Page 1


MEDIA MAKES THE WORLD GO ROUND

INHOUD

5 3

25

Flow: Making it big “I don’t mind living in a men’s world, as long as I can be a woman in it.”

27 “Je bent zo mooi anders, niet meer of minder anders, maar zo mooi anders”

9 Horror: Succesfactoren 15 4

De dood als marketingtool 19 Agressie en games 29 Overdaad schaadt Schoonheidsideaal 23


Making it big

de invloed van flow en media op artiesten Muziek, een wereldwijde industrie. Miljoenen mensen proberen het te maken in deze wereld, maar slechts een handvol van hen vergaart succes. Waar ligt dit aan, en waar heeft dit mee te maken? Zijn er duidelijke stappen of voorwaarden voor succes? Op deze en andere vragen geven we in dit artikel antwoord Om een antwoord te kunnen krijgen op de vraag of (Team) Flow van invloed is op het succes danwel falen van een artiest of band, is het eerst van belang te weten wat Flow is. Volgens J. van den Hout, onderzoeker en docent, is Flow een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in de activiteit, met een gemotiveerde en energieke focus. ‘In een moment van Flow zijn onze gedachten, verlangens en gevoelens in harmonie.’

Keep the flow alive! Uit onderzoek (van den Hout, 2010) blijkt dat er negen condities benoemd kunnen worden die kenmerkend zijn voor het begrip Flow. Deze condities worden onderverdeeld in externe en interne condities. Externe condities zijn het hebben van duidelijke doelen, directe en constructieve feedback, balans tussen uitdaging en vaardigheid, afwezigheid van faalangst en de afwezigheid van afleiding. Interne condities zijn het samenkomen van actie en bewustzijn, spontaniteit, niet zelfbewust zijn, een transformatie van tijd, en een autotelische ervaring (genieten).

Hieruit kan geconcludeerd worden dat muzikanten zeer gebaat zijn bij een goede Flow. Immers, in een omgeving en situatie waarin Flow heerst zijn muzikanten op hun best. Ze worden uitgedaagd om grenzen te verleggen, en zijn hiertoe in staat, omdat de uitdaging nog binnen hun palet van capaciteiten ligt. Het is enkel in een ‘Flow state of mind’ dat artiesten de top van hun kunnen bereiken, en het is juist op deze top waar de toekomstige wereldartiesten en hits geboren worden. Binnen bands en andere muzikale collectieven speelt nog een andere vorm van Flow, namelijk de Team Flow. Een team is een klein aantal mensen dat bij elkaar is gebracht om een gemeenschappelijk doel te bereiken. Deze mensen zijn het in grote lijnen eens over de manier waarop dit gedaan dient te worden. Behalve een gemeenschappelijk doel en een gedeelde visie over de aanpak, dienen de verschillende teamleden elkaar aan te vullen. Het woord ‘team’ wordt ook wel gebruikt als afkorting voor ‘Together Everyone Achieves More’

3

TEAMFLOW ‘Team flow schept een toestand waarin teamleden volledig opgaan in de gezamenlijke activiteit. De synergie onderling mondt uit in een opwaartse spiraal. Het team staat daardoor op scherp, heeft controle en is bijzonder creatief. Acties volgens elkaar spontaan op waardoor de opbrengst vaak groter is. De ervaring die de teamleden samen beleven is uniek, blijft bij en vraagt naar meer.’ (van den Hout, 2010) Flow en Team Flow zijn zeer bepalend voor het succes of falen van een artiest. Enkel als er sprake is van Flow halen mensen en groepen het beste uit zichzelf en elkaar. In deze toestand worden de beste voorwaarden voor succes geschapen. Daar staat tegenover dat bij afwezigheid van Flow deze voorwaarden niet of in mindere mate geschapen worden. Hierdoor is de kans op falen vele malen groter dan de kans op succes.

‘’Bandleden zijn niet alleen vrienden, maar ook collega’s. Uit onderzoek (v. Unen, 2010) blijkt verder dat muzikanten de situatie binnen hun band of groep als volgt zien: In de meeste gevallen is de houding van een band daarom ook professioneler en commerciëler dan een vriendengroep, waarin eenieder meer de ruimte heeft om ook diens eigen weg te bewandelen’’. ‘’In en band zijn de individuen steker vertegenwoordigd dan in andere groepen. In een band zijn mensen bovendien sterker afhankelijk van elkaar. In een band gaat het volgens mij meer om samen werken, waar het in andere groepen vaak gaat om samen zijn’’. Uit dit onderzoek blijkt verder dat muzikanten een duidelijke waarde hechten aan Flow en Team Flow, en dat ze, bij afwezigheid hiervan, zich meer bewust zijn van negatieve zaken binnen hun band of groep.

4


MEDIA MAKES THE WORLD GO ROUND

Make a connection

Wat hebben de media eigenlijk te maken met het maken of breken van een artiest?

Hebben media en Flow met elkaar te maken? Jazeker, sowieso bij de bekendere acts: een van de pijlers waarop “Flow” rust qua kenmerken is dat, wanneer een activiteit al dan niet succesvol wordt volbracht, dit gelijk duidelijk is zodat men daarop de aanpak direct kan aanpassen. Men denke o.a. aan reviews en nieuwsitems.

vertoonde hielp mee aan het feit dat steeds meer mensen gingen roepen dat ze een man zou zijn. Op haar Twitterpagina schreef ze namelijk het volgende: ‘Mijn show ging zo goed gisteravond. Ik moest gewoon naar huis gaan om mijn eigen Het antwoord: alles! Door een krantenkop of titel hermafrodiete piemeltje af te likken.’ Omdat van een artikel kan de lezer al beïnvloed worden. Lady Gaga meer dan 7 miljoen followers heeft Nederlandse artiesten hebben voornamelijk te maken met de Telegraaf Media Groep, welke onder op deze site is het gevaarlijk om dit soort uitspraken te doen. Een artiest moet zich in de andere Hyves, de Telegraaf en Sky Radio beheert. media goed neerzetten en positioneren en richAls een artiest zich misdraagt, bijvoorbeeld tijdens ten op positieve resultaten. Met positiviteit doe het uitgaan, kan de Telegraaf Media Groep een kop in de krant plaatsen of een nieuwsbericht op Hyves je je fans een groot plezier. Helaas is het zo dat zetten. Als er dan ook nog foto’s zijn van een artiest zowel de consument als de media meer hebben in dronken toestand zullen deze veelvuldig worden aan negatieve berichten omtrent een artiest. Dit verkoopt namelijk beter. bekeken. De consument kickt nou eenmaal op iets wat niet in het straatje past van een artiest. Er wordt vaak gezocht naar fouten. Dit principe werkt hetzelfde als een goochelshow: je wilt altijd zien dat het fout gaat.

“Ik zei toch dat ze geen penis heeft”

Massamedia is gemaakt om een zender de kans te geven een boodschap uit te zenden naar een omvangrijk publiek. Massamedia beïnvloedt vaak de consument en berichten woorden vaak meteen als waarheid gezien. De Telegraaf Media Groep (kortweg TMG) heeft een ontzettend groot bereik. De organisatie achter het online vrienden-netwerk Hyves heeft in april 2010 bekend gemaakt meer dan tien miljoen leden te hebben. Volgens de marketingwebsite AdFormatie is de betaalde oplage van de fysieke krant De Telegraaf in het eerste kwartaal van 2010 gestegen met twintigduizend en kwam op een totaal van 592.407, terwijl de totale oplage is gedaald, deze staat volgens RTL-Z op 645.872. Alleen met deze twee ‘tools’ zou TMG dus al 11,5 miljoen mensen kunnen bereiken. maakt als gebroken werd door de media: Lady Gaga. De popzangeres is slechts een paar jaar in de muziekindustrie actief maar behaalde meerdere topnoteringen in de hitlijsten en verkoopt veel concerten uit. Maar dit jaar hebben verschillende nieuwskoppen ervoor gezorgd dat ze zich niet goed kon positioneren in de industrie. Zo valt er op nu.nl onder andere te lezen dat ze veel cocaïne zou hebben gesnoven en dat ze een hermafrodiet zou zijn. Goed voorbeeld van een artiest die zowel geOok het gedrag wat de zangeres na deze berichten

Een andere kant is dat controversiële berichten in de media je vooruit kunnen helpen. Zo stond er ruim voor de release van de video ‘Telephone’ van Lady Gaga met Beyonce op het internet dat ze naakt in de videoclip te zien zou zijn. Mede hierdoor is de clip miljoenen keren bekeken op Youtube. Ook speelt ze in op de actualiteit. In de controversiële clip wordt ontkracht dat de zangeres een man zou zijn. Ze speelt dat ze in een vrouwengevangenis zit en de bewakers scheuren de kleren van haar lijf. Daarna lopen ze weg en zegt de een tegen de ander: ‘Ik zei toch dat ze geen penis heeft.’ Ook al zit je in de zogenaamde ‘Flow’, je shows verkopen uit, je albumverkoop gaat goed en je merchandise wordt goed verkocht, dan nog kunnen de media je zowel maken als breken. Tip is om je als artiest goed te profileren via netwerksites zoals Twitter, en positiviteit uit te stralen en af en toe een controversieel element toe te voegen in je uitingen, dit kan in clips, nummers, op foto’s en in je campagne in de aanloop naar een een album. Je eigen gedrag is belangrijk. Dit is factor 1. De reactie van de media is factor 2. Als je jezelf goed gedraagt zal de media dit dus ook doen.

5

Metallica: “Wij gaan nooit videoclips uitbrengen”. En Metallica brengt

een videoclip uit. Door de media en het verlies van fans uit de Flow gerukt, door een grote aanwinst nieuwe fans terug in de Flow gebeukt.

Paradise By The Dashboardlight Meatloaf ging weer optreden. Tijdens “Paradise By The Dashboardlight” verklaard hij de andere zangeres de liefde, waarna hij haar vol op de mond zoent; een goede podiumact… Die verkeerd uitpakte! Fans walgden, media maakten hem uit voor pedofiel. Meatloaf krijgt nog een kans: hij doet een pruik van lange haren op en haalt dezelfde podium act weer uit. Nu kan het in een keer wel, omdat hij er ineens jonger uitziet.

Rich & Famous Kiss heeft altijd al als doel gehad om “Rich & Famous” te worden. Unieke

act, live-ervaring en merchandise zorgen voor veel succes, dus Flow. Ze vallen vervolgens van hun geloof door eerst disco, dan concept, en vervolgens cliché jaren 80 muziek te maken. De helft van de bandleden kapt ermee, kiss doet de make-up af en de pakken uit: exclusiviteit, veel fans en daarmee Flow in een keer weg. 15 jaar later zien ze in wat ze fout deden, herstellen ze en hebben ze weer succes. Kiss beging deze “fout” omdat ze geen inspiratie meer hadden. De ontmaskering was heel even iets unieks, maar daarna waren ze “just another band”. De inspiratie verdween omdat de helft van de band door eerdere slechte beslissingen aan zijn stutten trok. Kiss is dus alleen Flow-waardig in vol ornaat met explosieve shows en in originele samenstelling.

Kiss: Flow-waardig 6


Harmony rush Harmony Rush is de weegschaal voor performers die de balans tussen Flow, Performer’s Promise en Consumer Behaviour opmaakt. Uit deze balans valt op te maken dat Performer’s Promise tegenover Consumer Behaviour en Flow niet zonder elkaar kunnen in de entertainment branche.

FLOW

De kant van de performer (links) De act heeft: - Een duidelijk doel; - Concentratie en doelgerichtheid; - Verlies van zelfbewustzijn: performer gaat op in de activiteit en vergeet zichzelf; - Verlies van tijdsbesef: de tijd vliegt voorbij - Direct feedback: wanneer een activiteit al dan niet succesvol wordt volbracht, dit gelijk duidelijk is zodat men daarop de aanpak direct kan aanpassen. Men denke o.a. aan reviews en nieuwsitems; - Evenwicht tussen eigen vaardigheid en moeilijkheid van activiteit: niet te moeilijk wel uitdagend; - Een gevoel van persoonlijke controle over de situatie; - Binnen de groep staan alle neuzen dezelfde kant op; - Erkenning; - De activiteit is op zichzelf al intrinsiek belonend, voordat er al materiële beloning bij komt kijken.

ALL’S WELL THAT ENDS WELL PERFORMER’S PROMISE

Het aanbod richting afnemer (rechts 1) - Doel duidelijk maken aan afnemer; - Verbeteren en vernieuwen; - Unieke en exclusieve beleving aanbieden; - Dezelfde stijl op de letter blijven navolgen; - Vasthouden aan de juiste, kenmerkende en daardoor dus onderscheidende principes; - Luisteren naar de afnemer en hiernaar handelen; - Never Change A Winning Formula.

CONSUMER BEHAVIOUR

De wens van de afnemer (rechts 2) - Overeenstemming met of acceptatie van het doel van de performer; - Prikkeling van de zintuigen, inspelen op de emoties; - Uniek en exclusief aanbod; - Een onvergetelijke beleving; - verbetering en vernieuwing; - Het delen van de beloofde principes en deze naleven; - Het gevoel dat er naar je geluisterd wordt, dat je speciaal bent en dat de performer er speciaal voor jou is; - Waar voor je geld krijgen; - Shock/Verbazing; - Herhaaldelijk goede kwaliteit = vertrouwen/ toewijding; - Herkenning.

Consumer Behaviour wordt bepaalt door het antwoord op de vraag: zaken doen is geld gunnen, waarom zou ik mijn geld aan jullie gunnen? Het antwoord daarop geef je in de vorm van een daad (Performer’s Promise). Dit is een vorm van betaling, zonder dat er al geld aan te pas komt. Door wat je doet kun je Flow bereiken, maar hoe anderen hierop reageren kan ervoor zorgen dat de Flow vroegtijdig wordt getermineerd, of juist blijft aanhouden. Het is een Sustain Circle; het een kan niet zonder het ander. Sleutelwoorden zijn Erkenning en Uniciteit/Beleving: de kickstarts die vanaf dan elkaar draaiende moeten zien te houden. Het succes of het falen van een band, groep, muzikant of artiest hangt af van Flow, Media en Harmony Rush. Wanneer dit alles in balans is zijn de voorwaarden ideaal voor het behalen van succes. Is deze balans verstoord, dan is aanzienlijk moeilijker, zo niet onmogelijk, om nog enige vorm van succes te behalen.

“Het succes of het falen van een band, groep, muzikant of artiest hangt af van Flow, Media en Harmony Rush”

Eerst trek je Performer’s Promise en Consumer Behaviour gelijk. Als de uitkomst daarvan positief is, heb je een valide contragewicht om Flow mee te bereiken (balans = sustainability).

Harmony Rush = De balans tussen 1. Flow - en 2. Performer’s Promise tegenover Consumer Behaviour. 7

8


Gruwelijk genieten

vERSCHUIVING HORRORGENRE

De een rent gillend de bioscoop uit terwijl de ander bijna stikt in zijn popcorn omdat hij helemaal in de film zit. Horror, wat Latijn is voor angst, is al sinds de komst van de eerste films een graag gezien genre en is dat altijd gebleven. Maar wat is dat toch; dat die moordenaars, monsters, geesten en ‘the unknown’ zo populair zijn? Waarom willen we zo graag bang gemaakt worden? Voor onze ontspanning? Met andere woorden, wat is de aantrekkingskracht van horrorfilms?

In de jaren zestig veranderde het horrorgenre aanzienlijk. Hitchcock’s Psycho kwam uit in 1960 en wordt vaak benoemd tot meest invloedrijke film aller tijden. Hij focust zich niet op de oude horrorfiguren, maar juist op een man met psychologische problemen in een alledaagse omgeving. De film is gebaseerd op het boek uit 1959 en dat boek is gedeeltelijk gebaseerd op het leven van seriemoordenaar Ed Gein. Het ‘based on true events’ gedeelte maakt het misschien nog wel enger dan een horde zombies, want het verhaal is gesitueerd in een omgeving waar jij zelf ook zou kunnen wonen. Er wordt tegenwoordig ook vaak alleen al gesuggereerd dat een film echt gebeurd is. (Blairwitch project, 1999 en Paranormal Activity, 2009) Dit is voor mensen toch ook vaak een reden om te gaan kijken. Of het nu monsters zijn of een psychopaat bij je in de douche, het doel van een horrorfilm is om je bang te maken. Zo bang mogelijk, zoals de bekendste horror auteur Stephen King ooit zei: ‘I recognize terror as the finest emotion… and so I will try to terrorize the reader. But if I cannot terrify him/her, I will try to horrify; and if I find I cannot horrify, I’ll go for the gross out. I’m not proud.’

De succesfactoren van een horrorfilm

Het vertellen van verhalen is al zo oud als de mensheid. Urban Legends en mythen: verhalen over goden, oorlogen, over onverklaarbare zaken. Verhalen die mensen waarschuwde voor het ongrijpbare. Het is een tijdloos principe, maar tegenwoordig kruipen we niet meer samen rond een kampvuur om een ‘scary story’ te horen, maar we gaan met z’n allen naar de film. Je zou dus kunnen zeggen dat films eigentijdse mythen zijn (Barry Keith Grant, 2010).

Horrorklassiekers

Al in de tijd van de stomme films was het horrorgenre vertegenwoordigd, maar in de jaren dertig van de vorige eeuw is het genre echt doorgebroken en werd immens populair onder het grote publiek. Universal Studies heeft in die tijd een aantal klassiekers gemaakt als: Frankenstein, Dracula en The Mummy. Deze films vallen onder de naam: Gothic horror. Dit zijn de horrors die zich afspelen in duistere kastelen, oude huizen, kerkhoven en verlaten plaatsen, waar monsters, vampiers en zombies rondwaren. Als wij nu deze films terug kijken, zijn we totaal niet bang. Die oude films zien er voor ons nu amateuristisch uit. De special effects van toen gingen niet verder dan wat bloed uit een ketchup flesje. Het is een lachertje vergeleken met de films van tegenwoordig.

Subgenres

Naast de reeds genoemde ´Gothic horror´, bestaat het horrorgenre uit een aantal sub genres. Zo heb je ´Slashers´, dit zijn films waarbij het gaat om moorden en angst aanjagen, ´Splatters´ laten de moorden in al hun detail zien, hoe viezer hoe beter. Dan heb je ook nog de spook en reli-horrors, dit zijn de angstaanjagende films waarbij geloofsovertuigingen de boosdoeners zijn. Satan speelt in dit sub genre dan ook een grote rol, denk bijvoorbeeld aan de film The Exorcist, waarin een meisje bezeten

Shaken van angst

Schrijfster Linda Williams omschreef horror, samen met drama’s en pornografie, als ‘body genres’. Deze genres roepen een duidelijk aantoonbare fysieke reactie op. Tranen bij een drama, opwinding bij pornografie en angst bij horror. Het wordt door bezoekers ook als graadmeter gebruikt. Was je doodsbang tijdens de film, dan is dat de indicatie dat het een goed film was. De fysieke reacties kun je, als je in de bioscoop zit, dan ook snel te zien. Meisjes kruipen in de oksel van hun vriendje, andere zijn een beetje ‘jumpy’ en af en toe zit er iemand tussen die het even helemaal niet meer kan aan zien en de handen voor het gezicht houdt. Het tegengestelde zag ik ook; sommige mensen zaten er gewoon bij te lachen.

9

Linda Williams omschreef horror, samen met drama’s en pornografie, als ‘body genres’ 10


aANTREKKINGSRACHT HORRORFILMS

Angstcultuur

Er is een hoop geschreven over de fascinatie van horrorfilms en als je alle psychologische verklaringen samen pakt, dan krijg je een combinatie van drie factoren die de aantrekkingskracht van een horrorfilm bepalen: tension, relevance en unrealism (Glenn D. Walters, 2004).

Dat het horrorgenre echt relevant en herkenbaar is voor iedereen, blijkt uit antwoord op de vraag: ‘Leven wij in een angstcultuur?’ cultuurfilosoof Ruud Welten en hoogleraar strafrecht Ybo Buruma (2007), zeggen volmondig ‘ja’. Angst leeft en is een belangrijk aspect geworden in ons leven. Vele facetten in het menselijk leven worden gedefinieerd door deze emotie, of het nou gaat om veiligheidsmaatregelen die getroffen worden naar aanleiding van terreuraanslagen of het kijken van een horrorfilm. Cineast Ramon Etman (2007) vertelt over zijn benadering van angst in films, belangrijk daarbij is hoe de cultivering van deze emotie verloopt. ‘In een film als Adrift gaat het om een realistische angst. De kijker weet: “Dat kan mij ook gebeuren.” Wat dat betreft jaagt een zombiefilm minder angst aan, want wat daarin gebeurt, kan toch niet echt. Het betreft dan een fundamentele angst voor het beest.’ Over Jaws zegt hij : ‘Regisseur Spielberg wilde de hele haai laten zien, maar de schrijver wist het beter: “We laten alleen de vin zien.” Dat werkt. Hoe minder je toont, hoe beter. Het brein geeft invulling aan de rest en doet dat met ware angst. ’

1. Spanning (tension) is één van de belangrijkste zaken in een horrorfilm en kan op verschillende manieren worden opgebouwd; onder andere door een mysterie, onzekerheid en het choqueren van de kijker. De muziek speelt hierbij een grote rol. Zwelt de muziek aan dan weet je dat er iets staat te gebeuren, of niet. Het houd je in ieder geval alert.

3. De laatste factor is het feit dat het fictief is (unrealism). Laat mensen naar een filmpje kijken waarin ze een open hart operatie laten zien of een waar de hersenen van aapjes worden gegeten als delicatesse, dan zet 90% het filmpje uit omdat ze het te walgelijk voor woorden vinden. Maar zie je dit in een horrorfilm dan geef je er niet om. Dit is omdat de meeste mensen weten dat de film niet echt is. Het is misschien gebaseerd op een echt verhaal, maar wat ze letterlijk zien is nep. Ze kunnen zich psychologisch distantiëren van de gruweldaden in de film (Haidt, McCauley en

2. Het tweede punt is relevantie (relevance). Voordat mensen naar een film gaan, moeten ze wel eerst geïnteresseerd zijn. De relevantie van kijkers speelt zich af op vier niveaus: universeel-, cultureel-, doelgroep- en persoonlijkniveau. Universele angsten als duisternis, angst, gevaar en de dood zijn volgens psychoanalytische denkers, zoals Jung, factoren die horrorfilms voor iedereen relevant maakt. Maar culturele en historische angsten zijn misschien nog wel belangrijker bij het maken van horrorfilms. Zo is een film als Godzilla uit 1954 gebaseerd op angst voor nucleaire wapens en gaf de angst voor AIDS in de jaren tachtig nieuwe interesse in films over vampiers. Het beste voorbeeld van films op doelgroep niveau zijn de vele horrors over tieners. Films als Scream en The Faculty spelen zich af op en rond school en dat spreekt deze doelgroep natuurlijk erg aan. Op persoonlijkniveau kijken we naar de relevantie van één persoon, elke persoon is anders en dus zullen mensen die bijvoorbeeld graag een kick voelen eerder de neiging hebben om naar een enge film te gaan, dan mensen die liever een rustig, scare free, leventje leiden.

11

Horrorformule

Veel horrorfilms hebben een standaard opbouw van het verhaal. Ook dit draagt bij aan de kracht van de film, deze ultieme horrorformule bevat alle bovenstaande factoren. Het begint met de hoofdpersoon, dit wordt ook wel de protagonist genoemd, en zijn of haar vriendengroep. Uiteraard vallen deze vrienden ten prooi aan de moordenaar, ofwel de antagonist. Naarmate de film verder gaat, wordt het groepje steeds kleiner. Uiteindelijk blijft alleen nog de antagonist over. De protagonist overleefd en de antagonist wordt gedood of dood gewaand, want vaak is er een open einde en kun je altijd een tweede deel verwachten. Maar ook al worden er diverse lugubere moorden gepleegd, we zijn aan het eind van de film vooral blij dat de hoofdpersoon het overleefd heeft. Je hebt een gevoel van opluchting omdat het toch een soort van goed einde is. Dit zorgt gek genoeg voor ontspanning. Eerst heftige spanning, voordat je kunt ontspannen.

12


Intensiteit We hebben het nu gehad over spanning, relevantie en fictie. Maar wat tegenwoordig ook een belangrijke factor is binnen het genre, is de intensiteit. Een gewone film is niet meer voldoende. Je moet totaal in de film worden opgenomen, je moet je in dat vervallen huis durven wagen, je moet de moordenaar haast op zijn schouder kunnen tikken. Er verschijnen steeds meer 3D en interactieve horrorfilms (Final Destination 3D, 2009 en Piranha, 2010). Maar het verschijnsel is niet nieuw. Al in de jaren vijftig waren er filmmakers die zochten naar manieren om het horroreffect te vergroten. The Mask (1961) kon je op bepaalde momenten in de film in 3D zien en producent William Castle onderbrak de film Mr. Sardonicus (1961) vlak voor het einde, om aan het publiek te vragen hoe het verhaal moest aflopen. Het 3D en interactieve effect is voor veel mensen, die ik heb ondervraagd, toch weer een meerwaarde aan de film. Dit geldt niet zozeer voor alleen horror, ook voor andere genres. De beleving is weer een stukje echter.

Conclusie Conclusie `De beleving is weer een stukje echter` Mixed emotions

We hebben het nu uitgebreid gehad over de verschillende factoren die bepalen wat een horror aantrekkelijk maakt om te zien. Maar waarom moeten we dit ons überhaupt afvragen? Waarom betalen wij een kaartje om naar een film te gaan die bewust negatieve gevoelens oproept? Het is toch raar, want mensen zijn van nature hedonistisch. Ze verkiezen vreugde boven pijn en angst. Hier bestond nog geen wetenschappelijke theorie over, dus hebben Eduardo Andrade en Joel Cohen (2007), professors aan de universiteit van Californië, er één bedacht. Uit hun onderzoek is gebleken dat mensen de emoties: angst én plezier tegelijkertijd kunnen beleven. Hierbij grijpen we even terug naar factor nummer 3, Unrealism. Iedereen is bang tijdens het kijken van een horrorfilm. Zelfs de stoerste vent ervaart angst. Het verschil is alleen dat mensen die totaal niet van horrorfilms houden, na de film minder ‘happy’ zijn dan de horrorfreaks. Deze mensen kunnen zich minder goed distantiëren van de gebeurtenissen in de film. Dit verklaart ook meteen waarom een klein kind bepaalde dingen, zoals scènes uit een tekenfilm, eng kan vinden. Op die leeftijd

Uit het voorgaande kun je dus concluderen dat een goede horrorfilm de 3 factoren: Tension, Relevance en Unrealism, bevat. Als jij je kunt distantiëren van wat er op het beeldscherm gebeurd, dan kun je angst in combinatie met genot, ervaren. Hoe eng, goor en vies hij ook is. Door medeleven met het hoofdpersonage kun jij jezelf met deze persoon associëren, waardoor je kunt denken: ‘Oh, dit had ik ook kunnen zijn. De afloop van een film is dan een bevrediging en bouwt tevens weer spanning op, in het geval van een open einde. En daarom blijven we horror films kijken, de opbouwende spanning , het bevredigende einde en de associatie ofwel relevantie.

`Zelfs de stoerste vent ervaart angst`

13

14


de dood als marketingtool

“God is een uit de hand gelopen Kerstman”

Deze titel klinkt misschien een beetje luguber, maar je zou het bijna gaan denken. Om maar eens een voorbeeld te noemen: Michael Jackson. Hij was natuurlijk al fenomenaal en wist al vele nummer 1 hits te behalen, maar na zijn dood werd hij nog succesvoller. Dit geld natuurlijk niet alleen voor Michael Jackson maar voor alle grote wereld sterren die een speciale bijdrage geleverd hebben in hun vakgebied. De vraag is hoe komt het dat deze artiesten nog zo populair blijven na hun dood of zelfs dan pas erkenning genieten. Dit is een wrang verschijnsel wat optreed ,maar wat tegelijkertijd ook goed is uit te leggen. Want deze artiesten hebben vele vergelijkingen en bij dit verschijnsel komt de liefde voor een artiest naar boven, de affectie die mensen hebben met de betreffende persoon. Maar er zijn nog tal redenen te geven waarom een artiest verder leeft na zijn dood

Leven na de dood

De echte grote artiesten onderscheiden zich van de andere. Dit onderscheiden kun je ook zien wanneer ze doodgaan, want deze personen leven voort in de gedachten van hun fans. Ook de manier van doodgaan verschilt met die van de gewone artiest. Grote artiesten als Michael Jackson, Jeff Buckley, Elvis presley, Kurt Cobain, Tupac shakur zijn allemaal om het leven gekomen door een onnatuurlijk dood. Zo overleed Jeff buckley ten gevolge aan manische depressies en Tupac shakur overleed door een schietpartij. Ze zijn ten onder gegaan aan hun eigen succes. Ook zijn er artiesten (kunstenaars) die pas erkenning krijgen na hun dood terwijl ze daarvoor nooit erkenning gekregen hadden voor hun werk. Vincent van Gogh, een van de bekendste schilders uit Nederland pleegde zelfmoord omdat hij leed aan een geestelijke ziekte. Hij genoot pas erkenning na zijn dood om zijn meesterlijke schilder kunst die ongeëvenaard was.

Memorial

Bij het overlijden van grote artiesten wordt er een gehele beleving om hun dood heen gebouwd. Dit begint al met de herdenking. Er wordt een speciaal programma gemaakt voor alle mensen die de laatste eerbetoon willen geven aan hun overleden artiest. Hier begint ook gelijk het proces van leven na de dood. Niet alleen de fans krijgen het nieuws te horen maar ook mensen die voor de dood van de artiest nog niet of weinig kennis hadden van de persoon. Na deze herdenking begint het proces van rouw . Om de fans niet te vergeten komen de platenmaatschappijen altijd met materiaal wat nog niet eerder is uitgebracht. Denk bijvoorbeeld aan de film ‘ This is it’ van Michael Jackson of de single’ Changes’ van Tupac Shakur waarmee hij ineens op nummer 1 stond in de hitlijsten.

`Ze zijn ten onder gegaan aan hun eigen succes` 15

16


cONCRETE CIJFERS

cONclusie

Elvis Presley

Elvis was tijdens zijn carrière een van de meest vermogende mensen in Amerika. Echter op het moment van overlijden bezat Elvis volgens vele geruchten en schattingen een vermogen van 4,9 miljoen dollar. In 1993 was dat bedrag gegroeid tussen de 50 en 100 miljoen dollar.

Michael Jackson

Zijn familie verdiende dit jaar meer dan 250 miljoen dollar aan hem, helaas had Michael Jackson nog een grote schuld open staan van 300 miljoen dollar. De familie heeft deze inkomsten vooral te danken aan CD verkoop, single verkoop en de film “This is it”.

´The greatest education in the world is watching the masters at work´ John Lennon

verdiende na zijn dood meer dan 200 miljoen pond.

Tupac Shakur

Twee maanden na zijn dood werd zijn album The Don Killuminati: The 7 Day Theory uitgebracht. Dit was het laatste album dat voor zijn dood werd opgenomen en wordt gezien als een zeer klassiek album omdat het volledige album klaar was in 7 dagen. (In 3 dagen werden al de teksten geschreven en opgenomen en in 4 dagen werd het album gemixt). Er werden 663,000 exemplaren verkocht in de eerste week. Hiermee werd Tupac ook de eerste rapper die twee #1 albums had in 1 jaar. In 1998 waren er al 7 miljoen exemplaren alleen in de U.S verkocht en 28 miljoen wereldwijd.

Waaraan danken de overleden artiesten al die inkomsten?

- Royalties op songs, theaterstukken, tekeningen, gedichten en verhalen. - Merchandising: de namen van grote, overleden artiesten prijkt op tal van artikelen: van koffietassen tot zonnecrème. Om een plaatje of foto van deze artiest te gebruiken voor dit product moeten er rechten worden betaald voor het gebruik van deze foto’s. - CD-verkoop: bijvoorbeeld in 2005 waren al 219.000 albums van Lennon verkocht, goed voor 19 miljoen pond op zijn bankrekening. Daarbij komen nog de inkomsten uit de verkoop van de platen van The Beatles, waarvan er in datzelfde jaar 2 miljoen werden verkocht.

17

tukken kunnen Uit voorgaande hoofds concluderen: we de volgende punten st heeft tot -De dood van een artie ntent gecreëerd gevolg, dat er meer co wordt. erlijdt wordt het -Doordat een artiest ov aandacht voor publiek overladen met Daardoor wordt die trieste gebeurtenis. sen beschouwd het door veel meer men reikbaarheid is als groot nieuws, de be aal. op dat moment optim de dood van een na -Inkomsten worden n uit auteursreartiest vooral verkrege chten. t als men de -Het rare is dan wel da jkt met de muziekindustrie vergeli illen aanzienlijk kunst sector, de versch nstsector zijn er aanwezig zijn. In de ku zijn geworden artiesten die pas bekend leden. In de juist omdat ze zijn over entegen worden muziek industrie daar er, omdat men de artiesten nog bekend erkenning geeft. die artiest waarde van .

18


Achtergrond-informatie

agressie en games Beste lezer van dit artikel, Laten wij onszelf even voorstellen. Wij zijn Nicky Samijn (25) en Bob Vlemmix (22). Wij studeeren aan de Fontys Hogeschool, waar we Communicatie studeren (met nadruk op International Event, Music & Entertainment). Misschien kent u Bob nog van mijn vorige artikel “Jij en de Maatschappij – Gedragscodes voor opkomende sterren”. Dit artikel zal vooral gaan over “de jeugd en games – zijn ze associal of worden ze het?”. In dit artikel gaan we bekijken of het aan de jeugd zelf ligt, of dat ze aggresief worden van games.

Meest voorkomend geestelijk gezondheidsprobleem bij kinderen en adolescenten (5 tot 10% wereldwijd) Vertoning van antisociaal gedrag onder de bevolking:

Betekenis “antisociaal”

We gaan bekijken of er een verband is tussen het antisociaal gedrag van de jeugd en games.

Reden artikel:

Betekenis “Gamer”

Probleemstelling:

Er is altijd discussie over of de jeugd aggresief word van gamen, met name van “aggresieve” en “geweldadige” games.

Hoofddoel:

Wij zijn altijd fanatieek gamers geweest, en hebben in onze jeugd vaak genoeg aggresieve games gespeeld. Zelf waren we nooit aggresief en had geen neigingen tot aggresief gedrag. Vandaar dat we dit wilden onderzoeken waarom bij een groot deel van de jeugd dan wel aggresief gedrag voor komt. Nog wat meer achtergrond informatie, ik zelf (Bob) heb ADHD, en vaak wordt er gezegt dat kinderen met ADHD al sneller aggresief gedrag vertonen. Ook hier heb ik zelf nooit last van gehad.

We hebben 851 jongeren tijdens een schooljaar gevolgd en hen vragenlijsten voorgelegd. Een kleine groep daarvan, twee tot vier procent, bleek bijna alle kenmerken van een verslaving aan gamen te hebben. Bij hen kwam ook meer agressief gedrag voor. Het bleek dat deze kleine groep eenzamer was, minder sociale vaardigheden en weinig zelfvertrouwen had. Ze probeerden die gevoelens weg te drukken door voornamelijk online games als World of Warcraft, Runescape en Call of Duty te spelen.

“Someone who played role-playing games” De antisociale of dissociale persoonlijkheidsstoornis is een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door antisociaal en impulsief gedrag. In grote lijnen beschouwt men deze stoornis als gelijk aan de aandoening die vroeger de psychopathische of sociopathische persoonlijkheidsstoornis werd genoemd. (Geraadpleegd op 6 december 2010, http:// nl.wikipedia.org/wiki/Antisociale_persoonlijkheidsstoornis)

Historically, the term “gamer” usually referred to someone who played role-playing games and wargames. More recently, the term has grown to include players of video games. While the term nominally includes those who do not necessarily consider themselves to be gamers (i.e., casual gamers), it is commonly used to identify those who spend much of their leisure time playing or learning about games. (Geraadpleegd op 6 december 2010, http://en.wikipedia.org/wiki/Gamer)

`Psychopathische of sociopathische persoonlijkheidsstoornis”? 19

Docter J.S. Lemmens toont in zijn onderzoek dat de jeugd vooral aggressie tonen als zij aan hun verslaving kunnen toekomen. Hier waren een aantal van zijn bevindingen: Wat heeft u precies onderzocht?

We zien dat de top vooral ligt tussen de 15 en 20 jaar, en dat er een daling plaats vind na het 20ste levensjaar. Deze statistieken hebben dan ook nog niks te maken met games, dit is hoe de huidige maatschappij in elkaar steekt. Als we naar de statistieken kijken zijn we dat de jeugd sowieso als problemen heeft met antisociaal gedrag. De vraag die je dan kan stellen, verergerd gamen hun antisociale gedrag? Niet de inhoud van games maakt bepaalde jongeren agressief, maar maar de interne en externe conflicten die voortkomen uit hun verslaving maakt hen agressiever. Hun overmatig gamen vertoont bijna alle kenmerken van een verslaving, die voortkomt uit hun sociale isolement. (Docter J.S. Lemmens, promotiepaper)

“Verergerd gamen antisociale gedrag?”

20


Bevindingen dr. J.s. Lemmens

Bevindingen dr. J.s. Lemmens (2)

Docter J.S. Lemmens toont in zijn onderzoek dat de jeugd vooral aggressie tonen als zij aan hun verslaving kunnen toekomen. Hier waren een aantal van zijn bevindingen:

Gameverslaving wordt niet beschreven in de medische literatuur. Bestaat het eigenlijk wel?

Wat heeft u precies onderzocht?

We hebben 851 jongeren tijdens een schooljaar gevolgd en hen vragenlijsten voorgelegd. Een kleine groep daarvan, twee tot vier procent, bleek bijna alle kenmerken van een verslaving aan gamen te hebben. Bij hen kwam ook meer agressief gedrag voor. Het bleek dat deze kleine groep eenzamer was, minder sociale vaardigheden en weinig zelfvertrouwen had. Ze probeerden die gevoelens weg te drukken door voornamelijk online games als World of Warcraft, Runescape en Call of Duty te spelen.

Maakte de inhoud van de games deze jongeren agressief?

Nee, het heeft niets met de inhoud van de games te maken. Het gaat er om dat zij door middel van online gamen proberen het gat van hun sociale isolement te vullen. De agressie komt veel meer voort uit conflicten die dankzij dat overmatig gamen ontstaat. Zoals bijvoorbeeld ruzie in het gezin als ze niet meer mogen gamen. Maar ook bleek uit onze vragenlijsten dat ze eerder neigden naar fysiek agressief gedrag.

Maar is dat agressieve gedrag nou echt iets dat door het gamen komt, of komt het voort uit hun eenzaamheid? Hadden ze bij bijvoorbeeld gokverslaving niet hetzelfde gedrag vertoond?

Dat hebben we helaas niet onderzocht, maar we vermoeden dat dit wel zo is. Nogmaals: het is niet zo dat games die jongeren agressief maken. Het zijn ook niet vaak games waar het draait om overmatig geweld, maar juist om online spellen die de gamers een vervanging van sociale contacten bieden.

Gameverslaving wordt niet beschreven in de medische literatuur. Bestaat het eigenlijk wel? Als je kijkt naar de symptomen van een verslaving, dan zie je die nagenoeg allemaal terug bij deze kleine groep jongeren. De belangrijkste signalen zijn compulsief en overmatig gamen, en ondanks de problemen die hieruit voortvloeien niet willen of kunnen stoppen. Dat zijn exact dezelfde signalen als bij bijvoorbeeld gokverslaving.

21

Als je kijkt naar de symptomen van een verslaving, dan zie je die nagenoeg allemaal terug bij deze kleine groep jongeren. De belangrijkste signalen zijn compulsief en overmatig gamen, en ondanks de problemen die hieruit voortvloeien niet willen of kunnen stoppen. Dat zijn exact dezelfde signalen als bij bijvoorbeeld gokverslaving.

Gaat het om veel jongeren in Nederland die verslaafd zijn aan gamen?

Van onze onderzoeksgroep van 851 scholieren bleek 2 tot 4 procent die verslavingskenmerken te hebben. Die speelden zeven dagen per week meer dan vier uur per dag. Aangezien de onderzoeksgroep zeer divers is, durf ik dat percentage wel door te trekken naar alle jongeren. Dan gaat het om een relatief kleine groep die echt problemen heeft, maar in absolute aantallen zijn dat wel veel jongeren die hulp nodig hebben. (Docter J.S. Lemmens, promotiepaper)

Conclusie:

Kijkent naar het onderzoek van Docter J.S. Lemmens en Els Merlevede zien we dat de jeugd al antisociaal gedrag vertoont en dat gamen zelf niet toevoegt aan het aggresieve gedrag. Wel begint de jeugd aggresief gedrag te vertonen als zij niet aan hun verslaving kunnen toekomen. Onze conlusie is dus dat gamen zelf geen probleem is en niet aggresieviteit aanspoort. Games worden vaak als zonde bok gebruikt, terwijl de jeugd als problemen heeft met hun gedrag.

“Games worden vaak als zonde bok gebruikt� 22


Geschiedenis schoonheidsideaal

Schoonheidsideaal schoonheidsideaal

Huidige schoonheidsideaal

Ben ik aantrekkelijk? Is mijn figuur goed? Moet ik afvallen? Heb ik een dikke kont in deze broek?

Het huidige schoonheidsideaal dat heerst in de media bevat veelal erg slanke (magere) modellen. Dat zij geen weerspiegeling zijn van onze samenleving is al te zien door rond te kijken in het dagelijkse leven. Maar toch blijft dit beeld bestaan. De vraag die al langer speelt omtrent dit onderwerp, is wat de invloed hiervan is op jonge meisjes. Worden zij hierdoor beïnvloed? Of zijn zij zich bewust van het feit dat dit slechts een ‘geromantiseerd’ beeld is uit de media wat niet het nastreven waard is? de geschiedenis van het schoonheidsideaal Schoonheid is een erg breed begrip. Ieder individu verstaat iets anders onder schoonheid. Schoonheid in de zin van pure volmaaktheid, perfectie of aantrekkelijkheid, iedereen heeft er een andere opvatting over. Maar we kunnen het wel hebben over het algemene schoonheidsideaal. Dit ‘algemene schoonheidsideaal’ is natuurlijk niet altijd hetzelfde geweest. Daarom is het belangrijk om te kijken naar de ontwikkeling van het ideaalbeeld. Hierdoor kunnen we de veranderingen door de jaren heen wellicht verklaren door middel van aspecten die in die tijd erg heersten.

Dit zijn herkenbare vragen die vele vrouwen en meisjes zichzelf dagelijks stellen. Maar wanneer ben je precies mooi of lelijk? En wie bepaald dat? En waarom laten wij ons zo beïnvloeden? Dit zijn interessante vragen die je doen nadenken over hoe vreemd de (mode)wereld eigenlijk in elkaar zit.

Geschiedenis

De geschiedenis an het schoonheidsideaal gaat al terug tot in de oudheid. Hier zien we namelijk dat proporties erg belangrijk waren. Socrates beweerde toen al “dat een waar artiest zich liet kennen door het menselijk lichaam uit te beelden als het summum van evenwicht en harmonie. (cfr. guldens snede).” Euclides is degene die als eerste een definitie geeft van de Gulden Snede, namelijk dat het gaat om een “extreme en gemiddelde verhouding.”

Wat is aantrekkelijk en wat is het schoonheidsideaal?

Het eerste waardoor wij aangesproken worden wanneer wij iemand ontmoeten is de fysieke verschijning. Aantrekkelijke mensen hebben meer succes in hun carrière. Dit komt onder andere door het stereotype ‘wat mooi is, goed is’ naar aanleiding van de Griekse filosofe Sappho die dit reeds eeuwen voor Christus verkondigde. We kunnen hier aan toevoegen : ‘wat lelijk is, slecht is’. Knappe mensen hebben meer gewenste eigenschappen zoals een hogere intelligentie, meer zelfvertrouwen en betere sociale vaardigheden. Hoe hard iedereen ook zou willen roepen dat dit allemaal niet het geval is, het is onweerlegbaar dat dit alles in onze samenleving meer dan ooit aanwezig is.

23

24


WESTERSE WERELD Binnen het Westerse schoonheids- ideaal van nu horen vrouwen slank te zijn. Tot het magere aan toe. Daarbij moet het lichaam strak en sportief ogen. Het liefst is er geen grammetje vet zichtbaar. Hoe dunner, hoe beter. Het liefst heeft de vrouw zo min mogelijk oneffenheden in haar huid, is zij zongebruind en heeft zij lange, glanzende haren. We zien dit perfecte beeld nagenoeg alleen bij - gephotoshopte – modellen. Modellen wegen zo’n 23% minder dan de gemiddelde vrouw en worden altijd veel dunner en perfecter neergezet in reclamecampagnes dan ze in werkelijkheid zijn. Media als TV, tijdschriften en kranten zetten deze (te) dunne modellen neer als perfect. ‘Het draait om het creëren van dromen en illusies, want niemand wil dikke vrouwen zien.’ Aldus de Duitse modeontwerper Karl Lagerfeld.

Beïnvloeding Waarom worden vrouwen beïnvloed door het huidige schoonheidsideaal?

Het feit dat wij onszelf zo laten beïnvloeden door de media heeft vooral met autoriteit en geloofwaardigheid te maken. Wij ervaren TV, tijdschriften en kranten als zeer geloofwaardig en we hebben de neiging om alle informatie klakkeloos over te nemen als zijnde ‘de juiste informatie’. Dit werkt hetzelfde bij schoonheidsidealen. Wij krijgen zo’n 6.000 reclameboodschappen per dag binnen. 6.000 keer per dag een perfect lichaam dat je toelacht blijft ongetwijfeld hangen in je hersens. We spreken ook wel van de wet van de herhaling. Hoe vaker iets herhaald wordt, hoe sneller iemand het onthoudt, hoe geloofwaardiger iets overkomt. Hierdoor krijgen vooral jonge meisjes tussen de 13 en 19 jaar een minderwaardigheidscomplex omdat zij er hoogstwaarschijnlijk niet uit zien als het fotomodel op het billboard of in de reclame. Uit het onderzoek blijkt dat 42% van de ondervraagde meisjes zich beter zou voelen als zij slanker zou zijn. 30% zou meer zelfvertrouwen hebben als ze mooier zou zijn. 35% van de meisjes vindt het moeilijk zichzelf mooi te vinden als ze zichzelf vergelijkt met het huidige schoonheidsideaal.

“Waarom wil niemand dikke vrouwen zien? Heeft dit een achterliggende reden?” Wie bepaalt ons huidige schoonheidsideaal? Zoals al eerder gezegd, zijn er verschillende opvattingen over wie ons schoonheidsideaal bepaalt. Een deel van de mensen denkt dat dit te danken is aan de media, anderen geven weer de mode-wereld (en dan met name de ontwerpers) de schuld. Veel jonge meisjes geven daarnaast ook aan dat hun (onrealistisch beeld) van het schoonheidsideaal in eerste instantie vooral te maken heeft met het nastreven van het uiterlijk van hun idool. Opmerkelijk is dat het assortiment popsterren, modellen en idolen grotendeels bestaat uit personen die voldoen aan het schoonheidsideaal.

“I don’t mind living in a men’s world, as long as I can be a woman in it.” 25

De impact van ons huidige schoonheidsideaal (naar het onderzoek van Dove)

Veel vrouwen geven aan dat hen in hun jeugd geen realistisch schoonheidsbeeld is meegegeven. Maar liefst 41% zegt dat het hun moeite kost zichzelf mooi te vinden wanneer ze worden geconfronteerd met het huidige schoonheidsideaal. Meer dan twee-derde van de vrouwen vind ook dat de definitie van schoonheid niet alles omvattend is genoeg is, waardoor het moeilijk te geloven is dat ze mooi zijn terwijl ze geconfronteerd worden met beelden uit de media. Hierbij is ook een verband te vinden met leeftijd. Hoe jonger de meisjes, hoe minder zelfvertrouwen zij hebben ten opzichte van ons huidige schoonheidsideaal. De impact van het huidige schoonheidsideaal neemt dan ook dramatische vormen aan. Niet alleen ontstaan de schoonheidszorgen op steeds jongere leeftijd (vanaf 12 jaar), ook zegt 35% van de meisjes tussen de 15 en 17 jaar ontevreden tot zeer ontevreden te zijn over hun lichaamsgewicht. Een op de vijf meisjes heeft zelfs wel eens te veel gegeten en daarna overgegeven of geweigerd überhaupt te eten.

26


WEreldwijd

conclusie

Wereldwijd geven bijna alle vrouwen aan dat ze bezorgd zijn over hun gehele fysieke verschijning, figuur en gewicht op een bepaald moment in hun leven. En de drang om dit te veranderen begint tijdens de adolescentie. Er is een sterke relatie tussen hoe meisjes zich voelen, en hoe ze er uit zien en/of wegen. Gemiddeld maken meisjes zich op hun 13e voor het eerst zorgen over hun fysieke verschijning, gewicht en figuur. We zien dat hoe jonger meisjes zich voor het eerst zorgen maken over hun uiterlijk, hoe slechter hun zelfvertrouwen is als ze ouder zijn. Er wordt ook duidelijk dat er een sterke link is tussen hoe tevreden je bent over jezelf en je zelfvertrouwen en zelfwaardering. In het onderzoek geven 97 % van de meisjes tussen de 15 en 17 aan, dat zij gelukkiger geloven te worden door iets aan zichzelf te veranderen. Ze focussen zich hierbij vooral op het hebben van meer zelfvertrouwen en het langer, dunner en atletischer zijn. Hierbij maken ze dus een koppeling tussen hun fysieke tevredenheid en zelfvertrouwen. Maar, ondanks dit alles moet er ook gezegd worden dat 8% van alle vrouwen zich nooit zorgen maakt om hun fysieke verschijning en dat 1 op de 10 vrouwen zich nooit zorgen maakt om haar figuur en gewicht. Als laatste komt uit het onderzoek naar voren dat het voor alle vrouwen het het geval is dat zij het meest beïnvloed worden door vriendinnen en hun moeders, op de voet gevolgd door de media.

“Je bent zo mooi anders, niet meer of minder anders, maar zo mooi anders”

Gelukkig lijkt de tijd dat modellenbureaus anorexiaklinieken afstruinen naar meisjes op luciferhoutjes als benen over zijn hoogtepunt heen te zijn. Rond 2007 ontstond er fikse ophef over de veel te dunnen meisjes die over de catwalk liepen. Veel modellenbureaus hebben ondertussen regels opgesteld waarbij een model gezond verklaard moet worden aan de hand van hun Body Mass Index (BMI) of een doktersverklaring. Toch blijft het modebeeld tot het uiterste gaan. Een schoonheidsideaal is niet in een keer veranderd. Toch lijken we de ‘goede’ kant op te gaan, mede door de Dove campagne, waarbij vrouwen ‘met een maatje meer’, ofwel een normaal postuur, het hoofdonderwerp zijn. Ook is uit dit onderzoek voort gekomen dat moeders en vriendinnen meer invloed hebben op jonge meisjes dan de media. Zij zijn er gelukkig van bewust dat het beeld dat de media neerzet volstrekt onrealistisch is. Ook worden er steeds meer ‘plus-size’ modellen ingezet in campagnes om te laten zien dat niet iedereen klakkeloos achter de idealen van de modewereld aan hoeft te lopen om succesvol te zijn.

“Een schoonheidsideaal is niet in een keer veranderd”

27

28


Overdaad schaadt

prikkels

De Gamma wordt geassocieerd met erotische opblaaspoppen, landrover met een terrorist en cruise maatschappij met een heroïnehoer. Wordt het niet eens hoog tijd dat de marketeer stopt met de eeuwige woordspellingen, grappen en te ver gezochte associaties die niemand meer begrijpt. Non-stop promoten van een product is niet waar ze zich mee bezig moeten houden, beter richten ze zich op het menselijk brein.

Reclame

Waar de sociaal psychologen de fout hebben gemaakt om te geloven in de cognitieve revolutie, maken marketeers, communicatiemanagers en de reclamebusiness al jaren de fout om hierin mee te gaan. In de jaren 70 kwam deze revolutie opzetten, deze stelt onder andere dat beslissingen genomen worden op rationele gronden. In de psychologie wordt er een tweedeling gemaakt tussen het bewuste en het onbewuste. Het cognitieve denken stelt dat beslissingen en andere denkprocessen het best uitgevoerd worden door je bewuste. De processen die onbewust plaatsvinden worden binnen deze beweging dan ook als ‘ondoordacht’ en ‘dom’ bestempelt. Ook zou het bewuste voordurend ons gedrag sturen. Een halve eeuw geleden heeft de sociale psychologie deze denkwijze zo goed als direct aangenomen als de waarheid.

Stimuli

Het is niet alleen een mísvatting dat het bewuste de baas zou zijn van het menselijk brein, het tegengestelde is waar. Hoogleraar Psychologie Ap Dijksterhuis, gespecialiseerd in de psychologie van het onbewuste, noemt het bewustzijn zelfs een incompetente persvoorlichter. De reden dat al die tijd zou zijn aangenomen dat je bewustzijn zo’n belangrijke rol zou spelen is omdat je niet weet dat er onbewuste processen afspelen. Het is echter erg waarschijnlijk dat het bewustzijn achter je onbewuste aanhobbelt. Volgens onderzoek van George Miller is gebleken dat de hoeveelheid informatie die je bewuste kan vasthouden nihil is. Het wordt in de psychologie aangeduid met het ‘magische getal 7 plus of min 2’. Dit betekend dat het gemiddelde bewustzijn van een volwassene zeven stukken informatie tegelijkertijd kan vasthouden. Dit kan verschillen per persoon doordat iemands brein beter getraind kan zijn dan die van iemand anders. Het zullen er echter niet meer dan negen zijn. De verwerkingscapaciteit van je bewustzijn komt dan ook niet verder dan 60 bits per seconde. En toch worden wij Homo Sapiens genoemd. De denkende mens. Iets wat we absoluut te danken hebben aan de 11,2 miljoen(!) bits die ons onbewuste per seconde kan verwerken.

Reclamemakers en adverteerders maken in commercials en advertenties gebruik van stimuli, een zintuiglijke prikkel waarop een organisme reageert bij een verandering in de uitwendige of injnwendige omgeving. Hiermee kunnen dus emoties en gevoelens worden opgeroepen en activeerd onze zintuigen. Fysieke stimuli; wanneer er gebruik wordt gemaakt van felle kleuren, beweging en vette lettertypes Collatieve stimuli; zintuiglijke prikkels die nieuwsgierigheid oproepen, een actieve reactie van de lezer of kijker. Affectieve stimuli; verwijzingen aan personen en situaties waar je negatieve of positieve gevoelens bij kan hebben. Zoals samen-zijn met goede vrienden, of luisteren naar angstaanjagende of juist aangename muziek. En niet te vergeten, een erotiscch film in de avond!

Reclame en muziek

Reclame wordt door elk individu anders verwerkt. Er vinden cognitieve en/of affectieve processen plaats afhankelijk van de betrokkenheid, mogelijkheid en motivatie om de reclame te verwerken. Muziek versterkt deze aspecten, toch wordt muziek in de reclamewereld vaak ondergewaardeerd.heid en motivatie om de reclame te verwerken. Muziek versterkt deze aspecten, toch wordt muziek in de reclamewereld vaak ondergewaardeerd. Zij lieten mooie beelden zien van een cruise met allemaal hele gelukkige en gezonde mensen en de muziek die gebruikt werd was ‘Lust for life’ van Iggy Pop. De titel van het liedje zou zo een slogan voor de cruise kunnen zijn maar het hele liedje zelf gaat over een heroïnehoer. Voor deze cruise maatschappij was dit hele slechte publiciteit en dat wil je natuurlijk vermijden als bedrijf. Daarom moet er beter over nagedacht worden wat je precies wil uitstralen en daar dan de perfecte muziek bij zoeken.

“Stimuli, een zintuiglijke prikkel waarop een organisme reageert bij een verandering in de uitwendige of inwendige omgeving”

29

30


negativiteit Marketeers houden er vaak geen rekening mee dat muziek maar ook woordspelingen en te ver gezochte associaties kunnen leiden tot verkeerde en ongewilde associaties bij een product of merk. Neem nou het voorbeeld van Landrover met Osama als bestuurder. Op het eerste gezicht kan het een leuke grap lijken ‘Bin Laden kan zich niet voor niks zo goed verplaatsen in die bergen, hij rijdt een Landrover.’ Wordt deze campagne echter veel gezien door mensen, dan gaan ze de auto vanzelf associëren met iets negatiefs, namelijk een terrorist. Ook wordt er in de reclamewereld gebruik gemaakt van stereotypen man versus vrouw.

Iedereen kent ze en iedereen is verondersteld ze in één oogopslag te begrijpen. Mensen kunnen dus sneller een link leggen als er een stereotype te zien is. Vaak denken mensen hier niet over na, en valt het pas op wanneer de reclame meerdere malen is gezien. Veel vrouwen zien de stereotypen echter als discriminatie, en seksisme. Er is zelfs door onze zuiderburen een voorstel van resolutie ingediend om een antiseksismewet in te voeren voor de media. Het feit dat marketeers deze stereotypen nog steeds gebruiken tekent dat ze nog steeds geen gebruik maken van de psychologie. Door deze stereotypen gaan vrouwen het merk associëren met negatieve aspecten.

“Veel vrouwen zien de stereotypen als discriminatie, en seksisme” In de reclamebusiness wordt vaak onderschat hoeveel psychologische aspecten er bij het maken van een commercial komen kijken. Het vergt een hoop tijd en kennis om een goede commercial neer te zetten die daadwerkelijk aanslaat. Het reclamevak is niet meer wat we gewend zijn Man vs. vrouw Een reclameboodschap moet in enkele seconden overgedragen worden aan de kijker. Het gebruik van stereotypen is hierbij heel erg essentieel, omdat stereotypen de eigenschap hebben om iets terug te brengen van complex naar algemeen. Zo bestaan er tal van stereotypen over gekleurde en blanken, hetero’s en homo’s, Nederlanders en Belgen, vrouwen en mannen, blonde vrouwen en mannelijke spierbundels, enz. Iedereen kent ze en iedereen is verondersteld ze in één oogopslag te begrijpen.

31


Keep the Flow Alive  

Het magazine voor EME professionals

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you