Page 1

‫'سروشەکانی پەیامبەر 'زەردەشت‬ ‫کۆنترین ئەندێشەی کوردستانی دێرین‬

‫من)زەردەشت( لە خێزانێکی نەجیبزادە لەدایکبوم ‪ ،‬دایکم خەڵکی دەوارێکی‬ ‫دورەدەستە و کۆچیکردووە و باوکم میری یەکێ لەهەرە گەورەرترین‬ ‫دەسەڵتدارەکانی سەردەمی خۆیبوە بەلم من جیاواز لە پلەو پایەی ڕامیاری و‬ ‫جڤاکی خولیای ژیان و بونم تاکە جیاوزیم لەگەڵ خەڵکیتردا ئەوەبو من بڕوام بە‬ ‫بت و کاربەدەستەکان نەبو ‪ ،‬هەرچەند بانگیی خودایەتیان ئەکرد بەلم من‬ ‫هەرکات لێم دەڕوانین چ مانایەکی هەیە خودایەک توانای پشکوتنی گوڵێکی‬ ‫نەبێ؟ ئیتر بۆ بیپەرستم ‪ ،‬هەربۆیە ژیانم پڕبو لە تێرامان و لێوردبونەوە ‪ .‬من‬ ‫کاتێ خۆم ناسی تێگەیشتم من کێم و چیم! بەڵم کاری من ئەوەبو خەڵکی بە‬ ‫ئاهورامەزدا ئاشنابکەم هەربۆیە من دەگەڕام و زیاتر لەوەی کە پێویستبو بیرم‬ ‫ئەکردەوە ‪ .‬کاتێک کە لەناو سروشتدا دەژیام درکم بەوە کرد ڕاستیەک ڕۆژ‬ ‫بەڕۆژ نزیکترە لێم‪ ،‬ئێمەی خۆشەوێ و ئاگای لێمانە ‪ ،‬هەستمکرد ئەو‬ ‫'ڕوناکی'ە و بەدوای منداڵێک ‪ ،‬مەخلوقێکیتردا ئەگەرێ تین و ژیانی پێبات‬ ‫کەچی ڕاستی خودی ئەوبو ‪ ،‬ڕوناکی بوو ‪ ،‬هەمو رۆژێ بەلمدا دەهات ‪ ،‬سلوی‬ ‫لێ ئەکردم ‪ ،‬یارمەتی ئەدام و خۆراکی ئەدامێ ‪ ،‬هەمو رۆژێ لەگەڵما ئەپاڕایەوە‬ ‫و ستایشی ئاسمانی ئەکرد ‪ ،‬ئەشهات بۆ دارستان و بۆسەر لوتکەی کێوەکان‬ ‫تێڕامانمان ئەکرد ‪ ،‬من بۆ ئەو وردبومەوە و ئەویش یارمەتیدام و سروشی‬


‫پێگەیاندم ‪ ،‬ڕاستیەک کە ڕاسترین ڕاستیە هەر ئەوەبو کەمن بۆی دەگەرام بەلم‬ ‫زاتێکی جیاواز ڕۆشنتربو لە هەر ڕوناکیەک ‪ ،‬ئەو بەشێکبو لە ڕاستی ‪ .‬گەلێ‬ ‫ڕووگەشتربو لە هەر گوڵێک ‪ ،‬من زانیم ئەو ئەیەوێ بدوێ ‪،‬قسی کرد و وەها‬ ‫ئاوخوت ‪ :‬ماوەیەکی دورودرێژە یەک ئەبینین ‪ ،‬من و تۆ هەردو بەدوای یەکدا‬ ‫دەگەڕاین ‪ ،‬من سروش بەخشی ئەوم ‪ ،‬گەر ئەوت گەرەکە ئەو لەمن بۆ تۆ‬ ‫نزیکترە ‪ ،‬لەو ماوە دور و درێژەدا کەتۆ بۆ ئەو دەگەڕای ئەویش بۆ تۆ خواردن‬ ‫و ئاسودەیی و پارێزگاری دەنارد ‪ ... .‬لێم پرسی بەچی بانگت کەم ؟ چۆن‬ ‫بتناسمەوە ؟ گوتی من 'وەهومەنم' وەهومەن دەرکەوت چاکترین ڕەوشتبو ‪ .‬ئەو‬ ‫یاوەرێکی نزیکی ئاهۆرابو ‪ .‬منیش کردمە ڕەوشتی خۆم ‪ ،‬خۆمم کرد بە‬ ‫وەهومەن و زیاتر گەڕام و وردبومەوە و زیاتر ئاشنابوم ئەمجارە 'خشترە'‬ ‫پەیدابو‪ ،‬کەبینیم گوتی ‪ :‬ڕاستی چاکەیە و چاکەش داواکراوە بۆ ژیان ‪ ،‬گوتم ‪:‬‬ ‫ئەو کەسەی کە لەتەک مندا ڕاستە ‪ ،‬منیش دەگەڵ ئەودا ڕاسترم ‪ ،‬ژیان جاویدانە‬ ‫هەربۆیە مردن سازکراوە تا ناسازبێ لەگەڵ ژیاندا ‪ ،‬هەرکەس بەسەر مەرگ و‬ ‫کات و ژیاندا زاڵببێ ئەوە خودی ڕوناکیە ‪ ،‬تۆ ئەی نەوەی سپیتمان ‪ ،‬سەروەرم‬ ‫تۆی هەڵبژاردوە بەهۆی پاکی و ئەندێشەی ڕاستتەوە ‪ ،‬بە فەرمانی مەزدا من و‬ ‫وەهومەن دەبینە هاوسەفەرت بەرەو نەمری ‪،‬فەڕی ئێزیدە و مەزنی مەزدات‬ ‫پێشکەش!!! دیسان گەڕام و تێرامام لە دۆڵ و هەرد و ئاسمان و ئافەریدەکان‬ ‫بینیم 'ئەشا' هات ‪،‬ئەو خودی چاکەبو پیکهاتەی )وەهومەن و خشترە(بو ‪ ،‬ئەو‬ ‫مەزنترین دەسەڵتە کە دابەزیبوە خوارەوە ‪ ،‬گوتم ‪ :‬ستایشی 'ئاهۆرا مەزدا'‬ ‫ئەکەم کە ئادەمیزادی بەم شێوەیە بەدیهێناوە و سۆز و میهری خۆی بەسەریاندا‬ ‫ئەڕژێنێ ‪ .‬بە فەرمانی سەرڤەرم‪ :‬من تەنها ئەوەم کەهەم ‪ :‬ڕاستی بینم ‪ ،‬ڕاستی‬ ‫بڵێم ‪ .‬بیر لە ڕاستی بکەمەوە تەنها ڕاستی و هیچیتر ‪ ...‬گوتم‪):‬ڕاستی چاکەیە ‪،‬‬ ‫چاکترین چاکەیە ‪ ،‬چاکترین چاکەی ئارەزوو کراوە( ‪ ....‬من بەیاوەری هەرسێ‬ ‫نێردەی ئاهۆرام گەیشتمە ڕاستی ‪ ،‬ئەو ئەرکەی کە پەروەدگارم لەسەری‬ ‫پێویستکردبوم ‪ ،‬کاری من تەنها بەمە کۆتای نەهات ‪ ،‬وەک چۆن ئەشق‬ ‫تەریقەتێکە کۆتاییەکەی فەنابونە و سەرەتای ئەبەدیە! سروشی مەزداش کۆتای‬ ‫ژیانی مادی و دەستپێکی جاویدانە ‪ ,‬من تەنها مینبەریکم بۆ ڕاستی ‪ ،‬شانیم ‪،‬‬ ‫جاودوباز نیم ‪ ،‬زۆردەست نیم ‪ ،‬هیچ نیم جگەلە مەردمێکی سادە و هاوشانی‬ ‫ئێوە نەبێ ‪ ،‬لە پەیامبەرەکان سەیر مەڕوان ئەوانیش ئینسانن ئینسان!! داوام‬ ‫کرد و پێت بەخشیم ‪ ،‬لێگەڕام و نیشانتدام ‪ ،‬لەدەرگامدا و لێت کردمەوە ‪ ....‬ئەی‬ ‫‪ ...‬سەروەرم سوپاسگوزارم بۆ ئەو هەمو خۆشەویستی و بەخشندەییەت‬ ‫ئەی ڕاستی مادام ئەبێ لەکۆتیادا هەر یەک )هەبو( هەبێ کەواتە یان من نیم یان‬ ‫ئەو نیە ‪ ،‬من هەمو و ئەویش هەر هەیە ‪ ،‬بۆ نابێ هەردوکمان هەر هەبین و‬ ‫!!!هەمیشەش لێرە ئامادەبین‬


‫منیش ستایشکاری ڕاستیم ‪ .‬ئەو دەنگەی لە 'ئاوشیدەر'ەوە بانگی کردم )لە‬ ‫دەرونەوە بیرم کردەوە ‪ ،‬لەدوایدا بۆم دەرکەوت تۆی ئافرێنەری جیهان ‪ ،‬کە‬ ‫ئەندێشەی تۆم بەدیکرد لەسەرانسەری گەردووندا تۆم بینی ‪ ،‬ئەوکات زانیم‬ ‫هەرتۆی سەرەتا و کۆتایی ‪ ،‬تۆی خواوەندی گیان و هزر و سەروەری‬ ‫ڕاستەقینەی گەردون ( ( ئەی سەروەرم لە پاڵەگانی پیرۆزتەوە من بانگی‬ ‫ڕاستی ئەدەم بەڵم خەڵکی باوەر بەوەناکەن یەزدانێک لەو 'بت'انەی کە خۆیان‬ ‫دروستیانەکرد جوانتر و ئارامتربێ ‪ ،‬سەیریان لێدێ کاتێ پێیان ئەڵێم ئاهۆرا‬ ‫) ئارامە ‪ ،‬ڕەهایە ‪ ،‬زۆر نزیکە لێتانەوە ‪ ،‬قەشەنگترینە‪،‬مەزنترین و تەنهاترینە‬ ‫( ئەوەی کە ئاگای لێتانە مەزدایە ‪ ،‬خەڵکی لەوە تیناگەن کە ئاهۆرا هەمیشە‬ ‫!!!لێرەیە‬ ‫کاتێ خەڵکیم بۆ لی پەروەردگار بانگهێشت کرد ‪ ،‬ڕوم لە ڕوناهی کردو گوتم‬ ‫‪:‬ئەی سەروەرم ڕوو لە چ کەسێک بکەم ئەوەی خراپەی ئەنجامداوە؟ یا ئەوەی‬ ‫کە بەرەو خراپە هەنگاوئەنێ؟ فەرمانیدا و گوتی 'چاکان' پێویستینا بە چاکە نیە‬ ‫خۆیان چاک و میهرەبانن ‪ ،‬خراپکاران پێویستیان پێتە ‪ ،‬تۆمان بۆ خراپی‬ ‫خراپکاران ناردووە ‪ ،‬بۆیە بانگی ئازادیمدا لەدەست سەدان و هەزاران خودا ‪،‬‬ ‫ئەو کارسازانەی بتیان چێ دەکرد بەزوی لێم توڕەبون و یاخی بون ‪ ،‬هەرچەند‬ ‫دواتر ئەوانیش بڕوایان هێنا بەلم دڵنیام خەڵکی لەپاش برواداریان بە ئاهۆرا‬ ‫دیسان دێنەوە بۆلی خودا زۆروزەبەندەکانی پێشویان ‪ ،‬ئەهریمەن ئەوەی‬ ‫کەدەیناسین و هەمیشە وێنەبەرداری دێوێکی ناشرین و بەدفەڕی بۆ دەکەین ‪،‬‬ ‫ئەوەی هەمیشە لەبارەیەوە دەڵێین بەرجەستەیە و وجودێکی سەڕانگێزە و‬ ‫هەمو خراپەیەکی ئەخەینە پاڵ ‪ ،‬لەڕاستیا مادام مرۆڤ بیرکردنەوەی تایبەتی‬ ‫خۆی هەیە هیچ گومان لەوەدانیە زۆرکات لە شەیتان خراپترە ‪ ....‬ئەهەریمەن‬ ‫تەنها 'ئەنگر مئی نو'ە کە لە خودی بیر کردنەوەی خەڵکیەوە سەرچاوە ئەگرێ‬ ‫‪' ،‬ئەنگر' واتە پیس و ناشرین و خراپ ‪ ،‬مئینو' واتە هەرشتێ لە کردار و گوتە‬ ‫و ئەندێشە ‪ ،‬تەنانەت 'ئادەم و حەوا'ش بیرکردنەوەی خراپەی خۆیانبو وایکرد‬ ‫وەهم دروستبێ کەواتە واقع دیارە ‪ ،‬نابینا نەزەری مەردمە ‪ ،‬من لەڕوی‬ ‫یەزدانەوە کە ڕاستیە ‪ ،‬ڕاستی بە خەڵک دەڵێم بەدەر لەو هیچ ڕاستیەک نیە ‪،‬‬ ‫کات وجودی نیە ‪ ،‬ژیان نیە ‪ ،‬شادی و ئارامی نیە ‪ ،‬کەوابو وەرن ببنە یاوەری‬ ‫یەزدان ‪ ،‬ئەو خۆی ئەتان ژێنێ ‪ ،‬کاتێ ئێوە هێزی کارێکی بچوکتان نیە بۆچی‬ ‫بیر لە ئەنجامەکەی ئەکەنەوە ؟ هەر کام لە ئێوە ئەگەر مەزدا لە خۆیدا‬ ‫بدۆزێتەوە ئەتوانێ گیان بەبەری داروبەردا بکا ‪ ،‬بنجەگیا لە وشکانی هەلکەنێ‬ ‫و لە دەریادا شینیبکاتەوە ‪ .‬کەم بڕواینە گەر ئێوە تۆزقاڵی ئیمانتان هەبوایە‬ ‫هەرچیتان بخواستایە ڕویئەدا وەک ئەوەی ئێوە بی ئافراێنن ‪ .‬بڕواننە گوڵەکان‬ ‫نە زەحمەت دەکێشن و نە کاردەکەن وەک ئەوەی کە ئێوە دەیکەن کەچی خودا‬


‫ئەیان ژێنێ ‪ ،‬خودا هەمومان دەژێنێ و هەموان ئە پارێزێ ‪ ،‬خۆشبەختبن کە‬ ‫بەدیهێنەرێک ئەبینن کە خودی باشەیە ‪ ،‬هەرکام لەئێوە دەرفەتی دیدەنی ئەوتان‬ ‫هەیە ‪ ،‬تاکە دەرفەتێ کە تۆ هەتە و یاوەری ئەهریمەنیش هەیەتی تەنانەت بۆ‬ ‫خودی ئەهریمەنیش فەراهەمبێ ئەوەیە کەداوای لێخۆشبونتان رەوایە ‪ ..‬خودا‬ ‫بەخشندەیە ‪ .‬وەرن چاک‪-‬بین و خراپەی خەڵکی بسڕینەوە ‪ ،‬من ڕقم بەرامبەر‬ ‫هیچ کەس نیە تەنها بەرامبەر خودی ئەهریمەن و ئەرتا نەبێ ‪ ،‬وەرن رێگایەک‬ ‫شکدەبەین کە زیاتر لە کێوەکان دەرونتان بڵنتربێ ‪ ،‬بۆ ئەوە با تێڕامێنین لە کێو‬ ‫و هەرد و کانی و ژیانی ئاهۆرا تا لەخۆماندا ئەو ببینین‪ ،‬دەزانن هەمو شتێ کە‬ ‫وجودی هەیە ئافەریدەگار ئافرندویەتی نەک کەسێکیتر !! کەوایە ئەوتان‬ ‫خۆشبوێ چۆکدامەدەن لەبەردەم ) بەرد و گاو و ئەستێرەکاندا ئەوانە خودانین!!!‬ ‫( ‪ ،‬بەڕاستی ئەی نەوەی سپیتمان ‪ ،‬دەپرسن لێت ئاینی ڕاستی کامەیە؟ تۆ‬ ‫وەڵمیان بدەرەوە ‪ :‬ئاینی من ئەوەیە کە راستی بڵێم و بە چاک و خراپ هەقی‬ ‫خۆیان بدەم ‪ ،‬کە پرسیشیان بۆ خودا نابینین بڵێ ‪ :‬خودای من ئەوەیە کە 'من و‬ ‫ئێوە و هەمو ئەوانەی کە ئەیبینن و هەستی پێئەکەن و هەمو ئەوانەشی کە‬ ‫بیری لێ ئەکەنەوە' بەدیهێناوە ‪ ،‬ئایا ئێوە دەتوانن بیرکردنەوە ببینن؟ ئایا‬ ‫دەتوانن ئازار و خۆشی ببینن و بەرجەستەی بکەن؟ ‪ ،‬چۆن پشت لە‬ ‫سەروەرێک ئەکەن لەکاتێکا میهرەبانترینە و ئە‌شقەکەی فەرامۆشەکەن؟ چۆن‬ ‫ئەتوانن رێگایەک لە لێواری فەنابون بگۆرنەوە بە دۆناودۆن؟ چۆن ئەتوانن واز‬ ‫لە گوڵەکە بێنن و دوای دڕکەکەی بکەون؟ بانگیان بکە ‪ :‬یەزدان لێونلێوە لە‬ ‫شادمانی و چاکە ‪ ،‬ئیتر بۆ ئادەمیزاد لە یەزدانەوە فێرنابێ تۆوی چاک بچێنێ تا‬ ‫دروێنەی خێربکات؟ بەڕاستی دەرونی ئادەمیزاد سەرەتا پاک و جوانە وەک‬ ‫تۆوی لۆتۆس بە ئەشقەوە گەشەئەکا و ئەبێتە دروشمی پەروەردگار ‪ ،‬خودا‬ ‫مرۆڤی بەچاکی دروستکرد ‪ ،‬کام دز بە دزێتی لەدایک بوە ؟ کام جەلد بە‬ ‫جەلدی لەدایکبوە ؟ لەو بڕوانن تا بزانن کێیە؟ کێیە سەروەری جیهان ؟ کێیە‬ ‫گیانی پێ بەخشیون؟ ئاهۆرا کاتێ نەهامەتیتان پێ ئەبەخشێ لە خۆشەویستی و‬ ‫بەسەرکردنەوەی ئێوەوەیە لەمە نیگەران مەبن ‪ ،‬یەزدان لەیادمەکەن چونکە‬ ‫یادی ئەو بۆ خۆی تیمار و ئاسودەگیە‪ ،‬مەزدا هەمو کاتێ ئێوەی لەیادە و نیازی‬ ‫پێتانە ‪ ،‬من بەڕاشکاوی پێان ئەڵێم هەڵەبکەن ‪ ،‬بگلێن ‪،‬شکست خواردوبن ‪،‬‬ ‫ئازار بچێژن و بگرین ‪، ....‬چونکە ئاهۆرامەزدا لە چەردە پیرۆزەکانیا‬ ‫ئەفەرموێ ‪' :‬پێویستە تاقیکردنەوە هەبێ تا زانین وجودی هەبێ' ‪ .‬لەدوای هەر‬ ‫گلنێ بە ئە‌شقێکی ئیلهیەوە هەستنەوە و بەراستی ببنە یاوەری چاکە ‪ ،‬یەزدان‬ ‫یاوەرتانە و لە هیچ وەهم و ترسێکدا تەنیاتان ناکات‪ ،‬لەهەرکوێبن و هەرچۆنبن‬ ‫لەگەڵیا هەر ئێوەی خۆشەوێ و بەئاگایا پێتان ‪ ،‬وەرن ئەو بپەرستن و چێژ لە‬ ‫ڕۆحیانەتی خاڵی لەگوناه وەرگرن ‪ ،‬زانابن بەوەی هەرگیز دەرگایەک بەروی‬ ‫هیچ کەسدا داناخرێ و دانەخراوە تا تۆ دووەم کەسبی ‪ ...‬بیرکەنەوە خوا‬ ‫ڕوناهیە و خۆشوگوزەرانی ئێوەی دەوێ ‪ .‬دە ئێوەش لەرێگای خۆشویستنی‬ ‫مرۆڤ و ئاژەڵ و زیندوەرانەوە لەڕێگای ئارامی و پیرۆزی )زار و زهن(تانەوە‬


‫لەگەڵ خواکەتان کە )تاکە بەدیهێنەر و سەروەری زانایە( زیاتر و زیاتر تەڤلی‬ ‫یەکتربن ‪ ،‬حوکمی چاو مەدەن و ژیان لەخەڵکی مەستێننەوە ‪ ،‬ژنان هاوشان و‬ ‫هاوئاستی پیاوان بۆیە ئەگەر بتانەوێت ژیاریبن و ڕاستی پەرستبن ئەبێ‬ ‫یەکسانی نێوانتان بپارێزن چونکە ئەمە خواستی ئاسمانە ‪ ،‬یەزدان ئەوەی‬ ‫دروستکاری ژیانە ئەتوانین بیناسین ‪ ،‬بیری لیبکەنەوە و لە هەبوەکان بکۆڵنەوە‬ ‫تا لەرێگایەوە بگەن بە بەدیهێنەرەکەی! گەر دەتانەوێت خەڵکی لەسەر بنەمای‬ ‫بڕوای خۆتان جیهان ببینن بەمچەشنە ڕەفتارکەن ‪ :‬هەر ئەو وانەیی کەلە‬ ‫بەدیهێنەری خۆتانەوە فێریبەن ئاواش لەگەڵ خەڵکی سەودابکەن و ئەشقی‬ ‫خودایان پێببەخشن ‪ ،‬ببینن چەند بۆ یەزدان خراپن لەکاتێکا ئەو بۆتان چەند‬ ‫باشە ‪ ،‬بزانن ئاهۆرا یارمەتیتان ئەدا و ئێوە ڕەتیەکەنەوە ‪ ،‬دڵنیابن سەرچاوەی‬ ‫هەمو خۆشگوزەرانی و خەمۆکیەک لەخۆتانەوەیە‪ ،‬لەبەر ئەوەی ئەو‬ ‫سروشانەی دەچنە ناو مرۆڤەوە پیرۆز و پاکن تەنها تاریکی نەبێ‪،‬بەپێچەوانەوە‬ ‫هەمو ئەوانەی لە مرۆڤە دێنە دەرێ پیس و بۆگەنن تەنها ڕوناکی نەبێ ‪،‬‬ ‫ئاهۆرامەزدا بە زانایی خۆی 'ڕوناهی' بە پایەی ڕاستی هەژمارەکا بۆیە ڕوناهی‬ ‫هەموکات دژی تاریکیە ‪ ،‬کاتێ خۆر هەڵدێ و ڕوناهی ژیان دائەپۆشێ تاریکی‬ ‫لەهیچ سوچێکی ئەم جیانەدا ناتوانێ خۆی مەڵسبات ‪ .‬ئەی ئیمانداران دەتوانن‬ ‫ببنە بەشێک لە هەقیقیەت و لە نەمریدا بژین ‪ ،‬دەشتوانن ببنەوە بە جاویدانی‬ ‫ئاهۆرا و لەڕەهایی ئەودا ببنە گەردێک لە ڕوناهی ‪ ،‬ڕوناکی لەکوێبێ ژیان و‬ ‫جاویدان لەوێیە ! با خەڵكی بەزۆر نەکەین بە خواپەرست هەتا ئەوکاتەی خۆیان‬ ‫لەراستیەکان تێدەگەن با هێمنبین و ئارامگرتوانە نوری مەزنترین مەزنی ببین‬ ‫چونکە لەتەواوی مێژودا لپەڕەیەک نابینی مرۆڤ بە زەبەر و زەنگ کرابێت بە‬ ‫زەردەشتی چونکە گەر وابوایە دەبو هەمو گەلنی ناوەڕاست و ڕۆژئاوای ئاسیا‬ ‫!!!! ئێستا زەردەشتی)خوا پەرست( بونایە‬ ‫ئەم گوتارە هاوبیرانە لەگەڵ سروشەکانی)سوشیانت( عیسای ناسڕی تێکەڵ*‬ ‫کراوە‬

‫نوسینی ‪ :‬ژیار سروش‬


sroshjiyar@gmail.com

sruşekanî peyamber 'zerdeşt' .. kontrîn endêşey kurdstanî dêrîn  

سروشەکانی پەیامبەر 'زەردەشت' کۆنترین ئەندێشەی کوردستانی دێرین

sruşekanî peyamber 'zerdeşt' .. kontrîn endêşey kurdstanî dêrîn  

سروشەکانی پەیامبەر 'زەردەشت' کۆنترین ئەندێشەی کوردستانی دێرین

Advertisement