година. Вкупната реализација на кредитот од ЕБОР треба да се реализира до јули 2014 година. Освен Коридорот 10, директорот најави и реализација на железничката пруга долж к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с

Кородорт 8. „Веќе имаме одобрени пари од ЕБОР преку Вест Балкан инструментот за делот од Бељаковце преку Крива Паланка до Деве Баир, а има и одлука со ИПА фондовите за делот од Кичево до Лин во Албанија. Таму наскоро ќе почне процедура за избор на консултант кој ќе го прави и главниот и изведбениот проект. Работиме на започнување со доизградбата на железничкиот дел од Коридорот 8 во Македонија“, објаснува Асани. Според него, доколку се дозволи либерализација на железничкиот сообраќај

веднаш, претпријатието би било во многу подобра финансиска состојба од колку сега, затоа што се финансира од користење на трасата, што значи дека влезот на повеќе оператори би значело и повеќе пари во МЖ Инфраструктура. Иако вработените во двете железнички претпријатија пред два дена штрајкуваа за неисплатените плати за февруари, директорот потенцираше дека железничкиот сообраќај се одвива нормално. „Сите тие што ќе го прекршат колективниот договор и ќе прекинат со работа нормално е да се казнат, не сум против протести и штрајк, но за да се организира еден простест и штрајк според колективниот договор постојат правила. Ако се почитуваат правилата е во ред, но во спротивно ќе морам да отпуштам работници, што значи ако утре решат 300 вработени да штрајкуваат сите ќе добијат откази“, вели Асани.

> БРОЈКА

1,88

милиони евра ја оштетила Чешка македонскочешка група на шверцери на цигари. Чешката полиција поднесе кривични пријави против седум лица осомничени за шверцување на повеќе од четири милиони цигари и 30 тони тутун од Македонија во Чешка. Стоките биле транспортирани во пакети означени како хуманитарна помош на војниците на КФОР. На сите притворени им се заканува казна затвор во траење до 10 години.

Македонско вино, овошје и зеленчук на олимписките игри во Сочи 2014

В

ино, овошје и зеленчук од Македонија да се извезе за потребите на Зимските олимписки игри во Сочи. Ова го договараа владиниот економски тим предводен од вицепремиерот и министер за финансии, Зоран Ставрески, и губернаторот на Краснодарскиот регион Александар Николаевич Ткачев. „Постои добра можност да се извезуваат земјоделски производи од Македонија во Краснодарскиот регион, особено во контекст на потребите за Зимските олимписки игри во Сочи 2014 година. Ќе ги испратиме нашите компании тука да учествуваат на форумот за земјоделски производи, на кој ќе се направат потребните деловни врски и се надевам ќе склучат добри зделки“, посочи Ставрески. Според министерот за странски инвестиции, Бил Павлевски, планирани се натамошни средби преку кои македонски компании ќе соработуваат со локални компании, „Од руска страна е изразен интерес за понудата во Македонија на големи земјоделски парцели за одгледување земјоделски производи наменети за извоз од Русија во Европската унија“ истакна Павлески. Според него, интерес од страна на руските компании предизвикале и фискланите услови кои ги нуди Македонија во економските зони, како и десетгодишното ослободување од данок и можност за извоз во ЕУ. Директорот на Дирекцијата на ТИРЗ, Виктор Мизо, ги презентираше можностите кои ги нудат слободните економски зони и енергетски проекти како Вардарска долина и Кожуф. Владиниот тим предводен од вицепремиерот и министер за финансии, Зоран Ставрески, денеска инвестициските можности во Македонија ќе ги претстави пред руските компании од Сочи.

> БРОЈКА

5

улици ќе се реконструираат во Скопје, а изведувач е општина Центар. Градежни зафати се вршат на повеќе улици зад трговскиот центар Буњаковец и зад Универзална сала. Планирана е реконструкција на улиците „Борка Талески“ во должина од 450 метри, „Рајко Жинзифов“ во должина од 500 метри, „9 Мај“, „Киро Крстевски Платник“ и „Иван Милутиновиќ“. Градежните работи се очекува да завршат пред летната сезона.


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

9

АЕК ги намали цените за фиксна телефонија и Интернет

А

генцијата за електронски комуникации (АЕК) ги намали големопродажните цени за повик во фиксна телефонија, пристап до фиксна мрежа и за широкопојасен Интернет. Како што информираат од АЕК, намалувањето на големопродажните цени за завршување на повик во фиксната телефонија е за околу 25%, големопродажната цена за пристап до фиксна мрежа ќе се намали за речиси 37%, односно од 331 на 210 денари, а намалувањето на широкопојасните големопродажни услуги за Интернет во просек ќе изнесува 27%. „Со тоа ќе се овозможи влез на нови

Компаниите во трка за квалитетни студенти на Саемот за вработување

С

тудентите од техничките науки преку контактите коишто ќе ги остварат со компаниите на Саемот за вработување и кариера ќе можат да договорат летни пракси, вработување, па и стипендии. На овогодинешниот саем поставени се вкупно осум штандови на Машинскиот факултет со претставници од повеќе македонски компании меѓу кои Нетсетера, Цементарница УСЈЕ, ЕВН Македонија, и им нудат на студентите соработка. „Годинава нудиме летни пракси и десетина вработувања за студентите, зависно од квалитетот на нивните вештини. Ова е петта година по ред како настапуваме на овој Саем. Задоволни сме од досегашната соработка. Токму преку овој Саем годишно вработуваме околу пет дипломирани студенти кои се истакнале со своето знаење“, вели Цветанка Смилевска, софтверски инженер од Нетсетера, компанија која има 90 вработени.

оператори во Македонија, допонителна либерализација на телеком-услугите, како и нови фиксни, интернет и алтернативни оператори со цел граѓаните да добијат поквалитетни услуги за пониски и подостапни цени“, изјави министерот за информатичко општество и администрација, Иво Ивановски. Намалувањето на големопродажните цени, според директорот на АЕК, Роберт Ордановски, индиректно ќе предизивика и намалување на малопродажните цени кои ги плаќаат граѓаните на Македонија, но и подобрување на конкуренцијата и влез на нови инвеститори на пазарот.

Жестока собраниска расправа за јавното откривање на акционерите под 5% Жестока двочасовна седница го „тресеше“ вчера Собранието за јавното откривање на акционерите под 5%. Владејачките партии бурно се спротивставуваат на опозицискиот предлог за јавно обелоденување на имињата на сите акционери во компаниите Ивана Колева

ситна промена во еден член што сака опозицијата да постигне. Каква е оваа измена и што добиваме од неа?“, истакна пратеникот Станковиќ. Додаде дека иако овој предлог нуди поголема транспарентност, сепак веќе имаме таква транспарентност преку постоечките закони(?!) Пратениците од СДСМ неколку пати ја повикаа власта да смисли издржан изговор или аргумент за да каже зошто се плаши од прифаќањето на предлогот да станат познати сите акционери во компаниите. „Ако велите дека ова се толку мали и несуштински промени зошто тогаш не ги под држ ите?“,

Koleva@kapital.com.mk

П

редлогот на опозицијата за поголема транспарентност во акционерството и откривање на акционерите под 5% остана да стои само на хартија. Двочасовна бурна расправа го „тресеше“ Собранието на вчерашната седница за предлог-измените на опозицискиот блок за изменување на законите за хартии од вредност, трговски друштва и за банките. Предлагачите на законите од опозицијата нагласија дека неопходно е владејачкото мнозинство итно да покаже политичка волја за борба против новите форми на корупцијата. Според нив, законското криење на „ситните“ акционери им дава можност на политичарите на законски начин да остварат лична корист од јавната функција, односно да доделуваат тендери или да потпишуваат анексдоговори со фирми во кои тие лично се акционери и добиваат неверојатни дивиденди. За пратениците на ВМРО-ДПМНЕ, пак, предлогот на опозицијата не е суштински важен за граѓаните и нема да постигне никаква значајна промена во борбата против корупцијата. „Навистина не можам да разберам како може Владата да го отфрли предлогот со изговор дека се коси со нејзиниот концепт. Зошто наши колеги, јавни функционери, да прават екстра профити, а јавноста да не знае на кој начин го стекнале богатството?“, праша Маријанчо Николов, пратеник од СДСМ. Пратениците од ВМРО-ДПМНЕ посочуваа дека и преку вака поставените закони може да се дознаат имињата на акционерите во компаниите. На опозицијата & посочија ако се сомнева во некој функционер, лично да си достави барање за проверка на неговиот имот до Антикорупциска. „Вашиот предлог е суштински неважен за јавноста

и кажавте еден куп политички намери во своите излагања“, реплицираше Тренов Ромео, преник на ВМРО-ДПМНЕ. Додаде дека целта со ваков законски предлог е само „чиста манипулација на јавноста“. На дебатата гласно го изрази ставот и пратеникот Малиша Станковиќ од СПМ. „Законот за трговски друштва е еден од најважните економски закони. Не ми е јасно само со една мала

СИЛВАНА БОНЕВА

пратеник на ВМРО-ДПМНЕ

Ако не се задоволни од некој јавен функционер, нека поведат постапка против него. Но, колку пратениците се контрадикторни во ставовите ни самите не се свесни. Тие буквално ја заведуваат јавноста со вакво законско решение.

ИГОР ИВАНОВСКИ

пратеник на СДСМ

Криминалот на ВМРО-ДПМНЕ потекнува од главата. Дури и да предложиме ВМРО-ДПМНЕ да остане на власт во наредните 100 години, повторно ќе го одбиете предлогот.

пратеничката од СДСМ Ана Данева-Павловска ги праша пратениците од ВМРО-ДПМНЕ. За неа 2% од некоја голема компанија не се малку пари, затоа што тоа можат да бидат имоти од над еден милион евра. Расправата отиде дотаму што пратениците почнаа со партиски препукувања за проблемите со приватизацијата и лустрацијата. Опозицијата обвини дека владејачките партии веќе подолго време велат „не“ на секој нивен предлог во Собранието. „Дури и да предложиме ВМРО-ДПМНЕ да остане на власт во наредните 100 години, повторно ќе го одбиете предлогот“, одекна на говорницата Игор Ивановски, пратеник од СДСМ. Д в о ч асо в н ат а д е б ат а н е г и о д м и н а н и т у препукувањата за пропастот на ТАТ, откривањето на „олигарсите“ од времето на Анте Марковиќ, Детонатор-акцијата и шверцот на автоматите... к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с


КАПИТАЛ средА 11.04.2012

WWW.KAPITAL.MK

10 компании пазари нова услуга во e-banking сервисот на Стопанска банка

Хеленик петролеум бара нови снабдувачи на нафта

> БроЈка

С

578

ледејќи ги потребите на клиентите и барањата за нови услуги во сервисот за електронско банкарство, Стопанска банка воведе нова можност за девизни плаќања во странство за физички и за правни лица. Солгасно со процедурата, сите клиенти кои сакаат да им биде овозможено девизното плаќање, потребно е да пополнат нови договори за користење на услугата e-banking и да ги достават во најблиската филијала на банката. „Новата услуга девизни плаќања е резултат на стратешката определба на банката постојано да инвестира време, ресурси и средства во развојот на алтернативните канали со кои клиентите добиваат можност за 24-часовна комуникација со банката, како и максимална слобода да избираат кога, каде и како ќе ги користат банкарските услуги (преку Интернет, телефон или банкомат). Тимот продолжува и понатаму со развојот и подобрувањето на услугите достапни преку e-banking сервисот, но и останатите i-bank алтернативни канали“, велат од Стопанска банка. Е-banking сервисот Стопанска банка го воведе во 2004 година за правни и во 2005 година за физички лица. Оттогаш, бројот на клиенти е во постојан пораст: вкупно 55.000 корисници на ebanking, од кои 45.000 физички лица, 10.000 правни лица. Во 2011 година, e-banking плаќањата кај физичките лица достигнаа пораст од 83%, а кај правните лица за 67% во споредба со 2010 година што е доказ дека интересот за сервисот е во подем.

Х

еленик петролеум (ЕЛПЕ) се насочува кон нови испорачувачи на сурова нафта за да го исполни вакуумот кој се појави по одлуката на Иран да ги прекине нафтените испораки за грчката компанија. Како што пренесува грчката новинска агенција АНА-МПА, милиони долари подготовката е во тек веќе неколку месеци, бидејќи, како што е познато, ЕУ наложи ембарго на Иран, кое Македонија платила СТАПКИ НАна ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ сила од 1 јули.КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ минатата година само КАМАТНИстапува Банка Официјалната позиција 3м 24м на6м ЕЛПЕ останува и таа36м е дека за увоз на нафта. Со „не ја коментира трговската на компанијата“. банка 3,60% 4,60%политика 7,40% 7,70% години наназад нафтата Комерцијална Извори од пазарот, делот банка 3,50% меѓутоа, 4,50%истакнуваат 7,00% дека7,50% и нафтените деривати се НЛБ Тутунска на Иран во увозот на сурова нафта, кој се зголемил банка 3,60% 4,65% 7,40% 7,60% до најголема увозна ставка Стопанска25% во 2011 година, се покрива од земји од Блискиот Шпаркасе банка 3,50% 4,50% 6,50% 7,00% на Македонија, а најголем Исток, Северна Африка и Русија. Иранскиот министер Охридскана банка 4,30% 5,50% 6,00% увозник на нафта е нафта, Ростам Каземи,4,80% денеска потврди дека земјата Прокредит 3,40% 4,40% 7,10%за Грција. 7,30% рафинеријата Окта. гибанка запира испораките на сурова нафта ТТК банка Алфа банка Уни банка Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

3,50% 3,30% 4,00% 4,30% 4,00% 3,80%

4,40% 4,20% 5,00% 5,30% 5,00% 4,80%

7,40% 7,40% 8,00% 8,20% 8,00% 7,40%

7,70% 7,60% 8,50% 8,60% 8,40% 7,60%

Расте интересот за бизнисот со 46% селектирање и преработување отпад КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

Банка Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка компании-основачи стојат зад новата компанија ЕуроАлфаи преработка банка Екопак, која доби дозвола за селекција на отпад Уни банка

е втората фирма која од Министерството за животна 35% Еуро-Екопак средина доби дозвола за управување со отпад. Министерот Адеми

Р

dimitrov@kapital.com.mk

енова од Тетово, Комуна и Тедико Супер од Скопје и Колид од Колешино се основачите на новата компанија NASDAQ Еуро-Екопак, која вчера од Министерството за животна средина доби дозвола за управување со отпад и отпад од пакување. Ова е втора компанија која добива ата во Сао дозвола за селектирање и преработување отпад. Според министерот Абдулаќим Адеми, наскоро треба да очекуваме уште две компании кои ќе влезат во овој бизнис. „Интересот се зголемува и наскоро очекуваме во овој бизнис да влезат најмалку пании уште две компании. Тоа е пред с$ резултат на измените на Законот за управување и пакување отпад, кои стапија на сила од 1 април, а беа токму во правец на омпании од либерализација на овој пазар и создавање услови за влез на нови компании“, вели Адеми. Со измените на Законот, за да може да се регистрира ваква компанија, таа мора да докаже дека има пазарен удел од 5%, наместо поранешните 10%. Законот

08%

21%

86%

90%

15%

исто така предвидува фирмите што работат на собирање, транспорт и преработка на отпад да не смеат да формираат фирма за откуп од големите потрошувачи, бидејќи така би го монополизирале пазарот. Според министерот, новата фирма ги исполнува сите законски услови. Но, Адеми не знаеше да одговори дали четирите фирми имаат пријавено амбалажен отпад за 2011 година, што им е законска обврска, и дали го платиле надоместот кон државата за загадување со отпад. Преставникот на ЕуроЕкопак, Љупчо Аврамовски, најави фер конкуренција. Минатата година во февруари компанијата Пакомак стана првата компанија што доби дозвола за селекција и преработка на отпадот од амбалажи. Од Пакомак за „Капитал“ велат дека го поддржуваат и поздравуваат формирањето нови колективни постапувачи со отпад, од кои очекуваат да вклучат нови загадувачи со амбалажен отпад во своите системи и да работат на исполнување на националните цели и

+

и на берзата

13%

ани на

10.04.2012

24м 3,70% 3,70% 3,70% 3,80% 4,00% 3,60% 3,65%

36м 4,20% 4,00% 4,00% 4,30% 4,50% 3,80% 4,05%

2,10%

2,30%

3,70%

4,00%

2,55%

3,00%

4,50%

6,00%

Еуростандард банка 2,50% Халкбанк АД Скопје 2,20% Стопанска б. Битола 2,10% компании моментално имаат дозвола за селектирање и преработување отпад ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

2,80% 2,80% 2,60%

4,50% 4,10% 4,40%

5,10% 4,50% 4,60%

1м 0,41% 0,36% 0,24% 0,08%

3м 0,76% 0,67% 0,47% 0,01%

6м 1,06% 1,00% 0,73% 0,19%

12м 1,40% 1,37% 1,05% 0,39%

1 недела 3,18%

1м 4,18%

3м 4,98%

2

обврски дефинирани во Законот. „Сепак, веруваме дека надлежните во Министерството нема да дозволат формирање компании со дејност како Пакомак во чија сопственичка структура ќе има основачи чија дејност им е собирање и преработка на истиот! Конкуренцијата е добредојдена и пожелна доколку има за цел вистинско заживување на одделното собирање на отпадот и рециклирањето. Ако се точни информациите од медиумите дека некои од новите компании се основани од преработувачи на отпад или се партиски обоени, тоа е сигурен пат за изигрување на законот. Од Министерството подолго време бараме да побара од сите компании кои не се усогласни со Законот тоа да го направат и да уплатат во буџетот. Само така сите компании ќе бидат рамноправни на пазарот“, велат од Пакомак. Минатата година во нивниот систем се вклучени повеќе од 450 компании, кои пуштаат над 40% од амбалажниот отпад.

Euribor (EUR) Libor (EUR) Libor (USD) Libor (CHF)

МЕЃУБАНКАРСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

Рочност СКИБОР МКДОНИА

Основна кам. стапка

+0,40% +0,01%

нова цена

500,00 94,00

3м 3,60% 3,50% 3,60% 3,50% 4,30% 3,40% 3,50% 3,30% 4,00% 4,30% 4,00% 3,80%

6м 4,60% 4,50% 4,65% 4,50% 4,80% 4,40% 4,40% 4,20% 5,00% 5,30% 5,00% 4,80%

24м 7,40% 7,00% 7,40% 6,50% 5,50% 7,10% 7,40% 7,40% 8,00% 8,20% 8,00% 7,40%

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ НА НБМ

36м 7,70% 7,50% 7,60% 7,00% 6,00% 7,30% 7,70% 7,60% 8,50% 8,60% 8,40% 7,60%

Банка Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка

3м 2,10% 2,10% 2,10% 1,95% 2,50% 2,00% 2,00%

6м 2,70% 2,60% 2,60% 2,35% 3,00% 2,60% 2,50%

24м 3,70% 3,70% 3,70% 3,80% 4,00% 3,60% 3,65%

36м 4,20% 4,00% 4,00% 4,30% 4,50% 3,80% 4,05%

Алфа банка

2,10%

2,30%

3,70%

4,00%

Уни банка

2,55%

3,00%

4,50%

6,00%

Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

2,50% 2,20% 2,10%

2,80% 2,80% 2,60%

4,50% 4,10% 4,40%

5,10% 4,50% 4,60%

1м 0,41% 0,36% 0,24% 0,08%

3м 0,76% 0,67% 0,47% 0,01%

6м 1,06% 1,00% 0,73% 0,19%

12м 1,40% 1,37% 1,05% 0,39%

Комерцојална банка ТТК банка УСЈЕ Арчилормитал (ЦРМ) Стопанска бан. (п.)

пад

-

нова цена

-5,16% 2.681,00 -4,21% 872,00 -3,00% 19.400,00 67,00 -2,90% 324,00 -2,70%

Инструмент Благајнички записи Ломбарден кредит

камата 4,00% 5,50%

СТАПКИ НА ЗАДОЛЖИТЕЛНА РЕЗЕРВА НА БАНКИ

Домашна валута Домашна валута со валутна клаузула Странска валута

10% 20% 13%

КУРСНА ЛИСТА

Држава ЕМУ САД В.Британија Швајцарија Канада Австралија

Среден курс во 61,5359 47,1034 74,6568 51,2138 47,1233 48,4477

Валута евро долар фунта франк долар долар

Извор: НБРМ

ДВИЖЕЊЕ НА ИНФЛАЦИЈАТА ВО МАКЕДОНИЈА ПЕРИОДОТ 2010/2011 4% 3% 3% 2% 2% 1%

ЕВРОПСКИ КАМАТНИ СТАПКИ

10.04.2012

3,60% 2,20%

Централна банка на Црна Гора Централна банка на Словенија

вторник - 10.04.2012

Euribor (EUR) Libor (EUR) Libor (USD) Libor (CHF)

Стапка на инфлација

5,20% банка на Македонијана рециклирање 4,00%над 6.000 тони амбалажен „Преку систем од над 15 Народна лиценцирани 13,40% компании за собирање, транспорт и на Србија отпад, што е12,00% за 20% повеќе од тоа што Народна банка преработка на отпад, собравме однесовме 2,50% Народна и банка на Хрватска законски требаше“, 6,00% велат од компанијата.

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕНАРСКИ ДЕПОЗИТИ КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

Банка Комерцијална банка НЛБ Тутунска банка Стопанска банка Шпаркасе банка Охридска банка Прокредит банка ТТК банка Алфа банка Уни банка Еуростандард банка Халкбанк АД Скопје Стопанска б. Битола

преку ноќ 2,20% 2,20%

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВО ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИ

КАМАТНИ СТАПКИ НА ДЕПОЗИТИ ВО ЕВРА КАЈ ДЕЛОВНИТЕ БАНКИ

раст

КЈУБИ РМДЕН06

6м 2,70% 2,60% 2,60% 2,35% 3,00% 2,60% 2,50%

4

очекува уште две фирми да се вклучат во овој бизнис

80% петре Димитров

3м 2,10% 2,10% 2,10% 1,95% 2,50% 2,00% 2,00%

МЕЃУБАНКАРСКИ КАМАТНИ СТАПКИ ПРИНОС НА ОТВОРЕН ИНВЕСТИЦИСКИ

Рочност преку ноќ Отворен инвестициски фонд СКИБОР 2,20% Илирика Југоисточна Европа2,20% МКДОНИА

ФОНД

1% 0% -1%

-1% 01/10

04/10

06/10

09/10

12/10

03/11

06/11

09/11

12/11

Извор: Државен завод за статистика

1 недела 1м Нето вредност 3,18% 4,18%

3м 1M 4,98%

3M

6M

1Y

YTD

ДАТУМ

-3,61%

0,28%

-3,32%

-27,45%

0,82%

09.04.2012

Илирика Глобал-Растечки пазари

37.109.098,97

-6,87%

-4,62%

-0,07%

-19,89%

-2,42%

09.04.2012

Иново Статус Акции

14.807.095,48

-3,22%

-1,81%

-4,61%

-12,63%

-1,76%

09.04.2012

3,17%

11,64%

-9,79%

6,00%

05.04.2012

0,63%

-5,14%

-32,38%

0,20%

05.04.2012

4,96%

3,27%

-12,25%

4,88%

08.04.2012

2,64%

3,40%

4,62%

2,45%

08.04.2012

0,84%

1,66%

0,00%

0,90%

08.04.2012

24.561.957,85

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ ВО ОДДЕЛНИ ЗЕМЈИ

Основна кам. стапка

КД БРИК банка на Македонија Народна КД Нова ЕУ Народна банка на Србија Народна банка на Хрватска КБ Публикум - Балансиран Централна банка на Црна Гора КБ Публикум - Обврзници Централна банка на Словенија

Стапка на инфлација -2,98% 5,20% -2,21% 13,40% 2,50% -1,94% 3,60% 49.147.863,13 0,39% 2,20%

46.361.148,04 4,00% 21.360.218,82 12,00% 6,00% 25.545.566,86

КБ Публикум Паричен

47.666.054,54

0,29%

ОСНОВНИ КАМАТНИ СТАПКИ НА НБМ

Инструмент Благајнички записи Ломбарден кредит

камата 4,00% 5,50%

СТАПКИ НА ЗАДОЛЖИТЕЛНА РЕЗЕРВА НА БАНКИ

Домашна валута Домашна валута со валутна клаузула

10% 20%


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ средА 11.04.2012

11 Скопски пазар со 38% повисока добивка лани

Пристапот до кредити ќе се олеснува со утврдување на вредноста на хипотеката

> БРОЈКА

228

С

копски пазар а.д. Скопје, објави за 38% повисока нето-добивка во 2011 година, до нивото од 15,1 милиони денари, наспроти износот од 10,9 милиони денари во 2010 година. Компанијата лани бележи пад од 10% кај оперативните приходи до износот од 1,7 милијарди денари, наспроти остварените оперативни приходи од 1,9 милијарди денари во 2010 година. Пад од 11% бележат и оперативните расходи и тоа до нивото од 1,6 милијарди денари лани, за разлика од 1,8 милијарди денари во 2010 година. Оперативната добивка на компанијата лани изнесувала 59,7 милиони денари, што е слично на износот од 2010 година. Скопски пазар минатата година споредено со претходната има остварено далеку поголеми приходи од вложувања, заеми, камати и курсни разлики (9,2 милиони лани наспроти 4,5 милиони денари преклани) и од останати приходи од финансирање (19,2 милиони денари лани, наспроти 11,6 милиони денари преклани), па зголемените приходи од овие ставки влијаеја нето-добивката да биде повисока во 2011 во однос на 2010 година.

милиони долари изнесува вредноста на енергијата што Македонија ја увезла минатата 2011 година. Од оваа сума, увозот на државната ЕЛЕМ знесува околу 38 милиони евра, а останатата струја ја имаат увезено компаниите кои созаконските измени се оставени само да увезуваат струја од странство.

Банкарите ќе ги намалат каматите за штедење?! За да ја спасат профитабилноста, банкарите најверојатно ќе ги намалат каматите за депозитите откако Народната банка ги ограничи аукциите на благајнички записи за кои банките добиваа сигурна камата од 4%

Александар Јанев

З

Директорот на Комерцијална банка, Хари Костов, му пиша на Богов: Гувернере, ставот Ви е непримерен!

О

ткако гувернерот на Народната банка, Димитар Богов, како реакција на изјавата на потпретседателот на СДСМ, Зоран Јовановски, за новите монетарни мерки, остави на јавноста да суди дали загриженоста произлегува од можното влијание на овие мерки врз „намалувањето на профитот на деловната банка во која тој извршува висока раководна функција“, генералниот директор на Комерцијална банка, Хари Костов, му одговори дека овој став е непримерен и недозволив. „Најновите, условно речено системски мерки на НБМ, ќе имаат еднакво влијание речиси на сите банки во Македонија. Затоа е непримерен и недозволив ставот на НБМ ефектот од овие мерки да го оценува од аспект на евентуалното намалување на профитот на една банка. Ценејќи ја уставната и законската поставеност на НБМ, укажуваме дека е недозволиво во јавната комуникација, при објаснување на донесувањето на одредени мерки, НБМ да употребува квази политички формулации, какви што беа презентирани во последното соопштение од Кабинетот на гувернерот на НБМ. “, му пиша Костов на Богов.

на пасивните камати е можна реакција на новите монетарни мерки, но допрва ќе се разгледува таа можност. „Новата монетарна рамка ќе значи и намален потенцијален приход кој неминовно ќе се одрази во еден сегмент од работењето на банките. Дополнително каматните стапки на кредитите зголемувањето на ризиците во економијата како паѓаа во изминатиов период. Пазарно очекуван последица на ударот од еврокризата. е и падот на каматите на депозитите, бидејќи „Голема е веројатноста да не дојде до тие се во директна врска со каматните стапки значително зголемување на кредитирањето под на кредитите. Сепак, директните и конкретни ФЈУЧЕРСИ влијание на оваа мерка, со оглед дека с$ уште ефекти на новите монетарни мерки врз изостануваат кредитни барања за квалитетни каматните стапки дополнително детално ќе се НАФТА проекти, а и ризиците во реалниот сектор разгледуваат во следниот период“, велат од ЛЕСНА СУРОВА ПРИРОДЕН ГАС с$ уште се големи. Останува можноста да се Прокредит банка. 2,09/ММБТу инвестира во државни хартии од вредност или Меѓутоа, банкарите се 102.25$/барел децидни дека нема да и понатаму да се инвестира во благајнички дојде до значително зголемување на кредитната BRENT ЗА ЗАТОПЛ. записи, а намалениот приход да се префрли на поддршка за компаниите, главно поради 314 121.67$/барел

janev@kapital.com.mk

а да ја спасат профитабилноста, банкарите најверојатно ќе ги намалат каматите за депозитите откако Народната банка ги ограничи аукциите на благајнички записи за кои банките добиваа сигурна камата од 4%. Новата монетарна рамка предвидува намалување на приходите на банките за чување МАКЕДОНСКА БЕРЗА на парите во трезорот на Народната банка за да МБИ 10 се дестимулира вложувањето во државни хартии 1.963,59 но во услови кога кредитирањето од вредност, е сведено МБИДна минимум, тоа ќе води кон намалување 1.886,29на профитите доколку банките не ги намалат своите трошоци. ОМБ Дел од банките најавуваат дека намалувањето

121,61

В

редноста на предметот на залог ќе биде задолжителна ставка во сите договори за залог, а барањата за упис во заложниот регистар ќе може да се доставуваат и во електронска форма. За сите промени за упис, промена или престанок на заложното право, Централниот регистар ќе издава исправа во писмена или во електронска форма. Ова се последните измени на Законот за договорен залог кој ги предложи Министерството за правда и е на прво читање во Собранието. Според измените се вметнува податок за вредноста на предметот на залог, за доверителот да има предвид колкава е неговата вредност на побарувањето. Се зголемува и рокот за отстранување на недостатоци во барањето за упис во Заложниот регистар од три на пет дена. Од Министерството за правда измените ги објансуваат со последниот извештај на Дуинг бизнис, кој укажува дека терба да се подобри деловната клима за подобар пристап до кредити, преку измени и дополнувања на Законот за договорен залог. Последните измени се и во насока на имплементација на проектот за едношалтерски систем-2 фаза, Компонента 3, во која е опфатен и Заложниот регистар “Потребни се нови законски решенија кои ќе овозможат подносителите на барањата за упис на залог по електронски пат да ги доставуваат до Заложниот регистар и соодветно да бидат заведени и чувани во тој регистар“ објаснуваат од Министерството за правда.

-1,79% -0,32% -0,05%

-0,20% -0,82%

-1,00% -0,33%

Извор: Македонска Берза

Вредностите кои ги гледате денеска, се од последниот ден на тргување, вторник - 10.04.2012

МАКЕДОНСКА БЕРЗА МБИ10 МБИ10 ИНДЕКСИ РЕГИОН 3.000 3.000 3.000МБИ10

МБИ 10 BELEX15 1.963,59 513,40 Главен индекс на Белградската берза МБИД CROBEX 1.886,29 1.815,82 ОМБ Главен индекс на Загребската берза 121,61

SASX 10 -1,79% -0,58% 759,93

-0,32% SOFIX 302,02 -0,05% ATHEX

-0,42%

720,33

Главен индекс на Љубљанската берза

BELEX15 DOW JONES 513,40 12.929,59

-0,58% -1,00%

18.087,50

31.630$/унца

2.089,50

МАКЕДОНСКА БЕРЗА

8.226,00

2.600 2.600 2.600 берза Главен индекс на Софиската берза Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао Паоло, Бразил

-0,42%

SBITOP 590,96

2.400 2.400 2.400

ATHEX 2.200 2.200 2.200 720,33 ЕВРОПА ИНДЕКСИ

Главен индекс на Љубљанската берза

-1,56%

FTSE 100 5.647,17

-0,86%

1.800 1.800 1.800

-1,00% -0,96% SWISS

DOW JONES

6.107,77

-0,42%

+1,80%

1431.00$/бушел

S&P 500 1.382,20

Главен индекс на Љубљанската берза

DOW JONES Агробанка 980,00 12.929,59

563,00

ОТ-Оптима

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао 22,59

-1,15%

Индекс на најголемите јапонски компании котирани на Токиска берза

TOPIX CAC 40 813,43

3.268,15

Индекс на најголеми компании котирани на берзата во Хонг Конг

ЕВРОПА ИНДЕКСИ BSE 30

-0,03%

-1,56%

Индекс на компании котирани на примарен пазар на Токиска берза

5.647,17

Индекс на 30 најголеми компании котирани на берзата во Бомбај

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

Извор: Блумберг

DAX 6.710,16

+0,13%

17.243,84 FTSE 100

-0,96%

Индекс на 30 најголеми герм. компании котирани на Франкфуртска берза

CAC 40 3.268,15

-1,14% 62.923,21 ЗАГРЕБСКА БЕРЗА 192,00

+59,09%

123,00

87,15

+0,09%

-6,53%

Индекс на 100 најголеми британски компании котирани на Лондонска берза Интереуропа

0,60

SWISS Сава-ре -0,96% -10,00% 6.107,77 5.600,00

+8,11%

-0,90% -8,20%

Индекс на 30 најголеми герм. компании Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Податоците за акции со најголема промена во регионот, се земаат од веб страниците на котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал

Белградска, Загрепска и Љубљанска берза Индекс на 100 најголеми британски компании ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч. котирани на Лондонска берза

10.04.2012

SWISS 6.107,77

КЈУБИ РМДЕН06 NIKKEI 225

-0,90% 9.538,02

раст нова цена АЗИЈА ИНДЕКСИ +0,40% 500,00

+0,01% -0,09%

Индекс на најголемите јапонски компании

Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании одТокиска берза котирани на швајцарскиот пазар на капитал

112112 112 108108 108 104104 104 07/10 07/10 07/1010/10 10/10 10/1002/11 02/11 02/1105/11 05/11 05/1109/11 09/11 09/1101/12 01/12 01/12

ОМБ е составен од најликвидните обврзници котирани на Македонска берза

BRENT 121.67$/барел

1647.100$/унца

СРЕБРО 31.630$/унца

БАКАР 8.226,00

-0,20% -0,82%

ПРИРОДЕН ГАС 2,09/ММБТу

ЗА ЗАТОПЛ. 314

МЕТАЛИ

+0,19% +0,32% -1,4%

НИКЕЛ

18.087,50

АЛУМИНИУМ 2.089,50

ЧЕЛИК 520.00$/унца

-1,00% -0,33%

+0,80% -0,01% /

+17,12%

-1,56% 5.647,17БЕРЗА -0,86% ЉУБЉАНСКА

0,12

-0,86%

-1,21%

116116 116

Индекс на најликвидните акции на Берзата во Сао Паоло, Бразил Звечево

Јадроплов ЕВРОПА ИНДЕКСИ -12,17% FTSE 100

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза НФД Холд. . DAX Даталаб 6.710,16 0,90

Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ берзата, без финансиски компании

Привред.банка -9,92% BRAZIL -9,00% BOVESPA

Разв.банка

990,00

146,33

-0,09%

102.25$/барел

ЗЛАТО

Соја протеин +3,59% NASDAQ +1,44% -1,00% -1,08% 3.047,08

Заеднички индекс 30 големи американски компании котирани на Њујоршка берза

BRAZIL BOVESPA -1,14% -1,21% 62.923,21 АЗИЈА ИНДЕКСИ

Заеднички индекс на 500 котирани компании на

ЛЕСНА СУРОВА

Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

NIKKEI HANG SENGПаоло, Бразил двете225 најголеми американски берзи 9.538,02 ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ 20.356,24 ДЕН ДО 15Ч.

ATHEX 720,33

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

големи американски Индекс на 100 светски компании котирани на NASDAQ компании котирани на Њујоршка берзата, без финансиски компании Индекс на 30 најголеми герм. компании берза Индекс на 20 најголеми и најликвидни компании од Заеднички индекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи котирани на Франкфуртска берза швајцарскиот пазар на капитал Хот.Маестрал

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

Главен индекс на Сараевската берза 27,25

120120 120

ФЈУЧЕРСИ НАФТА

+1,80%АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА

-1,08% S&P 500 -0,90% 1.382,20

NASDAQ 3.047,08

SASX 10 ШЕЌЕР 759,93

Главен индекс Загребската берза метали и суровини Главен индекс на Софиската берза на Податоците зана фјучерсите на нафта, се земаат од веб страната американската финансиска агеција Блумберг

07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12

Индекс на 100 најголеми британски компании котирани на Лондонска берза

DAX12.929,59 Заеднички индекс 30 6.710,16

SBITOP 590,96

2094.000$/бушел

Главен индекс на Белградската берза 642,00$/бушел

2.000 2.000 2.000 Главен индекс на Атинската берза

АМЕРИКА ИНДЕКСИ

Индекс на 40 најголеми компании котирани на париската Еуронекст берза

CROBEX КАФЕ 1.815,82 1.79/бушел

BELEX15 ПЧЕНИЦА 513,40

-1,21% -1,35%

SOFIX BRAZIL BOVESPA 2.800 2.800 2.800 62.923,21 302,02

СУРОВИНИ КАКАО ИНДЕКСИ -1,41% РЕГИОН

-0,58% +0,55% SOFIX СОЈА -1,49% +0,51% 302,02

-1,08% -0,46%

649,00$/бушел

3.000 3.000 3.000

на пазарот на јавно поседувани друштва

-1,13% -0,46% +3,45% -1,35% -0,21%

ПЧЕНКА

SASX 10 759,93

берзата, без финансиски компании

ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

124124 124

520.00$/унца

Извор: Македонска Берза официјалниот пазар на Македонска берза

Индекс на 100 светски компаниииндекс котирани на на NASDAQ берза Главен Сараевската берза

-1,49% -1,14%

Главен на Загребската Заеднички индексиндекс на 500 котирани компании на двете најголеми американски берзи

CAC 40 3.268,15

1647.100$/унца

ИНДЕКСИ АМЕРИКА ИНДЕКСИРЕГИОН

Заеднички индексиндекс 30 големи Главен наамерикански Белградската компании котирани на Њујоршка берза

CROBEX S&P 500 1.815,82 1.382,20

2.600 2.600 2.600

Главен индекс на Атинската берза

NASDAQ 3.047,08

НИКЕЛ 2.900 2.900 2.900

-0,05%

ОМБ ОМБ ОМБ

-0,32%

+0,19%2.700 +0,80% 2.700 2.700 АЛУМИНИУМ 2.400 2.400 2.400 2.500 2.500 2.500 СРЕБРО МБИ 10 +0,32% -0,01% 2.200 2.200 2.200 2.300 2.300 2.300 -1,79% 1.963,59 -1,35% 2.000 2.000 2.000 2.100 2.100 БАКАР ЧЕЛИК МБИД -1,4%2.100 / -0,32% 1.800 1.800 1.800 1.900 1.900 1.900 1.886,29 07/10 07/10 07/1010/10 10/10 10/1002/11 02/11 02/1105/11 05/11 05/11 09/11 09/11 09/11 01/12 01/12 01/12 07/10 07/10 07/10 10/10 10/10 10/10 02/11 02/11 02/11 05/11 05/11 05/1109/11 09/11 09/1101/12 01/12 01/12 ОМБ +1,80% -0,05% 121,61 МБИ 10 е составен од 10 најликвидни акции на компании котирани на МБИД е составен од 15 најликвидни акции на компании котирани

-0,46%

ЗЛАТО

Главен индекс на Софиската берза

SBITOP Извор: Македонска Берза 590,96

МБИД МБИД 3.100 3.100 3.100МБИД МЕТАЛИ

-1,79%

2.800 2.800 2.800

Главен индекс на Сараевската берза

-1,49%

депозитната страна, така што ќе се намалат пасивните каматни стапки“, изјави финансискиот директор на Комерцијална банка, Маја Стевкова-Штериева. Според последните податоци од Народната банка, просечната камата на влоговите во домашна валута за една година се намали за еден процентен поен, од 6,3% на 5,3%. Каматите на кредитите пак, паѓаат побавно и се намалија за само 0,3 процентни поени.

HANG SENG 94,00 20.356,24

ПЧЕНКА 649,00$/бушел

ПЧЕНИЦА 642,00$/бушел

КАФЕ 1.79/бушел

СУРОВИНИ

-1,41% +0,55% +0,51%

КАКАО

2094.000$/бушел

ШЕЌЕР 27,25

СОЈА 1431.00$/бушел

-1,13% +3,45% -0,21%

Податоците за фјучерсите на нафта, метали и суровини се земаат од веб страната на американската финансиска агеција Блумберг ПОДАТОЦИТЕ СЕ ОД ПРЕТХОДНИОТ ДЕН ДО 15Ч.

АКЦИИ СО НАЈГОЛЕМА ПРОМЕНА БЕЛГРАДСКА БЕРЗА

-1,15%

Индекс на најголеми компании котирани на берзата во Хонг Конг

Агробанка

980,00

+3,59%

Соја протеин

563,00

+1,44%


к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

СВЕТ 13

Фејсбук ќе оди со ИПО на Насдак

Планираното излегување на Фејсбук на берза, вредно 10 милијарди долари, ќе биде најголемо ИПО што некогаш се случило во историјата на берзата Насдак. „Роуд-шоуто“ за инвеститорите на Фејсбук треба да започне следниот месец, а тоа може да значи дека компанијата на берза ќе излезе на крајот од мај Васе Целеска celeska@kapital.com.mk

Н

ајпознатата социјална мрежа на светот ќе ги излиста своите акции на берзата Насдак (Nasdaq) во Њујорк, под симболот „FB“ кога ќе стартува иницијалната јавна понуда на акциите (ИПО) на оваа компанија за неколку месеци, пишува „Волстрит журнал“. Изборот на оваа берза претставува разочарување за Њујоршката берза (NYSE), главниот ривал на Насдак, на која веќе се излистани други социјални медиуми, како Линкедин и Јелп. Аналитичарите на Волстрит, сепак, сметаат дека тоа нема да има големо влијание врз трговијата со акциите на Фејсбук. Планираното излегување на Фејсбук на берза, вредно 10 милијарди долари, ќе биде најголемо ИПО што некогаш се случило во историјата на берзата Насдак. Според информациите на американските медиуми, „роуд-шоуто“ за инвеститорите на Фејсбук треба да започне следниот месец, а тоа може да значи дека компанијата на берза ќе излезе на крајот од мај или на почетокот од јуни. Затоа Фејсбук неодамна го запре тргувањето со акциите на приватните пазари. к

о

м

е

р

ц

и

ј

Насдак низ годините се етаблираше како берза на која се листаат млади технолошки компании, но најголемата беза на светот, Њујоршката, презеде дел од колачот со отворање на канцеларијата во Силиконската долина во САД, пред две години. Минатата година, двете најголеми берзи по пазарна капитализација го поделија пазарот на технолошки компании: музичкиот онлајнсервис Пандора и кинеската мрежа Ренрен те Фузион-ио, која му овозможува услуги во „облакот“ за складирање податоци на Фејсбук, се излистаа на Њујоршката берза. Според аналитичарите, подобро помина берзата Насдак, добивајќи ги иницијалните јавни понуди на компаниите Групон и Зинга. И покрај жестоката борба за добивање големи иницијални јавни понуди, кои на берзите им обезбедуваат стабилен годишен приход и пазарни поени, акциите во Америка може да се тргуваат на која било берза, како и на затворените пазари, познати како dark pool. „Изборот на берзата не влијае на тоа каква цена ќе достигнаат акциите на некоја компанија или какви инвеститори ќе привлече ИПО“, вели Тим Квест, директор на а

л

е

н

о

г л

а

с

Фејсбук го купи Инстаграм за милијарда долари

Д

одека Фејсбук се подготвува за излегување на берза, не запира со инвестирање. Американските медиуми вчера пренесоа дека компанијата склучила договор за преземање на Инстаграм, популарната фотоапликација за мобилни уреди. Вредноста на аквизицијата изнесува милијарда долари во готовина и акции, а официјалното потпишување на договорот ќе се случи во текот на ова тримесечје. Веста за преземањето на Инстаграм ја соопшти основачот на

Фејсбук, Марк Закерберг, на својот профил. „Ова е многу важна аквизиција за Фејсбук, бидејќи за првпат преземаме производ и компанија со толку многу корисници“, напиша Закерберг. Инстаграм е основан во октомври 2010 година, има околу 30 милиони корисници, а Фејсбук со оваа аквизиција ја добива најбрзорастечката платформа за споделување на фотографии и, секако, поголем дел од интернет-маркетиншкиот колач.

брокерската компанија МодернИР. Берзите во САД се натпреваруваат првенствено преку маркетиншките и вложувачки услуги. Њујоршката берза традиционално може да понуди свеченост на почетокот на тргувањето преку удирање на историското берзанско ѕвоно, што секојдневно го пренесува к

о

м

е

р

ц

и

ј

телевизијата Си-ен-би-си. Насдак, пак, поседува еден од најголемите рекламни простори на паноата на Тајмс Скевр, во Њујорк. Банкарите обично одлуката за избор на берза им ја препуштаат на компаниите, но последниот збор секако го имаат извршните директори, во случајов Марк Закерберг. а

л

е

н

о

г л

а

с


к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

с

и


WWW.KAPITAL.MK

КАПИТАЛ СРЕДА 11.04.2012

15

ФЕЉТОН

19

ХАОТИКА: МЕНАЏИРАЊЕ И МАРКЕТИНГ ВО ТУРБУЛЕНТНИ ВРЕМИЊА Почитувани читатели, читател дневниот весник К Капитал апитаал ви ја претставуа “Хаотика“, едно од најзначајните дела на светскиот маркетинг гуру, Филип Котлер, издадено и во мај, 2009 година. Котлер заедно со својот јот соработник Џон Џ Каслионе ја напиш ша ова аа книга во екот на светската економска криза и постави насоки за тоа како треба да се развиваат бизн напиша оваа бизнисите во “новата економска нормалност“. Дознајте како о “Хаотика“ може да ви помогне да ги и лоцирате лоц лоци ирате изворите на турбуленцијата во бизнисот; како да подготвите сценарија за одговор на турбулентниот турбулентн хаос; како да развиете стратегии за долгорочна отпорност орно кон турбуленции; како да изградите флексибилност во компаниските биланси, буџети и стратегии и уште многу корисни бизнис алатки за водење бизнис во денешниот хаотичен свет!

СТРАТЕГИЈАТА НА СИНГАПУР ЕРЛАЈНС роучувањата покажаа дека за време на рецесија треба да се преоценат односите со непрофитабилниот и со високотрансакцискиот клиент. Кога Источна Азија страдаше од кризата со валутата во 1997 година, Сингапур ерлајнс (Singapore Airlines) остана профитабилна со намалување на бројот на летови на кратки дестинации и со вложување 300 милиони долари за да ги задоволат потребите на патниците од деловна класа и од прва класа. Сингапур ерлајнс здоби конкурентска предност со вложување во своите „првокласни“ патници, но и покрај тоа што компанијата го намали бројот на летови на кратки дестинации, не ги укина.

П

МЕНАЏМЕНТОТ ГЛАВА 2: ПОГРЕШНИТЕ РЕАКЦИИ НАСТАНУВААТ ОПАСНИ НА ТУРБУЛЕНЦИЈАТА СЕГА

Да се изменаџира со сите засегнати страни е вистинска уметност

различни индустрии да станат свесни за „значителното подобрување на својот краен резултат, кое би можело да се случи ако ги откријат и ако се стремат кон високопрофитабилни можности за усовршување, кои често постојат во рамките на нивните сопствени претпријатија“. Беа спроведени проучувања на случаи на евалуација на усовршувањето во австралиски компании што имаа од 400 до 27.000 вработени. Завршниот извештај обелодени позитивни поврати на инвестицијата во сите случаи, со подобрувања што се рангираа од 30 проценти (усовршување за заштеда на гориво) до 1.277 проценти (усовршување за безбедност).

Кога времињата се тешки, менаџментот како да подзаборава дека ќе дојдат и „светли денови“. А кога ќе блеснат тие денови, на виделина ќе се покажат крпениците кои останале од бизнисот, доколку правилно не се менаџирало и со клиентите, и со вработените и со дистрибутерите. Дознајте како тоа го прават успешните

К

ога турбуленцијата е толку многу нестабилна, менаџментот што константно не ги проценува трошокот и профитабилноста на своите трансакциски клиенти (трансакциски клиент е тој што го интересира само цената и не гради посебни врски со марката) ќе открие дека ќе загуби пари и, на крајот, ќе го загуби и својот удел на пазарот. Проучувањата покажаа дека само 2%-4% од популацијата е моментно на пазарот за да купи каков било производ или услуга. Тоа значи дека остануваат 96%-98% од тие што денес нема да купат, но ќе бидат на пазарот за да купат подоцна. Кога времињата се тешки, природно е да се задоволуваат потребите на трансакциските клиенти што се присутни и кои се подготвени да купат денес. Но, запомнете, трансакциските клиенти што ја бараат најдобрата зделка ќе дојдат кај вас поради вашата ниска цена; тие, исто така, ќе ве напуштат - и тоа многу брзо поради конкурентот што има пониска цена. Менаџментот што се откажува од вложување во клиентот со кој има посебен однос, оној клиент што бара проверена марка или окму затоа што економијата може да Т забави, менаџментот не треба да ја занемари заканата од новодојденците

во својата индустрија или можноста од замена на производи, кои ги намамуваат клиентите.

омпаниите што не ја сфаќаат К вредноста на усовршувањето и на развојот на крајот ќе ја загубат

стручност и кој ќе се врати без оглед на цената, поскоро или подоцна ќе ја доведе иднината на својата компанија во опасност. Ова е особено опасно кога ќе го разгледаме добро документираното истражување, кое откри многу пазари каде што мал процент од клиентите носат висок процент од вкупната продажба. На пример, човекот што пие осум „кока-коли“ на ден вреди многу повеќе во поглед на профитот и вниманието отколку жената што пие осум „кока-коли“ во еден месец.

вредноста на засегнатите страни. Тие, исто така, можат да го препуштат својот талент на конкурентите, кои се расположени да вложат во усовршување и во развој.

Клучна алка. Не ги потценувајте снабдувачите и дистрибутерите!

Снабдувачите и дистрибутерите се од животна важност за способноста на една компанија да ја активира иновацијата. Менаџментот што не ја сфаќа вредноста на своите снабдувачи и дистрибутери би можел, всушност, да ја чини компанијата пари. Снабдувачите и дистрибутерите можат да помогнат да се намалат краткорочните трошоци и да & дадат на една компанија цврста потпора кога турбуленцијата ќе настапи. Хаосот се стреми да го поткопа овој однос. Вообичаените грешки што многу компании ги прават во поглед на своите снабдувачи и дистрибутери пред турбуленцијата да настапи се истите грешки што многу од нив ги прават како автоматски реакции за време на турбулентните времиња како начин да го зачуваат движењето на готовинските средства и да го „исправат бродот“. За жал, во текот на турбулентни времиња, и особено во текот на огромни турбулентни времиња, потребно е компаниите да ги имаат своите најдобри снабдувачи и дистрибутери на бродот, со себе - целосно вклучени во операциите на

Усовршување на вработените?! Вреди ли?

Кога менаџментот се обидува да ја преброди бурата, вложувањето во усовршување и во развој има низок приоритет. Усовршувањето и развојот се сметаат за трошоци што можат да бидат непотребни. Но, намалувањето на трошоците за овој клучен аспект за порастот би можело, исто така, да го намали вашиот удел на еден веќе стеснет пазар. Дали, навистина, можете да си дозволите да загубите дел од пазарот? Обуките и усовршувањата не само што влијаат врз крајниот резултат, туку им даваат на бизнисите и можност да ги откријат слабостите или областите каде што една компанија треба да се подобри пред „пукнатините“ да станат очигледни за конкурентите и да почнат да му се закануваат на порастот. Спротивно, усовршувањето и развојот овозможуваат компаниите да имаат врвно оспособени вработени. Во Австралија, на пример, беше лансирана една национална иницијатива за евалуација на обуките за да им помогне на компаниите од к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

н

о

г л

а

компанијата. Турбулентните времиња се времиња кога многу работи стануваат јасни, како и потенцијално опасни, според експертот за деловни преговори Стивен Козицки, менаџерски партнер на Гордијан бизнис (Gordian Business Pty) во Сиднеј, Австралија. Козицки, кој им помага на компаниите во преговорите со снабдувачите, изјавува: Односите на менаџирањето и преговарањето со сите засегнати страни станува с$ поважно во текот на турбулентните времиња. Најголем дел од компаниите не успеваат да ја сфатат важноста на преговарањето имајќи ја долгорочноста на ум кога се подготвуваат да седнат на заедничка маса со клучните снабдувачи за време на тешките економски времиња. Место тоа, најголем дел од нив, едноставно, се свртуваат кон преземање пристап на „голем стап“ кон своите снабдувачи и ги притискаат да им ги намалат цените. Во текот на турбулентни времиња, клучните снабдувачи можат да им помогнат на компаниите со тоа што ќе предложат подобра комбинација на производи, иновации на нови производи и процеси за да решат повеќе проблеми и да ги намалат трошоците, или дури само за да им помогнат со подобри услови за плаќање во текот на тешките времиња - некои од најважните видови на помош што која било компанија може да ја добие доаѓаат од еден снабдувач. Едно интегрирано, холистичко сфаќање на сите засегнати страни е суштинско за успехот на една компанија во времиња на промена, дури и ако се работи за хаотична промена. Здобивањето на едно вакво сфаќање ќе ви помогне да ги направите вистинските избори. Ако вашата компанија досега не ги вклучила доволно своите најдобри и најквалитетни снабдувачи и дистрибутери, можеби, е згодно време да се пренесат вашите односи со вистинските снабдувачи и дистрибутери на следното ниво. Но, за жал, многу мал број го прават ова.

(Продолжува) Во утрешниот број: Што се случува кога една компанија не го сфаќа капацитетот на новите производи со додадена вредност што снабдувачите и дистрибутерите ги предлагаат? Што се случи со Банката на Америка кога заврши бурата?

с

ПИСМО ОД НАШИОТ ПРИЈАТЕЛ ЃОКИЦА ВЕЛИЧКОВИЌ Во години кога тебаше најмногу да се радувам на Животот со сите негови убавини и предизвици,како на приватен така и на професионален план, јас се соочив со сериозни здравствени проблеми. Борбата за највредното и најскапото нешто ЗДРАВЈЕТО јас ја започнав. Но за да ја продолжам оваа борба, имам недостаток на парични средства. Имам само 21 година, се викам Ѓокица Величковиќ и потребно е да се изврши трансплатација на коскена срцевина во Германија. Самата трансплатација чини 175.000 евра + трошкови за придружба, од кои Фондот покрива 80%, а 20% се на товар на пациентот- семејство. Ги молам сите хумани луѓе како и правни лица застапувани од хумани луѓе да ми помогнат што побрзо да заминам за Германија и да продолжам во иднина да чекорам со сите ВАС. Од мое лично име како и од име на моето семејство однапред се заблагодарувам на сите оние кои ќе донираат со вртење на следните броеви Т-Mobile 070 143 107 ONE 075 143 700 VIP 077 143 700 или со уплата на следната жиро сметка 300001000021827 Комерцијална Банка АД Скопје Девизна сметка 02-307-0533507.4 Комерцијална Банка АД Скопје


к

о

м

е

р

ц

и

ј

а

л

е

Kapital Akademija...

н

о

г л

а

с

member of KAPITAL MEDIA GROUP

...Za da znaeme pove}e! I samite da si pomogneme...

ОТВОРЕНА ИНТЕРАКТИВНА СЕСИЈА ЗА ЛИЧЕН И ОГРАНИЗАЦИСКИ РАЗВОЈ Капитал Академија Ви најавува отворена интерактивна сесија за запознавање со SDI® (Strengths Deployment Inventory) методологијата и алатките за личен и организациски развој. Преку практичен пристап и вежби кои ќе ги вклучат присутните на сесијата, ќе дознаете кои се тајните на успешното градење односи, одличната комуникација и справувањето со конфликти, кои веќе 40 години ги користат водечките светски компании. SDI® (Strength Deployment Inventory) е систем на алатки и методологија за подобро разбирање на мотивите зад секое однесување. SDI® помага на лично и организациско ниво да се подобри комуникацијата, конфликтите да се сведуваат на минимум, да се раководи со промените, поефикасно да се развиваат и мотивираат тимовите, да се развиваат менаџерските и лидерските вештини на вработените.

НАСТАНОТ Е НАМЕНЕТ ЗА:

ПРЕДАВАЧ: Г ѓа ПАМ ВЕЛСБИ Master Trener, Glaven operativen direktor i Regionalen distributer na Personal Strengths ©.

Потврда за присуство и дополнителни информации на: akademija@kapital.com.mk или на 02 3298 110 локал 105.

Менаџери и професионалци од областа на човековите ресурси, тренери, консултанти, кариерни советници и терапевти

ДАТУМ: 20.04.2012 (петок) ВРЕМЕ: 10:00 – 12:30 часот МЕСТО: М6 Едукативен Центар РАБОТЕН ЈАЗИК: Англиски јазик Проектот Kapital Akademija... е формиран на 25.09.2011 лица за контакт: Гордана Михајловска, Дијана Гулакова, Бобан Ѓорѓиевски  akademija@kapital.com.mk  02 3298 110

506-11.04.2012  

506-11.04.2012