Page 1

‫№‬

‫№‬

‫№‬

‫ل‪6‬‬

‫لێکدانەوە بۆ نووسین و دەڕبڕینی‬ ‫میدیاکانی کوردی‬

‫دەوڵەتى کوردى‬ ‫هدروستبوونى‬ ‫بەدوور نازانرێت ل‪5‬‬

‫ئارسن فینگەر ‪ :‬مان یونایتد پاڵێوراوى‬ ‫سەرەکییە بۆ بەدەست هێنانى خولی ئینگلتەرا‬ ‫ل‪7‬‬

‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات № سێشەممة № ‪/30‬رەزبەر‪ 2713/‬کوردی № ‪ 2013/ 10/22‬زایینی № ساڵی ‪ 8 № 32‬الپەڕە № ژماره‪768 :‬‬

‫ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق‪:‬‬

‫№ ‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کوتلەکانى ناو پەرلەمان نەگەنە ڕێکەوتن هەڵبژاردن دوادەکەوێت‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫ل��ەب��ەرئ��ەوەى ی��اس��اى ه��ەڵ��ب��ژاردن‬ ‫یاسایەکى هەستیارە لە داهاتوودا‬ ‫ژم��ارەى کورسیەکانى تێدا ڕەچاو‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫دەک����رێ دەب��ێ��ت��ە پ��ێ��گ��ەی��ەک بۆ‬ ‫دام��ەزران��دن حکومەتى داه��ات��ووى‬ ‫د‪ .‬م��ەح��م��ود ع��وس��م��ان‪،‬ئ��ەن��دام��ى و شیعەش ناکۆکیان هەیە لەسەر پرۆژە‬ ‫ئ��ەن��ج��وم��ەن��ى ن��وێ��ن��ەران��ى ع��ێ��راق لە یاساى هەڵبژاردن وەکو لە مەسەلەی‬ ‫عێراق‪ ،‬وەک ک��ورد پێداگرى لەوە‬ ‫دیدارێکى تایبەتى ~ ئاماژە چۆنیەتی دابەش کردنی کورسیەکان «‪.‬‬ ‫دەکەین عێراق بکرێتە یەک بازنەى‬ ‫بۆ ئەوە دەکات « سەردانى مالیکی بۆ د‪ .‬مەحمود عوسمان‪،‬ئەندامى ئەنجومەنى‬ ‫هەڵبژاردن ‪ ،‬چونکە سودێکى زۆرى‬ ‫نوێنەرانى عێراق بە ~ ڕاگەیاند‬ ‫هەیە لەم کاتەدا بۆ کورد ‪.‬‬ ‫ئەمەریکا پەیوەندی بە سووریاوەهەیە سەبارەت بە یاسای هەڵبژاردنەکان ئەو‬ ‫وتیشى عەرەبەکان پشتیوانى لە‬ ‫هەروەها‬ ‫ه��ەوڵ��دەدرێ��ت کە پ��رۆژە یاسا نوێکە‬ ‫کە‬ ‫کورد ناکەن‪ ،‬باس لەوە دەکەن‬ ‫��ەوەی‬ ‫�‬ ‫��ردن‬ ‫�‬ ‫ک‬ ‫�ی‬ ‫�‬ ‫�ای‬ ‫�‬ ‫�اس‬ ‫�‬ ‫ئ‬ ‫�ەی‬ ‫�‬ ‫�ەل‬ ‫�‬ ‫�ەس‬ ‫�‬ ‫م‬ ‫ب��ۆ‬ ‫جێبەجێ بکرێت و گفتوگۆی لەبارەوە‬ ‫دەکەین ئەگەر گەشتینە ئەنجامێک ئەوە‬ ‫مەرجەعیەتیان داواى ئەوە دەکات‬ ‫پەیوەندیەکانی نێوانیانە»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات « سوننە باشترە و ئەگەر نەشگەیشتینە هیچ‬ ‫کە هەڵبژاردن بە فرە بازنەى ئەنجام‬ ‫بدرێ کوتلەى عەرەبى بە سوننە و‬ ‫بەڕێوەبەرى ڕاگەیاندى وەزارەتى کاروبارى کۆمەاڵیەتى‪:‬‬ ‫شیعەوە لەگەڵ فرە بازنەیدان‪.‬‬ ‫النە محەمەد وتى گەر هاتوو پرۆژە شێوەى فرە بازنەىکورد بڕیارى یەک‬ ‫ی��اس��اى ه��ەڵ��ب��ژاردن تپپەڕێت بە هەڵوێستى دەدات‪.‬ل‪4‬‬

‫کێشەکانی سووریا زیان بەعێراق گەیەنێت‬

‫‪5800‬کەس سودمەند بوون لە قەرزى بچوک‬

‫№‬

‫تاهیر عەبدوڵاڵ‪ ،‬جێگری پارێزگاری هەولێر‪:‬‬

‫تایبەت بە ~‬

‫تاهیر عەبدوڵاڵ‪ ،‬جێگری پارێزگاری‬ ‫ه��ەول��ێ��ر ل���ە دی���دارێ���ک���ى ت��ای��ب��ەت��ى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئەوە دەک��ات «‬ ‫بۆ بنەبڕکردنی کێشەی نیشتەجێبوون و‬ ‫نەهێشتنی دیاردەی کرێچێتی ئێستا لە‬ ‫بەرنامەدایە ‪ 5000‬یەکەی نیشتەجێبوون‬ ‫دروست کراوە بۆ خەڵکانی کەم دەرامەت‬ ‫و خەڵکی داهات سنووردار»‪.‬‬ ‫تاهیر عەبدوڵاڵ‪ ،‬جێگری پارێزگاری‬ ‫هەولێر بە ~ ئازادى ڕاگەیاند‬ ‫دەبێت هەوڵبدەین لەو کۆنگرەیەدا کە‬ ‫هەولێر کرا بە پایتەختی گەشتیاری‬ ‫واڵتانی عەرەب و هەروەها هەوڵ بدەین‬ ‫برەو بدەین بە پەیوەندی ئابووری هەرێم‬ ‫لەگەڵ واڵتانی عەرەبی و هەروەها بێجگە‬ ‫لەو تێکەاڵو بوونە کەلتووریەی کە هەیە‬ ‫لە نێوان کورد و واڵتانی عەرەبی دەبێت ‪1\1‬ەوە دەست پێدەکات تا کۆتایی ساڵ‬ ‫زیاتر بکرێت ‪ ،‬کە هەموو ئەوانەی باسمان ب��ەردەوام دەبێت ‪ ،‬بەشێک لەوانە ئەو‬

‫№‬

‫کرد لە هەرێمدا بوونیان هەیە لە نێوان‬ ‫هەموو نەتەوەکان بە تایبەتی کورد‬ ‫و ع��ەرەب‪ ،‬بۆیە هەولێر زۆر شیاوە بۆ‬ ‫ئەوەی بکرێت بە پایتەختی گەشتیاری‬ ‫بۆ ساڵی ‪. 2014‬‬ ‫لەبارەى ئامادەکارى بۆ ئەوە هەولێر بکەنە‬ ‫پایتەختی گەشتیاری ناوبراو وتیشى‬ ‫ئێمە هەندێک چاالکیمان هەیە کە لە‬

‫وەزارەتی شارەوانی ‪:‬داری کالیپتۆس قەدەغەدەکات‬

‫ڕێکخراوە ژینگەیەکانى کوردستان‪:‬هەریەکەیەکی ئیداری ئەو دارە ببرێت‬ ‫داوای یاسایی لەسەر تۆماردەکەین‬

‫№‬

‫لە فەرمانگەکانی سلێمانیدا‪ ،‬لیژنە بۆ چاودێری و‬ ‫بەدواداچوونی زیادەڕەوی پێکدەهێنرێت‬

‫و لەکاتی روودان��ی هەر زیادەڕەوییەکدا‬ ‫بەزووترین کات یەکە ئیدارییەکان ئاگادار‬ ‫بکەنەوە و بۆ البردنی زیادەڕەوییەکان‬ ‫هاوکاریان بکەن‪.‬‬

‫یەکەیەکى ئ��ی��دارى ت��ۆم��ار دەک��ەی��ن کە‬ ‫دەستبکات بە بڕینەوەى ئەو دارانە»‪.‬‬ ‫شوان جاف‪ ،‬سەرۆکى فیدراسیۆنى ڕێکخراوە‬ ‫ژینگەیەکانى کوردستان بە ~‬ ‫ڕاگ��ەی��ان��د دارى کالیپتۆس ببڕینەوە‬ ‫نزیکەى لە ‪%5‬ى سەوزاى خۆمان لە دەست‬ ‫دەدەین‪.‬‬ ‫دەستەى پاراستن و چاککردنى ژینگەى‬

‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات دارى کالیپتۆس‬ ‫گرفتە ژینگەیەکەیان ئەوەندە گەورە نییە‬ ‫ئێمە لێیان بترسین و بیانبڕینەوە‪ ،‬وەک‬ ‫خۆمان دواى یاساى لەسەر هەر یەکەیەکى‬

‫ئیدارى تۆمار دەکەین کە دەستبکات بە‬ ‫بڕینەوەى ئەو دارانە‪.‬‬ ‫لەبارەى ڕێ��ژەى ڕووب���ەرى س��ەوزاى لە‬ ‫هەرێمى کوردستان سەرۆکى فیدراسیۆنى‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوە ژینگەیەکانى کوردستان‬ ‫ئەوەخستەڕوو بە پێى ئەو زانیاریانەى‬ ‫وەرمان گرتووە لە پارێزگاکان پارێزگاى‬ ‫دهۆک ڕووب��ەرى س��ەوزاى ‪3.8‬ڕووب��ەرى‬ ‫سەوزاى لە هەولێر ‪6.8‬ڕووبەرى سەوزاى‬ ‫لە سلێمانى ‪9.8‬ئ��ەم��ان��ە ژم���ارەن لە‬ ‫پارێزگاکانى هەرێم وەرمانگرتووە دەتوانین‬ ‫بلێن ڕووب����ەرى س���ەوزاى ل��ە هەرێمى‬ ‫کوردستان «‪ »6,81‬بە پێى ستانداردى‬ ‫جیهانى ئەم ڕێژەیە گونجاو نییە‪ ،‬بە پێى‬ ‫ستانداردى نێودەوڵەتى دەبێت ڕێژەى‬ ‫سەوزاى هەموو شارێک لە‪ %15‬بۆ ‪%25‬‬ ‫بێت‪ .‬ل‪3‬‬

‫هاوکات تەئکید ک��رای��ەوە کە پێویستە‬ ‫بەشی یاسای فەرمانگەکان زیاتر ئەکتیڤ‬ ‫سەر‬ ‫بن و هەر کەسێک زیادەڕەوی کردە‬ ‫محەمەد مەال حەسەن‪ ،‬قائیمقامی قەزای خانەقین‪:‬‬ ‫موڵکی گشتی‪ ،‬سکااڵی لەسەر تۆمار‬ ‫بکەن و تەنیا بەالبردنی زیادەڕەوییەکە لەو‬ ‫تاوانە خۆش نەبن‪ .‬لەو رووەشەوە بریاری‬ ‫دادگا بۆ بەندکردنی چەند کەسێک لەسەر‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫خانقین بۆ سەرهەرێمى کوردستانئاواتی کەموکرتی پێوەدیارە‪ ،‬ب��ەاڵم حکومەتی‬ ‫کەیسی زیادەڕەوی بە «سەرەتایەکی باش‬ ‫م��ح��ەم��ەد م��ەال ح��ەس��ەن‪ ،‬قائیمقامی هەموو خەڵکی خانەقینە و بەرژەوەندی ئەو هەرێمی کوردستان وەکو ئەرکێکی ئەخالقی‬ ‫«هەڵسەنگێندرا‪.‬‬ ‫ق��ەزای خانەقین لە دیدارێکى تیبەتى ناوچەیە تەنها بە ماددەی ‪ 140‬دەکرێت و یارمەتی خانەقینی داوە و پرۆژەی خزمەت‬ ‫لە بەشێکیدیکەی کۆبوونەوەکەدا‪ ،‬گفتوگۆ‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئەوە دەکات « تا ئێمە زۆر داوامان کردووە لەسەرکردایەتی گوزاری لەو شارەدا کردووە‪ ،‬بەاڵم ئەوانە‬ ‫لە س��ەر ب��وون��ی ژم��ارەی��ەک کێڵگەی‬ ‫ئێستا ‪%10‬ماددەی ‪ 140‬جێبەجێ نەکراوە و ک��وردی کە خانەقین بگەڕێنرێتەوە سەر لە ئاستی داواکاری خەڵکی خانەقیندا نین‪،‬‬ ‫سەوزە لە سنووری سلێماندا کرا کە بە‬ ‫بگرە زیانیشی گەیاندوووە بە گەڕانەوەی هەرێمی کوردستان و خزمەتگوزاری زۆر چونکە خەڵکی ئەو شارە نەهامەتی زۆریان‬ ‫ئ��اوی ق��ورس ئاو دەدرێ��ن‪ .‬لەو رووەوە‬ ‫پێشکەش بە دانیشتوانی ئ��ەو ناوچانە چێشتووە بە دەستی حکومەتی بەعسەوە‬ ‫پارێزگاری سلێمانی ئاماژەی بۆ مەترسی خانەقین ب��ۆس��ەر هەرێمی ک��وردس��ت��ان و‬ ‫بکرێت کە ئ��ەوەش تەنها بە حکومەتی و دەربەدەر بوون و تووشی چەندین گرتن‬ ‫ئەو بابەتە لەسەر تەندروستیی هاوواڵتیان‬ ‫و کوشتن بوونەتەوە بۆیە پێویستە کە‬ ‫دوای خستووە‪ ،‬ئەو ماددەیە پێویستی بە هەرێمی کوردستان دەکرێت ‪.‬‬ ‫کرد و فەرمانگەکانی شارەوانی و ئاوی‬ ‫کۆمەڵێک ک��ار هەیە ک��ە پێویستە بۆی ناوبراو وتیشى پارێزگای دیالە بەهۆی بوونی هاوکاری ت��ەواوی ئەو خەڵکانە بکرێت و‬ ‫ژێرزەوی راسپارد لەسنووری سلێمانیدا‬ ‫بکرێت وەکو سەرژمێری گشتی چەندان شتی ئەو کیشە زۆرەی نێوان سوننە و شیعە لەو پرۆژەی خزمەتگوزاری زۆریان بۆ بکرێت‬ ‫زەوی گونجاو بۆ خاوەنی ئەو کێڵگانە‬ ‫تر کە تا ئێستا نەکراوە‪ ،‬ئەو ماددەیە ناوچەیە کێشەی زۆریان لە نێواندا هەیە و زۆر کە ئەوەش ئەرکی پارێزگای دیالەیە کە بە‬ ‫ئ��ام��ادە بکەن بۆ ئ���ەوەی لەسەر ئەو‬ ‫ماددەیەکی دەستووریە پێویستە جێبەجێ جار بەهۆی ئەو کێشانە و بودجەی خانەقین داخەوە ئەوان بونەتە سەرچاوەی ئەوەی کە‬ ‫زەویانە و بە ئاوی خاوێن سەوزە بچێنن‬ ‫دوادەکەوێت و پرۆژەکان بە نیوەناچڵی ئەو شارە کێشەی کەمی خزمەت گوزاری‬ ‫و لە بەکارهێنانی ئاوی قورس بۆ ئاودانی بکرایە»‪.‬‬ ‫محەمەد مەال حەسەن‪ ،‬قائیمقامی قەزای دەکرێن و ئەمانە بوونەتە هۆی ئەوەی هەبێت ‪.‬‬ ‫کێڵگەکانی سەوزە دور بکەونەوە‪.‬‬ ‫خانەقین بە ~ ڕاگەیاند گەرانەوەى کە ئەو شارە لە ڕووی خزمەتگوزاریەوە ل ‪3‬‬ ‫№‬

‫پ��ارێ��زگ��اری سلێمانی ژم���ارەی���ەک لە‬ ‫فەرمانگەکانی سلێمانی راس��پ��ارد بۆ‬ ‫چاودێرو بەدواداچوونی زیادەرەوی لەسەر‬ ‫موڵکی گشتی لیژنەی تایبەت پێکبهێنن‪.‬‬ ‫بەسەرپەرەشتی بەهرۆز محەمەد ساڵح‬ ‫پارێزگاری سلێمانی و بەئامادەبوونی‬ ‫سەرۆکی شارەوان و بەرێوەبەری گشتی‬ ‫شارەوانییەکان و قائیمقامی ق��ەزای‬ ‫ناوەندی و بەرێوەبەری گشتی رێگەوبان و‬ ‫بەرێوەبەری گشتی کشتوکاڵ و بەرێوەبەری‬ ‫گشتی کارەبای سلێمانی لەدیوانی پارێزگا‬ ‫ک��ۆب��وون��ەوەی��ەک ل��ەب��ارەی گرتنەبەری‬ ‫ێ بۆ رێگری لە زیادەڕەوی‬ ‫میکانیزمی نو ‌‬ ‫لەسەر موڵکی گشتی بەرێوەچوو‪.‬‬ ‫لەکۆبوونەوەکەدا پارێزگاری سلێمانی‬ ‫رایگەیاند‪ :‬رێوشوێنەکان بۆ رێگری لە‬ ‫زی���ادەڕەوی لە ئاستی پێویستدا نین و‬ ‫ێ بگیرێتە بەر‬ ‫«پێویستە میکانیزمی نو ‌‬ ‫و فەرمانگە پەیوەندیدارەکان لەو رووەوە‬ ‫زیاتر بخرێنە ژێر بەرپرسیاریەوە «‪.‬‬ ‫پارێزگار راشیگەیاند‪ « :‬دەبێت لە یەکەم‬ ‫ساتەوە نەهێڵدرێت زیادەڕەوییەکان ئەنجام‬

‫بدرێت»‬ ‫لە کۆبوونەوەکەدا بەوردی باسی دانانی‬ ‫ێ کرا بۆ رێگری لە زیادەڕەوی‬ ‫میکانیزمی نو ‌‬ ‫و لەو رووەش��ەوە بریاردرا فەرمانگەکانی‬ ‫شارەوانی و شارەوانییەکان و رێگەوبان و‬ ‫کشتوکاڵ لە هەموو ناوچەکانی پارێزگای‬ ‫سلێمانی لە فەرمانگەکانیاندا لیژنەیەکی‬ ‫تایبەت ب��ۆ چ��اودێ��ر و ب��ەدواداچ��وون��ی‬ ‫زیادەڕەوی لەسەر موڵکی گشتی پێکبهێنن‬

‫لەبارەى ب��ەردەوام��ى بیمەى بێکارى‬ ‫بۆ دەرچ��وان��ى دان��ەم��ەزراوى زانکۆ و‬ ‫پەیمانگاکان عەباس ئەکرم ئەوەخستە‬ ‫ڕوو بە پێى بڕیارى حکومەت دەبێت‬ ‫‪ ،‬چونکە لە بوودجەى ساڵى ‪2014‬‬ ‫ئاماژەى بۆ دەکرێت کە بەردەوام بێت‬ ‫یان نا‪.‬‬ ‫وتیشى ئەو دەرچووانە کە هى سااڵنى‬ ‫ڕابردوون دانەمەزراون تائێستا بیمەى لەبارەى سودمەندبوانى قەرزى بچوک‬ ‫بێکاریان وەرنەگرتووە بیمەى بێکارى ب��ەڕێ��وەب��ەرى ڕاگ��ەی��ان��دى وەزارەت���ى‬ ‫ک��اروب��ارى کۆمەاڵیەتى وت��ى نزیکە‬ ‫نایان گرێتەوە‪.‬‬ ‫‪5800‬ک���ەس لە هەرێمى کوردستان‬

‫ع��ەب��اس ئ���ەک���رم‪ ،‬ب��ەڕێ��وەب��ەرى‬ ‫ڕاگ���ەی���ان���دى وەزارەت������ى ک���اروب���ارى‬ ‫کۆمەاڵیەتى بە ~ ڕاگەیاند‬ ‫لە ئەمساڵدا هەموو دەرچوانى ساڵى‬ ‫‪ 2012‬بیمەى بێکاریان پێدراوە لەالیەن‬ ‫وەزارەتى کاروکاروبارى کۆمەاڵیەتى‪.‬‬ ‫فیستیڤااڵنانەن کە ئێمە سااڵنە ئەنجامی وتیشى ‪19‬هەزار دەرچووى دانەمەزراو‬ ‫دەدەین وەکو فیستیڤاڵی نەورۆز و ئازادی لە ساڵى ‪2013‬دا بیمەى بێکاریان‬ ‫و چەندان فیستیڤاڵی تر ‪ ،‬وە هەندێکی پێدراوە‪.‬‬ ‫تریان تازەیە و دەمانەوێت شارێکی پڕ‬ ‫لە چاالکی و پڕ لە بەرنامەی تەرفیهی‬ ‫دروس��ت بکەین کە جیگەی ئەوە بێت‬ ‫بکرێت بە پایتەختی گەشتیاری واڵتانی‬ ‫عەرەبی ‪.‬‬ ‫ل��ەب��ارەى پ���رۆژەى نیشتەجێبوون بۆ‬ ‫کرێنشینان جێگرى پارێزگارى هەولێر‬ ‫هێما بۆ ئەوە دەکات « زۆر شت کراوە‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫حکومەتى هەرێم بەرپرسە لە چاودێریکردنى‬ ‫بۆ بنەبڕکردنی کێشەی نیشتەجێبوون‬ ‫و نەهێشتنی دی���اردەی کرێچێتی من ش����وان ج����اف‪ ،‬س���ەرۆک���ى ف��ی��دراس��ی��ۆن��ى ڕەوش��ى ژینگە و بەرپرسى یەکەمە لەم‬ ‫باسی کۆنەکان ناکەم ئێستا ئەوانەی لە ڕێ��ک��خ��راوە ژینگەیەکانى ک��وردس��ت��ان لە جۆرە کارەساتە کە دروست دەبێ‪.‬‬ ‫بەرنامەدایە ‪ 5000‬یەکەی نیشتەجێبوون دیدارێکى تایبەتى ~ ئاماژە‬ ‫دروست کراوە بۆ خەڵکانی کەم دەرامەت بۆ ئەوە دەکات « دارى کالیپتۆس گرفتە‬ ‫و خەڵکی داهات سنووردار و فۆرمەکان ژینگەیەکەیان ئەوەندە گەورە نییە ئێمە‬ ‫دابەش کراوە و ئێستا وەرگیراوەتەوە و لێیان بترسین و بیانبڕینەوە‪.‬‬ ‫ئێستا کاری لەسەر دەکرێت و ووردبینی‬ ‫وەک خ��ۆم��ان دواى ی��اس��اى ل��ەس��ەر هەر‬ ‫تیادا دەکرێت ‪.‬ل ‪3‬‬

‫لە ‪ 2014‬هەولێرچاالکیەکانی وەک پایتەختی‬ ‫گەشتیاری وواڵتانی عەرەبی دەستپێدەکات‬

‫تایبەت بە ~‬

‫ئەنجامێک ئەو دەبێت بڕیار بدەین کە‬ ‫ئایا بە یاسا کۆنەکە بەشداری هەڵبژاردن‬ ‫دەکەین یان نا ‪.‬‬ ‫ناوبراو ئەوەشى خستەڕوو بۆیە ئەمانەوێت‬ ‫کە ئەو یاسایە بگۆڕدرێت بۆ ئەوەی ئەو‬ ‫غەدرەی لە کوردکرا جارێکی تر دووبارە‬ ‫نەبێتەوە و هەر ئێمەشین کە ڕێگری لە‬ ‫یاساکە ئەکەین بۆ ئەوەی بەو شێوەیە‬ ‫تێپەڕ نەبێت دەمانەوێت هەندێک هەموار‬ ‫کردنی تیا بێت بۆ ئەوەی ئێمە زەرەر‬

‫№‬

‫الن����ە م���ح���ەم���ەد‪ ،‬ئ��ەن��دام��ێ��ک��ى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق لەسەر‬ ‫لیستى هاوپەیمانى کوردستان لە‬ ‫دی���دارێ���ک���ى ت��ای��ب��ەت��ى ~‬ ‫باس لە پرۆژە یاساى هەڵبژاردنى‬ ‫دەک���ات هێما ب��ۆ ئ���ەوە دەک���ات «‬ ‫ئەگەر هەڵبژاردن بە فرە بازنەى‬ ‫ئەنجام بدرێت ژمارەیەک کورسى لە‬ ‫دەست دەدەین‪ ،‬لەبەرئەوە وەک کورد‬ ‫پێداگرى دەک��ەی��ن لە ئەنجامدانى‬ ‫هەڵبژاردن بە یەک بازنە‪ ،‬چونکە‬ ‫ڕێژەى کورسیەکانمان زیاد دەکات»‪.‬‬ ‫النە محەمەد‪ ،‬ئەندامێکى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى ع��ێ��راق ب��ە ~‬ ‫ڕاگەیاند داواى یەک بازنەى دەکەین‬ ‫لە پ��رۆژە یاساى هەڵبژاردنەکاندا‬

‫د‪ .‬مەحمود عوسمان‬

‫کشانەوەی هێزی پێشمەرگەلە جەلەوال کارێکی هەڵە بوو‬


‫‪2‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2013/10/22 | 768‬سێشەممە‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫جه‌بار یاوه‌ر‪:‬ڕەتى کردەوە هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌بەغداد باڵوەى‬ ‫پێکرابێ‬

‫له‌به‌ر پێویستی ئێستا لیوایه‌کیان‬ ‫ل ‌ه به‌شێک له‌ ناوچه‌کانی به‌غدا‬ ‫باڵوکراونه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫جه‌بار یاوه‌ر ره‌تیشیکرده‌وه‌ هیچ‬ ‫نوێنه‌رێکی وه‌زاره‌ت پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫ی��ان ه��ه‌ر که‌سێکی س�ه‌رب��ازی��ی‬ ‫دیک ‌ه له‌هه‌رێمه‌و‌ه یاوه‌ری وه‌فدی‬ ‫سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق بکات له‌و‬ ‫سه‌فه‌ره‌یدا ک ‌ه بڕیاره‌ له‌داهاتوودا بۆ‬ ‫رێژەیەکی زۆر کەمە‪.‬‬ ‫ویالیه‌ته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکای‬ ‫بە پێی سەرچاوەکانی پەرلەمان‬ ‫ئه‌نجامی بدات و وتیشی‪ ،‬وه‌زاره‌تی‬ ‫بودجەی عێراق بۆ ساڵی ‪،2014‬‬ ‫پێشمه‌رگه‌ هیچ پشکێکی له‌هیچ‬ ‫(‪ )174‬ترلیۆن دی��ن��ارە و لەو‬ ‫گرێبه‌ستێکی چه‌کی عێراق نه‌بوو‌ه‬ ‫ب��ودج��ەش زیاتر ل��ە‪ 18‬ترلیۆن‬ ‫و نابێت‪ ،‬جگه‌ له‌ چ �ه‌ک هه‌رێم‬ ‫پشکی کوردە‪.‬‬ ‫هیچ به‌شی له‌ ته‌قه‌مه‌نی و پاره‌ و‬ ‫که‌لوپه‌ل و ئامێر و موچه‌شدا نیی ‌ه‬ ‫و هه‌رێمی کوردستان بۆ خۆشی‬ ‫تا ئێستا هیچ گرێبه‌ستێکی کڕینی‬ ‫چه‌کی له‌گه‌ڵ هیچ واڵتێکی جیهاندا‬ ‫نییه‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پۆلیسی پارێزگای ک����رده‌وه‌‪ ،‬ل � ‌ه چ���وار رۆژی جه‌ژنی به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی پارێزگای هه‌ولێر‪،‬‬

‫پۆلیسى هه‌ولێر ‪ :‬پالنه‌که‌مان سه‌رکه‌وتوو بوو‬

‫‪15‬ملیۆن كەس لە توركیا بە كوردی قسەدەكەن‬

‫لە توركیا ‪ 36‬زم��ان قسەیان‬ ‫پێدەكرێ‪ ،‬زمانی كوردی لەدوای‬ ‫زمانی توركی لەالیەن زۆرترین‬ ‫ك��ەس��ەوە قسەی پێدەكرێت‪،‬‬ ‫ش��ارەزای��ەك��ی ئ���ەم ب���وارەش‬ ‫دات��اك��ان‬ ‫دەڵێت‪»:‬پێویستە‬ ‫نوێبكرێنەوە‪ ،‬چونكە تاوەكو‬ ‫ئێستا لە توركیا پشت بە داتای‬ ‫ساڵی ‪ 1965‬دەبەسترێت‪».‬‬

‫داتا كە هاوكات نوێترین داتاشە قسەدەكەن‪.‬‬ ‫دەرب���ارەی زمانەكانی توركیا‬ ‫لە ساڵی ‪ 1965‬كۆكراوەتەوە‪ ،‬ئ���ەو م��اڵ��پ��ەرە دات���اك���ەی لە‬ ‫ك��ە ئ���ەو ك��ات��ە پ��رس��ی��ار لە ساڵی ‪ 2009‬ك��ۆك��ردووەت��ەوە‬ ‫هاونیشتمانیان ك���راوە ب��ە چ و نوسیوویەتی «زۆرب��ەی ئەو‬ ‫كەسانە لە ناوچەكانی هەكاری‬ ‫زمانێك قسەدەكەن؟‬ ‫و شرناخن»‪.‬‬ ‫ری��زب��ەن��دی زم��ان��ی ك���وری لە‬ ‫دوای زمانی توركییەوە دێت‪ ،‬زاراوەی زازاكی كە زاراوەیەكی‬ ‫لەدوای توركی لەالیەن زۆرترین ك��وردی��ی��ە ب��ە پ��ل��ەی سێهەم‬ ‫خەڵكەوە قسەی پێدەكرێت‪ .‬لەدوای زمانی كوردییەوە دێت‬ ‫م��اڵ��پ��ەڕی ئ��ێ��ت��ن��ۆل��ۆگ��ی‪ ،‬كە و لەالیەن ‪ 1.6‬ملیۆن كەسەوە‬ ‫ریزبەندی بۆ زمانەكانی جیهان قسەی پێدەكرێت‪ .‬ئاخێوەرانی‬ ‫دەكات لەبارەی ژمارەی كوردان زازاكی «لە ناوچەكانی باشووری‬ ‫دەڵێت‪ ،‬لە توركیا نزیكەی ‪ 15‬رۆژئاوای توركیا نیشتەجێن»‪.‬‬ ‫ملیۆن كەس بە زمانی كوردی‬

‫هه‌ولێر ڕایگه‌یاند‪ ،‬ئه‌و پالن ‌ه ئه‌منییه‌ی‬ ‫ب�� ‌ه ه��اوک��اری��ی پۆلیسی هاتوچۆ‬ ‫و ئ��اس��ای��ش و زێ��ره‌ڤ��ان��ی و هێز‌ه‬ ‫ئه‌منییه‌کانی دیک ‌ه بۆ پشووی جه‌ژن‬ ‫دایانڕشتبوو‪ ،‬پالنێکی سه‌رکه‌وتوو بوو‬ ‫و ل ‌ه چوار رۆژی جه‌ژنی قوربانیشدا‬ ‫هیچ حاڵه‌تێکی گیانله‌ده‌ستدان ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر تۆمار نه‌کراوه‌‪.‬‬ ‫عه‌میدی م��اف��پ �ه‌روه‌ر عه‌بدولخالق‬ ‫ته‌ڵعه‌ت به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی پارێزگای‬ ‫هه‌ولێر ئاشکرای کرد‪ ،‬ب ‌ه هه‌ماهه‌نگی‬ ‫له‌گه‌ڵ پۆلیسی هاتوچۆ و ئاسایش و‬ ‫زێره‌ڤانی و هێز‌ه ئه‌منییه‌کانی دیکه‌‪،‬‬ ‫پالنێکی ئه‌منیی تۆکمه‌یان بۆ رۆژانی‬ ‫جه‌ژنی قوربان ل ‌ه هه‌ولێر و ده‌وروبه‌ری‬ ‫داڕشتبوو و پالنه‌که‌ش ب ‌ه شێوه‌یه‌کی‬ ‫زۆر باش جێبه‌جێ کرا و سه‌رکه‌وتوو‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫عه‌مید عه‌بدولخالق ته‌ڵعه‌ت ڕوونیشی‬

‫قورباندا بێجگ ‌ه له‌وه‌ی هیچ حاڵه‌تێکی‬ ‫گیانله‌ده‌ستدان ل� ‌ه هه‌ولێر تۆمار‬ ‫ن��ه‌ک��راوه‌‪ ،‬ته‌نیا چه‌ند رووداوێ��ک��ی‬ ‫هاتوچۆ ڕووی��ان داو‌ه له‌گه‌ڵ چه‌ند‬ ‫حاڵه‌تێکی شه‌ڕی بچووک‪ ،‬ک ‌ه دواجار‬ ‫کۆنتڕۆڵ کراون و چه‌ند که‌سێکیش ب ‌ه‬ ‫سووکی بریندار بوون‪.‬‬

‫وێڕای ستایشی رۆڵی هێزه‌کانی پۆلیس‪،‬‬ ‫ده‌ستخۆشیی ل ‌ه هێزی ئاسایش ل ‌ه‬ ‫بازگه‌کانی هه‌ولێر و ده‌وروب �ه‌ری کرد‬ ‫ک ‌ه سه‌رباری ئاسانکاری بۆ هاوواڵتیان‬ ‫و گه‌شتیاران‪ ،‬ئه‌رکی خۆیان ب ‌ه باشی‬ ‫ڕاپه‌ڕاندوو‌ه و کۆنتڕۆڵی بازگه‌کانیان‬ ‫زۆر ب ‌ه سه‌رکه‌وتوویی کردووه‌‬

‫№‬

‫نادر ئەنگین ئ��وزون‪ ،‬سەرۆكی‬ ‫رێ����خ����راوی زم���ان���ەوان���ی (‬ ‫فاوندەیشن)‬ ‫لینگویستیكس‬ ‫دەڵێت‪ »:‬لە توركیا ‪ 36‬زمان‬ ‫هەن‪ ،‬هەروەها هیچ لەداتاكان‬ ‫تەندروست و تازەنین»‪ .‬تاكە‬

‫نەجیبە نەجیب ئەندامی لیژنەی‬ ‫دارایی لە پەرلەمانی عێراق گوتی‪:‬‬ ‫« ھۆکاری ره‌وانە نه‌کردنی بودجە‬ ‫بۆپەرلەمانی عێراق تائێستا بۆ‬ ‫ئەوە دەگەرێتەوە کە بودجەی‬ ‫ئەمساڵ زۆر کەموکوڕی تێدایە‪.‬‬ ‫لە لێدوانێکدا نەجیبە نەجیب‬ ‫راگ��ەی��ان��د‪« :‬ت���اوەک���و ئێستا‬ ‫بودجە لە ئەنجوومەنی وەزیرانە‬ ‫و نەگەیشتۆتە پ��ەرل��ەم��ان ‪،‬‬ ‫ھۆکارەکەشی ئەوەیە کە پرۆژە‬ ‫ی���اس���ای ب���ودج���ەی ئ��ەم��س��اڵ‬ ‫زۆر ک���ەم���وک���وڕی ت��ێ��دای��ە و‬ ‫نەفه‌قاتی سیادی زۆر دانراوە و‬ ‫داواکارییەکانی کوردیش لە بەر‬ ‫چاونەگیراون»‪.‬‬

‫گ��وت��ی��ش��ی‪ :‬داوام�����ان ک���ردووە‬ ‫پێش ئ��ەوەی بودجە رەوان��ەی‬ ‫پەرلەمان بکرێت کەموکوڕییەکان‬ ‫چارەسەربکرێن و تێبینیەکانی‬ ‫کوردیش لەبەر چاو بگیرێن ئەو‬ ‫کات ره‌وانەی پەرلەمان بکرێت‪.‬‬ ‫دووپاتیشیکردەوە کە ئەمساڵیش‬ ‫وەکو سااڵنی راب��ردوو داواک��اری‬ ‫کورد لە بەرچاونەگیراوە‪ ،‬تایبەت‬ ‫ب��ودج��ەی پێشمەرگە و پ��ارەی‬ ‫کۆمپانیاکانی ن���ەوت ک��ه‌ لە‬ ‫کوردستان کارده‌کەن ‪ ،‬چونکە‬ ‫‪16‬ت��رل��ی��ۆن ب��ۆ کۆمپانیاکانی‬ ‫نەوت لە عێراق تەرخانکراوە و‬ ‫تەنھا یەک ترلیۆنی بۆ ھەرێمی‬ ‫کوردستان دان���راوە کەئەمەش‬ ‫№‬

‫وه‌زاره‌ت��ی پێشمه‌رگه‌ی حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان ره‌تیکرده‌و‌ه‬ ‫هیچ هێزێکی پێشمه‌رگه‌ی له‌ به‌غدا‬ ‫باڵوکردبێته‌وه‌و ده‌ڵێت ئه‌وانه‌ی‬ ‫باڵوکراونه‌ته‌وه‌ گاردی سه‌رۆکایه‌تی‬ ‫کۆمارن‪.‬‬ ‫جه‌بار ی��اوه‌ر‪ ،‬ئه‌مینداری گشتی‬ ‫وه‌زاره‌ت��ی پێشمه‌رگه‌ی حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێمی ک��وردس��ت��ان رایگه‌یاند‬ ‫هیچ هێزێکی پێشمه‌رگ ‌ه له‌ به‌غدا‬

‫باڵونه‌کراونه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ش��ی ک ‌ه‬ ‫چ �ه‌ن��د رۆژێ��ک��ه‌ ب���اس ده‌ک��رێ��ت‬ ‫لیوایه‌کی تایبه‌تی سه‌رۆکایه‌تیی‬ ‫کۆماره‌‪.‬‬ ‫ئ���ام���اژه‌ی ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ش��ک��رد ک ‌ه‬ ‫سه‌رۆکایه‌تی کۆمار خاوه‌نی دوو‬ ‫لیوای تایبه‌ت به‌خۆیەتی ک ‌ه سه‌ر‬ ‫به‌ وه‌زاره‌تی به‌رگری عێراقن و هیچ‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کیان به‌ هێزی پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫و وه‌زاره‌ت���ی پێشمه‌رگه‌و‌ه نییه‌‪،‬‬

‫نەجیبە نەجیب‪ :‬داواکارییەکانی کورد لەبودجەی ‪2014‬ی‬ ‫عێراق لە بەرچاونەگیراون‬

‫بەشار ئەسەد‪ :‬لە ‪%18‬ی پەرلەمان بۆ کورد تەرخان دەکەین‬ ‫وەکو بەشێک لە ئامادەکارییەکانی بەشار دەکات کە کورد نەکوژن‪.‬‬ ‫ئەسەدی سەرۆکی سوریا بۆ کۆنگرەی ئەمڕۆ دووشەممە ‪-21‬ی تشرینی یەکەمی‬

‫بەکیر بۆزداگ‪ :‬لەمەودوا کورد دەتوانن بە کوردی‬ ‫بەرگری لە خۆیان بکەن‬

‫№‬

‫نوێنه‌رى نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان ده‌ستى کرده‌و‌ه ب ‌ه گه‌شته‌کانى‬

‫ئه‌خزه‌ر ئیبراهیمى نوێنه‌رى تایبه‌تى‬ ‫ن�ه‌ت�ه‌و‌ه یه‌کگرتووه‌کان و کۆمکارى‬ ‫عه‌ره‌بى بۆ کاروبارى سوریا‪ ،‬جارێکى‬ ‫تر ده‌ستى کرده‌و‌ه ب ‌ه گه‌شته‌کانى بۆ‬ ‫واڵتانى عه‌ره‌بى ل ‌ه پێناو رازیکردنى‬ ‫ئۆپۆزسیۆنى س��وری��ا ب��ۆ به‌شداریی‬ ‫کردنیان ل ‌ه کۆنگره‌ى جنێف ‪. 2‬‬ ‫ب ‌ه وته‌ى وته‌بێژى ئه‌خزه‌رى ئیبراهیمى‪،‬‬ ‫سه‌ره‌تاى گه‌شته‌که‌ى نوێنه‌رى رێکخراوى‬

‫ن �ه‌ت �ه‌و‌ه ی�ه‌ک��گ��رت��ووه‌ک��ان وکۆمکارى‬ ‫عه‌ره‌بى بۆ کاروبارى سوریا واڵتى میسر‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌و ب��ڕی��ار‌ه له‌گه‌ڵ وه‌زی��رى‬ ‫ده‌ره‌وه‌ى میسر ل ‌ه قاهیر‌ه کۆببێته‌وه‌‪.‬‬ ‫دواتر بڕیار‌ه ئه‌خزه‌ر ئیبراهیمى سه‌ردانى‬ ‫واڵتى سوریا بکات و له‌گه‌ڵ به‌رپرسانى‬ ‫بااڵى ئه‌و واڵت ‌ه کۆببێته‌وه‌‪ ،‬پێشبینیش‬ ‫ده‌کرێت چاوى ب ‌ه نوێنه‌رانى ئۆپۆسیۆزنى‬ ‫سوریا بکه‌وێت‪ ،‬ه�ه‌ر ل�ه‌و گه‌شته‌یدا‬

‫ئیبراهیمى سه‌ردانى ژماره‌یه‌کى تر ل ‌ه‬ ‫واڵتانى عه‌ره‌بى ده‌کات‪.‬‬ ‫وا بڕیار‌ه ل ‌ه سه‌ره‌تاى مانگى داهاتوودا‬ ‫کۆنگره‌ى دووه‌مى جنێڤ له‌باره‌ى ره‌وشى‬ ‫سوریاو‌ه ئه‌نجام بدرێت و گه‌شته‌که‌ى ئه‌م‬ ‫جاره‌ى ئیبراهیمى بۆ واڵتانى رۆژهه‌اڵتى‬ ‫ناوه‌راست و واڵتانى عه‌ره‌بى به‌مه‌به‌ستى‬ ‫رازیکردنى ئۆپۆزسیۆنى سوریا دێت تا‬ ‫به‌شدارى له‌و کۆنگره‌یه‌دا بکه‌ن‪.‬‬

‫№‬

‫رایگەیاند‪ ،‬لەمەدوا هەر کەس بیەوێ‪،‬‬ ‫دەتوانێ لە دادگاکانی تورکیا بە زمانی‬ ‫کوردی بەرگری لە خۆی بکات‪.‬‬ ‫بەکیر ب����ۆزداگ‪ ،‬جێگری س��ەرۆک‬ ‫وەزیرانی تورکیا رایگەیاند‪ ،‬لەمەودوا‬ ‫کوردەکان دەتوانن لە دادگاکان بە‬ ‫زمانی خۆیان بەرگری لە خۆیان بکەن‪،‬‬ ‫هەروەها ئەو تەلەفزیۆنانەی دەیانەوێ‬ ‫ب��ە ک���وردی بەرنامەکانیان پەخش‬ ‫بکەن‪ ،‬رێگەیان لێ ناگیرێت‪ .‬ئەمەش‬ ‫بە گوێرەی یاسایەکی نوێ لەم واڵتە‪.‬‬ ‫جێگری س��ەرۆک وەزی��ران��ی تورکیا جێگری س��ەرۆک وەزی��ران��ی تورکیا‬

‫راشیگەیاند‪ ،‬تاوەکو ئێستا لە هەندێک‬ ‫دادگای تورکیا قسەکردن بە کوردی‬ ‫رێپێنەدراو ب��ووە‪ ،‬ئەمەش بە هۆی‬ ‫ک��ەم��وک��وڕی نییە‪ ،‬بەڵکو ب��ە هۆی‬ ‫یاساکانەوە بووە‪.‬‬ ‫هەر بە پێی ئەم یاسا نوێیە‪ ،‬ئەو‬ ‫کەسەی دەیەوێ بە زمانی کوردی لە‬ ‫دادگا قسە بکات‪ ،‬دەبێ برە پارەیەک‬ ‫بۆ وەرگێڕان بدات‪.‬‬ ‫پێش دەرچوونی ئەم یاسایە‪ ،‬زمانی‬ ‫کوردی لە دادگاکانی تورکیا بە هەموو‬ ‫شیوەیەک قەدەغەبوو‪.‬‬

‫هاوپەیمانانی سوریا (جنێڤ ‪ )2‬داوا لە‬ ‫کوردانی ڕۆژئاوای کوردستان دەکات کە‬ ‫لەگەڵ حکومەتی سوریادا ڕێکبکەون‬ ‫و فەرمان بە هێزە سەربازیییەکانیشی‬

‫‪ 2013‬ڕۆژنامەی میللیەتی تورکی لە‬ ‫هەواڵێکی تایبەتیدا باڵویکردووەتەوە‬ ‫ب��ەش��ار ئ��ەس��ەدی س��ەرۆک��ی سوریا‬ ‫ل��ە میانەی ئامادەکارییەکانی بۆ‬

‫(کۆنگرەی جنێڤی ‪ )2‬و بەمەبەستی‬ ‫ڕێککەوتن لەگەڵ ئەنجومەنی نیشتمانی‬ ‫سوریا بە نیازە لەو کۆنگرەیەدا چەند‬ ‫مەرجێک بخاتە ڕوو ل��ە ئێستاشدا‬ ‫مەرجەکانی تایبەت بە کورد لەالیەن‬ ‫ئیلهام ئەحمەدەوە چەند خاڵێکی ئەو‬ ‫مەرجانەی ئاشکراکراوە‪.‬‬ ‫ڕۆژنامەکە ئەوەی خستووەتەڕوو بەشار‬ ‫ئەسەد لە ڕێگەی ئیلهام ئەحمەدەوە‬ ‫ئەندامی ئەنجومەنی نیشتمانی سوریا‬ ‫نامەیەکی ئاراستەی کوردانی ڕۆژئاوا‬ ‫کردووە و پێی ڕاگەیاندوون حکومەتی‬ ‫سوریا ئامادەیە لە دەستوری سوریادا‬ ‫لەسەدا ‪-18‬ی پەرلەمانی سوریا بۆ‬ ‫کوردانی ڕۆژئاوا دابین بکات‪.‬‬ ‫ه��ەروەه��ا ب��ەش��ار ئ��ەس��ەد داوای لە‬ ‫سوپاکەی کردووە کە کوردانی ڕۆژئاوای‬ ‫کوردستان نەکوژن‪.‬‬

‫شەش ملیۆن عێراقی لە روشێکی خراپی هەژاری ژیان بەسەردەبەن‬

‫ل���ە راپ��ۆرت��ێ��ک��دا ت��ی��م��ی ن��ەت��ەوە‬ ‫یەکگرتووەکان لە عێراق رایگەیاند‪:‬‬ ‫هێشتا نزیکەی ‪ 6‬ملیۆن عێراقی لە‬ ‫ژێر باری هەژاریدا ژیان بەسەر دەبن لە‬ ‫کاتێکدا واڵتی عێراق بودجەی سااڵنەی‬ ‫لە سەد ملیار دۆالر تێپەری کردووە»‪.‬‬ ‫راپ��ۆرت��ەک��ە ئەوەیشی خستۆتەڕوو‬ ‫«نەتەوە یەکگرتووەکان زیاتر جەخت‬ ‫لە سەر گرنگی رەخساندنی کار بۆ لە‬ ‫ناوبردنی هەژاری لە عێراق دەکاتەوە»‪،‬‬ ‫و داوای لە دەسەاڵتدارانی عێراق کردووە‬ ‫کە هەلی کار لە چوارچێوەی بەرنامەی‬ ‫گەشەپێدان کە هەموو تاکەکانی عێراق‬ ‫دەگرێتەوە برەخسێنێت‪.‬‬ ‫ل��ە بەشێکی دی��ک��ەی راپ��ۆرت��ەک��ەدا عێراق بە دووەم واڵتی گەورە لە رووی ملیۆن کەس لە عێراق شەش ملیۆن‬ ‫تیمی نەتەوە یەکگرتووەکان تیکشی وەبەرهێنانی سەرچاوەکانی پترۆڵ کەس لە رەوشێکی خراپی هەژاری ژیان‬ ‫خستووەتە سەر ئ��ەوەی لە کاتێکدا دادەنرێت چون دەبێت لە کۆی ‪ 33‬بەسەر بەرن‬

‫ونبوون‪:‬جزدانێکی پیاوان وونبووە‪،‬بری ‪ 400‬هەزاردینار چاپی عێراقی و پێناسێکی سەربازی‬ ‫وەزارەتی ناوخۆی تێدایە بەناوی (دڵشاد ابراهیم حسێن آحمد)هەرکەسێک دۆزیەوە بیگێرێتەوە‬ ‫بۆ رۆژنامای ~‬


‫دیدار‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە | ‪ | 2013/10/22‬ژماره ‪ | 768‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪3‬‬

‫د‪ .‬مەحمود عوسمان‪،‬ئەندامى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫سەردانەکەی مالکی بۆ ئەمریکا پەیوەندی بە پرسی سوریاوە هەیە‬ ‫دیمانە‪~ :‬‬

‫د‪ .‬م��ەح��م��ود ع��وس��م��ان‪،‬ئ��ەن��دام��ى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق لە‬ ‫دی��دارێ��ک��ى ت��ای��ب��ەت��ى ~‬ ‫ئاماژە بۆ ئەوە دەکات « سەردانى‬ ‫مالیکی ب��ۆ ئەمەریکا پەیوەندی‬ ‫ب��ە س��ووری��ا وە هەیە ه��ەروەه��اب��ۆ‬ ‫م���ەس���ەل���ەی ئ��اس��ای��ی ک���ردن���ەوەی‬ ‫پەیوەندیەکانی نێوانیانە»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێما بۆ ئ��ەوە دەک��ات «‬ ‫سوننە و شیعەش ناکۆکیان هەیە‬ ‫لەسەر پ��رۆژە یاساى هەڵبژاردن‬ ‫وەکو لە مەسەلەی چۆنیەتی دابەش‬ ‫کردنی کورسیەکان «‪.‬‬ ‫*ئایا یاسای هەڵبژاردنی عێراقی‬ ‫بە کوێ گەشت ئایا دانیشتنەکەی‬ ‫ئەمڕۆ تایبەت ئەبێت ئەو یاسایە‬ ‫یاخود تایبەتە بە شتی تر ؟‬ ‫کۆبوونەوەی ئاساییە دانیشتنەکەی‬ ‫ئەمرۆ و بەاڵم ئەو یاسایەش یەکێکە‬ ‫لەو یاسانەی کەقسەی لە بارەوە‬ ‫دەکرێت ‪.‬‬ ‫*ئ��ای��ا ب��ە ب��ۆچ��وون��ی ب��ەڕێ��زت��ان‬ ‫یاسای هەڵبژاردن پەسەند دەکرێت‬ ‫یاخود بە پرۆژە کۆنەکەوە دەچنەوە‬

‫پەنجا ه���ەزار دەن��گ خ��اوەن��ی ‪91‬‬ ‫ک��ورس��ی��ە و لیستی هاوپەیمانی‬ ‫کوردستانیش بە دوو ملیۆن دەنگ‬ ‫خ��اوەن��ی ‪ 43‬ک��ورس��ی��ە ئ��ای��ا ک��ورد‬ ‫ه��ەڵ��وی��س��ت��ی چ���ی دەب���ێ���ت ئ��ەگ��ەر‬ ‫نەگەشتنە ڕێکەوتنێک سەبارەت بە‬ ‫یاسا نوێکە ؟‬ ‫بەڵێ‪ ،‬بە دڵنیایەوە ئێمەش بۆیە‬ ‫ئەمانەوێت کە ئەو یاسایە بگۆڕدرێت‬ ‫بۆ ئەوەی ئەوە جارێکی تر دووبارە‬ ‫نەبێتەوە و هەر ئێمەشین کە ڕێگری‬ ‫لە یاساکە ئەکەین بۆ ئ��ەوەی بەو‬

‫№‬

‫هەڵبژاردننی ئەمجارە ؟‬ ‫سەبارەت بەوە ئەوە هەوڵدەدرێت‬ ‫کە یاسا نوێکە جێبەجێ بکرێت و‬ ‫گفتوگۆی لەبارەوە دەکەین ئەگەر‬ ‫گەشتینە ئەنجامێک ئەوە باشترە و‬ ‫ئەگەر نەشگەشتینە هیچ ئەنجامێک‬ ‫ئەو دەبێت بڕیار بدەن کە ئایا بە‬ ‫یاسا کۆنەکە بەشداری هەڵبژاردن‬ ‫دەکەین یان نا ‪.‬‬ ‫*وەکو بەڕێزتان دەزان��ن کە کورد‬ ‫ل��ە ی��اس��ا ک��ۆن��ەک��ەدا زی��ان��ی زۆری‬ ‫لێکەوتبوو کە وەک��و دی��ارە لیستی‬ ‫عێراقییە بە دوو ملیۆن و سەدو‬

‫شێوەیە تێپەڕ نەبێت دەمانەوێت‬ ‫هەندێک هەموار کردنی تیا بێت‬ ‫بۆ ئ��ەوەی ئێمە زەرەر نەکەین لە‬ ‫ژمارەی کورسیەکان ‪.‬‬ ‫*دەوترێت شیعە و سوونە گەر لە‬ ‫سەر هەموو شتێک ناکۆک بن ئەوا‬ ‫ل��ەس��ەر ی��اس��ای ه��ەڵ��ب��ژاردن��ەک��ان‬ ‫ک��ۆک��ن‪ ،‬چ��ون��ک��ە ل��ە ب���ەرژەوەن���دی‬ ‫ئ���ەوان���دای���ە و دەوت���رێ���ت ی��اس��ای‬ ‫هەڵبژاردنەکان کە بەو جۆریە و‬ ‫داواک���اری ک��ورد جێبەجێ ناکرێت‬ ‫دەستی دەرەکیە ووت��ەی بەڕێزتان‬ ‫لەو بارەیەوە چییە ؟‬ ‫نا دەستی دەرەک��ی تیا نییە و‬ ‫وە سوننە و شیعەش ناکۆکیان‬ ‫هەیە وەکو لە مەسەلەی چۆنیەتی‬ ‫دابەش کردنی کورسیەکان و چەندان‬ ‫کێشەی تر واتە کێشەکە بەس کورد‬ ‫نییە‪ ،‬بەڵکو ئەوانیش کێشەیان‬ ‫هەیە ‪.‬‬ ‫*ئایا پێتانوایە ئەگەر کورد بەو‬ ‫یاسا کۆنەوە بەشداری هەڵبژاردن‬ ‫ب��ک��ات ب���ەرە ب���ەرە ق��ورس��ای خ��ۆی‬ ‫لەدەست دەدات ؟ وە ئایا ئێوە چ‬ ‫ڕێگاچارەیەکتان پێ باشە ؟‬ ‫ئێمە دەبێت هەوڵ بدەین یاساکە‬ ‫ب��ەج��ۆرێ��ک بێت ک��ە ک���ورد وەک��و‬

‫ج���اری پێشوو زەرەر ن��ەک��ات و‬ ‫دەبێت یاساکە بەجۆرێک بێت لە‬ ‫بەرژەوەندی هەموو الیەکدا بێت و‬ ‫ئەگەر واش نەبوو ئەتوانین دەنگ بە‬ ‫یاساکە نەدەین ‪.‬‬ ‫* ئ��ای��ا ک���ورد ب��ە ی��اس��ا کۆنەکە‬ ‫بەشداری هەڵبژادن دەکات ؟‬ ‫ئەوە بڕیاری سەرکردایەتی کوردی‬ ‫دەوێ��ت با ئەو کاتە بێت ئێمەش‬ ‫بڕیاری لەسەر دەدەین ‪.‬‬ ‫* دەوت���رێ���ت م��ال��ی��ک��ی س��ەردان��ی‬ ‫ئەمەریکا دەکات دەوترێت ئەمەش‬ ‫پ��ەی��وەن��دی ب��ە س���ووری���اوە هەیە‬ ‫ئایا ئ��ەم س��ەردان��ە ب��ۆ مەسەلەی‬ ‫س���ووری���ای���ە ی���اخ���ود ب���ۆ ئ��اس��ای��ی‬ ‫ک��ردن��ەوەی پەیوەندیە ساردەکانی‬ ‫نێوان بەغداد و واشنتۆنە ؟‬ ‫بەڕاستی ئەو سەردانە بۆ هەردوو‬ ‫مەسەلەیە کە تۆ باست کرد هەم‬ ‫بۆ مەسەلەی س��ووری��ا و ه��ەم بۆ‬ ‫م��ەس��ەل��ەی ئ��اس��ای��ی ک��ردن��ەوەی‬ ‫پەیوەندیەکانی نێوانیانە ‪.‬‬ ‫* ئایا ڕێکێشانی کێشەکانی سووریا‬ ‫بۆ عێراق لە زیانی عێراق نییە ؟‬ ‫ب��ە دڵ��ن��ی��ای��ەوە زی��ان��ی ه��ەی��ە بۆ‬ ‫عێراق و لە دەمێکەوە وەها بووە‬ ‫کێشەکانی ه���ەردووال بۆ یەکتری‬

‫گواستراونەتەوە‪ ،‬چونکە دراوسێ‬ ‫بوون ‪.‬‬ ‫* هەرێمی کوردستان هەڵبژاردنی‬ ‫تیادا کرا ‪ ،‬ئایا ئایندەی سیاسی‬ ‫هەرێمی کوردستان دوای هەڵبژاردن‬ ‫چۆن دەبینیت؟‬ ‫ئ���ەوە ئ��ەک��ەوێ��ت��ەوە س��ەر الیەنە‬ ‫سیاسییەکان کە ئایا لەسەر چی‬ ‫ڕێ��ک��دەک��ەون ک��ە ئایا دەیانەوێت‬ ‫حکومەتی بنکە فراوان بێت وە ئایا‬ ‫داواک��اری��ان چییە بۆ بەشداری لە‬ ‫حکومەت دەبێت چاوەڕوان بین ‪.‬‬ ‫* ئایا بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی‬ ‫بە کوێ گەیشت؟‬ ‫کۆنگرەی نەتەوەیی دواکەوتووە و‬ ‫لیژنەی ئامادەکاری نەشیان ووت‬ ‫هۆکاری دواخستنەکە چیی بوو ‪.‬‬ ‫* پرسی کورد لە باکووری کوردستان‬ ‫دوای پاکێجەکەی ئ��ەردۆغ��ان هیچ‬ ‫ب����ەرەو پ��ێ��ش چ��وون��ی ب��ەخ��ۆی��ەوە‬ ‫بینیوە ؟‬ ‫نەخێر هیچ بەرەوپێش چوونێکی‬ ‫پێوە دیار نییە‪ ،‬بەاڵم ئەگەر بتوانن‬ ‫ئاشتی بپارێزن و شەڕ نەبێت شتێکی‬ ‫باشە‪ ،‬بەاڵم تا ئێستا پێشکەوتن لە‬ ‫پرۆسەکە زۆر نییەو پەکەکە ڕازی‬ ‫نییە بە پاکێجەکانی چاکسازی ‪.‬‬

‫تاهیر عەبدوڵاڵ‪ ،‬جێگری پارێزگاری هەولێر‪:‬‬

‫لە ‪ 2014‬هەولێرچاالکیەکانی وەک پایتەختی گەشتیاری وواڵتانی عەرەبی دەستپێدەکات‬ ‫و عەرەب‪ ،‬بۆیە هەولێر زۆر شیاوە کە لە ‪1\1‬ەوە دەست پێدەکات تا تریان تازەیە و دەمانەوێت شارێکی‬ ‫دیمانە‪~ :‬‬ ‫تاهیر عەبدوڵاڵ‪ ،‬جێگری پارێزگاری ب��ۆ ئ���ەوەی بکرێت ب��ە پایتەختی کۆتایی س��اڵ ب���ەردەوام دەبێت ‪ ،‬پڕ لە چاالکی و پڕ لە بەرنامەی‬

‫ه��ەول��ێ��ر ل���ە دی���دارێ���ک���ى ت��ای��ب��ەت��ى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئەوە دەک��ات «‬ ‫بۆ بنەبڕکردنی کێشەی نیشتەجێبوون و‬ ‫نەهێشتنی دیاردەی کرێچێتی ئێستا لە‬ ‫بەرنامەدایە ‪ 5000‬یەکەی نیشتەجێبوون‬ ‫دروست کراوە بۆ خەڵکانی کەم دەرامەت‬ ‫و خەڵکی داهات سنووردار»‪.‬‬ ‫* دان��ان��ی هەولێر ب��ە پایتەختی‬ ‫گەشتیاری واڵتانی عەرەبی بۆ ساڵی‬ ‫‪2014‬چ کاریگەریەکی لەسەر عێراق و‬ ‫هەرێمی کوردستان دەبێت؟‬

‫دەبێت هەوڵبدەین لەو کۆنگرەیەدا‬ ‫کە هەولێرکرابە پایتەختی گەشتیاری‬ ‫واڵتانی ع��ەرەب و ه��ەروەه��ا هەوڵ‬ ‫بدەین ب��رەو بدەین بە پەیوەندی‬ ‫ئابووری هەرێم لەگەڵ واڵتانی عەرەبی‬ ‫و هەروەها بێجگە لەو تێکەاڵو بوونە‬ ‫کەلتووریەی کە هەیە لە نێوان کورد‬ ‫و واڵتانی عەرەبی دەبێت زیاتر بکرێت‬ ‫‪ ،‬کە هەموو ئەوانەی باسمان کرد گەشتیاری بۆ ساڵی ‪. 2014‬‬ ‫لە هەرێمدا بوونیان هەیە لە نێوان * بەرنامەتان چییە بۆ هەولێروەک‬ ‫هەموو نەتەوەکان بە تایبەتی کورد پایتەختی گەشتیاری ؟‬ ‫ئیئمە هەندێک چاالکیمان هەیە‬

‫دیمانە‪~ :‬‬

‫محەمەد مەال حەسەن‪ ،‬قائیمقامی‬ ‫ق����ەزای خ��ان��ەق��ی��ن ل��ە دی��دارێ��ک��ى‬ ‫تیبەتى ~ ئاماژە بۆ ئەوە‬ ‫دەکات « تا ئێستا ‪%10‬ماددەی ‪140‬‬ ‫جێبەجێ نەکراوە و بگرە زیانیشی‬ ‫گەیاندوووە بە گەڕانەوەی خانەقین‬ ‫بۆسەر هەرێمی کوردستان و دوای‬ ‫خستووە‪ ،‬ئەو ماددەیە پێویستی بە‬ ‫کۆمەڵێک ک��ار هەیە کە پێویستە‬ ‫بۆی بکرێت وەک��و سەرژمێری گشتی‬ ‫چ���ەن���دان ش��ت��ی ت��ر ک��ە ت��ا ئێستا‬ ‫ن��ەک��راوە‪ ،‬ئەو ماددەیە ماددەیەکی‬ ‫دەس��ت��ووری��ە پێویست ب��وو جێبەجێ‬ ‫بکرایە»‪.‬‬ ‫*دەوت���رێ���ت خانەقینیەکان داوا‬ ‫دەک���ەن خانەقین بگەڕێتەوە سەر‬ ‫هەرێمی کوردستا ئایا بەڕێزتان‬ ‫بۆچوونتان چییە ؟‬ ‫ئەو داواکاریە ئاواتی هەموو خەڵکی‬ ‫خانەقینە و بەرژەوەندی ئەو ناوچەیە‬

‫№‬

‫محەمەد مەال حەسەن‪ ،‬قائیمقامی قەزای خانەقین‪:‬‬

‫بەشێک لەوانە ئەو فیستیڤااڵنانەن‬ ‫کە ئێمە سااڵنە ئەنجامی دەدەی��ن‬ ‫وەکو فیستیڤاڵی نەورۆز و ئازادی و‬ ‫چەندان فیستیڤاڵی تر ‪ ،‬وە هەندێکی‬

‫تەرفیهی دروست بکەین کە جیگەی‬ ‫ئ��ەوە بێت بکرێت ب��ە پایتەختی‬ ‫گەشتیاری واڵتانی عەرەبی ‪.‬‬ ‫*ئ����ای����ا ئ���ەم���س���اڵ���ی���ش ل��ی��ژن��ەی‬

‫دام���ەزران���دن ب��ە س��ی ڤ��ی خەڵکی‬ ‫دامەزراند ؟‬ ‫دام��ەزرام��دن��ی ئەمساڵ لە ڕێگەی‬ ‫ئێمەوە نەبووە وەزارەتی پەروەردە‬ ‫ڕاس��ت��ەوخ��ۆ ل��ە ڕێ��گ��ەی خۆیانەوە‬ ‫دام��ەزران��دن��ی ئ��ەن��ج��ام��داوە و بۆ‬ ‫ئەمساڵیش تا ئیئستا ڕێنمایمان‬ ‫بەدەست نەگەشتووە ‪.‬‬ ‫* چیتان ک���ردووە ب��ۆ نەهێشتنی‬ ‫کرێنشینی لە هەولێردا ؟‬ ‫زۆر شت ک��راوە بۆ بنەبڕکردنی‬ ‫کێشەی نیشتەجێبوون و نەهێشتنی‬ ‫دیاردەی کرێچێتی من باسی کۆنەکان‬ ‫ناکەم ئێستا ئەوانەی لە بەرنامەدایە‬ ‫‪ 5000‬یەکەی نیشتەجێبوون دروست‬ ‫ک��راوە بۆ خەڵکانی کەم دەرام��ەت‬ ‫و خەڵکی داه���ات س���ن���ووردار و‬ ‫فۆرمەکان داب��ەش ک��راوە و ئێستا‬ ‫وەرگیراوەتەوە و ئێستا کاری لەسەر‬ ‫دەکرێت و ووردبینی تیادا دەکرێت‬ ‫‪ ،‬ئەمە بێ ل��ەوەی هەموو ساڵێک‬ ‫وەزارەتی ئاوەدان کردنەوە هەندێک‬ ‫ی��ەک��ەی نیشتەجێبوون دروس��ت‬ ‫دەکات بۆ خەڵکانی کەم دەرامەت کە‬ ‫ئێستا ‪ 3000‬یەکە لە بەرنامەدایە بۆ‬

‫داوادەکەین خانەقین بگەڕێتەوە سەرهەرێمی کوردستان‬

‫تەنها بە جێبەجێکردنی ماددەی‬ ‫‪ 140‬دەب��ێ��ت ئێمە زۆر داوام���ان‬ ‫ک��ردووە لە سەرکردایەتی ک��وردی‬ ‫کە خانەقین بگەڕێنرێتەوە سەر‬ ‫هەرێمی کوردستان و خزمەتگوزاری‬ ‫زۆر پێشکەش بە دانیشتوانی ئەو‬ ‫ناوچانە بکرێت کە ئ��ەوەش تەنها‬ ‫بە حکومەتی هەرێمی کوردستان‬ ‫دەکرێت ‪.‬‬ ‫*دەوترێت حکومەتی هەرێم دەستی‬ ‫خزمەت گوزاری گەیاندۆتە خانەقین‬ ‫و دەش���وت���رێ���ت پ���ارێ���زگ���ای دی��ال��ە‬ ‫بەشێوەیەکی گشتی خزمەت گوزاری‬ ‫کەم پێشکەش بە خانەقین دەکات‬ ‫ووتەی بەڕێزتان لەو بارەیەوە ؟‬ ‫پارێزگای دیالە بەهۆی بوونی ئەو‬ ‫کیشە زۆرەی نێوان سوننە و شیعە‬ ‫ل��ەو ناوچەیە کێشەی زۆری���ان لە‬ ‫نێوان دا هەیە و زۆر جار بەهۆی‬ ‫ئ��ەو کێشانە ب��ودج��ەی خانەقین‬ ‫دوادەک����ەوێ����ت و پ���رۆژەک���ان بە‬

‫جێبەجێ کردن‪ ،‬بەاڵم ئەوەش کاتی‬ ‫دەوێت ‪.‬‬ ‫*کۆمەڵێک پرۆژە هەیە وەکو ‪2000‬‬ ‫یەکەی نیشتەجێبوون بۆ مامۆستایان‬ ‫ئایا ئەوانە کاریان لەسەر کراوە ؟‬ ‫ئ���ەو پ���رۆژەی���ە پ��ەی��وەن��دی بە‬ ‫یەکێتی وەبەرهێنەران و یەکێتی‬ ‫مامۆستیانەوە هەیە ئەو پرۆژەیە‬ ‫پەیوەندی بە ئێمەوە نییە ‪.‬‬ ‫* چ��ی ل��ە ه��ەول��ێ��ر گرنگە ک��اری‬ ‫لەسەر بکرێت و پێش کارەکانی تر‬ ‫بخرێت ؟‬ ‫بەرنامەی کار بەشێکە لە سیاسەتی‬ ‫حکومەتی هەرێمی کوردستان و‬ ‫وە لەبەرنامەی حکومەتدا کەرتی‬ ‫پ��ی��ش��ەس��ازی و کشتوکاڵی و و‬ ‫هەروەها کەرتی گەشتیاری گرنگی‬ ‫زۆریان پێدەدرێت بۆ ئەوەی بتوانین‬ ‫لە ڕێگەی ئەم کەرتانەوە ئابووری‬ ‫هەرێم گەشەی پێبدرێت و هەورەها‬ ‫خزمەت کردنی بەردەوامی کۆمەالنی‬ ‫خەڵکی کوردستان و دابین کردنی‬ ‫پێداویستەکانیان لە بەرنامەی کاری‬ ‫حکومەتدایە ‪.‬‬

‫نیوەناچڵی دەکرێن ئەمانە بوونەتە‬ ‫ه��ۆی ئ���ەوەی ک��ە ئ��ەو ش���ارە لە‬ ‫ڕووی خزمەتگوزاریەوە کەموکورتی‬ ‫پ��ێ��وەدی��ارب��ێ��ت‪ ،‬ب���ەاڵم حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان وەکو ئەرکێکی‬ ‫ئەخالقی یارمەتی خانەقینی داوە‬ ‫و پ���رۆژەی خ��زم��ەت گ���وزاری لەو‬ ‫ش���ارەدا ج��ێ��ب��ەج��ێ��ک��ردووە‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫ئەوانە لە ئاستی داواکاری خەڵکی‬ ‫خانەقیندا نین‪ ،‬چونکە خەڵکی ئەو‬ ‫شارە نەهامەتی زۆری��ان چێشتووە‬ ‫بە دەستی حکومەتی بەعسەوەو‬ ‫هەر لە دەرب��ەدەر بوونەوە تووشی‬ ‫چەندین گرتن و کوشتن بوونەتەوە‬ ‫بۆیە پێویستە کە هاوکاری تەواوی‬ ‫ئ��ەو خەڵکانە بکرێت و پ��رۆژەی‬ ‫خزمەتگوزاری زۆریان بۆ بکرێت کە‬ ‫ئەوەش ئەرکی پارێزگای دیالەیە کە‬ ‫بە داخەوە ئەوان بونەتە سەرچاوەی‬ ‫ئەوەی کە ئەو شارە کێشەی کەمی‬ ‫خزمەت گوزاری هەبێت ‪.‬‬

‫*هێزی پێشمەرگە لە خانەقیندا‬ ‫ب��وون��ی��ان ه��ەی��ە ئ��ای��ا ئ��ەو هێزانە‬ ‫بوونەتە هۆی ئارامی بۆ خەڵکانی‬ ‫خانەقین و ئایا ب��ەڕێ��زت��ان وەک��و‬ ‫قائیمقامی خانەقین پێتان باشە‬ ‫ئەو هێزانە لە خانەقین بمێننەوە ؟‬ ‫ئێمە هەمیشە ووتومانە ئەو هێزانە‬ ‫ل��ەس��ەر داوای خ��ۆم��ان هاتونەتە‬ ‫خانەقین و وە جێگە دەستیشیان‬ ‫دیارە کە شان بە شانی هێزەکانی‬ ‫خانەقین توانیویانە ئەمنیەتی‬ ‫خانەقین ب��پ��ارێ��زن و ئ��ارام��ی بۆ‬ ‫خەڵکانی ناوچەکە بەرقەرار بکەن‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم هەڵەبوو کە لە سەعدیە و‬ ‫جەلەوال کشانەوە و ئەوەتا دەیبینین‬ ‫کە باری ئەمنی ئەو ناوچانە ئێستا‬ ‫جێگیر نییە و ئاڵۆزی زۆری پێوە‬ ‫دیارە ‪.‬‬ ‫*کۆلێژێکی ئ���اداب ل��ە خانەقین‬ ‫هەیە بە تایبەتی بەشی کوردیەکەی‬ ‫ک��ە ئ��ێ��وە پێویستیتان پێی هەیە‬

‫ئ��ای��ا دەرچ��وان��ی ئ��ەو ئ��ەو کۆلێژە‬ ‫دادەمەزرێن لە خانەقین ؟‬ ‫بەڵێ‪ ،‬ئێمە کۆلێژی ئادابمان هەیە‬ ‫و پەیمانگاشمان هەیە و دەرچووانی‬ ‫ئەو کۆلێژەش دانامەزرێن و ئەوە‬ ‫کێشەی سەرەکی ئێمەیە‪ ،‬چونکە‬ ‫دامەزراندنی دەرچووانی ئەو کۆلێژانە‬ ‫لەالیەن حکومەتی ناوەندیەوە بڕیاری‬ ‫لێدەردرێت و حکومەتی ناوەندیش‬ ‫کێشە لە دام��ەزران��دن��ی��ان دروس��ت‬ ‫دەکات ‪.‬‬ ‫*ئایا حکومەتی هەرێم مامۆستای‬ ‫ب���ەش���ی ک�����وردی دان���ام���ەزرێ���ت لە‬ ‫خانەقین ؟‬ ‫هەرچەندە دامەزراندن لە حکومەتی‬ ‫ناوەندەوە دەکرێت بۆ خانەقین‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لەگەڵ ئەوانەشدا حکومەتی هەرێم‬ ‫کۆمەڵێک مامۆستای دامەزراندوەو‬ ‫ئێستا لە خانەقین دەوام دەکەن‪،‬‬ ‫بەاڵم کێشەی ئێمە لەگەڵ حکومەتی‬ ‫ناوەندە کە دامەزراندن بۆ خانەقین‬

‫ئەبێت ب��ە قبوڵی ئ���ەوان بێت و‬ ‫ئەوانیش زۆر کەمتەرخەمن بەرامبەر‬ ‫بە دەرچووانی ئەو شارە ‪.‬‬ ‫*ئایا قۆناغەکانی جێبەجێ کردنی‬ ‫م��اددەی ‪ 140‬لە خانەقین بە کوێ‬ ‫گەشتوون ؟‬ ‫م���ن دەت���وان���م ب��ڵ��ێ��م ت���ا ئێستا‬ ‫‪%10‬م��اددەی ‪ 140‬جێبەجێ نەکراوە‬ ‫و بگرە زیانیشی گ��ەی��ان��دوووە بە‬ ‫گەڕانەوەی خانەقین بۆسەر هەرێمی‬ ‫کوردستان و دوای خستووە‪ ،‬ئەو‬ ‫ماددەیە پێویستی بە کۆمەڵێک کار‬ ‫هەیە کە پێویستە بۆی بکرێت وەکو‬ ‫سەرژمێری گشتی چەندان شتی تر‬ ‫کە تا ئێستا نەکراوە‪ ،‬ئەو ماددەیە‬ ‫ماددەیەکی دەستووریە پێویستە‬ ‫جێبەجێ بکرایە لە ماوەی ئەم ‪7‬‬ ‫س��اڵ��ەی ڕاب����ردوودا ک��ە ب��ەداخ��ەوە‬ ‫نەکراوە و وە ئێمە وەک��و خەڵکی‬ ‫خانەقین ئومێدمان بە جێبەجێ‬ ‫کردنی ماددەی ‪ 140‬نەماوە ‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫ڕاپۆرت‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2013/10/22 | 768‬سێشەممە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئەندامێکى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫کوتلەکانى ناو پەرلەمان نەگەنە ڕێکەوتن هەڵبژاردن دوادەکەوێ‬ ‫لە کۆبونەوەى ‪26‬ى ئاساى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق دەب��وو ئ��ەو ڕۆژە‬ ‫دەنگمان ب��دای��ە ب��ەو پ���رۆژە یاساى‬ ‫ه���ەڵ���ب���ژاردن‪ ،‬ب���ەاڵم ل��ەب��ەرئ��ەوەی‬

‫№‬

‫دانوستانەکان زی��ات��رى پێویستە و ژم��ارە ‪26‬ى ساڵى ‪2009‬ئ��ەم یاسایەش‬ ‫پرۆژەیەکى هەستیارە و ئاسان نییە گرفتى لەوەدایە سێ داواى لەسەرە‬ ‫دەنگى لەسەر ب��درێ ئێمە بڕیارى لەالیەن دادگاى بااڵى فیدراڵیەوە واتە‬

‫لەبەردەستایە تا ‪2013/10/30‬بۆ گفتوگۆ‬ ‫کردن و دەنگدان لەسەر پرۆژە یاساى‬ ‫هەڵبژاردن‪.‬‬ ‫ل���ە ت��ێ��پ��ەڕان��دن��ى پ������رۆژە ی��اس��اى‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردن ب��ە ف���رە ب��ازن��ەى ک��ورد‬ ‫بڕیارى یەک هەڵوێستى دەدات‬ ‫ل��ەب��ەرئ��ەوەی بابەتەکە هەستیارە‬ ‫پەیوەندى بە ئایندەوە هەیە هەموو‬ ‫الیەنە سیاسیەکان بەشدار دەبن تێدا‪،‬‬ ‫ل��ەب��ەرئ��ەوە پێویستمان ب��ەوە دەبێ‬ ‫ئەگەر هاتوو لە حاڵەتێکدا بە بێ‬ ‫ڕەزام��ەن��دى ک��ورد بە بێ ڕێکەوتن‪،‬‬ ‫چونکە بیر لەوە دەکەینەوە دەبێت‬ ‫ڕێکەوتن هەبێ ئ��ەو کاتە جارێکى‬ ‫ت��ر ک��ورد ب��ەی��ەک��ەوە ک��ۆ دەبێتەوە‬

‫گەر هاتوو هەڵبژاردن بە فرە‬ ‫بازنەى ئەنجام بدرێت ژمارەیەک‬ ‫کورسى لە دەست دەدەین‬ ‫№‬

‫ئەوەماندا چوار بڕیار بدەین یەکێک بە پێى م��ادەى ‪ 2‬و بە پێى مادەى‬ ‫№‬

‫دیمانە‪~ :‬‬ ‫النە محەمەد‪ ،‬ئەندامێکى ئەنجومەنى‬ ‫ن��وێ��ن��ەران��ى ع��ێ��راق ل��ەس��ەر لیستى‬ ‫هاوپەیمانى کوردستان لە دیدارێکى‬ ‫تایبەتى ~ باس لە پرۆژە یاساى‬ ‫هەڵبژاردنى دەکات هێما بۆ ئەوە دەکات‬ ‫« ئەگەر هەڵبژاردن بە فرە بازنەى‬ ‫ئەنجام بدرێت ژم��ارەی��ەک کورسى لە‬ ‫دەست دەدەی��ن‪ ،‬لەبەرئەوە وەک کورد‬ ‫پ��ێ��داگ��رى دەک��ەی��ن ل��ە ئەنجامدانى‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردن بە ی��ەک ب��ازن��ە‪ ،‬چونکە‬ ‫ڕێژەى کورسیەکانمان زیاد دەکات»‪.‬‬ ‫ک��ورد پ��ێ��داگ��رى ل��ەوە دەک���ات عێراق‬ ‫بکرێتە یەک بازنەى هەڵبژاردن‬ ‫داواى یەک بازنەى دەکەین لە پرۆژە‬ ‫یاساى هەڵبژاردندا لەبەرئەوەى یاساى‬ ‫هەڵبژاردن یاسایەکى هەستیارە لە‬ ‫داهاتوودا ژم��ارەى کورسیەکانى تێدا‬ ‫ڕەچ��او دەک��رێ دەبێتە پێگەیەک بۆ‬ ‫دام���ەزران���دن حکومەتى داه��ات��ووى‬ ‫ع��ێ��راق‪ ،‬وەک ک��ورد پێداگرى لەوە‬ ‫دەکەین عێراق بکرێتە یەک بازنەى‬ ‫ه���ەڵ���ب���ژاردن ‪ ،‬چ��ون��ک��ە س��ودێ��ک��ى‬ ‫زۆرى ه��ەی��ە ل��ەم ک��ات��ەدا ب��ۆ ک��ورد‬ ‫لەبەرئەوە ژم��ارەى دەنگەکانى کورد‬ ‫لە هەر پارێزگایەکدا بێ دەتوانرێ‬ ‫ک��ۆب��ک��رێ��ت��ەوە وات���ە ئ���ەو ب��ەه��ای��ەی‬ ‫کە لە پارێزگاى سلێمانى هەیە بۆ‬ ‫ک��ورس��ی��ەک ه��ەم��ان ک��ورس��ى دەب��ێ‬ ‫لە ه��ەر پارێزگایەکى عێراقدا بەو‬ ‫بەهایە بێ‪ ،‬لە هەڵبژاردنى پێشووى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق بەهاى‬ ‫یەک کورسى لە پارێزگاى سلێمانى‬ ‫گەیشتە (‪ )50‬هەزار دەنگ‪ ،‬بەاڵم لە‬ ‫پارێزگاى واهەبوو بەهاى یەک کورسى‬

‫(‪ )23‬ه���ەزار دەن���گ ب���وو‪ ،‬ب��ە یەک‬ ‫بازنەى دەتوانین ژمارەیەکى زۆر لە‬ ‫کورسى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‬ ‫مسۆگەربکەین‪ ،‬بەاڵم گەر هاتوو فرە‬ ‫بازنەى بێت ئەو کورسیانەى بۆمان‬ ‫دیارى دەکرێ لە هەمان کاتدا چەند‬ ‫دەن��گ��دەرم��ان هەبێت ه��ەر هەمان‬ ‫کورسیە کە بۆمان دی��ارى ک��راوە ‪،‬‬ ‫ل��ە ه��ەڵ��ب��ژاردن��ى پ��ێ��ش��وودا ژم���ارەى‬ ‫دەن��گ��دەرى پارێزگاى سلێمانى زۆر‬ ‫ب��وو نزیک ب��وی��ەوە ل��ە دوو ملیۆن‬ ‫ک��ەس ه��ەر ‪ 17‬ک��ورس��ی��م��ان ه��ەب��وو‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم پارێزگایەکى وەک زیقار کە‬ ‫یەک ملیۆن دەنگدەرى هەبوو هەژدە‬ ‫کورسى هەبوو بەمەش وەک کورد‬ ‫زەرەرم���ەن���د دەب��ی��ن‪ ،‬چونکە ڕێ��ژە‬ ‫دەنگدەرمان زۆرە وە کورسیەکانمان‬ ‫بە جێگیرى دەمێنێتەوە لەبەرئەوە‬ ‫وەک ک���ورد پ��ێ��داگ��رى دەک��ەی��ن لە‬ ‫ئ��ەن��ج��ام��دان��ى ه��ەڵ��ب��ژاردن ب��ە یەک‬ ‫بازنە‪ ،‬چونکە ڕێژەى کورسیەکانمان‬ ‫زیاد دەکات لەوەى ئێستا کە هەمانە‪،‬‬ ‫گەر هاتوو هەڵبژاردن بە فرە بازنەى‬ ‫ئەنجام بدرێت ژمارەیەک کورسى لە‬ ‫دەست دەدەین‪.‬‬ ‫کوتلەى عەرەبى بە سوننە و شیعەوە‬ ‫لەگەڵ فرە بازنەیدان‬ ‫عەرەبەکان پشتیوانى لە کورد ناکەن‪،‬‬ ‫باس لەوە دەکەن کە مەرجەعیەتیان‬ ‫داواى ئەوە دەکات کە هەڵبژاردن بە‬ ‫فرە بازنەى ئەنجام بدرێ وەک کوتلەى‬ ‫کوردیش ناتوانین بلێن هەمومانین‬ ‫الیەنى گ��ۆڕان ب��اس لە ف��رە بازنەى‬ ‫دەکەن‪ ،‬کوتلەى عەرەبى بە سوننە و‬ ‫شیعەوە لەگەڵ فرە بازنەیدان‪.‬‬ ‫ماوە لەبەردەستایە تا ‪2013/10/30‬ب��ۆ‬ ‫گفتوگۆ کردن و دەنگدان لەسەر پرۆژە‬ ‫یاساى هەڵبژاردن‬

‫ل��ە بڕیارەکانمان ئ��ەوە ب��وو ئەگەر‬ ‫ه��ات��وو ت��ا ‪2013 /10/30‬نەگەیشتینە‬ ‫ئەنجامێک ئەوە دەنگدان لەسەر ئەو‬ ‫پرۆژە یاسایە دەگەڕێنینەوە بۆ یاساى‬

‫‪ 13‬بە پێى م��ادەى ‪94‬ى دەس��ت��وورى‬ ‫عێراقى دەبێ ئەم یاسایە جارێکى تر‬ ‫هەموار بکرێتەوە‪ 10/22 ،‬کۆبونەوە‬ ‫ئاسایەکانمان دەست پێدەکات ماوەمان‬

‫هەڵوێستى خ��ۆى ڕوون و ئاشکرا‬ ‫دەکات بڕیارى یەک هەڵوێستى دەدات‪.‬‬ ‫کوتلەکانى ن��او پ��ەرل��ەم��ان نەگەنە‬ ‫ڕێکەوتن هەڵبژاردن دوادەکەوێ‬ ‫ئەگەر تا ‪ 10/30‬ڕێکبکەوین لەسەر‬ ‫پ��رۆژە یاساى هەڵبژاردن ئ��ەوا ‪4/30‬‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردن ئ��ەن��ج��ام دەدرێ‪ ،‬گەر‬ ‫هاتوو ‪ 10/30‬نەگەشتینە ئەنجامێک‬ ‫ب��ۆ دەن��گ��دان ل��ەس��ەر پ���رۆژە یاساى‬ ‫هەڵبژاردن دەبێ بگەڕێنەوە بۆ یاساى‬ ‫‪26‬ى ساڵى ‪2009‬ئ��ەو کاتە لە ناحیە‬ ‫هونەریەکەیەوە بە ب��ڕواى من گەر‬ ‫ڕێکنەکەوین پێموایە هەڵبژاردن لەو‬ ‫وادەیە دوابخرێ‪.‬‬ ‫مالیکى نەیتوانیوە سەرکەوتوو بێ لە‬ ‫بەڕێوەبردنى واڵتدا‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردن��ەوەى ن��ورى مالیکى بۆ‬ ‫ج��ارى سێهەم قەزێیەکى سیاسییە‪،‬‬ ‫چونکە ن��وری مالیکى نەیتوانیوە‬ ‫سەرکەوتوو بێ لە بەڕێوەبردنى واڵتدا‬ ‫و لە بەڕێوەبردنى مەلەفى ئەمنیدا‪،‬‬ ‫الی��ەن��ى دیبلۆماسیەکەشى ب��ە پێى‬ ‫پێویست نەبووە‪ ، ،‬مالیکى نەیتوانیوە‬ ‫س��ەرک��ەت��وو ب��ێ ل��ە ک��ارەک��ان��ی��دا تا‬ ‫عێراقیەکان متمانەى پێبکەنەوە‪.‬‬ ‫الی��ەن��ى س��ەدری��ەک��ان دژى ئ���ەوەن کە‬ ‫هێزى ئەمریکى هەبێ لە عێراقدا‬ ‫پێشتر ڕێکەوتن لەگەڵ ئەمریکا هەیە‬ ‫کە نابێ هێزێکى سەربازى ئەمریکى لە‬ ‫ناو عێراقدا هەبێ بە تایبەتى الیەنى‬ ‫سەدریەکان بە تەواوەتى دژى ئەوەن‬ ‫کە هێزى ئەمریکى هەبێ لە عێراقدا‪،‬‬ ‫بەاڵم پێموایە هێزێکى سەربازى لە‬ ‫ژێر چەترى مەشقکردندا بۆ بەرەنگار‬ ‫بوونەوەى تێکدەران هەبێت‪ ،‬ئەگەینا‬ ‫هێزێکى سەربازى بە شێوەى پێشوتر‬ ‫باوەڕناکەم کارێکى لەو شێوەیە بکرێ‬

‫سەرۆکى فیدراسیۆنى ڕێکخراوە ژینگەیەکانى کوردستان‪:‬‬

‫دارى کالیپتۆس ببڕدرێنەوە لە ‪%5‬ى ڕووبەرى سەوزاى شارەکانى هەرێمى کوردستان‪ ،‬لە دەست دەدەین‬

‫گ��ێ��ڕان��ى پ��رس��ە ل��ە ه��ەرێ��م��ى‬ ‫کوردستان وەک دیاردەیەکى‬ ‫لێهاتووەکە کە بووەتە بارێکى‬ ‫ق��ورس بەسەر خ��اوەن پرسەوە‬ ‫گ��ێ��ران��ى پ��رس��ە ب��ۆ م���ردوو لە‬ ‫شوێنێکەوە ب��ۆ شوێنێکى تر‬ ‫دەگ��ۆڕێ��ت‪ ،‬ئێستا ئ��ەو پرسە‬ ‫گێرانەى بووتە بارگرانیەک بۆ‬ ‫خاوەن پرسە کە شێوەیەک لە‬

‫یەکەیەکى ئیدارى تۆمار دەکەین کە‬ ‫دەستبکات بە بڕینەوەى ئەو دارانە‪.‬‬ ‫*ئەو دارانەى کە دەهێنرێنە هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان تاچەندە ل��ەگ��ەڵ ژینگەى‬ ‫هەرێمى کوردستان گونجاون؟‬ ‫بۆ دیاریکردنى ڕووەکێک کە لەگەڵ‬ ‫ژینگەى هەرێمى کوردستاندا بگونجێ‬

‫№‬

‫بةختيار حسێن‬

‫№‬

‫بۆ ئەوە دەکات « دارى کالیپتۆس گرفتە‬ ‫ژینگەیەکەیان ئەوەندە گەورە نییە ئێمە‬ ‫لێیان بترسین و بیانبڕینەوە»‪.‬‬ ‫وەک خۆمان دواى یاساى لەسەر هەر‬ ‫یەکەیەکى ئیدارى تۆمار دەکەین کە‬ ‫دەستبکات بە بڕینەوەى ئەو دارانە»‪.‬‬ ‫*هەڵویستى ڕێ��ک��خ��راوە ژینگەیەکان‬

‫ڕووب��ەڕووى وشکە ساڵى بویەوە بیابان‬ ‫بوون زی��ادى کردبوو ئەم دارەش خێرا‬ ‫گەشە دەکات حکومەتى عێراقى بڕیارێکى‬ ‫دەرکرد ئەم دارەیان هێنایە عێراقەوە لە‬ ‫نەمامگەکان چاندیان سەرکەتوو بوو باش‬ ‫گەشەى کرد‪ ،‬بەاڵم دواتر کرانەوە ڕووى‬ ‫دا زانیارى زیاتر پەیدا بوو ئەم دارە بۆ‬

‫دارێکى بازرگانییە نەک دارێک بۆ ناو شار‬ ‫بەکار بهێنرێ‪ ،‬گەر ئەم دارانە ببڕینەوە‬ ‫لە ‪%5‬ى سەوزاى خۆمان لە دەست‬ ‫دەدەین‪.‬‬ ‫№‬

‫دیمانە‪~ :‬‬ ‫ش����وان ج����اف‪ ،‬س���ەرۆک���ى ف��ی��دراس��ی��ۆن��ى‬ ‫ڕێکخراوە ژینگەیەکانى کوردستان لە‬ ‫دیدارێکى تایبەتى ~ ئاماژە‬

‫چیە لەبەرامبەر بڕیارێکى وەزارەت���ى‬ ‫شارەوانى بۆ قەدەغەکردنى ناشتنى دارى‬ ‫«کالیپتۆس» لە هەرێمى کوردستان؟‬ ‫ئەم دارە لە سااڵنى ‪2000‬بە دواوە لە عێراقدا‬ ‫چێنراوە لە بەر چەند هۆکارێک عێراق‬

‫دروستکردنى کاغەز بەکار دەهێنرێ‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەم دارە کوالێتەکەى بەو شێوەیە لە هەر‬ ‫شوێنێک ڕووا لە ژێرەوەى هیچ ڕووەکێکى‬ ‫تر ناژى و ئاوى ژێر زەوى زۆر هەڵدەمژێ‬ ‫و ه��ەروەه��ا ک��اری��گ��ەرى ه��ەی��ە لەسەر‬ ‫هەندێک لە زیندەوەرە وردەکان ئەم دارە‬ ‫هیچ جۆرە زیندەوەرێکى پێوە نانیشێ‬ ‫ئەمە یەکێکە ل��ەو کێشانەى هەیەتى‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم لە هەرێمى کوردستان چێنراوە‬ ‫سیمایەکى جوانى داوە بە شارەکان‪ ،‬وەک‬ ‫ڕێکخراوەکانى ژینگە حکومەتمان ئاگادار‬ ‫کردۆتەوە وتومانە ئەم دارە ڕابگیرێ نەک‬ ‫ببڕێتەوە ئێستا کارەساتەکە لەوەدایە لە‬ ‫ڕانیە و قەاڵدزێ بڕاوەتەوە‪ ،‬با نەبڕێتەوە‬ ‫تەمەنى زۆر بڕوات ناگاتە ‪ 20‬ساڵ ئێستا‬ ‫لە تەمەنى ‪ 15‬ساڵیدایە‪ ،‬بۆیە ئەم سامانە‬ ‫سامانێکى س��ەوزاى گەورەیە لە واڵتدا‪،‬‬ ‫داوام���ان ک��ردووە نەبڕێتەوە‪ ،‬ب��ەاڵم لە‬ ‫نەمامگەکانى حکومەت بەرهەم نەهێنرێ‪،‬‬ ‫ئەم دارە دارێکى بازرگانییە نەک دارێک‬ ‫بۆ ناو شار بەکار بهێنرێ‪ ،‬گەر ئەم دارانە‬ ‫ببڕینەوە نزیکە لە ‪%5‬ى ڕووبەرى سەوزاى‬ ‫ش��ارەک��ان��ە‪ ،‬ک��ەوات��ە لە ‪%5‬ى س��ەوزاى‬ ‫خۆمان لە دەست دەدەین‪.‬‬ ‫دەس���ت���ەى پ��اراس��ت��ن و چ��اک��ک��ردن��ى‬ ‫ژینگەى حکومەتى هەرێم بەرپرسە لە‬ ‫چاودێریکردنى ڕەوشى ژینگە و بەرپرسى‬ ‫یەکەمە لەم جۆرە کارەساتە کە دروست‬ ‫دەبێ دەبێ دەستەى ژینگە لەم بوارەدا‬

‫قسە ب��ک��ات و ب��ەرچ��او ڕوون���ى بداتە‬ ‫دانیشتوانان و حکومەت نەک وەزارەتى‬ ‫شارەوانیەکان و وەزارەتى کشتوکاڵ‪ ،‬لە‬ ‫هەموو دونیا وەزارەت��ى ژینگە دیراسەى‬ ‫خاک و ئاوى واڵت دەکات‪.‬‬ ‫دارى کالیپتۆس گرفتە ژینگەیەکەیان‬ ‫ئەوەندە گەورە نییە ئێمە لێیان بترسین‬ ‫و بیانبڕینەوە‪.‬‬ ‫وەک خۆمان دواى یاساى لەسەر هەر‬

‫بەالیەنى کەمەوە پێویستمان بە ‪50‬‬ ‫ساڵە بۆ دیراسە کردنى ئەوانەى دەیان‬ ‫هێننە هەرێمى کوردستانەوە بە تایبەتى‬ ‫لە دواى ساڵى ‪ 2003‬دواکارى زۆر بووە‬ ‫لە سەر زیادکردنى سەوزاى ئەم جۆرانە‬ ‫تاقینەکراوەن بە هەرێمى کوردستان‪،‬‬ ‫بەڵکو لە هەرگۆڕانێکى بچوک لە ژینگەدا‬ ‫ئەگەرى هەیە ئەمانە لە دەست بدەین‪،‬‬ ‫بۆیە ئەو ڕوەکانەى کە لەگەڵ ئاوهەواى‬

‫دەری���اى ن��اوەڕاس��ت گونجاوە گرنگى‬ ‫پێبدرێ ن��ەک ب��ەو شێوەیە بازرگانى‬ ‫پێوە بکرێ‪ ،‬چونکە ڕووەک ناچێتە‬ ‫یاساى بازرگانیەوە لە هیچ پێوەرێکى‬ ‫جیهانیەوە‪.‬‬ ‫*ڕێژەى سەوزاى لە هەرێمى کوردستان‬ ‫چەندە؟‬

‫ب��ە پێى ئ��ەو زان��ی��اری��ان��ەى وەرم���ان‬ ‫گ��رت��ووە لە پارێزگاکان ‪ ،‬پارێزگاى‬ ‫دهۆک ڕووبەرى سەوزاى ‪3.8‬ڕووبەرى‬ ‫س���ەوزاى ل��ە هەولێر ‪6.8‬ڕووب����ەرى‬ ‫سەوزاى لە سلێمانى ‪9.8‬ئەمانە ژمارەن‬ ‫لە پارێزگاکانى هەرێم وەرمانگرتووە‬ ‫دەتوانین بلێن ڕووب��ەرى س��ەوزاى لە‬ ‫هەرێمى کوردستان «‪ »6,81‬بە پێى‬ ‫ستانداردى جیهانى ئەم ڕێژەیە گونجاو‬ ‫نییە‪ ،‬بە پێى ستانداردى نێودەوڵەتى‬ ‫دەبێت ڕێژەى سەوزاى هەموو شارێک‬ ‫لە‪ %15‬بۆ ‪ %25‬بێت‪.‬‬ ‫*داوات��������ان ک������ردووە ل���ە ح��ک��وم��ەت‬ ‫ڕێ��ژەى س��ەوزاى زیاد بکات کە لەگەڵ‬ ‫فراوانبونى شارەکاندا بگونجێ؟‬ ‫ئ��اگ��ادارى حکومەتمان ک��ردۆت��ەوە بە‬ ‫هەموو شێوەیەک یەکێک لەوانە دوامان‬ ‫کردووە بە پێى ئەو کۆنفراسەى کە لە‬ ‫‪ 60‬خاڵدا خۆى دەبینێتەوە داومانە‬ ‫بە حکومەت‪ ،‬وەدەب��ێ پالن هەبێ بۆ‬ ‫ف��راوان بوونى شارەکان و هۆشیارى‬ ‫ژینگەى بدرێ بە هاواڵتیان پێش ئەوەى‬ ‫زەویەکەى بکات بە خانوو ڕووبەرێک لە‬ ‫زەویەکەى تەرخان بکات بۆ سەوزاى‪.‬‬ ‫شارەکانمان زۆر بە بێ پالنى گەورە‬ ‫دەب��ن پێش ئ��ەوەى خزمەتگوزاری بۆ‬ ‫ببرێ شار دروست دەبێ فشارێکى زۆر‬ ‫لەسەر سەوزاى دروست دەبێ شارەکانى‬ ‫ئێمە وەک کۆنکرێتێکى گەورە وان‪.‬‬

‫خەریکە پرسە و زەماوەند هاوتا دەبن‬ ‫ڕێکخستنى تێدانیە بە جۆرێک‬ ‫لە ڕووى مادى تێچووى زۆرە و‬ ‫لەگەڵ ئەوەشدا خاوەن پرسە زۆر‬ ‫ماندوو دەبێت گەرچى ئازیزێکیان‬ ‫لەدەستداوە‪ ،‬وەزارەتى ئەو قاف‬ ‫و ک��اروب��ارى ئاینى حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستان ئەگەرچى‬ ‫هەنگاوى ن��اوە بۆ باشکردن و‬ ‫چ��ارەس��ەرک��ردن��ى ئ��ەو گرفتە‪،‬‬

‫بەاڵم هەنگاوەکانى وەک پێویست‬ ‫نەبووە بۆیە پێویستى بە هاوکارى‬ ‫و هەمەهانگى یەکێتى زانایانى‬ ‫کوردستان و دەزگاکانى ڕاگەیاندن‬ ‫و پەروەردە و خوێندنى بااڵ دەبێ‬ ‫بۆ ئەوەى شێوازى پرسە گێڕان‬ ‫بخاتەوە سەر ڕێڕەوى خۆى کە‬ ‫کەمێک بارگرانى لەسەر خاوەن‬ ‫پرسە کەم بکاتەوە‪ ،‬وەزارەت��ى‬

‫ئەوقاف نرخى پ��ارەى بۆ ئەو‬ ‫قورئان خوێنانەى دیاریکردووە‪،‬‬ ‫بەاڵم دەبینرێ لە هەندێک جێگا‬ ‫زیاتر لەو نرخەوە پارە وەردەگیرى‬ ‫لە خاوەن پرسە بارگرانى پرسە‬ ‫واى لێهاتووە خریکە نزیک‬ ‫دەبیتەوە لە تێچووى ئاهەنگێکى‬ ‫ه��اوس��ەرگ��ی��رى‪ ،‬ئ��ەگ��ەر چى‬ ‫بەرپرسێکى وەزارەت��ى ئەوقاف‬

‫پێشتر ئەوەى خستەڕوو کە بۆ‬ ‫ئامادە نەبون لە پرسە دەکرێت‬ ‫سود لە تەکنەلۆژیا وەربگیرێت لە‬ ‫رێگاى نامەیەکى موبایلەوە یان لە‬ ‫ڕێگاى پەیوەندى تەلەفۆنییەوە‬ ‫ئ��ەوە س��ەرەخ��ۆش��ى ئاراستەى‬ ‫خ���اوەن پ��رس��ە ب��ک��رێ ت��ا لەو‬ ‫ڕێگەیەوە ئەو کارە ئەنجام بدرێ‬ ‫ئەمە هەنگاوێکى باشە تێچوو و‬

‫کاتى زۆرى ناوێت هەم بۆ خاوەن‬ ‫پرسە و بۆ ئەوانەى کە ئامادە‬ ‫نابن لە پرسەکەدا‪.‬‬ ‫ب��ۆی��ە پێویستە پ��رۆژەی��ەک��ى‬ ‫سەرتاسەر و گونجاو بخرێتە‬ ‫ڕوو بۆ ئاسانکردنى پرسە تا‬ ‫لەو ڕێگەیەوە ت��ەواواى خاوەن‬ ‫پرسەکان ئەرکى سەرشانیان‬ ‫لەوەى ئێستا هەیە سوکتر بکرێ‪.‬‬


‫کورد لە میدیاکانەوە‬

‫سێشەممە | ‪ | 2013/10/22‬ژماره ‪ | 768‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫نوسيني‪ :‬جؤزيف ناي‬

‫لەگە ‌ڵ کۆتایهاتنی جەنگی سارد‪)2( ،‬‬ ‫پرۆسەی سیاسی لە ڕەوت��ی سیاسی‬ ‫خۆرهەاڵتى ن��اوەڕاس��ت و بەتایبەت‬ ‫عیراق هاتە ئ��ارا‪ .‬یەکەمین شەپۆل‪،‬‬ ‫هەنگاوەکانی ج��ۆرج ب��وش ب��وو وەک‬ ‫کاردانەوەیەک دژى داگیرکردنى کوێت‬ ‫لەالیەن س��ەدام حسێنەوە‪ ،‬کە تیایدا‬ ‫سوپاى ئەمریکا ئامادەباش کران بۆ‬ ‫چوونە نێو کوێت تا بەم چەشنە بتوانن‬ ‫واڵتێک لە داگیرکاری س��ەدام رزگار‬ ‫بکەن و ئارامییەکى زیاتر بۆ خەڵک‬ ‫دەستەبەربکەن ‪.‬‬ ‫ڕووداوێکیتر‪ ،‬راپەرینى کوردەکان بوو لە‬ ‫باکورى عیراق‪ .‬ئایدۆلۆژیای کوردەکان‬ ‫دوای ه��ەن��گ��اوەک��ان��ی ج���ۆرج ب��وش‪،‬‬ ‫بەخێرایی رووب��ەرووی هەرەس ببۆوە‪،‬‬ ‫ئەم دوو پرۆسەیە لە ساڵی (‪ )2003‬بە‬ ‫رووخانى سەدام کۆتایی هات‪.‬‬ ‫ل��ەه��ەم��ان��ک��ات��دا تائێستا زۆرب���ەی‬ ‫ئەمریکییەکان خۆیان زیاتر بە دۆستى‬ ‫کورد دەزانن تا عەرەب‪ .‬لە دەرەوەی‬ ‫سنورەکانی ئەمریکاشدا‪ ،‬هەموویان لە‬ ‫بارودۆخى عیراق تێدەگەن‪ ،‬بەاڵم ئەمەش‬

‫‪5‬‬

‫کورد و بارودۆخی عیراق‬ ‫رەن��گ��دان��ەوەی (‪ )2‬دەی��ە ب��ارودۆخ��ى و فرەچەشنی نەژادیی دوو فاکتەری‬ ‫عیراقە بەسەر ئەمریکادا‪ ،‬نەک هەندێ گرنگن کە ئەمریکى و ئەوروپییەکان‬ ‫بایەخیان پێدەدا‪ .‬خەڵک بە ئازادى کار‬ ‫مەسەلەیتر‪.‬‬ ‫لوتکەی خۆشەویستی ئەمریکییەکان الى دەکەن‪ ،‬دەچنە پرۆسەی هاوسەرگیری‬ ‫کورد بریتییە لە دواى رووخانى رژێمى‬ ‫بەعس‪ ،‬ئەوان لەو سەردەمەدا توانیان‬ ‫چ��ارەس��ەرێ ب��ۆ کێشەکانی خۆیان‬ ‫ب��دۆزن��ەوە وەک‪ :‬نائارامى سیاسى و‬ ‫کێشەى دووبەرەکی و بەرتەسککردنەوەى‬ ‫ڕۆڵى بەغداد لە کوردستان‪ .‬کوردەکان‬ ‫لە ڕاستیدا وەاڵم��ی خۆشەویستیانەى‬ ‫هەنگاوەکانی ئەمریکایان دایەوە‪.‬‬ ‫لەو سەردەمەوە‪ ،‬کوردەکان لە هەموو‬ ‫قەیرانەکانیاندا پێویستیان بە هاریکاریى‬ ‫ئەمریکا هەبووە‪ .‬لەماوەى (‪ )10‬ساڵی‬ ‫راب����ردوودا‪ ،‬ویالیەتە یەکگرتووەکان‬ ‫بودجەیەکى زۆری لە عیراق بەهەدارداوە‬ ‫ک��ە ت��ەن��ه��ا ب��ەش��ێ��ک ل���ەو س��ام��ان��ە‬ ‫تەرخان بووە بۆ گەشەپێدانى ناوچە‬ ‫کوردنشینەکان‪ ،‬هەربۆیەشە دانیشتوانی و بەشداریى لە هەڵبژاردنى سیاسیشدا‬ ‫ئەمریکا بە دوودڵییەوە دەیانڕوانییە دەکەن‪ ،‬واتا ژیان بەردەوامە‪.‬‬ ‫پێکهاتە دێرینەکانی کۆمەڵگاى کوردی‬ ‫مەسەلەى عیراق‪.‬‬ ‫لە کوردستانى عیراقدا کە جێگەى بەکۆن دێنەبەرچاو‪ .‬ریفۆرمەکانی بازاڕی‬ ‫دڵخۆشى خۆرئاوا بوو‪ ،‬کۆمەڵگای کراوە ئازاد لەالیەن حکومەتە کوردییەکەوە‬

‫کە رەگوڕیشەکەی بۆ چەند ساڵێک‬ ‫لەمەوپێش دەگەڕێتەوە‪ ،‬ئارام ئارام بەرەو‬ ‫سەرکەوتن دەچێت‪ .‬ئەم ئاڵوگۆڕانە‬ ‫بەدڵنیاییەوە بەمانای گەڕانەوەیە بەرەو‬

‫دەوڵ��ەت بەشێوازێکی ف��راوان ب��ەرەو‬ ‫دیموکراسى هەنگاو بنێ‪.‬‬ ‫گرنگترین گرفتەکانى ب��ەردەم کورد‬ ‫لە عیراقدا‪ ،‬قەیرانی ئاسایشە بەهۆى‬

‫دیموکراسی‪ .‬جیهانی ئەمڕۆش‪ ،‬جیهانی‬ ‫دیموکراسى و بازاڕى ئازاد و بەشداریى‬ ‫ئازادانەى سیاسییە و قۆناغى دیکتاتۆرى‬ ‫تێپەڕاندووە‪ .‬ژمارەیەکی زۆر هەن لەناو‬ ‫کوردەکاندا کە لەو ب��ڕوای��ەدان دەبێ‌‬

‫ب��ەغ��دادەوە‪ ،‬ب��ەرل��ەوەی باسوخواسی‬ ‫کێشەى کورد و عەرەب یان سوننە و‬ ‫شیعە لە ئارادابێ‌‪ ،‬دەب ‌ێ ئۆباما خۆی‬ ‫گوێ لە کێشەکانی زۆرینەی خەڵکی‬ ‫عیراق بگرێت‪ ،‬چونکە دۆخى ئەو واڵتە‬

‫بەرەو ناهەموارى دەڕوات‪ ،‬خەریکە شەڕى‬ ‫نەتەوەیى و مەزهەبى سەرهەڵبداتەوە‪.‬‬ ‫دانیشتوانی عیراق حکومەتی واڵتەکەیان‬ ‫بەتااڵنبڕۆ و گەندەڵ ن��اوزەد دەکەن‪.‬‬ ‫ئ��ەوان دەن��ۆڕن��ە بودجە و بەرلەوەی‬ ‫نیگەرانی ئەمە بن کە ئەم بودجەیە‬ ‫ببێتەمایەی باشترکردنى ژیانى خەڵک‬ ‫‪ ،‬نیگەرانی ئ��ەوەن کە ئەم بودجەیە‬ ‫ببێتەمایەی گەندەڵی‪ .‬چاکسازییە‬ ‫راستودروستەکانیش ل��ە ع��ی��راق بە‬ ‫پشتیوانى ئەمریکا و هاوپەیمانان‪،‬‬ ‫بەمانای گۆڕانی هەمان ئەو سیاسەتانەیە‬ ‫کە گەندەڵی دەهێننەئاراوە‪.‬‬ ‫ک���وردەک���ان ئ��ەم��س��اڵ ت��وان��ی��ان لە‬ ‫هەڵبژاردنەکانی خۆیاندا پرۆسەکە‬ ‫بەسەرکەوتوویى بەئەنجام بگەیەنن‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم هەمیشەش ترسیان لە بەغداد‬ ‫هەیە و ئەم ترسەش هانى داون بۆ‬ ‫دۆستایەتى ئەمریکا‪ ،‬کەواتە واشنتۆن‬ ‫دەبێ جارێکیتر ببێتەمایەی فاکتەری‬ ‫یەکگرتنەوەی دانیشتوانی عیراق و‬ ‫خستنەڕووی یەک ئایدۆلۆژیای حکومڕانی‬ ‫دیموکراسیانە لەبرى لەدایکبوونەوەى‬ ‫دیکتاتۆری‪.‬‬

‫№‬

‫وەرگێراني ~‬

‫(ئیدوارد گنیم) وتارێکى گرنگى‬ ‫لە ڕۆژن��ام��ەى (واشنتۆن پۆست)‬ ‫دەرب���ارەى گۆڕانکارییەکانى ئەم‬ ‫دواییەى عیراق باڵوکردەوە‪.‬‬ ‫ل��ەم وت���ارەدا ه��ات��ووە‪ :‬مەسەلەى‬ ‫ب���ن���ەڕەت���ى ب����ەالى ت���ورک���ی���اوە‪،‬‬ ‫گ��ۆڕان��ک��اری��ی��ەک��ان��ى ک��وردس��ت��ان��ى‬ ‫عیراقە‪ ،‬تورکیا کە بەڕێژەى (‪)%28‬‬ ‫ى دانیشتوانەکەى ک���وردن‪ ،‬زۆر‬ ‫نیگەرانە لە گۆڕانکارییەکانى عیراق‬ ‫‌و مەترسى دابەشبوونى واڵتەکەى‬ ‫لێدەکات‪ ،‬بەجۆرێک کە ئەنقەرە‬ ‫وا ه��ەس��ت دەک���ات ئ��ەم داب��ەش‬ ‫بوونەی خاکی عیراق‪ ،‬دەبێتەمایەى‬ ‫دروس��ت��ب��وون��ى ک��وردس��ت��ان��ێ��ک��ى‬ ‫سەربەخۆ لە عیراقدا‪ ،‬بەتایبەت‬ ‫ک��ە ب����ەدوور ن��ازان��رێ��ت دەوڵ��ەت��ى‬ ‫کوردى دروست ببێت‪ .‬هاتنەئاراى‬ ‫دەوڵەتێکى ک��وردی��ى لە هەرێمى‬ ‫کوردستان‪ ،‬فاکتەرێکى بەهێزیشە‬ ‫بۆ ئەو کوردانەى لە واڵتانى تورکیا‬

‫دروستبوونى دەوڵەتى کوردى بەدوور نازانرێت‬

‫وئیران و سوریادا دەژن‪ ،‬بۆ ئەوەى‬ ‫داواى مافە خوراوەکانی خۆیان بکەن‬ ‫و ئەوانیش رایبگەیەنن کە مافى‬ ‫دامەزراندنى دەوڵەتێکی سەربەخۆى‬ ‫تایبەتیان هەیە‬ ‫ب��ەب��ڕواى ئ��ەم س��ی��اس��ەت��م��ەدارە‪،‬‬ ‫هەڵوێستەکردنى تورکیا لەمەڕ‬ ‫ب���ارودۆخ���ى ک���وردەک���ان ل��ەس�ێ‌‬ ‫ئاراستەوەیە‪:‬‬ ‫تورکیا پشتیوانى لە عیراقێک‬‫دەکات کە تیایدا ڕێزێکى ڕاستەقینە‬ ‫لە مافەکانى کەمینەکان بگیردرێت‬ ‫(لێرەشدا مەبەستى لە تورکمانەکانە‬ ‫ک��ە ئینتیمایەکى ت��ون��دی��ان بۆ‬ ‫سیاسەتەکانى تورکیا هەیە)‪.‬‬ ‫تورکیا نیگەرانە لە فیدراڵیزەکردنى‬‫دەوڵ���ەت���ى ع���ی���راق‌و بەخشینى‬ ‫دەس���ەاڵت���ى زی��ات��ر ب��ە ب��ەرپ��رس��ە‬ ‫ناوچەییەکان‪ ،‬چونکە ئ��ەم کارە‬ ‫ڕەنگە ببێتەمایەى بەهێز بوونى‬ ‫کوردەکان و هەنگاونانى هەرێمى‬

‫ک��وردس��ت��ان ب���ەرەو دام��ەزران��دن��ى‬ ‫دەوڵەتێکى سەربەخۆى کوردیی‪.‬‬ ‫تورکیا ترسى لەوە هەیە دەسەاڵتى‬‫کورد بەسەر کەرکوکدا زاڵ‌ ببێت‪،‬‬ ‫چونکە گ��ێ��ڕان��ەوەى ک��ەرک��وک بۆ‬ ‫ک��وردەک��ان ئەگەرى دروستبوونى‬ ‫دەوڵ��ەت��ى ک��وردى زی��ات��ر دەک��ات‪،‬‬ ‫ب��ەت��ای��ب��ەت ک��ە ش���ارى ک��ەرک��وک‬ ‫خاوەنى ئەنبارێکى گەورەى نەوتە‬ ‫و پاڵنەرێکى ئابوریى بەهێزە تا‬ ‫دەوڵ��ەت��ى پێشبینیکراوى ک��ورد‪،‬‬ ‫پشت بەخۆى ببەستێت‪.‬‬ ‫لە هەموو ڕوویەکەوە‪ ،‬دەسەاڵتدارانى‬ ‫ناوچەکە دەبێ ئەو راستییە بزانن کە‬ ‫ئیتر سەردەمى سەدەکانى ڕابردوو‬ ‫بەسەرچوو‪ ،‬ناتوانرێ میللەتێک‬ ‫لەناو چ��وارچ��ێ��وەى واڵت��ى خۆیدا‬ ‫بژى و بچەوسێنرێتەوە‪ ،‬پێویستە‬ ‫واز ل��ە ک��ورد بهێنن ی��ان ئەگەر‬ ‫حکومڕانیشیان دەکەن مافەکانیان و هەڵمەتى س��ەرب��ازى ناتوانێ ناوەڕاست بنەبڕ بکات‪ ،‬نە ئێستا لە قۆناغى ت��وان��ەوەى سەردەمى‬ ‫پێببەخشن‪ ،‬چونکە رژان��ى خوێن کێشەى کورد لە واڵتانى خۆرهەاڵتى سەدەکانى راب��ردووەو نە کوردیش جەنگى سارددا دەژی‪.‬‬ ‫№‬

‫کوردانى تورکیا و هەاڵتن لە جەنگ‬ ‫وەرگێرانی ~‬

‫رۆژن��ام��ەى (‪)Sunday times‬‬ ‫لە راپ��ۆرت��ە هەواڵێکدا لەسەر رەوش��ى‬ ‫کوردستانى تورکیا‪ ،‬باس لە گیروگرفتەکانى‬ ‫ک��ورد دەک���ات کە تائێستاش ئەنقەرە‬ ‫نایەوێ بەشێوازێکى راستەقینە نەخشەى‬ ‫چ��ارەس��ەرى ک��ورد لە واڵتەکەیدا بخاتە‬ ‫بوارى جێبەجێکردنەوە‪.‬‬ ‫بارودۆخى کوردستانى تورکیا لە سایەى‬ ‫سیاسەتى ژەن��ەڕاڵ��ەک��ان و نەبوونى‬

‫دیدگایەکى ڕوون الى ئ��ەردۆغ��ان‪ ،‬بۆنى‬ ‫ش��ەڕ و خوێنى لێدێت‪ .‬ل��ەم بەشەى‬ ‫باشورى رۆژهەاڵتى تورکیا‪)PKK( ،‬‬ ‫لە ساڵى (‪ )1984‬جەنگى چەکدارانەى‬ ‫خۆى دەست پێکرد‪ ،‬نیشانەکانى درێژەدان‬ ‫ب��ەم نەبەردییە هێشتا لە کوردستانى‬ ‫تورکیا دەبینرێت‪ .‬بۆ گەیشتن بە ناوچە‬ ‫شاخاوییەکانى ک��وردس��ت��ان‪ ،‬دەب�� ‌ێ بە‬ ‫(‪ )5‬بنکەى زۆر نزیکى کۆنترۆڵى‬ ‫سوپادا تێبپەڕیت‪ .‬لە نێوان ئەم بنکە‬ ‫سەربازیانەشدا لە هەر (‪ )10‬دە مەترێک‬

‫دەستەیەک سەرباز بە چاوێکى پەرێشانەوە‬ ‫چاودێریى ئۆتۆمبێلەکان دەکەن‪ .‬سەربازى‬ ‫ب��ەردەم دەستە سەربازەکەش ئامێرێکى‬ ‫مین پاککەرەوەى بەدەستەوەیە کە بۆ‬ ‫پاراستنى گیانى هاوڕێیەکانى‪ ،‬بەدواى‬ ‫ئەو مینانەدا دەگەڕێت کە ڕەنگە لەالیەن‬ ‫هێزەکانى (‪)PKK‬ەوە چێنرابن‪ .‬کوردێک‬ ‫کە نزیکایەتى خۆى لەگە ‌ڵ (‪)PKK‬دا‬ ‫نەدەشاردەوە‪ ،‬باسى لە تەکنەلۆژیایەک‬ ‫دەکرد کە هێندە ناسراو نەبوو‪ ،‬بە منى‬ ‫وت‪ »:‬ئ��ام��رازەک��ان��ى مین پاککردنەوە‬

‫لەهەمبەر مینە کۆنتڕۆڵەکاندا کاریگەریى‬ ‫نییە‪.‬‬ ‫ناوچەکان لەسەر شاخەکانەوە چاودێریى‬ ‫دەکرێت‌و لەگە ‌ڵ نزیکبوونەوەى سەربازەکان‬ ‫لە مینەکان‪ ،‬بەشێوەى کۆنتڕۆ ‌ڵ لە دوورەوە‬ ‫دەتەقێنرێنەوە»‪.‬‬ ‫دەستگیرکردنى خێرا و بێ‌چەندوچۆنى‬ ‫س��ەدان ک��ورد لە ناوچەکە جیاجیاکان‪،‬‬ ‫ڕادەس����ت ک��ردن��ى ح��ک��وم��ڕان��ى ناوچە‬ ‫کوردنشینەکان بە هێزەکانى ئاسایش ‌و‬ ‫ڕوودانى ڕەفتارى توندوتیژی‪ ،‬سەرەنجام‬

‫بووبەمایەى ئ��ەوەى کە سیاسەتەکانى‬ ‫ئەردۆغان کە بە جارێکیتر کورد نائومێد‬ ‫بکاتەوە‪.‬‬ ‫سەرۆکى ناوەندى دادوەری��ى (دیاربەکر)‬ ‫بە سەرسوڕمانەوە دەرب��ارەى سیاسەتە‬ ‫نوێیەکەى ئەردۆغان و دەوڵەتى تورکیا‬ ‫وتى‪»:‬ئەم پیاوە لە ئێمە تێناگات»‪.‬‬ ‫ئەمەش ماناى ئەوەیە هەر سیاسەتمەدارێکى‬ ‫تورک کە دێتەسەر دەس��ەاڵت‪ ،‬قسەکانى‬ ‫زۆر لەگەڵ رەفتارەکانى بەرامبەر بە کورد‬ ‫جیاوازە‪ ،‬تورکیاش چیتر ناتوانێ لەسەر ئەو‬

‫سیاسەتى دووفاقییە بەردەوام بێ چونکە‬ ‫یەکێتى ئەوروپا داواى ریفۆرمى راستەقینە‬ ‫دەک��ات‪ .‬کورد لە جەنگ هەڵدێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ل��ەڕووى ناچارییەوە ناتوانێ دەس��ت لە‬ ‫تفەنگ ب��ەرب��دات تا بەهۆى سیاسەتى‬ ‫ژەنەڕاڵەکانەوە نەکەوێتە نێوان بەرداشەوە‪.‬‬ ‫ئەگەر تورکیا سیاسەتى نو ‌ێ لە بەرامبەر‬ ‫کوردەکاندا نەگرێتەبەر‪ ،‬پێشبینى هیچ‬ ‫جۆرە بەرەو پێشڤەچوونێکى ئاشتیانەش‬ ‫لە سەرتاسەرى واڵت��ەک��ەدا نایەتەدى ‌و‬ ‫باجدانەکەشى زۆر بە گران دەکەوێت‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫بیرو ڕا‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2013/10/22 | 768‬سێشەممە‬

‫لێکدانەوەکانی مێژوو‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫پەیوەندى نێوان لیبرالیزم و دیموکراسى ئاڵۆز بووە‬

‫د‪ .‬کەیوان ئازاد‬

‫لێکدانەوە بۆ نووسین و دەڕبڕینی‬ ‫میدیاکانی کوردی‬

‫چۆن ده‌زانیت درۆت له‌گه‌ڵ ده‌که‌ن؟‬

‫و‪ :‬نه‌وشیروان فه‌ره‌ج‬

‫ژیان بونى نییە‪.‬‬

‫№‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫دیموکراسى دەستەواژەیەکى یونانیە‬ ‫واتە « دیموس» و «کراتوس»پێکهاتووە‬ ‫هەریەکە لەو دوانە چەند مانایەکى هەیە‬ ‫وشەى دیموس بە ماناى سەرجەمى‬ ‫ئەو هاواڵتیانە دێت کە لە «پۆلیس» یا‬ ‫دەوڵەت و شاردا دەژین‪ « .‬کراتوس»‬ ‫بە مانى دەسەاڵت دێت یان یاسا دێت‪.‬‬ ‫دیموکراسى دەستەواژەیەکى ئەدەبى‬ ‫بوو‬ ‫ئەرنێست ویکلى دەڵێت «دەستەواژەى‬ ‫دیموکراسى تا س��ەردەم��ى شۆڕشى‬ ‫فەرەنسا ‪ ،‬تەنها دەستەواژەیەکى‬ ‫ئ��ەدەب��ى ب��وو‪ ،‬ب��ەاڵم لە دەس��ت��ەواژە‬ ‫سیاسیەکان‪ ،‬ئەندێشەى دیموکراسى‬ ‫لە س��ەدەى هەژدەهەمدا نمونەیەکى‬ ‫الوازیان هەبوو‪ ،‬کارو چاالکى جەماوەرى‬ ‫و لەسەرووى هەموویشیانەوە گڕکانى‬ ‫خرۆشاوى گەلى فەرەنسا و مەیل و‬ ‫جموجوڵیان ب��ەالى سیاسکردن لە‬ ‫ساڵەکانى ش��ۆڕش��دا م��ێ��ژووى نوێى‬ ‫دیموکراسى خستۆتە قۆناغێکى تازەوە‪.‬‬ ‫ڕوان��گ��ان��ە ل��ە ش��ۆڕش��ى فەرەنسادا‬ ‫جێبەجێکران‬ ‫«ڕۆس��ۆ» پێیوابوو لە کاتى هەست‬ ‫بە مەترسیدا دەوڵەتى دیموکراتێک‬ ‫دەتوانێ کەسێک بە سەرۆکى بەرزى‬ ‫واڵت��ى پێبدات کە هەموو یاساکان‬ ‫بە شێوەیەکى کاتى وەالبنێ‪ .‬بەاڵم‬ ‫دەبێ کاتێکى کورت بۆ ئەم مەبەستە‬ ‫دەستنیشان بکات تاوەکو لە گۆڕینى‬ ‫دیکتاتۆریەوە بۆ سەروەرى پشتگیرى‬ ‫بکرێ هەرچەند کە ئەمە تاڕادەیەک‬ ‫هەمان ئەو شتەیە کە لە ناو ڕۆمەکاندا‬ ‫باو بوو ئەم شێوە ڕوانگانە لە شۆڕشى‬ ‫فەرەنسادا جێبەجێکران‪.‬‬ ‫دیموکراسى تەنیا ڕەگ��ى لە ڕۆژئ��اوا‬ ‫دانەکوتاوە‬ ‫لە ناو ئایدیا و فۆڕمە جیاوازەکانى‬ ‫ح��ک��وم��ڕان��ی��دا ئ��ەگ��ەر ڕاى خەڵک‬ ‫و ب��ەش��دارى ڕەزام��ەن��دى زۆری��ن��ەى‬ ‫هاواڵتیان یان ئەوانەى دەکەونە ژێر‬ ‫کاریگەرى پرۆسەى سیاسییەوە ئامانج‬

‫ئ��ەف�لات��ۆن‪ :‬ب��ە یەکێک ل��ە ن��ەی��اران��ى‬ ‫دیموکراسى دادەن���رێ‪ ،‬چونکە پێیوایە‬ ‫ئەم سیستەمە ڕەسەنایەتى ناهێڵێ و‬ ‫ئ���ازادى دەک��ات��ە بە هایەکى سەرەکى‬ ‫و وا ل��ە ت��اک��ەک��ان دەک���ات خ��ۆی��ان لە‬ ‫بەرپرسیارێتى و یاسا بنەڕەتیەکان بە‬ ‫دوور بگرن و ئەم سیستەمە لە داڕوخانى‬ ‫سیستەمى ئۆلگاریشەوە سەرهەڵدەدات و‬ ‫لە ناو ئازادى ڕەهادا بەرەو ستەمکارى‬ ‫دەچێت‪ ،‬الى ئەو یەکەمین تایبەت مەندى‬ ‫دیموکراسى ئەوەیە کە لە ژێر سایەى دا‬ ‫هەموو خەڵک ئازادن‪.‬‬ ‫دەوڵەت ئازادى کار و ئازادى گوفتار بۆ‬ ‫هەمووان دابین دەک��ات هەموو کەسێک‬ ‫مافى هەیە هەرچێکى دەوێ ئەنجامى‬ ‫بدات‪ ،‬ئەفالتۆن لە کتێبى «کۆمار» دا بە‬ ‫توانجەوە دیموکراسى پەیوەست دەکات‬ ‫بە فرە ح��ەزى و سەلیقەییەوە دەلێت‬ ‫( ‪ -1‬خەسڵەتى دیموکراسى ئەوەیە کە‬ ‫جوانترین سیستەمى سیاسیە‪ ،‬چونکە‬ ‫وەک جلى ڕەنگاو ڕەنگ پڕە لە نەخش و‬ ‫نیگار کە هەموو خوودەیەکى مرۆڤى تێدا‬ ‫بەرچاو دەکەوێ‪.‬‬ ‫‪-2‬تایبەتمەندى دیموکراسى ئەوەیە کە‬ ‫هەموو کەسێک بۆ هەموو کارێ ئازادى‬ ‫ڕەهاى هەیە هەموو جۆرە حکومەتێکى‬ ‫تێدا کۆکراوەتەوە‪.‬‬ ‫‪-3‬خ��ەس��ڵ��ەت��ى دی��م��وک��راس��ى ب��ەرەاڵی��ى‬ ‫ڕەهایە‪ ،‬چونکە هیچ کەس ناچار نییە‬ ‫ئەرکى سیاسى بە ئەستۆوە بگرێت‪.‬‬ ‫دوای����ن سیفەتى دی��م��وک��راس��ى ئ���ازاد‬ ‫گەراییە ل��ە پ����ەروەردەدا ک��ە گ��وێ بە‬ ‫پرەنسیپە سەرەکییەکان ن��ادات و بۆ‬ ‫پلەى دەوڵەتیەکان هەر ئەوەندە بەسە‬ ‫کە بانگەشەى ئ��ەوە بکەن کە دۆستى‬ ‫جەماوەرى خەڵکن‪.‬‬ ‫لە ڕوانگەى ئەفالتۆنەوە لە سیستەمى‬ ‫دیموکراتى دا تاک هەوڵ دەدات بە دواى‬ ‫حەزەکانى دا ب��ڕوات هیچ بنەمایەک بۆ‬ ‫دامەزراندنى سیستەمێکى عەقاڵنى بۆ‬

‫له‌و نیشانانه‌ش‪:‬‬

‫ش���اره‌زای���ان ده‌ڵ��ێ��ن که‌سێک‬ ‫کاتێک درۆت ل �ه‌گ �ه‌ڵ ده‌ک��ات‬ ‫ناتوانێت س �ه‌ی��ری چاوه‌کانت‬ ‫بکات به‌ ڵکوو سه‌یری شته‌کانی‬ ‫ده‌ورووپ��ش��ت ده‌ک��ات و ده‌ست‬ ‫ب��ۆ ده‌م���ووچ���اوی ده‌ب���ات ی��ان‬ ‫ده‌س��ت�ه‌ک��ان��ی داده‌ن �ه‌وێ��ن��ێ��ت و‬ ‫ده‌یکات به‌گیرفانیدا و به‌ئاسانی‬ ‫ناتوانێت دابنیشێت‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫چ��ه‌ن��د ن��ی��ش��ان �ه‌ی �ه‌ک��ی ت���ر له‌‬ ‫ک�ه‌س�ه‌ک�ه‌دا ده‌رده‌ک���ه‌وێ���ت که‌‬ ‫ده‌توانین تێبینییان بکه‌ین و‬ ‫بزانین که‌ درۆمان له‌گه‌ڵ ده‌کات‪-1 .‬گۆران له‌ قسه‌کردن ‬

‫کاتێک ب��اس��ی ه �ه‌م��ان بابه‌ت یان شتێک باسناکات که‌پێشتر‬ ‫باسیکردبوو‪ ،‬هه‌ندێک له‌قسه‌کانی‬ ‫پ��ێ��ش��ووی ب��ی��رده‌چ��ێ��ت �ه‌وه‌ که‌‬ ‫کردبووی‪.‬‬ ‫‪-2‬دوورک���ه‌وت���ن���ه‌وه‌ ل �ه‌ ب��اب�ه‌ت‪:‬‬ ‫کاتێک باسی شتێکی بۆ ده‌که‌یت‬ ‫که‌ نزیکه‌ ل �ه‌و ب��اب�ه‌ت�ه‌وه‌ی که‌‬ ‫درۆی ت��ێ��داک��ردووه‌‪ ،‬یه‌کسه‌ر‬ ‫ب��ازده‌دات به‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته‌داو‬ ‫دوورده‌که‌وێته‌وه‌ لێی و ده‌چێته‌‬ ‫س��ه‌ر بابه‌تێکی ت��ر به‌هه‌موو‬ ‫شێوه‌یه‌ک هه‌وڵده‌دات ئه‌و بابه‌ته‌‬ ‫له‌ گفتووگۆکه‌ دووربخاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌ک��ات��ه‌وه‌ شتی ن��وێ ده‌ڵێت ‪ -3‬ه��ێ��واش��ی ل��ه ق��س �ه‌ک��ردن‪:‬‬

‫به‌هێواشی قسه‌ت ب��ۆ ده‌ک��ات‬ ‫بۆ ئ��ه‌وه‌ی درۆک��ه‌ رێکبخات و‬ ‫له‌کاتی قسه‌کردندا جه‌ند جارێک‬ ‫ده‌وه‌ستێت بۆ ئه‌وه‌ی شتی نوێ‬ ‫ب��دۆزی��ت �ه‌وه‌و بزانێت پێویسته‌‬ ‫چیبڵێت‪ .‬هه‌روه‌ها به‌ده‌نگی نزم‬ ‫ده‌دوێت‪.‬‬ ‫‪-4‬هه‌ستکردن به‌ نیگه‌رانی و‬ ‫نائارامی‪ :‬که‌سی درۆزن هه‌ست‬ ‫به‌ نیگه‌رانی ده‌ک��ات‪ ،‬تاوه‌کوو‬ ‫زیاتریش ده‌رب��اره‌ی ئه‌و بابه‌ته‌‬ ‫قسه‌بکرێت که‌ درۆی له‌باره‌وه‌‬ ‫کردووه‌ زیاتر نیگه‌ران ده‌بێت‪.‬‬

‫№‬

‫ئەگەر میدیا بە دەسەاڵتی چوارەم‬ ‫ناونرابێت و چەکی میدیاش تەنیا‬ ‫ووش��ە و قسە بێت‪ ،‬ئ��ەوا الم وایە‬ ‫ئەو چەکە زۆر لە چەکە کالسیکییە‬ ‫کۆنەکانی وەک (ڕم و شمشێر و‬ ‫خەنج ەر و شیر و تیر و تەنانەت تۆپ‬ ‫و فرۆکە و ناپاڵم‪....‬تاد) قورستر و‬ ‫کارەساتبارتر بووە‪ ،‬چونکە ئەگەر لە‬ ‫سەردەمە کۆنەکاندا تا بە ئێستاش‬ ‫دەگات ئەو چەکانە لە چرکە ساتێکدا‬ ‫مرۆڤێک ی��ان کۆمەڵە مرۆڤێکیان‬ ‫دابێت لە زەوی‪ ،‬ی��ان ژیانیان لە‬ ‫چەندین زیندەوەر سەندبێتەوە‪ ،‬ئەوا‬ ‫چەکەکانی ڕاگەیاندن ڕۆژانە بەو ووشە‬ ‫و قسانە کێشەی زۆر گەورەتریان‬ ‫ل���ەوان���ەی راب�����ردوو ب��ۆ س��ەراپ��ای‬ ‫مرۆڤەکانی گۆی زەوی دروستکردووە‪.‬‬ ‫وات��ە ئەگەر چەکە کالسیکییەکان‬ ‫لە ڕووب��ەڕووب��وون��ەوەی��ەک��دا ی��ان لە‬ ‫هەلپەرستییەکدا گیانیان لەبەری‬ ‫زیندوویەک یان چەند زیندووییەک‬ ‫سەندبێت‪ ،‬ئەوا چەکەکانی ڕاگەیاندن‪،‬‬ ‫زۆر کاریگەرتر ژیانیان لەبەری سەدان‬ ‫و ه��ەزاران خێزان سەندووە‪ .‬دیارە‬ ‫ئەگەر زۆری ژم��ارەی دانیشتوانی‬ ‫گ��ۆی زەوی لە ساتی دەرکەوتنی‬ ‫تۆڕەکانی ڕاگەیاندن نەبوایە‪ ،‬ئەوا‬ ‫کاریگەری چەکەکانی ڕاگەیاندن باشتر‬ ‫دەردەکەوت‪ ،‬بەاڵم دیارە بەهۆی زۆری‬ ‫ژمارەی دانیشتوان لەسەر ڕووی زەوی‪،‬‬ ‫ئاستی تیاچوونی ئەو کەسانەی بە‬ ‫چەکی ڕاگەیاندن ڕۆیشتوون دیار نین‪،‬‬ ‫گ��ەورە نەهاتۆتە بەرچاو‪ .‬هەربۆیە‬ ‫دیارنەبوونی کاریگەرییەکەی بۆ کەمی‬ ‫ژمارەی قوربانییەکانی نییە‪ ،‬بەڵکو‬ ‫بۆ زۆری ژم��ارەی دانیشتوانی گۆی‬ ‫زەوییە لەئاست قوربانییەکانی چەکی‬ ‫ڕاگەیاندن‪.‬‬ ‫لەالیەکی دیکەوە نابێت ئەوەش‬ ‫لەیاد بکەین‪ ،‬کە کاریگەرییەکی تری‬ ‫چەکەکانی ڕاگەیاندن و کاری میدیایی‬ ‫شکاندنی مرۆڤەکان و ناوزڕاندن و‬ ‫ڕووخاندنی کەسایەتییەکان بووە‪.‬‬ ‫ئەمەو جگە لەو باجانەی کە بەهۆی‬ ‫ئەو شکاندن و ناوزڕاندنانەوە دراوە!‬ ‫دی��ارە ئ��ەوەش ب��ەدەر ل��ەوەی ئەو‬ ‫باجانەش خێزان منداڵ و بنەماڵە‬ ‫و تیرە و هۆزەکەشی گرتۆتەوە‪.‬‬ ‫لەکاتێکدا ب��ە چ��ەک��ە کالسکییە‬ ‫کۆنەکان تەنیا کەسە بەرکەوتووەکە‬ ‫زیانمەند دەب���وو وە ب��ەه��ۆی ئەو‬ ‫ڕووداوەوە ئازاری بە الیەنی مەعنەوی‬ ‫ئەوانی دی نەدەکەوت‪ .‬ڕاستە بەهۆی‬ ‫ئەو چەکانەشەوە زیان بە خێزان و‬ ‫منداڵ و بنەماڵە و تیرە و هۆزەکانیش‬ ‫دەک���ەوت‪ ،‬چونکە دواج���ار خێزان‬ ‫بێوەژن دەک��ەوت و منداڵ هەتیو و‬ ‫لە تیرە و هۆزیش کەسێک ماڵئاوایی‬ ‫دەکرد‪ ،‬بەاڵم وەک ووتراوە ‘‘زامی برین‬ ‫سارێژ دەبێت‪ ،‬بەاڵم زامی قسە نا’’‪،‬‬ ‫هەربۆیە هیچ کات ئەو کاریگەریانە بە‬ ‫ئەندازەیی ئازار و زامی ووشە و ڕستە‬ ‫و قسەکان نەبوون‪.‬‬ ‫لێرەوە و بەهۆی ئەو چەکەی بۆ‬ ‫زیاتر لە سەدەیەکە بەر کورد کەوتووە‬ ‫و گەیشتۆتە کۆمەڵگای ک��وردی‪،‬‬ ‫هەروەها بۆ نزیک بە نیو سەدەیە‬ ‫زۆر خراپ لەالیەن خودی کوردەوە بۆ‬ ‫لێدانی خۆی بەکاردەهێنرێت! ئەمەو‬ ‫تا ئاستێکیش بۆ چارەکە سەدەیەکە‬ ‫کەسایەتی سەرجەم تاکەکانی کۆمەڵی‬ ‫کوردەواری خستۆتە ژێر پرسیارەوە‪،‬‬ ‫ک��اری��گ��ەری��ی��ە خ��راپ��ەک��ان��ی ب��ەرەو‬ ‫هەڵکشان چوون وەک ئەوەی بەهۆی‬ ‫چەکەکانی ڕاگەیاندنەوە کەسێک‬ ‫نەماوە پاک و بێگەرد و دڵسۆز و‬ ‫فیداکار بێت ئەمەو شۆڕشگێڕی‬ ‫ک��ەس��ای��ەت��ی��ی��ە ش��ۆڕش��گ��ێ��ڕەک��ان��ی‬ ‫مێژووی نەتەوایەتیەمان کەوتۆتە‬ ‫ژێر پرسیارەوە تەنانەت ئاستی ئەو‬ ‫شکاندنانەش گەیشتۆتە پێگەیەک‪ ،‬کە‬ ‫هەمووان گومانمان لە بوونی خۆمان و‬ ‫مێژوو و ڕیشە و ڕەچەڵەکی خۆمان‬ ‫هەبێت!‬

‫عومةر غواڵمي‬

‫و پێوەرى فەرمانڕەواى بێت‪،‬پێدەچێت‬ ‫دیموکراسى شیاوترین و گونجاوترین‬ ‫فۆڕمى حکومڕانى بێت‪ ،‬دەتوانرێ بوترێ‬ ‫دیموکراسى دەریخستووە کە پێچەوانەى‬ ‫شێوازەکانى ترى حکومڕانى یەکێکە لە‬ ‫سیستەمە سیاسییە کاریگەرەکان کە‬ ‫بێ توندوتیژى بێ ئەوەى نەزم تێکبچێ‬ ‫و سیستەم بڕوخێ دەتوانێ لە ڕێگەى‬ ‫دەنگ و ئیرادەوە گۆڕانکارى هەنگاو بە‬ ‫هەنگاو بێنێتە ئاراوە‪.‬‬ ‫ب��ە ب����ڕواى دەی��ڤ��د هیڵد ئەمڕۆ‬ ‫دیموکراسى تەنیا ڕەگ��ى لە ڕۆژئ��اوا‬ ‫دانەکوتاوە‪ ،‬بەڵکو بووە بە فۆڕمێکى‬ ‫جیهانى و وەک مۆدیلێکى گونجا و بۆ‬ ‫حکومڕانى و پێوەرێکى سەرەکى بۆ‬ ‫مەشروعیەتى سیاسى سەیر دەکرێت‪،‬‬ ‫کەواتە بەشى ه��ەرە زۆرى واڵتانى‬ ‫جیهان بەبێ وەبەرچاوگرتنى ڕوانگەى‬ ‫سیاسى و ئ��اب��وورى و ئاینییەکان‬ ‫بانگەشەى دیموکراسى دەکەن‪.‬‬ ‫بەم جۆرەى ئێستا دیموکراسى وەک‬ ‫شێوازى حکومڕانى و کەلتورى سیاسى‬ ‫و کۆمەاڵیەتى مۆدیلێکى ئەو تۆیە کە‬ ‫تەنانەت حکومەتە دیکتاتۆرەکانیش‬ ‫ئەگەر لە ڕووى شکڵیەوە بێت خۆیانى‬ ‫پێدەناسێنن ئ��ەم��ە پ��ەی��وەن��دى بە‬ ‫سروشتى ئایدیاى دیموکراتیەکانەوە‬ ‫هەیە کە موژدەى دەرچون لە هەموو‬ ‫کۆتوبەندێکى دەسەاڵتى ستەمکارانە‬ ‫دەدات‪.‬‬ ‫پ���ەی���وەن���دى ن���ێ���وان ل��ی��ب��رال��ی��زم و‬ ‫دیموکراسى لە هەرکاتێکى ڕاب��ردوو‬ ‫زیاتر ئاڵۆز بووە‬ ‫پ��ەی��وەن��دى ن��ێ��وان ل��ی��ب��رال��ی��زم و‬ ‫دیموکراسى‪ ،‬هەمیشە پەیوەندێکى‬ ‫ئاڵۆز و پڕ کێشمەکێش ب��ووە‪ ،‬ئەم‬ ‫دوان���ە ن��ەب��ەی��ەک��ەوە ه��ەڵ��دەک��ەن و‬ ‫نەبێیەکیش هەڵدەکەن‪ ،‬ئێستا کەوا‬ ‫پێدەچێت جارێکیدیکە لیبرالیزم بەالى‬ ‫داکۆکیکردن لە دەوڵ��ەت��ى کەمینە‬ ‫داشکابێتەوە ( مەبەست نکوڵیکردن‬ ‫لەو گونجاویەى نێوان داکۆکیکردنى‬ ‫ئێستا لیبرالیزم لە دەوڵەتى کەمینە و‬ ‫چاکترین نەرێتى لیبراڵ نیە) پەیوەندى‬ ‫نێوان لیبرالیزم و دیموکراسى لە‬ ‫هەرکاتێکى ڕابردوو زیاتر ئاڵۆز بووە‪.‬‬ ‫باس و لێکۆڵینەوەکانى ئێستا ڕەخنەیان‬ ‫لە داماوى دەستەوەستانى حکومەتە‬ ‫دی��م��وک��رات��ەک��ان��ە ک��ە نەیانتوانیوە‬ ‫ڕێگە چ��ارەى شیاو بۆ نەهێشتن و‬ ‫کێشمەکێشەکانى‬ ‫کۆتایپێهێنانى‬

‫کۆمەڵگە ئاڵۆزەکان بدۆزێتەوە‪.‬‬ ‫بەم شێوەیە بابەتى لێکۆڵینەوەکان‬ ‫پێچەوانە دەبێتە‪ ،‬چونکە ئەو بابەتە‬ ‫لە برى ئەوەى فراوانبونى دەسەاڵت‬ ‫بەرجەستە بکات کەمبونى دەسەاڵت‬ ‫نمایان قەبە دەکات‪.‬‬ ‫سێ بەڵگە لە پشتیوانیکردنى ئەو‬ ‫تێڕوانینەى کە دەڵێت سیستەمى‬ ‫دیموکراتیەکان بە خودى خود حکومەت‬ ‫ڕەت دەکەنەوە‪ ،‬خراونەتەڕوو‪:‬‬ ‫سیستەمى دیموکراتەکان بەپێچەوانەى‬ ‫سیستەمگەلى تاکەڕەوانەلە سۆنگەى‬ ‫تایبەتمەندیى خۆیان دووچارى جۆرە‬ ‫ناهاوسەنگێکى ب��ەردەوام بونەتەوە‪،‬‬ ‫ن��ەب��وون��ى ه��اوس��ەن��گ��ى ل��ە ن��ێ��وان‬ ‫داخ��وازی��ەک��ان��ى کۆمەڵى م��ەدەن��ى و‬ ‫تواناکانى سیستەمە کە بۆ وەاڵمدانەوەى‬ ‫ئەو داخوازیانە‪ ،‬ئەو تایبەتمەندییە دوو‬ ‫الیەنى هەیە کە وێ��ڕاى سروشتى دژ‬ ‫بەرانەیان هەردوو الیەن بە دیهێنەرى‬ ‫یەک دەرئەنجامن کە ناهاوسەنگییە‪.‬‬ ‫یەکەم ئەوەی حکومەتە دیموکراتەکان‬ ‫چەند نەرێتێک لە دەوڵەتى لیبراڵ‬ ‫ب��ە م��ی��رات دەب����ەن ئ��ەم نەرێتانە‬ ‫پێشمەرجەى کاراو بەهێزى دەسەاڵتى‬ ‫خەڵکن لە نێوانیاندا « ئازادیى و کۆڕو‬ ‫کۆبونەوە»‪.‬‬ ‫دووەم ئ���ەوەى ک��ە ل��ە سیستەمى‬ ‫دیموکراتیەکاندا کە پرۆسەى بڕیاردان‬ ‫ب��ە شێوەیەکى ب��ە ک��ۆم��ەڵ بەڕێوە‬ ‫دەچێت وەاڵمدانەوەى داخوازیەکانى‬ ‫کۆمەڵى مەدەنى شێواز و ڕێوشێنى‬ ‫خۆى هەیە‪.‬‬ ‫ڕەنگە بڕیاردان بەشێوەى لەسەرخۆ‬ ‫ب��ەڕێ��وە بچێت‪ ،‬بە پێچەوانەوە لە‬ ‫حکومەتە تاکڕەوەکاندا دەسەاڵت لەژێر‬ ‫کۆنترۆڵى چەند کەسێک یان تەنانەت‬ ‫ڕێبەرێکى بەهێز بە دیسپلین دایەکە‬ ‫قسە و بڕیاری ئەو هەموو شتێکەحکومى‬ ‫یاساى هەیە‪ ،‬لەو ڕژێمانەدا شوێنێک بۆ‬ ‫دامودەزگاى وەک پەرلەمان نییە‪.‬‬ ‫ل��ە دی��م��وک��راس��ی��دا خ��س��ت��ن��ەڕووى‬ ‫داخ��وازی��ەک��ان زۆر لەوەرگرتنەوەى‬ ‫وەاڵمیان ئاسانترە‪ ،‬بەاڵم لە حکومەتە‬ ‫تاکڕەوەکاندا بە پێچەوانەوەخستنەڕووى‬ ‫داخ���وازی���ەک���ان زەح��م��ەت ت���رە لە‬ ‫وەاڵمدانەوەیان‪.‬‬ ‫‪-2‬سیستەمى دیموکراتیکەکان لە‬ ‫ڕژێمە تاکڕەوەکان زیاتر گیرۆدەى‬ ‫کێشمەکێشە کۆمەاڵیەتیەکان دەبن‪.‬‬ ‫دیموکراسى شکستى بە تۆتالیتاریزم‬

‫هێنا‬ ‫م��ێ��ژووى سیاسى م��رۆڤ��ای��ەت��ى ئەو‬ ‫دەمە پێى نایە قۆناغی کامڵبونەوە‬ ‫کە دیموکراسى لەو فۆڕمەدا جێگیر‬ ‫بووەکە بە دیوى بەها مرۆیەکانى تاکە‬ ‫کەسدا ئاراستە کرا‪ ،‬تاکە کەس لێرەدا‬ ‫بە مانا ئەنتۆلجییەکەى نییە‪ ،‬بەڵکو بە‬ ‫مانا سۆسیۆلۆجییەکەى‪ .‬واتە شوێن و‬ ‫بەهاى تاک لە نێو کۆمەڵگەدا‪.‬‬ ‫دیموکراسى شکستى بە تۆتالیتاریزم‬ ‫هێنا س��ەرم��ای��ەدارى سەرئەنجام بە‬ ‫شێوەیەکى لێبڕاو بااڵ دەستى خۆى‬ ‫وەک سیستەمێکى ئابوورى بەسەر‬ ‫کۆمەنیزمدا سەلماندووە‪.‬‬ ‫ئەو ڕەخنانەى ئاراستەى دیموکراسى‬ ‫دەکرێ‬ ‫زۆرن ئ��ەو کەسانەى کە ڕەخنە لە‬ ‫دیموکراسیەت دەگرن‪ ،‬ئەمەش بە تەنها‬ ‫لە سەردەمە کۆنەکاندا کاتێک لە پێناوى‬ ‫پشتگیرى کردنى سیستەمى پاشایەتى‬ ‫و ئەرستۆکراتیەت تێدەکۆشان بە‬ ‫هیواى لە ناوبردنى دیموکراسیەت‬ ‫کە ڕەم��زى بزافى شۆڕشگێرانە بوو‪،‬‬ ‫بەڵکو لە ئێستاشدا ڕەخنەى لێدەگرن‬ ‫لەبەرئەو دەرئەنجامە کردییانەى کە‬ ‫لە حکومەتى دیموکراسیدا هەستیان‬ ‫پێکردووە ‪.‬‬ ‫ن���وس���ەرە دێ��ری��ن��ەک��ان زۆر ج��ار‬ ‫دیموکراسیەتیان بە سیستەمێکى‬ ‫حکومى ترسناک وێنا کردووە‪ ،‬چونکە‬ ‫بڕوایان وابووە بوار بۆ ئاژاوە گێڕەکان‬ ‫خ��ۆش دەک��ات پشێوى لە دەوڵ��ەت‬ ‫دروس��ت بکەن‪ ،‬ب��ەاڵم ڕەخنەگرانى‬ ‫دواى ئەوان لەو ڕوانگەیەوە ڕەخنەیان‬ ‫ئاراستە کردووە کە خەڵکى ڕەشۆکى‬ ‫ت��وان��اى ف��ەرم��ان��ڕوای��ەت��ی��ان نییە‪،‬‬ ‫هەندێکیان بڕوایان بە یەکسانى نێوان‬ ‫خەڵک نییە‪.‬‬ ‫ئەگەر ڕەخنە گرانى دیموکراسیەت‬ ‫هەبێت ب��ڕوای��ان بە گرنگى پێدانى‬ ‫دیموکراسیەت هەبێت بە فێرکردنى‬ ‫کۆى تاکەکانى گەل‪ ،‬ئەوا لە هەمان‬ ‫کاتدا ئاماژە بەوە دەکەن فێرکردن لە‬ ‫دەوڵەتە دیموکراسیەکاندا ئاراستەیەکى‬ ‫نزمى هەیە گرنگى بە الیەنە هونەرى‬ ‫کردەیەکان دەدات ‪ ،‬ڕۆشنبیرى و‬ ‫ئەدەبیات هونەرەکان پشتگوێ دەخات‪،‬‬ ‫ه��ەروەه��ا ئ��ەو ناتەواوییە ئاشکرا و‬ ‫شێوازە خراپەکانى دیموکراسیەت لە‬ ‫ئەریستۆکراتیەکۆنەکانەوە سەرچاوە‬ ‫دەگ��رێ و هەستێکیش هەیە دەڵێت‬

‫م��رۆڤ��ەک��ان یەکسانن‪ ،‬دەب��ێ��ت ئەو‬ ‫یەکسانییە دەرب��خ��ات و بە هەموو‬ ‫هێز و چاالکى خۆى کەسێتى خۆى‬ ‫بسەلمێنێت و داکۆکى لێ بکات‪.‬‬ ‫(زۆرێ��ک باوەڕیان وایە گەندەڵى لە‬ ‫سیستەمى دیموکراسیدا زۆر زیاترە‬ ‫لە ه��ەردوو سیستەمى پاشایەتى و‬ ‫ئەرستوکراتى جێکەوتە خراپەکانیشى‬ ‫زۆر زیاترن لە دوانەکەى دى)‪ ،‬چونکە‬ ‫کۆ چینەکانى گەل دەگرێتەوە‪.‬‬

‫ئه‌و خواردنانه‌ی هۆرمۆنی دڵخۆشی به‌رزده‌که نه‌وه‌‬ ‫سیرۆتۆنین (‪ )Serotonin‬ئه‌و‬ ‫هۆرمۆنه‌یه‌ که‌ به‌رپرسه‌ له‌ دڵخۆشی‬ ‫مرۆڤ‪ ،‬نزمی ئاستی سیرۆتۆنین‬ ‫هه‌ستی دڵخۆشی ناهێڵێت و تووشی‬ ‫په‌ژاره‌ت ده‌کات‪ ،‬ئه‌و خواردنانه‌ی‬ ‫ئاستی هۆرمۆنه‌که‌ به‌رزده‌که‌نه‌وه‌ و‬ ‫سه‌ره‌نجام دڵخۆشت ده‌که‌ن بریتین‬ ‫له‌ ‪:‬‬ ‫‪-1‬شیرینی و چوکلێت‪ :‬شیرینی‬ ‫و چوکلێت ش�ه‌ک��ری��ان تێدایه‌‪،‬‬ ‫یارمه‌تی جه‌سته‌ت ده‌دات ئاستی‬ ‫سیرۆتۆنین زی��ادب��ک��ات‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬

‫هه‌ست به‌ دڵناخۆشی ده‌که‌یت‬ ‫شیرینی ی���ان چوکلێت بخۆ‪،‬‬ ‫ه�ه‌ر چه‌نده‌ کاریگه‌رییه‌که‌ی بۆ‬ ‫ماوه‌یه‌کی که‌مه‌‪.‬‬ ‫‪-2‬پرۆتین‪ :‬پرۆتین به‌شێوه‌یه‌کی‬ ‫راسته‌وخۆ هۆرمۆنی سیرۆتۆنین‬ ‫زیادناکات‪ ،‬به‌اڵم کاتێک پرۆتین‬ ‫وه‌رده‌گ����ری����ن‪ ،‬ل ه‌رێ��گ��ه‌ی��ه‌وه‌‬ ‫ترشه‌ ئه‌مینۆکان (‪Amino‬‬ ‫‪ )acids‬وه‌ک����و ت��ری��ت��ۆف �ه‌ن‬ ‫(‪ )Tryptophan‬کۆده‌کرێنه‌وه‌و‬ ‫هۆرمۆنی سیرۆتۆنین پێکدێنن‪،‬واتا‬

‫پرۆتین که‌ره‌سته‌کان ئاماده‌ده‌کات‬ ‫بۆ پێکهێنانی هۆرمۆنه‌که‌ نموونه‌ی‬ ‫ئه‌و خواردنانه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندن به‌‬ ‫پرۆتین‪ :‬ق��ه‌ل‪ ،‬ماسی‪ ،‬هێلکه‌‪،‬‬ ‫په‌نیر‪ ،‬پاقله‌‪.‬‬ ‫‪-3‬ک��ارب��ۆه��ی��درات‪ :‬کاربۆهیدرات‬ ‫ی��ارم��ه‌ت��ی زی��ادب��وون��ی ئاستی‬ ‫ده‌دات ‪ ،‬له‌‬ ‫‪serotonin‬‬ ‫زۆربه‌ی میوه‌کاندا هه‌یه‌ به‌تایبه‌تی‬ ‫له‌ مۆز و سێو و شلیک و کیوی‬ ‫دا هه‌یه‌‪.‬‬


‫وەرزش‬

‫سێشەممە | ‪ | 2013/10/22‬ژماره ‪ | 768‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئەنجامی تیروپشکی پاشکۆى پااڵوتنەکانى جامی‬ ‫جیهانى ‪ 2014‬ڕاگەیەنرا‬

‫№‬

‫ل��ە ش���ارى زی��وری��خ��ى سویسرى‬ ‫تیروپشکى پاشکۆى پااڵوتنەکانى‬ ‫جامى جیهانى (‪ )2014‬لە کیشوەرى‬ ‫ئ���ەوروپ���ا ڕاک��ێ��ش��را و ه����ەردوو‬ ‫هەڵبژاردەى پورتوگال و فەڕەنسا‬ ‫ڕووب��ەڕووى یەکتر نەبوونەوە بەاڵم‬ ‫ئەرکیان زەحمەتە ‪ ،‬وە هەروەها‬ ‫ئ��ەن��ج��ام��ى ت��ی��روپ��ش��ک��ەک��ەش ب��ەم‬ ‫شێوەیە بوو ‪:‬‬ ‫( ئایسلەندا × کرواتیا )‬ ‫( پورتوگال × سوید )‬ ‫( ئۆکرانیا × فەرەنسا )‬ ‫( یۆنان × رۆمانیا )‬

‫№‬

‫ڕۆژن����ام����ەى س��ەن��ى ب��ەڕی��ت��ان��ى‬ ‫نهێنییەکى سەرنجڕاکێشى لەسەر‬ ‫کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ یاریزانى یانەى‬ ‫ڕیاڵ مەدرید ئاشکراکردووە و باسى‬ ‫ئەوەش دەکات جارێکى دیکە یانەى‬ ‫پاریس سان جێرمانى فەڕەنسى‬ ‫دەیەوێت گرێبەست لەگەڵ ڕۆناڵدۆ‬ ‫ئیمزا بکات ‪ .‬ڕۆژنامەکە ئاشکراى‬

‫کردووە ڕۆناڵدۆ لەم دواییەدا وانەى‬ ‫زمانى فەڕەنسى وەرگرتووە و هەوڵ‬ ‫دەدات خۆى فێرى زمانى فەڕەنسى‬ ‫بکات بۆ ئەوەى خۆى ئامادەبکات‬ ‫بچێتە یانەى پاریس سان جێرمان ‪.‬‬ ‫ڕۆناڵدۆ کە چوار وەرزە لەگەڵ ڕیاڵ‬ ‫مەدرید باشترین ئاست پێشکەش‬ ‫دەکات ‪ ،‬بەم دواییە گرێبەستەکەى‬

‫بەرشە لە ڕیاڵ باشترە بۆ کالسیکۆ‬ ‫ئەگەرچى یانەى بەرشلۆنە لە جەولەى‬ ‫نۆیەمى خولى یانەکانى ئیسپانیا‬ ‫دواى هەشت ب��ردن��ەوە دووچ��ارى‬ ‫ب��ەرام��ب��ەرب��وون ه��ات و نەیتوانى‬ ‫سەرەتا باشەکەى ڕیاڵ مەدرید لە‬ ‫ساڵى (‪ )1969 – 1968‬دووبارە‬ ‫بکاتەوە و خ��ۆى بکاتە خاوەنى‬ ‫(‪ )9‬سەرکەوتن و لەگەڵ ئۆساسۆنا‬ ‫یەکسان بوو ‪ ،‬بەاڵم بە پێى ئامار و‬ ‫ژمارەکان پێش ئەنجامدانى کالسیکۆ‬ ‫‪ ،‬لە یانەى ڕی��اڵ مەدرید باشترە‬ ‫‪ .‬بڕیارە ڕۆژى شەممەى داهاتوو‬ ‫لەیاریگاى کامپ نوو هەردوو یانەى‬ ‫بەرشلۆنە و ڕیاڵ مەدرید لەیاریگاى‬ ‫کامپ نوو کاتژمێر (‪ )7:00‬شەو‬ ‫بە کاتى هەولێر ڕووب��ەڕووى یەکتر‬ ‫ببنەوە ‪ .‬پێش ئەنجامدانى ئەو‬ ‫یارییە بەپێى ئامارە سەرەتاییەکان‬ ‫یانەى بەرشلۆنە لە ئامادەباشى‬ ‫دای��ە و لە ڕی��اڵ مەدرید باشتر و‬

‫کاملترە ‪ .‬بەرشلۆنە خاوەنى (‪)25‬‬ ‫خاڵە و (‪ )28‬گۆڵى تۆمارکردووە‬ ‫و (‪ )6‬گ��ۆڵ��ى ل��ێ��ک��راوە و پلەى‬ ‫یەکەمى گرتووە ‪ ،‬بەاڵم ڕیاڵ مەدرید‬ ‫خاوەنى (‪ )22‬خاڵە و (‪ )19‬گۆڵى‬ ‫تۆمارکردووە و (‪ )9‬گۆڵى لێکراوە ‪.‬‬ ‫یانەى بەرشلۆنە لە کالسیکۆ هەوڵ‬

‫دەدات بە بردنەوەیەکى دیکە (‪)6‬‬ ‫خاڵ لە ڕیاڵ مەدرید دوور بکەوێتەوە‬ ‫و یانەى شاهانەش دەیەوێت خولى‬ ‫ئیسپانیا بگەڕێنێتەوە سەرەتا و‬ ‫جیاوازى خاڵەکان نەهێڵێت و دەست‬ ‫بە کێبڕکێیە بەهێزەکان بکەنەوە ‪.‬‬

‫ئەحمەد ئیبراهیم بە ڕەسمی پەیوەندی بە یانەى هەولێرەوە کرد‬ ‫دوێنێ لە واڵتى قەتەر بەفەرمى یانەى‬ ‫هەولێر گرێبەستى لەگەڵ یاریزانى‬ ‫هەڵبژاردەى عێڕاق ئەحمەد ئیبراهیم‬ ‫بۆ ماوەى یەک وەرز مۆرکرد‪،‬ئەحمەد‬ ‫ئیبراهیم لە وەرزى ‪ 2010‬پەیوەندى‬ ‫بە یانەى هەولێر کرد و سەرەتا لە‬ ‫خولى کوردستان یارى کرد پاشان‬ ‫لە تیپى یەکەم بۆ ماوەى سێ وەرز‬ ‫لەگەڵ یانەکە مایەوە دواتر پەیوەندى‬ ‫بە یانەى وەسڵ‪-‬ى ئیماراتى کرد بۆ‬ ‫ماوەى نێو وەرز لەگەڵ یانەکە یارى‬

‫کرد و هەروەها یاریزانى سەرەکى‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردەى عێڕاقە و ل��ە هێڵى‬ ‫بەرگرى یارى دەکات‪ .‬جێگەى باسە‬ ‫یاریزانى ناوبراو بەهۆى پێکانەوە بۆ‬ ‫ماوەیەک لە یاریگاکان دوورکەوتەوە‬ ‫‪ ،‬ئێستا لە واڵتى قەتەر چارەسەرى‬ ‫بۆ دەکرێت ‪ ،‬بڕیاریشە لەسەرەتاى‬ ‫مانگى داهاتوو بگەڕێتەوە هەولێرى‬ ‫پایتەخت بەمەبەستى پەیوەندى‬ ‫کردن بە مەشقەکانى یانەى هەولێر‪.‬‬ ‫№‬

‫پاریس سان جێرمان داواى‬ ‫ڕۆناڵدۆ دەکات‬

‫ی���ان���ەى الزی�����ۆى ئ��ی��ت��اڵ��ى‬ ‫لەبەیانێکى ڕەسمیدا ئەوەى‬ ‫ڕەت کردەوە کە دەستبەردارى‬ ‫ڕاهێنەرەکەى بوبێت بەهۆى‬ ‫دواهەمین شکستیان بەرامبەر‬ ‫ئەتلەنتا بەئەنجامى (‪-1‬‬ ‫الزی���ۆ لەبەیانەکەدا‬ ‫‪.)2‬‬ ‫ڕایگەیاندووە ‪ :‬الزیۆ سەرجەم‬ ‫ئ���ەو پ��ڕوپ��اگ��ەن��دان��ە ڕەت‬ ‫دەکاتەوە کە باس لە دەرکردن‬ ‫یان دەست لەکارکێشانەوەى‬ ‫ڕاهێنەرى یانەکەیان فالدیمێر ڕاستى نیە‪ .‬لەالیەکى ترەوە بیر لەوە دەکاتەوە بتکۆڤیچ‬ ‫بتکۆڤیچ دەک��ەن‌و سەرجەم ڕۆژنامەى الگازیتا دیلۆسپۆرتى دوورب��خ��ات��ەوەو لەشوێنیدا‬ ‫ئەو ڕاپۆرتانە هیچ بنەمایەکى ئیتاڵى ڕایگەیاندووە الزیۆ میهایلۆڤیچ دابنێت‪.‬‬

‫№‬

‫ئارسن فینگەرى ڕاهێنەرى یانەى‬ ‫ئەرسناڵ پێى وایە ئێستاش یانەى‬ ‫مانچستەر یونایتد پ��اڵ��ێ��وراوى‬ ‫سەرەکییە بۆ بەدەستهێنانى نازناوى‬ ‫خولى یانە نایابەکانى ئینگلتەرا ‪.‬‬ ‫فینگەر ل��ە لێدوانێکى دا باسى‬ ‫سەرەتا خراپەکەى یانەى مانچستەر‬ ‫یونایتد دەکات لەم وەرزە و دەڵێت ‪:‬‬ ‫ئەم وەرزە دوور و درێژە ‪ ،‬کات ماوە‬ ‫بۆ ئەوەى یاریزانانى یانەى مانچستەر‬ ‫یونایتد بەخۆداچوونەوەیەک بکەن و‬ ‫بگەڕێنەوە کێبرکێیەکان ‪ .‬فینگەر‬ ‫ووت��ی��ش��ى ‪ :‬خ��ول��ى ئینگلتەرا‬ ‫یەکێکە لە خولە بەهێزەکانى جیهان‬ ‫هەمیشە کارى چ��اوەڕوان نەکراوى‬ ‫تێدا ڕوودەدات بۆیە ناکرێت لە‬ ‫ئێستاوە یانەى مانچستەر یونایتد لە‬ ‫بەدەستهێنانى نازناوى ئەم وەرزەى‬ ‫خولى پرێمەرلیگ دوور بخەینەوە ‪.‬‬ ‫فینگەر لەکۆتاییدا ووتى ‪ :‬جیاوازى‬ ‫نێوان ئێمە و ئەوان ئەنجامى تەنها‬ ‫سێ یارییە ئەمەش هەلێکى باشە بۆ‬ ‫ئەوەى ئەوان بێنەوە ناو کێبڕکێیکە‪.‬‬ ‫ئەمەو یانەى ئەرسناڵ پێشەنگى‬ ‫یانەکانى خولى ئینگلتەراى گرتووە‬ ‫بە کۆکردنەوەى (‪ )19‬خاڵ و یانەى‬ ‫مانچستەر یونایتد پلەى هەشتەمى‬ ‫گرتووە بە کۆکردنەوەى (‪ )11‬خاڵ ‪.‬‬

‫یانەی الزیۆ ڕەتی کردەوە ڕاهێنەرى یانەکەیان‬ ‫البردبێت لە کارەکەى‬

‫№‬

‫ئارسن فینگەر ‪ :‬مان یونایتد پاڵێوراوى سەرەکییە بۆ‬ ‫بەدەست هێنانى خولی ئینگلتەرا‬

‫‪7‬‬

‫ئەرسناڵ دەیەوێت لیڤاندۆڤسکی‬ ‫بباتە ڕیزەکانیەوە‬

‫ب��ۆ م��اوەى ‪ 5‬وەرز ب��ە ب��ڕى ‪17‬‬ ‫ملیۆن یۆرۆ بۆ هەر وەرزێک درێژ‬ ‫کردەوە‪ .‬یانەى پاریس سانجێرمان‬ ‫ه��اوی��ن��ى ڕاب����ردووش ل��ە هەوڵى‬ ‫ئەوەدابوو کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ بباتە‬ ‫ڕیزەکانییەوە‪ ،‬ب��ەاڵم هەوڵەکانى ه���ەردوو ی��ان��ەى مانچستەر ستى‬ ‫سەرکەوتوونەبوو‪.‬‬ ‫و ئارسناڵى ئینگلیزى لەنزیکەوە‬ ‫چ��اودێ��رى ڕۆب��ێ��رت لیڤاندۆڤسکى‬ ‫هێرشبەرى یانەى بڕوسیا دۆڕتمۆندى‬ ‫ئەڵمانى دەکەن‪ .‬ڕۆژنامەى میترۆیى‬ ‫بەڕیتانى باڵویکردەوە ‪ ،‬هەرچەندە‬ ‫یانەى بایرن میونشنى ئەڵمانى داواى‬ ‫هێرشبەرە پۆڵەندییەکە دەکات بەاڵم‬ ‫ئێستا چەند یانەیەکى پریمیێرلیگ‬ ‫هەوڵى گواستنەوەى لیڤى دەکەن‬ ‫و ل���ەس���ەرووى ه��ەم��ووش��ی��ان��ەوە‬ ‫ی��ان��ەک��ان��ى م��ان��چ��س��ت��ەرس��ت��ى و‬ ‫ئارسناڵ‪ .‬ڕۆژنامەکە جەخت لەسەر‬ ‫ئ��ەوەدەک��ات��ەوە ی��ان��ەى برووسیا‬ ‫دۆرتمۆند دەیەوێت لەگواستنەوەکانى‬ ‫زستانە لیڤاندۆڤسکى بفرۆشێت‬ ‫چونکە وەرزى داهاتوو ئەو یاریزانە‬ ‫گ��رێ��ب��ەس��ت��ەک��ەى ل��ەگ��ەڵ یانەکە‬ ‫بەکۆتایى دێتو دەیەوێت بڕێک پارەى‬ ‫دەستبکەوێت‪ .‬لیڤاندۆڤسکى پێشتر‬ ‫ڕایگەیاندبوو کە وەرزى داهاتوو‬ ‫لە یانەکەى نامێنێتەوە و سیگنال‬ ‫ئیدۆنا پارک بەجێدەهێڵێت ‪.‬‬


‫№ خاوەنی ئیمتیاز‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫ڕێبوار ئاالنى‪ ،‬شاعیر‪:‬‬

‫№ سەرنووسەر‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫№ جێگری سەرنووسەر‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫بەبێ خۆشەویستی شیعرم بۆ نانوسرێ‬

‫ئا‪~:‬‬ ‫ڕێبوار ئاالنى‪ ،‬لە دایک بووی ‪1970‬‬ ‫شاری سلێمانیە پلەکانی خوێندنی‬ ‫سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندی‬ ‫لە سلێمانی ت��ەواو ک��ردووە‪،‬دوات��ر‬ ‫پەیمانگای ئیداری لە شاری دهۆک‬ ‫تەواو کردووە‪.‬‬ ‫‌س���ەرەت���اک���ان���ی ش��ی��ع��رن��وس��ی��ن��ى‌‬ ‫دەگەڕێتەوە بۆ سااڵنی ‪1985,1986‬‬ ‫کتێبخانەهاندەرم ب��وو بۆ نوسینى‬ ‫شیعر‬ ‫‌‌یەکێک لەو فاکتەرانەی کە پاڵی نام‬ ‫بۆ دنیای هونەر و ئەدەبی کوردی‬ ‫و شیعر نووسین کتێبخانە جوانەکەی‬ ‫کاکم ب��وو ک��ە پ��ڕ ب��وو ل��ە کتێبی‬ ‫شاعیران و ن��ووس��ەران لە ماڵەوە‬ ‫هەروەها ئەو فەزا گەنجانەیەی کە بە‬ ‫خەیاڵ ئەم بردە سەر بۆ دنیای عەشق‬ ‫و خۆشەوویستی‪.‬کە ئەم هۆکارانە‬ ‫پاڵپشتی من بوون بۆ نوسینی شیعر‪‌.‬‬ ‫‌دوو کتێبیشم چاوەڕوانی چاپن‬ ‫‌خاوەنی نامیلکەیەکی شیعری منااڵنی‬ ‫قەبارە مامناوەندم کەلە ساڵی ‪2001‬‬ ‫دا چاپم کرد‪.‬ئەم بەرهەمەم بۆ منااڵن‬ ‫بوو ‌دوو کتێبیشم چاوەڕوانی چاپن‬ ‫‪ ،‬کە ئەم دوو کتێبە شیعریەم بۆ‬ ‫گەورانە‪‌ .‬بەو هیوایەم کە کە ڕێگای‬ ‫ڕووناکی بگرنە بەر و جەماوەرەکەم‬

‫بیخوێنێتەوە‌‪.‬‬ ‫‌ب��ۆ م��ەس��ەل��ە ق��ەوم��ی ی��ەک��ان من‬ ‫هەمیشە شیعرم هەبووە‬ ‫‌ ‌ب��ۆ مەسەلە ق��ەوم��ی ی��ەک��ان من‬ ‫هەمیشە شیعرم ه��ەب��ووە ‪ ،‬وە‬ ‫داکۆکیکەرێکی سەر سەرختیش بووم‬ ‫بۆ داواکاریەکانی خەڵکی هەڵەبجە‬ ‫و گەرمیانی ئەنفال‪‌ .‬لە چوار پێنج‬ ‫فیستیڤاڵی بەریتانی و ئەوروپی‬ ‫بەشداریم کردووە بۆ یادی هەڵەبجە‬ ‫و ئ��ەن��ف��ال‪‌ .‬ل��ەی��ادی ‪ 23‬ساڵەی‬ ‫‪ 2011/03/17‬لە شاری یۆتۆبۆری‬ ‫بەشداریم ک��رد‪‌ .‬وە چەندین جاری‬ ‫تریش دەعوەت کراوم بۆ شارەکان‬ ‫بەریتانیا و ئەوروپا‪ ،‬ساڵی ڕابردوش‬ ‫لە شاری هۆدرسفێڵد بەشداریم کرد‪‌.‬‬ ‫‌قورخکارى دەبینرێ‬ ‫وەزارەت�����ی ڕۆش��ن��ب��ی��ری ه��اوک��اری‬ ‫زۆری ڕۆشنبیرانی کوردی هەرچوار‬ ‫پارچەکەی ک���ردووە‪ ،‬ب��ەاڵم ج��ار و‬ ‫بار قۆرخ کردنێک ئەبینرێت لەالیەن‬ ‫چەند کەسانێکەوە ‪‌.‬یاخود چەندەها‬ ‫دەفتەرە دۆالر سەرف دەکرێت بۆ‬ ‫کەسێک کە شایانی ئ��ەوەن��ی یە‪.‬‬ ‫کەچی کۆمەڵێک نووسەر و شاعیر و‬ ‫ڕۆشنبیریش فەرامۆشکراون‬ ‫هەرکارێک بەعەشقەوە نەبێت زوو‬ ‫س���ەر ه��ەڵ��ئ��ەدات و زووش ل��ەن��او‬

‫دەچێت‬ ‫‌ ‌ وەک��و خۆم بەبێ خۆشەوویستی‬ ‫شیعرم بۆ نانوسرێت‪ ،‬وە ئەوینداری‬ ‫بونێکی قوڵی لە شیعرمدا هەیە‬ ‫و ب��ۆت��ە وێستگە و خ��ەون��ێ��ک لە‬ ‫هۆنراوەکانمدا‪‌ ،‬بە ڕەئی من ئەگەر‬ ‫هێزێکی خۆشەویستی و خۆرسکی‬ ‫لە گیانی شاعیر دا نەبێت هۆنراوەی‬ ‫جوان بوونی نابێت و بەهای جوانی‬ ‫خۆی لەدەست ئەدات‪ ،‬بۆیە هەرکارێک‬ ‫ئەگەر بەعەشقەوە نەبێت زوو سەر‬ ‫هەڵئەدات و زووش لەناو دەچێت‪.‬‬ ‫خوێنەری شیعر زۆر کەم بۆتەوە‬ ‫‌زۆر بەداخەوە لە ئێستادا خوێنەری‬ ‫شیعر زۆر کەم بۆتەوە‪ .‬وەهۆکاری‬ ‫کەم بوونەوەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ‬ ‫چەند خاڵێک‪‌ .‬یەکێک لەوانە کرچ و‬ ‫کاڵی شیعر‪‌ .‬یەکێکی تر زۆر بوونی‬ ‫شیعری بێ هەست و شعور‪‌.‬وە چەند‬ ‫هۆیەکی تر بۆیە دەبینین خوێنەری‬ ‫شیعر ڕوو لە کەم بوونە لەم هەرێمەی‬ ‫ئێمەدا‪‌.‬‬ ‫خزمەت کردنی شیعر لە پەروەردەدا‬ ‫‌‌ل��ە ه��ەم��وو دن��ی��ادا پ����ەروەردە و‬ ‫فێرکردن و کۆمەلێک فاکتەری تر‬ ‫وواڵت پێش دەخ��ات‪ ،‬بۆیە ئەوەی‬ ‫ئەمڕۆ لە پ���ەروەردەدا دەبینرێت و تاڕادەیەک شت کراوە بۆ ناساندنی هیوادارم وەزارەتی پەروەردە ئاوڕێکی‬ ‫کراوە بەڕاستی پێویستی بە زیاترە‪ .‬شیعر بە پ���ەروەردە‪ ،‬ب��ەاڵم دیسان جدی تر بداتەوە لە خزمەت کردنی‬ ‫ئەمیش بێ کەم و کوڕی نی یە و شیعر لە پەروەردەدا‪.‬‬

‫توێکلى مۆز سوودى بۆ ئافره‌تان هه‌یه‌‬

‫زۆرب�������ه‌ى ک��ه‌س��ان‬ ‫له‌کاتى خ��واردن��ى م���ۆزدا توێکله‌که‌ى‬ ‫فڕێده‌ده‌ن ‪ ،‬به‌الم ئافره‌تان ئه‌و‌ه نازانن که‌‬ ‫توێکلى مۆز چه‌ند سوودێکى گرنگى بۆیان‬

‫پاش دانانى له‌سه‌ر پێستى ده‌م و چاو ‪،‬‬ ‫له‌الیه‌کى تریشه‌و‌ه یارمه‌تى درێژکردنى قژ‬ ‫ده‌دات ‪.‬‬ ‫«ده‌ی��ل��ى م��ی��ل»ى به‌ریتانى ئ��ام��اژه‌ى‬ ‫ب��ه‌وه‌دا ک ‌ه توێکلى م��ۆز ل ‌ه رێژه‌یه‌کى‬ ‫به‌رزى کانزاى مه‌گنسیۆم پێکهاتوو‌ه ‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌مه‌ش یارمه‌تى که‌مکردنه‌وه‌ى شپرزه‌ى‬ ‫مۆلۆله‌کانى خوێن ده‌دات ‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها توێکلى مۆز سوودى هه‌ی ‌ه بۆ‬ ‫که‌مکردنه‌وه‌ى سه‌رئێشه‌ى نیو‌ه له‌کاتى‬ ‫دانانى له‌سه‌ر قژ بۆ م��اوه‌ى بیست و‬ ‫پێنج خۆله‌ک ‪ ،‬و‌ه له‌کاتى تێکه‌لکردنى‬ ‫له‌گه‌ل ئاودا ‪ ،‬سوودێکى باشى ده‌بێت له‌‬ ‫که‌مکردنه‌وه‌ى به‌رزى پاڵه‌په‌ستۆى خوێن‬ ‫له‌الیه‌کى تریشه‌و‌ه لێکۆلینه‌وه‌یه‌کى‬ ‫به‌رازیلى له‌سه‌ر گۆڤارى کۆمه‌له‌ى کیمیایی‬ ‫ئه‌مریکى بالویکردووته‌و‌ه ‪ ،‬ک ‌ه پارچه‌‬ ‫هه‌ی ‌ه ‪ ،‬وه‌‬ ‫به‌پێى وت�ه‌ى توێژه‌ران ‪ ،‬توێکلى مۆز پارچ ‌ه کردنى توێکلى مۆزو دانانى له‌ناو‬ ‫ڕۆلێکى گرنگى ل ‌ه جوانکاریدا هه‌ی ‌ه ‪ ،‬ئاودا تا ماده‌ى ژه‌هراوى له‌ناویدا نه‌مێنێت‬ ‫چونک ‌ه کارده‌کات بۆ سپی کردنى ڕۆخسار ‪ ،‬ئه‌وا باشترین سوودى ته‌ندروستى ده‌بێت‬ ‫№‬

‫دوای ‪ ٨٠‬ساڵ خۆشەویستی هاوسەرگیریان ئەنجامدا‬ ‫بەسااڵچوویەکی خەڵکی پاراگوای بەناوی‬ ‫خۆسێ مانوێل‪ ،‬بڕیاریدا ژیانی ھاوسەری‬ ‫لەگەڵ خۆشەویستەکەی پێکبێنێت‪،‬‬ ‫ئەمەش دوای ‪ ٨٠‬س��اڵ لە عیشق و‬ ‫خۆشەویستی‪.‬‬ ‫خۆسێ تەمەنی ‪ ١٠٣‬ساڵە‪ ،‬بەاڵم مارتینا‬

‫کەس لە ئەندامانی خێزانەکەی لە منداڵ و‬ ‫لۆپێزی ھاوسەری تەمەنی ‪ ٩٩‬ساڵە‪.‬‬ ‫لەمیانی مەراسیمی ھاوسەرگیرییەکەدا کوڕەزاو کچەزاو جیلی دواتر ئامادەبوون‪.‬‬ ‫خۆسێ بەڵێنی دا ب��ەوەف��ا بێت بۆ جێی ئاماژەیە ئەم دوو خۆشەویستە‬ ‫ھاوس��ەرەک��ەی ل��ەو ژیانە کەمەی کە پێش ‪ ٤٩‬ساڵ ھاوسەرگیریان لە دادگا‬ ‫کردووە‬ ‫ماویەتی‪.‬‬ ‫لە مەراسیمی ھاوسەرگیرییەکەدا‪١١٣ ،‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫فه‌یسبووک شارێکی نیشته‌جێبوون‬ ‫دروست ده‌کات‬

‫№‬

‫رۆژنامه‌ی ۆڵ ستیریت جۆرناڵ ڕایگه‌یاند‬ ‫ک��ه‌وا کۆمپانیای (ف�ه‌ی��س��ب��ووک) به‌‬ ‫هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ یه‌کێک ل ‌ه کۆمپانیاکانی‬ ‫وه‌به‌رهێنان ل ‌ه والیه‌تی سان فرانسیسکۆ‪،‬‬ ‫کۆمه‌ڵگایه‌کی نیشته‌جێبوون بۆ‬ ‫کارمه‌ندانی کۆمپانیاکه‌ی دروست ده‌کات‬ ‫ک ‌ه ‪ 394‬یه‌که‌ی نیشته‌جێبوون و بڕی‬ ‫‪ 120‬ملیۆن دۆالری تێده‌چێت‪.‬‬ ‫شایه‌نی باس ‌ه ئه‌م شاره‌ی فه‌یسبووک‬ ‫ناوی (ئه‌نتۆن مینلۆ)یه‌‪ ،‬ده‌که‌وێت ‌ه نزیک‬ ‫باره‌گای سه‌ره‌کی کۆمپانیای فه‌یسبووک‪،‬‬ ‫ل ‌ه ویالیه‌تی کالیفۆڕنیای واڵتی ئه‌مه‌ریکا‬ ‫ک ‌ه ڕووبه‌ری پڕۆژه‌ک ‌ه ‪ 630‬هه‌زار پێی‬ ‫چوارگۆشه‌یه‌و ل ‌ه م��اوه‌ی ‪ 24‬مانگدا‬ ‫ته‌واوده‌کرێت‪.‬‬

‫ب �ه‌رپ��رس��رس��ی ت���ۆڕی ک��ۆم�ه‌اڵی�ه‌ت��ی‬ ‫فه‌یسبووک ل ‌ه ب��اره‌ی ئه‌م پڕۆژه‌یه‌و‌ه‬ ‫ڕایگه‌یاند که‌وا ل ‌ه به‌رنه‌بوونی شوێنی‬ ‫نیشته‌جێبوون بۆ کارمه‌نده‌کانیان ل ‌ه‬ ‫نزیک باره‌گای سه‌ره‌کی فه‌یسبووک ‪،‬‬ ‫هه‌ڵساون ب ‌ه دروستکردنی ئه‌م پڕۆژه‌ی‬ ‫نیشته‌جێبوونه‌‪ ،‬ک ‌ه ئه‌مه‌ش کێشه‌ی‬ ‫زۆر ل ‌ه کارمه‌نده‌کان له‌ڕووی نیشته‌جێ‬ ‫بوونه‌و‌ه چاره‌سه‌ر ده‌بێت‪.‬‬ ‫پڕۆژه‌ک ‌ه زیاتر ل ‌ه ‪ 10‬باڵه‌خان ‌ه پێکهاتووه‌‪،‬‬ ‫سه‌ره‌ڕای بوونی گه‌رماو و مه‌له‌وانگ ‌ه و‬ ‫هۆڵی وه‌رزشکردن‪ ،‬هه‌روه‌ها سه‌نته‌رێکی‬ ‫تێدای ‌ه بۆ به‌خێوکردنی ئه‌سپ جگ ‌ه ل ‌ه‬ ‫بوونی چه‌ندین پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری تر‬ ‫ل ‌ه نێو پڕۆژه‌که‌دا‬

‫پێشبینی ناسا بۆ کۆتایی ژیان له‌سه‌ر زه‌وی‬ ‫زان��ای��ان��ی ن��اس��ا پێشبینیده‌که‌ن‬ ‫هه‌ساره‌یه‌کی گه‌ور‌ه ب ‌ه خیرایی ‪38‬‬ ‫ه��ه‌زار میل ل ‌ه کاتژمێرێکدا خۆی‬ ‫به‌زه‌ویدا بکێشێت و کۆتایی ب ‌ه ژیان‬ ‫له‌سه‌ر زه‌وی بهێنێت ل ‌ه ‪ 16‬ئازاری‬ ‫‪.2880‬‬ ‫زانایانی ناسا ده‌ڵێن ئه‌و هه‌ساره‌یه‌‬

‫ن���اوی ‪ DA 1950‬ی��ه‌و له‌کاتی‬ ‫خۆکێشانی به‌زه‌ویدا وه‌کو ئه‌و‌ه وایه‌‬ ‫‪ 44800‬ملیۆن ته‌ن تی ئێن تی به‌ر‬ ‫زه‌وی بکه‌وێت‪.‬‬ ‫به‌پێی وته‌ی زانایان ئه‌گه‌ری رزگاربونی‬ ‫زه‌وی ‪ %0.3‬ی ‌ه ‪ %50‬مه‌ترسی زیاتره‌‬ ‫له‌سه‌رجه‌م هه‌ساره‌کانی دیکه‌‪.‬‬

‫سەردانەکەی‬ ‫مالیکی بۆ ئەمریکا‬ ‫ئاکار حسێن‬

‫بریارە لە ئایندەیەکی نزیکدا نوری‬ ‫مالیکی س��ەرۆک وەزی��ران��ی عێراق‬ ‫بەیاوەری وەفدێک سەردانی واشنتی‬ ‫پایتەختی ویالیەتە یەکگرتووەکانی‬ ‫ئ��ەم��ری��ک��ا ب��ک��ات ‪ ،‬ئ��ەگ��ەرچ��ی‬ ‫ئ��ەوەی زان��راوە ئاسای کردنەوەى‬ ‫پەیوەندیەکانی واشنتن و بەغدایە‬ ‫کە هەندێک جار ساردی تێدەکەوێت‬ ‫بەهۆی ب��ارودۆخ��ی سوریا یانیش‬ ‫بارودۆخی ناوخۆی عێراق کە هەندێک‬ ‫لە سیاسیەکانی ئەمریکا بەتەواوی لە‬ ‫ئەدای حکومەتەکەى مالکی نیگەرانن‬ ‫بەتایبەت لە پرسی ئاشت بونەوەى‬ ‫نشتیمانی و چارەسەری گەندەڵی و‬ ‫کۆتای هێنان بە نفوزی رێکخراوە‬ ‫تێکدەرەکان ی��ان سنوردارکردنی‬ ‫کاریگەریەکانیان لە عێراقدا ‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دەبێت کورد ئاگاداری سەردانەکەی‬ ‫مالکی بێت بەتایبەت کە بەشێکی‬ ‫سەردانەکەی تایبەتە بە پرسی چەک‬ ‫کرین و پرچەککردنی سوپای عێراق‬ ‫کە بەپێی وتەى ئەمینداری وەزارەتی‬ ‫پێشمەرگەى حکومەتی هەرێمی‬ ‫کوردستان لەو چەکانەی مالیکی‬ ‫دەیانکرێت هیچ پشکێکی هێزی‬ ‫پێشمەرگەی تێدانیە هەروەک هیچ‬ ‫نوێنەرێکی وەزارەت��ی پێشمەرگەش‬ ‫لەناو وەفدە سەربازیەکەی یاوەری‬ ‫مالکیدا نیە ‪ ،‬هەروەک لە ئێستادا‬ ‫ناکۆکی لە نێوان هەرێم و بەغدا‬ ‫لەسەر پرسی ن��ەوت و غ��از هەیە‬ ‫و حکومەتی ناوەندی نیگەرانە لە‬ ‫گرێبەستە نەوتیەکانی نێوان هەرێم و‬ ‫کۆمپانیا گەورەکانی دونیا و بەشێک‬ ‫لەو کۆمپانیایانەش ئەمریکین بۆیە‬ ‫بەدڵنیایەوە مالیکی تێروانینی‬ ‫حکومەتەکەی بۆ ئەو گرێبەستانە‬ ‫بۆ واشنتن دەردەبرێت ‪ ،‬پێدەچێت‬ ‫واشنتنیش راشکاوانە پرسی ئاڵۆزی‬ ‫ناوچە سونییەکان و هەست کردنیان‬ ‫ب��ە پ���ەراوێ���ز خستن بگەیەنێتە‬ ‫مالیکی ‪،‬ئەمریکا دەیەوێت عێراق‬ ‫دەست لە کاروباری ناوخۆی سوریا‬ ‫وەرنەدات و عێراق نەبێتە رارەوێک‬ ‫بۆ گواستنەوەی چ��ەک بۆ سوریا‬ ‫‪ ،‬ئەمەنا لەکاتێکدان کە بریارە‬ ‫سەرەتای مانگی داهاتوو کۆنگرەى‬ ‫جینێف دوو ببەسترێت کە تایبەتە بە‬ ‫بارودۆخی سوریا ئەگەرچی تا ئێستا‬ ‫ئۆپۆزسیۆنی سوریا بریاری ئەوەی‬ ‫داوە کە بەشداری کۆنگرەکە ناکات ‪،‬‬ ‫لەو حاڵەشدا هەم بەستنی کۆنگرەکە‬ ‫و هەمیش ئ���ەوەى ک��ە ئەنجامی‬ ‫هەبێت ق��ورس��ە ب��ەاڵم لەحاڵەتی‬ ‫بەستنیدا عێراق رۆلێکی تارادەیەک‬ ‫س��ەرەک��ی پ��ێ��دەدرێ��ت ب��ە حوکمی‬ ‫جیۆپۆلۆتیکی عێراق کە دراوسێی‬ ‫سوریایە و هەمیش ئەو کاریگەریەی‬ ‫کە بە بەردەوامی دوو الیەنە هەبووە‬ ‫واتا بەبەردەوامی بارودۆخی سوریا‬ ‫کاریگەری لەسەر عێراق هەبووە‬ ‫و هەمیش بە پێچەوانەوە راستە‬ ‫بۆیە دەک��رێ��ت ب���ەوردی چاودێری‬ ‫بارودۆخەکە بکرێت چونکە هەموو‬ ‫ئەو پرۆسانە راستەوخۆ کاریگەریان‬ ‫ل��ەس��ەر ن���اوخ���ۆی ع��ێ��راق و لە‬ ‫ناویشیاندا لەسەر هەرێمی کوردستان‬ ‫دەب��ێ��ت ‪ ،‬دەب��ێ��ت ک���ورد بەهۆی‬ ‫پرۆژەیاسای بودجەی ‪ 2014‬و یاسای‬ ‫هەڵبژاردنەکان بێ ئاگانەبێت لەوەی‬ ‫کە لەناوچەکە دەگوزەرێت ‪.‬‬

768  

rebazi azadi 768

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you