Page 1

EXODUS

bijbelstudie

Menen – van september 2017 tot …


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Voorafgaand aan de 10e plaag:

Voortdurende oppositie van Farao/Egypte vs. Jahweh

Evolutie doorheen 9 voorgaande plagen: 

Van groeiend ongemak Naar grotere kans op de dood

 iets vreselijks staat te gebeuren…


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Veel herhaling v/d gebeurtenissen rond 10e plaag   

 

Voorzegd in Ex. 11 Eerste instructies voor Pascha in Exodus 12:1-13. Dan nog meer instructies voor het Paschafeest en het feest dat ermee samengaat: feest v/d ongezuurde broden (Ex. 12:14-28) De 10e plaag wordt echt uitgevoerd in Exodus 12:29-42, gevolgd door de uittocht Van Ex.12:42 tot in Ex.13 krijgen we:  de instelling v/h Pascha (‘nadere bepalingen’)  en het Feest v/d ongezuurde broden (wet o/d eerstgeborenen)


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Merk op:

Tot nog toe werd Israël voor de plagen bewaard door rechtstreekse interventie van Jahweh

Maar nu is hun veiligheid en welzijn afhankelijk van hun gehoorzaamheid aan Zijn instructies 

ook al blijven ze van Hem afhankelijk


Indeling Ex.12:1-20 (herhaling) Alec Motyer, pag.129 

Pascha (Ex. 12:1-14) 

A1 Nieuw begin (v.2)  B1 Het lam (v.3-11) 

C Jahweh, de rechter (v.12)

B2 Het bloed van het lam (v.13) A2 Altoosdurende herdenking (v.14)

Feest vd ongezuurde broden (7 dagen) (Ex.12:15-20) 

A1 Zeven dagen geen zuurdesem (v.15)  B1 Twee speciale dagen (v.16) 

B2 Twee speciale dagen (v.18) A2 Zeven dagen geen zuurdesem (v.19-20)

C de betekenis (v.17) op deze dag leid Ik uw legerscharen uit


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene

Deze gebeurtenissen worden de kern voor drie rituelen in Israël:

Gods aanspraak op de eerstgeborene (13:1-2, 11-16)

het pascha (12:1-13, 21-28, 40-51)

Het feest van de ongezuurde broden (12:14-20; 13:3-10).


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Ex.12:11:

 

“En zo moet u het eten: uw middel omgord, uw schoenen aan uw voeten en uw staf in uw hand. U moet het met haast eten, het is Pascha voor de HEERE.”

Dit was alarmfase rood:  

Met haast = haastig Met haast = zeer bewust van gevaar, uiterst alert

Motyer: “voor het Pascha konden ze Egypte niet verlaten, na het Pascha konden ze er niet meer blijven”


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Ex.12:11:

 

“En zo moet u het eten: uw middel omgord, uw schoenen aan uw voeten en uw staf in uw hand. U moet het met haast eten, het is Pascha voor de HEERE.”  

= Conclusie van Ex.12:3-11 Eerste vermelding van het woord “Pascha”  Geen uitleg  Maar zie wel 12:23,27  voorbijgaan 

Hebr. voor ‘Pascha’ = pesah; Hebr voor ‘voorbijgaan’ = pasah

Doorheen de schrift: de term voor de viering van Israëls verlossing uit Egypte


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Ex.12:11:

 

“En zo moet u het eten: uw middel omgord, uw schoenen aan uw voeten en uw staf in uw hand. U moet het met haast eten, het is Pascha voor de HEERE.” 

Het pascha:  Niet in de eerste plaats over verlossing van Israël  Ook niet eerst over de vernedering van Farao & Egypte 

Maar… Belangrijkste doel = de verheerlijking van Jahweh


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Ex.12:12-13

“Want Ik zal in deze nacht door het land Egypte trekken en alle eerstgeborenen in het land Egypte treffen, van de mensen tot het vee. En Ik zal aan al de goden van de Egyptenaren strafgerichten voltrekken, Ik, de HEERE. En het bloed zal u tot een teken zijn aan de huizen waarin u verblijft. Als Ik het bloed zie, zal Ik u voorbijgaan en er zal geen plaag onder u zijn die verderf teweegbrengt, als Ik het land Egypte zal treffen.”

Nieuw deeltje:   

niet meer wat Israël moet doen als voorbereiding Wel: beschrijving hoe de HERE door Egypte zal gaan, Hij is soeverein Pascha is bescherming voor Israël en oordeel voor Egypte


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Ex.12:12-13

Vermelding v/d goden van Egypte   

“Want Ik zal in deze nacht door het land Egypte trekken en alle eerstgeborenen in het land Egypte treffen, van de mensen tot het vee. En Ik zal aan al de goden van de Egyptenaren strafgerichten voltrekken, Ik, de HEERE. En het bloed zal u tot een teken zijn aan de huizen waarin u verblijft. Als Ik het bloed zie, zal Ik u voorbijgaan en er zal geen plaag onder u zijn die verderf teweegbrengt, als Ik het land Egypte zal treffen.”

Zie geestelijke dimensie in strijd Farao-Jahweh Zie wijzen, geleerden, tovenaars uit 7:11: eig. tempelpriesters “gerichten”: de HERE houdt zijn belofte uit 6:5b

Let op de vele “Ik”


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Ex.12:12-13

“Want Ik zal in deze nacht door het land Egypte trekken en alle eerstgeborenen in het land Egypte treffen, van de mensen tot het vee. En Ik zal aan al de goden van de Egyptenaren strafgerichten voltrekken, Ik, de HEERE. En het bloed zal u tot een teken zijn aan de huizen waarin u verblijft. Als Ik het bloed zie, zal Ik u voorbijgaan en er zal geen plaag onder u zijn die verderf teweegbrengt, als Ik het land Egypte zal treffen.”

12:12b: “Ik, de HERE” 

= “Ik ben de HERE”

Benadrukt Zijn identiteit, wie Hij is

Hij zal “slaan” / “treffen”  

Vgl. 2:11: Egyptenaar slaat Israëlitische slaaf 2:12: Mozes slaat als antwoord


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene Ex.12:12-13

 

“Want Ik zal in deze nacht door het land Egypte trekken en alle eerstgeborenen in het land Egypte treffen, van de mensen tot het vee. En Ik zal aan al de goden van de Egyptenaren strafgerichten voltrekken, Ik, de HEERE. En het bloed zal u tot een teken zijn aan de huizen waarin u verblijft. Als Ik het bloed zie, zal Ik u voorbijgaan en er zal geen plaag onder u zijn die verderf teweegbrengt, als Ik het land Egypte zal treffen.”

Israël: beschermd door het bloed Dit bloed = “tot een teken” 

= uiterlijk symbool van een geestelijke realiteit  nl: het volk in de huizen met bloed, behoort bij Jahweh  Het bloed maakt hen niet zo, maar toont dit wel


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Ex.12:14 “Deze dag moet voor u een gedenkdag worden. U moet hem vieren als een feest voor de HEERE. U moet hem vieren als een eeuwige verordening, al uw generaties door.” 

1. gedenkdag  herinnering a/d slavenstaat en de wonderlijke verlossing

2. feest  ook wel feestelijke samenkomst of pelgrimsfeest; Israël wordt samengeroepen om voor Gods aangezicht te verschijnen (vgl. Ex.23:14-17)

3. eeuwige verordening  of ‘wet’/’regel’/’instelling’; dit is van blijvend bindende aard (Zie ook 12:24 en 13:10)


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Latere generaties herdenken deze gebeurtenis Want Jahweh verloste hen met sterke hand (13:3,9,16)

Door elk jaar 7 dagen feest v/d ongezuurde broden (12:14-20; vgl. 13:3-10)  Betekenis ivm de haast v/h vertrek hier (12:34,39)

Elk Pascha zal dan de start zijn van 7 dagen feest  Via eten van een eenjarig lam (12:24-27)

Elk eerstgeboren mannelijk dier zal voor de HERE zijn  13:11-16


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Pascha = sterkste OT voorbeeld van verlossing 

“In de viering van Pascha en Feest van de ongezuurde broden, gaat Israël uit in nieuwheid van leven, bevrijd, verlost van de dood en gereinigd” (Houtman)

Ze zijn verlost én gewijd om een heilige natie te worden 

Eerste stap naar een verbondsrelatie met de HERE

Van slaven tot koninklijke priesters voor de Ene ware God


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene

Ex.12:14-20 – feest v/d ongezuurde broden

Dit feest is nauw verbonden met het Pascha, maar wordt er toch van onderscheiden

Je vindt beide namen om naar hetzelfde feest te verwijzen, zowel in OT als NT 

Bijv. Ez.45:21 of Mat.26:17


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Ex.12:14-20 – feest v/d ongezuurde broden 

Zuurdesem:  De haast v/h vertrek  Ook: onzuiverheid en onreinheid wegdoen, want sluit uit van religieuze dienst 

het hele huishouden moet rein en zuiver van hart zijn

Maar ook: heel nieuw leven, niets v/h oude meenemen!  Niet alleen het volk moest uit Egypte, maar Egypte moest ook uit het volk

Vgl. Lk. 12:1: zuurdesem  huichelarij v/d farizeeën 1Kor.5:7: wat je moet wegdoen Vgl. Ps.73:21 ‘toen ik in mijn hart verbitterd was’

 


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Ex.12:14-20 – feest v/d ongezuurde broden Instructies voor toekomstige herdenkingen   

Jaarlijkse 7-daagse feesten Belangrijkste kenmerk: ongezuurde broden ‘altoosdurende inzetting’, zie vs. 14 & 17 Alle zuurdeeg moet a/h begin v/h jaarlijkse feest worden weggedaan uit elk huis  Wie zich hier niet aan houdt: 

(12:15) ‘zal worden uitgeroeid’  lett. “Worden afgesneden”  zet zz. eigenlijk buiten de heilige natie

Geen verschil vreemdeling – in het land geboren (12:19 +12:49)


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Ex.12:14-20 – feest v/d ongezuurde broden Instructies voor toekomstige herdenkingen   

Dit feest moet een blijvende, altoosdurende inzetting zijn Pascha is niet maar een gebeurtenis Voortaan behoort het tot hun collectief geheugen en moeten ze het hun kinderen leren (12:26-27) Niet alleen: “dit heeft God gedaan”, maar ook “dit blijft Hij doen”  Zie bijv. de ‘nacht van waken’ in 12:42  dit moeten ze blijven gedenken, alsof ze zelf bevrijd werden


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Ex.12:15 “Zeven dagen moet u ongezuurde broden eten. Meteen op de eerste dag moet u het zuurdeeg uit uw huizen wegdoen, want ieder die iets gezuurds eet, van de eerste tot de zevende dag, die persoon moet uit Israël worden uitgeroeid.”   

Alleen brood zonder zuurdesem in de feestperiode Alle zuurdesem uit hun huizen ( niet per ongeluk toch zuurdesem gebruiken) Feest moet 7 dagen duren ( volkomenheid?)


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Ex.12:15 “Zeven dagen moet u ongezuurde broden eten. Meteen op de eerste dag moet u het zuurdeeg uit uw huizen wegdoen, want ieder die iets gezuurds eet, van de eerste tot de zevende dag, die persoon moet uit Israël worden uitgeroeid.”  

“uitgeroeid”  eig. “afgesneden” Vaak gebruikte term in de Torah (bijv. Lev.17:10; 20:3,5,6)  Alg. betekenis: je wordt niet langer gezien als behorend tot de verbondsgemeenschap van Israël en ontvangt dus ook geen van de daarmee verbonden zegeningen meer  Maar… Ex.31:14, link met ter dood gebracht! Zeer ernstige bestraffing toont het belang v/d voorschriften


Plaag 10: dood v/d eerstgeborene 

Ex.12:16 “Op de eerste dag moet er een heilige samenkomst zijn, en ook moet u een heilige samenkomst hebben op de zevende dag. Geen enkel werk mag op die dag gedaan worden. Alleen dat wat door iedere persoon gegeten wordt, mag door u klaargemaakt worden.”  

 

‘heilige samenkomst’: 17 keer in Torah (waarvan 11 in Lev.23) = technische term voor een godsdienstige samenkomst op de Sabbat of andere geheiligde, gewijde dagen Zeer streng verboden dan te werken, blijkt uit de Hebreeuwse uitdrukking (absolute negatie) Vgl. latere sabbatsinstelling (Ex.20:8-11)

Profile for jan leplae

Exodus 12 vers 12 tot 17: feest van de ongezuurde broden - Niets van het oude leven gaat mee  

Bijbelstudie over het Exodus 12 en het Feest van de Ongezuurde broden. Een heel nieuw begin dat ze tot in latere generaties zullen herdenke...

Exodus 12 vers 12 tot 17: feest van de ongezuurde broden - Niets van het oude leven gaat mee  

Bijbelstudie over het Exodus 12 en het Feest van de Ongezuurde broden. Een heel nieuw begin dat ze tot in latere generaties zullen herdenke...

Profile for janleplae
Advertisement