Page 1

Architectonische Basisbegrippen

Blok 5

Feike Jouwsma Steven Zwiers Patrick Mestebeld

1014936 1011216 1007790


Architectonische Basisbegrippen Inleiding Dit document geeft een analyse van het woonblok ‘Blok 5’ in Almere. Er wordt gekeken naar verschillende aspecten in de opbouw, situatie en inrichting van het gebouw. Een drietal studenten van de Christelijke Hogeschool Windesheim heeft zich hier gedurende 1 periode over gebogen en door middel van analysetekeningen proberen de bovengenoemde punten duidelijk aan te geven. Zwolle, 28 mei 2009


Architectonische Basisbegrippen SeARCH SeARCH is in mei 2002 opgericht door Bjarne Mastenbroek en Ad Bogerman. Daarvoor werkte Bjarne Mastenbroek mede in het projectteam Van Gameren Mastenbroek. SeARCH wordt momenteel geleid door Bjarne Mastenbroek & Uda Visser. SeARCH ontwikkelt met een dertigtal internationale architecten en medewerkers architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur en onderzoekt nieuwe producten en materialen. De resultaten van gemeenschappelijke ontwerpsessies worden in samenwerking met verschillende instellingen ontwikkelt en getoetst om zo innovatieve, originele en onverwachte oplossingen een kans te geven. Bjarne Mastenbroek & Uda Visser

Blok 5 Door de economische ontwikkelingen zijn initiële planonderdelen binnen Blok 5 meerdere malen gewijzigd en gewisseld van plaats. In het uiteindelijke ontwerp van SeARCH is een woontoren aan het Weerwater geplaatst, het meer waaraan het stadscentrum ligt. De toren bevat appartementenverdiepingen met een rechthoekige plattegrond op een trapeziumvormige onderbouw waarin een Grand Café is ondergebracht. De contrasterende onder- en bovenbouw volumes zijn aaneengesloten om samen één gebouw te vormen.


Architectonische Basisbegrippen Inhoud Ensemble Locatie Ligging Dichtheid Parkeren Openbare Ruimte Schakeling Woningen Collectieve Ruimten Ontsluiting Woningen Vluchtroute Woning Type woning Oriëntatie woning Oriëntatie woonprogramma Ruimtelijk concept Organisatie interne circulatie Organisatie schachten en leidingkokers Organisatie privé buitenruimten Organisatie privacy Vluchten Daglichttoetreding Constructie en gevel Constructie Gevel Details Conclusie

5 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 24 26 29 33


Blok 5 1 Ensemble 1.1 Locatie Blok 5 ligt in het zuidwesten van Flevoland, in de stad Almere. Een deel van de bebouwing van Almere ligt rondom het Weerwater. De woontoren ‘Blok 5’ ligt direct aan dit water, aan de rand van het stadscentrum. Op de figuren rechts is telkens met een rode kleur aangegeven waar het woonblok is gesitueerd.

Nederland

Almere

Centrum Almere

Rand Centrum

5


Blok 5 1 Ensemble 1.2 Ligging De vorm van het gebouw is voor een groot deel terug te leiden op de bebouwing in de omgeving. De lijnen die door deze bouwwerken worden aangehouden, zijn terug te vinden in de hoofdvorm van Blok 5. Door middel van een aantal gekleurde stippellijnen is dit verband aangegeven. De getordeerde ondergevel dient ertoe om de zichtlijn langs de schuin lopende gevel ten Noorden daarvan vrij te houden. Vanaf de 5e bouwlaag is de gevel dusdanig gedraaid dat het de groene lijn volgt en parallel loopt aan de gevels ten westen van het woonblok.

Plein

Bebouwing Water

Blok 5

Blok 5

6


Blok 5 1 Ensemble 1.3 Dichtheid Het woonblok ligt aan de rand van een stedelijk gebied. Uit de diagram die rechtsbovenin is weergeveven, zijn een aantal dingen af te lezen. Het gaat om een gesloten, vrijstaand bouwblok, hoogstedelijk gelegen. De omgeving is gemengd openbaar en geprivatiseerd. Als referentie aan het bouwblok suggereerde de Spacecalculator de Zuidkade in Rotterdam. Hoewel dit bouwblok vele schalen groter is, zijn de FSI, OSR en GSI-waarden nagenoeg gelijk.

Openheid

Locatie woonblok

7


Blok 5 1 Ensemble Bebouwing

1.4 Parkeren

Blok 5

A

Nabij het woonblok is sprake van een verschillend parkeeraanbod. Zowel binnen (ondergronds) als buiten kan worden geparkeerd, op de tekeningen met verschillende kleuren weergegeven. De parkeerplaats buiten (geel) is een openbare parkeerplaats en wordt vooral gebruikt door winkelend publiek of mensen bezoekers voor het hospitaal ten oosten van het terrein. De ondergrondse parkeerplaats is momenteel collectief ingericht. Bewoners van Blok 5 kunnen hier hun voertuig kwijt. Er zijn een drietal manieren om dit parkeerterrein te bereiken. Rechtstreeks via het woonblok, via een trap midden op het plein en via weggewerkte inloopmogelijkheden aan de zuidzijde van het blok.

Ondergronds parkeren Parkeerplaats

In helling weggewerkte entrees A

Entree parkeerkelder voetgangers en voertuigen

Entree voetgangers

Doorsnede AA

8


Blok 5 1 Ensemble Entree

1.5 Openbare Ruimte

Bebouwing B

B

Rondom het woonblok is nogal wat openbare ruimte. Een groot deel van deze ruimte wordt gebruikt door het winkelend publiek van het centrum daaromheen. Blok 5 bevind zich aan de rand van een groot plein. Dit heeft geen verdere indeling, enkel een omhoogkomende trap die duidelijk te zien is op de doorsnede op de vorige bladzijde. De grens van het blok met het maaiveld is een harde. De buitenwand van de begane grond staat loodrecht op het maaiveld. De gevel is in 2 delen verdeeld; een open en een gesloten gedeelte. Door middel van 2 kleuren is dit weergeven op de afbeelding bovenin.

Open gevel Gesloten gevel

Bovenaanzicht

Openbare ruimte voor de entree

De aansluiting van het gebouw op het maaiveld is loodrecht

Doorsnede BB

9


Blok 5 1 Ensemble 1.6 Schakeling woningen De woningen zijn horizontaal geschakeld aan elkaar. Er is een drietal woningtypen te onderscheiden. De woningtypen A en B zijn aan elkaar gespiegeld in een lijn die door het trappenhuis en woningtype C loopt. Deze laatste woning heeft een eigen indeling en is niet gespiegeld ten opzichte van een lijn. Verticaal gezien is er sprake van een directe stapeling recht boven elkaar. Zo is er op vrijwel elke verdieping eenzelfde indeling van woningtypen.

Bebouwing Verticale ontsluiting Gemeenschappelijke gang Woningtype A Woningtype B Woningtype C Indeling verdieping, woningtypen

Zijaanzicht woonblok

10


Blok 5 1 Ensemble

Lift naar begane grond

1.7 Collectieve Ruimten

Bebouwing Fietsparkeerplaats

De corridor op de verdiepingen is een collectieve ruimte, net als het vluchttrappenhuis en de liftschachten. De kelder bevat een gemeenschappelijke bergruimte waar bewoners fietsen kunnen stallen. Deze ruimte is te bereiken via een lift aan de westzijde en via een trap aan de noordzijde. Het gebouw is op de hoek begrensd door afgerond plaatmateriaal. Dit is op de foto’s en tekeningen rechts weergegeven.

Hoekaanzet

Kelder

Detail hoek gebouw

11


Blok 5 1 Ensemble

Centrum Parkeerkelder / berging

1.8 Ontsluiting woningen In het woonblok is sprake van een collectieve verticale ontsluiting. Dit verticale stijgpunt kan worden bereikt via een horizontale corridor. Om het gebouw binnen te komen, moeten bewoners met een sleutel de voordeur openen. Bezoekers kunnen binnengelaten worden door aanwezige bewoners. Via een sobere ontvangsthal en een lift, komt men uit op een gang op de verdiepingsvloer. Vanaf deze gang zijn de verschillende woningtypen te bereiken. Op de tekeningen is met rode lijnen aangegeven op welke manier de woningen te bereiken zijn.

Bebouwing Verticaal stijgpunt (lift)

Centrum Parkeerkelder / berging

Routing

12


Blok 5 1 Ensemble 1.9 Vluchtroute De verticale stijgpunten in het gebouw zijn gesitueerd aan de gevel aan de noordzijde. Normaliter vervoeren de 2 aanwezige liften de personen in de verticale richting. In geval van nood mogen deze liften niet gebruikt worden, vandaar dat er een noodtrappenhuis is aangelegd. Deze bevind zich naast de liften en kan op 2 manieren worden bereikt. Via de corridor aan de binnenzijde van het gebouw, of via een extra ontsluitingsroute aan de buitenzijde van het gebouw. De blauwe lijnen laten de route zien die de bewoners moeten afleggen om in het trappenhuis te komen.

Stijgpunten in gebouw

Vereenvoudigde doorsnede woonlaag

Via buitenruimte Stijgpunten in gebouw Doorsnede

13


Blok 5 2 Woning 2.1 Type Woning Dit woongebouw heeft twee soorten verdieping indelingen. De woonlagen 2t/m5 hebben 5 woningen per verdieping. De woonlagen 6t/m11 hebben 4 woningen per verdieping. Alle woningen in dit gebouw zijn flatwoningen. Het slaapkamer aantal verschilt per woning. Zo hebben de woningen 1 en 5 van de woonlagen 2t/m5 en de woningen 1 en 4 van de woonlagen 6t/m11 twee slaapkamers van 15m2 en 12m2 en woningen 2,3 en 4, een slaapkamer van 24m2. De woningen 2 en 3 van de woonlagen 6t/m11 hebben ook twee slaapkamers een van 21m2 en een van 16m2.

Woonlaag 2t/m5

Woonlaag 6t/m11

14


Blok 5 2 Woning 2.2 Orientatie Woning In dit woonblok bestaan twee soorten oriëntatie van de woningen. Zo hebben de woningen 1 en 5 van woonlaag 2t/m5 en de woningen 1 en 4 van de woonlagen 6t/m11 een 3-zijdige oriëntatie. De woningen 2,3 en 4 van de woonlagen 2t/m5 en de woningen 2 en 3 van de woonlagen 6t/m11 hebben allemaal een 1-zijdige oriëntatie. Dit komt omdat het woongebouw een centraal stijgpunt heeft wat aan de gevel is gesitueerd.

Woonlaag 2t/m5

Woonlaag 6t/m11

15


Blok 5 2 Woning 2.3 Organisatie Woonprogramma De zonering van de dienende functie’s in de woningen van dit gebouw hebben over het een centraal object als organisatie. De meeste ruimten die dienend zijn gesitueerd evenwijdige of haakse zone aan de interne circulatie. Alleen de badkamer van de woningen 1 en 5 van de woonlagen 2t/m5 en de woningen 1 en 4 van de woonlagen 6t/m11 liggen aan de gevel gesitueerd.

Interne circulatie

Woonlaag 2t/m5

Dienende functie

16


Blok 5 2 Woning 2.4 Ruimtelijk concept Het ruimtelijk concept van het woongebouw is een centrale ruimte die aan de noordgevel is gesitueerd. De woningen zijn in twee categorieĂŤn ingedeeld. De woningen met een gangtype en de woningen met een centrale ruimte voor de interne circulatie. De woningen 1 en 5 van woonlagen 2t/m5 en de woningen 1 en 4 van woonlagen 6t/m11 hebben een gangtype als ruimtelijk concept de andere woningen hebben een centrale ruimte als ruimtelijk concept.

Centrale ruimte woongebouw Woning gangtype Woning Centrale ruimte Woonlaag 2t/m5

Woonlaag 6t/m11

17


Blok 5 2 Woning 2.5 Organistatie interne circulatie In dit woongebouw heeft de organisatie van de interne circulatie drie principes, namelijk een gang, een hal en een combinatie van deze twee. Zo kom u bij de woningen 1 en 5 van woonlagen 2t/m5 en de woningen 1 en 4 van woonlagen 6t/m11 binnen in een gang. De woningen 2,3 en 4 van de woonlagen 2t/m5 hebben een hal waar u binnen komt. De woningen 2 en 3 van de woonlagen 6t/m11 hebben een combinatie van een hal en een gang. U lijkt hier binnen te komen in een hal. Deze zal op het eind afbuigen in een gang, zodat u naar alle vertrekken zonder door een andere te moeten komen.

Woonlaag 2t/m5

Woonlaag 6t/m11

18


Blok 5 2 Woning 2.6 Organisatie schachten en leidingkokers De organisatie van schaten en leidingkokers, is in het woongebouw in een 5-tal kleine schaten samengevoegd en in een grote schat voor een lift en een vluchttrappenhuis. Op de woonlagen 2t/m5 is er in elke woning een schacht. Op de woonlagen 6t/m11 zijn er in woning 2, twee schachten gesitueerd. Dit heeft te maken met de inrichting van de lager gelegen woonlagen.

Woonlaag 2t/m5

Woonlaag 6t/m11

19


Blok 5 2 Woning 2.7 Organisatie prive buitenruimten De buitenruimte van Blok 5 bestaat uit twee delen, namelijk een privĂŠ en een balkon voor het vluchten. Alle woningen hebben een balkon bij de 1-zijdige woningen ligt deze op het zuiden. Bij de 3-zijdige woningen liggen de balkons of op het Noorden, Westen en Zuiden of op het Noorden, Oosten en Zuiden. De buitenruimtes geven een heel duidelijke structuur voor de gevel van het woongebouw.

Prive balkon

Woonlaag 2t/m5

Balkon naar vluchttrappenhuis

Woonlaag 6t/m11

20


Blok 5 2 Woning 2.8 Organisatie privacy De privacy van de bewoners in dit woongebouw, wordt op verschillende manieren bewerkstelligd. In het semi-openbare gedeelde heeft men voor een soneringen gekozen (afb.1), dit om te voorkomen dat er vanaf hier in de woningen gekeken kan worden. Op de balkons is doormiddel van een groen scherm (afb.2) een scheiding gecreĂŤerd tussen de buitenruimten van de bewoners. In de collectieve verkeersruimte, gaat men via de lift linksaf de gang in richting eigen woning(afb.3), zonder dat me in de woningen van de medebewoners kan kijken(afb.1).

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3

21


Blok 5 2 Woning

Vlucht route < 30m

2.9 Vlucht routes Het vluchten gaat uit dit woongebouw gaat over een balkon welke lijd naar een vluchtrappenhuis. Dit vluchttrappenhuis is via twee zijden te bereiken (links- of rechtsom). Doordat er in twee richten gevlucht moet kunnen worden, heeft de architect een route via het balkon moeten inpassen in het ontwerp, om zo aan de eisen van het bouwbesluit te voldoen.

Brandcompartiment Vluchttrappenhuis

Woonlaag 2t/m5

Woonlaag 6t/m11

22


Blok 5 2 Woning 2.10 Daglichttoetreding Omdat elk verblijfsgebied een eis heeft voor de daglichttoetreding moeten deze gesitueerd worden aan een gevel. Zo zijn alle woon- en slaapkamers gesitueerd aan de gevels van de woningen. Elke ruimte heeft een minimum hoeveelheid daglicht nodig van 10% van het vloeroppervlak. Voor het bereken van de goede waarde dient rekeningen gehouden te worden met een eventuele overstek(afb.1).

Afbeelding 1 Woonlaag 2t/m5

Daglichttoetreding

Woonlaag 6t/m11

23


Blok 5 3 Constructie en Gevel

N

3.1 Constructie Constructief is de overgang tussen de twee plattegronden gemaakts door een forse betonconstructie, die onderdeel uitmaakt van het interieur van het horeca gedeelte (afb 3.1). Deze bestaat uit schijfvormige betonnen kolomen in combinatie met een hellende kolomen achter de voorgevel van het horeca gedeelte. De kolomen zijn dusdanig geplaatst dat ze meelopen met de hellingshoek van de gevel.

Laag -1

Laag 2t/m5

Laag 0

Op afbeelding 3.1 is goed te zien dat de constructie grotendeels afwijkt in de onderste 3 lagen.

Laag 6t/m11

Laag 1

Afbeelding 3.1: Horizontale doorsneden van de constructie

24


Blok 5 3 Constructie en Gevel 3.1 Constructie Blok 5 heeft een schijvenconstructie met de liftschacht en trappenhuis als stabiliteitskern, deze is vooral goed te zien op afbeelding 3.2. De schijvenconstructie dienen tevens als scheidingsconstructie tussen de woningen, zie afbeelding 3.3.

Verticale krachten afdracht

Horizontale krachten afdracht Afbeelding 3.2: Verticale doorsneden van de constructie

Afbeelding 3.3: 3D weergave constructie laag 6t/m11

25


Blok 5 3 Constructie en Gevel

Symetrie Afwijkingen

3.2 Gevel Er is bij blok 5 een vliesgevel toegepast, dit is te herkennen aan het feit dat de constructie zich achter de dun ogende gevel bevindt. Dit wordt nog eens benadrukt door het vele glas gebruik in de gevel. De hekwerken van voor de balkons zijn 1,5 m hoog en de bouwlagen zijn 3 m hoog, waardoor een ritme ontstaat van steeds 2 x 1,5 m in de gevel, zie afb 3.4. De hoeken van de hekwerken en van de woningen zijn rond. Waardoor het blok een iets minder starre uitstraling krijgt. De architectonische elementen die vooral een rol spelen bij dit woongebouw zijn vooral het raam en het balkon. De scheiding tussen het private en publieke gedeelte is goed te zien, omdat de gevel hier sterk afwijkt.

Zuidgevel

Oostgevel

Noordgevel

Westgevel

= =

Afbeelding 3.4: Gevel aanzichten

26


Blok 5 3 Constructie en Gevel 3.2 Gevel Aan de buitenkant is moeilijk af te lezen hoe het gebouw is opgebouwd, omdat de constructie zich achter de gevel bevind, dit is goed te zien in afbeelding 3.5. De opbouw van de onderste gevels is afgeleid van de opbouw van de bovenliggende woninggevels. Om de woningen zoveel mogelijk buitenruimtes te geven heeft SeARCH gekozen voor balkons die rondom het hele gebouw lopen. Als hekwerk is gekozen voor een gezette aluminium plaat met perforatie, de gesloten stroken van het horeca gedeelte zijn eveneens bekleed met dit materiaal.

Afbeelding 3.5: Schematisch gevelfragment

27


Blok 5 3 Constructie en Gevel

N

3.2 Gevel Hiernaast is goed te zien wat het effect van de gevel is met betrekking tot de relatie tussen binnen en buiten het gebouw. Het valt op dat er veel ramen in het woongebouw zijn toegepast, met name in de zuidgevel zitten veel ramen. Wanneer we kijken naar de woonplattegrond (afb 3.6), kunnen we goed zien dat alleen woonkamers zich bevinden aan de zuidkant van het woonblok. Wat voor een comfortabele leefruimte zorgt.

Laag 6t/m11

Laag 2t/m5

Afbeelding 3.6: Opengevouwen Woonplattegronden

28


Blok 5 3 Constructie en Gevel 3.3 Details Alle details:

Voor de bouw van dit woongebouw is er veel gebruik gemaakt van ge誰soleerd glas en warm gebogen glas en ook is er veel geperforeerd aluminium toegepast in de gevel. Verder heeft het gebouw een betonnen draagconstructie. Alle details zijn zo gemaakt dat er vrijwel alleen de materialen glas en aluminium zichtbaar zijn.

Detail - onderdorpel horecaraam (afb 3.7):

Alle kozijnen zijn minimaal gemaakt, waardoor de overgangen heel direct overkomen. Ook hier is de overgang tussen sierbeton en glas heel direct. Hier is er gekozen om de isolatie op de begane grondvloer te, omdat er zich onder de begane grondvloer een parkeergarage bevindt.

Afbeelding 3.7: Detail - Onderdorpel horecaraam

29


Blok 5 3 Constructie en Gevel 3.3 Details Detail - bovendorpel horecaraam (afb 3.8): Hier is ook goed te zien dat de overgang tussen de glazen deur en de aluminium beplating minimaal is. De aluminium plaat zit verder naar voren ten opzichte van het glas om de overgang nog â&#x20AC;&#x153;harderâ&#x20AC;? te maken.

Afbeelding 3.8: Detail - bovendorpel horecaraam

30


Blok 5 3 Constructie en Gevel 3.3 Details Detail - aansluiting horecagevel aan verdiepingsvloer (afb 3.9): Hier is geprobeerd om de overgang zo minimaal mogelijk te maken, maar dit was niet makelijk, omdat de isolatie onder de 2e verdiepingsvloer ook niet zichtbaar mocht zijn.

Afbeelding 3.9: Detail - aansluiting horecagevel aan verdiepingsvloer

31


Blok 5 3 Constructie en Gevel 3.3 Details Detail - balkonaansluiting (afb 3.10): Hier is een heel dun kozijn toegepast om zoveel mogelijk glas toe te passen in het gebouw.

Afbeelding 3.10: Detail - balkonaansluiting

32


Architectonische Basisbegrippen Conclusie Bij het ontwerpen van het gebouw is goed rekening gehouden met de omgeving. De lijnen in het gebouw komen voort uit de bebouwing eromheen. De opbouw van de gevel past prima in het beeld van een nieuw stadscentrum, dit heeft er ook mee te maken dat de omliggende gebouwen dit beeld ondersteunen. Omdat de gevel onderin niet symmetrisch is, valt het gebouw meer op en daarom is het gebouw ook meer dan een standaard woonblok. De inrichting van het gebouw is simpel gehouden. Een centraal stijgpunt dat via 2 wegen te bereiken is, zorgt voor zowel de hoofdontsluitingsroute, als de vluchtroute in geval van nood. Ook de stabiliteit wordt voor een groot deel uit dit stijgpunt gehaald. Het trappenhuis is de grote verticale verbindende factor. Het gebouw is goed functioneel, modern, en het vormt een aanwinst voor het centrumbeeld van Almere.

versie 2  

blaaaaadddat

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you