Page 1

WILLEM BOS OVER 'VET WEGSMELTEN' MET ULTRASOON EN CAVITATIE | Branchenieuws |

Willem Bos is zelfstandig ontwerper van diverse apparatuur voor schoonheidsspecialisten en weet als geen ander hoe deze werken en schrijft regelmatig voor het vakblad 'de Schoonheidsspecialist' Willem Bos: "Omdat ik nogal kritisch ben in mijn artikelen, vinden firma´s het heel leuk wanneer ik schrijf over de producten van concurrenten. Zodra het echter gaat om hun eigen producten, zijn bedrijven en mensen die daarvoor werken meestal minder gecharmeerd van zo´n verhaal... Mij gaat het er om, dat de schoonheidsspecialist een stukje onafhankelijke informatie krijgt, dat niet beïnvloed is door commerciële drijfveren. Wij zijn daarom heel blij dat Willem Bos bereid is om exclusief voor www.schoonheidsspecialistennieuws.nl zijn visie over 'vet wegsmelten' met Ultrasoon en Cavitatie toe te lichten. VET WEGSMELTEN AI in 2008 schreef Willem Bos in de Schoonheidsspecialist een artikel over de claims van sommige leveranciers, dat met hun apparatuur onderhuids opgeslagen vet kan worden 'weggesmolten'. Je kent dat wel: ”Cellulite”verdwijnt als sneeuw voor de zon, spectaculaire resultaten!' De tendens van het artikel was, dat men daar wat sceptisch tegenover zou moeten staan. Niet omdat dit soort apparaten voor de schoonheidsspecialist (we hebben het niet over medische apparatuur) geen effect zouden laten zien, maar omdat de verbetering bij die apparaten voornamelijk te danken is aan vochtafvoer, betere microcirculatie en -doorbloeding en verhoogde lymfe afvoer. Die effecten zijn over het algemeen van tijdelijke aard. Dat is prima, zolang de behandelaar én de klant dat weten en daar voor kiezen. Voor werkelijke afbraak van opgeslagen vet in de vorm van triglyceriden, waarbij de vergrote vetcellen gekenmerkt worden door scheidingswandjes van stevig bindweefsel, levert de overgrote meerderheid van apparatuur die voor schoonheidspecialisten bestemd is, te weinig vermogen. Er is apparatuur die dat wel kan. Die kostbare apparatuur is


bestemd voor medici en het gebruik daarvan is niet zonder risico´s. Daarover verderop meer.

HOE DIEP MOET MEN GAAN? Verder zal duidelijk zijn, dat elke publicatie bestemd is voor een bepaald publiek en een eigen doel heeft. Een advertentietekst of een brochure van of voor een fabrikant heeft een heel ander doel dan bijvoorbeeld een studieboek. In dat laatste moet elk detail uitgebreid worden uitgelegd en omschreven. Daarom wordt het ook een boek. In een tijdschrift heeft men veel minder ruimte. Technische kennis ligt echter niet bij iedereen in het brandpunt van de belangstelling. Daarom probeer ik met voorbeeldjes die voor iedereen duidelijk zijn (zoals het vergelijken van het vermogen van een ultrasoon reinigingsbakje met dat van een gloeilamp) wat inzicht te verschaffen. Het lijkt me, dat dit voor velen duidelijker is dan te omschrijven dat het reinigingsresultaat van een ultrasoon reinigingsbakje afhangt van het ultrasone akoestische vermogen per kubieke centimeter vloeistof in de reinigingstank, de overdrachtsverliezen tussen de ultrasone transducer en de vloeistof in de tank, de frequentie en golfvorm van de ultrasone trilling, de viscositeit en samenstelling van de gebruikte reinigingsvloeistof, de elasticiteit en het traagheidsmoment van de bodem waarop de ultrasoon transducer is bevestigd, de al of niet gelijkmatige verdeling van het akoestisch vermogen over het oppervlak van de bodem van de tank en de massa en hardheid van het voorwerp dat gereinigd moet worden. Dat is voor studieboeken, daarom terug naar ultrasoon voor schoonheidsspecialisten.

TRILLINGEN Ultrageluid, ultrasoon, ultrasound, ultrasonor en tegenwoordig helaas ook cavitatie zijn allemaal namen voor dezelfde techniek en worden vaak door elkaar gebruikt. Ultrasone golven zijn mechanische trillingen. We kunnen allerlei stoffen (waaronder menselijk weefsel) in trilling brengen, maar ook de lucht. Het eenvoudigst is dat te begrijpen door een luidspreker van uw stereo als voorbeeld te nemen. De luidspreker zelf bestaat uit een papieren trechter (conus) die in het ritme van de muziek of spraak heen en weer trilt. Die trillende conus brengt de lucht in trilling. Die luchttrillingen bestaan uit golven met verhoogde luchtdruk (als de conus naar voren beweegt) en verlaagde luchtdruk (als de conus naar achteren beweegt). Daarop reageert ons oor en onze hersenen nemen dat waar als geluid. Het aantal trillingen per seconde noemen we de frequentie en wordt uitgedrukt in Hertz (Hz). Zodra het aantal trillingen per seconde meer is dan 1000, spreken we over kilohertz (kHz), bij meer dan 1 miljoen trillingen per seconde over Megahertz (MHz) en bij 1 miljard trillingen per seconde over Gigahertz (Ghz).

HOREN, VOELEN EN INFRAGELUID Onze oren maken trillingen hoorbaar vanaf ongeveer 16 Hertz, de laagste toon die de baspijp van een groot kerkorgel opwekt. De hoogste frequentie die mensen kunnen horen hangt af van de leeftijd. Heel jonge mensen horen tot ca 20.000 Hz (20 kHz) maar naarmate men ouder wordt neemt dat af tot 15 kHz of vaak nog minder. Het gebied tussen 20 Hz en 20 kHz wordt het


hoorbare gebied genoemd. Die grenzen zijn dus niet scherp. Naast onze oren beschikt onze huid ook over sensoren om trillingen waar te kunnen nemen. Leg je hand maar eens op een auto met draaiende motor. Dan voel je de mechanische trillingen. Geluidsgolven met een frequentie lager dan 16 Hz horen we niet meer als gewoon geluid. We nemen ze waar als drukveranderingen, zowel met onze oren als met de druksensoren in onze huid en andere weefsels. Golven met een frequentie lager dan 16 Hz noemen we infrageluid. Dat loopt van zeer langzame drukveranderingen bij naderend onweer tot het voelen in je maag van onhoorbare diepe bastonen in een discotheek. Zeker tonen met een frequentie van een paar Hertz kunnen soms onrustige gevoelens veroorzaken.

ULTRAGELUID Trillingen met een frequentie hoger dan 20 kHz noemen we ultrasoon. Wij mensen kunnen die niet meer horen, maar veel dieren wel. Het bekendst is het hondenfluitje. Dat geeft een zo hoge toon, dat mensen dat niet horen, maar honden wel. Ook muizen communiceren met voor ons onhoorbaar ultrageluid. Bekend is ook de vleermuis, die zelf ultrasone geluidspulsjes produceert en ook in absolute duisternis kan navigeren aan de hand van de teruggekaatste ultrasone geluidspulsjes. Tot nu toe hebben we het alleen over mechanische trillingen die de lucht in trilling brengen. Natuurlijk kunnen we ook andere stoffen in trilling brengen. Stel je zich maar voor, dat we een luidsprekertje op de huid houden. Het bekendste voorbeeld is hiervan de echo, die men bijvoorbeeld maakt van je hart of – wanneer je zwanger bent – van je ongeboren baby. Het luidsprekertje (we noemen dat dan een ultrasone transducer) die in de behandelkop zit, zendt ultrasoon geluid uit en uit het teruggekaatste geluid wordt het beeld gereconstrueerd. We zijn technisch in staat, ultrasoon met zeer hoge frequentie (aantal trillingen per seconde) op te wekken. Tot wel meer dan 1 GHz (1 miljard trillingen per seconde) toe. Maar de praktische toepassingen van die hele hoge frequenties zijn beperkt. Om dat te begrijpen even een voorbeeldje. Stelt je eens een plank voor, die over een sloot ligt. Als je in het midden van die plank gaat springen, buigt die plank flink door. Maar je kunt niet razendsnel op en neer springen. De frequentie (het aantal sprongen per tijdseenheid) is laag, maar de doorbuiging, de uitslag van de plank is groot. Nu ga je met een hamer op de plank slaan. Dat kun je veel sneller. De frequentie is dus veel hoger. Maar de doorbuiging van de plank is veel kleiner, hij trilt maar een beetje in het ritme van de slagen. Dit is ook het effect dat bij ultrasoon optreedt wanneer we dat toepassen op het menselijk lichaam.. Lagere frequenties, en we hebben het dan altijd nog over meer dan 20.000 trillingen per seconde, komen diep. Hogere frequenties komen in principe minder diep. Soms lees je in folders van ultrasone apparatuur voor schoonheidsspecialisten dat het apparaat bijvoorbeeld niet op 36 kHz, maar op 1 MHz of zelfs 3 MHz werkt. Alsof dat veel beter zou zijn. Dat is niet zo. Bij 1 MHz en zeker 3 MHz kan de diepte die de trilling bereikt minder zijn. Dat wil niet zeggen dat het slechter is, want soms gaat het juist om een effect dat men in de oppervlakte wil bereiken. Voor structuur- en laagdikte meting van de huid gebruikt men bijvoorbeeld wel ultrasoon met hoge frequenties. Een hogere frequentie is dus een andere toepassing van hetzelfde principe. De te bereiken diepte hangt echter niet alleen af van de frequentie, maar ook van de kracht van de trillingen, oftewel het


vermogen.

HET VERMOGEN De kracht van de trilling wordt bepaald door het vermogen. Meestal wordt dit uitgedrukt in Watts per vierkante centimeter (cm2). Voor het totale vermogen moet je dan het werkoppervlak van de behandelkop in cm2 vermenigvuldigen met het aantal Watts per cm². Dat is lastig en daarom geven anderen het totale vermogen op, dat de behandelkop kan leveren. Om het idee van het aantal watts duidelijk te maken, denkt u nog maar even aan de plank over de sloot. Wanneer een volwassen man op en neer springt, buigt de plank erg ver door. De kracht (het aantal watts) is groot. Springt een kind op en neer, dan buigt de plank minder ver door. Het gewicht en dus de kracht is dan klein. We kunnen door te spelen met frequentie en kracht, allerlei effecten in het menselijk lichaam bereiken. Een paar voorbeelden: wie een gecompliceerde beenbreuk heeft en slecht geneest, krijgt tegenwoordig door de afdeling orthopedie van het ziekenhuis een heel klein ultrasoon transducertje op het been geplakt. Dat zendt zeer zwakke ultrasone pulsjes uit. Zo zwak, dat geen warmte effecten optreden, laat staan dat het voelbaar is. Deze toepassing zorgt voor een verbeterde microcirculatie rond het bot, waardoor de breuk sneller geneest. Een ander uiterste is de niersteenvergruizer, waarbij met behulp van zeer krachtige ultrageluidpulsen nierstenen worden verpulverd. Terug naar de toepassingen voor de schoonheidsspecialist.

VERWARMEN EN MICROCIRCULATIE Een belangrijke toepassing is verwarmen en verbetering van vloeistofcirculatie. Doordat de ultrasoon transducer (de behandelkop) het weefsel in trilling brengt, ontstaat wrijving in zowel vaste, als vloeibare bestanddelen van de huid. Wrijving veroorzaakt verliezen en dat wekt warmte op. De warmte zorgt voor een betere doorbloeding en het vloeibaarder worden van dik vloeibare vloeistoffen, zoals lymfevocht. Tegelijkertijd zorgt de trilling er voor, dat alle moleculen gaan bewegen. Met name in vloeibare componenten van de huid (het intra- en extracellulaire vocht), zorgt dat voor een betere vermenging en transport. We noemen dat microcirculatie. Er gebeurt natuurlijk nog wel meer, maar het effect zal duidelijk zijn. Dit soort verschijnselen kunnen positieve effecten teweeg brengen in de huid. Uiteraard hangt de mate waarin dit gebeurt af van de kracht (het vermogen) en de frequentie van de ultrasone trilling.

GEVAAR Boven een bepaalde sterkte van het ultrasone geluid ontstaan belletjes in vloeistoffen. Dat kan een risico opleveren, met name wanneer dit optreedt in het bloed. Een aantal organen waaronder de hersenen, zijn niet blij met belletjes in het bloed!Veel schoonheidsspecialisten hebben een ultrasoon reinigingsbakje. Onder de bodem van zo´n bakje zit een ultrasoon transducer, die de bodem en dus ook de reinigingsvloeistof in het bakje in trilling brengt. De meeste van dat soort bakjes werkt met een frequentie tussen de 33 en 36 kHz en een ultrasoonvermogen van 30 tot 50 watt. Dat is zoveel, dat die belletjes ontstaan. In het artikel dat aanleiding was tot de discussie op


het forum, schreef ik dat die implodeerden, maar ook dat die belletjes uit elkaar spatten en zo het vuil van een voorwerp, bijvoorbeeld een pincet, losweken. Daarop kwam commentaar. Ik wist er niets van, want die belletjes spatten niet uit elkaar maar implodeerden! Dat, zo schreef men, heet cavitatie, want daar spraken we over! Afgezien het feit of ze nu uit elkaar spatten of in elkaar storten (imploderen), ging het er in mijn verhaal om, dat die belletjes kunnen ontstaan bij krachtige ultrasoon apparaten en dat dit voor het menselijk lichaam gevaarlijk kan zijn. Maar over die cavitatie valt ook wel wat te vertellen.

DE GROTE LEUGEN OVER CAVITATIE .Deze titel heb ik niet zelf bedacht, maar is de titel van een interessant artikel van Dr. Klaus Hoffmann die o.a. werkzaam is in de Hautklinik der Ruhr-Universität- Bochum, Dat is een samenwerkingsverband van drie universiteiten, waar men al meer dan 20 jaar onderzoek verricht naar ultrasound. Het artikel is gepubliceerd in het Duitstalige Dermaforum no. 3 van mei 2010. Wat is er aan de hand? In de wereld van schoonheidsspecialisten wordt ultrageluid voornamelijk geassocieerd met insluizen van producten en verwarmen. Firma´s die ultrasound apparatuur voor schoonheidsspecialisten op de markt brengen en claimen, dat daarmee vet kan worden afgebroken of weggesmolten, moesten zich dus onderscheiden. Daarom werd door hun reclamemakers een term uit de ultrasoundtechniek van stal gehaald: cavitatie. Wie brochures leest, demogesprekken hoort of op internet zoekt: het heet tegenwoordig allemaal cavitatie, net alsof dat iets anders en beters zou zijn dan ultrasoon. Wat is cavitatie eigenlijk? In de wetenschap spreekt men over cavitatie wanneer watermoleculen door zeer grote drukveranderingen (bijvoorbeeld door zeer krachtig ultrageluid) plaatselijk uit elkaar gedrukt worden, waardoor holle ruimten, in de vorm van belletjes ontstaan. Na enige tijd worden de drukkrachten van de omliggende watermoleculen groter dan de uiteendrijvende krachten en dan klappen de belletjes in elkaar. Dat noemen we imploderen. Daarbij treden enorme krachten op. Metingen hebben aangetoond, dat de krachten kunnen oplopen tot wel 260 atmosfeer (260 kg druk per cm2). Uiteraard zijn de belletjes veel kleiner dan een vierkante centimeter, maar ondanks dat het om miniatuur implosies gaat, kan wel degelijk schade aan het weefsel ontstaan wanneer deze cavitatie optreedt.

REGELS IN NEDERLAND EN DUITSLAND Ik vind het vervelend te moeten zeggen, maar Nederland is qua regelgeving en vooral handhaving de bananenrepubliek van Europa. Je kunt zonder probleem een huidverdampende CO2 laser in China kopen en die ook gaan gebruiken. Niemand die er wat van zegt, behalve als het mis gaat natuurlijk. Je kunt ook Botox en hyaluronzuur kopen, maar je mag het niet injecteren wanneer je geen BIG registratie hebt. Heb je wel een BIG registratie maar geen notie hoe je rimpels moet wegspuiten: niemand die op je vingers komt kijken. We leven in gedoogland. Dat geldt ook voor apparatuur. Alles mag verkocht worden, zolang er maar een CE sticker op zit. Die zegt alleen iets over de elektrische veiligheid en storingen die het apparaat op radio en TV zou kunnen geven, en NIETS over de resultaten die met een apparaat verkregen kunnen worden. Dat stickertje mag je er


overigens zonder keuring zelf opplakken. Alleen als er klachten komen, draai je als leverancier/fabrikant voor de onderzoekskosten op. Dat risico lopen veel leveranciers en fabrikanten graag: er wordt toch niet of nauwelijks gecontroleerd. Het is dus in Nederland geen probleem om apparatuur op de markt te brengen zonder echte keuring. Veel van de apparatuur voor schoonheidsspecialisten komt uit China, waar ze helemaal niet moeilijk doen wanneer een koper een stickertje of een schijn-keuringsrapport van een fake onderzoekslaboratorium of – universiteit wil hebben. In een aantal andere landen en met name Duitsland is dat wel anders. Op 04-08-2009 is daar een wet voor de bescherming tegen niet-ioniserende straling voor de toepassing op mensen (NiSG) in werking getreden. In de motiveringen van deze wet staat: (ik vertaal dat maar even niet) ``kann eine Ultraschallexposition in Folge lokaler Wärmeerzeugung und durch Kavitation (!) zu Gewebeschäden fürhen. Vor allem durch Kavitation können lokal extrem hohe Drücke und Temperature in Gewebe entstehen und durch energiereichen Ultraschall aufgrund der genannten Mechanismen thermischen Nekrosen und Gewebeeinblutungen auftreten`` Einde citaat. Ook voor wie wat moeite heeft met Duits, zal deze wettekst duidelijk zijn: De door krachtige ultrasoon apparaten veroorzaakte sterke warmteontwikkeling en met name cavitatie, kan schade toebrengen aan het menselijk weefsel en zelfs leiden tot afsterving en bloedingen! En reken maar, dat de Duitse wetgever niet over één nacht ijs gaat voor ze zoiets in een wet opneemt...

KRACHTIGE APPARATUUR ALLEEN VOOR MEDICI Natuurlijk bestaat die apparatuur. Al in 1970 maakt ik deel uit van een ontwerpteam van medische apparatuur, waarbij we een ultrasound apparaat ontwierpen met een behandelkop met een werkoppervlak van 8 cm diameter met een vermogen van 2 watt per cm2. Een diameter van 8 cm geeft een oppervlak van 50 cm2. Bij 2 Watt per cm2 is dat een totaal vermogen van 100 watt. Uiteraard werd dat grote vermogen niet altijd toegepast. Je rijdt met je auto ook niet altijd 160, al kan hij dat wel. Moderne medische apparatuur gebruikt vaak gefocusseerde (gebundelde) ultrasoon pulsen voor vetreductie. Er worden vermogens toegepast van 17,5 Watt per cm2 of zelfs meer. De korte pulsen zorgen dat er minder schadelijke warmte ontstaat. Apparatuur met hoge vermogens is alleen bestemd voor medisch gebruik. Het is echter geen probleem om als schoonheidsspecialist die medische apparaten in Nederland te kopen, hoewel deze vanwege hun hoge prijs vaak ver buiten het financiële bereik van schoonheidsspecialisten ligt.. In Duitsland moet deze apparatuur een klasse IIb keurmerk hebben en wordt niet zo maar verkocht aan iedere schoonheidsspecialist die centjes genoeg heeft om zo´n apparaat te betalen...... Dit soort apparaten wordt toegepast door medici of onder hun toezicht door zeer goed opgeleide personen. Terecht, want men moet zeer goed weten wat men doet en er moet ook een zodanige noodzaak zijn dat men de kans op schade dan maar op de koop toeneemt. In ieder geval moet medisch toezicht zijn om in te grijpen wanneer schade zou ontstaan. Dit soort apparatuur met een kort cursusje aan willekeurige schoonheidsspecialisten verkopen is mijns inziens niet de juiste manier om geld te verdienen. Maar gelukkig loopt het zo´n vaart meestal niet. Want veel apparatuur voor schoonheidsspecialisten is niet krachtig genoeg om echte cavitatie teweeg te brengen. Hoe zit het


dan wel?

ONECHTE OF VALSE CAVITATIE Fabrikanten van ultrasoon apparatuur voor schoonheidsspecialisten zijn natuurlijk niet gek. Ze weten heel goed dat zeer krachtige apparatuur schade kan toebrengen. Daarom hebben de meeste apparaten een gering vermogen. Dat is vaak wel voldoende om warmte op te wekken, maar niet genoeg om echte cavitatie met implosies te veroorzaken. Toch zie je wanneer je een druppel water op de behandelkop laat vallen, belletjes ontstaan. Dat noemen we valse of onechte cavitatie. De reden dat die belletjes ontstaan komt doordat vloeistoffen opgeloste gassen bevatten. Water bestaat bijvoorbeeld uit twee atomen waterstof (een gas) en een atoom zuurstof (ook een gas) en bevat soms ook sporen van andere gassen. Laat maar eens een nachtje een glas kraanwater staan. De volgende morgen zitten de wanden van het glas vol met belletjes, veroorzaakt door ontgassing van het water. Bloed bevat nog veel meer opgeloste gassen. Het ultrageluid, ook van geringer vermogen, zorgt ervoor dat die vloeistoffen zich gaan splitsen in de oorspronkelijke gassen. Er treedt ontgassing op, waardoor de belletjes ontstaan. Die onechte cavitatie belletjes imploderen niet, maar voegen zich samen en spatten juist uit elkaar, omdat ze gevuld zijn met gas. Dat is, waarom ik in het oorspronkelijke artikel in ``De Schoonheidsspecialist`` schreef, dat de belletjes uit elkaar spatten. Want bij vrijwel alle apparatuur voor schoonheidspecialisten en zelfs ook in veel goedkope Chinese ultrasoon reinigingsbakjes, treedt voornamelijk onechte cavitatie op door ontgassing. Ja, zult u misschien zeggen, wat heb ik nu aan die wetenschap? Allereerst dit. Belletjes, of ze nu ontstaan door echte cavitatie of door valse cavitatie, kun je beter niet in de bloedbaan hebben. Vergeet niet, dat dikkere aderen en slagaderen juist in het onderhuidse bind- en vetweefsel lopen. Nu is de meeste apparatuur voor schoonheidsspecialisten zelfs niet sterk genoeg, om onechte cavitatie belletjes in de bloedbaan te veroorzaken. Mooi, maar dat betekent, dat het hele verhaal van ``wegsmelten`` of kapot trillen van vetcellen ook niet lukt. En dat is dan ook precies de reden, waarom ik in het begin van dit verhaal schreef, dat veel ultrasone apparatuur voor schoonheidsspecialisten wel zichtbaar effect heeft, maar dat dit voornamelijk wordt veroorzaakt door warmte effecten, vochtafvoer, verbeterde microcirculatie, bloedsomloop en verhoogde lymfestromen. Dat zichtbare effect is meestal niet blijvend. Daar is niets mis mee, zolang de schoonheidsspecialist en vooral de klant dat weten en daarvoor kiezen.

BESLUIT Uiteraard zullen enkele leveranciers me dit verhaal niet in dank afnemen. Jammer, maar ik weet, dat serieuze leveranciers juist blij zullen zijn met dit artikel. Ik hoop jou als schoonheidsspecialist wat inzicht te hebben gegeven in het hele verhaal over het ``wegsmelten`` van onderhuids vet. Doe er je voordeel mee.

Ultrashape vs cavitatie  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you