Page 1

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011 - 2012

αριθμός φύλλου 14

Το πνεύµα των Χριστουγέννων Τ

ούτες τις μέρες, από την αρχή του Δεκεμβρίου μέχρι και τα Θεοφάνεια, όλοι μιλούν για «το πνεύμα των Χριστουγέννων». Στολίδια, λαμπιόνια, ετοιμασίες, δώρα, αγορές, χαρά και προσμονή σε πρόσωπα μικρών και μεγάλων, φτιάχνουν αυτό το σκηνικό. Ένα πανηγύρι φωτός, χρωμάτων, μυρωδικών και διαφορετικής απ’ ότι τον υπόλοιπο χρόνο διάθεσης, έρχεται ν’ αλλάξει για λίγες μέρες τη ζωή μας, άλλα και την όψη των σπιτιών, των δρόμων, των πόλεων.

Τα Χριστούγεννα δεν είναι μόνο όλα τα παραπάνω, δηλαδή χρώματα, φώτα

και δώρα. Τα Χριστούγεννα είναι μια γιορτή που γεμίζει την ψυχή μας αγάπη.

Καλλιόπη Φιστέ Δ΄2

Tο σπάσιµο του ροδιού

ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Μ

έχρι την εμφάνιση της γαλοπούλας το 17ο αιώνα, στην Ελλάδα συνήθιζαν να τρώνε τα Χριστούγεννα χοιρινό, κότα ή πετεινό συνοδευμένα από το απαραίτητο Χριστόψωμο με τα στολίδια του. Τα γλυκίσματα ήταν πολλά, αλλά ξεχώριζαν πάντα οι κουραμπιέδες, τα μελομακάρονα, οι δίπλες και η βασιλόπιτα. Το βράδυ της Πρωτοχρονιάς πρώτη θέση στο τραπέζι έχει η βασιλόπιτα που τη ζυμώνουν οι νοικοκυρές με ειδικό τρόπο και τη στολίζουν με διάφορα στολίδια. Μέσα

Αυτή την αγάπη πρέπει να τη δείξουμε σε όλους τους συνανθρώπους μας, σε ανθρώπους που μας έχουν ανάγκη και αυτές τις μέρες χρειάζονται όσο τίποτα άλλο τη βοήθειά μας. Αυτές τις μέρες όλοι εχθροί και φίλοι συμφιλιώνονται ξεχνώντας τις διαφορές τους. Αυτό είναι το πραγματικό πνεύμα των Χριστουγέννων η Αγάπη και η Ειρήνη που είναι και ο λόγος για τον οποίο ήρθε ο Χριστός μας στη γη.

στη βασιλόπιτα βάζουν ένα νόμισμα. Όταν έρθει η ώρα, ο αρχηγός της οικογένειας τη <<σταυρώνει>> (σχηματίζει δηλαδή τρεις φορές ένα σταυρό στην επιφάνειά της) και στη συνέχεια κόβει το πρώτο κομμάτι του Άγιου Βασίλη, έπειτα του Χριστού στη συνέχεια του φτωχού και του σπιτιού και ακολουθούν τα μέλη της οικογένειας με πρώτη τη νοικοκυρά. Όποιος βρει το νόμισμα είναι ο τυχερός της χρονιάς! Ευθύμιος Ραφαήλ Παπαπέτρος Δ΄2

Έθιμο της Πελοποννήσου

Τ

ο πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην εκκλησία και ο νοικοκύρης κρατάει στην τσέπη του ένα ρόδι , για να το λειτουργήσει. Γυρνώντας σπίτι, πρέπει να χτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας – δεν κάνει να ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του – και έτσι να είναι ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι, για να κάνει το καλό ποδαρικό, με το ρόδι στο χέρι. Μπαίνοντας μέσα, με το δεξί,

σπάει το ρόδι πίσω από την εξώπορτα, το ρίχνει δηλαδή κάτω με δύναμη, για να σπάσει και να πεταχτούν τα σπειριά του παντού και ταυτόχρονα λέει: «με υγεία , ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσα σπειριά έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά». Τα παιδιά μαζεμένα γύρω - γύρω κοιτάζουν τα σπειριά, αν είναι τραγανά και κατακόκκινα. Όσο γερά κι όμορφά είναι τα σπειριά, τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες θα είναι οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος . (Από το ηλεκτρονικό περιοδικό <<Παπάκι>>.) Κωνσταντίνα Φουρναράκη Γ΄2


2

...στη Σπάρτη

Στη Σπάρτη σε κάθε σπίτι, 2-3 μέρες πριν, ζυμώνουν 1-15 καρβέλια ψωμί. Το ένα, που το τρώνε ανήμερα των Χριστουγέννων, είναι το ψωμί του Χριστού και το πλάθουν σε σχήμα σταυρού από ζύμη. Τα άλλα χριστόψωμα τα κάνουν με αμύγδαλα και καρύδια.

... στην Κεφαλλονιά

Χαρακτηριστική είναι μια κεφαλλονίτικη συνήθεια. Όλο το σόι συγκεντρώνεται στο σπίτι του πιο ηλικιωμένου. Στο πάτωμα τοποθετούν 3 δαυλιά χιαστί και πάνω τους βάζουν την κουλούρα. Όλοι κάνουν ένα κλοιό γύρω ακουμπώντας καθένας με το δεξί του χέρι την κουλούρα. Ύστερα ο νοικοκύρης ψάλλει το «Η γέννησή σου Χριστέ ο Θεός...» και ρίχνει λάδι στα δαυλιά, βάζοντάς τα στη φωτιά. Μετά κόβει την κουλούρα και δειπνούν όλοι μαζί.

...στην Κρήτη

Το χριστουγεννιάτικο ψωμί το φτιάχνουν οι γυναίκες με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή. Η ετοιμασία του είναι ολόκληρη ιεροτελεστία: χρησιμοποιούν ακριβά υλικά, ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα, γαρίφαλα και καθώς ζυμώνουν λένε: «Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει.». Όταν πλάσουν το ζυμάρι, παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα, ενώ με την υπόλοιπη φτιάχνουν ένα σταυρό με λωρίδες και τον τοποθετούν πάνω στο ψωμί. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι και στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια, φύλλα, καρπούς, πουλάκια. Για το χρι-

Το Κρυπτόλεξο των Χριστουγέννων

Παναγιώτα Ρερρέ Δ΄1

Λύσεις: Ρούντολφ, Δεκέμβρης, Αι Βασίλης, Στολίδι, Λαμπάκια, Χριστούγεννα, Κάλαντα, Αστέρι, Μπάλες, Γλυκά, Έλκυθρο, Κάλτσα, Καμινάδα.

Έθιµα Χριστουγέννων

στουγεννιάτικο τραπέζι, το Χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί. Το κόβουν ανήμερα τα Χριστούγεννα, ανταλλάσσοντας πολλές ευχές.

...στα χωριά της Μακεδονίας

Το χριστόξυλο είναι ένα έθιμο που το συναντά κανείς στα χωριά της Μακεδονίας. Πρόκειται για ένα πολύ γερό ξύλο από πεύκο ή ελιά που καίγεται στο τζάκι από την παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι τα Φώτα. Πριν βάλουν το ξύλο στη φωτιά , οι γυναίκες καθαρίζουν πολύ καλά το τζάκι, ακόμη και την καπνοδόχο, για να μην μπορούν να μπουν από εκεί οι καλικάντζαροι. Οι άνθρωποι πιστεύουν πως με το χριστόξυλο που καίγεται ζεσταίνεται ο Χριστός. Γιώργος Γεωργούλης ΣΤ΄2

ΓΛΩΣΣΟ∆ΕΤΕΣ 1. Το γυαλί μες το πηγάδι γυαλικομπολογάει. 2. Ανεβαίνω, κατεβαίνω, μπαινοβγαίνω κι ανεβομπαινοβγαινοκατεβαίνω. Αυγουστίνος Καμίνης Γ΄2 1. Πίτα σπανακόπιτα Σπανακολαδοφραγκοσυκοπαντζαροκολοκυθόπιτα. 2. Τρεις έντεκα, τρεις δώδεκα, Τρεις δεκαπέντε κι έντεκα Κι εφτά κι οχτώ και δεκαοχτώ Και πέντε κι έξι και μισό Κι ένα και δύο κι ενάμισι Και πε μου πόσο κάνουν. 3. Ο Παπάς ο παχύς έφαγε παχύ αρνί, γιατί παπά παχύ έφαγες παχύ αρνί; Μιχάλης Καμίνης Ε΄2

Ελευθερία Σβορώνου Ε΄1

ΑΝεΚΔΟΤο

Ο καλός ξυλοκόπος Ένας μεγαλόσωμος νεαρός παρουσιάζεται σε μια εταιρία που ζητάει ξυλοκόπους για να πιάσει δουλειά. - Πού έχετε δουλέψει στο παρελθόν; τον ρωτάει ο υπεύθυνος του προσωπικού. - Στην έρημο της Σαχάρα! απαντά ατάραχος ο νεαρός. - Μα εκεί δεν υπάρχουν δέντρα, ψελλίζει ο προσωπάρχης. - Τώρα πια θέλετε να πείτε! Είδατε τι καλή δουλεία που κάναμε; Γιώργος Γεωργούλης ΣΤ΄2

ΟΙ ΚΑΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ

Οι καλικάντζαροι είναι μια παλιά παράδοση στην πατρίδα μας. Και σε κάθε τόπο, και πιο πολύ στα χωριά, υπάρχουν χίλιοι θρύλοι και έθιμα γύρο από αυτούς. Εμφανίζονται κάθε Χριστούγεννα. Μερικοί λένε ότι είναι πνεύματα, άλλα καλά και άλλα κακά. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι είναι παράξενα όντα, μαλλιαρά και ότι τρυπώνουν στα σπίτια από τις καμινάδες. Τις νύκτες πηγαίνουν και κλέβουν τα φαγητά που βρίσκουν και πιο πολύ τα σύκα γιατί τους αρέσουν πολύ. Όταν τελειώσουν το φαγητό τους αρχίζουν να χορεύουν. Όλοι οι χωρικοί, όταν πλησιάζει το βράδυ, φοβούνται να ξεμυτίσουν από το σπίτι τους, προπάντων τα μικρά παιδιά, ως ότου έρθει η γιορτή των Φώτων, που ρίχνουν το σταυρό και οι καλικάντζαροι εξαφανίζονται. Τότε πάνε και ζούνε κάτω από τη γη. Και εμφανίζονται πάλι τα άλλα Χριστούγεννα. Σε πολλά χωριά ρίχνουν αναμμένα κάρβουνα στα πηγάδια, για να μην τα μαγαρίσουν οι καλικάντζαροι.

Δεν μπορώ να σας εξηγήσω καλύτερα, τι είναι ένας Καλικάντζαρος. Νομίζω πως μπόρεσα να σας δώσω να καταλάβετε περίπου τι είναι. Σε άλλους είναι συμπαθητικοί και σε άλλους αντιπαθητικοί. Θα ήθελα πολύ να έβλεπα ένα Καλικάντζαρο, αλλά νομίζω πως δεν θα το κατορθώσω. Απλούστατα: γιατί δεν υπάρχουν. (Από εγκυκλοπαίδεια) Κωνσταντίνα Φουρναράκη Γ΄2


3

28η Οκτωβρίου 1940

28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Η 28η Οκτωβρίου είναι μια από τις σημαντικότερες εθνικές επετείους μας. Οι Ιταλοί με το δικτάτορα τους το Μουσολίνι έστειλαν τελεσίγραφο στον τότε πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά λέγοντας ότι θέλουν να καταλάβουν την Ελλάδα. Ο Ι. Μεταξάς είπε το ΄΄ΟΧΙ΄΄ και τότε άρχισε ο ελληνοϊταλικός πόλεμος στις 28 Οκτωβρίου 1940. Θέλοντας το σχολείο μας να τιμήσει αυτή τη σημαντική επέτειο διοργάνωσε μια σχολική γιορτή όπως κάθε χρόνο. Τη γιορτή παρουσίασαν τα παιδιά της Γ΄ τάξης με την βοήθεια των δασκάλων τους, της κυρίας Χαρούλας Μπογή και της κυρίας Νάνσυ. Δυο παιδιά αφηγούνταν τα γεγονότα της 28ης Οκτωβρίου. Τα υπόλοιπα παιδιά έλεγαν ποιήματα σχετικά με το θέμα. Ακούσαμε ποιήματα από τη νοσοκόμα από τη γυναίκα της Πίνδου από τους στρατιώτες και από την Ελλάδα. Σε όλη τη διάρκεια της γιορτής οι μαθητές τραγουδούσαν τραγούδια όπως ΄΄Κορόιδο Μουσολίνι΄΄, ΄΄Έφεδρος΄΄, ΄΄Μη με ρωτάς΄΄, ΄΄Μελαχρινέ Ναπολιτάνο΄΄, συνοδευμένα από το αρμόνιο της αγαπημένη μας δασκάλας της μουσικής κυρίας Ντίνας. Ήταν μια πολύ επιτυχημένη γιορτούλα. Γονείς και δάσκαλοι έφυγαν εντυπωσιασμένοι από την προσπάθεια των παιδιών αλλά και από το νόημα της επετείου. Κωνσταντίνα Φιαμού Γ΄2

17η Νοέμβρη Στις 21 Απριλίου 1967 μια ομάδα στρατιωτικών πήραν τη διακυβέρνηση του κράτους της Ελλάδας με τη βία και επέβαλαν τη δικτατορία. Ήταν οι γνωστοί σε όλους δικτάτορες ή χουντικοί Παπαδόπουλος, Μαρκεζίνης και Παττακός. Κυβερνούσαν αυστηρά και είχαν καταργήσει κάθε είδους ελευθερία. Κανείς δεν είχε το δικαίωμα να πει τη γνώμη του και να εκφράσει την άποψή του. Αν κάποιος το έκανε τότε συλλαμβανόταν και οδηγούνταν στην εξορία, στη Μακρόνησο ή τη Γαύδο. Στις 14 Νοεμβρίου 1973 οι φοιτητές ξεσηκώθηκαν και κλείστηκαν στο Πολυτεχνείο. Τα συνθήματά τους ήταν ΨΩΜΙ – ΠΑΙΔΕΙΑ – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ ΚΑΤΩ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ, ΟΛΟΙ ΕΝΩΜΕΝΟΙ. Τρεις μέρες αγωνίζονταν και ζητούσαν τα δικαιώματά τους. Μαζί τους στάθηκαν πολλοί απλοί πολίτες, μαθητές, εργάτες, αγρότες. Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου ένα τανκ στέκεται απέναντι από την μεγάλη πόρτα του Πολυτεχνείου. Απειλεί τους φοιτητές ότι θα την ρίξει. Κανένας όμως δε δείλιασε για να φύγει. Είχαν αποφασίσει ότι ήταν ελεύθεροι και έτσι ελεύθεροι θα πέθαιναν. Σύμφωνα λοιπόν με τις μαρτυρίες των φοιτητών την ώρα που τραγουδούσαν τον Εθνικό Ύμνο το τανκ κατευθύνεται πάνω τους. Πολλοί φοιτητές έπεσαν νεκροί και αρκετοί τραυματίστηκαν. Η τάξη μας (Έ΄ Δημοτικού) τίμησε όλους αυτούς τους φοιτητές που έδωσαν την ίδια τους τη ζωή για να φύγει η χούντα και να λάμψει ξανά ο ήλιος της Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Με τη γιορτή που κάναμε τους αφιερώσαμε πολλά ποιήματα και όμορφα αγωνιστικά τραγούδια. Μερικοί μαθητές μας διηγήθηκαν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου με ένα σκετς που ήταν όλο το χρονικό της εποχής. Κάναμε ενός λεπτού σιγή για τα θύματα. Όλοι ήταν συγκινημένοι γιατί τους μεταφέραμε όλα τα συναισθήματα των ελεύθερων αγωνιζομένων φοιτητών. Κωνσταντίνος Κλεισσάς - Κλεοπάτρα Καλαμάκη Ε΄2

Το μήνυμα των φοιτητών Κάποτε μία χούφτα ανθρώπων φώναζε «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία». Τι ήθελαν αυτοί οι τρελοί; Δικαίωμα στην εργασία,

σωστή παιδεία, ελεύθερη σκέψη. Φέτος συμπληρώθηκαν 38 χρόνια από εκείνη την αξέχαστη έφοδο των τανκς πάνω στα νιάτα, που έβαλαν μπροστά τα σώματά τους για να υπερασπιστούν το πολίτευμα το οποίο θέλουν όλοι οι λαοί: τη δημοκρατία αυτήν που τους είχαν στερήσει οι δικτάτορες επτά χρόνια πριν. Οι φοιτητές του Πολυτεχνείου ξεσηκώθηκαν παρασύροντας στο δρόμο τον κόσμο της Αθήνας. Έγιναν ήρωες και άφησαν στις επόμενες γενιές έναν κόσμο γεμάτο ελπίδα. Ονειρεύτηκαν και κράτησαν τις αξίες τους χωρίς να τις αφήσουν να χαθούν στους φοβισμένους καιρούς μας. Εμείς οι μικροί μαθητές, πρέπει να στηρίξουμε το έργο τους και να εμπνεόμαστε από αυτούς. Όπως είπε ο άνθρωπος στον οποίο ανήκει η φωνή του παράνομου ραδιοσταθμού των εξεγερμένων φοιτητών «Καλύτερα να αγωνίζεται κανείς, ακόμη και μάταια, παρά να κοιμάται» Γιάννης Μαυρέλος Ε΄2

Λέμε ΝΑΙ στη Δημοκρατία γιατί: • Η εξουσία πηγάζει απ’ το λαό, αφού εκλέγουν υπεύθυνους αντιπροσώπους στη Βουλή. • Όλοι έχουν ίσα δικαιώματα στη παιδεία, στην εργασία χωρίς να γίνεται διαχωρισμός πλουσίων και φτωχών. • Όλοι εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους.

Λέμε ΟΧΙ στη Δικτατορία γιατί: • Η εξουσία ασκείται από ομάδα ανθρώπων (πολιτικών ή στρατιωτικών) τους δικτάτορες. • Οι δικτάτορες αποφασίζουν για τους πολίτες χωρίς να ζητάνε τη γνώμη τους. • Οι πολίτες δεν έχουν δικαιώματα και ελευθερίες. • Ασκείται μεγάλη βία στο λαό με βασανιστήρια και εξορίες. • Δεν υπάρχει ελευθερία λόγου. Σάρα Χαλλήλι – Μαρία Βαγιανού – Γιόνης Ζάτσε Στ΄2

Ξημερώνει 28η Οκτωβρίου!

Σαν σήμερα στις 28 Οκτώβρη 1940 οι Ιταλοί ζητήσανε να τους παραδώσουμε τη χώρα μας. Αλλά όλοι οι Έλληνες ενωμένοι απάντησαν το ηρωικό ΟΧΙ στους Ιταλούς και άρχισαν τον πόλεμο για την ελευθερία τους. Στα βουνά της πατρίδας μας δόθηκαν σκληρές μάχες και γράφτηκαν λαμπρές νίκες. Όμως σε βοήθεια των Ιταλών ήρθαν και οι Γερμανοί. Όλοι μαζί καλά εξοπλισμένοι με σύγχρονα όπλα επιτέθηκαν στο λαό μας. Οι Έλληνες εδώ για την πατρίδα μας τα πάντα. Υπέφεραν κακουχίες, βασανιστήρια, πείνα ακόμα και το σκληρό θάνατο. Οι Ελληνίδες πολέμησαν στο πλάι των ανδρών και βοήθησαν στον αγώνα. Γι’ αυτό κι εμείς γιορτάζουμε με ιδιαίτερες τιμές τη μέρα αυτή. Το σχολείο μας σημαιοστολίστηκε, τα παιδιά απάγγειλαν ποιήματα. Έτσι λοιπόν πρέπει να τιμούμε τους προγόνους μας και να τους έχουμε πάντα για φωτεινό παράδειγμα. Αναστασία Βενέτου Γ΄2

11η Νοεμβρίου 1912

1912 Μετά από 346 χρόνια σκλαβιάς (κατάληψη της Χίου από τους Τούρκους 17 Απριλίου 1566) το νησί μας απελευθερώνεται από τον ελληνικό στρατό υπό το Συνταγματάρχη Δελαγραμμάτικα. Αρχίζει η απόβαση στο Κοντάρι. Οι Τούρκοι εγκαταλείπουν το Κάστρο, αποκρούουν ανεπιτυχώς την απόβαση, αποσύρονται στο εσωτερικό, οχυρώνονται στις Καρυές και στο Πιτυός. Οι μάχες κρατούν μέχρι τις 20 Δεκέμβρη 1912 οπότε και παραδίδονται. Στο εγχείρημα λαμβάνει μέρος και το Πολεμικό Ναυτικό υπό τον πλοίαρχο Ιωάννη Δαμιανό. Ιωάννα Χιονά Δ΄2

Στις 10/11/2011, η Δ΄ τάξη του 7ου δημοτικού σχολείου Χίου έκανε μια γιορτή που είχε ως θέμα την Απελευθέρωση της Χίου. Όλα τα παιδιά είπαν ωραία ποιήματα και η μουσική συνοδευόταν με τον υπέροχο ήχο του αρμόνιου της κ. Ντίνας. Στη γιορτή πέρασαν όλα τα παιδιά και οι γονείς υπέροχα. Εκτίμησαν τη δικιά μας προσπάθεια και των δασκάλων μας, της κ. Άννας και του κ. Παντελή. Όλοι μας περάσαμε ευχάριστα και φύγαμε με ένα χαμόγελο στα χείλη και αισθανθήκαμε υπερήφανοι για τους προγόνους μας που χάρη σ’ αυτούς είμαστε τώρα ελεύθεροι. Ευθύμιος Ραφαήλ Παπαπέτρος Δ΄2


4

ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Μουσείο Ιστορίας της Εκπαίδευσης

ΣΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΡΑΗ Στα μέσα του Νοέμβρη, η τάξη μας Γ2 μαζί με τη δασκάλα μας κ. Χαρούλα Μπογή επισκεφτήκαμε τη Βιβλιοθήκη Κοραή, που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης δίπλα από τη Μητρόπολη Χίου. Έξω από την είσοδο υπάρχει ένα ωραίο μαρμάρινο άγαλμα του Κοραή. Όταν φτάσαμε εκεί μας υποδέχτηκε μια ευγενική κυρία και μας ξενάγησε στη βιβλιοθήκη. Είδαμε αρκετά εντυπωσιακά πράγματα. Μερικά από αυτά ήταν τα 200.000 βιβλία, η συλλογή με τα κοχύλια και το πιο εντυπωσιακό ήταν το χειρόγραφο βιβλίο, που έγραψε ο Κοραής με πένα. Ανεβήκαμε τις σκάλες και είδαμε τις παραδοσιακές στολές που φορούσαν σε κάθε χωριό της Χίου. Στη δίπλα αίθουσα ήταν μια ξύλινη καρέκλα, όπου γεννούσαν οι γυναίκες τα παλιά χρόνια και η κούνια που κοιμόντουσαν τα μωρά. Ακούσαμε για τον τρόπο που κούρευαν τα πρόβατα και έφτιαχναν το μαλλί και

έπλεκαν ρούχα και κάλτσες. Μετά περάσαμε στη δανειστική βιβλιοθήκη, όπου μας διάβασαν την όμορφη ιστορία του Χάνσελ και της Γκρέτελ. Ευχάριστη έκπληξη ήταν τα παιχνίδια που παίξαμε στο υπόγειο της βιβλιοθήκης και η αναπαράσταση από εμάς του παραμυθιού που ακούσαμε. Περάσαμε πάρα πολύ ωραία και θα μας μείνουν αξέχαστα τα 200.000 βιβλία καθώς και το χειρόγραφο του Κοραή με την πένα του. Πραγματικά άξιζε πολλά αυτή η επίσκεψη. Αυγουστίνος Καμίνης – Κωνσταντίνα Φουρναράκη – Γιάννης Ξενάκης Γ΄2

Δελφίνια Τα δελφίνια είναι θαλάσσια θηλαστικά, συγγενικά με τις φάλαινες. Υπάρχουν περίπου 40 είδη δελφινιών από 17 γένη. Η ονομασία αναφέρεται κυρίως στα «γνήσια δελφίνια» της υπό-οικογένειας των Δελφινίδων που επεκτείνεται όμως και σε άλλα είδη «μη γνήσια δελφίνια», όπως την οικογένεια των Πλατανιστιδών και των Στενιδών. Το δελφίνι τρέφεται με Κεφαλόποδα, μαλακόστρακα και επίσης μικρά ψάρια. Οι ψαράδες συνήθως το φοβούνται γιατί σχίζει τα δίχτυα τους, ωστόσο υπάρχουν αρχαίες μαρτυρίες για συνεργασία ανθρώπων και δελφινιών στο ψάρεμα, μεταξύ άλλων από

τον Πλίνιο τον πρεσβύτερο ενώ μια τέτοια συνεργασία διατηρείται ακόμα και σήμερα στην πόλη Λαγκούνα της Βραζιλίας. Εκεί τα δελφίνια οδηγούν τα ψάρια στην ακτή που βρίσκονται οι ψαράδες και τους δίνουν σήμα όταν πρέπει να ρίξουν τα δίχτυα τους. (Πηγή: Βικιπαίδεια)

ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ Τα αεριούχα αναψυκτικά με ή χωρίς ζάχαρη προκαλούν τη διάβρωση των δοντιών. Καταστρέφεται η αδαμαντίνη και έτσι γίνονται πιο αδύναμα, πιο λεπτά και προκαλείται η τερηδόνα.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ 1. Να πίνετε τα αναψυκτικά με καλαμάκι έτσι ώστε να μην έρχονται σε επαφή με τα δόντια.

και αναψυκτικά

2. Να ξεπλένετε το στόμα σας με άφθονο νερό μετά την κατανάλωσή τους. 3. Άν καταναλώνετε αναψυκτικά προτιμήστε αυτά που είναι σε τενεκεδάκια και όχι σε μπουκάλια, γιατί πίνετε λιγότερο. 4. Να ενημερωθείτε εσείς και οι γονείς σας για τις συνέπειες των αναψυκτικών στην υγεία σας. (Από εφημερίδα) Χριστόφορος Φαφαλιός Γ΄1

Σονόρα Χαλλήλι Δ΄2

Την Πέμπτη 1η Δεκεμβρίου το Δ΄2 επισκέφτηκε το Βούρειο Δημοτικό Σχολείο Λιβαδίων όπου υπάρχει το Μουσείο Ιστορίας της Εκπαίδευσης. Εκεί μας ξενάγησε η κυρία Ελένη Φρεζούλη. Στην πρώτη αίθουσα μας έδειξε πως ήταν τα πρώτα θρανία, παλιές τσάντες και τον άβακα (παλιό αριθμητήρι). Στη δεύτερη αίθουσα είδαμε φωτογραφίες από παλιούς διευθυντές και δασκάλους και κάποια από τα βιβλία τους. Στην τρίτη αίθουσα μας μίλησε για το πως ήταν τότε μια τάξη. Είδαμε τους παλιούς τόνους και πνεύματα (περισπωμένη, δασεία, ψιλή, βαρεία), τα ρούχα που φορούσαν (ποδιές), τον δάσκαλο με τη βέργα και πως χτυπούσαν το κουδούνι. Στην τέταρτη αίθουσα, την αίθουσα του συσσιτίου μας είπε ότι παλιά επειδή πολλά παιδιά πέθαιναν από αρρώστιες τα έβαζαν να πίνουν ένα ποτήρι γάλα και μια κουταλιά μουρουνέλαιο, το οποίο μας έβαλε να το μυρίσουμε. Στην πέμπτη αίθουσα υπήρχαν τα παλιά βιβλία και κάποια χειροποίητα παιχνίδια (το ξυλίκι, η σβούρα, πάνινες κούκλες, μπάλα από μαλλί, ξύλινα στρατιωτάκια κ.λ.π) . Στην έκτη αίθουσα μας είπε για τις παλιές γραφομηχανές και μας έδειξε μια τεράστια παλιά τηλεόραση. Μας έδειξε, ακόμα, πως έκοβαν βεντούζες εκείνη την εποχή σε κάποιον που είχε κρυολόγημα. Στην τελευταία αίθουσα μας έδειξε την οικογένεια των Βουρείων και παλιές πλάκες γραφής. Στο τέλος παίξαμε διάφορα παιχνίδια. Ήταν μια ωραία εκπαιδευτική επίσκεψη. Φώτης Φακούδης Δ΄2

ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ Όμορφη και πλουμιστή στα λουλούδια κατοικεί. Τι είναι; Η πεταλούδα Γριά δεν είναι, καμπούρα έχει. Άνδρας δεν είναι, μουστάκια έχει. Στο παράθυρο κάθεται, τέσσερα πόδια έχει και όλα τα προσέχει. Τι είναι; Η γάτα Κλεοπάτρα Καλαμάκη – Σοφία Γλύκα Ε΄2

Ανεβαίνει, κατεβαίνει κι γιατρός μπαινοβγαίνει. Τι είναι; Ο πυρετός Ευτέρπη Φαφαλιού Γ΄1

Άνοιξη σ’ ευχαριστώ, καλοκαίρι σε δροσίζω, σε τρέφω το φθινόπωρο, χειμώνα σε ζεσταίνω. Τι είναι; Το δέντρο Σταμάτης Κούτης Ε΄2


5 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΚΟΥΛΟΥΡΑΚΙΑ

ΜΑΜΟΥΛΙΑ

Υλικά

Υλικά

1 κούπα βούτυρο (πρόβιο ή μαργαρίνη) 1 1/4 κούπα cottage cheese (εναλλακτικά τυρί κρέμα) 1 αυγό ολόκληρο και 1 ασπράδι 2 κούπες αλεύρι απλό 2 κούπες κομμένους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, καρύδια, φουντούκια) 1 κουταλάκι του γλυκού corn flour 1/2 κούπα νερό 2 κουταλάκια του γλυκού κανέλα

Υλικά για τη ζύμη 1 κιλό βούτυρο 1/2 κιλό γάλα 1/2 κιλό ζάχαρη 2 κιλά αλεύρι για όλες τις χρήσεις 1 κοφτή κουταλιά σόδα 3 ποτηράκια κονιάκ 9 αυγά

Εκτέλεση

Υλικά για τη γέμιση 1/2 κιλό αμύγδαλα αλεσμένα 2 κουταλιές ζάχαρη Κανέλα Κακάο Λίγο ανθόνερο

Εκτέλεση Βάζουμε το γάλα με το βούτυρο στη φωτιά μέχρι να βράσει. Ρίχνουμε λίγο-λίγο το αλεύρι ανακατεύοντας συνεχώς μέχρι να ψηθεί η ζύμη. Κατεβάζουμε τη ζύμη από τη φωτιά και τη μεταφέρουμε σε λεκάνη για να κρυώσει. Αφού κρυώσει, προσθέτουμε τα αυγά και τη σόδα διαλυμένη στο κονιάκ. Ζυμώνουμε τα υλικά μέχρι η ζύμη να πλάθεται κανονικά. Ανακατεύουμε τα στερεά υλικά της γέμισης και προσθέτουμε το ανθόνερο τόσο όσο να υγρανθούν τα υλικά. Ανοίγουμε στη χούφτα μας τη ζύμη, βάζουμε λίγη γέμιση και κλείνουμε καλά. Ψήνουμε στους 180° C και όταν τα βγάλουμε από το φούρνο, τα ραντίζουμε με ανθόνερο (προαιρετικά) και τυλίγουμε στην άχνη. Μαρκέλλα Φαφαλιού Δ΄1

Αναμιγνύετε το βούτυρο με το cottage cheese μέχρι να γίνουν ομοιόμορφος πολτός. Ρίχνετε το αλεύρι και πλάθετε. Χωρίζετε τη ζύμη σε 4 κομμάτια. Την αφήνετε στο ψυγείο όλο το βράδυ. Προθερμαίνετε το φούρνο στους 200°C και βουτυρώνετε ένα σκεύος. Αναμιγνύετε καλά το αυγό, τους ξηρούς καρπούς, το νερό, την κανέλα και το corn flour, δημιουργώντας έτσι μία γέμιση για τα κουλουράκια. Κατόπιν κόβετε τη ζύμη σε μικρά κομμάτια και ανοίγετε φύλλο. Σε κάθε μικρό φύλλο ρίχνετε λίγη γέμιση και κλείνετε. Ψήνετε σε χαμηλή θερμοκρασία για 15 λεπτά περίπου. Παναγιώτα Ρερρέ Δ΄1

ΨΑΘΟΥΡΙΑ Ή ΔΙΠΛΕΣ Υλικά

1 ποτηράκι του κρασιού λάδι 1 ποτηράκι του κρασιού νερό 1 ποτηράκι του κρασιού χυμό πορτοκαλιού 1/2 ποτηράκι του κρασιού κονιάκ 2 κουταλιές της σούπας ζάχαρη άχνη ξύσμα από ένα πορτοκάλι αλεύρι για όλες τις χρήσεις όσο πάρει για να γίνει μια ζύμη μαλακή και να μην κολλάει στα χέρια .

Σιρόπι

ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΠΙΤΑ Υλικά

1 πακέτο φύλλα κρούστας 1 κεσεδάκι γιαούρτι αγελαδινό 1 κούπα καλαμποκέλαιο 1 κούπα ζάχαρη 4 αυγά 1 κουταλάκι baking powder Ξύσμα από 2 πορτοκάλια Για το σιρόπι: Το χυμό από τα πορτοκάλια 2 κούπες νερό 1 1/2 κούπα ζάχαρη

500 γραμμάρια μέλι 1 ποτήρι νερό φλούδα από 1 πορτοκάλι

Εκτέλεση Σουρώνουμε ένα-ένα τα φύλλα και τα τοποθετούμε σε ορθογώνιο βουτυρωμένο ταψί. Ανακατεύουμε όλα τα υλικά πολύ καλά μέχρι να γίνουν σαν κρέμα και περιχύνουμε τα φύλλα από πάνω και ενδιάμεσα. Ψήνουμε στους 170 - 180°C μέχρι να ροδίσει η επιφάνεια. Μόλις βγει από το φούρνο σιροπιάζουμε. Μάνος Στουπάκης Δ΄1

ΔΙΠΛΕΣ ΜΕ ΑΛΕΥΡΙ ΚΑ

Ι ΜΑΣΤΙΧΑ

Υλικά

3 φλιτζάνια τσαγιού αλε ύρι 3 αυγά 1 φλιτζάνι μαστίχα (λικ έρ) 1 κουταλάκι baking pow 2 κουταλιές ζάχαρη άχν der η κανέλα

Εκτέλεση

Ζυμώνετε ώστε η ζύμ η να γίνει σφικτή. Κόβετ ε τη ζύμη σε λωρίδες, αφού πρώτ α πλάσετε να γίνει λεπ τή και τις δένετε κόμπο. Τις τηγ ανίζετε σε καυτό λάδι. Τις σερβίρετε με άχνη και κανέλα ή με μέλι και καρύδια ή ακό μη τις ρίχνετε και σε σιρόπ ι. Αυγουστίνος Καμίνης Γ΄2

το βράζουμε για 5 λεπτά

Εκτέλεση Ανακατεύουμε όλα τα υγρά υλικά και στο τέλος προσθέτουμε το αλεύρι. Αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί και ανοίγουμε φύλλο. Κόβουμε λωρίδες και πατάμε στη μέση δημιουργώντας μικρούς φιόγκους. Τηγανίζουμε σε μπόλικο λάδι. Σιροπιάζουμε και πασπαλίζουμε με τριμμένο καρύδι. Βαγγέλης Οικονόμου Δ΄2

Βασιλόπιτα Θαύμα Υλικά

1 φλιτζάνι βιτάμ ή βούτυρο 1 1/2 φλιτζάνι ζάχαρη 1/2 φλιτζάνι σταφίδες ξανθές 1/2 φλιτζάνι καρύδια χονδροκομμένα 1/2 φλιτζάνι γάλα χλιαρό 3 φλιτζάνια τσαγιού αλεύρι 4 αυγά 3 κουταλάκια κοφτά μπέικιν πάουντερ 2 χαρτάκια βανίλια

Εκτέλεση

Χτυπάμε στο μίξερ το βούτυρο λίγο μόνο του και μετά τη ζάχαρη, τα αυγά και σε λίγο βάζουμε το χλιαρό γάλα το (όχι καυτό). Αφού λιώσει η ζάχαρη συνεχίζουμε με το Αφού ες. βανίλι τις και τερ πάουν ν αλεύρι, το μπέικι ρίχνου μίξερ, το τάμε σταμα ορφο ομοιόμ μείγμα γίνει μία με ε τεύουμ ανακα και ες σταφίδ τις ια, με τα καρύδ ο σπάτουλα. Αδειάζουμε το υλικό σε ένα βουτυρωμέν φούρένο ρμασμ προθε σε με ψήνου το ταψί Νο 32 και νο στους 180 βαθμούς, πάνω κάτω, για μία ώρα. Διακοσμούμε την πίτα μας πριν μπει στο φούρνο με αμύμε γδαλα (χρόνια πολλά, καλή χρονιά και το νέο έτος άχνη με ας λίζοντ πασπα ο ψήσιμ το μετά αριθμούς) ή ζάζάχαρη. Αν θέλουμε διακοσμούμε πάνω στην άχνη και όλους σε ία επιτυχ Καλή ες. σταφίδ ς χαρη με μαύρε χρόνια πολλά. Δήμητρα Σκόρδου Ε΄2


6

ΕΛΙΕΣ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ, ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ Ελιές

Η συγκομιδή για τις επιτραπέζιες ελιές αρχίζει στα μέσα του Σεπτέμβρη και συνεχίζεται για 2 μήνες για τις πράσινες ελιές και έως 6-7 μήνες για τις υπόλοιπες, ανάλογα με τον τύπο της ελιάς και τη γεωγραφική της θέση. Οι πράσινες ελιές – λιγότερο ώριμες από τις μαύρες – μαζεύονται πρώτες. Στη συνέχεια συλλέγονται όλες οι φυσικές μαύρες ελιές που αποτελούν έναν από τους πιο γνωστούς «μεζέδες» της χώρας: οι σφιχτοδεμένες ελιές Καλαμών με τη μυτερή άκρη και οι ζουμερές ελιές της Άμφισσας. Η τελευταία ποικιλία που μαζεύεται από το δέντρο είναι η ζαρωμένη μαύρη ελιά, η οποία ωριμάζει στα κλαδιά. Η συγκομιδή της μπορεί να γίνει ακόμα και το Μάρτιο. Οι ελιές συνοδεύουν σχεδόν κάθε συνταγή μεσογειακής ή πολυεθνικής διατροφής (όσπρια, λαδερά, λαχανικά, πράσινες σαλάτες, ορεκτικά, συνταγές με ψάρια, πίτες, πίτσες, λιόψωμα κ.α.). Οι επιτραπέζιες ελιές αποτελούν ιδανικό μεζέ – συμπλήρωμα σε μια κλασική μεζεδοποικιλία ούζου, κρασιού ή μπύρας! Συνδυάζονται επίσης θαυμάσια με τα λαχανικά που συντηρούνται στο ελαιόλαδο ή στην

άλμη, όπως οι ψημένες κόκκινες πιπεριές, το κουνουπίδι κ.α. Οι Έλληνες αγαπούν την ελιά και τη χρησιμοποιούν πάντα στο τραπέζι τους είτε μαζί με ντιπ ή συνοδεύοντας φαγητά κατσαρόλας που ενίοτε τις περιέχουν. Στη Ζάκυνθο π.χ. οι πατάτες μαγειρεύονται με κρεμμύδια, ντομάτες και μαύρες ελιές. Στην ηπειρωτική Ελλάδα, οι ελιές ψήνονται και σερβίρονται σα μεζές, και στην Κρήτη, ένας από τους πιο νόστιμους μεζέδες είναι οι «οφτές ελιές» δηλαδή οι ψημένες ελιές. Στη σύγχρονη ελληνική κουζίνα, πολλοί βραβευμένοι σεφ μας, αναβιώνουν ξεχασμένες παραδοσιακές συνταγές που επαναλανσάρονται με διεθνοποιημένο ή γκουρμέ χαρακτήρα και ξαναδίνουν στην ελιά τη χαμένη της αίγλη.

Μια Καλλιέργεια, Μια Ιστορία, Μια Γιορτή Οι Έλληνες ήταν οι πρώτοι στην Ευρώπη που καλλιέργησαν το δέντρο της ελιάς για τα

Ποια επαγγέλματα προσφέρουν υπηρεσίες και ποια προϊόντα; • Γιατρός • Αγρότης • Κτηνοτρόφος • Υπάλληλος τράπεζας • Έμπορος • Ψαράς

προσφέρει προϊόντα προσφέρει υπηρεσίες

Ακροστιχίδες των επαγγελμάτων Α _ _ _ _ _ _ _ _ Μ’ αυτές συνδέονται μεταξύ τους τα οστά Γ _ _ _ Πρωινό υγιεινό ρόφημα Ρ _ _ _ Έχουν όλα τα φυτά Ο _ _ _ Λέγονται κι έτσι τα κόκκαλα Τ _ _ _ Γίνεται από το γάλα Η _ _ _ _ Υπάρχουν ζώα άγρια και… Σ _ _ _ _ _ _ Ημέρα της εβδομάδας Δ _ _ _ _ _ Το δάσος έχει πολλά Ι _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Εκεί εκτρέφουν ψάρια Κ _ _ _ _ _ _ Η αρσενική μέλισσα Η _ _ _ _ Φωτίζει και ζεσταίνει τη γη Γ _ _ _ _ _ _ Ο επαγγελματίας αυτός παράγει αγροτικά προϊόντα Ο _ _ _ _ _ _ Το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας Ρ _ _ _ Δημητριακό πλούσιο σε υδατάνθρακες Ο _ _ Το είπαμε στους Ιταλούς το 1940 Σ _ _ _ _ _ _ Τον αποτελούν όλα μαζί τα οστά Δήμητρα Σκόρδου Ε΄2

πολύτιμα προϊόντα του (ελιά, ελαιόλαδο). Ευρήματα σε αρχαίο ελιοτριβείο στη Σαντορίνη (καθώς και στα παλάτια της Κνωσού) μαρτυρούν την άρρηκτη σχέση της ελιάς με το ελληνικό τοπίο, την ιδιοσυγκρασία των κατοίκων του και το αθάνατο ελληνικό πνεύμα που ύμνησε την ελιά ως ελληνικό «εθνικό» σύμβολο κουλτούρας αλλά και παγκόσμιο σύμβολο προόδου, ειρήνης, δόξας και σοφίας. Ελαιόλαδο (ή απλώς λάδι) Ονομάζεται στα ελληνικά το λάδι που προέρχεται από τους καρπούς της ελιάς. Το ελαιόλαδο είναι βασικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής και θεωρείται προϊόν υγιεινής διατροφής λόγω της περιεκτικότητάς του σε μονοακόρεστα λιπαρά. Είναι το έλαιο των καρπών της ελιάς. Εξάγεται με έκθλιψη των ελιών, οι οποίες πρέπει να συλλέγονται πριν από την τελική τους ωρίμανση, όταν δηλαδή έχουν χρώμα πράσινο-βιολετί, καθώς η ποιότητα του λαδιού τους είναι πολύ καλύτερη από αυτήν του λαδιού που εξάγεται από τους τελείως ώριμους καρπούς. Οι ελιές συλλέγονται με τα χέρια ή, όταν είναι τελείως ώριμες, με τίναγμα του δέντρου. Αποθηκεύονται σε ξύλινα δοχεία ή σε σωρούς, σε καλά αεριζόμενους χώρους για να αποφευχθεί η ζύμωση. Παναγιώτης Μπουλιός Δ΄1

Επαγγέλματα που έχουν εξαφανιστεί • Λούστρος: καθάριζε κι έβαφε παπούτσια. • Παγωτατζής: έφτιαχνε και πουλούσε στο δρόμο παγωτά. • Φαναρτζής: άναβε κι έσβηνε τα φανάρια στους δρόμους. • Νερουλάς: Μοίραζε νερό στα σπίτια. • Λατερνατζής: Διασκέδαζε με την λατέρνα του τον κόσμο. • Αγωγιάτης ή Κυρατζής: Μετέφερε με τα ζώα του εμπορεύματα κι ανθρώπους. • Μυλωνάς: Άλεθε στους μύλους τα σιτηρά. • Γανωματής: Κάλυπτε τα χάλκινα σκεύη με κασσίτερο. • Καρεκλάς: Κατασκεύαζε κι επιδιόρθωνε καθίσματα. • Πεταλωτής ή Αλμπάντης: Έφτιαχνε κι έβαζε πέταλα στα ζώα. • Φαροφύλακας: Άναβε κι έσβηνε τους φάρους στα ξερονήσια. Νικόλαος Νικολάου Ε΄2

Το καλάμι κι η ελιά Μια φορά η ελιά και το καλάμι συνόρευαν. Η ελιά ήταν ένα μεγάλο και δυνατό δέντρο, με πολλά κλαδιά, που κρατούσαν τα φύλλα τους όλη τη χρονιά και κάθε δύο χρόνια έγερναν από το βάρος του καρπού. Το καλάμι πάλι ήταν ψιλόλιγνο με καταπράσινα στενόμακρα φύλλα, με ωραιότατα παράξενα λουλούδια που έμοιαζαν με τσαμπιά κι είχαν το σχήμα του αδραχτιού. Η ελιά καυχιόταν ολοένα: - Τι είσαι μπροστά μου; έλεγε στο καλάμι. Εγώ είμαι ένα δέντρο μεγάλο, δυνατό, ευλογημένο. Οι άνθρωποι με λατρεύουν, γιατί τους δίνω τις ελιές, το λάδι μου και τα ξερόκλαδά μου για να ζεσταίνονται. Τους δίνω και τα ξύλα μου για να φτιάχνουν ακριβά έπιπλα. Είμαι μεγάλη, ψηλή, γερή ενώ εσύ είσαι ένα αδύναμο πραγματάκι, που λυγίζεις μπροστά σε όλους τους ανέμους και τους προσκυνάς. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς έχεις την τόλμη να φυτρώνεις δίπλα μου. Το καημένο το καλάμι, που ήταν από φυσικού του ντροπαλό, τ’ άκουγε όλα αυτά και δεν έλεγε τίποτα. Ούτε θύμωνε, γιατί αυτό δεν είχε καυχηθεί για τίποτα. Ήρθε ένας χειμώνας, όμως, βαρύς κι άρχισε να φυσάει ένας δαιμονισμένος αέρας, που χτυπούσε με μανία την ελιά, ώσπου στο τέλος την ξερίζωσε. Το καλάμι, με το πρώτο φύσημα του ανέμου, έγειρε προς το νερό, λυγερό όπως ήταν κι έτσι ο άνεμος περνούσε από πάνω του χωρίς να το πειράξει. Όταν η καταιγίδα σταμάτησε κι ο άνεμος έπαψε να φυσάει, η ελιά απόμεινε στο χώμα ενώ το καλάμι σηκώθηκε πάλι όρθιο και λυγερό, όπως ήταν πριν. Βλέπετε το καλάμι ήξερε να υποχωρεί εκεί που ένιωθε ότι δεν είχε δύναμη ν’ αντισταθεί, ενώ η ελιά πλήρωσε με τη ζωή της την υπερηφάνεια της. ΠΗΓΗ: ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΟΦΙΝΑ ΚΑΙ ΣΙΦΗ Μαρκέλλα Φαφαλιού Δ΄1

ΚΡΥΠΤΟΛΕΞΟ

Δήμητρα Σκόρδου Ε΄2 ΛΥΣΕΙΣ : ΗΠΕΙΡΟΙ: ΕΥΡΩΠΗ, ΑΜΕΡΙΚΗ, ΩΚΕΑΝΙΑ, ΑΝΤΑΡΚΤΙΚΗ, ΑΣΙΑ, ΑΦΡΙΚΗ. ΩΚΕΑΝΟΙ: Β. ΠΑΓΩΜΕΝΟΣ, ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ, ΙΝΔΙΚΟΣ, ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ

­

ΛΥΣΕΙΣ: ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ, ΓΑΛΑ, ΡΙΖΑ, ΟΣΤΑ, ΤΥΡΙ, ΗΜΕΡΑ, ΣΑΒΒΑΤΟ, ΔΕΝΤΡΑ, ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΟ, ΚΗΦΗΝΑΣ, ΗΛΙΟΣ, ΓΕΩΡΓΟΣ, ΟΛΥΜΠΟΣ, ΡΥΖΙ, ΟΧΙ, ΣΚΕΛΕΤΟΣ.


7

­

Η Διώρυγα του Σουέζ Η Διώρυγα του Σουέζ είναι η μεγαλύτερη διώρυγα του κόσμου. Έχει συνολικό μήκος 168 χιλιόμετρα, μέγιστο πλάτος σε ορισμένα σημεία 160-200 μέτρα και βάθος 11,60 μέτρα. Διατρέχει κατά διεύθυνση Βορρά – Νότο του Ισθμού του Σουέζ και ενώνει τη Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα. Επειδή η Μεσόγειος και η Ερυθρά Θάλασσα δεν παρουσιάζουν υψομετρική διαφορά είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος της πλεύσιμη κατά μια κατεύθυνση. Ολοκληρώθηκε στις 25 Απριλίου 1869 και τα εγκαίνια της έγιναν στις 17 Νοεμβρίου 1869. Κόστισε συνολικά 100 εκατομμύρια δολάρια. Σάρα Χαλλήλι ΣΤ΄2

Μισσισσιπής(<< πατέρας των ποταμών στη γλώσσα των ερυθρόδερμων>>) Ο μεγαλύτερος ποταμός της Β. Αμερικής. Έχει μήκος 3.950 χιλιόμετρα και μαζί με τον παραπόταμο του Μιζούρι 6.240 χιλιόμετρα. Πηγάζει από την λίμνη Ιτάσκα της πολιτείας Μινεσότα, διασχίζει τις Η.Π.Α από βορρά προς νότο και εκβάλλει στον κόλπο του Μεξικού σχηματίζοντας ευρύτατο δέλτα 36.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το μεγαλύτερο πλάτος του σχηματίζεται στη μέση ροή κοντά στην πόλη Μινεάπολη. Άλλοι σημαντικοί παραπόταμοι του εκτός από το Μιζούρι είναι : ο Οχάιο, ο Ρεντ Ρίβερ, ο Αρκάνσας κ.α. Συνδέεται με πλωτές διώρυγες και με διοχετευόμενους ποταμούς με τις Μεγάλες Λίμνες. Στις όχθες του βρίσκονται οι μεγάλες πόλεις Μινεάπολη, Σαιν Λούις και Νέα Ορλεάνη.

Βόλγας Ποταμός στο ευρωπαϊκό τμήμα της Σοβιετικής Ένωσης, ο μεγαλύτερος της Ευρώπης (3.690 χλμ). Πηγάζει από το υψίπεδο Βαλντάι, διαρρέει από βορρά προς νότο το σοβιετικό έδαφος και εκβάλλει στην Κασπία Θάλασσα. Στο μεγάλο δέλτα που σχηματίζει εκβάλλοντας, ο Βόλγας διακλαδίζεται σε 80 περίπου βραχίονες, όλους πλωτούς. Στα νερά του ζουν 70 περίπου είδη ψαριών όπως κυπρίνοι, λούτσοι, τσιρόνια κ.α. Στο τέλος του Νοέμβρη παγώνει και στο τέλος Μαρτίου με αρχές Απριλίου ξεπαγώνει. Μαρία Βαγιανού ΣΤ΄2

ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ ΛΑΟΙ Αυτόχθονες ή ιθαγενείς ονομάζονται στις μέρες μας οι μειονοτικοί πληθυσμοί ενός κράτους, στην περίπτωση που κατοικούσαν στο έδαφός του πριν την έλευση του μετέπειτα κυρίαρχου πληθυσμού. Στις μέρες μας έχουν απομείνει λίγοι γιατί οι Ευρωπαίοι τους εκμεταλλεύονταν και τους εξόντωναν. Αυτόχθονες λαοί υπάρχουν σε όλο τον πλανήτη, π.χ. • Στην Αφρική: οι Βέρβεροι, οι Τουαρέγκ, οι Μασάι, οι Πυγμαίοι, οι Βουσμάνοι, οι

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Μπαντού. • Στην Ασία: οι Μογγόλοι, οι Βεδουίνοι. • Στην Αμερική: οι Ινδιάνοι (Σιού, Τσερόκι κλπ.) • Στην Ωκεανία: οι Αβορίγινες (Αυστραλία), οι Μαορί (Ν. Ζηλανδία), οι Παπούα (Ν. Γουινέα) • Στις Αρκτικές περιοχές: οι Εσκιμώοι, οι Λάπωνες. Θέκλα Πούπαλου Στ΄1

ΦΥΛΗ ΠΑΠΟΥΑ Οι Παπούα είναι αυτόχθονη φυλή που ζει στη Ν. Γουινέα, νησί βόρεια της Αυστραλίας στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ο πρώτος Ευρωπαίος που βγήκε στο νησί ήταν ο Πορτογάλος Αντόνιο ντε Αμπρέου το 1512 και έπειτα ο Ισπανός Ενίγκο Ορτέζ δε Ρέτες. Η Ν.Γουινέα ήταν γνωστή στο παρελθόν κυρίως ως η γη των πιο θηριωδών ανθρώπων, των Παπούα ανθρωποφάγων και κυνηγών κεφαλών. Η οικογένεια είναι η βάση της κοινωνίας. Οι

γυναίκες καλλιεργούν τη γη, που είναι η κυριότερη πηγή επιβίωσης γι’ αυτούς τους λαούς. Έχουν πολλές θρησκευτικές τελετές που συνοδεύονται από ιερές φλογέρες, τύμπανα και τα «ρόμπι», ξύλινες πλάκες που τις περιστρέφουν δεμένες με ένα σχοινί. Η επικοινωνία μεταξύ των ζωντανών και των νεκρών είναι βασικό στοιχείο της πίστης των Παπούα. Το κεφάλι θεωρείται έδρα μεγάλης ζωτικής δύναμης. Η λατρεία των προγόνων είναι στενά δεμένη με το «μάνα», τη δύναμη που εξουσιάζει τη θρησκευτική ζωή αυτών των λαών. Τη μυστηριώδη μαγική ουσία πιστεύουν πως την έχουν τα πνεύματα, οι ψυχές των προγόνων, ακόμα και οι ζωντανοί με ιδιαίτερες ικανότητες. Ακόμα και άψυχα αντικείμενα μπορεί να περιέχουν το «μάνα», όπως τα ρόπαλα σε σχήμα άστρου, δίσκου ή ανανά. Οι ιθαγενείς αλλάζουν τα έθιμά τους όταν έρχονται σε επαφή το λευκό πληθυσμό, τα ρούχα τους, την τροφή τους, τις σχέσεις τους, τις διασκεδάσεις τους και έτσι απομακρύνονται από τη φυλή τους. Αυτοί που παραμένουν μακριά από τους λευκούς κατοίκους, απομονωμένοι στο δυσπρόσιτο φυσικό περιβάλλον, δεν έχουν αλλάξει σχεδόν καθόλου. Χριστίνα Πλουμή Στ΄1

ΚΟΛΑΤΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟπωλούνται στα σου-

Το κολατσιό αποτελεί ένα σημαντικό εφόδιο για το μικρό μαθητή που πραγματικά έχει ένα δύσκολο πρόγραμμα. Τι μπορεί να περιλαμβάνει το σχολικό κολατσιό: • Το τοστ αποτελεί κλασσική σταθερή αξία. Έχει ευκολία στην προετοιμασία και πρακτικότητα στη μεταφορά. Μπορεί να περιλαμβάνει βούτυρο, τυρί κίτρινο, γαλοπούλα. Εάν προσθέσουμε λίγη ντομάτα ή αγγούρι αυξάνεται ακόμα περισσότερο η θρεπτική του αξία. • Σουσαμένιο κουλούρι, σκέτο ή γεμιστό με τυρί και ένα μέτριο φρούτο εποχής κατά προτίμηση. • Ένα κομμάτι σπιτική πίτα π.χ. τυρόπιτα ή σπανακόπιτα ή ένα κομμάτι σπιτική πίτσα με σάλτσα ντομάτας και τυρί. • Το κέικ είναι επίσης μια εύκολη και πρακτική λύση. Γλυκό ή αλμυρό, φτιαγμένο

από τα χέρια της μαμάς αποτελεί άλλο ένα υγιεινό σνακ. • Αν για κάποιο λόγο δεν προλαβαίνετε καθημερινά να ετοιμά-

σετε κάτι για να φάει το παιδί, υγιεινή και πρακτική λύση είναι οι μπάρες δημητριακών ή τα σακουλάκια με δημητριακά που

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Το πρωινό Το πρωινό των Αρχαίων Ελλήνων, το οποίο ονομαζόταν συνήθως «άριστον», αποτελείτο από ψωμί, («μάζα» από κριθάρι για το λαό, «άρτο» από σιτάρι για τους πλούσιους) βουτηγμένο σε ανέρωτο κρασί. Συνηθισμένες πρωινές τροφές ήταν επίσης τα ξερά σύκα, τα αμύγδαλα, τα καρύδια και οι άλλοι ξηροί καρποί. Το πρωινό ρόφημα ήταν ο «κυκεών», ένα μείγμα κρασιού, τριμμένου τυριού και κριθάλευ-

ρου, το γάλα, κυρίως κατσικίσιο, καθώς και ένα είδος υδρόμελου που το παρασκεύαζαν από χλιαρό νερό και μέλι.

Τα γεύματα Συχνά τα γεύματα ήταν μόνο δύο. Το πρώτο απαρτιζόταν από ψάρια, όσπρια ή πρόχειρα φαγητά όπως ψωμί, τυρί, ελιές, αυγά, ξηρούς καρπούς και φρούτα. Το βραδινό, το οποίο αποτελούσε και το κύριο γεύμα, ήταν αυτό του συμποσίου και της φιλικής συ-

περμάρκετ. Συνοδεύετε το φαγητό με ένα φυσικό χυμό σε παγουράκι ή συσκευασμένο του εμπορίου (ελέγξτε τα συστατικά του και αν έχει χρωστικές). ΠΗΓΗ: ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΟΦΙΝΑ ΚΑΙ ΣΙΦΗ

Μαρκέλλα Φαφαλιού Δ΄1

ντροφιάς διότι στους Έλληνες δεν άρεσε να τρώνε μόνοι τους. Η γενικά αποδεκτή άποψη ήταν ότι το να τρώει κανείς μόνος του δε σημαίνει ότι γευματίζει, αλλά ότι απλά γεμίζει το στομάχι του. Το κρασί Το κρασί ήταν ένα καθημερινό βασικό συστατικό στη διατροφή των Αρχαίων Ελλήνων. Στην πραγματικότητα αποτελούσε μία από τις βασικές τροφές αφού ήταν μέρος του πρωινού αλλά και των υπολοίπων γευμάτων. Σπυριδούλα Νταλαπέρα Στ΄2


8

ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΑ

...των Χριστουγέννων Λύσεις 1. Δέντρο 2. Ατναλακ (κάλαντα) 3. Γαλοπούλα 4. Γιρλάντες 5. Βασιλόπιτα 6. Καλικάντζαροι 7. Μελομακάρονα 8. Φλοτνυορ

Ελένη Κανετίδου Ε΄1

Χώρες της Ευρώπης (Ρούντολφ

1. Το στολίζουμε τα Χριστούγεννα. 2. Τα τραγουδάμε την παραμονή των Χριστουγέννων. (ανάποδα) 3. Σερβίρεται στα Χριστουγεννιάτικα τραπέζια. 4. Τις στολίζουμε πάνω στο Χριστουγεννιάτικο δέντρο. 5. Έχει μέσα το φλουρί και είναι πολύ νόστιμη. 6. Κλέβουν τα γλυκά από τα σπίτια. 7. Μέλι και μακαρόνια. Σας λέει κάτι; 8. Το όνομα του ταράνδου με την μύτη. (ανάποδα)

ΑΝΕΚΔΟΤΑ Το άψητο κοτόπουλο! - Γκαρσόν, φωνάζει με απελπισμένη φωνή ο πελάτης μιας ταβέρνας, μήπως μπορείτε να μου ψήσετε λίγο ακόμη το κοτόπουλο; - Γιατί κύριε δεν είναι καλά ψημένο; - Πως αμέ, πολύ καλά, μόνο που μου τρώει τις πατάτες! Ο Τοτός γυρίζει από το σχολείο του κλαίγοντας. - Τι έχεις; Γιατί κλαις; τον ρωτάει η μητέρα του. - Με χτύπησε ο δάσκαλος. - Και γιατί σε χτύπησε; - Να, γιατί απάντησα σε μια ερώτηση που κανείς άλλος δεν μπορούσε να απαντήσει. - Τι; Και αντί να σου βάλει άριστα σε χτύπησε; Και ποια ήταν αυτή η ερώτηση; - Ποιος έσπασε το τζάμι του σχολείου...

Στο σχολείο: Μαθητής: Είναι σωστό να τιμωρηθώ κυρία για κάτι που δεν έκανα; Δασκάλα: Όχι βέβαια. Μαθητής: Τότε δε θα πρέπει να τιμωρηθώ επειδή δεν έλυσα την αριθμητική μου....

Η τάξη μας - Αχ μαμά μου πώς θα ήθελα να ήταν η τάξη μας στρογγυλή! - Γιατί παιδί μου; - Γιατί έτσι δε θα μπορούσε να μας βάζει τιμωρία η δασκάλα στη γωνία... Κλεοπάτρα Καλαμάκη – Σοφία Γλύκα Ε΄2 Η γιαγιά του Τοτού του δίνει λεφτά για τα γενέθλιά του! Ο Τοτός

τα παίρνει και φεύγει αλλά τον σταματάει η μητέρα του: - Τοτέ κάτι ξέχασες να πεις στη γιαγιά σου ! - Τι; - Τι λέω εγώ στον πατέρα σου κάθε φορά που μου δίνει λεφτά; - Ααααααααααα, λέει ο Τοτός και απαντάει στη γιαγιά: μόνο αυτά έχεις; Σάρα Χαλλήλι ΣΤ΄2 - Τι τρώει το αγοράκι που βάφει τα παπούτσια του με σοκολάτα; - Σοκολάτα. - Λάθος! Ξύλο…. Ο Γιαννάκης ρωτάει τη γιαγιά του: - Γιαγιά ήσουν στην κιβωτό του Νώε; - Όχι βέβαια παιδί μου. - Και τότε πως δεν πνίγηκες; - Για πες μας παιδί μου, τι γνωρίζεις για τη Νεκρά Θάλασσα; - Τι να σας πω, κύριε…Εγώ δεν ήξερα καν ότι ήταν άρρωστη. Γιάννης Ξενάκης Γ΄2 Ο Τοτός λέει στην Αννούλα: - Αύριο μετά το σχολείο έλα στο σπίτι μου, δεν θα είναι κανείς. - Εντάξει! Απαντά εκείνη. Την επόμενη μέρα η Αννούλα πάει στο σπίτι του Τοτού και πράγματι δεν ήταν κανείς…..! Ο Τοτός κάνει την προσευχή του προτού πέσει για ύπνο…. «Σε παρακαλώ, θεούλη μου, κάνε το Τόκιο να είναι η πρωτεύουσα του Καναδά!» Τον διακόπτει η μητέρα του: - Γιατί προσεύχεσαι να είναι το Τόκιο η πρωτεύουσα του Καναδά; - Γιατί έτσι έγραψα στο διαγώνισμα! Μιχάλης Καμίνης Ε΄2

1. Έχει πρωτεύουσα το Βερολίνο. 2. Εκεί βρίσκεται η Eurodisney. 3. Σε αυτή τη χώρα υπάρχει το Big Ben. 4. Η χώρα που ζούμε. 5. Πολλοί κάτοικοί της μεταναστεύουν στην Ελλάδα. 6. Συνορεύει βόρεια με τη χώρα μας. 7. Σε αυτή βρίσκεται το Κολοσσαίο. 8. Έχει πρωτεύουσα τη Βουδαπέστη. 9. Είναι η χώρα των ταυρομαχιών.

Νικόλας Νικολάου Ε΄2

Λύσεις 1. Γερμανία 2. Γαλλία 3. Αγγλία 4. Ελλάδα 5. Αλβανία 6. Βουλγαρία 7. Ιταλία 8. Ουγγαρία 9. Ισπανία

­

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ Παροιμίες για το φθινόπωρο Για το Σεπτέμβριο: Τον Τρυγητή τ’ αμπελουργού πάνε χαλάλι οι κόποι. Ο Σεπτέμβρης με ποδιά πάει και ανοίγει τα σχολειά. Για τον Οκτώβριο: Οκτώβρης και δεν έσπειρες, σιτάρι λίγο θα ’χεις. Το Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια. Ο Οκτώβρης πάει πάει κι όπου βρει κρασί μεθάει. Για το Νοέμβριο: Το Νοέμβρη και Δεκέμβρη φύτευε καταβολάδες. Η Πούλια βασιλεύοντας το μήνυμά της στέλνει: Ούτε τσοπάνος στα βουνά ούτε ζευγάς στους κάμπους. Νοέμβρη οργώματα κι ελιές δεν απόλειπαν οι δουλειές. Ο Σεπτέμβρης πρώτα κρύα Τρέχει ανοίγει τα σχολεία. Ο Οκτώβρης συγυρίζει Ναφθαλίνη σου μυρίζει. Κι ο Νοέμβρης με βροχή Σκάβει σπέρνει όλη τη γη Του φθινοπώρου τα παιδιά Και τα τρία πολλή δουλειά. Σταμάτης Κούτης Ε΄2

Παροιμίες για το χειμώνα Για το Δεκέμβριο: Δεκέμβριος, Χριστού γέννηση και καλός μας χρόνος. Να ’ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα. Να ΄ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα

Φώτα χιονισμένα, χαρά σ΄εκείνο το γεωργό, που ΄χει πολλά σπαρμένα Άγια Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας απεκρίθη: - Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί Αϊ-Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος. Για τον Ιανουάριο: Του Γενάρη το φεγγάρι ήλιος της ημέρας μοιάζει. Γενάρη πίνουν το κρασί, το Θεριστή το ξύδι. Σταμάτης Κούτης Ε΄2 - Παναγιώτης Μπουλιός Δ΄1 – Σάρα Χαλλήλι Στ΄2 Αναστασία Αλβανού Γ΄2

ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ Κάποιος φούρνος θα γκρεμίστηκε! Παλιά τα σπίτια ενός χωριού μετριόντουσαν με τους φούρνους τους, επειδή κάθε σπίτι είχε το δικό του φούρνο για να ψήνει το ψωμί του. Όταν λοιπόν πέθαινε κάποιος νοικοκύρης, έλεγαν μεταφορικά ότι ο φούρνος του γκρεμίστηκε, γιατί πέθαινε ο αρχηγός της οικογένειας. Αγγελική Καρυδά – Κατερίνα Ζουμή Ε΄2 To αμπέλι θέλει αμπελουργό και το καράβι ναύτες. Ξεφόρτωσέ τη την ελιά, να σε φορτώσει λάδι. Βάλε ελιά για τα παιδιά σου και μηλιά για την κοιλιά σου. Το λάδι κι η αλήθεια πάντα βγαίνουν από πάνω. Παλιό κρασί, φρέσκο λάδι. ΠΗΓΗ: ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΟΦΙΝΑ ΚΑΙ ΣΙΦΗ Μαρκέλλα Φαφαλιού Δ΄1

Profile for ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΙΡΟΠΙΝΑΣ

Ο ΜΑΘΗΤΟΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ 7ου  

ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΥΧΟΣ 14

Ο ΜΑΘΗΤΟΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ 7ου  

ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΥΧΟΣ 14

Profile for jtsirop
Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded