Page 1

Landschapsbeheer (Door Peter van Houweling)

Acht initiatieven voor de patrijs In dit Jaar van de Patrijs zijn in acht

nu minimaal 4 koppels patrijzen en in

Brabantse regio’s initiatieven genomen

aangrenzende percelen 6 tot 8.”

om een ommekeer teweeg te brengen

Patrijs

in de teruggang van de akkervogel.

Schijndel

Het aantal patrijzen is in Nederland

Nan Visser is gebiedscoördinator col-

namelijk met 95% gedaald ten opzichte

lectief vogelbeheer in Schijndel & Sint

van 1960. Het Coördinatiepunt heeft

Oedenrode en voorzitter van de weide-

organisaties in acht regio’s een subsi-

vogelgroep Schijndel. “In 2013 is al een

die beschikbaar gesteld van € 5.000,00

meerjarige kruidenrand ingezaaid langs

voor concrete maatregelen om het

een maïsakker op de Rooise Heide. Dat

leefgebied van de patrijs te verbete-

was onder andere voor de patrijs. Er

ren. Andere kenmerkende soorten van

liggen ook al enkele jaren randen van

het kleinschalig agrarisch landschap

6 meter breed op diverse plaatsen. Bo-

kunnen daar op meeliften. Provincie

vendien zijn er percelen met een verlate

Noord-Brabant financiert het project en

maaidatum in het kader van collectief

investeert hiermee in een vitaal, mooi

vogelbeheer. Ik ben het nu met twee

en schoon Brabants platteland. Tevens

boeren eens geworden over randen voor

is er cofinanciering via de Nationale

2014. Daarnaast zijn we bezig met een

Postcodeloterij.

perceel van een hectare om tarwe in te zaaien, waarbij na de oogst de randen

Ambassadeurs ontvangen uniek patrijzenspeldje.

Gemert

blijven staan, de winter over. Deze ran-

De Vogelwerkgroep Gemert ontplooit

den bevatten een mengsel met granen,

maatregelen in een grotere regio, ver-

kruiden en bloemgewassen, wat dunner

telt Martin Vink. “We benaderen boeren

gezaaid is dan wat gangbaar is, zodat er

en landeigenaren om langjarige braak-

meer kruiden tussen kunnen groeien.

stroken of kruidenranden aan te leggen

We hebben zelf een plan gemaakt waar-

langs akkers. De reacties zijn positief.

bij meer dan voorheen gekeken is waar

Het gaat om verschillende soorten ran-

patrijzen zitten, omdat hun actieradius

den. We willen in het voorjaar starten.

niet zo groot is. In 2013 zijn 10 tot 12

In Heeze-Leende is onder andere bladrammenas ingezaaid, waarin patrijzen

Zo mogelijk zetten we afrasteringen

paren patrijzen geteld. We verwachten

kunnen foerageren en schuilen.

terug, zodat koeien niet in de randen

dat het er nu al meer zijn. De animo bij

kunnen. Daarna gaan we in samenwer-

boeren voor deze randen is prima. Het is

king met het Coördinatiepunt onderzoe-

altijd een beetje passen en meten maar

ken welk beheer het beste is. Er zijn nu

de samenwerking is goed.”

in de gemeente Gemert-Bakel al 300 patrijzen. We willen de huidige populatie

Heeze-Leende

laten uitbreiden, zodat deze kan migre-

Peter Kerkhofs is van de Plattelands-

ren naar aangrenzende gebieden.”

vereniging Hei, Heg & Hoogeind: “We

Vink benadrukt dat het belangrijk is

hebben hier al vier jaar zomerranden en

om houtopstanden uit de ruigtes weg

meerjarige akkerranden. Die zijn door

te houden. “Dat doen vrijwilligers. We

boeren aangelegd op initiatief van de

willen met weinig geld veel doen. We

stichting ‘Vrienden van de Patrijs’ in

werken bij dit project samen met De

Heeze-Leende. Een aantal van deze ran-

Stichting Groene Heerlijkheid en de

den wordt nu betaald vanuit het Stika.

Stichting Landschap Bakel-Gemert. We

Maar we willen meer kansen bieden

Particulieren en boeren in het buitengebied van Oirschot zaaiden akkerkruiden

willen bovendien de braak-en kruiden-

voor de patrijs in de winter. Dat is een

en plantten struweel aan.

randen gaan aanbieden aan de boeren,

knelpunt. Daarom doen we nu proeven

als die in 2015 moeten voldoen aan de

met inzaaien van een mengsel van win-

eisen voor vergroening van het land-

terwikke, herik (Nemat) en rogge nadat

bouwbeleid. Dan komen er structureel

de boeren hun gewas hebben geoogst.

gebieden die geschikt zijn voor de pa-

Ook hebben we bladrammenas laten in-

trijs. We hopen dat dit als een inktvlek

zaaien. In deze randen kunnen patrijzen

uitbreidt naar andere gemeenten.”

foerageren en schuilen. De herik levert vooral in de nawinter eiwitrijk voedsel

Reusel-De Mierden

voor de patrijs. Het is een proef. Met de

Ook in Reusel-De Mierden wor-

financiële bijdrage via het Coördinatie-

den maatregelen genomen op

punt doen we dit in een tweejarig pro-

gemeentegronden.”Op akkertjes van in

ject. De animo bij boeren is voldoende,

totaal 13 hectare komen akkerranden

maar kan natuurlijk altijd beter.“

met oude graanrassen en braakstroken” , vertelt Piet Peijs van de weide-

Altena Biesbosch

vogelbescherming Reusel-De Mierden.

Meeuwis Millenaar is gebiedscoördina-

“Het graan dat op het land achterblijft

tor bij ANV Altena Biesbosch. “We gaan

is voedsel voor de patrijs. De voorbe-

maatregelen treffen bij vier historische

reidingen voor het plan zijn nu bijna

molens. Daar zijn nu al veel patrijzen te

klaar. We willen akkertjes minstens

vinden. Het zijn kleinschalige gebiedjes

zes jaar inzaaien. De bijdrage van het

met oude perceelsvormen met allerlei

Coördinatiepunt is heel welkom, maar

kleine lintjes, zoals hele lage heggetjes

niet voldoende. We zoeken nog andere

en andere ruigtes. We gaan daar voed-

financiers. Op de 13 hectare akkers zijn

selveldjes aanleggen, randen inzaaien

-4-


Landschapsbeheer

Ontwerp project Reusel met kruiden en beplanten met lage

m2 ingezaaid. Het is de bedoeling dat

bessenstruikjes en we gaan hoogstam-

de mensen het gewas in de winter laten

fruitbomen planten. In de voedselveldjes

staan. Het tweede deel is het uitzet-

zaaien we allerlei soorten graan. De

ten van 3.800 inheemse struiken en 800

patrijzen komen in de herfst af op de

vlinderstruiken onder de inwoners. Dat

gevallen appels van de hoogstambo-

gebeurt nog vóór de winter. “De ge-

men. Nog dit jaar willen we aan de slag.

meente betaalt de struiken die binnen

Daarnaast willen we streekbewoners

de bebouwde kom komen, omdat hier

stimuleren om kruidenmengsels in te

geen patrijzen voorkomen en we de

zaaien, bijvoorbeeld op overhoekjes op

bijdrage van het Coördinatiepunt op pa-

hun erf. Ze krijgen dan gratis een zakje

trijzenlocaties willen inzetten. Het is de

zaad en we registreren de locaties.”

bedoeling dat de struiken niet te dicht bij elkaar worden geplant, zodat er ruig-

Drimmelen

tes tussen kunnen ontstaan”.

“In Drimmelen gaan boeren struweelranden, meerjarige graanakkerranden

Laarbeek

en kruidenrijk grasland aanleggen rond

Een ander deelproject vindt plaats in

hun erven”, vertelt Tim Eestermans van

de gemeente Laarbeek. “Gemeente

ANV Drimmelen. “We zijn nu in overleg

Laarbeek heeft in 2010 de patrijs aan-

Scholieren planten in Laarbeek lindebomen aan tijdens de boomplantweek.

met drie boeren. Zij zijn bereid om mee

gewezen als ambassadeursoort”, vertelt

Ook fruitbomen en struwelen werden gepoot.

te werken. Concrete afspraken moeten

Rob Tielemans van die gemeente. “We

we nog maken.”

hebben daarop als Gemeente gezocht

Als het aan Eestermans ligt, blijven de

naar percelen in eigendom bij ons, die

struweelranden meer dan tien jaar lig-

het meest kansrijk zijn voor patrijzen.

gen en de akkerranden meerdere jaren.

In 2011 hebben we al een perceel in

“De boeren hebben voorkeur voor

Lieshout ingericht. Dit jaar is een per-

maatregelen rondom hun erf, omdat in

ceel aan de rand van Aarle-Rixtel om-

het struweel en op overhoekjes op de

gevormd. Het is 1,6 hectare groot. Er

erven al patrijzen huizen.”

zijn diverse maatregelen getroffen. Er zijn graanakkers aangelegd met meer-

Oirschot

jarige bloemenranden erlangs. Tussen

“In Oirschot is het B-team kartrekker”,

de graanperceeltjes is struweel geplant,

vertelt Gerard Traa die zelf in het team

met onder andere bessenstruiken. Daar-

zit. ‘B’ staat voor biodiversiteit. Hun pro-

naast zijn er ook lindebomen en oude

ject bestaat uit twee delen. Het eerste

rassen fruitbomen geplant. Het perceel

was het beschikbaar stellen van zaad

ligt naast een woonwijk. In overleg

van akkerkruiden aan particulieren en

met het IVN onderzoeken we nu of het

boeren buiten de bebouwde kom, met

perceel ook een educatieve functie kan

daarbij een vergoeding voor de grond-

krijgen. We zijn nu ook bezig met voor-

bewerking. Veel mensen maakten daar-

bereidingen om nog een perceel om te

van gebruik. In totaal is dit jaar 60.000

vormen, in Beek en Donk.”

De score Deelproject

Maatregelen

Laarbeek

Inrichten van een perceel van 1,6 hectare voor patrijzen

Gemert

Boeren laten stroken braak liggen en zaaien akkerranden in met kruidenmengsels

Schijndel

Boeren zaaien kruidenmengsels langs hun maïsakkers

Heeze-Leende

Randen langs akkers en proeven met de inzaai van wikke, herik en rogge nà de maïsoogst

Altena-Biesbosch

Rond vier oude molens komen voedselveldjes, kruidenranden, lage bessenstruiken en hoogstambomen

Reusel-De Mierden

Teelt van oude graanrassen met kruidenranden en braakstroken op 13 hectare akkertjes van de gemeente

Drimmelen

Aanleg van struweelranden en meerjarige graanakkerranden rond drie boerenerven

Oirschot

Zaad van akkerkruiden beschikbaar stellen aan particulieren, en de aanplant van 3.800 inheemse struikplanten door particulieren

De aanplant van een struweelhaag is een belangrijke biotoopverbetering.

Rond vier historische molens in het Land van Heusden en Altena komen ‘voedselveldjes’, kruidenranden, lage bessenstruiken en hoogstambomen.

Voor meer informatie: Jochem Sloothaak, 0411 664011 jsloothaak@brabantslandschap.nl www.facebook.com/werkgroeppatrijs

-5-

Houweling 2013 acht initiatieven voor de patrijs  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you