Issuu on Google+

‫بەشێك لە حزبەكان‪ ،‬ترسیان‬ ‫لە ئاشتی و نزیكبوونەوەی‬ ‫ل‪2‬‬ ‫الیەنەكان هەیە‬

‫‪164‬‬ ‫باڵوکراوه‌یه‌کی ئازاده‪ ‌،‬یه‌کێتی الوانی دیموکراتی کوردستان مانگی دوو جار ده‌ری ده‌کات‪ .‬سێشه‌ممه‌ ‪2012/10/9‬‬

‫دابەشبوونی هەرەمی سیاسی بۆچوونی‬ ‫جیاوازی لێدەكەوێتەوە؟‬ ‫هاوكێشە سیاسیەكان‬ ‫گۆڕانیان بەسەردا دێت ل‪3‬‬

‫سەعدی ئەحمەد پیرە‪ :‬رێككەوتننامەی ستراتیژی زیاتر‬ ‫گەشەی پێدەدرێت و فراوانتر‬ ‫دەكرێت‬

‫سەعدی ئەحمەد پیرە‪ ،‬ئەندامی مەكتەبی سیاسی و بەرپرسی مەڵبەندی سێی هەولێری‬ ‫یەكێتی نیشتیمانی كوردستان‪ ،‬رایدەگەیەنێت‪ ،‬كە كۆبونەوەكەی نێوان یەكێتی و گۆڕان‬ ‫سەرەتایەكە بۆ ئاسایی بونەوەی پەیوەندی نێوانیان و لە داهاتووشدا كۆبونەوەی‬ ‫تری بەدواوەدێت‪ .‬هەروەها پیرە لەو دی��دارە تایبەتییەی لەگەڵ هەفتەنامەی پرس‬ ‫باسی پێداچوونەوە بە رێككەوتننامەی ستراتیژی دەكات و ئاشكرای دەكات‪ ،‬كە ئەو‬ ‫رێككەوتننامەیە زیاتر گەشەی پێدەدرێت و فراواندەكرێت‪ .‬لە تەوەرێكی تریشدا لەبارەی‬ ‫گۆڕانكارییەكانی سوریاوە بە دووری نازانێت هەرێمێك لە سوریا دروستبێت لە ژێر ناوی‬ ‫«هەرێمی كوردستان_سوریا»‪.‬‬

‫ل‪4‬‬

‫نیهاد قۆجە قایمقامی قەزای ناوەندی هەولێر‪:‬‬

‫ئەوەی دەڵێت‪ ،‬هەولێر بۆتە دوبەی یاخود دەبێتە دوبەی‪،‬‬ ‫راست ناكات‬

‫ل‪10‬‬

‫نیهاد لەتیف قۆجە‪ ،‬قایمقامی قەزای‬ ‫ناوەندی هەولێر‪ ،‬لە دیمانەیەكیدا لەگەڵ‬ ‫پرس‪ ،‬هۆكاری دواكەوتنی پرۆژەی‬ ‫یەكەی نیشتەجێبوونی كۆرییەكان بۆ‬ ‫هەندێك كێشەی هونەری دەگەڕێنێتەوە‬ ‫و دەشڵێت «ئەو پرۆژەیە دەتوانێت‬ ‫بەشێكی زۆری كێشەی نیشتەجێبون‬ ‫چارەسەربكات بە تایبەتی بۆ كەسانی‬ ‫هەژار و كەم دەرامەت»‪ .‬هەروەها‬ ‫دەڵێت «ئەو كەلوپەالنەی كە دەستی‬ ‫بەسەردا دەگیرێت دووبارە پشكنینی‬ ‫بۆ دەكرێت‪ ،‬ئەگەر ماوە بەسەرچوو‬ ‫بوو ئەوا دەسوتێندرێت و تاوانبارانیش‬ ‫راپێچی دادگا دەكرێن‪ ،‬چاوپۆشی لە‬ ‫هیچ كەسێكیش ناكرێت»‪.‬‬

‫گۆنا سەعید‪:‬‬

‫یەكگرتوو هێزێكی‬

‫دینییە‪ ،‬لە پیاوساالری و‬

‫دواكەوتوویی و كەڵكی‬

‫لە پلە و پایەی خوارەوەی‬ ‫ژنان لە كۆمەڵگەدا‬ ‫وەرگرتووە‬

‫ل‪6‬‬


‫‪2‬‬

‫ژماره‌ ‪164‬‬

‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫دوایین دانیشتنی پارتی و بزووتنەوەی گۆڕان‬

‫بەشێك لە حزبەكان‪،‬‬ ‫ترسیان لە ئاشتی‬ ‫و رێككەوتن و‬ ‫نزیكبوونەوەی‬ ‫الیەنەكان هەیە‬ ‫راپۆرت‪ :‬پرس‬

‫بەشێك لە حزبەكان‪ ،‬لە رێككەوتن و دانیشتن و گفتوگۆی‬ ‫الیەنەكان بە مەترسی بۆ سەر خۆیانی دەزانن‪ ،‬بۆ نموونە‬ ‫كاتێك حزبە عەلمانیەكان رێكدەكەون یاخود كۆدەبنەوە‬ ‫حزبە ئیسالمیەكان بە مەترسی بۆ سەر خۆیانی دەزانن‪ ،‬بە‬ ‫پێچەوانەشەوە راستە‪ ،‬ئەوەش چەند فاكتەرێكی لە پاڵەوەیە‪،‬‬ ‫لەالیەن خۆیانەوە چاودێرانی سیاسی و رۆژنامەنوسان هۆكاری‬ ‫ئەو ترسە بۆ نەبوونی متمانە و رابردووی واقیعی كوردستان‬ ‫دەگەڕێننەوە و ئاماژە بەوە دەكەن‪ ،‬كە حزبەكان بە بەردەوام‬ ‫بەرامبەر یەكتر جەنگاون و ئەوەش ناشارنەوە كە رێككەوتن‬ ‫و دانیشتنی حزبێك لەسەر بەاڵنسی حزبێكی تربووە‪ ،‬ئەوەش‬ ‫وایكردووە كۆبونەوەی دوو حزب بە دژایەتی و مەترسی لە‬ ‫قەڵەم بدرێت‪ ،‬ئەندامێكی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارتی‬ ‫دەڵێت «ئەگەر ئۆپۆزسیۆن لە كۆبوونەوە و رێككەوتنی‬ ‫دەس��ەاڵت بترسێت ئ��ەوا دەرئەنجامی فەشەلی خۆیانە و‬ ‫دەیانەوێت فەوزا دروستبكەن»‪ .‬هەڵسوڕاوێكی حزبی گۆڕانیش‬ ‫راشكاوانە دەڵێت «ئەو حزبانەی هاوپەیمانی یەكترن ترسیان‬ ‫لە یەكتر هەیە‪ ،‬چ جای ئەو حزبانەی هاوپەیمانی یەكترنین»‪.‬‬ ‫ئاریان محەمەدی رۆژنامەنوس‪ ،‬پێیوایە سیاسەتكردنێكی‬ ‫ناتەندروست وایكردووە هەمیشە حزبەكان بەرامبەر یەكتر بە‬ ‫گومان بن‪ ،‬ئاریان زیاتر دەڵێت «لە بنەڕەتەوە نزیكبوونەوە‬ ‫و رێككەوتنی حزبێك لەسەر بەاڵنسی حزبەكەی ترە‪ ،‬بۆیە‬ ‫هەمیشە حزبەكان بە چاوی گومانەوە سەیری كردارەكانی‬ ‫یەكتری دەكەن»‪.‬‬ ‫دەرب��ارەی هۆكاری ئەو گرێ دەروونیە بەرامبەر یەكتر‪،‬‬ ‫ئەو رۆژنامەنوسە دەڵێت «ئەوە راستەوخۆ پەیوەندی هەیە‬ ‫بە ناشەفافی رێككەوتن و نزیكبوونەوەی لە الیەنەكان بە‬ ‫شاراوەیی‪ ،‬چونكە بەهیچ شێوەیەك كەس لە وردەك��اری‬ ‫كۆبونەوە و رێككەوتنی حزبەكان نازانێت»‪.‬‬ ‫سەلیم كۆیی‪ ،‬ئەندامی سەركردایەتی كۆمەڵی ئیسالمی‪،‬‬ ‫جەخت لەوە دەكاتەوە لە ئێستادا نزیكبوونەوە و كۆبوونەوەكان‬ ‫زیاترە لە دژایەتی و هێرشكردنە سەر یەكتر‪.‬‬ ‫كۆیی زیاتر وتیشی «ئەوەش جۆرێكە لە شەڕی سیاسەت‪،‬‬ ‫چونكە حزبەكان بە مەبەستی سەركەوتوون لە هەڵبژاردنەكان‬ ‫سیاسەت دەكەن»‪.‬‬ ‫دكتۆر محەمەد بازیانی‪ ،‬چاودێری سیاسی‪ ،‬ئەو جۆرە ترسە‬ ‫بە شتێكی ئاسایی و سروشتی دادەنێت‪ ،‬ناوبراو كە پێشتر‬ ‫خۆی بەرپرسێكی بااڵی حزبێكی ئیسالمی بووە‪ ،‬هۆكاری‬ ‫بەشێك لەو ترسە دەگەڕێنێتەوە بۆ ملمالنێی حزبەكان‬ ‫بەرامبەر یەكتر‪ ،‬راشیدەگەیەنێت هەر حزب و الیەنێك لە‬ ‫رێككەوتنی حزبێك بترسێت تەنها لەبەر زیان گەیاندنە بە‬ ‫بارودۆخی ناوخۆی حزبەكەی‪ ،‬ئەوەش نابێتە ئەوەی بڵێین‬ ‫لە ئاشتی دەترسێت‪ .‬دكتۆر بازیانی زیاتر دەڵێت «زۆرجار‬ ‫حزبەكان بۆ لە ناوبردنی ئاشتی لە یەكتر نزیك دەبنەوە‬ ‫و رێككەوتن دەكەن‪ ،‬چونكە لەوانەیە لە بەشێكی ناوەڕۆكی‬ ‫رێككەوتنەكان ناكۆكی لە نێوانیان دروست بێت و لە ئەنجامدا‬ ‫یەكتر قبوڵ ناكەن و بەهۆیەوە گرژی و ئاڵۆزی لە نێوانیان‬ ‫دروست دەبێت»‪.‬‬

‫محەمەد بازیانی ئەوەیشی نەشاردەوە‪ ،‬كە بەسەركردنەوە و‬ ‫سەردانی كردنی حزبەكان بۆتە حاڵەتێكی نا تەندروست‪ ،‬چونكە‬ ‫حزبەكان لە یەكتر بە گومانن و لەگەڵ یەك راستگۆنین»‪.‬‬ ‫دكتۆر زانا رەئوف‪ ،‬هەڵسوڕاوی بزوتنەوەی گۆڕان‪ ،‬هۆكاری‬ ‫ئەو ترسە دەگەڕێنێتەوە بۆ بێ متمانەیی الیەنەكان بەرامبەر‬ ‫یەكتر‪ ،‬ئەو بۆ پرس وتی «ئەو حزبانەی كە هاوپەیمانی‬ ‫یەكترن‪ ،‬متمانەیان بە یەكتر نییە و هەمیشە ترسیان لە‬ ‫یەكتر هەیە‪ ،‬چ جای ئەو حزبانەی هاوپەیمانی یەكترنین‪،‬‬ ‫ئەوەش وایكردووە ترس و گومان لە رێككەوتن و كۆبونەوەكان‬ ‫هەبێت»‪.‬‬ ‫زانا رەئوف ئەوەیشی وت «ئەو حاڵەتە بەڵگەیە كە حزبەكان‬ ‫نە شەڕییان دەوێ��ت نە ئاشتی‪ ،‬بەجۆرێك ئەو كاتەی لە‬ ‫یەكتر نزیك دەبنەوە بیر لە شەڕ دەكەنەوە و ئەو كاتەی لە‬ ‫شەڕ نزیك دەبنەوە بیر لە ئاشتی دەكەنەوە‪ ،‬واتە هیچیان‬ ‫راستەقینە نین»‪.‬‬ ‫عەلی عەونی‪ ،‬ئەندامی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارتی‬ ‫دیموكراتی كوردستان‪ ،‬جەخت لەوەدەكاتەوە كە ئێستا لە‬ ‫هەموو دونیا زمانی گفتوگۆ و دانیشتن و لێكتر تێگەیشتن‬ ‫زمانێكی باوی چارەسەری كێشە و گرفتەكانە‪ ،‬عەونی زیاتر‬ ‫دەڵێت «ئەگەر ئۆپۆزسیۆن ترسی لە یەكگرتنی دەسەاڵت‬ ‫هەبێت ئەوا دەرئەنجامی فەشەلی خۆیانە‪ ،‬دەیانەوێت بە‬ ‫دروستكردنی ئاڵۆزی هەر رۆژە و فەوزایەك بۆ حكومەت‬ ‫دروست بكەن و بەو شێوەی دەیانەوێت بژین»‪.‬‬ ‫بەشێوەیەكی گشتی ئەو رووداوە سیاسیانەی كە لە ماوەی‬ ‫راب��ردوو لە نێوان حزب و الیەنە سیاسیەكان روویانداوە‪،‬‬ ‫وایكردووە حزبەكان بەردەوام جێگای متمانەی یەكتر نەبن‬ ‫و هەمیشە گومانیان لە یەكتر هەبووە‪ ،‬رەنگی ئەو گومانەش‬ ‫تاوەكو ئێستا تۆخە و بەردەوام لە رەنگدانەوەدایە‪ ،‬بەجۆرێك‬ ‫لە كوردستان هیچ حزبێك متمانەی بە رێككەوتن و پەیوەندی‬ ‫تۆندوتۆڵ نییە‪.‬‬ ‫لەوبارەیەوە بارزان كەمال‪ ،‬مامۆستای كۆمەڵناسی‪ ،‬زیاتر روونی‬ ‫دەكاتەوە و ئاماژە بەوەدەكات كە ماوەیەكی زۆرە ئەو حزبانە‬ ‫لەگەڵ یەكتر لە ملمالنێیەكی توندان‪ ،‬دواجار ئەو ملمالنێیە‬ ‫رەنگدانەوەی هەبووە بەسەر بیروهزری پەیوەندییەكانی یەكتر‪،‬‬ ‫بۆیە هەموو ملمالنێیەك رەنگدانەوەی هەبووە بەسەر سیاسەتی‬ ‫حزبەكان بەرامبەر یەكتردا‪ ،‬هەروەها بارزان وتیشی «كاتێك‬ ‫ئەو حزبانە لەگەڵ یەكتر كۆدەبنەوە‪ ،‬بێگومان متمانەیان بە‬ ‫یەك نییە‪ ،‬ئەوەش وا دەكات پەیوەندییەكانیشیان لە ئاستی‬ ‫پێویستدا نەبێت‪ ،‬بۆیە بەردەوام بە چاوی گومانەوە لە یەكتر‬ ‫دەڕوانن‪ ،‬كاتێك بینیمان خودی نەوشیروان مستەفا سەردانی‬ ‫مام جەاللی كرد لەالیەن بەشێك لە حزبەكانەوە نیگەرانی‬ ‫لێكەوتەوە‪ ،‬بە پێچەوانەشەوە كاتێك گۆڕان سەردانی پارتیان‬ ‫كرد لەالیەن چەند حزبێكی ترەوە نیگەرانی لێكەوتەوە‪ ،‬بۆیە‬ ‫پێموایە لە كوردستان ئەگەر دوو حزب یەكتر بگرن‪ ،‬كاریگەری‬ ‫هەیە بۆ سەر حزبی سێیەم‪ ،‬بەمەش بەشێك لە حزبەكان‬ ‫ترسی بااڵ دەستی حزبی بەرامبەرییان لەسەر دەنیشێت»‪.‬‬

‫مامۆستایەكی كۆمەڵناسی‪:‬‬ ‫ئەو شەڕانەی حزبەكان بەرامبەر یەكتریان‬ ‫كردووە‪ ،‬وایكردووە هەمیشە جێگای مەترسی‬ ‫یەكتربن و لێكتر بە گومان بن‬ ‫رۆژنامەنوسێك‪:‬‬ ‫لە بنەڕەتەوە نزیكبوونەوە و رێككەوتنی‬ ‫حزبەكان‪ ،‬بەردەوام لەسەر بەاڵنسی حزبێكی‬ ‫تر بووە‪ ،‬بۆیە ئاساییە حزبێك لە حزبەكەی‬ ‫تر بە گومان بێ‬ ‫هەڵسوڕاوێكی حزبی گۆڕان‪:‬‬ ‫ئەو حزبانەی هاوپەیمانن ترس و گومانیان لە‬ ‫یەكتر هەیە‪ ،‬چ جای ئەو حزبانەی هاوپەیمان نین‬ ‫چاودێرێكی سیاسی‪:‬‬ ‫زۆرجار حزبەكان بۆ لە ناوبردنی ئاشتی‬ ‫لە یەكتر نزیك دەبنەوە و رێككەوتوون‬ ‫دەكەن‬ ‫ئەندامێكی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارتی‪:‬‬ ‫ئەگەر ئۆپۆزسیۆن ترسی لە یەكگرتنی‬ ‫دەسەاڵت هەبێت ئەوا دەرئەنجامی فەشەلی‬ ‫خۆیانە‬


‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫ژمار ‌ه ‪164‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫‪3‬‬

‫کۆبوونەوەی سەرۆکی هەرێم لەگەڵ حیزبە سیاسییەکان‬

‫دابەشبوونی هەرەمی سیاسی بۆچوونی جیاوازی لێدەكەوێتەوە؟‬

‫هاوكێشە سیاسیەكان گۆڕانیان بەسەردا دێت‬

‫راپۆرت‪ :‬پرس‬ ‫دوای ئەو گرژی و ئاڵۆزییەی نێوان الیەنەكان‪ ،‬بە تایبەتی نێوان دەسەاڵت‬ ‫و ئۆپۆزسیۆن‪ ،‬لە ئێستادا هەر پێنچ الیەن خەریكی دروستكردنی سێ بەرەی‬ ‫جیاوازن‪ ،‬بەرەی یەكەم كە پێكهاتووە لە یەكێتی و گۆڕان‪ ،‬بەرەی دووەم‬ ‫حزبە ئیسالمیەكان‪ ،‬كە تا ئاستێكی زۆر لەسەر چەند خاڵێكی نێوانیان‬ ‫كۆكن‪ ،‬بەرەی سێیەم‪ ،‬پارتی و حزبە توركمانی و مەسیحیەكانە‪ ،‬جگە‬ ‫لەوەش دوای لێكترازانی ئۆپۆزسیۆن هەردوو حزبە ئیسالمیەكە خەریكی‬ ‫دروستكردنی پەیوەندییەكی پتەون لەگەڵ پارتی‪ ،‬هاوكات بەشێك لە‬ ‫ئەندامانی سەركردایەتی حزبەكان و چاودێرانی سیاسی و رۆژنامەنووسان‪،‬‬ ‫هۆكاری دروستبوونی ئەو سێ بەرەیە بۆ كاریگەری و بەژەوەندی واڵتانی‬ ‫دەوروبەر دەگەڕێننەوە و پێیانوایە ئەوان هۆكاربوونە بۆ دروستبوونی ئەو‬ ‫سێ بەرەیە‪ ،‬بەاڵم بەرپرسێكی بااڵی حزبی گۆڕان‪ ،‬رەتیدەكاتەوە كە ئەوان‬ ‫لەبەرەیەكدابن لەگەڵ یەكێتی‪ ،‬بەڵكو دەڵێت «لەگەڵ یەكێتی لەسەر پرسی‬ ‫گەڕاندنەوەی دەستور كۆكین‪ ،‬بۆیە ناكرێت بچێتە ئەو قاڵبەی بوترێت‬ ‫لەبەرەیەكدان»‪.‬‬ ‫لەبارەی دروستبوونی ئەو سێ بەرەیە چاودێران و رۆژنامەنووسان و‬ ‫ئەندامانی بااڵی ئەو حزبانە بۆچونی جیاوازیان هەیە‪ ،‬لەبارەی دروستكردنی‬ ‫بەرەیەك لەگەڵ یەكێتی نیشتیمانی كوردستاندا‪ ،‬دكتۆر یوسف محەمەد‪،‬‬ ‫بەرپرسی ژووری توێژینەوەی ستراتیژی بزوتنەوەی گۆڕان‪ ،‬رەتی دەكاتەوە‬ ‫كە لەگەڵ یەكێتی لە بەرەیەكدابن‪ ،‬بەڵكو ئەو دەڵێت «ئێستا كۆبونەوەیەكی‬ ‫نیشتیمانی بوونی هەیە‪ ،‬بە تایبەت لەسەر پرسە چارەنوسسازەكان و‬ ‫گەڕانەوەی دەستور بۆ پەرلەمان‪ ،‬لەگەڵ هیچ الیەنێكی دەس��ەاڵت لە‬ ‫بەرەیەكدانین‪ ،‬چونكە تاكە خاڵ كە لەگەڵ یەكێتی كۆكین‪ ،‬گەڕاندنەوەی‬ ‫پرۆژەی دەستورە بۆ پەرلەمان»‪.‬‬ ‫لەبارەی دروستبوونی بەرەی حزبە ئیسالمیەكانیش بە تایبەتی كۆمەڵ‬ ‫و یەكگرتوو‪ ،‬ئەبوبەكر كاروانی‪ ،‬ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكگرتووی‬ ‫ئیسالمی‪ ،‬پێیوایە‪ ،‬هێشتا زووە باسی ئەو بەرەبەندییە بكرێت‪ ،‬و بۆ ئەوەی‬ ‫بە تەواوەتی ئەو بەرەیە دەربكەوێت‪ ،‬پێویستە چاوەڕێی ئەنجامی دوای‬ ‫هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان بكەین‪ ،‬كاروانی زیاتر دەڵێت «پێموایە‬ ‫دوای ئەو هەڵبژاردنە جارێكی تر نەخشە حزبییەكان گۆڕانكاریان بەسەر‬ ‫دادێت و بە جۆرێكی تر دادەڕژێرێتەوە»‪ .‬دەرب��ارەی گۆڕانكارییەكانیش‬ ‫كاروانی وتی «مەرج نیە مەسەلەی پێكهێنانی حكومەت و بەڕێوەبردنی واڵت‬ ‫لە چوارچێوەی یەكێتی و پارتیدا قەتیس بێت‪ ،‬دەكرێت شوناسی ئۆپۆزسیۆن‬ ‫گۆڕانی بەسەردابێت»‪.‬‬ ‫ئەو ئەندامەی مەكتەبی سیاسی یەكگرتوو‪ ،‬دان بە دروستبوونی ئەو بەرانە‬ ‫دادەنێت‪ ،‬و زیاتر دەشڵێت «لە كوردستان سێ تەوژمی سەرەكی هەیە‪،‬‬ ‫ئەوانیش تەوژمی ناسیۆنالیزم كە پارتی نوێنەرایەتی دەكات‪ ،‬تەوژمی چەپی‬ ‫ناسیۆنالیزم كە یەكێتی و گۆڕان نوێنەرایەتی دەكەن‪ ،‬هەروەها تەوژمی‬ ‫ئیسالمی ناسیۆنالیزم كە حزبە ئیسالمەكان و بە تایبەتی یەكگرتوو و كۆمەڵ‬ ‫نوێنەرایەتی دەكەن‪ ،‬هەروەها ئاساییە ئەو سێ تەوژمە لە داهاتوودا لە‬ ‫چوارچێوەیەكی هاوبەشدا كۆببنەوە‪ ،‬ئەوەش ئەوە ناگەیەنێت كە ئەو سێ‬ ‫تەوژمە لەگەڵ یەكتردا هاوپەیمانی دەكەن‪ ،‬بەاڵم دەكرێت كۆبوونەوەیان‬ ‫هەبێت»‪.‬‬ ‫هەروەها دەربارەی دروستبوونی بەرەی پارتی لەگەڵ حزبەكانی وەكو‬ ‫توركمان و مەسیحیەكان‪ ،‬سەرچاوەیەك لە پارتی دیموكراتی كوردستان‬

‫كە نەیویستووە ئاماژە بە ناوەكەی بكرێت‪ ،‬ئەوەی راگەیاندووە‪ ،‬كە ئەوان‬ ‫لەگەڵ هیچ بەرەیەكدانین و ئەو الیەنانەشی كە باسكراوە بەشێوەیەكی جیاواز‬ ‫درێژە بە كاری سیاسی خۆی دەدات‪ ،‬هاوكات دەوترێت ئەو دوو بەرەیەی كە‬ ‫دروستبووە بە تایبەتی بەرەكەی یەكێتی و گۆڕان‪ ،‬بۆ دژایەتیكردنی پارتییە‪،‬‬ ‫سەرچاوەكە وتویەتی «ئاساییە چەند حزبێك لەسەر چەند خاڵێك كۆكبن‪،‬‬ ‫پێموانییە كەس بتوانێت دژایەتی پارتی بكات‪ ،‬چونكە خەبات و زۆری‬ ‫جەماوەری پارتی شاهێدی ئەوەدەدەن»‪.‬‬ ‫لە روانگەیەكی ترەوە‪ ،‬كەمال رەئوف سەرنوسەری رۆژنامەی هاواڵتی‪،‬‬ ‫لە لێدوانێكیدا بۆ پرس‪ ،‬ئەوەی خستەڕوو كە الیەنەكان لەسەر داوای‬ ‫ئەجێندایەكی دەرەكی دابەشبوونە‪ ،‬هەروەها ئەو دابەشبونە پێشتر هەستی‬ ‫پێكراوە و دەستی واڵتانی دەوروبەری تێدایە‪ ،‬هەروەها ئەو رۆژنامەنوسە‬ ‫زیاتر وتیشی «نزیكبوونەوەی الیەنەكان ناگاتە ئاستی یەكگرتن‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەگەری هەیە بچێتە حاڵەتی دروستكردنی هاوپەیمانی‪ ،‬بە تایبەتی لە نێوان‬ ‫یەكێتی و گۆڕان بە تایبەت لە رووی دابەشكردنی سەرۆكایەتی و پۆستە‬ ‫ئیدارییەكان‪ ،‬چونكە ئەگەری زۆرە یەكێتی و گۆڕان رێكبكەون‪ ،‬بە جۆرێك‬ ‫لە كاتی هەڵبژاردنەكان‪ ،‬لە سلێمانی یەكێتی دەنگەكانی بدات بە گۆڕان‪ ،‬لە‬ ‫بەرامبەریشدا لە هەولێر گۆڕان دەنگەكانی بدات بە یەكێتی»‪.‬‬ ‫سەبارەت بە دەستێوەردانی هەرێمایەتی‪ ،‬كەمال رەئوف‪ ،‬دەڵێت «راستە‬ ‫ئێستا لە كوردستان جەمسەری ئێران و توركیا هەیە‪ ،‬بەاڵم بە داخەوە‬ ‫دەیڵێم‪ ،‬ئەگەر یەكێتی و گۆڕان لەالیەن ئێرانەوە بۆ پارتی ئاڕاستە بكرێن‪،‬‬ ‫شتێكی باش نییە‪ ،‬بە پێچەوانەشەوە پارتی لەالیەن توركیاوە ئاڕاستە‬ ‫بكرێت»‪.‬‬ ‫هەروەها بەرپرسەكەی بزوتنەوەی گۆڕانیش لەبارەی ئاڕاستەكردنی ئێران‬ ‫بۆ دروستكردنی بەرەیەك لەگەڵ یەكێتی‪ ،‬دەڵێت «هیچ رووداوێك نەهاتۆتە‬ ‫پیش بۆ ئەوەی بوترێت بەرە دروستبووە‪ ،‬هیچ الیەنێكی دەرەكیش دەستی‬ ‫نەبووە لە ئەنجامدانی كۆبوونەكان»‪.‬‬ ‫چ الیەنێك سوودمەند دەبێت؟‬ ‫هەروەها لێرە پرسیارێك دێتە پێش‪ ،‬ئەویش ئەوەیە ئاخۆ لە دروستكردنی‬ ‫سێ بەرەی جیاواز‪ ،‬چ الیەنێك قازانج دەكات؟‬ ‫رەنگە‪ ،‬لە ئەنجامی دروستبوونی بەرەی نێوان یەكێتی و گۆڕان‪ ،‬یەكێتی‬ ‫سوودمەندی یەكەم بێت‪ ،‬چونكە لە كاتی هەڵبژاردنەكان بە تایبەتی‬ ‫هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان و پەرلەمانی كوردستان‪ ،‬یەكێتی دەنگی‬ ‫پێویستی نییە بۆ بە دەستهێنانەوەی ئەو پۆستانەی كە لە ئێستادا هەیەتی‪،‬‬ ‫هەر بۆیەش پێویستی بە پشتگیری الیەنێك هەیە‪ ،‬ئەو الیەنەش پێشبینی‬ ‫دەكرێت حزبی گۆڕان بێت‪ ،‬لەالیەكی تریشەوە پارتی دیموكراتی كوردستان‬ ‫كە بە گەورەترین هێزی ناوچەكە دادەنرێت‪ ،‬بەپێی وتەی چاودێرانی سیاسی‪،‬‬ ‫ئەو حزبە لەگەڵ هەرالیەنێك بچێتە بەرەیەكەوە سوودی نییە‪ ،‬چونكە پارتی‬ ‫زۆرترین ئاستی جەماوەری هەیە‪ ،‬پێویستی بە هیچ الیەنێكی تر نییە بۆ‬ ‫ئەوەی هاوپەیمانی بكات یاخود لەگەڵ حزبێك لە بەرەیەكدابن‪.‬‬ ‫جەوهەر سرێشمەیی‪ ،‬چاودێری سیاسی‪ ،‬دروستبوونی ئەو سێ بەرەیە بە‬ ‫مەترسیەكی گەورە لە قەڵەم دەدات و دەڵێت «دروستكردنی ئەو بەرەیە‬ ‫خزمەت بە واڵتانی دەوروبەر دەكات نەوەك هەرێم‪ ،‬چونكە ئەو واڵتانەی كە‬ ‫حزبە كوردییەكان ئاڕاستە دەكەن بەرەو گۆڕانكاری دەچن‪ ،‬بۆیە پێویستە‬ ‫كورد لە ناوخۆ لە یەك بەرە زیاتری نەبێت»‪.‬‬

‫ئایا لە بەرژەوەندی حزبە ئیسالمیەكانە؟‬ ‫لێرەدا ئەوەی دەمێنێتەوە حزبە ئیسالمیەكانن‪ ،‬بە تایبەتی كۆمەڵ و‬ ‫یەكگرتوو‪ ،‬ئەو دوو حزبە ئیسالمییە‪ ،‬تەنها لەسەر گەڕاندنەوەی دەستور‬ ‫بۆ پەرلەمان لەگەڵ هەردوو حزبە عەلمانییەكە (یەكێتی و گۆڕان) كۆكن‪،‬‬ ‫دەربارەی هۆكارەكەشی كەمال رەئوف‪ ،‬بۆ پرس وتی «ئەوان دەیانەوێت‬ ‫دەستور بگەڕێندرێتەوە پەرلەمان و شەریعەتێكی ئیسالمی پێ ببەخشن‪ ،‬لەو‬ ‫سەین و بەینەشدا سوودمەندترین حزب دەبن»‪.‬‬ ‫لەالیەكی تریشەوە جەوهەر سرێشمەیی‪ ،‬دەڵێت «هەرچەندە هەنگاوێكی‬ ‫باشە‪ ،‬بۆ یەكگرتنەوەی حزبە ئیسالمیەكان‪ ،‬بەاڵم لەوانەیە زیانی هەبێت‬ ‫هەم بۆ خۆیان و هەمیش بۆ حزبە عەلمانیەكان و هەمیش بۆ دۆزی كورد‬ ‫بە گشتی»‪.‬‬

‫ئەندامێكی مەكتەبی سیاسی یەكگرتوو‪:‬‬ ‫لە كوردستان سێ بەرە هەیە‪( ،‬پارتی)‪،‬‬ ‫(گۆڕان و یەكێتی)‪( ،‬حزبە ئیسالمیەكان)‬ ‫بەرپرسێكی بااڵی گۆڕان‪:‬‬ ‫لەگەڵ هیچ الیەنێك لە بەرەیەكدا نین‬ ‫رۆژنامەنوسێك‪:‬‬ ‫بەشێك لە حزبەكان‪ ،‬لەسەر داوای ئەجێندای‬ ‫دەرەكی‪ ،‬چونەتە بەرەیەكەوە‬ ‫چاودێرێكی سیاسی‪:‬‬ ‫دروستكردنی چەند بەرەیەك‪ ،‬لە‬ ‫بەرژەوەندی واڵتانی دەوروبەرە‪ ،‬بۆیە‬ ‫زیان بە كورد دەگەیەنێت‬ ‫سەرچاوەیەك لە پارتی‪:‬‬ ‫كەس ناتوانێت بەهۆی دروستكردنی بەرە‪،‬‬ ‫دژایەتی پارتی بكات‬


‫‪4‬‬

‫ژماره‌ ‪164‬‬

‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫سەعدی ئەحمەد پیرە‪ ،‬بەرپرسی مەڵبەندی سێی هەولێری یەكێتی بۆ پرس‪:‬‬

‫رێككەوتننامەی ستراتیژی زیاتر گەشەی‬ ‫پێدەدرێت و فراوانتر دەكرێت‬ ‫دیمانە‪ :‬توانا شێخانی‬

‫سەعدی ئەحمەد پیرە‪ ،‬ئەندامی مەكتەبی سیاسی و بەرپرسی‬ ‫مەڵبەندی سێی هەولێری یەكێتی نیشتیمانی كوردستان‪،‬‬ ‫رایدەگەیەنێت‪ ،‬كە كۆبونەوەكەی نێوان یەكێتی و گۆڕان سەرەتایەكە‬ ‫بۆ ئاسایی ب��ون��ەوەی پەیوەندی نێوانیان و لە داهاتووشدا‬ ‫كۆبونەوەی تری بەدواوەدێت‪ .‬هەروەها پیرە لەو دیدارە تایبەتییەی‬ ‫لەگەڵ هەفتەنامەی پرس باسی پێداچوونەوە بە رێككەوتننامەی‬ ‫ستراتیژی دەكات و ئاشكرای دەكات‪ ،‬كە ئەو رێككەوتننامەیە زیاتر‬ ‫گەشەی پێدەدرێت و فراواندەكرێت‪ .‬لە تەوەرێكی تریشدا لەبارەی‬ ‫گۆڕانكارییەكانی سوریاوە بە دووری نازانێت هەرێمێك لە سوریا‬ ‫دروستبێت لە ژێر ناوی «هەرێمی كوردستان_سوریا»‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬بەالغی كۆتایی ئەنجومەنی سەركردایەتیان‪ ،‬هەندێك خاڵی‬ ‫تێدابوو جێگای رەخنەی حزبەكان بوو‪ ،‬بەرێزتان چی دەڵێن؟‬ ‫سەعدی‪ :‬رەخنەگرتن زۆر ئاساییە‪ ،‬بەاڵم بەگشی بەالغێكی زۆر‬ ‫باشبوو‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬لە بەشێكی بەالغەكەدا باستان لە گەڕاندنەوەی دەستور‬ ‫كردووە بۆ پەرلەمان‪ ،‬بۆچی؟‬ ‫سەعدی‪ :‬دەستور بۆ رۆژێك و دوو رۆژ نییە‪ ،‬ئێمە كاتێك لەگەڵ‬ ‫سێ الیەنەكەی ئۆپۆزیسیۆن دانیشتین‪ ،‬قسەمان لەسەر ئەوەكرد كە‬ ‫ئەو یاسایانەی رەهەندی نیشتیمانیان هەیە دووبارە بگەڕێندرێتەوە‬ ‫پەرلەمان‪ ،‬ئەو بابەتەشمان لەگەڵ سەرۆكی هەرێم و سەرۆك كۆمار‬ ‫باس كردووە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬لە كاتێكدا ئێوە رێككەوتنتان لەگەڵ پارتی هەیە‪ ،‬بە‬ ‫تەنیا داوای هەموار كردنەوەی بكەن‪ ،‬كە كەمال كەركوكی سەرۆكی‬ ‫پێشووی پەرلەمان و جەعفەر ئیمینكی وتەبێژی فەرمی پارتی‪،‬‬ ‫دەڵێن «یەكێتی لەو بابەتە پەلەی كرد»‪ ،‬ئێوە چی دەڵێن؟‬ ‫سەعدی‪ :‬قسەم لەسەر قسەی ئ��ەوان نییە و وەاڵمیشیان‬ ‫نادەمەوە‪ ،‬لە قسەكانی دكتۆر كەمال رازی نیم‪ ،‬تائێستاش پارتی‬ ‫بە فەرمی هیچ قسەیەكی نەكردووە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬خوێندنەوەی بەرێزتان چیە بۆ كۆبونەوەكانی بەرێز مام‬ ‫جەالل و نەوشیروان مستەفا؟‬ ‫سەعدی‪ :‬ئەمرۆ هیچ هێزێك نییە لە كوردستان بە قەدەر یەكێتی‬ ‫زەرەرمەند بووبێت‪ ،‬گۆڕان لە بنەڕەتدا لە یەكێتی جیابۆوە و ‪25‬‬ ‫كورسی پەرلەمانی هەیە‪ ،‬ئەگەر یەكێتی دەستپێشخەر نەبێت لە‬ ‫چارەسەركردنی كێشەكان‪ ،‬چۆن دەتوانین باسی خاوبونەوەی‬ ‫گرژییەكان بكەین‪ ،‬لە داهاتووشدا كۆبونەوەی تریشی بە دواوە دێت‪.‬‬

‫پرس‪ :‬بەشێك لە چاودێران‪ ،‬رەخنەی ئەوەیان لە وەفدەكەی‬ ‫گۆڕان دەگرت كە تەنها سەركردە كۆنەكانی یەكێتی هاتبوون‪ ،‬بۆچی‬ ‫یەكێك لە سەركردە گەنجەكان هاوشانی وەفدەكە نەبوون؟‬ ‫سەعدی‪ :‬ئەوان بەهیچ شێوەیەك ئەو رەخنەیەیان نەبووە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئێوەن وازناهێنن و رەخنەیان لێدەگرن‪ ،‬گۆڕانیش خۆی ئازادە كێ‬ ‫هەڵدەبژێرێت و كێ هەڵنابژێرێت بۆ هاوشانی وەفدەكە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬دەوترێت ئێوە و گۆڕان‪ ،‬بە نیازی دروستكردنی بەرەیەكی‬ ‫نوێن‪ ،‬لە كاتی هەڵبژاردن؟‬ ‫سەعدی‪ :‬كێ باسی ئەوە دەكات؟‬ ‫پرس‪ :‬لە دەرەوە وا باس دەكرێت؟‬ ‫سەعدی‪ :‬ئێمە و پارتی بە هیچ شێوەیەك باسمان لە شتی وەها‬ ‫نەكردووە لەگەڵ هیچ الیەنێك‪ ،‬ئەو دانیشتنەی یەكێتی و گۆڕان‬ ‫بۆ زیانگەیاندن بە هیچ الیەنێك نییە‪ ،‬بەڵكو بۆ سوودگەیاندنە‬ ‫بەسەرجەم الیەنەكان‪ ،‬دواتر ئێمە پابەندین بە رێككەوتنامەی‬ ‫ستراتیژییەوە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬لە ئێستادا پەیوەندیتان لەگەڵ پارتیدا چۆنە؟‬ ‫سەعدی‪ :‬زۆر باشە‪ ،‬ئەوەتا لە حكومەت و پەرلەمان بەیەكەوەین‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬بەاڵم واباس دەكرێت پەیوەندیتان ناخۆشە‪ ،‬دەوترێت‬ ‫سەرۆكی هەرێم بۆ ئەوەی پێشوازی لە مام جەالل نەكات سەردانی‬ ‫دەرەوەی واڵتی كرد؟‬ ‫سەعدی‪ :‬كێ وادەڵێت‪ ،‬ئەو قسەیە ئەساسی نییە و نە پارتی‬ ‫وتویەتی نە یەكێتی باسی كردووە‪ ،‬ئەو دوو بەرێزە سیاسەت بە رەد‬ ‫فیعل ناكەن‪ ،‬تەمەنیشیان لەو تەمەنە نییە كاری وەها بكەن‪ ،‬سەرەتا‬ ‫مام جەالل بەرنامەی وانەبووە كە رۆژی ‪17‬ی مانگ دەگەڕێتەوە‪،‬‬ ‫كاك مەسعودیش لە كۆنگرەی لیبڕاڵ دەبوایە بچێت ئامادەبێت‪،‬‬ ‫هەروەها كاتێك مام جەالل بۆ چارەسەركردن لە ئەڵمانیا بوو لەگەڵ‬ ‫كاك مەسعود بە بەردەوام پەیوەندییان هەبووە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬لە دواین كۆبونەوەی سەركردایەتی یەكێتیدا‪ ،‬بە فەرمی‬ ‫داوای پێداچونەوە بە رێككەوتنامەی ستراتیژی دەكەن‪ ،‬ئایا بە‬ ‫كوێی رێككەوتنامەی ستراتیژیدا دەچنەوە؟‬ ‫سەعدی‪ :‬بەشێوەیەكی فەرمی راگەیەندراوە‪ ،‬رێككەوتنامەكە‬ ‫زیاتر گەشەی پێدەدرێت‪ ،‬ئەگەر خاڵێكی كەم بێت بۆی زیادبكرێت‪.‬‬ ‫پ��رس‪ :‬بەبۆچونی ب��ەرێ��زت��ان‪ ،‬ك��ام الیەنتان زەرەرم��ەن��دی‬ ‫رێككەوتنامەی ستراتیژییە؟‬ ‫سەعدی‪ :‬بە دڵنیاییەوە نەیارەكانی كورد زەرەرمەندن‪ ،‬بە تایبەت‬ ‫ئەو واڵتانەی دوژمنی كوردن‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬پێتوایە گۆڕانكارییەكانی سوریا‪ ،‬لە بەرژەوەندی كوردابێت‪،‬‬

‫بێ رووتووش‬

‫*ئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی لە بەرنامەیەكی تەلەفزیۆنی‬ ‫نەیكرد بە نامەردی و سوێندێكی پێدادا (باوكم بەشەرەفم كاك‬ ‫نەوشیروان لە ژێر کاریگەری کەسدا نییە)‪.‬‬ ‫(لە هەرێمی سەوز تەاڵق سێ سێ فرێدەدرێ جا شەرەف‬ ‫چییە؟)‬ ‫*دەڵێن لە سەتەالیتی‪ ....‬لەكاتی نووسینی هەواڵەكانی ژێر‬ ‫نووسی شاشەكە بڕوای بەحەوت و فاریزە و نوقتە نییە‪ ،‬لە‬ ‫رۆژنامەی‪ ....‬لە الپەری رۆشنبیری پەپولەكانی كوردستانی‬ ‫ماوەی مانگێكە گۆشەیان بە (طۆشە) نووسیوە‪.‬‬ ‫(بۆجنێو قسەناكەن‪ ،‬جا هەڵەی رێزمانی هەر چشش)‬ ‫*كابرایەك چوبۆە الی بەرپرسێك تاكو ئەاڵهومە ببێتە‬ ‫واسیتە بۆی تۆزە مەتروكەیەك كە (‪ )250‬مەترە بەبەالش‬ ‫بەناوی بكەن‪ ،‬كەچی دەڵێن ئەو شوێنەی ئەو ماڵی لێیە قتعەی‬ ‫تەواو (‪ )100‬مەترە‪.‬‬ ‫(باوكەڕۆ مەتروكە (‪ )250‬بێ دەبێ قتعەی تەواوی چەندبێ)‬ ‫*لە راگەیاندنی لیژنەی تەندروستی بەرەنگاربوونەوەی‬ ‫نەخۆشی كۆلێرا هاتووە‪ ،‬تكا ئەكەین‪ ،‬بۆ خاتری قورئان‪،‬‬ ‫خواردنی بێ سەرپۆش دەرخواردی خەڵك مەدەن‪.‬‬ ‫(ئەو كوردە بەس فێرە كوتەك بووە)‬ ‫*تەلەڤزیۆنێکی ناوخۆیی حیزبێکی ئیسالمی بە ئاوازێکی‬ ‫شادەوە رێکالمی بۆ قوتابخانەیەکی تایبەت دەکرد‪ ،‬هەر هەمان‬ ‫کەناڵ چەند ساتێک دوای ئەوە‪ ،‬گریان و کروزانەوەی مندااڵنی‬ ‫بێ باوکی نمایش دەکرد و داوای کۆمەکی بۆ دەکردن‪.‬‬ ‫(ئەمەت لەچی و ئەوت لەچی؟)‬ ‫بۆ نمونە پێشبینی ناكەیت هەرێمێك دروستبێت بە ناوی «هەرێمی‬ ‫كوردستان_سوریا»‪ ،‬وەكو هەرێمی كوردستان_عێراق؟‬ ‫سەعدی‪ :‬دوور نییە شتێكی وا رووبدات‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬لە دوای عێراقی ‪ 2003‬ەوە‪ ،‬حكومەتی هەرێم سااڵنە‬ ‫وەفدی حزبی و حكومی رەوانەی بەغدا دەكات‪ ،‬بۆ یەكالكردنەوەی‬ ‫كێشەكانی نەوت و غاز و پێشمەرگە و ماددەی ‪ ،140‬بەاڵم تاوەكو‬ ‫ئێستا ئەنجامی نەبووە‪ ،‬بۆ؟‬ ‫سەعدی‪ :‬باشترە بڵێیت‪ ،‬كارەكانی كورد بەو خێراییە ناڕوات كە‬ ‫ئێمە چاوەڕێین‪ ،‬بەاڵم بڵێی هیچ نەكراوە‪ ،‬پێم دروست نییە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬زۆرجار دەوترێت‪ ،‬ملمالنێی ناوخۆی حزبەكان لە هەرێم‪،‬‬ ‫وایكردووە سەرجەم الیەنەكان كۆك نەبن لەسەر چارەسەركردنی‬ ‫كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغدا؟‬ ‫سەعدی‪ :‬نەخێر‪ ،‬ئەوە تەنها قسەی رۆژنامەكانە‪ ،‬ئەوانەی ئەو‬ ‫قسەیە دەكەن بە دوای بەهانەدا دەگەڕێن‪ ،‬ئەو كێشانەی لەگەڵ‬ ‫بەغدا هەمانە لە دەرەوەی دەسەاڵتی حزبەكانە‪.‬‬

‫لە داهاتوودا كۆبونەوەی ترمان دەبێت‬ ‫لەگەڵ گۆڕان‬ ‫لە قسەكانی دكتۆر كەمال رازی نیم‬ ‫هیچ هێزێك نییە لە كوردستان بە قەدەر‬ ‫یەكێتی زەرەرمەند بووبێت‬


‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫ژمار ‌ه ‪164‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫‪5‬‬

‫بزووتنەوەی گۆڕان لەگەڵ‬ ‫گەنجان ڕاست دەرنەچوو‬

‫ئومێد خۆشناو‬

‫عەبدول نەجمەدین‪ ،‬جێگری بەرپرسی رادیۆی مەڵبەندی یەكی سلێمانی (ی‪.‬ن‪.‬ك)‪:‬‬

‫میدیای سەربەخۆمان نییە‪ ،‬سەرجەمیان حیزبین یان سێبەرن‬ ‫دیمانە‪ :‬شااڵو حەبیبە‪ ،‬سلێمانی‬ ‫پ‪ :‬لەئێستادا بە گشتی رەوشی میدیای كوردی چۆن دەبینی‪،‬‬ ‫بەتایبەتی لە رووی پیشەیی و پرۆفیشناڵ بوونییەوە؟‬ ‫و‪ :‬ڕەوشی میدیا لەكوردستان بەرەو هەڵكشان و هەاڵوسان چووە‪ ،‬بە‬ ‫حوكمی زۆری ڕێژەی میدیا جۆر بە جۆرەكان‪ ،‬بەاڵم ئەوەی جێگای داخە‬ ‫لەڕوی پیشەیی و پرۆفیشناڵییەوە زۆركاڵ و الوازە‪ ،‬فاكتەرەكانی الواز‬ ‫بوونی پڕۆفیشناڵیش وەك زاڵ بوونی ئایدۆلۆژیا و نەبوونی كەشێكی‬ ‫گونجاو و نەبوونی مادەی دیاری كراو و سنوردانان بۆ ئیش كردنی‬ ‫دەزگاو ڕاگەیاندكارەكان‪ ،‬لەو هۆكارانەن كەپرۆفیشناڵی كاڵ دەبینرێ‪،‬‬ ‫هەروەها نەبوونی خولی رۆژنامەوانی و تێنەگەیشتن لەیاساو ئیتیكی‬ ‫ڕۆژنامەوانیش كاریگەری زۆری هەیە كە ئێمە لێی بێ بەشین‪.‬‬

‫پ‪ :‬زۆر جار میدیای كوردی پۆلێن دەكرێ بەسەر بەرەی «میدیای‬ ‫حزبی دەسەاڵتدار» و «بەرەی میدیای ئەهلی و سەربەخۆ»‪ ،‬تۆ تاچەند‬ ‫لەگەڵ ئەم پۆلێن كردنەدایت؟‬ ‫و‪ :‬سەرجەم میدیاكان خ��اوەن پەیامێك و ئامانجێكن‪ ،‬ئەویش‬ ‫گەیاندنی زانیاری و هۆشیارییە‪ .‬لەكوردستان ئامانجەكان زیاترن‪،‬‬ ‫چونكە بانگراوندی میدیاكان ڕوونە‪ ،‬بۆیە پۆلێن كردن و جیاكرنەوە لە‬ ‫میدیای كوردییدا نادروستە‪ ،‬میدیای سەربەخۆمان نییە‪ ،‬سەرجەمیان‬ ‫حیزبین یان سێبەرن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬زۆر جاران میدیای یەكێتی و پارتی بە ناپڕۆفیشناڵ و فول‬ ‫حزبی و وەسفی و پیاهەڵدان وەسف دەكرێن‪ ،‬پێیانوایە تەنیا خزمەتی‬ ‫ئامانجەكانی حزب دەكەن‪ ،‬تۆیش كە لە رادیۆیەكی حزبیت‪ ،‬رات لەم‬ ‫بارەوە چییە؟‬ ‫و‪ :‬بە پێچەوانەوە‪ ،‬من دەڵێم میدیای یەكێتی و پارتی زیاترین‬ ‫پرۆفیشناڵن‪ ،‬چونكە ئەیەوێ كادیرانیان كەسانی پسپۆر و ئەكادیمی‬ ‫بن‪ ،‬بۆیە بەڕێژەیەكی زۆر لە خولەكانی دەرەوەی واڵت بەشداریان پێ‬ ‫ئەكەن‪.‬‬ ‫ئەو دوو هێزە سیاسییەی تۆ باسی ئەكەیت‪ ،‬پێویستی بە پیاهەڵدان‬ ‫و ناسینی پرۆگرامی نییە‪ ،‬چونكە مێژوو ئەیسەلمێنێ‪ ،‬كە خاوەنی‬ ‫ڕووبارێك خوێنن‪ .‬هەر یەكەیان زیاتر لە (‪ )40‬ساڵە دروست بوون‬ ‫و هەوڵیان داوە‪ ،‬لە هەنوكەدا هەوڵەكانیان بۆخزمەتی هاواڵتیان و‬ ‫جەماوەرە لە ڕاگەیاندنەكانیانەوە ئەو خزمەتانە دەخەنە ڕوو یاخود‬ ‫كێشە و سكااڵكان كۆ دەكەنەوە‪ .‬ڕادیۆی مەڵبەندی سلێمانیش تەنها لە‬ ‫‪ 6/1‬یادی دامەزراندنی یەكێتی بۆ یەكێتی ئیشی كردووە‪ ،‬دەنا سەرجەم‬ ‫كارەكانمان بۆ جەماوەرە بێ جیاوازی و زۆر بە بەڵگەشەوە قسە ئەكەم‪.‬‬

‫پ‪ :‬ئێستا هەستدەكرێ كە میدیای خوێنراو وەك جاران خوێنەری‬ ‫نەماوە‪ ،‬بەهۆی پێشكەوتنی تەكنەلۆجیاوە‪ ،‬ئایا میدیای بیستراویش‬ ‫تووشی قەیرانی گوێكر بووە؟‬ ‫و‪ :‬ڕاستە بە شێوەیەكی زۆر خێرا تەكنەلۆژیا لە كوردستان گەشەی‬ ‫كرد و باڵبۆوە‪ .‬هەموو ماڵێك ئەو ئامێرە پێشكەوتووەی هەیە‪،‬‬ ‫بۆیە ڕێژەی خوێنەری كەم كردۆتەوە‪ ،‬زیاتر لە ئینتەرنێت و تۆڕە‬ ‫كۆمەاڵیەتییەكان سەرقاڵی خوێندنەوەن‪ ،‬بەاڵم میدیای بیستراو (ڕادیۆ)‬ ‫ڕۆژ بە ڕۆژ بیستەری زۆر دەبێت‪ ،‬لەبەر ئەوەی كولفەی كەم تێئەچێت‬ ‫و ڕێژەیەكی زۆری هاواڵتی شۆفێرن یاخود ژنان زۆرتر لە ماڵەوەن‪ ،‬بۆیە‬ ‫باشترین هاوڕێ و وەسیلەیە بۆ ئاوەدانی و هۆشیاری و دەستكەوتنی‬ ‫زانیاری و بابەتی تەرفیهی و كۆمەاڵیەتی‪ .‬بیریشمان نەچێت پێكهاتەی‬ ‫ئەم كۆمەڵگایە زۆرترینیان ژنە‪ ،‬كەواتە هەرگیز گوێگری ڕادیۆ لە قەیرانا‬ ‫نابێت‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ئێستا ئەو مەترسییە هەستی پێدەكرێ كە میدیای كوردی‬ ‫بەشداری دەكات لە تێكدانی ئاشتەوایی كۆمەاڵیەتی دا‪ ،‬رای تۆ لەو‬ ‫بارەوە چییە؟‬ ‫و‪ :‬بەڵێ ڕاستە‪ ،‬هەر چەندە میدیا پیشەی گەیاندنی ڕاستیەكانە وەك‬ ‫خۆی‪ ،‬بەاڵم چونكە ئاستی هۆشیاری تاكەكان هێند بەرز نییە‪ ،‬بۆتە‬ ‫هۆكاری شێواندی ئاشتەوایی‪ .‬ئێمەی كورد لە ئەزموونی باش و ڕوداوی‬ ‫چاك وانە وەرناگرین و فێر نابین و چاویان لێ ناكەین‪ ،‬بەاڵم لە ڕوداوی‬ ‫كوشتن و لێدان و مردن و خۆسوتاندا ئیستیعابەیەكی باشمان هەیە‪،‬‬ ‫ئەوەش كێشە كۆمەاڵیەتییەكان زیاد ئەكات و ئاشتیمان كەم دەكاتەوە‪،‬‬ ‫بۆیە گواستنەوەی زۆر كێشە و رووداو لە میدیاكان هۆكارن‪ ،‬میدیاكانیش‬ ‫بۆ سەرنج ڕاكێشانی بیستەر و بینەر و خۆێنەر زۆرترین پەنا بۆ كێشە‬ ‫نامۆكان ئەبات‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ئایا زانكۆ و پەیمانگەكان توانیویانە‪ ،‬سەرچاوەی بەرهەمهێنەری‬ ‫رۆژنامەنووسی پرۆفیشناڵ بن؟‬ ‫و‪ :‬هەرگیز نەخێر‪ .‬زانكۆ و پەیمانگاكان سەرچاوەی دروست بوونی‬ ‫كەسانی ڕاگەیاندكار و ڕۆژنامەنوسن‪ ،‬بەاڵم بە پرۆفیشناڵی نا‪ .‬دروست‬ ‫بوونی ڕۆژنامەنووسی پڕۆفیشناڵ خۆیندنەوە و متابەعە كردن و‬ ‫ڕۆشنبیر كردن و مسداقیەت ئەولەویەتی بێت‪ ،‬پێی دەوترێت ئەكادیمی‬ ‫و پرۆفیشناڵ‪ ،‬بۆیە زانكۆ و پەیمانگا لەو بواردە بێخەمن‪.‬‬

‫میدیای یەكێتی و پارتی زیاترین‬ ‫پرۆفیشناڵن‬

‫گەنج و پرسەكانی ئەو توێژە یەكێك لە وەرەقە بەهێزەكانی‬ ‫حزبی گ��ۆڕان بوو‪،‬كە لەسەرەتای ڕاگەیاندنی بزوتنەوەكە و‬ ‫بەتایبەت پاش هەڵبژاردنەكانی ‪/٢٥‬ی‪ ٧‬بانگەشەی بۆ دەكرد‪.‬‬ ‫هێندەی موزایەدەیان بەو باسە دەكرد‪،‬خەریك بوو قەناعەت‬ ‫نەك بە الوان بەڵكو بەخۆشیان بكەن كە ڕاستە فەرموون و‬ ‫ئیهتیماماتیان بۆ گەنج لەسەرووی حزبەكانیترە!‬ ‫وەلێ ڕۆژ لەدوای ڕۆژ ماهیەتی كردار و گوفتاریان دەردەكەون‬ ‫و هەر ڕۆژێ دژی مەبادئێكی خۆیان دەوەستنەوە‪ ،‬هەر چەندە‬ ‫هەردەم من پێم وابوو ئەو بزوتنەوەیە ناتوانێ بە یەك زەڕەش‬ ‫لەو ڕیتمە دەرچێ كە لەهەن��ویدا فرچكی وەرگرتوەولە ڕحمیدا‬ ‫لەدایك بوە ئیتر هاتن وهێندە الف و گەزافیان لێداوشتیان پێمان‬ ‫فرۆشت خەریك بوو نرخیان گران دەكرد‪ ،‬بەاڵم دەرچوو ئەوان‬ ‫كڕیاری گەنجن نەك فرۆشیاری خۆشگوزەرانی گەنج‪ ،‬دەركەوت‬ ‫ئ��ەوان گەنجیان بەس بۆ بگڵ وەشانی پەرلەمان و شلەژانی‬ ‫شەقام و توندوتیژی خۆپیشاندان و وەشەڕهێنانی پۆلیسێكی‬ ‫گەنج و خۆپیشاندەرێكی گەنج گەڕەكە ماهیەتی خۆیان نیشاندا‬ ‫كەكردنە واجیهەی الوانیان لە هەندێ باس و خواس تەنهاو تەنها‬ ‫شاردنەوەی دەم و چاوە ناشیرینەكانی ئەوان مرۆڤانە كە بەرانبەر‬ ‫بەگەل سواون‪.‬‬ ‫لەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردووكۆبونەوەودانیشتنیان لەگەڵ ئاغای‬ ‫قاسم سلێمانی سوپای قودسی ئێران وسەركردایەتی یەكێتی و‬ ‫پارتی‪،‬ئەوەی دەرخست كە هەندێ لە دەمووچاوە تازەكانی حزبی‬ ‫گۆڕان بڕیار بەدەست نین واتە الوەكانیان ل��ەدەرەوەی بازنەی‬ ‫بڕیارن!‬ ‫لە كۆبوونەوەیاندا لەگەڵ سەركردایەتی یەكێتی دیمەنەكان وای‬ ‫نیشاندەداكە باڵی ڕیفۆڕم لە نێو یەكێتی جیا نەبۆتەوە و كۆبونەوەی‬ ‫ئاسایی مەكتەبی سیاسی یەكێتی خۆیەتی لە كۆبونەوەیاندا‬ ‫لەگەڵ مەكتەبی سیاسی پارتی‪،‬دیمەنەكان هەستت دەكرد پێش‬ ‫ڕێكەوتنامەی ستراتیژی پارتی و یەكێتیە لە كۆبوونەوەیاندا‬ ‫لەگەڵ ئاغای سلێمانی كە دیمەنەكانی نادیارن‪،‬هەست دەكەیت‬ ‫و دەپرسیت‪ ،‬تۆبڵێ چەندان كۆبونەوەی وا ژێرا و ژێریان لەگەڵ‬ ‫هێزە عێراقیەكان و واڵتانی ئیقلیمی و دەزگا هەوڵگریەكان هەبێت‬ ‫و كردبێت!؟‬ ‫لەهەموو ئەو باسانەدا گەنجەكانیان غیاب بوون‪،‬هەڵبەت‬ ‫لەمەشدا واتە دیدگای نوێ غیاب بوەو تەنها بیری كۆن زاڵ بوەو‬ ‫زاڵدەبێت‪.‬‬ ‫هەرچەند لەئاستی خوارەوەولە نێو الوان ئەو باسە گەرمەو‬ ‫هەستی پێدەكرێت وسیاسەتی دیماگۆجیەت وەرقەی دەستیان‬ ‫كەشفە!بەاڵم چاوەڕوانیش دەكێت لەسەر ئاستی سەرەوەشداو لە‬ ‫نێو هەڵسوڕاوانیشیاندا كاردانەوەی هەبێت‪،‬خۆ ئەگەر نەیبێت ئەوا‬ ‫بێشك ئەوا هەڵسوڕاوە الوەكانیشیان ڕاستیان نەفەرموو‪،‬ئەوانیش‬ ‫مەرامیان پۆست و پایەیەو بەس‪.‬‬ ‫لەدوماهیدا دەڵێم زۆر گرنگە كردارو گوفتاری هەر گروپ و‬ ‫پارتێك یەكبێت و دروشم بازی باڵبەسەر حەقیقەت نەكێشێت‪.‬‬ ‫ئیتر چاوەڕوانین لە ڕۆژانی ئایندە چیتر لە باسەگرنگەكانی‬ ‫وەرقەی دەستیان كەشف بێت و وەك خۆیان ووتەنی شەفافانە‬ ‫خەت و ختوتەكان و بانگەشەكانیان وەك خۆی نەك وەك ئەوان‬ ‫دەیان گووت دەركەوێت‬ ‫واتە چاوەڕوانین وێنە ڕاستیەكان خۆیان نمایشكەن نەك ئەو‬ ‫وێنانەی ئەوان لە زهن و زاكیرەمانیان كێشابوو‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫ژماره‌ ‪164‬‬

‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫گۆنا سەعید‪ ،‬ئەندامی سەركردایەتی‬

‫من نازانم ئەگەر هەموو ئەندامانی یەكگرتوو ژنیش بن‪ ،‬بەو بیرورایەی كە‬ ‫دیمانە‪ :‬پرس‬

‫لەم دیمانەیەدا‪ ،‬گۆنا سەعید‪ ،‬باس لە رۆڵی ئافرەت و‬ ‫پرسی ئازادی سێكسی دەكات‪ .‬هەروەها لەتەوەرێكی تردا‬ ‫تیشك دەخاتە سەر مەسەلەی دادگایی كردنی بكوژانی‬ ‫شەهیدانی حزبی كۆمۆنیست‪.‬‬ ‫پ‪ :‬لەم ماوەیەدا كۆنگرەتان بەست‪ ،‬ئەوەی جێی سەرنج‬ ‫بوو لە چاو حزبەكانی وەك پارتی و یەكگرتوو‪ ،‬كەمترین‬ ‫ئافرەت دەرچ��ووە بۆ سەركردایەتی و مەكتەبی سیاسی‬ ‫حزبەكەتان‪ ،‬ئەمە لە كاتێكدایە كە ئێوە باس لە یەكسانی ژن‬ ‫و پیاو دەكەن‪ .‬بۆ ئەنجامی كۆنگرە وا كەوتەوە؟‬ ‫و‪ :‬كەمی ژم��ارەی ژن��ان لە نێو سەركردایەتی حیزبی‬ ‫كۆمۆنیستی كرێكاری كوردستاندا لە چ��او ئ��ەوەی كە‬ ‫پێشڕەوترین حیزبی سیاسییە كە لە بەرنامە و پراكتیكی‬ ‫خۆیدا بەرگری لە یەكسانی ژنان وپیاوان دەكات‪ ،‬بە دروست‬ ‫جێگەی پرسیار كردنە و هەر بۆیەش لە ئێستادا مەیدانێكی‬ ‫جدی و بیر كردنەوە و كاری چڕ وپڕە بۆ كۆمۆنیستەكان‪.‬‬ ‫من هەوڵ دەدەم لە ڕوانگەی شەخی خۆمەوە هۆكارەكانی‬ ‫باس بكەم‪.‬‬ ‫پێویستە لە پێشدا بگەڕێمەوە سەر سەرەتای دەركەوتنی‬ ‫بزوتنەوەی كۆمۆنیستی لە دوای راپەڕینی ساڵی ‪١٩٩١‬‬ ‫و لە سەردەمی شوراكاندا و دواتر دروست بوونی حیزبی‬ ‫كۆمۆنیستی كڕیكاری لە ساڵی ‪ ١٩٩٣‬دا تا ساڵی ‪ ،٢٠٠٠‬ئەم‬ ‫بزوتنەوەیە و حیزبەكەی ئەوەندە ژنان ڕوویان تێكردبوو و‬ ‫لە ڕیزەكانیدا چاالك بوون و لە سەركردایەتیدا هەبوون كە‬ ‫كە هەندێك جار بە حیزبی ژنان ناویان دەبردین‪ ،‬هەروەها لە‬ ‫مەسەلەی دەنگ هەڵبرین و نوێنەرایەتی كردنی بزوتنەوەی‬ ‫یەكسانیخوازیدا پێشڕەوترین هێزی سیاسی بووە تا ساڵی‬ ‫‪.٢٠٠٠‬‬ ‫یەكێك لە هۆكارەكانی كەمی ژم���ارەی ژن��ان لە نێو‬ ‫سەركردایەتی حیزبدا ئەوەیە كە ئەم حیزبە چەندین جار‬ ‫دووچاری هێرشی سەربازی و پاشەكشە بوو لەسەردەستی‬ ‫هەردوو حیزبی دەسەاڵتدار یەكیتی وپارتی و هەندێك جار هێزە‬ ‫ئیسالمییەكان‪ ،‬ئەم هێرشانە كاریگەری نێگەتیڤی دانا لەسەر‬

‫یەكگرتوو هێزێكی دینییە‪ ،‬لە پیاوساالری‬ ‫و دواكەوتوویی و پلە و پایەی لە‬ ‫خوارەوەی ژنان لە كۆمەڵگەدا كەڵكی‬ ‫وەرگرتووە و هێزی تێدا دەگرێت‬

‫ڕەوتی چوونە پێشی حیزب لە هەموو مەیدانەكاندا و لەوانەش‬ ‫مەیدانی كاركردن لە نێو ژنان‪ .‬دواترین و كاریگەر ترینی ئەم‬ ‫هێرشانە هێرشەكانی یەكێتی نیشتمانی بوو لە ‪٢٠٠٠/٠٧/١٤‬‬ ‫دا‪ ،‬لە دوای ئەم لێدانە هێرشە حیزبی كۆمۆنیست چەند‬ ‫ساڵێكی برد تا توانی لەسەر ساحەی سیاسی و كۆمەاڵیەتی‬ ‫كوردستان سەر دەربێنێتەوە و بكەوێتەوە كار‪ ،‬تا ئێستاش‬ ‫هێشتا خەریكی هەستانەوەین‪ ،‬لەم هێرشە كە زۆر توندڕەو‬ ‫و هەمەالیەنە بوو لەسەرمان‪ ،‬مەبەست لەوەیە كە لە باری‬ ‫سیاسی و كۆمەاڵیەتی و ئەمنی و داراییەوە كاریگەری درێژ‬ ‫ماوەی دانا لەسەرمان‪ ،‬وەك هێزێكی سیاسی و كۆمەاڵیەتی‬ ‫چاالكیەكانی لە نێو كۆمەڵگەدا بردینە دواوە‪.‬‬ ‫هۆی دووەم ئەوەیە كە حیزبی ئێمە حیزبی چینی كرێكارە‬ ‫و دەبێت لە نێو ژنانی كرێكار و زەحمەتكێشدا چاالك و كارا‬ ‫بێت و بەرگری لە ماف و كێشەكانی ئەوان بكات تا بتوانێت لە‬ ‫نێو ژناندا شەعبیەت پەیدا بكات و ڕایانكێشێتە نێو ڕیزەكانی‬ ‫خۆی‪ ،‬تا ئێستا ئەم حیزبە نەچۆتەوە سەركاركردن لەم‬ ‫مەیدانە و زیاتر چاالكیەكانی یان بەرگریەكانی لە مەسەلەی‬ ‫ژنان لە چوارچێوەی بەرگرییە لە مافی یەكسانی ژن و پیاو‬ ‫لە یاساكاندا و لە وەستانەوە بە دژی توند وتیژی و كوشتنی‬ ‫ژنان‪ ،‬ئەمەش وەك ووتم كافی نییە و دەبێت ژنانی كرێكار‬ ‫و بێ كار و زەحمەتكێش ئەو پەیوەندیەیان لەگەڵ حیزبدا‬ ‫بۆ دروست بێت كە ئەم حیزبە بەرگری لە ژیان و مافەكانی‬ ‫ئەوان دەكات‪.‬‬ ‫هۆیەكی تر ئەوەیە كە حیزبی كۆمۆنیستی كرێكاری تاكە‬ ‫حیزبی سیاسیە كە لە كوردستان كە بودجە لە دەسەاڵتی‬ ‫هەرێم وەرناگرێت بە دەلیلی ئەوەی كە نایەوێت شەریك‬ ‫بێت لەو تااڵنكارییەی س��ەروەت و سامانی كوردستان كە‬ ‫لەسەر دەستی ئەم دەسەاڵتە بەڕێوە دەچێت‪ ،‬لە هەمان‬ ‫كاتدا ئێمە پشتیوانی دەوڵەتانی ناوچە و پارە و پوولی‬ ‫ڕژاوی تەحالوفمان نێە لەگەڵ واڵتانی وەك ئێران و سعودیە‬ ‫تا بیبەخشینەوە بەسەر خەڵكدا و بەوەش ئەندامی پێ زیاد‬ ‫بكەین و بەو دەلیلەش ناتوانین موچە و ئیمتیازات بدەین بە‬ ‫ژنان بۆ بە ئەندام بوون لە نێو حیزبدا‪.‬‬ ‫لە ژیانی سیاسی و كۆمەاڵیەتیشدا بە ه��ۆی ئ��ەوەی‬

‫بزوتنەوەی گۆڕان‪ ،‬لە نێوان نزیكی لە دەسەاڵت و دووریی لە حزبە ئیسالمییەكان‬ ‫راپۆرت‪ :‬پرس‪ ،‬سلێمانی‬ ‫بۆیەكەمجار دوای سێ ساڵ‪ ،‬وەكو دوو حزبی جیاواز و دوو‬ ‫سەركردە‪ ،‬نەوشیروان مستەفا‪ ،‬رێكخەری بزوتنەوەی گۆڕان‪ ،‬سەردانی‬ ‫مام جەاللی كرد و لەگەڵ یەكێتی كۆبۆوە‪ ،‬دواتریش شاندێكی‬ ‫بزوتنەوەی گۆڕان لەگەڵ مەكتەبی سیاسی بۆ یەكەمجار كۆبوونەوە‪،‬‬ ‫هەر چەندە پێشتر نەوشیروان مستەفا لەگەڵ مەسعود بارزانی‬ ‫سەرۆكی هەرێم و نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەت كۆبوونەوەی‬ ‫ك��ردووە‪ .‬بەس ئەمجارە كۆبوونەوەكەی گ��ۆڕان لەگەڵ یەكێتی و‬ ‫پارتی لێكدانەوەی جوودای بۆ كراوە‪ ،‬لە الیەكی تریشەوە دوو حزبە‬ ‫ئیسالمییە ئۆپۆزسیۆنەكە كەوتنە دژایەتی و رەخنە گرتن لە گۆڕان‬ ‫و جۆریی كۆبوونەوەكان‪.‬‬ ‫لێرەدا دەپرسین‪ :‬تاچەند ئەمجۆرە كۆبوونەوە و دیالۆگانە پێویستن‬ ‫و لە قازانجی كورد و هەرێمەكەدان؟ بۆچی دوو حزبە ئیسالمییە‬ ‫ئۆپۆزسیۆنەكە دژایەتی وەها دیالۆگێك دەكەن؟‬ ‫سەرەتا رۆژنامەنووس بەهێز حوسێن‪ ،‬پێشكەشكاری بەرنامەی‬ ‫گەرماوگەرم‪ ،‬لەكەناڵی ئاسمانی گەلی كوردستان‪ ،‬سەبارەت بە‬

‫كۆبوونەكان‪ ،‬وتی «من پێموایە كە نابێت ئەمجۆرە كۆبوونەوانە‬ ‫بەناوازە تەماشابكرێت‪ ،‬چونكە لەژیانی سیاسیدا ئەمجۆرە لێكترازان‬ ‫و ناكۆكی و پێكدادانە سیاسیانە هەبوون و دواتریش كۆبوونەوەی‬ ‫هاوبەش و پێكهێنانی بەرە و هەندێك جاریش یەكگرتنەوەی بەدوای‬ ‫خۆیدا هێناوە»‪.‬‬ ‫پێشكەشكارەكە كۆبوونەوەكان بە پێویست دەزانێت و دەڵێت‬ ‫«كورد ئەمڕۆ لەهەركاتێكی تر پێویستی بە لەیەكتر نزیكبوونەوە‬ ‫هەیە لەنێوان الیەنە سیاسییەكانیدا‪ ،‬هیچ ڕێگرییەك نییە لەوەی ئەم‬ ‫حیزب و الیەنانە بەیەكەوە گفتوگۆ بكەن و دابنیشن‪ ،‬ئەوەندەی خاڵی‬ ‫هاوبەشی نیشتیمانی و نەتەوەیی لەنێوانیادا هەیە و كۆیان دەكاتەوە‪،‬‬ ‫نیو هێندە خاڵی ناكۆكی لەنێوانیاندا نییە‪ ،‬ئەوەی كەهەیە جوزئیاتە‪،‬‬ ‫ئەگینا هەر هەموویان لەسەر ئاستی گوتاری نەتەوەیی و نیشتیمانی‬ ‫و بەرژەوەندییەبااڵكانی خەڵك و نیشتیمان یەكن و هاوڕان‪ ،‬كەواتە‬ ‫باشتریشە كە پەلەبكر ێت لەمجۆرە كۆبوونەوانە»‪.‬‬ ‫ناوبراو دیالۆگی نێوان الیەنەكان بە تەنازول نازانێت و روونیدەكاتەوە‬ ‫«گۆڕانیش هێزێكی گەورەیە لە كوردستان پێویستە نزیكبكرێتەوە‬

‫نەك دوورە پەرێزبكرێن و گۆشەگیر بكرێن‪ ،‬كورد بۆ یەكڕیزی خۆی‬ ‫هەرچی بكات تەنازول نییە‪ ،‬بۆیە ئەم كۆبوونەوانە زۆر باشن و‬ ‫ئەسڵەن باشتریشە كە بەرفراوانتر بكرێن و هێز و الیەنەكانی تریش‬ ‫بگرێتەوە‪ ،‬گرنگ ئەوەیە كە پڕۆژەی یەكگرتووی كوردی بۆ ئەم‬ ‫قۆناخە و داهاتوو تەبەنی بكەن و لەسەریی ڕێك بكەون»‪.‬‬ ‫سەبارەت بە رەخنە و دژایەتی دوو حزبە ئیسالمییە ئۆپۆزسیۆنەكە‪،‬‬ ‫بەهێز حوسێن دەڵێت «سەیرم لێدێت الیەنە ئیسالمییەكانی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن دژی ئەمجۆرە كۆبوونەوانەی گۆڕان و یەكێتی و پارتین‪،‬‬ ‫چونكە ئەوان پێویستە كێبەركێ بكەن لەگەڵ سەرجەم الیەنەكانی‬ ‫تر بۆ گفتوگۆ و نزیكبوونەوە لەیەكتر‪ ،‬نەك بەمجۆرە ڕەخنەبگرن»‪.‬‬ ‫بەبڕوای بیستون نوری‪ ،‬سەرنووسەری گۆڤاری سڤیل‪ ،‬كۆبوونەوە‬ ‫و دایەلۆگی راستەوخۆ رێگایەكی سەردەمیانەیە بۆ لەیەكتر‬ ‫گەیشتن و چارەسەری كێشەكان‪ ،‬لەو پێودانگەوە كۆبوونەوەكانی‬ ‫بزووتنەوەی گۆڕان هەنگاوێكی باشە‪ .‬وەكخۆی دەڵێت «هاوكات‬ ‫گۆڕانێكیشە لەسیاسەتی گۆڕاندا بەئاراستەی ئیجابی‪ ،‬چونكە یەكێك‬ ‫لەهەڵەكانی بزووتنەوەی گۆڕان ئەوەبوو‪ ،‬زۆر پۆپۆلیستانە رەفتاری‬


‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫ژمار ‌ه ‪164‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫‪7‬‬

‫حزبی كۆمۆنیستی كرێكاری كوردستان‪:‬‬

‫بۆ پێگە و رێگەی كۆمەاڵیەتی و حقوقی ژنان پێیەتی چی دەگەیەنێت؟‬ ‫ستەمیكی هەمەالیەنەیان لەسەرە ژنان دەترسن بێنە ناو‬ ‫حیزبێكی كۆمۆنیستییەوە‪ ،‬چونكە پێیان دەوترێت ئەمە بە‬ ‫مانای بێ دین بوونە و بە مانای قەومی نەبوونە كە ئەم‬ ‫دوو چەمكەی دیینی و قەومی جۆرێك پیرۆز راگیراوە لە‬ ‫نێو رەهەندی سیاسیدا‪ ،‬ژنان دەترسن بێنە نێو حیزبیكی‬ ‫كۆمۆنیستی‪ ،‬چونكە حیزبی كۆمۆنیست باس لە ئازادییەكانی‬ ‫ئینسان و ڕێز وحورمەت بۆ ئینسان دەكات‪ ،‬پێش لە دیین و‬ ‫لەكولتوور و نەتەوە و خیڵ‪.‬‬ ‫ژنان بە شێوەیەكی ترسناك خراونەتە ژیر باری لێپرسراوەتی‬ ‫لە هەڵگرتنی ناوبانگ و شەرەف و ویستی خێزان‪ ،‬هەر بۆیە‬ ‫ئاسان نیە بۆیان كە روو بكەنە نێو حیزبێكی كۆمۆنیستی‬ ‫كە وەك ووتم لە جیاتی پلە و پایە و موچە و ئیمتیازات‪،‬‬ ‫پەیامی یەكسانی بوون و پاراستنی ئازادی و ڕێز وحورمەتی‬ ‫ئینسانیانی پێ یە‪.‬‬ ‫ئ��ەوەی كە لە ڕیزەكانی نێو پارتی و یەكگرتودا ژنان‬ ‫زیاترن هەر پەیوەندی هەیە بەو هۆكارانەی لەسەرەوە باسم‬ ‫كردن‪ ،‬ژنان لە نێو پارتیدا هەرچەند ژمارەیان زۆر بێت‪،‬‬ ‫ئەوە پەیوەندی بە نوێنەرایەتی كردنیان بۆ مەسەلەی ژنانەوە‬ ‫نییە‪ ،‬ئەو ژنانە زۆر لە پیاوەكان گوێ رایەڵ تر دەبن بۆ‬ ‫سیاسەتەكانی حیزبەكەیان هەرچەندە دژی ژنیش بێت‪،‬‬ ‫پارتی موچە و پارەی لە الیە و ژنانیش پێویستان بە دابین‬ ‫كردنی ژیانیانە‪ .‬بە نسبەت یەككگرتووی ئیسالمی من نازانم‬ ‫ئەگەر هەموو ئەندامانی یەكگرتو ژنیش بن بەو بیرورایەی‬ ‫كە بۆ جێگە و رێگەی كۆمەاڵیەتی و حقوقی ژنان پێیەتی‬ ‫چی دەگەیەنێت؟ بۆ یەكسانكردنی ژنان لە یاساكاندا چی‬ ‫دەكەن؟‪ ،‬لە سەپاندنی حوكمی شەریعەتدا چۆن نوێنەرایەتی‬ ‫ژنان دەك��ەن؟‪ ،‬ئەم ژمارەیە لە ژنان پەیوەندیان نییە بە‬ ‫مەسەلەی ژنانەوە‪ ،‬بەڵكو ئەمانە ژنانێكن كە لە ژێر چەتری‬ ‫ئیمانداری بە دیین كۆیالیەتیان بۆ خۆیان و ژنانی كۆمەڵگە‬ ‫قبوڵ كردووە و لە دام ودەزگاكانیان و لە نێو پەرلەماندا‬ ‫دەنگ دەدەن بۆ یاسا دژە ژنەكانی لە بابەتی فرەژنی و‬ ‫یاسای شەریعەتی ئیسالمی‪ ،‬لە ئەنجامیشدا بوونەتە بەشێك‬ ‫لە لەشكری ئیسالمی سیاسی كە بەدوای بە ئیسالمیكردنی‬ ‫كۆمەڵگەوەن‪ ،‬كە پەیامی بااڵ پۆشی و راگرتنی ژنان لە نێو‬

‫پ‪ :‬ئێوە وەك مەنهەجی حزب‪ ،‬بڕواتان بە ئازادی سێكسی‬ ‫«جنسی» هەیە‪ ،‬ئایا پێتوایە كۆمەڵگەی كوردی گەیشتۆتە‬ ‫ئەو ئاستەی كە قبوڵی بكات یان كردبێت؟‬ ‫و‪ :‬ئێمە تاكە حیزبێكین كە بە ڕاشكاوانە مەسەلەی سێكس‬ ‫بە كارێكی شەخسی هەر كەسێك دادەنێین و بڕوامان وایە‬ ‫كە هیچ كەسێك لەسەر كار وكردەی سێكسی نابێت تاوانبار‬ ‫بكرێت یان بێ حورمەتی پێ بكرێت یان لێپرسینەوەی لەگەڵ‬ ‫بكرێت بە مەرجێك كە تەمەنی لە سەروو ‪ ١٦‬ساڵەوە بێت‬ ‫و ئەو كارە سێكسیەی بە ئ��ارەزووی خۆی ئەنجام دابێت‪،‬‬ ‫واتە نە زۆری تێدا بەكار هاتبێت و نە كڕین و فرۆشتن‬ ‫بە پارە یان لەژێر فشاردا‪ .‬ئێمە دەمێك ساڵە ئەمەمان‬ ‫وەك خاڵێكی بەرنامەیی ڕاگەیاندووە و وەك حیزب هەموو‬ ‫ئینسانێك جێگای ڕێز و بەرگری لێ كردنی ئێمەیە‪ .‬ئەوەی‬ ‫كە كۆمەڵگەی كوردی گەشتۆتە ئەوەی ئەمە قبوڵ بكات‪ ،‬من‬ ‫پێم وایە كۆمەڵگەی كوردی دەمێكە گەشتۆتە ئەوەی ماف‬ ‫و ئازادییە تاكە كەسییەكان بە ئازادی سیكسیشەوە قبوڵ‬ ‫بكات لە تاكەكانی‪ ،‬ئەوەی كە ئەمەی پێ قبوڵ نەكراوە و‬ ‫هەموو كارێك دەكات بۆ رێگری دروست كردن لەبەردەمی‬ ‫ئەوە برەودانە بە دەسەاڵتی میلیشیایی و بەها خێڵەكی و‬ ‫دیینی یەكان كە سیستەمی دەسەاڵت لە هەرێمی كوردستان‬ ‫پێویستییەتی‪ ،‬ئەم برەودانە خەریكی زیندوو كردنەوەی‬ ‫دواكەوتریین ترادسیۆنەكانە كە خەڵكانی ئازادیخواز بە ژن‬ ‫وپیاوەوە بە تایبەت نەوەی نوێ بەدەستیەوە دەناڵێنن و‬ ‫هەموو رۆژە ناڕەزایەتی لە بەرامبەر دەردەبڕن‪.‬‬ ‫لەبەر ئەوەی ئەم دەسەاڵتە بەردەوام چاودێری دیینی و‬ ‫كەلتووری و یاسایی داناوە بەسەر ژیانی تاكە كەسییەوە لە‬ ‫كوردستان خەڵك ناتوانێت ئازادی سێكسی پیادە بكات‪ ،‬بەاڵم‬

‫دەكردو سواری شەپۆڵی هەڵچوونی خەڵك دەبوو‪ ،‬مرۆڤ هەستی‬ ‫دەكرد‪ ،‬گۆڕان لەالیەن پۆپۆڵەوە ئاراست دەكرێ‪ ،‬نەك گۆڕان وەك‬ ‫بزووتنەوەیەكی سیاسی جەماوەری‪ ،‬پۆپۆل بەشێوەیەكی عەقاڵنی‬ ‫بخاتە سەر رێڕەوێكی دروست كە سەرەنجام بزووتنەوەی جەماوەری‬ ‫ببێتە فشارێك‪ ،‬كە داواكارییەكانی‪ ،‬ئامانجەكانی‪ ،‬بەشێوەیەك‬ ‫بێت ببێتە هۆی پێشكەوتنی شێوازی حوكمڕانی‪ ،‬چونكە هەموو‬ ‫جار داواكارییەكانی شەقام مەرج نییە وەدیهاتنیان سود بگەیەنێ‪،‬‬ ‫بۆنموونە ئەگەر سیاسەتت بەگوێرەی داواكانی خەڵكانێكی توڕە‬ ‫ئاراستە بكەیت‪ ،‬ئەوا دەبێت شۆرش بۆ رووخانی حكومەت بكەیت‪،‬‬ ‫كە بێگومان هیچ بەرژەوەندییەكی هەرێم لەم جۆرە خەباتەدا نییە»‪.‬‬ ‫سەرنوسەرەكە بە ئیجابییەوە دەڕوانێتە كۆبوونەكان و دەڵێت‬ ‫«بەڕای من گۆڕان بەم كۆبوونەوانەی خۆی لەم سیاسەتە نادروستە‬ ‫رزگار كرد‪ ،‬هەر لەبەر ئەوەش كەوتە ژێر رەخنەی هەوادارانی‪،‬‬ ‫چونكە ئەو بەدرێژایی ‪ 3‬ساڵی رابردوو بەشێوەیەكی دیكە رەفتاری‬ ‫كردووە»‪.‬‬ ‫لەبارەی رەخنە و دژایەتییەكانی كۆمەڵ و یەكگرتووی ئیسالمی‪،‬‬ ‫لە كۆبوونەكانی گۆڕان لەگەڵ یەكێتی و پارتی‪ ،‬بیستون نوری وەهای‬ ‫وت «رەخنەی ئیسالمییەكانیش لەو كۆبوونەوانە‪ ،‬هەر دەرەنجامی‬ ‫سیاسەتی گۆڕان خۆیەتی‪ ،‬گۆڕان پێشتر هەر الیەنێك بەشداری‬ ‫كۆبوونەوەیەكی سەرۆكایەتی كردبێت‪ ،‬بەپاشكۆی لەقەڵەم داوە‪ ،‬یان‬

‫كۆبوونەوەیەكی دوو قۆڵییان لەگەڵ هەر یەك لەالیەنەكانی دەسەاڵت‬ ‫كردبێت‪ ،‬وایان داناوە‪ ،‬كە ئەوە تەسلیم بوونە‪ ،‬بۆیە بەشێكی زۆری‬ ‫پەرچەكردارە‪ ،‬بەاڵم هیچ لەو سیاسەتانە رەوا نین و هەموو ال‬ ‫پێویستە پەنا بۆ دایەلۆگ و لێكتر گەیشتن بەرن‪ ،‬واقیعی كوردستان‬ ‫و گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە دەخوازێ هەمووان بیر لەبەرژەوەندی‬ ‫هەرێمە بچكۆڵەكە بكەنەوە»‪.‬‬ ‫لێكنزیكبوونەوە و دیالۆگی بزوتنەوەی گۆڕان لەگەڵ یەكێتی و‬ ‫پارتی‪ ،‬بە دیدی خەڵەف غەفور‪ ،‬لەدەزگای خەندان‪ ،‬هەنگاوێكی‬ ‫ئیجابییە بۆ شكاندنی ئەو چەقبەستووییە سیاسییەی بەهۆی بێ‬ ‫موباالتی دەس��ەاڵت و غ��روروی ئۆپۆزسیۆنەوە دروس��ت بوو بوو‪.‬‬ ‫وەك ئەو دەڵێت «لەدنیای سیاسەتدا شتێك نییە بەناوی بایكۆتی‬ ‫گفتوگۆ‪ ،‬لەهەر شوێنێك ئەو دیاردەیە بینرا رێك مانای ئەوەیە‬ ‫پرۆسەی سیاسی تەندورست نییە و ئایندەیەكی باشی نابێت‪ .‬لەهەر‬ ‫كایە و پرۆسەیەكدا گفتوگۆ تەنیا یەك بەدیلی هەیە كە ئەویش‬ ‫كودەتایە‪ ،‬دۆخی ئێستای كوردستان كودەتا هەزم ناكات بەهۆی‬ ‫چەندین هۆكاری ناوخۆیی و بابەتییەوە‪ ،‬بۆیە گفتوگۆ پێویستە بۆ‬ ‫چارەسەركردنی كێشەكان و ئەو هەنگاوەی بزووتنەوەی گۆڕان و‬ ‫پێشوازی یەكێتی و پارتی كارێكی باشە»‪.‬‬ ‫كۆمەڵ و یەكگرتوو كە هاوپەیمانی گۆڕانن لە بەرەی ئۆپۆزسیۆن‪،‬‬ ‫رەخنە لە گۆڕان دەگرن و پێیانوایە نەدەبا بێ بەشداری و پرسی‬

‫پێناسەكانی دیین و جێگا و رێگەی پلە دووی��ان بۆ ژنان‬ ‫پێیە لە كۆمەڵگەدا‪ ،‬بۆیە من ئەمە بە دەستكەوت نازانم بۆ‬ ‫ژنان‪ ،‬بەڵكو تەنها هۆی ئەم ژمارە زۆرە ئەوەیە كە یەكگرتوو‬ ‫هێزێكی دینییە‪ ،‬لە پیاوساالری و دواكەوتوویی و پلە و پایەی‬ ‫لە خوارەوەی ژنان لە كۆمەڵگەدا كەڵكی وەرگرتووە و هێزی‬ ‫تێدا دەگرێت‪.‬‬

‫هەموو كەس دەزانێت كە لە سەركوتكراوترین كۆمەڵگەشدا‬ ‫یان لە كۆمەڵگەیەكی وەك كوردستان كە سانسۆر بەسەر‬ ‫ئازادی تاكە كەسەوە زۆرە‪ ،‬ئینسانەكان بە دزییەوە و لەپشتی‬ ‫چاوەكانی كۆمەڵگەوە لەسەریان ئازادی خۆیان پیادە دەكەن‬ ‫و هەندێك جار ئەم ئازادیە لە بارودۆخیكی وەك كوردستاندا‬ ‫دەتوانێت كارەساتی غەمگین و ناخۆش بۆ ژیانی تاكەكان‬ ‫بەرهەم بێنێت لە بابەتی كوشتن بە بەهانەی شەرەف و تۆڵە‬ ‫سەندنەوە و بە زۆر جیا كردنەوەی كەسانێك كە یەكتریان‬ ‫خۆش دەوێت‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ئێوە وەك حزب ماوەیەك سەرقاڵی بەڵگە كۆكردنەوە‬ ‫بوون بۆ بە دادگایی گەیاندنی نەوشیروان مستەفا و هەندێك‬ ‫سەركردەی ئێستای گ��ۆڕان و یەكێتی‪ ،‬لەسەر مەسەلەی‬ ‫كوشتنی ‪ 5‬هەڤاڵی كۆمۆنیست‪ ،‬ئایا مەسەلەی بە دادگایی‬ ‫كردن و كۆكردنەوەی بەڵگە و سكااڵكە بە كوێ گەیشتووە؟‬ ‫و‪ :‬لەسەر سایت و ڕاگەیاندنەكانی تری حیزب دوایین‬ ‫هەواڵەكانی ئەم دادگایی كردنە باڵو كراوەتەوە‪ .‬بە كورتی‬ ‫لێرەدا دەڵیم كە ئەم كەیسە كەیسێكی ئاسایی نێو دادگا‬ ‫نییە لە كوردستان تا بە هێنانی شایەت و «ئەوراقونا‬ ‫و ئەوراقوكم» یەكالیی بێتەوە‪ .‬ئەم كەیسە كەیسێكی‬ ‫سیاسیە و تاوانباركراوەكانی كەسانی نێو سەركردایەتی‬ ‫دوو هێزی سیاسی گەورەن كە گۆڕان و یەكێتی نیشتمانیە‪،‬‬ ‫هەر گۆڕانكاریەك لە هاوسەنگی و پەیوەندی نێوان هێزە‬ ‫سیاسیەكان بە تایبەت ئەو دوو هێزە دەتوانێت ئەو كەیسە لە‬ ‫دادگا یان زۆر زوو یەكالیی بكاتەوە یان بۆ چەند ساڵێك بیباتە‬ ‫دواوە و بێ دەنگی لێ بكات‪ .‬لەبەر ئەوەی كە سەربەخۆیی‬ ‫دادگا لە كوردستان مانایەكی نیە و ئەمە راستیەكە كە هەموو‬ ‫كەس دەیزانێت‪ ،‬بۆیە ئومێدێكی گەورە نیە كە تاوانباران سزا‬ ‫بدرێن‪ .‬ئەمە وەك كەیسی گیان بەختكردوانی ‪ ١٧‬ی شوبات و‬ ‫سەردەشت عوسمان وایە‪ ،‬لە الیەك هەموو كۆمەڵگە دەزانێت‬ ‫تاوانبارانی ئەم كوشتارانە كێن‪ ،‬بەاڵم سیستەمی سیاسی و‬ ‫شێوەی دەسەاڵتی قەزایی ڕێگە نادات بەوەی كە یاسا دەوری‬ ‫خۆی ببینێت و تاوانباران بگەیەنێت بە سزای خۆیان‪.‬‬

‫ئەوان كۆبێتەوە و رێككەوتن لەسەر پرسەكان بكات‪ .‬غەڵەف غەفور‪،‬‬ ‫بەمجۆرە بابەتەكە لێكدەداتەوە «ئەوەی من لە بەرپرسە بااڵكانی‬ ‫حزبە ئیسالمییەكانم بیستووە ئەوەیە كە دەبوو وەكو بنەمایەكی‬ ‫ئەخالقی ئەوانیان لە كۆبوونەوەی خۆیان لەگەڵ یەكێتی و پارتی‬ ‫ئاگاداربكردایەتەوە نەك پرسیان پێ بكردایەن بۆ رەزامەندبوونیان‪.‬‬ ‫ئەمە پەیوەندی بەهاوپەیمانێتی ئۆپۆزسیۆنبوونیانەوە هەیە كە‬ ‫لەراستیدا كارێكی باش نییە»‪.‬‬ ‫راشكاوانە ئەوەیشی وت «هێزی سەرەكی ئۆپۆزسیۆن بزووتنەوەی‬ ‫گۆڕانە‪ ،‬بۆیە گۆڕان دەتوانێ بەهەڵوێستەكانی هەم دۆخەكە ئاڵۆز و‬ ‫هەمیش ئاراستەی كێشەكان بەرەو چارەسەر ببات‪ ،‬لەهەرحاڵدا حزبە‬ ‫ئیسالمییەكان تووشی بێهیوایی دەبن‪ ،‬ئەگەر چاوەڕێی ئەوە لە گۆران‬ ‫بكەن بۆچوونەكانیان زۆر بەهەند وەربگرێت»‪.‬‬ ‫باوەڕناكەم گۆڕان بكەوێتە ژێر كاریگەری بۆچوونی ئیسالمییەكانەوە‬ ‫و ئەوەیش پەیوەندی بەسەنگی سیاسییانەوە هەیە لەسەر ئاستی‬ ‫هەرێمی كوردستان و عیراق و ناوچەكەیش‪.‬‬ ‫لەكۆتایی قسەكانیدا‪ ،‬راشیدەگەیەنێت «گۆڕان تەنیا بۆ ئەوە‬ ‫هاوپەیمانی لەگەڵ حزبە ئیسالمییەكان هەیە سەنگی خۆی زیاتر‬ ‫قورس بكات لەبەرانبەر یەكێتی و پارتی‪ ،‬بەپێچەوانەوە بزووتنەوەی‬ ‫گۆڕان ئیسالمییەكان بەمەترسی جدددی بۆ سەر ئایندەی هەرێمی‬ ‫كوردستان ئەزانێت»‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫ژماره‌ ‪164‬‬

‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫رائید سەروەت شێرزاد‪ ،‬بەرێوەبەری چاالكییە مەدەنییەكانی پۆلیسی شاری هەولێر‪:‬‬

‫تێبینیمان كردووە كە رۆژنامەنووس کاتێک دەستگیر دەکرێت لە‬ ‫قاڵبی رۆژنامەنووسی خۆی دێتە دەرێ‪ ،‬تەعدا لە پۆلیس دەكات‬ ‫خۆپیشاندەران دەكەن؟‬ ‫و‪ :‬ئێمە لە دوو بەش پێكدێین‪ ،‬ئەو بەشەی ئێمە قونبەلەی‬ ‫دەنگی و قونبەلەی غازی و دووكوڵمان هەیە‪ ،‬ئۆتۆمبێلی ئاوڕێژ‬ ‫و گوللەی پالستیكمان هەیە‪ ،‬بەاڵم سوپاس بۆ خوا هەتا‬ ‫ئێستاكە پێویستمان بەوەی نەبووە‪ ،‬بەشێوەیەكی ئەوا بەكاری‬ ‫بهێنین‪.‬‬ ‫بەشی دووەمی هێزەكە هێزێكی چەكدارە‪ ،‬ئەو هێزە لە بەغدا‬ ‫مەشقی ك��ردووە‪ ،‬یەكەمیش دەرچ��وو لەسەر ئاستی هەموو‬ ‫عێراق‪ ،‬هەر رووبەڕووبونەوەیەك هەبێت لەگەڵ تاوانباران ئەوا‬ ‫ئەو هێزە چارەسەری دەكات‪.‬‬ ‫دیمانە‪ :‬محەمەد عومەر‬

‫لە دیمانەیەكی هەفتەنامەی پ��رس‪ ،‬رائید‬ ‫س���ەروەت ش��ێ��رزاد‪ ،‬ب��ەرێ��وەب��ەری چاالكییە‬ ‫مەدەنییەكانی پۆلیسی شاری هەولێر‪ ،‬باس لە‬ ‫كار و ئەركەكانییان دەك��ات‪ .‬ئ��ەوەش بۆ پرس‬ ‫ئاشكرا دەكات كە لە خۆپیشاندانەكەی ‪8‬ی ئایاردا‬ ‫‪ 18‬پۆلیسیان بریندار ب��ووە‪ .‬دەشڵێت لەسەر‬ ‫فرمانی سەرۆكی هەرێم لە كۆی ‪ 481‬تاوانبار‬ ‫تەنیا ‪ 80‬تاوانبار دەستگیر نەكراوە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬وەكو پۆلیسی چاالكییە مەدەنییەكان ئەرك و كارتان‬ ‫چییە؟‬ ‫و‪ :‬هەر خۆپیشاندانێك لە هەولێر و دەوروبەری بكرێت دەبێت‬ ‫لەو شوێنە ئامادە بین‪ ،‬پۆلسی ئێمە مەشق و راهێنانیان زۆر‬ ‫لەسەر ئەو كارە كردووە‪ ،‬كە چۆن تەعامول لەگەڵ خەڵكانی‬ ‫خۆپیشاندەر بكەن‪ ،‬چۆن بتوانین بە رێكوپێكی بڕوات بێ‬ ‫ئەوەی خوانەخواستە بابەتەكە تەشەنە بكات و بگاتە حاڵەتی‬ ‫توندوتیژی‪.‬‬ ‫داواكاریمان لە خەڵكەكە ئەوەیە كاتێك پۆلیس دەگاتە‬ ‫شوێنی خۆپیشاندانەكە‪ ،‬بە شێوەیەكی مۆدێرن دەگ��ات‪،‬‬ ‫سەردەمی ئەوە نەماوە پۆلیس بە چەكەوە بێت‪ ،‬بەڵكو پوزەك‬ ‫و دار و درعی پێیە بۆ بەرگری كردنی خۆی‪ ،‬سێ بەشی‬ ‫خەڵكەكە وا تێدەگات كە هاتوونە لە خەڵك دەدەن‪ ،‬بەس‬ ‫وانییە‪ ،‬ئەوانە هاتوونە بۆ ئەوەی بتوانن شوێنەكە و خەڵكەش‬ ‫بپارێزن‪ ،‬لەبەر ئەوەی یەك لە ئەركەكانی پۆلیس ئەوەیە خەڵك‬ ‫بپارێزێت‪ ،‬داوا لە خۆپیشاندەران دەكەین هەمیشە پابەندبن بە‬ ‫رێنماییەكانی پۆلیس‪ ،‬و خۆیان لە یاسا بە گەورەتر نەزانن‪.‬‬ ‫ئەركی ترمان هەیە وەكو ژووری عەمەلیات‪ ،‬كە لەسەر‬ ‫بڕیاری جەنابی سەرۆكی هەرێم داندراوە‪ ،‬سەبارەت بە فەرمانی‬ ‫دەستگیركردنەكان‪ ،‬هەتا ئێستا جێبەجێ نەكراوە‪ ،‬ئێمە وەكو‬ ‫بەرێوەبەری ئەو بەشە بووینە لێپرسراوی ژووری عەمەلیاتی‬ ‫هەولێر‪ ،‬توانیومانە لە كۆی ‪ 481‬تاوانبار لە هەولێر كە پێشتر‬ ‫دەستگیر نەكراوە‪ 401 ،‬كەسیان دەستگیر بكەین‪ ،‬تەنیا ‪80‬‬ ‫كەس م��اوە‪ ،‬ئەو ‪ 80‬كەسەش بە دڵنیاییەوە چاودێرییان‬ ‫دەكەین‪ ،‬بەاڵم لە دەرەوەی هەرێمن‪ ،‬بۆیە تا ئێستا نەدراونە‬ ‫دەست دادگا‪.‬‬

‫پ‪ :‬پێداویست و كەل و پەلی ئێوە چییە و چۆن باڵوە بە‬

‫پ‪ :‬زۆرج���ار لە نێو خۆپیشاندانەكان پێشێلكاری دژ‬ ‫بە رۆژن��ام��ەن��ووس��ان دەك��رێ��ت‪ ،‬تەعامولی ئێوە بەرامبەر‬ ‫رۆژنامەنووسان چۆنە؟‬ ‫و‪ :‬ئەو كەنااڵنەی ئامادە دەبن ئایا ئۆپۆزسیۆنن‪ ،‬كەناڵی‬ ‫فەرمین‪ ،‬ئێمە بە یەك چاو تەماشای هەموو الیەنەكان دەكەین‪،‬‬ ‫هاوكاری هەموو الیەنەكان دەكەین‪ ،‬بەاڵم بە داخەوە هەندێك لە‬

‫پ‪ :‬چۆن مامەڵەتان لەگەڵ خۆپیشاندانەی ‪8‬ی ئایاری‬ ‫هەولێر كرد؟‬ ‫و‪ :‬لە خۆپیشاندانەكە ‪ 18‬بریندارمان هەبووە‪ ،‬چواریان‬ ‫برینەكەیان سەخت بوو‪ ،‬بە چەقۆ و كەتەر لە پۆلیس بدرێت‬ ‫ئەوە قبوڵ نییە‪ ،‬بەراستی تەعداش بوو لە هەیبەتی حكومەت‪.‬‬ ‫ئێمە ناجاربووین بە شێوەیەكی یاسایی پاش وەرگرتنی فرمانی‬ ‫دادوەر هەندێك لەوانە دەستنیشان بكەین كە تەعدایان لە‬ ‫پۆلیس كردووە‪ ،‬هەمووی بە بەڵگەوە فەرمانی دەستگیركردنیان‬ ‫بۆ دەرچوو‪ ،‬توانیمان دەستگیریان بكەین و بیاندەینە دادگا‪.‬‬

‫پۆلیسی چاالکییە مەدەنییەکان‬

‫پ‪ :‬ئەو ‪ 481‬كەسە بە چ مادەیەك تاوانبار كراون؟‬ ‫و‪ :‬بە مادەی جۆراوجۆر لە الیەن دادگای هەولێرەوە داوا‬ ‫كراون‪.‬‬

‫پ‪ :‬لە زۆرێك لە خۆپیشاندانەكان لە نێوان خۆپیشاندەران‬ ‫و پۆلیس توندوتیژی دروست دەبێت‪ ،‬هۆكاری ئەم توندوتیژییە‬ ‫چییە؟‬ ‫و‪ :‬زۆرجاران ئەو خەڵكانەی دێن لەوانەیە پاڵپشتێكی حزبیان‬ ‫لە پشت بێت یان پاڵپشتێكی تەخریبیان لە پشت بێت‪ ،‬پۆلیس‬ ‫بە هیچ شێوەیەك تەعدا لە كەس ناكات‪ ،‬بەڵكو زۆرجاران‬ ‫بریندارمان هەبووە‪ ،‬تەعدامان لێكراوە‪ ،‬بەاڵم ئێمە قسەمان‬ ‫نەكردووە‪ ،‬رەد فیعلمان نەبووە‪ ،‬لەبەر ئەوەی خەڵكەكە بە‬ ‫خەڵكانی خۆمان دەزانین‪ .‬كاتێك كە خۆپیشاندانەكە دێت‬ ‫لەوانەیە ئەو شوێنە وەاڵمیان نەبێت‪ ،‬یانە و فەرمانگەكەی‬ ‫بسوتێنێت‪ ،‬بە دڵنیاییەوە پۆلیس ئەوەی قبوڵ ناكات‪ ،‬لەبەر‬ ‫ئەوە توندوتیژی ڕوو دەدات‪ ،‬ئێمە هەوڵدەدەین كۆنتڕۆڵی بكەین‬ ‫و لێنەگەڕێین ئاستەكە لە بن كۆنتڕۆڵی پۆلیس بێتە دەرێ‪.‬‬

‫رۆژنامەنووسان خۆیان دەكەنە بەشێك لە كێشەكان‪ ،‬ئەوەش‬ ‫قبوڵ ناكرێت‪ ،‬لە جیاتی ئەوەی خەڵكەكە بەخۆی داواكاری‬ ‫پێشكەش بكات‪ ،‬خۆی دێت داواكاری دەكات‪ ،‬دەڵێ بۆ ئەوەتان‬ ‫بۆ خەڵك جێبەجێ نەكردووە‪ ،‬نازانێت كە پۆلیس تەنیا هێزێكی‬ ‫جێبەجێكارە‪ ،‬بریاری داواكارییەكانی خۆپیشاندەران لە دەست‬ ‫پۆلیس نییە‪ ،‬پۆلیس تەنیا پاسەوانە بۆ ئەوان ئەو شوێنەی‬ ‫خۆپیشاندانی لێدەكرێت‪.‬‬ ‫ئێمە زۆرج��ار تێبینی ئەوەمان ك��ردووە كە رۆژنامەنووس‬ ‫ئیستغاللی ئەوە دەكەن و لە قاڵبی رۆژنامەنووسی خۆی دێتە‬ ‫دەرێ‪ ،‬تەعدا لە پۆلیس دەكات‪ ،‬كاتێك پۆلیس دەستگیری‬ ‫دەكات بۆ ئەوەی هەواڵێك باڵوبێتەوە كە فاڵن رۆژنامەنووس‬ ‫پۆلیس دەستگیری ك���ردووە‪ ،‬وەك��و ناوبانگێك بۆ خۆی‬ ‫تۆماری دەك��ات‪ ،‬ئەوانەش ژمارەیان كەمە‪ ،‬بە پێچەوانەوە‬ ‫ئەو رۆژنامەنووسانەی كە ئێمە رۆژانە لەناو خۆپیشاندانەكان‬ ‫تەعامولیان لەگەڵ دەكەین زۆر رێكوپێكن و زۆر دلسۆزن‪ ،‬بە‬ ‫ئەركی خۆمانی دەزانین ئەوان بپارێزین‪.‬‬ ‫زۆرجار ئەگەر ئێمە نەبواینە تەعدایان لێدەكرا‪ ،‬بەاڵم ئێمە‬ ‫ئەوانمان پاراستووە‪ ،‬داوایان لێدەكەین كە باجێكی فەرمیان‬ ‫هەبێت‪ ،‬تەعیبر لەخۆیان و كەناڵەكەیان بكات‪ ،‬بۆ ئەوەی‬ ‫جیاوازیان بكەینەوە لەگەڵ خەڵكانی تر‪.‬‬


‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫ژمار ‌ه ‪164‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫‪9‬‬

‫تاچەند میدیا بۆی هەیە باس لە ئەمنی قەومی بكات و نهێنیەكان ئاشكرا بكات؟‬ ‫راپۆرت‪ :‬بەهرە سدیق‬

‫زۆرن ئەو بابەتانەی كەرۆژانە لەالپەرەی رۆژنامە و گۆڤارەكان‬ ‫باڵودەكرێنەوە و بەردیدی خوێنەر و بینەر دەكەون‪ ،‬بەاڵم ئەوەی‬ ‫لێرە گرنگە و پرسیار دەكرێ‪ :‬ئایا چەند رەچاوی باری ئەمنی‬ ‫قەومی واڵتیان كردووە و ئەمانەت پارێزبوونە لە نهێنییەكان‪.‬‬ ‫یاخود تاچەند رێگە پێدراوە بۆ كەسێك بەناوی ئ��ازادی و‬ ‫رۆژنامەگەرییەوە ئەمنی قەومی بخاتەژێر مەترسی و نهێنییەكانی‬ ‫واڵتەكەی ئاشكرا بكات‪ ،‬كە مەترسی بن بۆ سەر سومعەی‬ ‫واڵتەكەی‪.‬‬ ‫د‪.‬حەبیب كەركوكی مامۆستای راگەیاندن زانكۆی سەالحەدین‪،‬‬ ‫سەبارەت بەم بابەتە پێی وایە «هەر شتێك ئەگەر جێی باس‬ ‫بێت‪ ،‬بەاڵم زەرەری نەتەوەیی تێدا بێت هێڵی سوورە‪ ،‬ئەبێ‬ ‫رۆژنامەنووس باڵوی نەكاتەوە»‪ .‬ئەو نموونە دەهێنێتەوە و دەڵێ‬ ‫«رۆژنامەنووسە ئەمریكییەكان كە لە باڵیۆزخانەی كەنەدا خۆیان‬ ‫شاردبۆوە ساڵی ‪ ،1979‬تا رەوانەی ئەمریكا كران بە شێوەیەكی‬ ‫نهێنی‪ ،‬هاوڕێیەكانیان لە ئەمریكا كە ئەشیانزانی لە كوێ خۆیان‬ ‫شاردۆتەوە‪ ،‬بەاڵم باڵویان نەكردەوە بۆ ئەوەی زەرەری��ان بەر‬ ‫نەكەوێ‪ .‬بەاڵم لە واڵتێ ئێمە هەندێ رۆژنامەنووس وا ئەزانێ‬ ‫هەموو شتێك شایەنی باڵوكردنەوەیە و پێش هەموو كەسێك‬ ‫باڵوی دەكاتەوە‪ ،‬دواتر زەرەری گەورە ئەبەخشێ بە ئاسایشی‬ ‫نەتەوەیی»‪.‬‬ ‫ئەوەشی وت «ئەو كەنالە ئاسمانیانەی كە باسی‬ ‫ئ��ەوەی��ان ك��رد (س��ەرۆك��ی پارتی دیموكراتی‬ ‫كوردستان ب��ەش��داری لە كۆنگرەی حیزبی‬ ‫گ��ەش��ەپ��ێ��دان و چ��اك��س��ازی ئ��ەك��ات)‬ ‫پەیامێكیان ب�ڵاو ك���ردەوە بۆ‬ ‫دوژمنانی كوردستان كە‬ ‫ناكۆكی هەیە لە نێوان‬ ‫ه��ەردوو حیزبی سەرەكی‬ ‫پ��ارت��ی و یەكێتی‪ ،‬ئ��ەوە‬ ‫گەورەترین زەرەرە بە‬ ‫ئاسایشی نەتەوەیی»‪.‬‬ ‫س����ەب����ارەت ب��ەم‬ ‫بابەتە‪ ،‬ش��وان سدیقی‬ ‫رۆژن��ام��ەن��ووس دەڵ��ێ‬ ‫«ئ��ەم��ن��ی ق���ەوم���ی و‬ ‫بەرەژەوەندی هەرێمایەتی‬ ‫و‬ ‫لە ناوخۆ و دەرەوە گرنگی‬ ‫ل�����ەو‬ ‫ئ��ەه��م��ی��ەت��ی خ���ۆی ه��ەی��ە‪ ،‬یەكێك‬ ‫ل��ەس��ەر‬ ‫كایانەش كە دەسەاڵتی سیستماتیكی‬ ‫بنیات دەنرێ یەك الكردنەوەی ئەمنی قەومی و پێكهێنانی لۆبی‬ ‫هەرێمایەتیە لەناو خۆ و دەرەوە‪ .‬ئەوەی لە كوردستان دەگوزەرێ‬ ‫تەنیا پێناسەیەكی كالسیكی و كۆنە كە دەكرێت بۆ ئەمنی قەومی‬ ‫و پاراستنی بەهاكان‪ ،‬ناوهێنانی ئەو بەهایانەش زیاتر لە چوار‬ ‫چێوەی سیاسەتی حزبدا كۆبوونەتەوە‪ ،‬بەتایبەتی الی حزبە‬ ‫نەتەوەیی و ئیسالمییەكان»‪.‬‬ ‫ئەوەشی وت «لە بەندی دووەم‪ ،‬لە ماددەی دووەمی یاسایی‬ ‫ژمارە (‪)35‬ی ساڵی (‪ )2007‬كاری رۆژنامەگەری لە كوردستان‪،‬‬ ‫هاتووە (رۆژنامەنووس بۆی هەیە لە سەرچاوە جیاوازەكانەوە‬ ‫هەر زانیارییەك كە بایەخی بۆ هاواڵتیان هەبێ و پەیوەندییان‬ ‫بە بەرژەوەندیی گشتیەوە بێ وەدەس��ت بێنێ بەپێی یاسا)‪.‬‬ ‫ئەویش لە ‪45%‬ی جێبەجێ نەكراوە‪ ،‬ئەمەش هۆكارەكەی بۆ‬ ‫ئەوە دەگەرێتەوە‪ ،‬لە كوردستان حزب تەحەكوم بە سیاسەتی‬ ‫دەرەوەی هەرێمایەتی دەكات‪ ،‬حكومەت و پەرلەمان رۆڵێكیان‬ ‫نییە»‪.‬‬ ‫پێشیوایە كاری بازرگانی و هاوردەكردن و هەناردەكردنی كااڵو‬ ‫شت و مەك و دەرمان لە دەست تاقم و گرپ و چەند كەسێكدان‪،‬‬ ‫ناشەفافیەك هەیە لە ئاشكراكردنی سەروت و سامان‪ ،‬سیستمی‬

‫بانكی نییە‪ ،‬هەروەها خەڵكانێك لە شەو رۆژێكدا دەوڵەمەند دەبن‬ ‫و دەبنە سەرمایەدار‪ ،‬هەموو ئەم پرسانە پەیوەندی بە ئەمنی‬ ‫قەومییەوە هەیە‪ ،‬بەاڵم لە كوردستان ئەمانە رێك نەخراون‪.‬‬ ‫بەبڕوای محەمەد عەبدواڵی راگەیاندنكار‪ ،‬نموونەی دەوڵەتێكی‬ ‫دیموكرات لە ئازادی رادەربڕین و رۆژنامەوانیدا خۆی دەبینێتەوە‪،‬‬ ‫بەاڵم خۆ ناكرێ ئازادییەكی رەهابێ بەو شێوەیەی رۆژنامەنووسان‬ ‫دەیانەوێ باسی بكەن‪ ،‬بەڵكو دەبێت سنووری ئەم ئازادییە‬ ‫نەبەزێنن و رەچاوی سەروەرییەكانی گەل و ئاسایشی‬ ‫نەتەوەیی واڵت بكەن‪ .‬وەكخۆی دەڵێ «جێگەی‬ ‫داخە هەندێ لە دەزگا راگەیاندنەكانی ئەم‬ ‫هەرێمە رەچاوی ناكەن‪ .‬دەكرێ لە سێ‬ ‫ئاستەوە تەماشای بەرپرسیاریەتی‬ ‫راگەیاندن بكەین‪ ،‬ئەوانیش‪:‬‬ ‫بەرپرسیارێتی بەرامبەر‬

‫س�����ەرج�����ەم�����ی‬ ‫ب��ەرام��ب��ەر كۆمەڵگەی‬ ‫كۆمەڵگە‪،‬‬ ‫ناوخۆ‪ ،‬بەرامبەر بە خۆی»‪.‬‬ ‫ك��ەالری ئەوەشی وت «ه��ەر پەیامێك‬ ‫كە ئاراستەی لە خزمەتی بەرژەوەندی گشتی‬ ‫نەبێ‪ ،‬بەدڵنیایەوە مەرامەكانی لە پەیامەكەیدا‬ ‫جێگەی خۆی ناگرێ و نابێتە هۆكاری گۆڕانكاری لە‬ ‫كۆمەڵگادا»‪ .‬ناوبراو جەخت دەكاتەوە «نابێت راگەیاندن قەیران‬ ‫دروست بكات و زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت»‪.‬‬ ‫بەبۆچوونی محەمەد ك��ەالری‪ ،‬راگەیاندنكارانی كوردستان‬ ‫هەندێجار نەیانتوانیوە سنوورەكانی ئاسایشی نەتەوەیی كورد‬ ‫بخوێننەوەو‪ ،‬جاروبار ئەوەندە لە ئاراستەی واقیعی الیانداوە كە‬ ‫تەنانەت بوونەتە دەستە چیلەی دەستی نەیارانی كوردستان‪.‬‬ ‫هەندێ لەوان پرسە نەتەوەییەكان لە بەرچاو ناگرن و باكیان بە‬ ‫ئاسایشی نەتەوەیی نییە‪ ،‬بۆیە لە پەیامەكانیان ورد نین‪.‬‬ ‫میدیا وەك ئامڕازێك بۆ تێكدانی ئاسایشی نەتەوەیی و لێكترازان‬ ‫بە مەترسی دەبینێت و دەڵێت «هەندێ لە رۆژنامەنووسان‬

‫«رۆژنامەنووسە ئەمریكییەكان كە لە‬ ‫باڵیۆزخانەی كەنەدا خۆیان شاردبۆوە‬ ‫ساڵی ‪ ،1979‬تا رەوانەی ئەمریكا كران‬ ‫بە شێوەیەكی نهێنی‪ ،‬هاوڕێیەكانیان لە‬ ‫ئەمریكا كە دەشیانزانی لە كوێ خۆیان‬ ‫شاردۆتەوە‪ ،‬بەاڵم باڵویان نەكردەوە بۆ‬ ‫ئەوەی زەرەریان بەر نەكەوێ»‪.‬‬

‫ئامرازەكانی راگەیاندن بۆ تۆڵەسەندنەوەی تاكە كەسی بەكار‬ ‫دەهێنن و هەشیانە دەیانەوێ سەرەنجی ئەوانی دیكە بۆ الی‬ ‫خۆیان رابكێشن و پەنا بۆ شێوازێك لە لێدوان و نووسین دەبەن‬ ‫كە دەگاتە جنێو فرۆشی و قسەی سووك و تۆمەت هەڵبەستنی‬ ‫ناڕەوا‪ ،‬بێ ئەوەی ئاگایان لێ بێت ناشارەزایانە كەوتوونەتە خانەی‬ ‫دژبەرێتی لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەیی‪ .‬هەروەها هەن بەئاگایانە‬ ‫ئەم ئامرازانە بەكار دێنن و هەندێجار دوور نییە لە الیەن نەیارانی‬ ‫گەلەكەمانەوە هاوكاری مادی بكرێن‪ ،‬رەنگە ئەمە ببێتە درزێك بۆ‬ ‫هاتنی دوژمن بەشێوەیەكی نهێنی بۆ نێو زمانی راگەیاندنمان و بە‬ ‫جۆرێكی جیاواز هەوڵی لەبەر یەكترازاندنی ریزی كورد لە ئاستی‬ ‫سەركردایەتییەوە تا ناخی كۆمەڵگای كوردی بدات»‪.‬‬ ‫ك��ەالری داوك��ارە كار بۆ ئەوە بكەین راگەیاندنكارانمان بە‬ ‫بەرپرسیارێتییەوە ئامرازەكانی راگەیاندن بەكار بێنن‪ ،‬بۆئەوەی‬ ‫لە هێڵەكانی سنووری ئاسایشی نەتەوەییدا بمێننەوەو دەرنەچن‪.‬‬ ‫دەشتی سدیق یاسا ن��اس و م��اف��پ��ەروەر‪ ،‬بەم‬ ‫شێوەیە سەبارەت بەم بابەتە دەدوێ‬ ‫«رۆژنامەنوسان ئەركێكی پرمەترسی‬ ‫ئەنجامدەدەن وكارەكەیان كارەكی‬ ‫زۆرپیرۆزە‪ ،‬بۆیە دەبێت بەشێوەیەكی‬ ‫پ��اك و بێگەرد ئەنجامی ب��دات و‬ ‫دووربێت لە زانیاری نادروست و بێ‬ ‫بەڵگە‪ ،‬لەهەمان كاتیشدا پابەندبێت‬ ‫بە یاساكانی ئەو واڵت��ەی كاری‬ ‫ت��ێ��دەك��ات بەتایبەتی یاسای‬ ‫رۆژن��ام��ەگ��ەری كە لە‬ ‫كوردستان بەیاسای‬ ‫ژمارە ‪ 35‬ساڵی ‪2007‬‬ ‫ن��اوزەدك��راوە‪ ،‬هەروەها‬ ‫س���ەرج���ەم ی��اس��اك��ان��ی‬ ‫كاردانەوەیان لەسەر ڕەوشی‬ ‫ت��ری كە دوور تا نزیك‬ ‫ژیانی رۆژنامەنووس دەبێت چ راستەوخۆ یان ناراستەوخۆ»‪.‬‬ ‫روونیشیدەكاتەوە لە جارنامەی گ��ەردوون��ی مافی مرۆڤ‪،‬‬ ‫لە ماددەی ژمارە ‪ 19‬دا باسی لە ئازادی ڕادەربڕین كردووە‪،‬‬ ‫بەومانایەی باس لە ئازادی رۆژنامەنووسیش دەكات‪ ،‬كە دەبێ‬ ‫سنورداربێت و نەبێتە هۆی لەكەداركردن یاخود شێواندنی‬ ‫سروشتی تاكەكانی تر‪ ،‬هەروەها دەوڵەتیش بەهەمان شێوە‪ ،‬بۆیە‬ ‫لەكاتی ئاشكراكردنی زانیارییەكان دەبێ رۆژنامەنووس پابەند بێت‬ ‫بەپاراستنی ژیانی كەسەكان و ئاسایشی نەتەوەیی و واڵتەكەی‪.‬‬ ‫ناوبراو زێتر لەرووی یاساییەوە ئاماژە بە بابەتەكە دەكات و‬ ‫دەڵێت «لە یاسای ژمارە ‪ 3‬بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر لە ساڵی‬ ‫‪ 2006‬لە ماددەی ‪ 4‬لە بڕگەی چوارەم باسی لێوە كراوە‪ ،‬كاتێك‬ ‫لە دەزگاكانی راگەیاندنی بینراو‪ ،‬بیستراو و نوسراو هەواڵێك‬ ‫باڵودەكرێتەوە و ببێتە هۆكاری شێواندن و تۆقاندنی هاوواڵتیان‬ ‫یاخود ببێتە هۆی ئەنجامدانی تاوانی تیرۆری‪ ،‬ئەوا سزای (‪)15‬‬ ‫ساڵە دەچەسپێندرێت بەسەر كەسی باڵوكەرەوەی هەواڵەكە‬ ‫و دەزگاكەشی تاوانبار دەكرێت و سزادەدەرێت بەسزای توند‪،‬‬ ‫بەهەمان شێوە لەیاسای سزادانی عێراقی ژمارە ‪111‬ی ساڵی‬ ‫‪ 1969‬لە بەندی ‪ 3‬لە بڕگەكانی ‪ 81‬تا ‪ 84‬باسی لە سزای‬ ‫تاوانەكانی باڵوكردنەوە كردووە‪ ،‬بەهەمان شێوە لەیاسای ژمارە‬ ‫‪ 35‬ساڵی ‪ 2007‬لە ماددەی ‪ 9‬بڕگەی یەكەم داهاتووە‪ :‬نابێت هیچ‬ ‫بابەتێك و زانیارییەك باڵو بكرێتەوە ئەگەر هاتوو مەترسی هەبوو‬ ‫لەسەر رێرەوی لێكۆڵینەوە و ئەگەر هاتوو رەزامەندی دادگای‬ ‫لەسەر نەبێت‪ ،‬بە پێچەوانەوە ئەوە رۆژنامەنووس و دەزگاكەی‬ ‫سزادەدرێن بە پێی بنەماكانی یاسا»‪.‬‬ ‫دەشڵێت «نابێت هیچ زانیارییەك باڵوبكرێتەوە ببێتە مایەی‬ ‫ترس لەسەر ئەمنی قەومی و تێكدانی پەیوەندی هەرێمایەتی‬ ‫یاخود تێكدان و لەكەداركردنی هەرتاكێك لەرووی كۆمەاڵیەتی و‬ ‫سیاسی و یاساییەوە‪ ،‬ئەمە بە پێی (میساقی شەرەفی) ساڵی‬ ‫‪1959‬ی فدراسیۆنی نێودەوڵەتی و بنەماكانی مافی مرۆڤ»‪.‬‬


‫‪10‬‬

‫ژماره‌ ‪164‬‬

‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫نیهاد لەتیف قۆجە‪ ،‬قایمقامی قەزای ناوەندی هەولێر‪ ،‬لە دیمانەیەكیدا‬ ‫لەگەڵ هەفتەنامەی پ��رس‪ ،‬هۆكاری دواكەوتنی پ��رۆژەی یەكەی‬ ‫نیشتەجێبوونی كۆرییەكان بۆ هەندێك كێشەی هونەری دەگەڕێنێتەوە و‬ ‫دەشڵێت «ئەو پرۆژەیە دەتوانێت بەشێكی زۆری كێشەی نیشتەجێبون‬ ‫چارەسەربكات بە تایبەتی بۆ كەسانی ه��ەژار و كەم دەرام��ەت»‪.‬‬ ‫لە تەوەرێكی تردا دەرب��ارەی ئەو لێژنە تەندروستیەی كە لەالیەن‬ ‫قایمقامیەتەوە سەرپەرشتی دەكرێت‪ ،‬ناوبراو دەڵێت «ئەو كەلوپەالنەی‬ ‫كە دەستی بەسەردا دەگیرێت دووبارە پشكنینی بۆ دەكرێت‪ ،‬ئەگەر‬ ‫ماوە بەسەرچوو بوو ئەوا دەسوتێندرێت و تاوانبارانیش راپێچی دادگا‬ ‫دەكرێن‪ ،‬چاوپۆشی لە هیچ كەسێكیش ناكرێت»‪.‬‬

‫دواكەوتنی پرۆژە نیشتەجێبوونی‬ ‫كۆرییەكان تەنها كێشەیەكی هونەرییە‪،‬‬ ‫ئەویش لە چارەسەربوندایە‬ ‫دیمانە‪ :‬توانا شێخانی‬

‫نیهاد قۆجە قایمقامی قەزای ناوەندی هەولێر بۆ پرس‪:‬‬

‫ئەوەی دەڵێت‪ ،‬هەولێر بۆتە دوبەی یاخود دەبێتە دوبەی‪ ،‬راست ناكات‬ ‫پرس‪ :‬سەرەتا لە كاروباری لێژنەكەتانەوە دەست پێدەكەم‪ ،‬ئەو‬ ‫كەلوپەالنەی كە لێژنەكەتان دەستی بەسەردا دەگرێت‪ ،‬چی لێدێت؟‬ ‫نیهاد‪ :‬كاتێك ئەو كەلوپەالنە دەستی بەسەردا دەگیرێت‪ ،‬لەالیەن‬ ‫لێژنەیەكی تەندروستیەوە پشكنینی بۆ دەكرێت‪ ،‬ئەوانەی ماوەیان‬ ‫بەسەرچووە دەیسوتێنن و لە ناوی دەبەن‪ ،‬هەروەها لە حاڵەتێكدا‬ ‫ئەگەر دوای پشكنین دەركەوت بەشێك لە كەلوپەلەكان ماوەیان ماوە‬ ‫بۆ بەسەرچوون‪ ،‬بۆ بەرژەوەندی گشتی بەكاردەهێندرێت و دابەشی سەر‬ ‫نەخۆشخانەكان دەكرێت‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬ئەی خاوەنی كەلوپەلەكان‪ ،‬بۆچی راپێچی دادگا ناكرێن؟‬ ‫نیهاد‪ :‬خاوەنەكانیشیان راپێچی دادگا دەكرێن و دادگا سزایان دەدات‪،‬‬ ‫ئێمە بەهیچ شێوەیەك مافی ئەوەمان نییە بڕیاری لەسەر بدەین‪.‬‬ ‫پ��رس‪ :‬بازرگانێك چەندین س��اڵ كەلوپەلی م��اوە بەسەرچوو‪،‬‬ ‫دەرخواردی خەڵك بدات‪ ،‬گوناح نییە سزاكەی تەنها ماددی بێت؟‬ ‫نیهاد‪ :‬دووپاتی دەكەمەوە‪ ،‬سزادانی بازرگانەكان كاری ئێمە نییە‪،‬‬ ‫بەڵكو دادگ��ا بڕیار دەدات‪ ،‬ئەركی ئێمە تەنها پشكنین و دەست‬ ‫بەسەرداگرتنی كەلوپەلەكانە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬دەوترێت هەندێك بەرپرسن هەن‪ ،‬دەست لە كاروباری ئەو‬ ‫لێژنەیە وەردەدەن‪ ،‬بۆ ئەوەی چاوپۆشی لە هەندێك سەرپێچی بكەن‪،‬‬ ‫ئایا ئەو قسانە ئەسڵ و ئەساسی هەیە؟‬ ‫نیهاد‪ :‬نەخێر بە هیچ شێوەیەك شتی وانییە‪ ،‬هیچ كەسێكیش‬ ‫تەداخولی كاری ئێمەی نەكردووە‪ ،‬ئەگەر كەسێكیش تەداخولی بكردایە‬ ‫نەمان دەتوانی ئەو هەموو كارە بكەین‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬بۆچی تائێستا گوێبیستی ئەوە نەبووینە‪ ،‬بەهۆی كەلوپەلی‬ ‫ماوە بەسەرچوو یاخود گرانی نرخ‪ ،‬شوێنێك بە یەكجاری دابخرێت؟‬ ‫نیهاد‪ :‬زۆر كار كراوە‪ ،‬بەاڵم مافی ئەوەمان نییە بە یەكجاری شوێنك‬ ‫دابخەین‪ ،‬هەروەها ئەو لێژنەیە دووجار ئینزار دەداتە دوكانەكە‪ ،‬جاری‬ ‫سێیەم راپێچی دادگا دەكرێت‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬هەندێك كەلوپەل كە لە بازگاكان و سنورەكان داخیلی هەولێر‬ ‫دەبێت‪ ،‬ماوە بەسەرچووە یاخود فرۆشتنی قەدەغەیە‪ ،‬بۆچی لێدەگەڕێن‬

‫كێشەی یەكەی نیشتەجێبوون چارەسەر‬ ‫ناكرێت‪ ،‬بگرە رۆژ دوای رۆژ ئەو‬ ‫كێشەیە زیاتر دەبێت‬

‫ئەو جۆرە كەلوپەالنە داخیلی هەولێر ببێت؟‬ ‫نیهاد‪ :‬كێ وادەڵێ؟‬ ‫پرس‪ :‬زانیاریمان هەیە و خەڵكیش وا باس دەكات؟‬ ‫نیهاد‪ :‬ئێمە ئیعتیماد ناكەینە قسەی سەر شەقام‪ ،‬هەر كەسێكیش‬ ‫وا دەڵێت‪ ،‬با بە بەڵگەوە قسەبكات‪ ،‬زۆرجار لەالیەن هاواڵتیانەوە‬ ‫ئاگادار دەكرێینەوە بۆ ئەوەی بچین شوێنێك پشكنین‪ ،‬دەبینین هیچ‬ ‫سەرپێچیەكی نییە‪ ،‬تەنانەت لەبەر ئەوەی كەیفی بەو كەسە ناێیت‪،‬‬ ‫بۆیە ئێمەی ئاگادار كردۆتەوە‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬ماوەیەك لە سنوری پارێزگای هەولێر پرۆژەی نیشتەجێبوون‬ ‫راگیراوە‪ ،‬بەاڵم بۆچی رۆژانە گوێبستی راگەیاندنی پرۆژەی یەكەی‬ ‫نیشتەجێبوونی نوێ دەبین؟‬ ‫نیهاد‪ :‬ئەوە كاری من نییە‪ ،‬دەتوانن لە پارێزگای هەولێر یاخود‬ ‫شارەوانی بپرسن‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬هەست ناكەن‪ ،‬هەولێر بۆتە دوو پارچە‪ ،‬پارچەیەكیان دوبەیە‪،‬‬ ‫پارچەیەكەی تریش ئەفغانستانە‪ ،‬واتە گەڕەكی هەژار نشینەكان و‬ ‫دەوڵەمەند نشینەكان؟‬ ‫نیهاد‪ :‬پارچە ئەفغانستانەكەی كوێیە؟‬ ‫پرس‪ :‬بۆ نموونە باداوە‪ ،‬تەعجیل‪ ،‬تەیراوە‪ ،‬سەیداوە‪ ،‬گەڕەكەكانی‬ ‫كوردستان و نیشتمان و‪...‬؟‬ ‫نیهاد‪ :‬هەولێر شارێكی كۆنە‪ ،‬ئەو گەڕەكانەی باستكرد‪ ،‬ئەو‬ ‫گەڕەكانەش كۆنترین گەڕەكی هەولێرن و لە ‪ %98‬موڵكی خەڵكن‪،‬‬ ‫حكومەت ناتوانێت زۆری لە خەڵك بكات بۆ ئ��ەوەی خانوەكانیان‬ ‫بروخێنێت‪ ،‬لە هەموو واڵتێكیش هەروایە‪ ،‬هاوكات كاتێك شارەكان‬ ‫گەورە دەبن‪ ،‬بێگومان شتی تازە دروست دەكرێت‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬بەاڵم بۆچی دەوترێت لە هەولێر شارە دەوڵەمەند نشینەكان‬ ‫زیاترن؟‬ ‫نیهاد‪ :‬ئەوەی دەڵێت‪ ،‬هەولێر بۆتە دوبەی یاخود دەبێتە دوبەی‪،‬‬ ‫راست ناكات‪ ،‬دوبەی ‪ 20‬ساڵە دروستبووە‪ ،‬بەاڵم هەولێر زیاتر لە حەوت‬ ‫هەزار ساڵە دروستبووە‪ ،‬هەروەها پارێزگاری لە بەشە كلتورییەكەی‬ ‫دەكرێت و لەالیەكی تریشەوە پەرە بە مۆدێرنكردنیشی دەدرێت‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬ئایا تەنها سنوری پارێزگای هەولێر‪ ،‬چەند ساڵی پێویستە بۆ‬ ‫چارەسەركردنی قەیرانی یەكەی نیشتەجێبوون؟‬ ‫نیهاد‪ :‬هیچ واڵتێك نەیتوانیوە كێشەی یەكەی نیشتەجێبون‬ ‫چارەسەربكات‪ ،‬لە واڵتێكی زەخمی وەكو ئەڵمانیا بەردەوام كێشەی‬

‫یەكەی نیشتەجێبوون هەیە‪ ،‬لەبەر ئەوەی رێژەی دانیشتوانی خەڵك‬ ‫ب��ەرەو زۆرب��وون دەڕوات‪ ،‬كێشەی یەكەی نیشتەجێبوون چارەسەر‬ ‫ناكرێت‪ ،‬بگرە رۆژ دوای رۆژ ئەو كێشەیە زیاتر دەبێت‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬كاتێك پرۆژەیەكی نیشتەجێبوون رادەگەیەندرێت‪ ،‬راستەوخۆ‬ ‫نامێنێت‪ ،‬چونكە لەالیەن بەرپرس و بازرگانەكانەوە قۆرخ دەكرێت‬ ‫یەكی زیاتر لە ‪ 50‬خانوو دەكڕن‪ ،‬دواتر وەك دەستی دوو بە گرانتر‬ ‫دەیفرۆشێتەوە‪ ،‬بۆ ئەمەیان چی دەڵێیت؟‬ ‫نیهاد‪ :‬مادام سیستەمەكە بازاڕی ئازادە كێشە نییە‪ ،‬چونكە لە هەموو‬ ‫واڵتان شتی وەها هەیە‪ ،‬بەاڵم بۆ چارەسەكردنی ئەو كێشەیە پێویستە‬ ‫سەرمایەدار و حكومەت پەیوەندییان هەبێ و چارەسەری بكەن‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬پرۆژەی یەكەی نیشتەجێبوونی كۆرییەكان چی بەسەرهات‪،‬‬ ‫چەند مانگێك پێش ئێستا راتانگەیاند كە هەفتەیەكی تر دەست بە‬ ‫ناونوسین دەكرێت‪ ،‬بەاڵم وا نەبوو؟‬ ‫نیهاد‪ :‬ئێستا كاری لەسەر دەكەن‪ ،‬بەاڵم هەندێك كێشەی هونەر‬ ‫هەبووە‪ ،‬بۆیە دواكەوتووە‪ ،‬ئەو پرۆژانەش دەتوانن بەشێكی زۆری‬ ‫كێشەی نیشتەجێبوون چارەسەربكەن‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬پێتوایە یەكەكانی ئەو پرۆژەیە بە كەسانی هەژار و موستەحەق‬ ‫بدرێت؟‬ ‫نیهاد‪ :‬بەڵێ بە دڵنیاییەوە‪ ،‬چونكە رێنماییەكانی ئەوەندە مەرجەی‬ ‫تێدایە دڵنیام بەر خەڵكی هەژار و كەم دەرامەت دەكەوێت‪.‬‬ ‫پرس‪ :‬لە ئێستادا ژمارەیەكی زۆر ماڵە عەرەب خانوویان لە شاری‬ ‫هەولێر كڕیوە‪ ،‬ئەوەش مایەی نیگەرانی هاواڵتیانە‪ ،‬چونكە ئەوان‬ ‫هۆكارن بۆ گرانبوونی نرخی خانو و زەوی؟‬ ‫نیهاد‪ :‬هەتا لەگەڵ عێراق ژیان بەسەرببەین‪ ،‬بەپێی دەستوریش هەر‬ ‫هاواڵتیەكی عێراقی مافی خۆیەتی هەر كوێیەكی بیەوێت لێی نیشتەجێ‬ ‫بێت بە كوردستانیشەوە‪ ،‬بە هەمان شێوەیە خەڵكی هەولێر دەتوانن‬ ‫بچن لە بەغدا یاخود شارێكی تر نیشتەجێبن‪ ،‬لەالیەكی تریشەوە‬ ‫هەولێر بۆتە سەنتەری گەشتیاری و چارەسەری پزیشكی‪ ،‬ئەگەر ئەو‬ ‫برا عەرەبانە نەیەن هەولێر بازاڕی خۆی دەكوژێت‪ ،‬هەروەها ئەوان‬ ‫نەبونەتە هۆكاری بەرزبوونەوەی نرخی خانو و زەوی‪ ،‬چونكە لە هەموو‬ ‫دونیا خانو و زەوی لە پایتەخت گرانترە وەك لە شارەكانی تر‪.‬‬

‫سزادانی بازرگانەكان كاری ئێمە نییە‪،‬‬ ‫بەڵكو دادگا سزایان دەدات‬


‫‪www.lawanikurdistan.com‬‬

‫ژمار ‌ه ‪164‬‬

‫‪2012/10/09‬‬

‫‪11‬‬

‫لەم دیمانە تایبەتەدا لەگەڵ هەفتەنامەی پرس‪ ،‬خاتوو ئاواز‬ ‫عەبدولواحید خدر‪ ،‬ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لە لیستی‬ ‫كوردستانی‪ ،‬ئەندامی لیژنەكانی ناوخۆ و كۆمەڵی مەدەنی‪ ،‬ئاماژە‬ ‫بە رۆڵی رێكخراوەكان و پەرلەمان دەدات‪ .‬هەروەها سەبارەت بە‬ ‫پرسی گەڕانەوەی دەستوور و هەیمەنەی حزب بەسەر پەرلەماندا‪،‬‬ ‫رای تایبەتی خۆی هەیە‪.‬‬ ‫دیمانە‪ :‬تریفە ئازاد‬

‫ئاواز عەبدولواحید خدر‪ ،‬ئەندامی پەرلەمانی كوردستان‪:‬‬

‫زۆرینەی پەرلەمانتاران دەنگیان بە بەڵێ بە دەستوور داوە‪ ،‬بۆیە پێم وایە‬ ‫دەبێت دەستوور بچێتە قۆناغی ڕاپرسی‬ ‫پ‪ :‬بۆچی وەك لیژنەی رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی تائێستا‬ ‫نەتانتوانیوە بودجەی رێكخراوەكان رێكبخەن‪ ،‬چونكە دەوترێ جیاوازی‬ ‫و ناعەدالەتی زۆری تێدایە؟‬ ‫و‪ :‬بۆ ڕوونكردنەوە و زانیاری بەڕێزتان ئێمە لە لیژنەی كۆمەڵی‬ ‫مەدەنی هەنگاوی زۆر باشمان داوە بۆ یەكخستن و بە عەدالەت‬ ‫دابەشكردنی میزانیەی ڕێكخراوەكان‪ ،‬تاوەكو بە پێی كار و پڕۆژە و‬ ‫توانای ڕێكخراوەكان بێت‪ ،‬نەك بە هەڕەمەكی دابەشكردن و بەفیرۆدانی‬ ‫میزانیە‪ ،‬بۆیە دەركردنی یاسای كاری ڕێكخراوەكان كە لیژنەكەمان‬ ‫پێی هەستا و دواتریش پەرلەمانی كوردستان پەسەندی كرد‪ ،‬باشترین‬ ‫هەنگاو بوو بۆ چارەسەری ئەم كێشەیە‪ ،‬تا لەمەودوا ڕێكخراوەكان‬ ‫بە پێی كار و ئەو پڕۆژانەی پێشكەشی دەكەن میزانییە وەربگرن‪.‬‬ ‫بەمەش ڕێكخراوەكان ئەكتیڤ تر دەبن و پێشبڕكێ دەكەن بۆ پڕۆژەی‬ ‫باشتر‪،‬بەاڵم ئەوەی كێشەیە لێرەدا تاوەكو ئێستا ئەم یاسایە نەچۆتە‬ ‫بواری جێبەجێكردنەوە‪ ،‬بۆ دامەزراندنی فەرمانگەی كاری ڕێكخراوەكان‬ ‫لە ئەنجومەنی وەزیران‪ .‬ئێمە لە ڕێگەی لیژنەكەمان و هەم لە ڕێگەی‬ ‫سەرۆكایەتی پەرلەمانەوە جەختمان كردۆتەوە لە حكومەت كە هەرچی‬ ‫زووترە هەیكەلی ئەم فەرمانگەیە دابمەزرێنن‪ ،‬تاوەكو یاساكەش بچێتە‬ ‫بواری جێبەجێكردنەوە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬تێبینی ئەوە لەسەر رێكخراوەكان هەیە گوایە پاشكۆی حزبن و‬ ‫زۆر و بۆرن‪ ،‬بەرای تۆ تاچەند ئەم رێكخراوە ئەكتیڤ و كاریگەر بوونە‬ ‫لەسەر كۆمەڵگە؟‬ ‫و‪ :‬ڕێكخراوەكان تا ڕادەیەك بۆ مومارەسە كردنی پڕۆسەی دیموكراتی‬ ‫كاری باشیان كردووە و‪ ،‬جۆراو جۆری ئەم ڕێكخراوانەش دەاللەتی‬ ‫هەبوونی دیموكراتییە لە هەرێمی كوردستان‪ .‬بوونی ئەم رێكخراوانە ئەوە‬ ‫دەر دەخات كە ئیرادەیەك هەیە بۆ كاری ڕێكخراوەیی‪ .‬لە دوای سالی‬ ‫‪ 2003‬و هاتنی رێكخراوە نێودەوڵەتیەكان بۆ كوردستان و دروستكردنی‬ ‫پەیوەندی رێكخراوەكانمان بەو رێكخراوە نێودەوڵەتییانە وایكردووە‬ ‫ڕێكخراوەكان بە پێی تواناو پسپۆری كار بكەن‪ .‬لەگەل هەموو ئەمانەشدا‬ ‫ناتوانین هەموو ڕێكخراوەكان وەك و یەك هەڵبسەنگێنین‪ ،‬ئێمە لە خولی‬ ‫سێیەمی پەرلەمانی كوردستان هەستمان بە بۆشایی نەبوونی یاسایەك‬ ‫خاوەنی ئیمتیاز‪:‬‬ ‫ئومێد خۆشناو‬ ‫سەرنووسەر‪:‬‬ ‫ئاڤان حه‌مه‌ ساڵح‬

‫‪0750-446 1301‬‬

‫بۆ ڕێكخستنی كاری ڕێكخراوەكان كردووە‪ ،‬بۆیە لیژنەیەكی هەمیشەیی لە‬ ‫پەرلەمانی كوردستان دامەزرا بە ناوی»لیژنەی كۆمەڵی مەدەنی»یەوە‪،‬‬ ‫ئەم لیژنەیەش دواتر هەنگاوی نا بۆ دەرچواندنی یاسای ڕێكخراوی‬ ‫كۆمەڵی مەدەنی‪ ،‬كە ئەم یاسایەش یەكێكە لەو یاسایانەی جێگای‬ ‫شانازی پەرلەمانی كوردستانە‪ ،‬بە هەڵسەنگاندنی زۆربەی ئەو ڕێكخراوە‬ ‫بیانییانەی كە سەردانی كوردستانیان كردووە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬دەوترێت پەرلەمان لە ژێر هەیمەنەی حزبدایە و پەرلەمانتاران بە‬ ‫تەوجیهاتی مەكتەبی سیاسی حزبەكان كار ئەكەن‪ ،‬وەاڵمی تۆ چییە؟‬ ‫و‪ :‬ئەگەر وا بێت شتێكی ئاساییە‪ ،‬چونكە بە پێی لیست و دەنگی‬ ‫حزبەكان هاتووینەتە پەرلەمانی كوردستان‪ .‬لە وواڵتانیشدا وا باوە هەر‬ ‫حزبێك بەرنامەی خۆی كە لە كاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەكان بانگەشەی‬ ‫بۆ ك��ردووە‪ ،‬دوات��ر ئەم بەرنامەیەی لە ڕێگەی پەرلەمانتارەكانەوە‬ ‫جێبەجێدەكات بۆ خزمەتی خەڵك‪ ،‬هەروەها لە ڕێگەی ئەو حكومەتەی‬ ‫كە پێكیدەهێنی‪ .‬هەرچەندە ئێمە وەكو پەرلەمانتارانی پارتی بە ڕاشكاوی‬ ‫دەڵێم كە ئازادین لە بیروڕا و كاركردنمان وەكو كاری پەرلەمانی‪ ،‬بەاڵم‬ ‫هەندێ یاسا هەیە كە ڕەهەندی سیاسیان هەیە‪ ،‬زۆر ئاساییە كە بۆ‬ ‫چوونی حزب وەربگیرێت‪ .‬هەندی یاسای تر هەیە كە پەیوەندیان بە‬ ‫ژیانی خەڵكەوە هەیە‪ ،‬لێرەدا پەرلەمانتار وەكو نوێنەری خەڵك ئازادە لە‬ ‫دەربڕینی بیر و بۆچوونی خۆی بە بێ ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ ڕای سیاسی‪،‬‬ ‫بۆ نمونە لە دەركردنی هەندێ یاسا هەبووە لە ناو لیژنەكەمان كە هەموو‬ ‫ئەندامان هاوڕا بوون لەسەری‪ ،‬سەرە ڕای ئەوەی كە هەرئەندامە و سەر‬ ‫بە لیستێكی جیا بووە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬بۆچی تەنها پارتی و پەرلەمانتارەكانی ناڕازین بە گەڕانەوەی‬ ‫دەستور بۆ پەرلەمان‪ ،‬كەچی یەكێتی و ئۆپۆزسێون رازین بە گەرانەوەی‬ ‫دەستور؟‬ ‫و‪ :‬گەڕانەوە یاخود نەگەڕانەوەی پ��ڕۆژەی دەستووری هەرێمی‬ ‫كوردستان‪ ،‬پەیوەندی هەیە بە سازدان و هەبوونی تەوافوقی هێزە‬ ‫سیاسیەكان لە هەرێمی كوردستان‪ ،‬لە دەرەوەی پەرلەماندا لە ڕێگەی‬ ‫سەركردایەتی حزبەكانەوە ئەم ڕێككەوتنە بكرێت‪ ،‬بۆیە ئەم پرسە‬ ‫جارێكی تر لەناو پەرلەمان یەكال ناكرێتەوە‪.‬‬

‫جێگری سه‌رنووسه‌ر‪ :‬شاخه‌وان عومه‌ر سلێمان‬ ‫‪0750-448 0225‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری نووسین‪ :‬فەرەیدون بێوار‬ ‫‪0750-414 1910‬‬ ‫‪f_bewar@yahoo.com‬‬

‫ستافی پەیامنێران‪:‬‬ ‫توانا شێخانی‬ ‫شااڵو حەبیبە‬ ‫زیرەک عەبدولڕەحمان‬ ‫نه‌خشه‌ساز‪ :‬شێرکۆ‬

‫بە بڕوای من وەكو پەرلەمانتارێكی پارتی‪ ،‬دەرچوونی دەستوور‬ ‫هەموو قۆناغە یاساییەكانی خۆی بڕیوە‪ ،‬تەنها قۆناغی ڕاپرسی ماوە‪.‬‬ ‫لە خولی دووەمی پەرلەمانی كوردستاندا بە زۆرینە دەنگیان بە بەڵێ‬ ‫داوە بۆ دەستوور بە هەموو الیەنە سیاسیەكانەوە‪ ،‬كە ئێستا بەشێكیان‬ ‫بوونەتە ئۆپۆزسیۆن‪ ،‬بۆیە پێم وایە دەبێت دەستوور بچێتە قۆناغی‬ ‫ڕاپرسی‪ .‬چونكە دەستوور ئیرادەی خەڵكی كوردستانە و پێویستە‬ ‫خەڵكی كوردستان بڕیاری لێبدات‪.‬‬ ‫پ‪ :‬پەرلەمانتار دوای ت��ەواو بوونی خولەكەی بە پارەیەكی زۆر‬ ‫خانەنشین ئەكرێت‪ ،‬لەكاتێكدا پەرلەمانتار نوێنەری خەڵكە و كارمەندی‬ ‫حكومەت نییە‪ ،‬تاچەند لەگەڵ هەڵوەشانەوەی خانەنشین كردنی‬ ‫پەرلەمانتار دای؟‬ ‫و‪ :‬مەسەلەی خانەنشینی شتێك نییە كە نەگۆردرێت‪ ،‬بۆیە دەكرێت‬ ‫یاسایەك دابنرێت و بۆ خولی داهاتوو گۆڕانكاری تێدا بكرێت‪ .‬مەسەلەی‬ ‫خانەنشینی لە زۆر وواڵتی دیكە هەیە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬چەندین ساڵە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان دوا دەخرێت‪،‬‬ ‫بەاڵم پەرلەمانی كوردستان بێ هەڵوێستە‪ ،‬بۆچی؟‬ ‫و‪ :‬پەرلەمانی كوردستان بێ هەڵوێست نەبووە‪ ،‬بەڵكو بە دواداچوونی‬ ‫ك��ردووە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پارێزگاكان و لە كاتی خۆیدا‬ ‫بانگهێشتی كۆمسیۆنی بااڵی هەڵبژاردنەكانی كرد بۆ ئامادەبوونیان لە‬ ���لیژنە پەیوەندیدارەكانی پەرلەمان‪ ،‬ئەو كات كۆمسیۆن رایگەیاند كە لەبەر‬ ‫هەندێك هۆكاری فەننی ناتوانن هەڵبژاردن لە كاتی خۆی ئەنجام بدەن‪.‬‬ ‫هەروەها ماوەی كاری كۆمسیۆن كۆتای پێهاتبوو‪ ،‬بۆ چارەسەری ئەمەش‬ ‫ماوەیەكی تریان بۆ درێژكراوە‪ ،‬بەاڵم كۆمسیۆنی نۆی بەالی كەم ‪ 3‬تا‬ ‫‪ 4‬مانگی دەوێت تا شارەزایی كارەكانی دەبێت و ئامادەكاری پێویست‬ ‫ئەنجام دەدا‪ .‬ڕای ئێمەش وەك نوێنەرانی پارتی هەموو كات لەگەڵ‬ ‫ئەنجامدانی هەڵبژاردن بووین وەهیچ كات الریمان نەبووە لە هەڵبژاردن‪.‬‬ ‫هەڵبژاردن كاری كۆمسیۆنە‪ ،‬بۆیە دەبێ كۆمسیۆن ئامادەی خۆی‬ ‫دەرببڕیت‪ ،‬ئەو كاتە حكومەتیش ڕۆژێك دیاری بكات بۆ هەڵبژاردن‪،‬‬ ‫هەرچەندە هەندێك تەعدیالت ماوە لە یاسای هەڵبژاردنی پارێزگاكان‬ ‫بكرێت‪ ،‬كە ئەمەش كاری پەرلەمانی كوردستانە ئەنجامی بدات‪.‬‬ ‫ناونیشان‪ :‬هەولێر‪ -‬بارەگای مه‌کته‌بی سکرتارییه‌تی یەكێتی‬ ‫الوانی دیموكراتی كوردستان–پشت ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران‬ ‫یان له‌ رێگه‌ی ئه‌م ئیمه‌یله‌وه‌ بابه‌ته‌کانتان بنێرن‪:‬‬ ‫‪shaxawanjournalist@yahoo.com‬‬


‫شیالن عەبدولسەمەد عەبدولقادر خانەقا‪ ،‬نوێنەری حكومەتی هەرێم بۆ كاروباری بازرگانی لە ئیمارات‪ ،‬یەكێكە لەو‬ ‫ئافرەتانەی كە لەگەڵ هەموو ناخۆشیەكانی ژیان و كێشەكانی كۆمەڵگا ژیاوە و توانوێتی سەركەوتن بەدەست بێنێت و‬ ‫خزمەتی كورد بكات‪.‬‬ ‫دیمانە‪ :‬سانە سلێمان‬ ‫شیالن خانەقا كێیە؟‬ ‫لە دایك بووی ساڵی (‪)1969‬ە و دایكی كچ و كوڕێكە‪ ،‬لە‬ ‫خێزانێكی ك��وردپ��ەروەر لەدایك بووە و خەڵكی كەركووكە‪ ،‬لە‬ ‫خێزانەكەیدا كچی بچووكی مالەوەیە و پێنج خوشكی هەیە و برای‬ ‫نییە‪ ،‬دەرچووی كۆلیژی ئاداب بەشی زمانی فەرەنسییە‪ ،‬لە ساڵی‬ ‫‪ 1993‬لە بەغداد خوێندنی تەواو كردووە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ژیانی منداڵیت چۆن بووە؟‬ ‫و‪ :‬لە خێزانێك لە دایك بووم كە چەندین ناخۆشیمان بەدەست‬ ‫رژێمی بەعسەوە بینیوە‪ ،‬دوای ئەوەی لە كەركوك راگوستریان بۆ‬ ‫سلێمانی‪ ،‬لەوێ باوكم تووشی نەخۆشی بوو‪ ،‬توانای مادیمان نەبوو‬ ‫بۆ چارەسەركردنی نەخۆشیەكەی‪ ،‬لە تەمەنی (‪ )7‬ساڵی بووم‬ ‫باوكم مرد‪ ،‬بەهۆی ئەم كێشانەوە من تەنیا خۆم هاوكاری خۆم‬ ‫كردووە‪ ،‬بەهۆی ئەوەی خوشكەكانم چووبوونە رێگای خۆیان‪ ،‬لەگەڵ‬ ‫ئەوەش هەر لە منداڵییەوە منداڵێكی بەجووڵە بووم‪ ،‬خەونی ئەوەم‬ ‫هەبوو بەردەوام كار بكەم و سەركەوتوو بم‪ .‬ئێستاش كە ئافرەتێكی‬ ‫ئیشكەرم لێ دەرچووە‪ ،‬دەتوانم خزمەتی الیەنێكی كۆمەڵگا بكەم‪،‬‬ ‫سوپاسی ئەو رۆژە قورسانە دەكەم‪.‬‬ ‫پ‪ :‬گەنجەكانی ئێستا چۆن دەبینیت لە رووی هەوڵدان بۆ‬ ‫خەونەكانیان‪ ،‬بە بەراورد لەگەڵ گەنجاكانی پێشوو كە لە ژێر دەستی‬ ‫رژێمی بەعس بوون؟‬ ‫و‪ :‬بەردەوام ووتەیەك ئارستەی گەنجان دەكەم كە بەعەربیەكەی‬ ‫دەڵێت «ئەوەی رۆژێك لەتۆ گەورەتر بێت ساڵێك لە تۆ زیاتر‬ ‫دەزانێت»‪ ،‬بۆیە باشترە جیلی ئێستا گوێ لە گەورەكان بگرن‬ ‫و بزانن كە چۆن دروست بووین‪ ،‬چونكە ئەوەی ئێمە بینوومانە‬ ‫ل�������ەو‬ ‫ئێوە نەتاندیوە‪ ،‬ب��ەاڵم ئێمە توانیمان سود‬ ‫راب���ردووە تاڵە وەربگرین‪ ،‬بۆیە ئێوەش‬ ‫هەوڵدەن ئەم سەردەمە پڕ لەزانیارییە‬ ‫لە دەست خۆتانی مەدەن و فریای‬ ‫پێشكەوتنەكان بكەون‪.‬‬ ‫پ‪ :‬بەحوكمی ئ��ەوەی تۆ‬ ‫ل��ە ئ��ی��م��ارات نیشتەجێی‪،‬‬ ‫زانیارییەكی باشت هەیە لە‬ ‫ب��ارەی ژیانی گەنجەكانی‬ ‫ئ�����ەوێ‪ ،‬ئ��ای��ا م����اف و‬ ‫ئیمتیازەكانی هەر گەنجێك‬ ‫لەو واڵتە چییە؟‬

‫و‪ :‬جیاوازی لە نێوان ئەو دوو كۆمەڵگایە هەیە‪ ،‬ئەوان هەر ‪30‬‬ ‫ساڵێك دەبێت دروست بوون‪ ،‬لەگەڵ ئەوەش گەنجەكانی ئەوێ‬ ‫واڵتەكەیان خۆشدەوێ‪ ،‬بیردەكەنەوە ئەگەر هەوڵی كاركردن و‬ ‫فێربوونی زانیاری نەدەن وەاڵتەكەیان دوادەك��ەوێ‪ .‬لەوێ بیمەی‬ ‫تەندروستی هەیە بۆ هەر تاكێكی كۆمەڵگا كە لەدایك دەبێ‪،‬‬ ‫كەگەیشتە قۆناغی گەنجی‪ ،‬حكومەت خانوو یان زەوی پێدەبەخشێ‬ ‫تا كار دەدۆزنەوە‪ ،‬سیستەمی بانكیان زۆر بەهێزە بۆ پێدانی قەرز‬ ‫بەبێ خستنەسەری زیادە بە گەنجەكان‪ ،‬كەچی حكومەتی ئێمەش‬ ‫دەستی پێكردووە سلفەی عەقارات و سلفەی زەواج بەگەنجەكان‬ ‫بدات‪ ،‬بەاڵم ئەوان لەو روانگەوە زۆر پێشكەوتووترن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬هۆكاری ئەوە چییە زۆرێك لە گەنجی ئێمە هەوڵدەدات مووچە‬ ‫خۆری حكومەت بێت؟‬ ‫و‪ :‬بەهۆی ئەوەیە كە تاوەكو ئەمرۆ ئێمە كارمان لەسەر دروست‬ ‫بوونی تاك نەكردووە‪ ،‬پێوستە هەموو خێزانێك كاتی منداڵەكەی‬ ‫دەگاتە ئەو تەمەنەی هەست بەبوونی خۆی دەكات لەناو كۆمەڵگا‪،‬‬ ‫بیخاتە سەر كار كردن‪ ،‬ئەگەر پێوستی بە پارەش نەبێت‪ ،‬بۆ نموونە‬ ‫من ئێستا كچەكەم دەخوێنی و هاوینانیش كار دەكات‪ ،‬ئەم كاركردنە‬ ‫وا لەگەنج دەكات پشت بەخۆی ببستێت و پێوستی بە دایك و باوك‬ ‫یان حكومەتەكەی نەبێت بۆ ئەوەی بەخێوی بكات‪.‬‬ ‫پ‪ :‬كچەكانی الی خۆمان چۆن دەبینیت لە هەوڵدان بۆ سەركەوتن‬ ‫و گەیشتن بە خەونەكانیان؟‬ ‫و‪ :‬لە كۆمەڵگای رۆژهەاڵتی ناوەڕاست خەونی دووەمی كچەكان‬ ‫ئەوەیە دوای تەواوكردنی خوێندن شوو بكەن‪ ،‬ئەمەش خەونێكی‬ ‫جوان و راستە‪ ،‬هەموو كچێك حەقی خۆیەتی هەستی دایكایەتی‬ ‫هەبێت‪ ،‬بەاڵم هەموو كات نابێت ژیانی هاوسەرگیری ببێتە ئامانجی‬ ‫ژیان‪ ،‬بۆیە پێوستە خەونی كچانی كورد زۆر لەوە گەورەتر بێت‪.‬‬ ‫لەگەڵ ئەوەش لە ئێستایە كچانی سەركەوتوو لەبواری جیاجیا‬ ‫دەبینم‪( .‬قاسم ئەمین) یەكێكە لە ناودارانی كورد كە بە رەچەڵك‬ ‫خەڵكی شارەزوورە‪ ،‬لە ساڵی هەشتاكان لە میسر بووە‪ ،‬دەڵێت‬ ‫«ئەو ئافرەتە الدێی كە لە گووندەكان دەژیت و خوێندەواری‬ ‫نییە و كاری جوتیاری دەك��ات‪ ،‬زۆر زیرەكتر و عاقڵترە‬ ‫لە ئافرەتی چینی بۆرجوازییەكانی ئێمە كە خوێندەوارن‬ ‫و زمان فێر بوون‪ ،‬كەچی دوای تەواو بوونی خوێندن‬ ‫وەستاون و هیچ بەرهمێكیان نییە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬بابەتی باسكردنی توندوتیژی دژ بەژنان لە شوێنی‬ ‫نیشتەجی بوونی تۆ كە دەكاتە ئیمارات‪ ،‬بەهەمان جۆرە‬ ‫كە لە كوردستان هەیە؟‬ ‫و‪ :‬بێگومان لەوەیش توندوتیژی هەیە‪ ،‬بەاڵم وەكو‬ ‫كوردستان نییە‪ ،‬بەراستی من سەرم لەوە سورماوە‬ ‫لە كوردستان ئەو بابەتە زیاد لەپێوست گەورە‬ ‫ك��راوە‪ ،‬چونكە زۆر موبالەغەی تێكراوە‪،‬‬ ‫من زۆرج��ار گوتوومە ئەمە دەستێكی لە‬ ‫پشتەوەیە‪ ،‬خەڵكێكی زۆر و راگەیاندنێكی‬ ‫باش لەم واڵتە سەرقاڵی گەورەكردنی‬ ‫ئەو بابەتەن‪.‬‬

‫فەیسەڵ خەلیل‬

‫شیالن خانەقا‪ ،‬نوێنەری حكومەتی هەرێم بۆ كاروباری بازرگانی لە ئیمارات‪:‬‬ ‫لە ئیمارات بیمەی تەندروستی هەیە بۆ هەر تاكێكی كۆمەڵگا كە لەدایك‬ ‫دەبێ‪ ،‬كەگەیشتە قۆناغی گەنجی‪ ،‬حكومەت خانوو یان زەوی پێدەبەخشێ‬

‫نیگەرانییەكانی‬ ‫یەكێتی و پارتی و‬ ‫گۆڕان‬ ‫سەیرترین دیاردە لەو هەرێمەی ئێمە كە لە بواری سیاسەت‬ ‫دەبینرێت‪ ،‬دروستكردنی تەنگەژەیە‪ ،‬تۆ ئەگەر تێبینی بكەیت‪،‬‬ ‫لەساڵێكدا چەند جارێك تەنگەژەیەك دروست دەكرێت‪ ،‬كە‬ ‫دڵەراوكێی گەورە لە نێو خەڵكدا دروست دەكات‪ ،‬كە دیقەتی‬ ‫وردەكاریەكەشی دەدەیت‪ ،‬ئەو تەنگەژەیە لە بنەرەتدا ئەو‬ ‫وجودەی نییە‪ ،‬كە لەسەر زاری سیاسییەكان و دەزگاكانی‬ ‫راگەیاندن باسی لێوە دەكرێت‪ ،‬بۆیە هەركاتێك دەزانیت ئەو‬ ‫هەرایە ئیعالمییە نامێنێت و واڵت ئاوەدان و شامی شەریفە‪ ،‬هیچ‬ ‫كێشەیەك لە ئارادانییە‪.‬‬ ‫چ ئەو حزبانەی دەسەاڵتیان بەدەستەوەیە‪ ،‬چ ئەوانەی‬ ‫خۆیان بە ئۆپۆزسیۆن دەزانن درێغیان لە دروستكرنی ئەو جۆرە‬ ‫تەنگەژانە نەكردووە‪ ،‬زۆرجار حزبەكانی دەسەاڵتدار‪ ،‬پەنا بۆ‬ ‫ئەو جۆرە تەكنیكە دەبن‪ ،‬هەندێك جار لە ناو ئەو تەنگەژانە‬ ‫دا مرۆڤ كە گوێیان لێدەگرێت وا هەست دەكات‪ ،‬هەموو كورد‬ ‫لە لێواری مەرگە‪ ،‬یان كورد هەموو دونیای دوژمنە و هەتیوی‬ ‫گەردوونە‪ ،‬ئاخر بنەرەتی كێشەكە وەها نییە و مەسەلەكە بەو‬ ‫قەبارەیە نییە‪.‬‬ ‫ئەو الیەنانەی كە خۆشیان بە ئۆپۆزسیۆن دەزانن لەو تەمەنە‬ ‫كورتەی خۆیان زۆرجار بێ بوونی ئەرزیەتێكی گونجاو سیناریۆیان‬ ‫دروستكردووە‪ ،‬هێندەش بە جددی لە رووی راگەیاندنەوە كاری‬ ‫كردووە‪ ،‬كە مرۆڤ گوێیان لێ رادەگرێ وای بەخەیاڵ دادێت‪،‬‬ ‫چەند چركەیەك نابات حكومەت دەروخێت و یان لە بەدیلی‬ ‫ئەوەش هێزەكان بۆ شەڕ بەرۆكی یەكتر دەگرن‪ ،‬پێموایە‬ ‫دروستكردنی ئەو جۆرە كەشانە دوو شتیان لێدەخوێنرێتەوە‪،‬‬ ‫یەكەم ئیستغاللكردنی باری دەروونی ئەو خەڵكەیە كە زۆر‬ ‫مەینەتی لە شەڕەكانی دەرەوە و ناوەوە بینیوە‪ ،‬ئەگەر ئەمەش‬ ‫وا نەبێت‪ ،‬ئەوا خوێندنەوەی دووەم ئەوەیە كە سیاسەتی ناوخۆ‬ ‫و دەرەوە لە سەر ئەساسێكی پتەو دانەمەزراوە‪ ،‬بۆ نموونە»‬ ‫كەتۆ لە چوارچێوەی دەستوور لەگەڵ بەغدا رێكەوتنی بۆچی تا‬ ‫ئێستا كۆمەڵێك كێشەت ماوە‪ ،‬بۆ دەبێت ساڵی چەند جارێك‬ ‫بڵێیت من لەگەڵ بەغدا لەتەنگەژەم» ئەم قسەیەم بۆ دەسەاڵتە‪،‬‬ ‫یان «تۆ كە بەشداریت لە هەڵبژاردن كردووە و رێژەیەكی زۆرت‬ ‫لەدەنگ هێناوە‪ ،‬بۆ ساڵێك دواتر دەستدەكەی بە سیناریۆ‬ ‫دروستكردن» ئەم قسەیەم بۆ ئەوانەیە كە دەڵێن ئۆپۆزسیۆنین‪.‬‬ ‫ئێستا هەر لەو چوارچێوەیەدا كێشەیەكی تر هەیە‪ ،‬ئەویش‬ ‫پەیوەندییەكانی گۆڕانە‪ ،‬كاتێك گۆڕان لەگەڵ پارتی دادەنیشێت‪،‬‬ ‫دەڵێن یەكێتی نیگەرانە‪ ،‬كاتێكیش یەكێتی لەگەڵ گۆڕان‬ ‫دادەنیشێت دەڵێن پارتی نیگەرانە‪ ،‬من پێموایە ئەو نیگەرانییە‬ ‫لەوە نییە كە الیەنێكی نوێ دەیەوێت پەیوەندی دروست بكات‪،‬‬ ‫بەڵكو زیاتر هۆی ئەوەیە كە لە كوردستان السەنگیەكی سیاسی‬ ‫بە هۆی چەند شكستە یەك لە دواییەكەی یەكێتی دروست‬ ‫بووە‪ ،‬ئێستایش كە گۆران دروست بووە‪ ،‬نیگەرانییەكە لەوەدایە‬ ‫هاوكێشەی هێزەكان چۆن دەبێت‪ ،‬رەنگە گۆڕان لەو نیگەرانییە‬ ‫كە باس دەكرێت سوودمەند یەكەم بێت‪ ،‬بەدووریش نازانرێت‬ ‫خۆی لە رێگای راگەیاندنەوە لە پشت گەورەكردنی باسی‬ ‫نیگەرانییەكان بێت و ئەمەش وەك فشارێك بەكاربهێنێت‪.‬‬


pirs 164 web