Issuu on Google+

ZENDINGSREIS NAAR DE ROMA IN ROEMENIË VAN 23 hoofd gedaan. Ze sprak maar tien minuten, maar er werd TOT 28 FEBRUARI 2011 geapplaudisseerd. Ik sprak over Foursquare, Rafaël en Jefta, en onze ervaringen. We vlogen woensdag 23 februari van Dortmund naar Cluj-Napoca met Wizzair. We, dat wil zeggen Dirk Jansen, die al 4 jaar tijd en middelen investeert in het sociaal en geestelijk werk onder de Roma-gypsies in Roemenië, Peter de Jong, lid van het bestuur van Rafaël Nederland, die met zijn kerk in Rotterdam-Alexanderpolder al jaren samenwerkt met een kerk in Turda, en Anita en ik, die ook al een aantal keren in Roemenië hebben gediend.

Paul, Dirk, Anita, Peter Al in april 2008 had ik van Foursquare US de vraag gekregen of ik met een zekere Paul Crisan contact op wilde nemen, een Roemeen die werkte onder de Roma (waarvan er in Roemenië ongeveer 4 miljoen zijn), en aansluiting zocht bij Foursquare. Hoewel ik, in overleg met Piet Brinksma, voorzitter van Rafaël Nederland, een aantal keren geprobeerd had met Paul een ontmoeting te arrangeren, was dat door allerlei externe omstandigheden steeds niet gelukt. Nu wachtte Paul Crisan ons op en bracht ons na een rit van een uur of twee naar Hotel Tempo in Tirgu Mures, een prettig hotel. Paul is een kleine, vriendelijke man, die op zijn manier Engels spreekt. Zijn levensverhaal is een boek waard, en hij hoopt dat het ooit geschreven zal worden. Door de communisten onder Ceauscescu is hij vanwege zijn geloof gemarteld, bijna vermoord en uiteindelijk het land uitgezet. Hij is 10 jaar in de VS geweest, en heeft binnen Foursquare credentials gekregen als evangelist. Na de val van het communisme ging hij terug naar Roemenië om zijn leven in dienst te stellen van de Roma. Ik zat bij Paul voorin in de Mitsubishi, waarvan de ruitenwisserbladen niet goed werkten. Paul had de rubbers vervangen, maar ze deden het zó slecht, dat wij door een laag blubber door de voorruit moesten kijken en, mede door Pauls rijstijl, vreesde ik het ergste. Donderdag 24 februari hadden we van 11 tot 19 uur meetings met een stuk of 60 zigeunervoorgangers. De leiders van de Full Gospel Union of Roma waren aanwezig, de meesten gekleed in overhemden en nette pakken, die allemaal een maat te groot waren. Paul Crisan introduceerde ons bij het gezelschap en Dirk Jansen, Anita, Peter de Jong en ik spraken en preekten. Anita maar kort, omdat vrouwen hier niet spreken. Ze had een sjaal om haar

Later gaf ik les over discipelschap met een PowerPointpresentatie, die ik door Rodica, de vertaalster van ons boek over het huwelijk, in het Roemeens had laten vertalen. Dat werd heel goed ontvangen. Na afloop baden we met mensen. Paul Crisan, die de vorige dag een nogal vermoeide indruk had gemaakt, kwam los, en liet blijken erg blij te zijn met onze aanwezigheid.

Er was een geschil tussen twee voorgangers. De een, een vredelievend man, nam in het openbaar de schuld op zich en vroeg vergeving, maar de ware schuldige, een agressief mannetje, bleef ageren, waarna hem door Dirk te kennen werd gegeven dat hij beter kon vertrekken. De man had schade en onenigheid veroorzaakt. Vrijdag 25 februari bezochten we eerst het Dove-house, een tehuis, dat Paul heeft opgericht, voor zo’n 15 weeskinderen. Het bestaat een jaar of tien en is oorspronkelijk gefinancierd door Amerikanen, maar wordt nu onderhouden door Dirk. De kinderen, naar schatting tussen 6 en 16 jaar oud worden liefdevol opgevangen door de staf. Dirk had tevoren 4 taarten gekocht, en het was feest. We kregen soep met brood en schnitzels met frites. Ik vond een oude gitaar, waarvan ik de hoogste vier snaren kon stemmen en we zongen een aantal liederen, Nederlands en Engels. Sommige kinderen maakten een dansje. Enkele kinderen wachten op een mogelijkheid om elders, bv. in de VS geadopteerd te worden en te gaan studeren, maar de procedures zijn lang en het resultaat is negatief,

1


omdat het gypsy-children zijn, die nergens toegang krij- ge gebouw van broeder Vasilew, een groep van ongeveer gen. 100 leiders aanwezig. Het kerkgebouw en bijbehorende bijbelschoolgebouw zijn gefinancierd door buitenlandse kerken, o.a. uit Duitsland. De kerk ziet er smaakvol uit en wordt al gebruikt, maar de bijbelschool is nog niet in gebruik genomen, mede omdat allerlei voorzieningen nog ontbreken. Anita was de enige vrouw in het gezelschap. Ze had een hoofddoek omgedaan. Door haar bescheiden aanwezigheid probeerden we wat voorbereidend werk te doen voor de acceptatie van de vrouw, die in de Romawereld op zijn zachtst gezegd een tweederangs positie bekleedt. Ik verklaarde later haar aanwezigheid door de aard van onze tweepersoons huwelijksbediening uit te leggen, alsook verwijzend naar het voorbeeld van Aquila en Priscilla. Ook gaf ik een uiteenzetting over Foursquare, opgericht door een vrouw - humor van God - en vertelde ik Weeskinderen in het Dove-house Daarna reden we naar Apata, waar we tegen zevenen ‘s over de geweldige bediening en een stuk uit het levensavonds aankwamen. De dienst was om zes uur begonnen. verhaal van Aimee Semple McPherson. De kerk in Apata, een dorpje buiten Brasov, was stamp- Broeder John Boldor, vice-president van de Union, nam vol. Ongeveer 250 mensen zaten opeengepakt, de vrou- het woord en vertelde dat hij ‘niet vijandig stond tegenwen met hoofddoekjes links van het gangpad, de mannen over de aanwezigheid van Anita’, memorerend hoe fijn zij rechts. De aanbiddingsmuziek, die ten gehore werd ge- de avond tevoren in Apata had gebeden met de vrouwen. bracht door een zangeres, begeleid door keyboard, viool Dat was winst. en altsaxofoon, was flink hard, maar wel melodieus. We spraken allemaal om de beurt, 4 preken: achtereenvolgens Paul, Dirk, ik en Peter. Aan het slot van de dienst baden we met de zieken, tot over tienen. We vertrokken naar Brasov en namen onze intrek in het Ramada-hotel, lekker lux en niet eens duur, na een zeer vermoeiende dag.

Ik zal nooit de aanblik vergeten van de in de kerk in Apata op elkaar gepakte menigte van 250 donkere mensen, met hun door ellende getekende gezichten, de vrouwen met hoofddoekjes om, die opkeken naar ons, vier goed geklede vreemdelingen uit Nederland. De hitte was zó groot dat het verdampte transpiratievocht in stromen langs de achtermuur van de zaal liep, waardoor het hele podium en de vloer ervóór kletsnat waren. Het leek alsof al de tranen van dit volk daar waren neergeslagen en het leed van generaties zich ter plekke voor onze ogen uitstortte. Op zaterdag 26 februari zouden we in Brasov een meeting hebben met alleen de leiders van de Full Gospel Union of Roma, maar veel voorgangers en leiders hadden zich bij hen gevoegd, en er was, in het overigens prachti-

John Boldor, vice-president Dirk hield een lang bemoedigend verhaal, daarna vertelde ik over onze persoonlijke achtergronden, de geschiedenis van Jefta, Rafaël en Foursquare, alsmede over de mogelijkheden die we zouden kunnen onderzoeken voor de toekomst op het gebied van hulp en samenwerking. Peter gaf een en ander weer over de structuur en werkwijze van Rafaël. Er werden wat vragen gesteld, onder meer door John Boldor, over de manier waarop in onze kerken bepaalde gebruiken of rituelen plaatsvinden, hetgeen ons de gelegenheid gaf het beginsel ‘Eenheid in hoofdzaken, vrijheid in bijzaken en liefde in alle zaken’ uiteen te zetten. We hoorden dat de Union nu uit 720 kerken bestaat, totaal 22.000 leden, welk bestand zich voortdurend uitbreidt, en dat er een groot tekort aan voorgangers is. De stemming was goed, en de vergadering gaf te kennen nader kennis te willen maken met Foursquare. Aan het slot werden nogmaals waarderende woorden tot Anita gericht, waarna zij nog een woord van dank uit mocht spreken. We lunchten met de voorgangers in het souterrein van het gebouw. Daarna hadden we een kleinere bijeenkomst

2


met de kerngroep, onder het genot van taartjes, ijs en koffie, in het mooie zelfgebouwde huis van Utzu (die zichzelf liever John laat noemen), de zoon van broeder Vasilew, die een bouwbedrijf heeft, dat vanwege de winter evenwel stillag. Daar vertelde broeder Vasilew, leider van de Union, over de financiële problemen in de organisatie, waardoor het vrijwel onmogelijk was zelfs maar de reiskosten van de voorgangers naar bijeenkomsten als deze te betalen.

Dirk 200 lei kreeg, dus 50 euro, was daarmee nauwelijks tevreden geweest, terwijl dat daar toch gelijkstond aan een weekloon. De beschrijving door broeder Vasilew van de hartverscheurende financiële situatie van ieder lid van het gezelschap was zó uitvoerig, dat deze moeilijk anders dan als een verzoek om geld kon worden uitgelegd, een verzoek dat niet onbesproken kon blijven. In elk geval hebben we er, naar ik hoop, goed aan gedaan geen verkeerde verwachtingen bij de groep te laten bestaan, al zullen we zeker naar financiële hulpbronnen blijven zoeken.

We vertrokken weer naar hotel Tempo in Tirgu Mures, waar we door enig oponthoud ten gevolge van het vervangen van een kapotte koplamp en het eten van wat pizza’s pas om een uur of elf aankwamen. Na de eerste rit vanaf het vliegveld was Dick gaan chaufferen, waardoor de ritten meer ontspannen waren. Onderweg vertelde Paul over enkele pijnlijke persoonlijke zaken, waaruit bleek hoe deze eenzame man het te verduren heeft gehad, en toch altijd staande is gebleven. Toen deze schaamte was overwonnen, werd hij ineens veel spraakzamer, en vertelde hij over de vele keren dat God wonderbaarlijk had voorzien, alsook een aantal smakelijke anekdotes, hetgeen de eentonige rit in het donker flink veraangeBroeder Vasilew, President De werkloosheid onder de Roma is enorm, men neemt naamde. vaak geen Roma aan, en er zijn geen mogelijkheden zelf een zaak te beginnen. Dirk sprak, nogal gepassioneerd We vroegen ons zaterdagavond af of we zondagmorgen over het geloof dat van hen verwacht mocht worden dat 27 februari, zoals gepland, naar de kerk in Hodac zouden God zal voorzien, en over de mogelijkheid om zelf een gaan, omdat het daar ‘oorlog’ was. Later hoorden we hoe nering te beginnen met gebruikmaking van microkredie- het zat. De kerkelijke gemeente in Hodac, voornamelijk ten, waarna ik voorzichtig een uiteenzetting gaf over onze een zigeunerdorp, bestaat nog geen drie jaar. Het gebeperkte speelruimte, en ook over de terughoudendheid bouw, nog in aanbouw, is nog maar 1½ jaar oud. Alle levan Foursquare, om het zendingsveld niet afhankelijk te den zijn jong bekeerden. De voorganger heet Claudio. laten worden van geld. Broeder Vasilew zwakte zijn ver- Een bepaalde pinksterdenominatie, reeds lang werkzaam haal af door te stellen dat het er hem alleen maar te doen in Roemenië, is uit op groei. De voorgangers daarvan was geweest ons te laten delen in hun moeilijke omstan- hebben tijdens het bewind van Ceaucescu gecollaboreerd digheden. We deden nog een aantal suggesties, bemoe- met de geheime politie, en zelfs ‘verdachte’ mensen aandigden de broeders en legden hen de handen op. Zelden gegeven. Nu wil deze groep de jonge kerk in Hodac in heb ik zoveel mannen met stoppelbaarden op één dag zijn macht krijgen. Een spion daarvan, Mitru geheten, was onlangs met een aantal woeste consorten, echte gegekust als bij dit afscheid. weldenaars, midden in de nacht bij de leden van de kerk in Hodac langs gegaan om hen te dwingen een document te tekenen waardoor ze lid werden van hun denominatie. Zo zouden ze zowel de leden als het kerkgebouw in handen krijgen. We besloten erheen te gaan, ondanks de perikelen en de gevaren.

Later in de auto verdedigde Paul Crisan broeder Vasilew, en meende dat het vooral een hartekreet was geweest. Toch moesten we denken aan het feit dat er binnen het gezelschap voortdurend om geld werd gevraagd. Geld was een belangrijke issue en er werd steeds over geruzied. Zelfs onze tolk, die voor een paar uurtjes vertalen van

3


We reden het dorp binnen over de modderige wegen en kleerkast als Florin. We aten een maaltijd en na de familie zagen al meteen een grote menigte op de been. Er waren gezegend te hebben vertrokken we naar Deda, waar we twee groepen die heftig tegenover elkaar stonden. We za- nog in een andere kerk zouden preken. gen een man weglopen met zijn zoontje, allebei huilend, de man die later Claudio bleek te zijn en die de voorganger was van de kerk. Er liep een grote vent rond die een pistool zichtbaar achter in zijn broeksriem droeg; ik dacht dat hij bij de groep van Mitru hoorde en de menigte bedreigde, maar Paul zei dat hij juist beschermend optrad. De man heette Florin. Claudio was van de kerk op weg naar zijn huis, omdat de kerkdienst verhinderd werd, maar Dirk besloot dat dat onzin was. Er vond een soort discussie plaats, maar we trokken ons nergens iets van aan en Dirk ging voorop, en wij erachter aan, door de menigte heen het kerkgebouw binnen, waarna een groot deel van de mensen achter ons aankwam. Dirk begon meteen te spreken. Hij ging in op een bewering van Mitru dat Claudio van hem geld, 7000 euro, had ontvangen, maar zei dat dat gelogen was om verwarring te stichten, riep de hemel tot getuige en merkte op dat zelfs als het waar zou zijn geweest dat hem dat vrij zou hebben gestaan. Alle mensen zaten te huilen van angst en ellende. We gingen met de hele gemeente op de knieën. Daarna hield Dirk een bemoedigende preek. Hij riep op om geen angst te hebben. Op een gegeven moment was er nog wat onrust en vertrokken er wat mensen uit de kerk, vanwege het kwade gerucht over het geld, maar de meerderheid bleef zitten. Vervolgens sprak Peter. Omdat er geen zanggroep was ging ik achter een keyboard zitten, en met Anita samen zong ik enkele aanbiddingsliederen. Bij Glory glory halleluja zong de hele kerk enthousiast mee. Het was een overwinningslied. Daarna preekte ik nog en na afloop baden we met velen. Het was een goede dienst. Claudio sprak tot slot nog enkele woorden; hij had het erover dat vanuit het kamp van de vijand ten onrechte was gezegd dat er een democratische verkiezing van een voorganger diende plaats te vinden. Daarna werd de dienst beëindigd. Paul had ons afgeraden hier foto’s te maken, dus die ontbreken daarvan.

Na lang wachten vond die dienst uiteindelijk plaats, in alle rust. Wij allen spraken, weer vier preken, en zongen samen, waarna we baden met de zieken en vertrokken. We waren tegen middernacht in hotel Tempo terug. Onderweg hadden we de grootste lol, we gierden werkelijk van de pret, een teken dat een stuk spanning was weggevallen. Later hoorden we dat Mitru zich uit Hodac had teruggetrokken en had besloten de kerk daar verder met rust te laten.

Op maandag 28 februari vertrokken we van Tirgu Mures naar Cluj, vlogen we naar Dortmund en reisden met onze auto’s verder naar Nederland. Het was voor drie van ons een goede eerste kennismaking met Paul Crisan, het leiderschap van de Unie, de Roma-cultuur, en we zullen nu met elkaar en in breder comité nagaan hoe we deze mensen kunnen dienen met gaven en middelen. We kunnen met dankbaarheid vaststellen dat God ons op deze reis steeds geleid en beschermd heeft. Bij Claudio thuis verzamelde zich een aantal vrienden en we kregen wat versnaperingen en frisdranken. Ook de glunderende Florin was aanwezig, met het pistool nog in zijn broekzak; hij was nog niet eens een christen, maar werd aangemoedigd verdere stappen te zetten. Er was tevens een oudere broer van Claudio aanwezig, net zo’n

We danken ook ieder die het aangaat voor de betrokkenheid, en de materiële en geestelijke steun. Namens het team, Ap Verwaijen

4


Verslag Roemeniëreis 23-28 februari 2011