Issuu on Google+

Whitepaper Faalkosten op basis van het BouwKennis Jaarrapport 2009/2010


Introductie Uit onderzoek speciaal voor het BouwKennis Jaarrapport Nederland 2009/2010 blijkt dat een aanzienlijk deel van de partijen door de crisis last heeft van een teruglopend aantal orders. Het valt te verwachten dat bedrijven hun strategie aanpassen aan deze ontwikkeling. De meeste ingrepen hebben vooralsnog betrekking op de out-of-pocket kosten. Dat is niet verwonderlijk, want met teruglopende inkomsten moet ook het kostenplaatje worden bijgesteld. Uit het Jaarrapport Nederland blijkt dat het terugdringen van faalkosten de populairste maatregel is om de crisis te overleven. Faalkosten zijn de extra uitgaven die ontstaan door vermijdbaar tekortschieten in het bouwproces. In onderzoek van USP Marketing Consultancy uit 2008 werden de faalkosten in de bouw geschat op maar liefst 11,4% van de omzet. Zeker nu de bouwsector in barre tijden verkeert, is er veel aangelegen om faalkosten te verminderen omdat dit direct bijdraagt aan de winstgevendheid van een project. Met deze whitepaper geven we u een beeld van de rol van faalkosten binnen de Nederlandse bouwkolom. Waar komen ze vandaan en hoe kunnen ze bestreden worden? Hierbij komen enkele moderne bouwmethoden aan de orde, zoals het bouwteam, design & build contracten en het werken met vaste partners.

Boudewijn Goedhart, Directeur BouwKennis

pagina 2 | Whitepaper Faalkosten


Faalkosten In het bouwproces kan nog veel gewonnen worden op het gebied van efficiëntie en kostenbesparing. Vooral faalkosten zijn een belangrijke schadepost. Faalkosten zijn de extra uitgaven die ontstaan door vermijdbaar tekortschieten in het bouwproces. In onderzoek van USP Marketing Consultancy uit 2008 werden de faalkosten in de bouw geschat op maar liefst 11,4% van de omzet. Zeker nu de bouwsector in barre tijden verkeert, zijn bouwfouten kosten op het sterfhuis en is er veel aan gelegen om faalkosten te verminderen.

De moeilijkheid is dat faalkosten verscholen liggen in verschillende facetten van het bouwproces. Daarnaast wijzen partijen elkaar aan als oorzaak. Toch zijn bouwbedrijven het over een aantal zaken eens. Door beter communiceren en bewuster ontwerpen zal het bouwproces efficiënter verlopen en zullen de faalkosten afnemen. Mede hierdoor is er steeds meer aandacht voor ketenintegratie en werken met vaste partners. Dit hoofdstuk gaat verder in op de bron van faalkosten en verschillende methoden om faalkosten te verminderen. Ook het effect van de economische recessie op de faalkosten komt aan bod.

Bron van faalkosten Aan alle partijen in de bouwsector is in eerste instantie

Figuur 15.1 Voornaamste bron van faalkosten in de

gevraagd waar volgens hen de belangrijkste bron van

projectdefinitie, het ontwerp of de uitvoering (in %)

faalkosten ligt. De meningen hierover lopen per marktpartij behoorlijk uiteen. Gemiddeld genomen ziet de sector

Fabrikant

faalkosten het meest ontstaan in de uitvoeringsfase. Dit

Installateur

wordt bijna eenderde van de bedrijven genoemd. De ont-

Onderaannemer

werpfase en de projectdefinitie volgen op enige afstand, met respectievelijk 28% en 22% die deze fasen aanwijzen als voornaamste bron van faalkosten.

Klusbedrijf Architect Hoofdaannemer B&U

De uitvoeringsfase wordt met 44% het vaakst door fabrikanten gezien als bron van faalkosten. Ook de uitvoerende partijen zelf (installateurs, onderaannemers en klusbe-

Woningcorporatie Aannemer GWW

drijven) zien vaak faalkosten ontstaan in dit deel van het

Overheid

bouwproces. Dit heeft er waarschijnlijk mee te maken dat

Ontwikkelaar

dit de partijen zijn die uiteindelijk op de werkvloer tegen de fouten aanlopen en deze moeten oplossen. Ook architecten (35%) en hoofdaannemers (34%) zien relatief vaak faalkosten ontstaan in de uitvoeringsfase.

Advies en bouwman. 0 20 Uitvoering Ontwerp Projectdefinitie

40

60 80 100 Geen van drieën Weet niet/geen mening

Bron: BouwKennis, juni 2009

pagina 3 | Whitepaper Faalkosten


Volgens vier op de tien hoofdaannemers en aannemers GWW gaat er het meest mis in de ontwerpfase. Ook ontwikkelaars ervaren met 39% dat er veel faalkosten voortkomen uit een gebrekkig ontwerp. Op zich ligt deze uitkomst voor de hand, aangezien deze partijen vaak werken met een ontwerp dat door een ander is opgesteld. Zodra ze er mee aan de slag gaan komen onvolkomenheden aan het licht. Het is voor deze partijen dan ook logisch om de fouten aan het ontwerp toe te schrijven. Als makers van het ontwerp zien veruit de minste architecten (11%) in deze fase van het bouwproces faalkosten ontstaan. De architecten zeggen op hun beurt dat de meeste bouwfouten ontstaan in de projectdefinitie. Ook van advies en bouwmanagementbureaus en de overheid ziet ruim eenderde de projectdefinitie als voornaamste bron van faalkosten. Net als de architecten steken ook de aannemers de hand hierbij niet in eigen boezem. Zowel hoofdaannemers (13%) als onderaannemers zien (12%) zien weinig fouten ontstaan in de projectdefinitie. Het algemene beeld dat van faalkosten ontstaat, is dat ze door het hele bouwproces voorkomen. Bovendien wijzen de belangrijkste coördinerende partijen, te weten architecten en hoofdaannemers, naar elkaar als ze moeten aangeven waar de belangrijkste bron van faalkosten ligt. Hieruit blijkt dat er nog steeds heel veel mis gaat bij de overdracht van de verschillende fasen en de communicatie tussen de bouwpartijen. Bedrijven die hebben aangegeven dat de belangrijkste bron van faalkosten niet ligt in één van de drie hoofdfasen van het bouwproces, wijten de bouwfouten dan ook vooral aan gebrekkige communicatie. Daarnaast wordt de complexiteit van de projecten en een gebrek aan tijd en geld regelmatig genoemd als voornaamste bron van faalkosten.

Faalkosten verminderen De bron van faalkosten bepalen is één ding, belangrijker is echter ze te verminderen. Aan alle partijen binnen de bouwsector is daarom gevraagd welke drie methoden het beste gehanteerd kunnen worden om de faalkosten te beperken. Gemiddeld zegt bijna de helft van de bedrijven in de bouwkolom dat er in de ontwerpfase meer aandacht moet zijn voor de uitvoerbaarheid. Hiermee is dit veruit de populairste manier is om faalkosten te verminderen. Opvallend is dat ook veel architecten (36%) vinden dat er in het ontwerp meer rekening moet worden gehouden met de uitvoerbaarheid.

pagina 4 | Whitepaper Faalkosten


Naast de uitvoerbaarheid van ontwerpen denkt gemiddeld bijna drie op de tien bedrijven dat verbetering van de communicatie zal leiden tot een vermindering van de faalkosten. Vooral de uitvoerende partijen (onderaannemers, klusbedrijven, aannemers GWW en hoofdaannemers B&U) zien communicatie als een belangrijke oplossing. Met name de ontwikkelende partijen zoals woningcorporaties en ontwikkelaars zien heil in meer samenwerking vroeger in het proces, al tijdens het opstellen van het Programma Van Eisen (PVE). Het is niet verwonderlijk dat installateurs veruit het meeste waarde hechten aan een betere afstemming tussen bouwkunde en installatietechniek. Maar liefst 59% van de installateurs ziet dit als dĂŠ manier om faalkosten in de bouw te verminderen. Figuur 15.2 Manieren om faalkosten binnen de bouw te verminderen, top 3 (in %)

Aannemer Architect Advies en Fabrikant Onderaan-

GWW bouwman.

Hoofdaan-

Instal-

Klus-

Ontwik- Overheid Woning-

nemer nemer B&U

lateur

bedrijf

kelaar corporatie

Aandacht uitvoerbaarheid in ontwerpfase

54

36

46

38

49

62

41

51

55

59

50

Verbetering communicatie 36

25

20

28

41

31

26

36

25

21

25

30

30

26

10

29

27

10

32

28

37

kunde en installatietechniek 4

23

28

20

14

16

59

15

20

12

23

Duidelijke contracten

22

14

12

10

17

16

9

22

14

21

20

7

25

28

18

1

10

12

6

22

31

15

18

22

19

16

11

13

8

9

15

26

10

27

19

15

6

15

16

15

13

12

9

10

8

15

11

28

14

6

15

12

13

18

13

Informatiestromen

13

21

11

18

12

16

18

12

18

10

3

Meer nakomen afspraken

12

8

6

0

23

16

13

28

12

6

10

17

14

12

4

11

10

7

11

7

9

23

5

12

6

18

7

6

5

6

7

4

7

7

6

5

12

10

10

3

7

6

7

8

5

5

6

6

9

9

5

7

9

9

8

12

2

6

6

11

9

9

10

6

6

2

plaats verbeteren

0

2

0

2

3

3

1

4

2

0

0

Anders

4

3

5

2

1

3

1

2

3

0

2

Weet niet/geen mening

7

6

8

14

12

3

6

12

3

6

10

Al tijdens Programma Van Eisen (PVE) samenwerken 20 Meer afstemming bouw-

Meer integraal ontwerpen Minder versnippering verantwoordelijkheden Verbetering (gegevensuitwisseling) Leveren kwaliteit aan eindgebruiker centraal stellen Verbetering

Ervaringen gebruiken bij volgende projecten Kwaliteit personeel overige partijen verhogen Logistiek tijdens uitvoering verbeteren Zorgen dat de vergunningen op tijd zijn Kwaliteit eigen personeel verhogen De logistiek naar bouw-

Bron: BouwKennis, juni 2009

pagina 5 | Whitepaper Faalkosten


Prefab bouwen Naast eerder genoemde oplossingen kan ook het gebruik

Figuur 15.3 Door meer in prefab te bouwen, nemen

van prefab bouwdelen bijdragen aan het verlagen van de

faalkosten af (in %)

faalkosten. Bij prefabbouw worden veel elementen kanten-klaar aangeleverd. Doordat er minder technische aan-

Fabrikant

passingen en veranderingen op de bouwplaats nodig zijn,

Woningcorporatie

kan dit de kans op bouwfouten verkleinen. Gemiddeld vier

Ontwikkelaar

op de tien bouwmarktpartijen is het er (zeer) mee eens dat prefabbouw faalkosten vermindert.

Hoofdaannemer B&U Advies en bouwman.

Hierbij is echter opvallend dat onderaannemers en klusbedrijven minder positief zijn. Van hen denkt circa eenderde dat prefab faalkosten verminderd. Deze partijen, die vooral actief zijn met afbouw, hebben waarschijnlijk

Architect Installateur Overheid

de ervaring dat er in de laatste fase van een bouwproces

Klusbedrijf

toch veel maatwerk nodig is om alles op orde te krijgen.

Aannemer GWW

Fabrikanten staan als leveranciers van prefab bouwmaterialen logischerwijs het meest positief tegenover het effect van prefab op de faalkosten.

Onderaannemer 0

20

40

60

80

100

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

Zeer mee eens Mee eens Neutraal Bron: BouwKennis, juni 2009

Samenwerking Zoals eerder gezegd komen bouwfouten in het hele bouwproces voor. Daarnaast kan een behoorlijk deel van de fouten niet aan één specifieke fase van het project worden toegeschreven. Veel faalkosten ontstaan door gebrekkige samenwerking tussen verschillende partijen in het bouwproces. Het kan zijn dat de communicatie tussen de samenwerkende partijen niet goed verloopt of dat er überhaupt te weinig samenwerkingsverbanden zijn. Soms komt de samenwerking ook pas te laat in het bouwproces tot stand. Om na te gaan wat het effect is van een betere samenwerking op

Figuur 15.4 Door meer te werken met vaste partners

de faalkosten, is de verschillende marktpartijen een aantal

nemen faalkosten af (in %)

stellingen voorgelegd met betrekking tot samenwerkingsverbanden.

Hoofdaannemer B&U Installateur

Ten eerste is de bedrijven in de bouwsector de volgende stelling voorgelegd: ‘Door meer te werken met vaste

Ontwikkelaar

partners nemen de faalkosten af’. Samenwerking met

Fabrikant

vaste partners heeft als voordeel dat de partijen elkaar en

Aannemer GWW

elkaars manier van werken goed leren kennen, waardoor de samenwerking soepeler zal verlopen. Daarnaast wordt een

Onderaannemer

vaste partner uiteraard alleen gekozen als eerdere erva-

Advies en bouwman.

ringen met deze partij goed zijn. Gemiddeld 72% van de

Klusbedrijf

partijen in de bouwsector is het dan ook (zeer) met de stel-

Architect

ling eens. Vooral hoofdaannemers, installateurs en ontwikkelaars hechten veel waarde aan samenwerking met vaste partners. Voor opdrachtgevers, zoals woningcorporaties en de overheid is een vaste partner in het bouwproces duidelijk minder belangrijk. Bovendien zijn overheden vaak verplicht elk project opnieuw aan te besteden. Toch zegt ook van

Overheid Woningcorporatie 0

Zeer mee eens Mee eens Neutraal

20

40

60

80

100

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

deze partijen meer dan de helft dat faalkosten afnemen door het werken met vaste partners.

Bron: BouwKennis, juni 2009 pagina 6 | Whitepaper Faalkosten


Een bouwteam is een tijdelijke vorm van samenwerking

Figuur 15.5 Door in een bouwteam te werken nemen faal-

tussen opdrachtgever, architect en aannemer. De deelne-

kosten af (in %)

mers uit het bouwteam maken een gezamenlijk ontwerp, waarbij iedereen zijn eigen expertise inbrengt. Doordat er

Fabrikant

binnen een bouwteam meer deskundigheid op verschil-

Ontwikkelaar

lende vakgebieden aanwezig is, kan een ontwerp gemaakt

Hoofdaannemer B&U

worden dat beter aansluit op de praktijk. Logischerwijs nemen ook de faalkosten hierdoor af. Het is overigens niet vanzelfsprekend dat het bouwteam dat het ontwerp maakt uiteindelijk ook het project mag uitvoeren.

Installateur Advies en bouwman. Overheid Aannemer GWW

Gemiddeld 73% van de bedrijven binnen de sector is het (zeer) eens met de stelling dat faalkosten afnemen

Woningcorporatie

door werken in een bouwteam. Van de partijen die in een

Architect

bouwteam vertegenwoordigd zijn, is de architect het minst

Onderaannemer

overtuigd van het effect hiervan op de faalkosten. Dit kan komen doordat een taak die ze normaal alleen uitvoeren, nu met twee extra partijen ingevuld moet worden, wat het proces van ontwerpen ingewikkelder maakt. Toch staat ruim tweederde van de architecten positief tegenover werken in een bouwteam. Van ontwikkelaars en hoofdaan-

Klusbedrijf 0

20

40

60

80

100

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

Zeer mee eens Mee eens Neutraal Bron: BouwKennis, juni 2009

nemers denkt ruim acht op de tien dat een bouwteam een positief effect heeft op de faalkosten. Een samenwerkingsvorm die steeds meer voorkomt is het zogenaamde consortium, een vereniging van tijdelijke aard die is opgericht door een aantal partijen om een bepaald project uit te voeren. Verschillende partijen binnen de bouwkolom bundelen hun krachten om zo tot een ontwerp en optimale uitvoering te komen. Iedereen brengt hierbij

Figuur 15.6 Door het werken in een consortium nemen de

zijn eigen specialisme in. Er komt aan het begin van het

faalkosten af (in %)

proces een samenspel tussen de architect die naar het esthetisch aspect kijkt, de bouwkundige die kijkt wat er bouwtechnisch mogelijk is en de installateur die kijkt naar de functionaliteit en het gebruik. Een consortium is over het algemeen een langduriger samenwerkingsvorm dan een bouwteam. Over de positieve invloed van een consortium op de faalkosten zijn de meningen behoorlijk verdeeld. Van de ver-

Installateur Ontwikkelaar Fabrikant Advies en bouwman. Hoofdaannemer B&U Overheid

schillende partijen in de bouwkolom denkt gemiddeld 17%

Klusbedrijf

dat de faalkosten afnemen door het werken in een consor-

Architect

tium. Eenzelfde percentage is het oneens met de stelling. Gemiddeld 18% weet het niet of heeft geen mening, hieruit

Aannemer GWW

blijkt dat een aanzienlijk deel van de bedrijven nog geen

Woningcorporatie

ervaring heeft met het werken in consortia of deze niet als

Onderaannemer

zodanig bestempelt. Er zijn immers meerdere namen die door elkaar gebruikt worden voor min of meer dezelfde aanbestedingsvorm. Zo worden DBFM-contracten vaak door een consortium uitgevoerd en wordt een bouwteam als consortium gezien.

0

Zeer mee eens Mee eens Neutraal

20

40

60

80

100

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

Bron: BouwKennis, juni 2009

pagina 7 | Whitepaper Faalkosten


Design & Build Een andere manier om faalkosten te verminderen is ervoor

Figuur 15.7 Door DB-contracten (Design & Build) nemen

zorgen dat partijen langer betrokken blijven bij een project.

faalkosten af (in %)

Als bedrijven langere tijd verantwoordelijk blijven, zullen ze vaak kwalitatief beter, flexibeler, onderhoudsvriendelijker en/of hoogwaardiger werk afleveren. Een bedrijf zit immers niet te wachten op hoge aanvullende kosten, waardoor ze extra gemotiveerd zijn om zo goed mogelijk aan de gestelde eisen te voldoen. Een veelvoorkomende manier om verantwoordelijkhe-

Ontwikkelaar Hoofdaannemer B&U Advies en bouwman. Aannemer GWW Fabrikant

den in het bouwproces beter te verdelen zijn Design &

Overheid

Build (DB-)contracten. Bij DB-contracten formuleert de

Architect

opdrachtgever functionele eisen. De opdrachtnemer werkt

Onderaannemer

deze eisen uit tot een ontwerp. In het traditionele bouwproces staat de architect vaak nog aan de opdrachtgevende

Klusbedrijf

kant. Het werken met DB-contracten heeft als voordeel

Installateur

dat de uitvoerende partij hetzelfde is als de ontwerpende.

Woningcorporatie

Hierdoor is er meer controle over de uitvoering en meer vrijheid in het ontwerp. Gemiddeld 23% van de bedrijven is het dan ook (zeer) eens met de stelling dat door DB-contracten de faalkosten afnemen. Opvallend is dat gemiddeld 18% van de bedrijven het niet weet of geen

0

20

40

60

80

100

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

Zeer mee eens Mee eens Neutraal Bron: BouwKennis, juni 2009

mening heeft. Vooral uitvoerende partijen zoals onderaannemers en klusbedrijven lijken niet precies te weten wat een DB-contract inhoudt of wat de voordelen hiervan zijn. Bedrijven die direct met DB-contracten te maken hebben, zijn over het algemeen enthousiaster. Van de ontwikkelaars denkt 45% dat door DB-contracten de faalkosten afnemen en onder hoofdaannemers B&U is 37%. DBFMO-contracten (Design Build Finance Maintain

Figuur 15.8 Door DBFMO-contracten (Design, Build, Finance,

Operate) is de termijn en de mate van verantwoordelijkheid

Maintain & Operate) nemen faalkosten af (in %)

nog een stuk verder doorgevoerd dan bij DB-contracten. Een DBFMO-contract is vergelijkbaar met een operational

Ontwikkelaar

lease contact van een auto. De eindgebruiker legt het

Overheid

ontwerp, de realisatie, financiering, beheer en onderhoud en vaak ook de facilitaire dienstverlening van een project langdurig bij een externe partij of groep partijen. Hierbij

Fabrikant Advies en bouwman.

blijft de partij die het contract is aangegaan soms meer-

Architect

dere decennia verantwoordelijk voor het project. Voor

Aannemer GWW

deze bedrijven is het essentieel om al bij het ontwerp en de bouw rekening te houden met de levensduur en gebruiksvriendelijkheid van het project, waardoor kwalitatief hoogwaardiger gebouwen worden opgeleverd.

Hoofdaannemer B&U Woningcorporatie Installateur Onderaannemer Klusbedrijf 0

Zeer mee eens Mee eens Neutraal

20

40

60

80

100

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

Bron: BouwKennis, juni 2009

pagina 8 | Whitepaper Faalkosten


Gemiddeld 24% van de bedrijven is het dan ook (zeer) eens met de stelling dat door DBFMO-contracten faalkosten afnemen. Ook hier zijn vooral de bedrijven die regelmatig met dergelijke contracten te maken hebben (ontwikkelaars en overheden) het meest positief met respectievelijk 40% en 34%. Uitvoerende partijen hebben beduidend minder te maken met (de afspraken rond) dergelijke contracten, wat terug te zien is in het hoge percentage weet niet/geen mening. Opvallend is dat onder aannemers GWW meer tegenstanders (25%) dan voorstanders (24%) te vinden zijn. Dit terwijl ze in de vorm van PPS regelmatig met dergelijke contracten te maken hebben. Waarschijnlijk heeft dat te maken met de lange voorbereidingstijd en de administratieve rompslomp die bij dergelijke projecten komt kijken.

ICT-oplossingen Naast verbeteringen in het proces, kunnen ook met innovatieve ict-oplossingen faalkosten verminderd worden. Nieuwe geïntegreerde ict-oplossingen maken het bijvoorbeeld mogelijk dat verschillende partijen en fasen in het bouwproces in dezelfde software worden ontworpen. Dit is efficiënter omdat de kans op doublures en fouten in het proces wordt verkleind. Gemiddeld eenderde van de bedijven in de sector is het dan ook (zeer) eens met de stelling dat de toename van ict-toepassingen in de bouwketen faalkosten verminderen. Fabrikanten zijn het meest uitgesproken, van hen is 50% het met de stelling eens, maar ook hoofdaannemers en adviesbureaus staan positief tegenover ict-toepassingen in de bouw. 3D ontwerpen is één van de nieuwe ict-toepassingen die de bouwsector sinds een aantal jaren tot z’n beschikking heeft. Een 3D gebouwmodel geeft ruimtelijk inzicht en is daardoor veel sneller duidelijk dan een 2D tekening. De onderlinge communicatie over een gebouwmodel wordt daarnaast verbeterd, omdat een 3D model maar op één manier te interpreteren is. Dit in tegenstelling tot 2D tekeningen die verkeerd ‘gelezen’ kunnen worden. Bovendien worden met 3D ontwerpen fouten voorkomen die in 2D niet zichtbaar zouden zijn, bijvoorbeeld bij aansluitingen van verschillende elementen. Hierdoor worden in de uitvoering kosten bespaard. Gemiddeld 35% van de bedrijven in de bouwsector denkt dat door het toepassen van 3D ontwerpen faalkosten afnemen. Ook hier zijn fabrikanten, met 48%, het meest enthousiast. Opvallend is dat architecten over 3D ontwerpen positiever zijn dan over de toename van ict-toepassingen in het algemeen, 39% tegen 32%. Ook hier is zichtbaar dat bedrijven die minder in (de ontwerpfase van) het bouwproces actief zijn, zoals de overheid, klusbedrijf en onderaannemers minder waarde hechten aan het effect van ict-toepassingen op de faalkosten.

pagina 9 | Whitepaper Faalkosten


Figuur 15.9 Door de toename van ict-toepassingen in de

Figuur 15.10 Door het toepassen van 3D ontwerpen

bouwketen nemen faalkosten af (in %)

nemen faalkosten af (in %)

Fabrikant

Fabrikant

Advies en bouwman.

Advies en bouwman.

Architect

Architect

Ontwikkelaar

Ontwikkelaar

Hoofdaannemer B&U

Hoofdaannemer B&U

Installateur

Installateur

Aannemer GWW

Aannemer GWW

Klusbedrijf

Klusbedrijf

Woningcorporatie

Woningcorporatie

Overheid

Overheid

Onderaannemer

Onderaannemer 0

20

40

60

80

100

0

Bron: BouwKennis, juni 2009

20

40

60

80

100

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

Zeer mee eens Mee eens Neutraal

Mee oneens Zeer mee oneens Weet niet/geen mening

Zeer mee eens Mee eens Neutraal

Bron: BouwKennis, juni 2009

Wie betaalt de faalkosten? Naast de bron van de faalkosten en de methoden om faalkosten te verminderen, is het natuurlijk ook van groot belang wie er uiteindelijk voor de faalkosten opdraait. Gemiddeld denkt de bouwsector dat de hoofdaannemer B&U de faalkosten veelal betaalt. Ruim eenderde van de bedrijven is deze mening toegedaan. Vooral hoofdaannemers zelf (76%) en ontwikkelaars (67%) denken dat de hoofdaannemer opdraait voor de faalkosten. Ook de opdrachtgever wordt met 29% regelmatig genoemd als partij die de faalkosten uiteindelijk moet bekostigen. Vooral woningcorporaties zijn hiervan overtuigd, maar ook architecten en adviesbureaus denken dat vooral de opdrachtgever uiteindelijk de rekening voor de faalkosten gepresenteerd krijgt. Circa ĂŠĂŠn op de vijf bedrijven denkt dat de uitvoerende onderaannemers of de eindgebruiker de faalkosten betalen. Ook hier is duidelijk zichtbaar dat de partijen denken dat ze vooral zelf opdraaien voor de faalkosten. Zo denken vooral installateurs (50%) en onderaannemers (40%) dat de uitvoerende partijen de faalkosten betalen en denkt de overheid (36%) vooral dat de eindgebruiker dit bekostigt. Figuur 15.11 Wie betaalt de faalkosten? (in %)

Hoofdaannemer

Opdrachtgever

Uitvoerende onderaannemers

Eindgebruiker

Anders

Weet niet/geen mening

Hoofdaannemer B&U

76

20

26

10

5

5

Ontwikkelaar

67

28

21

19

4

5

Aannemer GWW

43

22

31

20

14

7

Architect

37

40

21

18

6

17

Klusbedrijf

33

19

25

20

5

13

Woningcorporatie

30

61

5

13

4

16

Overheid

25

27

4

36

13

9

Advies en bouwman.

23

49

14

24

13

7

Onderaannemer

23

12

40

12

10

16

Fabrikant

21

23

19

33

6

15

Installateur

17

15

50

16

7

13

Bron: BouwKennis, juli 2008 pagina 10 | Whitepaper Faalkosten


Faalkosten en kredietcrisis

Figuur 15.12 Door de kredietcrisis nemen faalkosten…(in %)

Door de kredietcrisis staat de bouwsector behoorlijk onder druk. Er zijn minder projecten en de concurrentie neemt toe. Bijna een kwart van de bedrijven in de bouwkolom

Fabrikant

denkt dan ook dat door de kredietcrisis de faalkosten

Aannemer GWW

(sterk) toenemen. Vooral fabrikanten zijn deze mening

Overheid

toegedaan. Architecten en hoofd- en onderaannemers denken dat de kredietcrisis minder invloed zal hebben

Advies en bouwman.

op de faalkosten. Van alle bedrijven in de bouwsector

Klusbedrijf

denkt gemiddeld 17% dat faalkosten door de crisis juist

Woningcorporatie

afnemen. De bedrijven die aangeven dat door de kredietcrisis de

Installateur Ontwikkelaar

faalkosten toenemen, zeggen vooral dat dit komt doordat

Onderaannemer

de prijzen onder druk komen te staan. De focus verschuift

Hoofdaannemer B&U

weer terug naar de laagste prijs in plaats van naar de hoogste kwaliteit. Hierdoor komen veel projecten onder grote (tijds)druk te staan en wordt er minder aandacht besteed aan arbeidsintensieve trajecten zoals een goed ontwerp en een degelijke voorbereiding.

Architect 0

20

sterk toe toe niet toe en niet af

40

60

80

100

af sterk af Weet niet/geen mening

Bron: BouwKennis, juni 2009

Daarnaast geven de bedrijven die denken dat de faalkosten toenemen door de kredietcrisis vaak aan dat er grotere risico’s worden genomen omdat de continuïteit van bouwbedrijven op het spel staat. Daardoor wordt er gekort op duurder en meer ervaren personeel en wordt er meer in het personeelsbestand geschoven om zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden. Door onduidelijkheid over de financiering en winstgevendheid van projecten neemt ook het wantrouwen in de sector toe. Al met al staat de sector op verschillende fronten onder druk, waardoor de kans groot is dat de faalkosten toenemen.

pagina 11 | Whitepaper Faalkosten


Samenvatting Faalkosten zijn de extra uitgaven die ontstaan door vermijdbaar tekortschieten in het bouwproces. Gemiddeld genomen ziet de sector faalkosten het meest ontstaan in de uitvoeringsfase (figuur 15.1). Het algemene beeld is echter dat faalkosten in het hele bouwproces voorkomen. Bovendien wijzen de coรถrdinerende partijen naar elkaar als ze moeten aangeven waar de belangrijkste bron van faalkosten ligt. Bijna de helft van de bedrijven denkt dat er in de ontwerpfase meer aandacht moet zijn voor de uitvoerbaarheid. Hiermee is dit de populairste manier om faalkosten te verminderen. Bijna drie op de tien bedrijven denkt dat verbetering van de communicatie zal leiden tot een vermindering van de faalkosten (figuur 15.2). Gemiddeld 72% van de partijen in de bouwsector is het dan ook (zeer) eens met de stelling dat samenwerking met vaste partners faalkosten vermindert (figuur 15.4). Vooral een bouwteam is een populaire samenwerkingsvorm (figuur 15.5). Een andere manier om faalkosten te verminderen, is te zorgen dat partijen langer betrokken blijven bij een project. Bijna een kwart van de bedrijven denkt dan ook dat door DB- en DBFMO-contracten de faalkosten afnemen (figuur 15.7 en 15.8). Ook met innovatieve ict-oplossingen en in het bijzonder 3D ontwerpen kunnen volgens circa eenderde van de bedrijven faalkosten worden verminderd (figuur 15.9 en 15.10). De bouwsector denkt dat de hoofdaannemer en de opdrachtgever meestal opdraaien voor de faalkosten, maar ook hier is duidelijk zichtbaar dat de partijen denken dat ze zelf veel faalkosten moeten betalen. De kredietcrisis heeft een negatieve invloed op de bouwfouten. Bijna een kwart van de bedrijven in de bouwkolom denkt dat door de kredietcrisis de faalkosten (sterk) toenemen.

pagina 12 | Whitepaper Faalkosten


BouwKennis Bouwen begint met BouwKennis. Want BouwKennis is dĂŠ marktinformatieleverancier voor de bouw-, vastgoed- en installatiesector. BouwKennis volgt alle relevante bronnen uit de markt en doet zelf gericht marktonderzoek. Het resultaat: informatie waarop u kunt bouwen. BouwKennis geeft u een objectief beeld van alle marktkenmerken, trends en ontwikkelingen. Veel bedrijven hebben behoefte aan betrouwbare marktinformatie. Het verzamelen en onderzoeken ervan kost veel tijd en capaciteit. Daarom doet BouwKennis dit voor u. Zo beschikt u over relevante en actuele marktinformatie zonder dat u zelf hoeft te investeren in eigen onderzoek. U hebt direct de bouwstenen om uw marketingstrategie te bepalen. Een deel van de vragen uit de markt beantwoordt BouwKennis met informatie uit bestaande bronnen. Voor een groot aantal vragen verricht BouwKennis eigen, doelgericht en onafhankelijk marktonderzoek. BouwKennis werkt hierin nauw samen met USP Marketing Consultancy. Dat betekent unieke content. En omdat het gaat om multi client onderzoek, wordt er altijd gezocht naar informatie die voor meerdere marktpartijen relevant is. Meer dan duizend organisaties hebben het gemak en de unieke informatie van BouwKennis al ontdekt. Zij gebruiken de marktinformatie als basis voor hun strategie en beleid. Omdat niet alle bedrijven dezelfde informatiebehoefte hebben, biedt BouwKennis verschillende producten aan. Een deel van de marktinformatie krijgt u periodiek toegestuurd wanneer u zich hierop abonneert. Andere marktinformatie is ook los te koop als onderzoeksrapport.

pagina 13 | Whitepaper Faalkosten


Colofon Uitgever BouwKennis BV Max Euwelaan 51 3062 MA ROTTERDAM T 010-2066996 E info@BouwKennis.nl www.WoonKennis.nl Redactie Remco Tuns (hoofdredacteur) Lieneke de Boer Guido van Beek Jesse van Wayenburg Leo Kranenburg Verkoop Jacco Ridderhof Frank Oberink Maurice van Dijk T 010-2066996 Inlichtingen T 010-2066996 E info@BouwKennis.nl Bestellingen info@BouwKennis.nl

Š Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever worden verveelvoudigd of gedupliceerd.

pagina 14 | Whitepaper Faalkosten


Whitepaper Faalkosten[1]