Page 1

‫№‬

‫№‬

‫دەستوور ڕێگاى سەرەکییە بۆ‬ ‫چارەسەرکردنى کێشەکان لە‬ ‫عێراقدا ل‪4‬‬

‫№‬

‫ئەندامێکى پێشووى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫هەڵوێستی ئەمریکا‬ ‫لەهەمبەر عێراق ل‪5‬‬

‫(دوو) دیاردەى نوێى‪ ،‬ترۆپکى‬ ‫ملمالنێکانى عێراق ل‪6‬‬

‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات № سێشەممة № ‪/26‬بەفرانبار‪ 2712/‬کوردی № ‪ 2013/01/15‬زایینی № ساڵی ‪ 8 № 32‬الپەڕە № ژماره‪www.jamawarnews.com № 732 :‬‬

‫سەرۆکى فراکسیۆنى «حسدک» لە پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫پێدەچێت لە دواى ‪20‬ى ئەم مانگەوە گفتوگۆکردن لەسەر بوودجەى هەرێم لە پەرلەمانى کوردستان دەستپێبکات‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫ع��ەب��دوڵ�ڵا ح��اج��ى م��ەح��م��ودئ��ام��اژەى‬ ‫بەوەکرد هەم حکومەت و لیژنەکانى‬ ‫ن��او پەرلەمان بە وردى دیراسەیان‬ ‫کردووە چۆن بتوانن بە ڕاسترین شێواز‬ ‫بوودجەى پەسەند بکرێت‪.‬‬ ‫دی���ارە سیاسەتى ب��وودج��ە ل��ەالی��ەن‬ ‫حکومەتى ه��ەرێ��م��ى ک��وردس��ت��ان��ەوە‬ ‫هەرساڵەو ئەو لەوێت دەدات بە وەزارەتێک‬ ‫یان الیەنێکى پەیوەندى دار‪ ،‬ئێمەش الى‬ ‫خۆمانەوە گفتوگۆى چڕ و پڕمانکردووە‪،‬‬ ‫بەاڵم هەر لیژنەیەک بۆ خۆى تەموحى‬ ‫ل��ەوەدای��ە کە زۆرت��ری��ن ب��ەش بپچڕێت‬ ‫بۆ ئەو وەزارەت��ەى کە پەیوەندیدارە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم سەرئەنجام هەموومان کۆکین‬

‫لەسەر ئەوەى باشترین و گونجاوترین‬ ‫ش��ێ��وازى خزمەتگوزارى بگرینەبەر‪،‬‬ ‫بەپێى بارودۆخى کوردستان و بەپێى‬ ‫ئەو بوودجەیەى کە لەالیەن حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستانە دیاریکراوە‪.‬‬ ‫س��ەرۆک��ى فراکسیۆنى سۆسیالیست‬ ‫ئ��ەوەى خستە ڕوو بوودجەکەش بە‬ ‫شێوازێکى ڕێکوپێک لەالیەن حکومەتى‬ ‫ه��ەرێ��م��ى ک��وردس��ت��ان��ەوە ئ��اراس��ت��ەى‬ ‫پەرلەمانى کوردستان کراوە‪،‬‬ ‫پێشبینى دەک���ەم ب��وودج��ەى ‪2013‬‬ ‫بە شێوازێکى باشتر و کۆدەنگێکى‬ ‫زیاتر تێپەڕ ببێت بە بەراوردکردن بە‬ ‫بوودجەى سااڵنى ڕابردوو‪.‬‬

‫№‬

‫موئەیەد تەیب ‪ ،‬وتەبێژى لیستى هاوپەیمانى کوردستان‪:‬‬

‫هەڵوەشاندنەوەی پەرلەمان بەبێ گەڕانەوە بۆ‬ ‫پەرلەمان کودەتایە بەسەر دەستووردا‬

‫تایبەت بە ~‬

‫№‬

‫زەینەب حەسوفى سەفەر‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى پارێزگاى دیالە‪:‬‬

‫تا ئێستا کێشەى تائیفى لە خانەقین بوونى نییە‬

‫تایبەت بە ~‬

‫زەینەب حەسوفى سەفەر‪ ،‬ئەندامى‬ ‫ئەنجومەنى پارێزگاى دیالە لەسەر‬ ‫پشکی حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل��ە دی��دارێ��ک��ى تایبەتى‬ ‫~ ئ��ام��اژە بۆ ئ��ەوە دەک��ات‬ ‫«تەنها ماددەى ‪ 140‬دەتوانێت کێشەى‬ ‫ناوچە دابڕێنراوەکانى هەرێم چارەسەر‬ ‫بکات»‪.‬‬ ‫ناوبراو لەبارەى پاراستنى ئاسایشى‬ ‫ناوچە دابڕێنراوەکان هێما بۆ ئەوە‬ ‫دەکات «هێزەکانى پێشمەرگەو ئاسایش‬ ‫دەتوانن کۆنتڕۆڵى بارودۆخى ئەمنى ئەو‬ ‫ناوچانەبکەن»‪.‬‬ ‫زەینەب حەسوفى سەفەر‪ ،‬ئەندامى‬ ‫ئەنجومەنى پ��ارێ��زگ��اى دی��ال��ە بە‬ ‫~ ڕاگەیاند بەڵگە سەلمێنراوە‬ ‫هەر شوێنێک هێزەکانى پێشمەرگەى‬

‫لێ بوبێت ئەوا ئەو شوێنە تەقینەوەى‬ ‫تیادا نەبووە و زۆر دەگمەن کردەوەى‬ ‫تێکدەرانەی تیادا ڕووی����داوە وە بە‬ ‫نسبەت خانەقینەوە هێزەکانى ئاسایش‬ ‫و پێشمەرگە بە تەواوەتى کۆنتڕۆڵى ئەو‬ ‫شارەیان ک��ردووە و هیچ کردەوەیەکى‬ ‫تێکدەرانە لەو ناوچەیەدا ڕووى نەداوە‬ ‫لەبەر ئەوە هیچ پێویست بە هێزێکى‬ ‫ع��ەرەب ناکات بێت بۆ ئ��ەو ناوچانە‬ ‫بە بیانووى پاراستنى ئەمنیەتى ئەو‬ ‫ناوچانە‪.‬‬ ‫لەبارەى دابینکردنى بوودجە بۆ قەزاى‬ ‫خانەقن لەالیەن حکومەتى هەرێم ناوبراو‬ ‫وتیشى‪ :‬تا ئێستا لەالیەن حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستانەوە بوودجەمان بۆ‬ ‫سەرف نەکراوە لەبەر ئەوەى ئەو ناوچانە‬ ‫ماددەى ‪ 140‬ئەیان گرێتەوە بەڵکو ئێمە‬ ‫لەو بوودجەیەى کە بۆ پارێزگاى دیالە‬ ‫سەرف دەکرێت بەشێکى بۆ خانەقین‬

‫دەنێردرێت‪.‬‬ ‫ئەو ئەندامەى ئەنجومەنى پارێزگاى دیالە‬ ‫لە بارەى کێشەى تایفەگەرى لە خانەقین‬ ‫وتى لە خانەقین هەتا ئێستا کورد و‬ ‫ع���ەرەب کێشەیان ن��ەب��ووە‪ ،‬کێشەى‬ ‫تائیفى لە خانەقین بوونى نییە‪.‬‬ ‫لەبارەى ماددەى ‪ 140‬وتى ئێمە بە هیچ‬ ‫شێوەیەک هیچ جێگرەوەیەک بۆ ماددەى‬ ‫‪ 140‬قبوڵ ناکەین و بە هیچ جۆرێک‬ ‫گفتوگۆ لەسەر ئەو باسە ناکەین‪ ،‬چونکە‬ ‫تەنها ماددەى ‪ 140‬دەتوانێت کێشەى ئەو‬ ‫ناوچانە چارەسەر بکات ‪.‬‬ ‫زەی��ن��ەب حەسوفى سەفەر لەبارەی‬ ‫دروست بوونی هەرێمێکى سوننە وتی‪:‬‬ ‫ئەگەر ئ��ەوان ناوچەکانى خانەقین و‬ ‫جەلەوال و مەندەلى و قەرەتەپەو سەعدیە‬ ‫بگەڕێننەوە سەر کوردستان ئەوا ئێمەش‬ ‫دەنگ بەوە دەدەین کە هەرێمێکى سونى‬ ‫دابمەزرێت‪ .‬ل‪3‬‬

‫پایته‌ختى فه‌ره‌نسا له‌کاتێکدایه‌ ک ‌ه‬ ‫پرسى کورد له‌ تورکیا هه‌نگاو به‌ره‌و‬ ‫چ��اره‌س��ه‌رک��ردن ده‌ن��ێ��ت‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫نیشانه‌ى پرسیارى قوڵ ده‌خات ‌ه سه‌ر‬ ‫ئه‌و که‌سانه‌ى که‌ ئامانجیان ‌ه له‌ڕێگه‌ى‬ ‫تیرۆرکردنى ده‌نگى ئازادییه‌وه‌ شکست‬ ‫به‌و هه‌واڵن ‌ه بهێنن جا ل ‌ه هه‌ر الیه‌که‌و‌ه‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫وێراى ئه‌وه‌ى به‌توندی ئیدانه‌ى ئه‌م‬ ‫کرده‌وه‌ نامرۆڤانه‌ی ‌ه ‪ ،‬داواکارین حکومه‌ت‬ ‫و پۆلیسى فه‌ره‌نسا ئه‌نجامده‌رانى ئه‌م‬ ‫کرده‌وه‌ تیرۆرکارییه‌و ئه‌و الیه‌نانه‌ى‬

‫له‌پشتیه‌وه‌ن ب���دۆزن���ه‌وه‌و ب��ۆ رای‬ ‫گشتى جیهانى و شه‌قامى کوردیان‬ ‫ئاشکرا بکه‌ن‪ ،‬ئومێده‌واریشین ئه‌م‬ ‫کرده‌و‌ه شه‌ڕه‌نگێزییه‌ نه‌بێته‌ کۆسپ‬ ‫و ئاسته‌نگ ل �ه‌ب �ه‌رده‌م هه‌وڵه‌کانى‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى پرسى کورد ل ‌ه تورکیا‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى ئاشتیانه‌‪.‬‬ ‫مه‌کته‌بى راگه‌یاندنى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان‬ ‫‪2013/1/12‬‬

‫پەروین عەبدولڕەحمان‪ ،‬ئەندامى پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫وەزارەتى پێشمەرگە لە هەوڵى ئەوەدایە موچەى‬ ‫هێزەکانى حەفتا و هەشتا زیاد بکات‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫لیژنەى ک��اروب��ارى پێشمەرگە‬ ‫و ش��ەه��ی��دان و ق��ورب��ان��ی��ان��ى‬ ‫جینۆساید لە پەرلەمانى کوردستان‬ ‫پێشنیارێکیان ئاراستەى وەزارەتى‬ ‫ن��اوخ��ۆ ک��رد بەمەبەستى ئ��ەوەى‬ ‫کارمەندانى هێزەکانى ناوخۆ کارى‬ ‫دووەم نەکەن لەو بارەیەوە پەروین‬ ‫عەبدولڕەحمان‪ ،‬ئەندامی لیژنەى‬ ‫کاروبارى پێشمەرگە و شەهیدان و‬ ‫قوربانیانى جینۆساید لە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان بە ~ ڕاگەیاند‬ ‫«بۆ ئەوەى مەجالێک فەراهەم بکرێت‬ ‫بۆ ئەوانەى کە بێکارن ئیشێک بۆ‬

‫خۆیان بدۆزنەوە»‪.‬‬ ‫پەروین عەبدولڕەحمان‪ ،‬ئەندامى‬ ‫پەرلەمانى کوردستان بە ~‬ ‫ڕاگەیاند ئێستا موچەى کارمەندانى‬ ‫ه��ێ��زەک��ان��ى ن��اوخ��ۆ ب��اش ب���ووە ‪،‬‬ ‫گ��ەر ب���ەراوردى بکەین بە موچەى‬ ‫پ��ێ��ش��م��ەرگ��ە‪ ،‬ب����ەاڵم ب��ۆی��ە ئ��ەو‬ ‫پێشنیارەمان ئاراستەى وەزارەت��ى‬ ‫ن��اوخ��ۆ ک��رد ب��ۆ ئ��ەوەى مەجالێک‬ ‫ف��ەراه��ەم بکرێت ب��ۆ ئ��ەوان��ەى کە‬ ‫بێکارن ئیشێک بۆ خۆیان بدۆزنەوە‪.‬‬ ‫وتیشى وەزارەت���ى ناخۆ بۆ خۆى‬ ‫بەڵێنى داوە کە بزانێت و تەحقیق‬ ‫ب��ک��ات‪ ،‬ک��ارم��ەن��د ه��ەی��ە کرێچییە‬

‫خ��ێ��زان��دارە ه��ەری��ەک��ێ��ک ب��ە پێى‬ ‫یەکێکترى فەرق دەک��ات وەزارەت��ى‬ ‫ناوخۆ تەحقیق لەو بابەتە دەکات و‬ ‫دواتر وەاڵممان دەداتەوە‪.‬‬ ‫لەبارەى زیادکردنى موچەى هێزى‬ ‫پێشمەرگە ناوبراو وتى ئەوەى سەربە‬ ‫لیواکان بێت موچەکەى باشە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەوەى لە هێزەکانى حەفتا و هەشتا‬ ‫بێت موچەکەیان کەمە‪ ،‬بەاڵم ئێستا‬ ‫وەزارەت��ى پێشمەرگە لە هەوڵدایە‬ ‫ئەوانەى لە هێزى حەفتاو هەشتادایە‬ ‫ئەوانەش بگەڕێنێتەوە سەر لیواکان‬ ‫ئەو کاتەش موچەى ئەوانیش باش‬ ‫دەبێت‪ .‬ل‪4‬‬

‫№‬

‫موئەیەد تەیب ‪ ،‬وتەبێژى لیستى‬ ‫هاوپەیمانى کوردستان لە ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئ��ەوە دەکات‬ ‫«پ��ەرل��ەم��ان هەڵبوەشێننەوە بێ‬ ‫گەڕانەوە بۆ پەرلەمان ئەمەش ئینقالبە‬ ‫بەسەر دیموکراسیەتدا»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەک��ات « ئەو‬ ‫کێشانەى کە ئێستا لە عێراقدا هەن‬ ‫کاریگەریان لەسەر هەموو الیەنەکانى‬ ‫عێراق دروست کردووە»‪.‬‬ ‫موئەیەد تەیب ‪ ،‬وتەبێژى لیستى‬ ‫هاوپەیمانى کوردستان بە~‬ ‫ڕاگەیاند لە بوودجەى عێراقدا ئێمە‬

‫وەکو هەموو ئەندام پەرلەمانە کوردەکان‬ ‫بە هیچ جۆرێک ڕازى نابین کە بەشە‬ ‫بوودجەى هەرێمى کوردستان لە ‪%17‬‬ ‫کەمتر بێت‪ ،‬چونکە هەندێک ئەندام‬ ‫پەرلەمان دەیانەوێت بە شێوەیەکى‬ ‫ئاشکرا بەشە بوودجەى هەرێم کەم‬ ‫بکەنەوە بۆ ‪ %13‬کە ئەوە جێگەى قبوڵ‬ ‫نییە‪ ،‬چونکە ئەو نسبەیە بە ڕێکەوتن‬ ‫دان��راوە کە بەشە بوودجەى هەرێمی‬ ‫کوردستان ‪%17‬دەبێت هەتا ئەو کاتەى‬ ‫کە سەرژمێرى گشتى دەکرێت ئەگەر‬ ‫سەرژمێرى کرا و کورد کەمتر بوو لەو‬ ‫نسبەیە ئەوە ئێمەش ڕازین‪ ،‬بەاڵم بە بێ‬ ‫سەرژمێرى گشتى بە هیچ جۆرێک کەم‬ ‫کردنەوەى بوودجەى هەرێم جێی قبوڵ‬

‫کردن نییە‪.‬‬ ‫لەبارەى گرێبەستە نەوتییەکانەوە‬ ‫ن��اوب��راو ئ���ەوەى خستە ڕوو پرسی‬ ‫گرێبەستە نەوتیەکانیش دەبێت‬ ‫حکومەتى ناوەند پارەى گرێبەستیە‬ ‫نەوتیەکان بدات بۆ ئەوەى هەرێمیش‬ ‫ب���ەردەوام بێت لە ناردنە دەرەوەى‬ ‫نەوت‬ ‫وت��ەب��ێ��ژى لیستى هاوپەیمانە لە‬ ‫ئەنحومەنى نوێنەرانى عێراق وتیشى‬ ‫خەڵک متمانەى بە حکومەت نەماوە‬ ‫دیموکراسیەتى عێراق لە مەترسیدایە‬ ‫ئەمەش لە ئەنجامى ئەو سیاسەتە‬ ‫ناجۆرانەى کە دەوڵەتى یاسا و نورى‬ ‫مالیکى پەڕەوى دەکات ‪ .‬ل‪3‬‬

‫ل��ه‌ راگ��ه‌ی��ه‌ن��دراوێ��ک��دا مه‌کته‌بى‬ ‫راگ �ه‌ی��ان��دن��ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان تیرۆرکردنى سێ‬ ‫ژنه‌ چاالکوانى سیاسى کورد له‌ واڵتى‬ ‫فه‌ره‌نسا ئیدانه‌ ده‌کات و داوا ده‌کات‬ ‫حکومه‌تى فه‌ره‌نسا ئه‌نجامده‌رانى ئه‌و‬ ‫کرده‌وه‌ تیرۆرکارییه‌و ئه‌و الیه‌نانه‌ى ل ‌ه‬ ‫پشتییه‌وه‌ن بۆ راى گشتى جیهانى و‬ ‫شه‌قامى کوردى ئاشکرا بکات‪ ،‬ئه‌مه‌ى‬ ‫خواره‌وه‌ ده‌قى راگه‌یه‌ندراوه‌که‌یه‌‪:‬‬ ‫ب���ه‌داخ و پ �ه‌ژاره‌ی �ه‌ک��ى زۆره‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫ن��اوج��ه‌رگ��ه‌ى ئ��ه‌وروپ��ا و ل �ه‌واڵت��ى‬ ‫فه‌ره‌نسا ل ‌ه رۆژى ‪ 2012/1/9‬هه‌رسێ‬ ‫ژنه‌ چاالکوانى کورد ( سکین ‌ه جانسیز‬ ‫و فیدان دۆغ��ان و له‌یلى سویلمیز)‬ ‫تیرۆرکران‪.‬‬ ‫تیرۆرکردنى سێ چاالکوانى سیاسى‬ ‫کورد ک ‌ه یه‌کێکیان دامه‌زرێنه‌رى پارتى‬ ‫کرێکارانى کوردستانه‌‪ ،‬ل ‌ه پاریسى‬

‫№‬

‫بەڕێز عەبدوڵاڵ حاجى مەحمود‪،‬‬ ‫سەرۆکى فراکسیۆنى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان لە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان بە ~ ڕاگەیاند لە‬ ‫دواى ئ��ەوەى سەرۆکایەتى حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستان یاساى بوودجەى‬ ‫س��اڵ��ى ‪2013‬ڕەوان�������ەى پ��ەرل��ەم��ان��ى‬ ‫کوردستان کرد‪ ،‬سەرۆکایەتى پەرلەمانى‬ ‫کوردستان ئاراستەى لیژنەکانى کرد کە‬ ‫ماوەیەک دیاریکرا بۆ ئەوەى لیژنەکان‬ ‫کۆبونەوەى خۆیانى لەسەر بکەن و‬ ‫ڕاپۆرت ئامادە بکەن بۆ لیژنەى دارایى‬ ‫و ئابوورى بۆ ئەوەى سەرجەم تێبینى‬ ‫و پێشنیارى لیژنەکانى ناو پەرلەمان‬ ‫وەربگرێت‪.‬‬ ‫ماوەتەوە سەر ئەوەى لیژنەى دارایى‬ ‫کۆتاى بە ڕاپۆرتى خۆى بهێنێت وابڕیارە‬ ‫لە ڕۆژان��ى داهاتوودا فراکسیۆنەکانى‬ ‫پەرلەمانى کوردستان کۆبونەوەیەک‬ ‫ئەنجام بدەن بۆ ئەوەى بڕیارى کۆتاى‬ ‫بۆ دیاریکردنى گفتوگۆ لەسەر بوودجەى‬ ‫ساڵى ‪ 2013‬دەستپێبکات‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى پێشبینى دەکەم لە ‪1/20‬‬ ‫بەدواوە بڕیارى گفتوگۆکانى بوودجەى‬ ‫ساڵى ‪ 2013‬بدرێت وە دەستبکرێت بە‬ ‫گفتوگۆ‪.‬‬

‫مه‌کته‌بى ڕایگه‌یاندنى «حسدک» تیرۆکردنى سێ‬ ‫چاالکوانى سیاسى کورد ئیدان ‌ه ده‌کات‬

‫پارێزگارى سلێمانى‪:‬‬

‫بەڕەچاوکردنى مەرجە دیاریکراوەکان‪ ،‬کردنەوەى نەخۆشخانەى ئەهلىئازادە‬

‫پارێزگاری سلێمانی رایگەیاند کردنەوەی‬ ‫نەخۆشخانەی ئەهلی ئازادە بەمەرجێک‬ ‫رەچ����اوی رێنمایەکانی وەزارەت����ی‬ ‫دەندروستی بکرێت‪ ،‬وتیشی‪ :‬پێمان‬ ‫باشە نەخۆشخانە ئەهلییەکان زیاد‬ ‫بن هەم بۆ ئ��ەوەی هاوواڵتیان بتوانن‬ ‫لەناوخۆدا چارەسەرە پزیشکییەکانیان‬ ‫دەس���ت ب��ک��ەوێ��ت و ه��ەم ک � ‌ێ بڕکی‬ ‫لەنێوان ئەو نەخۆشخانانەدا دروست‬ ‫ببێت بۆ پێشکەش کردنی خزمەتگوزاری‬ ‫تەندروستی باشتر‪.‬‬ ‫ڕۆژی ‪ 2013/1/14‬ب��ەه��رۆز محەمەد‬ ‫ساڵح پارێزگاری سلێمانی پێشوازیکرد‬ ‫لە بەرێوەبەری گشتی نەخۆشخانەکانی‬ ‫وێست ئای تایبەت بە نەخۆشیەکانی‬ ‫چاو و و بەرێوەبەری ئەو نەخۆشخانەیە‬ ‫لە هەولێر و لەدیدارێکدا کە بەرێوەبەری‬ ‫گشتی تەندروستی سلێمانی ئامادەی بوو‬ ‫گفتوگۆکرا لەبارەی کردنەوەی لقی ئەو‬ ‫نەخۆشخانەیە لە سلێمانی ‪.‬‬ ‫ل��ەرووەوە بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی‬

‫وێست ئای لە هەولێر رایگەیاند «خوازیارن‬ ‫لقێکی ئەو نەخۆشخانەیە لە سلێمانی‬ ‫بکەنەوەو لەنزیکەوە خزمەتگوزاریەکانیان‬ ‫پێشکەش بەهاوواڵتیان بکەن و ئاماژەی‬ ‫ب��ۆ ئ��ەوەک��رد ک��ە نەخۆشخانەکەیان‬ ‫توانویەتی لەبوارەکەی خۆیدا سەرکەوتنی‬ ‫باش بەدەست بهێنت و هاوکات چەندین‬ ‫خزمەتگوزاری تەندروستی ب ‌ێ بەرامبەر‬ ‫و بەشێوازی خێرخوازی پێشکەش‬ ‫بکەن»‬ ‫ل��ەب��ەرام��ب��ەردا پ��ارێ��زگ��اری سلێمانی‬ ‫روونیکردەوە کردنەوەی نەخۆشخانەی‬ ‫ئەهلی ئ���ازادە بەمەرجێک رەچ��اوی‬ ‫رێنمایەکانی وەزارەت���ی تەندروستی‬ ‫بکات چی لە رووی مەرجە تەندروستی‬ ‫و زان��س��ت��ی��ی��ەک��ان��ەوە چ��ی ل���ەرووی‬ ‫بیناسازییەوە وتیشی‪:‬پێمان باشە‬ ‫نەخۆشخانە ئەهلییەکان زیاد بن هەم‬ ‫بۆ ئەوەی هاوواڵتیان بتوانن لەناوخۆدا‬ ‫چ��ارەس��ەرە پزیشکییەکانیان دەست‬ ‫بکەوێت و ناچار نەبن پەنا بۆ دەرەوەی‬

‫واڵت ببەن هەم ک ‌ێ بڕکی لەنێوان‬ ‫ئ��ەو نەخۆشخانانەدا دروس��ت ببێت‬ ‫بۆ پێشکەش کردنی خزمەتگوزاری‬ ‫تەندروستی باشتر‪.‬‬ ‫بەرێوەبەری تەندروستی سلێمانیش‬ ‫رای��گ��ەی��ان��د م��ۆڵ��ەت��ی ک���ردن���ەوەی‬ ‫نەخۆشخانەی ئەهلی لەالیەن فەرمانگەی‬ ‫گشتی تەندروستیەوە دەدرێ��ت و بۆ‬ ‫هەرداواکارییەک لیژنەیەکی پسپۆری‬ ‫ب��ااڵ پێک دەهێنن و ئەگەر مەرجە‬ ‫پێویستیەکان رەچ��او بکرێت مۆڵەت‬ ‫دەدەین بەکردنەوەی نەخۆشخانەی ئەهلی‬ ‫و دوای کردنەوەی نەخۆشخانەکەش‬ ‫لەرێگەی بەرێوەبەراتییەکی تایبەت‬ ‫بە نەخۆشخانە ئەهلییەکان چاودێری‬ ‫کارەکانیان دەک��ەی��ن‪ .‬ب��ەرێ��وەب��ەری‬ ‫تەندروستی سلێمانی داوای لە ستافی‬ ‫نەخۆشخانەی ئەهلی وێست ئای کرد‬ ‫مامەڵە یاساییەکانییان ت��ەواو بکەن‬ ‫بۆ ئەوەی بتوانن مۆڵەتی کردنەوەی‬ ‫نەخۆشخانەکەیان لە سلێمانی وەربگرن‪.‬‬


‫‪2‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2013/01/15 | 732‬سێشەممە‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کۆبوونەوەکانی هەموارکردنی پەیڕەوی ناوخۆی‬ ‫پەرلەمان کۆتایی هات‬

‫ب��ەڕێ��ز عەبدوڵاڵ حاجى مەحمود‪،‬‬ ‫س���ەرۆک���ى ف��راک��س��ی��ۆن��ى ح��زب��ى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان لە‬ ‫پەرلەمانى کوردستان بە ~‬ ‫ڕاگەیاند «کۆبونەوەى هەموارکردنی‬ ‫پ���ەی���ڕەوى ن���اوخ���ۆى پ��ەرل��ەم��ان��ى‬ ‫کوردستان کۆتاى پێهات و پاشان‬ ‫بە نوسراوێکى فەرمى ئاراستەى‬ ‫سەرۆکایەتى پەرلەمان دەکرێت»‪.‬‬ ‫بەڕێز عەبدوڵاڵ حاجى مەحمود بە‬ ‫~ ڕاگەیاند لە دواى ئەوەى‬ ‫ل��ەالی��ەن پەرلەمانى کوردستانەوە‬

‫بڕیاردرا لیژنەیەک دیاریبکرێت بۆ‬ ‫پ��ی��اچ��ون��ەوە ب��ە پ��ێ��ڕەوى ن��اوخ��ۆى‬ ‫پەرلەمانى کوردستان لەدواى زیاتر‬ ‫لە بیست کۆبونەوە لەسەر دانانى‬ ‫پ��ەی��ڕەوێ��ک��ى ن���وێ دوێ��ن��ێ دوای���ن‬ ‫ک��ۆب��ون��ەوەى پ���ەی���ڕەوى ن��اوخ��ۆى‬ ‫پەرلەمانى کوردستان کۆتاى پێهات‪.‬‬ ‫وتیشى م��ادەک��ە بڕگە ب��ە بڕگەى‬ ‫گفتوگۆى ل��ەس��ەرک��را ل��ە ڕۆژان���ى‬ ‫داهاتوودا دواین ڕاى فراکسیۆنەکانى‬ ‫پەرلەمان ئەو پڕۆژەیەى ئامادەکراوە‬ ‫گفتوگۆى لەسەر دەک��رێ��ت پاشان‬

‫بە نوسراوێکى فەرمى ئاراستەى‬ ‫سەرۆکایەتى پەرلەمانى کوردستان‬ ‫دەکرێت‪.‬‬ ‫عەبدوڵاڵ حاجى مەحمود ئ��ەوەى‬ ‫خستە ڕوو ح��زب��ی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان وەک الیەنێکى‬ ‫ئەساسى ئ��ام��ادەى کۆبونەوەکانى‬ ‫پ���ەی���ڕەوى ن��اوخ��ۆ ب����ووە‪ ،‬پێشتر‬ ‫لەالیەن پەرلەمانى کوردستانەوە بۆ‬ ‫ئەو مەبەستە چەند پەرلەمانتارێک‬ ‫دیاریکران حزبى سۆسیالستیش بە‬ ‫نوێنەرێک ئامادەى ئەو لیژنەیە بوو‪.‬‬

‫№‬

‫به‌یاننامه‌ی رێکخراوى گه‌شه‌پێدانى ئافره‌تانى کوردستان‬ ‫سه‌باره‌ت ب ‌ه تیرۆرکردنى سێ ئافره‌تى سیاسى کورد ل ‌ه فه‌ره‌نسا‬

‫هه‌بێت و ب�ه‌ هه‌ما هه‌نگى و ب ‌ه‬ ‫ئیراده‌ى زیاتره‌وه‌ به‌ گژئه‌م جۆره‌‬ ‫کرده‌وانه‌دا بچینه‌وه‌و له‌ سه‌ر ئاستى‬ ‫هه‌موو دونیا کارى بۆ بکه‌ین ‪،‬که‌‬ ‫ئ �ه‌م ک��ارو ک���رده‌وه‌ تیرۆریستییه‌‬ ‫له‌ نێو واڵتێکى پڕله‌ ئاسایش و‬ ‫دیموکراسیه‌دابینیمان ک�ه‌ چۆن‬ ‫کورد تیرۆر ده‌کرێت و ده‌کوژرێت‬ ‫‪ ،‬ئه‌مه‌ش جارێکى تر ده‌مانباته‌وه‌‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ى که‌ ک��ورد بێ به‌شه‌ له‌‬ ‫مافه‌ نشتیمانى نه‌ته‌وه‌یه‌کانى خۆى‬ ‫و له‌ هه‌ر کات و ساتێدا ژیانى هه‌ر‬ ‫تاکێکى سیاسى یان چاالکوان له‌‬ ‫به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌و مه‌ترسیدایه‌ ‪.‬به‌‬ ‫تایبه‌ت ئه‌وه‌ش پێویسته‌ به‌ بیرى‬

‫ڕێکخراوى گه‌شه‌پێدانى ئافره‌تانى‬ ‫کوردستان‬ ‫مه‌کته‌بى سکرتاریه‌ت‬ ‫‪2013/1/13‬‬

‫№‬

‫هاوپه‌یمانى نیشتیمانى داوا ده‌کات حه‌کیم چاره‌سه‌رى‬ ‫قه‌یرانه‌کان له‌ئه‌ستۆ بگرێت‬

‫№‬

‫ده‌وڵه‌ت باغچه‌لى هێرشى کرد‌ه سه‌ر ئه‌ردۆگان‬ ‫سه‌رۆکى پارتى نه‌ته‌وه‌ په‌رستى‬ ‫تورکیا (مه‌هه‌په‌ ) ره‌خنه‌ى توندى‬ ‫ئاراسته‌ى ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان‬ ‫کرد به‌وه‌ى ده‌یه‌وێت پرسى کورد‬ ‫چاره‌سه‌ر بکات و هێرشیشى کرده‌‬ ‫س �ه‌ر ف��ران��س ه��ۆالن��دى سه‌رۆکى‬ ‫فه‌ره‌نسا که‌ گوایه‌ په‌یوه‌ندى به‌‬ ‫ساکینه‌ جانسز هه‌بووه‌‪.‬‬ ‫له‌میانه‌ى پرسى ده‌ستپێکردنه‌وه‌ى‬ ‫گفتوگۆى ئاشتیانه‌ له‌گه‌ڵ پارتى‬ ‫کریکارانى ک��وردس��ت��ان له‌الیه‌ن‬ ‫ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانى سه‌رۆک‬ ‫وه‌زی���ران���ى ت��ورک��ی��ا‪( ،‬ده‌ول����ه‌ت‬ ‫ب��اخ��چ �ه‌ل��ى ) س��ه‌رۆک��ى پ��ارت��ى‬ ‫نه‌ته‌وه‌په‌رستى تورکیا ره‌خنه‌ى‬ ‫توندى ئاراسته‌ى ئه‌ردۆگان کردو‬ ‫ب���ه‌وه‌ى ک�ه‌ حکومه‌تى ئه‌نقه‌ره‌‬ ‫ئ �ه‌ی �ه‌وێ��ت گفتوگۆى ئاشتیانه‌‬ ‫ل�ه‌ رێ��گ�ه‌ى (ع �ه‌ب��دوال ئ��ۆج�ه‌الن)‬ ‫ى س���ه‌رۆک���ى پ �ه‌ک �ه‌ک �ه‌ ده‌س��ت‬

‫پێبکاته‌وه‌و ه��ه‌روه‌ه��ا ره‌وش��ى‬ ‫به‌ندیخانه‌ى ئۆجه‌النیش باشتر‬ ‫بکرێت‪٠‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ کوژرانى سێ ئافره‌تى‬ ‫چاالکوانى کورد له‌ شارى پاریس‪،‬‬ ‫باخچه‌لى وت��ى‪ :‬کوشتنه‌که‌یان‬ ‫ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ى واڵت��ى تورکیا بووه‌و‬

‫فه‌ره‌نسا‪ ،‬تیشک خرای ‌ه س �ه‌ر ئه‌و‬ ‫هه‌نگاوانه‌ى ئه‌م دوایی ‌ه بۆ چاره‌سه‌رى‬ ‫پ��رس��ى ک���ورد ل �ه‌ ت��ورک��ی��ا ده‌ستى‬ ‫پێکردووه‌و به‌پێویست زانرا که‌ هێزو‬ ‫السه‌ن ‌ه سیاسییه‌کانى کورد له‌و واڵت ‌ه‬ ‫ب ‌ه وریاییه‌و‌ه مامه‌ڵ ‌ه له‌گه‌ڵ دۆخه‌ک ‌ه‬ ‫بکه‌ن و رێگ ‌ه ن �ه‌ده‌ن هیچ الیه‌نێک‬ ‫بۆ مه‌رامى تایبه‌تى خ��ۆى شکست‬ ‫ب �ه‌و ه�ه‌واڵن�ه‌ بهێنێت‪ ،‬دۆزی��ن �ه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌نجامده‌رانى ئه‌و ک��رده‌وه‌ی �ه‌ش ب ‌ه‬ ‫ئه‌رکى سه‌ره‌کى حکومه‌ت و ده‌وڵه‌تى‬ ‫فه‌ره‌نسا دانرا‪.‬‬ ‫له‌به‌شێکى ترى کۆبوونه‌وه‌که‌دا ئاماژ‌ه‬ ‫ب ‌ه هه‌وڵه‌کانى ساڵى رابردووى ده‌زگاو‬ ‫ئۆرگان و رێکخستنه‌کانى حزب کرا‬ ‫له‌سنوورى سه‌رجه‌م مه‌ڵبه‌نده‌کان و‬ ‫هێڵه‌ گشتى و سیاسییه‌کان و به‌رنامه‌ى‬ ‫کارکردنى ساڵى نوێ تاووتوێ کراو‬ ‫شێوازى کارکردن و دانانى پ��رۆژه‌و‬ ‫به‌رنامه‌ى تازه‌ باسى لێوه‌کرا‪.‬‬

‫ه��ه‌ر له‌میانه‌ى ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ک �ه‌دا‬ ‫جه‌ختکرایه‌وه‌ که‌ پێویسته‌ زیاتر‬ ‫گرنگى بدرێت به‌ نزیکبوونه‌وه‌ى‬ ‫زیاترو قوڵبوونه‌وه‌ بۆ ناو جه‌ماوه‌رو‬ ‫کۆکردنه‌وه‌ى ئاراسته‌ جیاوازه‌کان‬ ‫له‌پێناو پێشکه‌شکردنى خزمه‌تى‬ ‫زی���ات���رو ب��اش��ت��ر ب��ه‌ ج���ه‌م���اوه‌رى‬ ‫ک���وردس���ت���ان ل��ه‌رێ��گ��ه‌ى پ���رۆژه‌‬ ‫جۆراوجۆره‌کانى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫له‌به‌شێکى ت��رى ک��ۆب��وون�ه‌وه‌ک�ه‌دا‬ ‫ل �ه‌الی �ه‌ن به‌رپرسى مه‌ڵبه‌نده‌کان‬ ‫راپۆرتى کاروچاالکییه‌کانى ساڵى‬ ‫رابردوو خوێندرایه‌وه‌و تیایدا ئاماژه‌‬ ‫به‌ سه‌رکه‌وتنى کاره‌کان و کێشه‌و‬ ‫گرفته‌کانى ده‌زگاو ئۆرگانه‌کان کرا‪،‬‬ ‫دواتر به‌رنامه‌ى ساڵى نوێ دانراو‬ ‫ج�ه‌خ��ت ل �ه‌س �ه‌ر ب�ه‌ه��ێ��زت��رک��ردن و‬ ‫زیاترکردنى هه‌وڵه‌کان کرایه‌وه‌‪.‬‬

‫بودجه‌ی ساڵی ‪2013‬ی وه‌زاره‌تی کاره‌با گفتوگۆی له‌باره‌یه‌و‌ه کرا‬ ‫وه‌زی���ری ک��اره‌ب��ا ل �ه‌گ �ه‌ڵ لیژنه‌ی‬ ‫پیشه‌سازی و وزه‌ له‌په‌رله‌مانی‬ ‫ک��وردس��ت��ان ک��ۆب��ۆوه‌و باسی له‌و‬ ‫پرۆژانه‌ کرد که‌ بڕیاره‌ له‌ بودجه‌ی‬ ‫س��اڵ��ی ‪2013‬ی ب �ه‌رن��ام �ه‌و پالنی‬ ‫وه‌زاره‌ت�����ی ک��اره‌ب��ا له‌سێکته‌ره‌‬ ‫ج��ی��اج��ی��اک��ان��ی ب �ه‌ره �ه‌م��ه��ێ��ن��ان و‬ ‫گواستنه‌وه‌و دابه‌شکردن و کۆنترۆڵ‬ ‫ئه‌نجام بدرێت‪.‬‬ ‫به‌مه‌به‌ستى باسکردن و وتوێژکردن‬ ‫سه‌باره‌ت به‌پرۆژه‌کانی وه‌زاره‌ت��ی‬ ‫ک��اره‌ب��ا ک��ه‌ ب��ڕی��اره‌ ل �ه‌ب��ودج �ه‌ی‬ ‫ساڵی ‪ 2013‬ی وه‌زاره‌ت��ی کاره‌با‬ ‫جێبه‌جێ بکرێت ‪ ،‬پێش نیوه‌ڕۆی‬ ‫رێ��ک �ه‌وت��ی ‪2013/1/9‬ئ���ه‌ن���دازی���ار‬ ‫یاسین شێخ ئه‌بوبه‌کر م��اوه‌ت��ی‬ ‫وه‌زیری کاره‌بای حکومه‌تی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان س �ه‌ردان��ی په‌رله‌مانی‬ ‫کوردستانی ک��ردوو له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی‬ ‫پیشه‌سازی و وزه‌ له‌په‌رله‌مانی‬ ‫کوردستان ک��ۆب��ووه‌وه‌ ‪ .‬وه‌زی��ری‬

‫ک��اره‌ب��ا به‌تێروته‌سه‌ل ب��اس��ی له‌‬ ‫وورده‌کارییه‌کانی بودجه‌ی ئاسایی و‬ ‫بودجه‌ی پالن و داهاتی وه‌زاره‌ت بۆ‬ ‫لیژنه‌ی ناوبراو کرد ‪ ،‬هاوکات ئه‌وه‌شی‬ ‫راگه‌یاند که‌ به‌هه‌وڵی وه‌زاره‌ت��ی‬

‫کاره‌با توانرا هه‌نگاوو ده‌ستکه‌وتی‬ ‫گرنگ له‌بواری جێبه‌جێکردنی ده‌یان‬ ‫پرۆژه‌ی جۆراوجۆر بنرێت و که‌ رۆڵی‬ ‫ب�ه‌رچ��اوی هه‌یه‌ له‌بونیاتنانه‌وه‌ی‬ ‫ژێرخانی کاره‌بای هه‌رێم ‪.‬‬

‫№‬

‫کوتله‌ى هاوپه‌یمانى نیشتمانی‬ ‫داواى له‌ عه‌ممار حه‌کیم سه‌رۆکى‬ ‫ئ �ه‌ن��ج��ووم �ه‌ن��ى ب����ااڵى ئیسالمى‬ ‫عێراق کرد له‌گه‌ڵ فراکسیۆنه‌کانى‬ ‫ن���او پ���رۆس���ه‌ى س��ی��اس��ى ع��ێ��راق‬ ‫دانیشتن ئه‌نجام بدات به‌ ئامانجى‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى قه‌یرانى عێراق‪.‬‬ ‫له‌ کۆنگره‌یه‌کى رۆژنامه‌نووسیدا‪،‬‬ ‫ئه‌حمه‌د چه‌له‌بى سه‌رکرده‌ى کوتله‌ى‬ ‫هاوپه‌یمانى نیشتیمانى داواى له‌‬ ‫عه‌ممار حه‌کیم سه‌رۆکى ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫بااڵى ئیسالمى عێراق کرد له‌گه‌ڵ‬

‫ف��راک��س��ی��ۆن�ه‌ک��ان��ى ن���او پ��رۆس �ه‌ى‬ ‫سیاسى عێراق دانیشتن ئه‌نجام بدات‬ ‫به‌ ئامانجى چاره‌سه‌رکردنى قه‌یرانى‬ ‫عێراق‪.‬‬ ‫چ �ه‌ل �ه‌ب��ى وت��ی��ش��ى‪ :‬هاوپه‌یمانى‬ ‫نیشتیمانى تاووتوێى دۆزینه‌وه‌ى‬ ‫رێگه‌ چ��اره‌ى کێشه‌کانى ئێستاى‬ ‫عێراق و داخ��وازى خۆپیشانده‌رانى‬ ‫کردووه‌و داواخوازین عه‌ممار حه‌کیم‬ ‫دانیشتن له‌گه‌ڵ الیه‌نه‌ سیاسییه‌کان‬ ‫بکات بۆ دۆزینه‌وه‌و چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫قه‌یرانه‌کانى عێراق‪.‬‬

‫کاتژمێر ‪10‬ى پێشنیوه‌ڕۆى ڕۆژی‬ ‫‪ 2013/1/12‬هه‌ڤاڵ رزگ��ار غه‌فوور‬ ‫ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى و به‌رپرسى‬ ‫ئه‌نجوومه‌نى رێکخستنى ناوه‌ندى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫یه‌که‌مین کۆبوونه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ به‌رپرسى‬ ‫سه‌رجه‌م مه‌ڵبه‌نده‌کان له‌ ساڵى نوێدا‬ ‫ئه‌نجامدا‪.‬‬ ‫س �ه‌ره‌ت��اى کۆبوونه‌وه‌ک ‌ه به‌رپرسى‬ ‫ئه‌نجوومه‌نى رێکخستنى ناوه‌ندى وێراى‬ ‫گه‌یاندنى په‌یامى پیرۆزبایى به‌بۆنه‌ى‬ ‫ساڵى نوێوه‌‪ ،‬باسى ل ‌ه بارودۆخى‬ ‫سیاسى کوردستان و عێراق و ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫کردو ئاماژه‌ى به‌و کێشه‌و ته‌نگه‌ژه‌ی ‌ه‬ ‫کرد که‌ ئێستا رووب��ه‌رووى پرۆسه‌ى‬ ‫سیاسى عێراق ب��ۆت�ه‌وه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫گرفته‌کانى نێوان هه‌رێمى کوردستان‬ ‫و حکومه‌تى ناوه‌ندى عێراق‪.‬‬ ‫له‌ته‌وه‌رێکى ترى کۆبوونه‌وه‌که‌دا باس‬ ‫له‌ خۆپیشاندانه‌کانى ئه‌م دواییه‌ى‬ ‫به‌شێک له‌ پارێزگاکانى عێراق کراو‬ ‫ئه‌و کێشه‌و ناکۆکیی ‌ه قوڵه‌ى نێوان‬ ‫هێزو الیه‌نه‌ سیاسییه‌کان شیکرایه‌وه‌‪،‬‬ ‫ته‌ئیکیدکرایه‌و‌ه ک ‌ه پێویسته‌ هه‌رچى‬ ‫زووه‌ ه��ێ��زو الی �ه‌ن � ‌ه سیاسییه‌کان‬ ‫چ��اره‌س��ه‌رى پێویست ب��دۆزن��ه‌وه‌و‬ ‫له‌ڕێگه‌ى گفتوگۆى ئاشتیان ‌ه و به‌ پشت‬ ‫به‌ستن به‌ ده‌ستوورى هه‌میشه‌ى عێراق‬ ‫و رێککه‌وتننامه‌ ئیمزاکراوه‌کان کۆتایى‬ ‫ب ‌ه ناکۆکییه‌کان بهێنن و ئۆقره‌یى و‬ ‫ئارامى بۆ عێراق بگه‌ڕێننه‌وه‌‪.‬‬ ‫ه �ه‌ر ل�ه‌ ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ک �ه‌دا باسى ل ‌ه‬ ‫کوشتنى سێ ژن� ‌ه سیاسه‌تمه‌دارى‬ ‫ب��اک��وورى کوردستان ک��را له‌ واڵتى‬

‫№‬

‫له‌ سه‌رو به‌ندى گفتووگۆکانى نێوان‬ ‫تورکیاو ئۆجه‌الندا بۆ پرسى کورد‬ ‫له‌و واڵته‌ که‌ هه‌مووان چاوه‌ڕوانى‬ ‫ئ�ه‌وه‌ بوین دۆزى ک��ورد به‌ رێگاى‬ ‫دی��ال��ۆگ بێته‌ چ��اره‌س��ه‌رک��ردن و‬ ‫واڵت��ى تورکیایش به‌ قه‌ناعه‌ته‌وه‌‬ ‫مه‌به‌ستیبێت بۆ ئه‌م پرسه‌ گرنگه‌ى‬ ‫ک���ورد ل �ه‌ واڵت��ه‌ک��ه‌ى ‪ ،‬ب���ه‌اڵم به‌‬ ‫داخ���ه‌وه‌ ل �ه‌م ئ��ان و س��ات �ه‌داو له‌‬ ‫گه‌رمه‌ى گفتووگۆکاندا سێ چاالکوان‬ ‫و ک �ه‌س��ای �ه‌ت��ى س��ی��اس��ى ‪PKK‬‬ ‫و ئافره‌تى ک��ورد له‌ نێوجه‌رگه‌ى‬ ‫واڵتى دیموکراسى وه‌ک فه‌ره‌نساو له‌‬ ‫پاریسى پایته‌ختى ئه‌و واڵته‌ تیرۆر‬ ‫ده‌کرێن !‬ ‫ب��ه‌م ک���اره‌ ق��ێ��زوه‌ن �ه‌ ئێمه‌ وه‌ک‬ ‫رێکخراوى گه‌شه‌پێدانى ئافره‌تانى‬ ‫کوردستان سه‌ره‌ڕاى ئیدانه‌و نه‌فرت‬ ‫ل �ه‌م ت��اوان�ه‌ گ �ه‌وره‌ی �ه‌ ده‌ک�ه‌ی��ن که‌‬ ‫ده‌ره���ه‌ق ب �ه‌ ک���وردو ب �ه‌ که‌سانى‬ ‫چ��االک��وان��ى ئ��اف��ره‌ت ک����راوه‌‪ ،‬له‌‬ ‫هه‌مان کاتدا جه‌خت له‌ سه‌ر ئه‌وه‌‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌ که‌ پێویسته‌ ئافره‌تى‬ ‫کورد به‌م تیرۆرکردنه‌ هه‌ڵویستیان‬

‫هه‌موو الیه‌کى بینینه‌وه‌ که‌ کورد‬ ‫هه‌میشه‌ له‌ کاتى گفتوگۆودا گورزى‬ ‫به‌ر که‌تووه‌و که‌سانى تریش بونه‌ته‌‬ ‫قوربانى‪.‬‬ ‫ه��ه‌رچ��ه‌ن��د ئ��ێ��م �ه‌ پ��ێ��م��ان وای���ه‌‬ ‫تیرۆرکردنى که‌سایه‌تى ک��ورد به‌‬ ‫تایبه‌ت ئافره‌تان که‌ زۆرجار ده‌کرێنه‌‬ ‫ئامانج ناتوانێت له‌ ئیراده‌یان بخات‬ ‫و بگره‌ تیرۆرکردنى هه‌ر ئافره‌تێک‬ ‫ده‌بێته‌ مایه‌ى زیاترى به‌رخودانى‬ ‫ئافره‌تى کورد ‪ .‬له‌ کۆتاییدا جارێکى‬ ‫تر نه‌فره‌ت له‌ تیرۆرکردنى ئه‌و سێ‬ ‫ئافره‌ته‌ سیاسى و چاالکوانه‌ى کورد‬ ‫ده‌که‌ین و به‌ ئومیدین ئه‌و ده‌سته‌‬ ‫ئاشکرابکرێن و به‌ دادگا بگه‌یه‌نرێن‬ ‫و ساڵویش بۆ گیانى پاکى هه‌رسێ‬ ‫شه‌هیدى ده‌س��ت��ى ت��ی��رۆرو گشت‬ ‫شه‌هیدانى کوردستان‪.‬‬

‫ئه‌نجوومه‌نى رێکخستنى ناوه‌ندى‬ ‫«حسدک» کۆبوویه‌و‌ه‬

‫حکومه‌تى فه‌ره‌نسا به‌رپرسیار ‌ه‬ ‫له‌ دۆسیه‌که‌وه‌و ناوبراو ره‌خنه‌ى‬ ‫ئ��اراس��ت �ه‌ى (ف��ران��س ه��ۆاڵن��دى)‬ ‫سه‌رۆکى فه‌ره‌نساش کرد له‌وه‌ى‬ ‫که‌ ناوبراو په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ ئه‌م‬ ‫چ��االک��وان�ه‌ ک��وردان �ه‌ ه �ه‌ب��ووه‌ که‌‬ ‫ئه‌و «به‌تیرۆرست» ناوى هێنان‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌ت له‌گه‌ڵ (ساکینه‌ جانسز)‬ ‫ئه‌ندامى ده‌سته‌ى دامه‌زرێنه‌رى‬ ‫په‌که‌که‌‪٠‬‬ ‫ئه‌م ره‌خنه‌یه‌ى باخچه‌لى له‌دواى‬ ‫ئه‌وه‌ هات که‌ چه‌ند رۆژێک پێشتر‬ ‫ئه‌ردۆگان ره‌خنه‌ى ئاراسته‌ى هۆاڵند‬ ‫کردبوو ل �ه‌وه‌ى که‌ ڕایگه‌یاندبوو‬ ‫پێشتر په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ یه‌کێک له‌‬ ‫کوژراوه‌کاندا هه‌بووه‌و جانسزیش‬ ‫ب���ه‌وه‌ ت��اوان��ب��ار ک���راوه‌ ل �ه‌الی �ه‌ن‬ ‫حکومه‌تى تورکیا که‌ به‌رپرس بووه‌‬ ‫له‌ کرینى چ�ه‌ک و کۆکردنه‌وه‌ى‬ ‫پاره‌ بۆ په‌که‌که‌‪٠‬‬

‫یه‌که‌مین دیدارى جینۆسایدى کورد بۆ کورت ‌ه فیلمى دیکۆمێنتارى ئه‌نجام ده‌درێت‬ ‫له‌ کۆنگره‌یه‌کى رۆژنامه‌نووسیدا‬ ‫که‌ بۆ هه‌ریه‌ک له‌ ئارام ئه‌حمه‌د‬ ‫وه‌زیرى شه‌هیدان و ئه‌نفالکراوان و‬ ‫کاوه‌ مه‌حمود وه‌زیرى رۆشنبیرى‬ ‫به‌ڕێوه‌چوو‪ ،‬تیشکیان خسته‌ سه‌ر‬ ‫یه‌که‌مین دیدارى جینۆسایدى کورد‬ ‫بۆ کورته‌ فیلمى دیکۆمێنتارى که‌‬ ‫بڕیاره‌ له‌ شارى سلێمانى له‌ نێوان‬ ‫رۆژان��ى (‪9‬ـ‪ )2013/4/11‬به‌ڕێوه‬ ‫بچێت‪.‬‬ ‫ئ��ارام ئه‌حمه‌د وه‌زی��رى شه‌هیدان‬ ‫ڕایگه‌یاند‪ :‬به‌نیازین کۆمه‌ڵێک‬ ‫چاالکى له‌ مانگى سێ و له‌ هه‌فته‌ى‬ ‫ناساندنى جینۆساید به‌ جیهان‪،‬‬ ‫یه‌کێک له‌و چاالکییانه‌ش دیدارى‬ ‫کورته‌ فیلمه‌ که‌ به‌هاوبه‌شى له‌گه‌ڵ‬ ‫وه‌زاره‌ت���ى رۆشنبیرى ئه‌نجامى‬ ‫ده‌ده‌ی�����ن‪ ،‬ب�ه‌م�ه‌ب�ه‌س��ت��ى زی��ات��ر‬ ‫ناساندنى کاره‌سات و جینۆسایدى‬ ‫گه‌لى کورد‌ به‌ هه‌موو جیهان‪.‬‬ ‫الى خ��ۆش��ی �ه‌وه‌ ک���اوه‌ مه‌حمود‬ ‫وه‌زی���رى رۆشنبیرى ڕایگه‌یاند‪:‬‬

‫ئه‌مه‌ ک��ارى حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستانه‌ بۆ ئ �ه‌وه‌ى بتوانرێت‬ ‫خزمه‌تى ک�ه‌س��وک��ارى شه‌هیدان‬ ‫بکرێت له‌ڕێگه‌ى ناساندنى ئه‌م‬ ‫که‌یسه‌ به‌هه‌موو جیهان و له‌هه‌موو‬ ‫بواره‌کانى تریش کار ده‌که‌ین تا‬ ‫بتوانین جینۆسایدى گه‌لى کورد به‌‬ ‫هه‌موو جیهان بناسێنین‪.‬‬ ‫کاوه‌ مه‌حمود داواشى له‌ سه‌رجه‌م‬ ‫فیلیمسازان و ده‌رهێنه‌ران کرد که‌‬ ‫بتوانن به‌شدارى له‌و فێستیڤاڵه‌دا‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬ ‫دی���دارى جینۆسایدى ک��ورد بۆ‬

‫ک��ورت��ه‌ فیلمى دیکۆمێنتارى‬ ‫ل��ه‌ ش���ارى سلێمانى ل��ه‌ رۆژى‬ ‫(‪9‬ـ‪ )2013/4/11‬و دوا به‌روار بۆ‬ ‫وه‌رگرتنى فیلمه‌کان ‪17‬ـ‪3‬ـ‪2013‬‬ ‫یه‌‪ ،‬وه‌ ده‌بێت فیلمه‌کان له‌ ‪25‬‬ ‫ده‌قه‌ زیاتر نه‌بێت و ده‌بێت فیلمه‌که‌‬ ‫یان به‌زمانى ئینگلیزى بێت یاخود‬ ‫ده‌بێت ژێرنووسى ئینگلیزى بۆ‬ ‫کرابێت و به‌شێوازى دی ڤى کام‬ ‫بێت و له‌هیچ ده‌زگایه‌کى راگه‌یاندن‬ ‫پ �ه‌خ��ش ن�ه‌ک��راب��ێ��ت و فیلمه‌که‌‬ ‫تایبه‌ت بێت به‌ جینۆساید گه‌لى‬ ‫کورد له‌ باشوورى کوردستان‪.‬‬


‫دیدار‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە | ‪ | 2013/01/15‬ژماره ‪ | 732‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪3‬‬

‫موئەیەد تەیب ‪ ،‬وتەبێژى لیستى هاوپەیمانى کوردستان‪:‬‬

‫بەپێی ڕێکەوتننامەی هەولێر دەبوایە وەزیری بەرگری و ناوخۆ بۆ لیستی عێراقییە بوایە‪ ،‬بەاڵم مالیکی جێبەجێی نەکرد‬ ‫دیمانە‪~ :‬‬

‫موئەیەد تەیب ‪ ،‬وتەبێژى لیستى‬ ‫هاوپەیمانى کوردستان لە ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئ��ەوە دەکات‬ ‫«پ��ەرل��ەم��ان هەڵبوەشێننەوە بێ‬ ‫گەڕانەوە بۆ پەرلەمان ئەمەش ئینقالبە‬ ‫بەسەر دیموکراسیەتدا»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئ��ەوە دەک��ات «ئەو‬ ‫کێشانەى کە ئێستا لە عێراقدا هەن‬ ‫کاریگەریان لەسەر هەموو الیەنەکانى‬ ‫عێراق دروست کردووە»‪.‬‬ ‫*ل����ە ئ��ێ��س��ت��ادا م��ال��ی��ک��ى داواى‬ ‫ه��ەڵ��وەش��ان��ەوەى پ��ەرل��ەم��ان دەک��ات‬ ‫و ه���ەروەه���ا پ��ەرل��ەم��ان��ی��ش داواى‬ ‫لێپرسینەوە لە مالیکى دەکات ‪ ،‬ئایا‬ ‫کێشەکانى عێراق بە کام ئاراستەیە‬ ‫دەڕۆن ب��ە ل��ێ��س��ەن��دن��ەوەى متمانە‬ ‫ل��ە مالیکى ی��اخ��ود ه��ەڵ��وەش��ان��ەوەى‬ ‫پەرلەمان؟‬ ‫هەریەکە لەو دوو بابەتە لە دەستوورى‬ ‫عێراقدا قسەى لەسەر ک��راوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫هەردووکیان مەرجى خۆیان بۆ دانراوە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ئ��ەوەى مالیکى دەی��ەوێ��ت بە‬ ‫شێوازێکى نایاساییە ئەوان نەبوونى‬ ‫بەڕێز مام جەاللیان ئیستیغالل کردووە‬ ‫و دەی��ان��ەوێ��ت ل��ەگ��ەڵ (خ��وزەی��ەر‬ ‫خوزاعى) پەرلەمان هەڵبەوەشێنەوە‬ ‫هۆکارى نایاسایی ئەوانیش ئەوەیە کە‬ ‫خۆى دەبێت سەرۆک کۆمار و سەرۆک‬ ‫ئەنجومەنى وەزیران داوایەک پێشکەش‬ ‫بە پەرلەمان بکەن بۆ هەڵوەشاندنەوەى‬ ‫پەرلەمان و پاشان دەبێت ‪ 164‬ئەندام‬

‫دەن��گ��ى پێبدات ئینجا پەرلەمان‬ ‫ه��ەڵ��دەوەش��ێ��ت��ەوە‪ ،‬ب���ەاڵم ئ��ەم��ان‬ ‫دەیانەوێت پەرلەمان هەڵبوەشێنەوە‬ ‫بەبێ گەڕانەوە بۆ پرۆسەى دەنگدانى‬ ‫ن��او پ��ەرل��ەم��ان س��ەب��ارەت ب��ەوەى‬ ‫لێپرسینەوە ل��ە مالیکى ل��ەالی��ەن‬ ‫پەرلەمانەوە ئەوە کارێکى یاسایە و‬ ‫لە دەستووردا هاتووە‪ ،‬چونکە ئەوە‬ ‫ئەرکى پەرلەمانە بە لێپرسینەوە و‬ ‫چ��اودێ��رى کردنى حکومەت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئ��ەوەى مالیکى و خوزەیەر خوزاعى‬ ‫کارێکى نادەستوورى و نا یاسایی و‬ ‫ئینقالبە بەسەر دیمکراسیەت و بەسەر‬ ‫دەستوور ‪.‬‬ ‫*ئایا ئەوان پشت بە چ ماددەیەکى‬ ‫دەستوورى دەبەستن کاتێک بڕیارى‬ ‫هەڵوەشانەوەى پەرلەمان دەدەن بە‬ ‫بێ گەڕانەوە بۆ پرۆسەى دەنگدانى‬ ‫ن��او پ��ەرل��ەم��ان ئایا ل��ە دەس��ت��وورى‬ ‫عێراقیدا شتى واى تیادایە؟‬

‫نەخێر ‪ ،‬لە دەستوورى عێراقیدا شتى‬ ‫وا نییە و دەستوور زۆر بە ڕوونى باسی‬ ‫ئەو پرسەى ک��ردووە لە دەستووردا‬ ‫هاتووە کە سەرۆک کۆمار و سەرۆک‬ ‫ئەنجومەنى وەزیران داوایەک پێشکەش‬ ‫بە پەرلەمان ئەکەن بۆ هەڵوەشانەوەى‬ ‫پەرلەمان کە دەبێت ڕێ��ژەى ‪1+50‬‬ ‫دەنگى پێ ب��دەن ئینجا پەرلەمان‬ ‫کە هەڵئەوەشێتەوە کە دەکاتە ‪164‬‬ ‫ئەندام پەرلەمان بەاڵم ئەوان دەزانن‬ ‫کە ئەو ڕێژەیە لە ئەندام پەرلەمانەکان‬ ‫دەنگى پێ ن��ادەن‪ ،‬بۆیە دەیانەوێت‬ ‫خۆیان پەرلەمان هەڵبوەشێننەوە بێ‬ ‫گ��ەڕان��ەوە بۆ پەرلەمان کە ئەمەش‬ ‫ئینقالبە ب��ەس��ەر دیموکراسیەت و‬ ‫شەرعەیت و بە هیچ جۆرێک نابێت ‪.‬‬ ‫* کەواتە بە جۆرێک لە جۆرەکان‬ ‫مالیکى و هاوپەیمانەکانى دەیانەوێت‬ ‫ئینقالب بکەن بەسەر دیموکراسیەتدا؟‬ ‫ئ��ەم��ە ه��ی��چ ج���ۆرە وەس��ف��ێ��ک��ى تر‬ ‫هەڵناگرێت جگە لە ئینقالب بەسەر‬

‫دیموکراسیەت و دەستووردا‪.‬‬ ‫* ئ����ای����ا ب����ە ب����ۆچ����وون����ى ئ��ێ��وە‬ ‫کۆبوونەوەکانى نێوان وەفدى هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان و وەزارەت������ى ب��ەرگ��رى‬ ‫عێراق لەسەر پرسی پێشمەرگە و‬ ‫ئۆپەراسیۆنى دیجلە ئایا چارەسەرى‬ ‫کێشەکانى نێوان هەرێم و بەغداد‬ ‫دەکات؟‬ ‫وەفدى هەرێمى کوردستان ئێستا کە‬ ‫هاتونەتە عێراق تەنها بۆ یەک پرس‬ ‫ه��ات��وون ئ��ەوی��ش ئ��ەوەی��ە ک��ە چۆن‬ ‫بتوانن پرسی ئەمنى لە ناوچە جێ‬ ‫ناکۆکەکان بەڕێوەبەرن‪ ،‬چونکە ئێستا‬ ‫ل��ەو ناوچانە عەسکەر لە الیەکەوە‬ ‫ه��ات��ووە و پێشمەرگە ل��ە الیەکى‬ ‫ترەوە هاتووە تەنها پرس ئەوەیە کە‬ ‫چۆن بتوانن بارودۆخى ئەمنى ئەو‬ ‫ناوچانە بەڕێوەبەرن بە جۆرێک کە لە‬ ‫بەرژەوەندى خەڵکى ئەو ناوچانە بێت‬ ‫‪ ،‬ئێمە دەمانەوێت دۆسیەى ئەمنى لەو‬ ‫ناوچانە بە شێوەیەکى هاوبەش بێت‬ ‫و ئەمانەوێت ئەو کێشەیە بە دیالۆگ‬ ‫چارەسەر بکرێت‪ ،‬بەاڵم دەبێت ئەو‬ ‫ئیرادەیە لە الیەنى بەرامبەریش هەبێت‬ ‫ئەگەر نا ئەوە چارەسەر نابێت ‪.‬‬ ‫*پ��ەس��ەن��د ک���ردن و گفتوگۆ ک��ردن‬ ‫لەسەر بوودجە بە کوێ گەشتووە؟‬ ‫ئەو کێشانەى کە ئێستا لە عێراقدا‬ ‫ه��ەن ک��اری��گ��ەری��ان ل��ەس��ەر هەموو‬ ‫الیەنەکانى عێراق دروس��ت ک��ردووە‬ ‫وەک ک����ارى ح��ک��وم��ەت و ک��ارى‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان وە ب��وودج��ەش دەبێت‬ ‫تەوافوقى سیاسی لەسەر بکرێت وە‬ ‫هێشتا کاتى ماوە بۆ ئەوەى پەسەند‬ ‫بکرێت‪ ،‬سەبارەت بە پشکى کورد‬

‫لە ب��وودج��ەى عێراقدا ئێمە وەکو‬ ‫هەموو ئەندام پەرلەمانە کوردەکان‬ ‫بە هیچ جۆرێک ڕازى نابین کە بەشە‬ ‫بوودجەى هەرێمى کوردستان لە ‪%17‬‬ ‫کەمتر بێت‪ ،‬چونکە هەندێک ئەندام‬ ‫پەرلەمان دەیانەوێت بەشە بوودجەى‬ ‫هەرێم ک��ەم بکەنەوە بۆ ‪ %13‬کە‬ ‫ئەوە جێگەى قبوڵ نییە‪ ،‬چونکە ئەو‬ ‫نسبەیە بە ڕێکەوتن دانراوە کە بەشە‬ ‫ب��وودج��ەى کوردستان ‪%17‬دەب��ێ��ت‬ ‫هەتا ئ��ەو ک��ات��ەى ک��ە سەرژمێرى‬ ‫گشتى دەکرێت ئەگەر سەرژمێرى‬ ‫کرا و کورد کەمتر بوو لەو نسبەیە‬ ‫ئ��ەوە ئێمەش ڕازی��ن‪ ،‬ب��ەاڵم بە بێ‬ ‫سەرژمێرى گشتى بە هیچ جۆرێک‬ ‫کەم کردنەوەى بوودجەى هەرێم جێی‬ ‫قبوڵ کردن نییە‪.‬‬ ‫پ��رس��ی گرێبەستە نەوتیەکانیش‬ ‫دەب��ێ��ت حکومەتى ن��اوەن��د پ��ارەى‬ ‫گرێبەستیە نەوتیەکان ب��دات بۆ‬ ‫ئەوەى هەرێمیش ب��ەردەوام بێت لە‬ ‫ناردنە دەرەوەى نەوت ‪ ،‬وە سەبارەتە‬ ‫بە پرسی بودجەى پێشمەرگە و ئێمە‬ ‫وەکو ئەندام پەرلەمانانى کورد لە‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەران هەموو هەوڵێک‬ ‫دەدەین بۆ ئەوەى هەموو مافەکانى‬ ‫گەلەکەمان بەدەست بهێنین و هەوڵ‬ ‫دەدەی��ن بوودجەى عێراق بەجۆرێک‬ ‫داب��ەش بکرێت کە لە ب��ەرژەوەن��دى‬ ‫هەموو گەلى عێراقدا بێت بە بێ‬ ‫جیاوازى ‪.‬‬ ‫* دەوت��رێ��ت مالیکى دروس��ت کەرى‬ ‫ئ��ەزم��ەک��ان��ە وەک���و ئ��ەزم��ەى بانکى‬ ‫ن��اوەن��دى و پ��اش��ان ئ��ەزم��ەى چەک‬ ‫لەگەڵ ڕوسیا و پاشان ئەزمەى ڕافع‬

‫العیساوى ئایا کاتى ئەوە نەهاتووە‬ ‫کە پەرلەمانى عێڕاق هێڵێکى سوور‬ ‫دابنێت بۆ مالیکى و دەسەاڵتەکانى‬ ‫بۆ ئ��ەوەى کێشەکان ئ��ەوەن��دەى تر‬ ‫گ��ەورە نەبێت و گ��ورز لە پرۆسەى‬ ‫دیموکراسی نەوەشێنرێت؟‬ ‫حکومەتى ئێستاى عێراق کە پێکهات‬ ‫لەسەر ڕێکەوتنێک پێکهات کە پێی‬ ‫دەتورێت ڕێکەوتنامەى هەولێر کە‬ ‫لەو ڕێککەوتنامەیەدا پرۆگرامێک دانرا‬ ‫بۆ چۆنیەتى بەڕێوەبردنى واڵت لەو‬ ‫چ��وار ساڵەى داه��ات��وودا‪ ،‬ب��ەاڵم بە‬ ‫داخ��ەوە هەر لە یەکەم ڕۆژەوە کە‬ ‫سەرۆکی ئەنجومەنى وەزیران دەست‬ ‫بەکار ب��وو هەموو ڕێکەوتنامەکان‬ ‫پشت گوێ خران دەستیان کرد بە‬ ‫بڕیاردانى تاکە کەسی و پشت گوێ‬ ‫خستنى الیەنەکانى تر ‪ ،‬کێشەکانى‬ ‫حکومەت لەگەڵ ئیتالفى عێراقییە‬ ‫ه��ەر زوو دەستى پێکرد کاتێک لە‬ ‫ڕێکەوتنامەکەدا وا دانرابوو کە وەزیرى‬ ‫ب��ەرگ��رىو ناوخۆ بۆ عێراقیە بێت‪،‬‬ ‫بەاڵم مەخابەن ئەوە نەکراو کێشەکان‬ ‫گەورەتر بوون ئەو کاتە ئێمە پێمان‬ ‫وتن کێشەکان بەو جۆرە سیاسەتە‬ ‫چ��ارەس��ەر ناکرێت و پێویستە ئەو‬ ‫سیاسەتە بگۆڕدرێت‪ ،‬بەاڵم ئەوان بە‬ ‫گوێیان نەکردین و ئێستا بارودۆخەکە‬ ‫تێکچووە و خۆپیشاندانى سەرشەقام‬ ‫دەستى پێکردووە و خەڵک متمانەى‬ ‫بە حکومەت نەماوە دیموکراسیەتى‬ ‫عێراق لە مەترسیدایە ئەمەش لە‬ ‫ئەنجامى ئەو سیاسەتە ناجۆرانەى کە‬ ‫دەوڵەتى یاسا و بەڕێز نورى مالیکى‬ ‫پەڕەوى دەکات ‪.‬‬

‫№‬

‫زەینەب حەسوفى سەفەر‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى پارێزگاى دیالە‪:‬‬

‫تا ئێستا کێشەى تائیفى لە خانەقین بوونى نییە‬

‫دیمانە‪~ :‬‬

‫زەینەب حەسوفى سەفەر‪ ،‬ئەندامى‬ ‫ئ��ەن��ج��وم��ەن��ى پ���ارێ���زگ���اى دی��ال��ە‬ ‫لەسەر پشکی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان لە دیدارێکى‬ ‫تایبەتى ~ ئاماژە بۆ ئەوە‬ ‫دەکات «تەنها ماددەى ‪ 140‬دەتوانێت‬ ‫کێشەى ن��اوچ��ە داب��ڕێ��ن��راوەک��ان��ى‬ ‫کوردستان چارەسەر بکات»‪.‬‬ ‫ناوبراو لەبارەى پاراستنى ئاسایشى‬ ‫ناوچە دابڕێنراوەکان هێما بۆ ئەوە‬ ‫دەک���ات «ه��ێ��زەک��ان��ى پێشمەرگەو‬ ‫ئاسایش دەتوانن کۆنتڕۆڵى بارودۆخى‬ ‫ئەمنى ئەو ناوچانەبکەن»‪.‬‬ ‫*لە ئێستادا ئۆپەراسیۆنى دیجلە لە‬ ‫ناوچە جێ ناکۆکەکان دروست کراوە‬ ‫ئایا ئەو ئۆپەراسیۆنە پێویستە بۆ‬ ‫پاراستنى ئەمنیەتى ئەو ناوچانە‬ ‫ی���اخ���ود ه��ێ��زەک��ان��ى پ��ێ��ش��م��ەرگ��ەو‬ ‫ئاساییش دەت��وان��ن ئەمنیەتى ئەو‬ ‫ناوچانەبپارێزن؟‬ ‫ئێمە وەک��و لیستى کوردستانى بە‬ ‫هەموو شێوەیەک دژى دروست کردنى‬ ‫ئەو ئۆپەراسیۆنە بووین و بە هەموو‬ ‫شێوەیەک ڕەتمان کردۆتەوە‪ ،‬چونکە‬ ‫هێزەکانى پێشمەرگەو ئاسایش‬ ‫دەتوانن کۆنتڕۆڵى بارودۆخى ئەمنى‬ ‫ئەو ناوچانە بکەن ئەوەش بە بەڵگە‬ ‫سەلمێنراوە هەر شوێنێک هێزەکانى‬ ‫پێشمەرگەى لێ بوبێت ئ��ەوا ئەو‬ ‫شوێنە تەقینەوەى تیادا نەبووە و زۆر‬ ‫دەگمەن ک��ردەوەى تێکدەرانە تیادا‬ ‫ڕوویداوە وە بە نسبەت خانەقینەوە‬ ‫هێزەکانى ئاسایش و پێشمەرگە بە‬ ‫تەواوەتى کۆنتڕۆڵى ئەو شارەیان‬ ‫کردووە و هیچ کردەوەیەکى تێکدەرانە‬ ‫لەو ناوچەیەدا ڕووى ن��ەداوە لەبەر‬ ‫ئ���ەوە هیچ پێویست ب��ە هێزێکى‬ ‫عەرەب ناکات بێت بۆ ئەو ناوچانە‬

‫بە بیانووى پاراستنى ئەمنیەتى ئەو‬ ‫ناوچانە ‪.‬‬ ‫*ب��ۆچ��ى ت��ا ئ��ێ��س��ت��ا ئ��ەن��ج��وم��ەن��ى‬ ‫پ��ارێ��زگ��اى دی��ال��ە ن��ای��ەوێ��ت ئ��ەو‬ ‫ئۆپەراسیۆنە هەڵبوەشێتەوە وە تا‬ ‫ئێستا بە ڕەسمى نەیوتووە با ئەو‬ ‫ئۆپەراسیۆنە هەڵبوەشێتەوە؟‬ ‫لە ئەنجومەنى پارێزگاى دیالە دوو‬ ‫جار بڕیاردرا دانیشتن لەسەر ئەو‬ ‫بابەتە بکرێت بە ئامادەبوونى هەموو‬ ‫پێکهاتەکان‪ ،‬بەاڵم بە داخەوە هەردوو‬ ‫جارەکە ئەندامە عەرەبەکان ئامادەى‬ ‫دانیشتنەکە نەبوون‪ ،‬چونکە ئەوان‬ ‫پێیان خۆشە ئەو ئۆپەراسیۆنە بێتە‬ ‫ئەو ناوچانە وە لەبەر ئامادەنەبوونى‬ ‫ژمارەى یاسای ئەندامانى ئەنجومەن‬ ‫هەردوو دانیشتنکە شکستى هێنا و‬ ‫تا ئێستا هیچ گفتوگۆیەک لەسەر ئەو‬ ‫بابەتە نەکراوە‪.‬‬ ‫*ئ��ای��ا ل��ە ئ��ێ��س��ت��ادا ئەنجومەنى‬ ‫پارێزگاى دیالەو پارێزگاى دیالە‬ ‫کێشە بۆ خانەقین دروست ئەکەن لە‬ ‫ڕووى ئیداریەوە و لە ڕووى ئاوەدان‬ ‫کردنەوە و بوودجەوە؟‬ ‫ن��ەخ��ێ��ر‪ ،‬ب��ە ه��ی��چ ش��ێ��وەی��ەک‬ ‫کێشەیان بۆ دروس��ت ن��ەک��ردووە و‬ ‫ه��ەم��وو ساڵێک ب��ەش��ە ب��وودج��ەى‬ ‫خۆى لە کاتى خۆیدا دەگاتە دەستى‬ ‫بەرپرسانى ئەو شارە‪ ،‬بەاڵم نازانم‬ ‫بۆ بە کەمى سەرف دەبێت ئەوەیان‬ ‫ئیشی جێبەجێ کارە نەوەک ئێمە‪،‬‬ ‫چونکە ئێمە لە ئەنجومەنى پارێزگا‬ ‫پەسەندى دەکەین و جێبەجێ کردنى‬ ‫دەکەوێتە ئەستۆى بەرپرسانى ئەو‬ ‫شارەوە ‪.‬‬ ‫*س����ەب����ارەت ب���ە دروس�����ت ک��ردن��ى‬ ‫هەرێمێکى فیدراڵى بۆ سوننەکان‬ ‫ل��ە ب���ەرژەوەن���دى ک���وردە ی��اخ��ود لە‬ ‫زیانى ک��وردە لە کاتێکدا کە کورد‬

‫کێشەى هەیە لەگەڵ سوونیەکان لەو‬ ‫ناوچانەدا لەسەر زەوى؟‬ ‫س��ەب��ارەت بە مەسەلەى دروس��ت‬ ‫کردنى هەرێمێکى فیدراڵى سوننى‬ ‫ئەگەر ئ��ەوان ناوچەکانى خانەقین‬ ‫و جەلەوال و مەندەلى و قەرەتەپەو‬ ‫سەعدیە بگەڕێننەوە سەر کوردستان‬ ‫ئ��ەوا ئێمەش دەن��گ ب��ەوە دەدەی��ن‬ ‫کە هەرێمێکى سونى دابمەزرێت‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ئەگەر ئ��ەوان بیانەوێت ئەو‬ ‫ناوچانە بخەنە س��ەر هەرێمەکەى‬ ‫خۆیان ئەوا ئێمە بەوە ڕازى نابین‬ ‫و بە هیچ جۆرێک پاڵپشتى ناکەین‬ ‫‪ ،‬ئێمە ئەمانەوێت ئ��ەو ناوچانە‬ ‫بگەڕێنەوە سەر هەرێمى کوردستان‬ ‫و لە پەرلەمانى کوردستانەوە بڕیار‬ ‫و بوودجەمان پێبگات ئەوە خەون‬ ‫و ئ��اوات��ى ه��ەم��وو ک��وردێ��ک��ى ئەو‬ ‫ناوچانەیە‪.‬‬ ‫*ل��ە ئێستادا خانەقین پێویستى‬ ‫بە ئ��اوەدان کردنەوەى زیاتر هەیە‬

‫ئایا حکومەتى ناوەند پارە دابین‬ ‫دەکات بۆ خانەقین یاخود حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستان؟‬ ‫تا ئێستا لەالیەن حکومەتى هەرێمى‬ ‫کوردستانەوە بوودجەمان بۆ سەرف‬ ‫نەکراوە لەبەر ئەوەى ئەو ناوچانە‬ ‫ماددەى ‪ 140‬ئەیان گرێتەوە بەڵکو‬ ‫ئێمە لەو بوودجەیەى کە بۆ پارێزگاى‬ ‫دیالە سەرف دەکرێت بەشێکى بۆ‬ ‫خانەقین دەنێردرێت‪.‬‬ ‫*ئایا ماددەى ‪ 140‬لە خانەقین بە‬ ‫کوێ گەشتووە ئایا کۆتایى هاتووە‬ ‫بێجگە لە سەرژمێرى؟‬ ‫تا ئێستا ت��ەواو نەبووە‪ ،‬چونکە‬ ‫هێشتا هەندێک ق��ەرەب��ووەک��ەی��ان‬ ‫وەرنەگرتووە و هەروەها تا ئێستا‬ ‫سەقفێکى زەمەنى بۆ ئەو ماددەیە‬ ‫دانەنراوەتەوە بە تایبەتى کە ئەو‬ ‫ماددەیە زۆر هەستیارەو چارەنووسی‬ ‫ک��ورد دی��ارى ئەکات لەو ناوچانە‪،‬‬ ‫بۆیە داواکارین کە حکومەتى ناوەند‬

‫بە زووترین کات پارچە زەوى بۆ‬ ‫دانیشتوانى ڕاستەقینەى ئەو شارە‬ ‫دابین بکات و بیانگەڕێننەوە بۆ‬ ‫شارى خۆیان ‪.‬‬ ‫*دەوترێت کە لە ئێستادا خانەقین‬ ‫پ��ێ��وی��س��ت��ى ب���ە ک��ۆل��ێ��ژى زی���ات���ر و‬ ‫پەیمانگاى زی��ات��ر ه��ەی��ە ئ��ای��ا تا‬ ‫ئێستا هیچ داواکاریەکتان داوە بە‬ ‫ئەنجومەنى پارێزگاى دیالە یاخود‬ ‫وەزارەت����ى خوێندنى ب���ااڵى عێراق‬ ‫ی��اخ��ود وەزارەت�����ى خوێندنى ب��ااڵى‬ ‫هەرێمى کوردستان بۆ ئەوەى ژمارەى‬ ‫کۆلێژ و پەمانگاکان لەو شارە زیاد‬ ‫بکەن؟‬ ‫نەخێر‪ ،‬چونکە لە پارێزگاى دیالە‬ ‫ه��ەم��وو ش��ت��ەک��ان ل��ە ئەنجومەنى‬ ‫شارەوانی دەریدەکەن و ئێمە تەنها‬ ‫پ��ەس��ەن��دى دەک��ەی��ن و س��ەب��ارەت‬ ‫بەوەى کە ئایا لێپرسراوانى ئەو شارە‬ ‫پەیوەندیان بە وەزارەت��ى خوێندنى‬

‫بااڵى ئەو شارەوە کردووە یاخود نا‬ ‫ئەوەیان ئاگادار نیم ‪.‬‬ ‫*هەندێک ک��ەس هەیە دەیانەوێت‬ ‫کێشەى تایفەگەرى لە عێراق بنێنەوە‬ ‫ئایا ئەم کێشەیە لە خانەقین بوونى‬ ‫هەیە؟‬ ‫نەخێر‪ ،‬لە خانەقین هەتا ئێستا کورد‬ ‫و عەرەب کێشەیان نەبووە و تا ئێستا‬ ‫کێشەى تائیفى لە خانەقین بوونى‬ ‫نییە ‪.‬‬ ‫*هەندێک الی��ەن هەیە دەیانەوێت‬ ‫جێگرەوەیەک بۆ ماددەى ‪ 140‬بدۆزنەوە‬ ‫ئایا ک��ورد بە هیچ شتێکى تر ڕازى‬ ‫ئەبێت بێجگە لە ماددەى ‪140‬؟‬ ‫نەخێر‪ ،‬ئێمە بە هیچ شێوەیەک هیچ‬ ‫جێگرەوەیەک بۆ ماددەى ‪ 140‬قبوڵ‬ ‫ناکەین و بە هیچ جۆرێک گفتوگۆ‬ ‫لەسەر ئەو باسە ناکەین‪ ،‬چونکە تەنها‬ ‫م��اددەى ‪ 140‬دەتوانێت کێشەى ئەو‬ ‫ناوچانە چارەسەر بکات ‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫ڕاپۆرت‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2013/01/15 | 732‬سێشەممە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫پەروین عەبدولڕەحمان‪ ،‬ئەندامى پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫وەزارەتى پێشمەرگە لە هەوڵى ئەوەدایە موچەى هێزەکانى حەفتا و هەشتا زیاد بکات‬ ‫دیمانە‪ :‬عومەر غواڵمی‬

‫لیژنەى ک��اروب��ارى پێشمەرگە و‬ ‫شەهیدان و قوربانیانى جینۆساید‬ ‫ل���ە پ��ەرل��ەم��ان��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫پێشنیارێکیان ئاراستەى وەزارەتى‬ ‫ناوخۆ کرد بەمەبەستى ئەوەى‬ ‫ک��ارم��ەن��دان��ى هێزەکانى ناوخۆ‬ ‫کارى دووەم نەکەن لەو بارەیەوە‬ ‫پەروین عەبدولڕەحمان‪ ،‬ئەندامی‬ ‫لیژنەى ک��اروب��ارى پێشمەرگە و‬ ‫شەهیدان و قوربانیانى جینۆساید‬ ‫ل��ە پ��ەرل��ەم��ان��ى ک��وردس��ت��ان بە‬ ‫~ ڕاگەیاند « بۆ ئەوەى‬ ‫مەجالێک ف��ەراه��ەم بکرێت بۆ‬ ‫ئەوانەى کە بێکارن ئیشێک بۆ‬ ‫خۆیان بدۆزنەوە»‪.‬‬

‫№‬

‫*ت���ا چ���ەن���دە ه��ەوڵ��ت��ان داوە‬ ‫وەک لیژنەکەتان موچەى هێزى‬ ‫پێشمەرگە زیاد بکرێت؟‬ ‫گەر سەیرى موچەى پێشمەرگە‬ ‫بکەین بە ب���ەراورد بە موچەى‬ ‫ه��ەر فەرمانبەرێک لە هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ک��ەم��ت��ری��ن موچە‬ ‫وەردەگرێت‪ ،‬بەاڵم ئەوانەى ئێستا‬ ‫لە لیواکانن موچەکانیان هاوتاى‬ ‫عێراق ک��راوەت��ەوە وەک موچەى‬ ‫سەربازێکى عێراق وەردەگرێت‪،‬‬

‫موچەى پێشمەرگە بە بەراورد‬ ‫بە موچەى هەر فەرمانبەرێک لە‬ ‫هەرێمى کوردستان کەمترین موچە‬ ‫وەردەگرێت‬ ‫№‬

‫*ک��ەى ب��وودج��ە ‪ 2013‬گفتوگۆى‬ ‫ل��ەس��ەر دەک��رێ��ت ل��ە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان؟‬ ‫بوودجە هەرێمى کوردستان بەندە‬ ‫بە بوودجەى حکومەتى ناوەندەوە‪،‬‬ ‫ئێمە لە ئێستادا کاتى پشومانە‬ ‫لیژنەکان ل��ە دەوام��ک��ردن��دان و‬ ‫لیژنەکان سەرقاڵى گفتوگۆکردنن‪،‬‬ ‫ه��ەر لیژنەیەک ڕاپ��ۆرت��ى خۆى‬ ‫ئامادە دەکات بۆ ئەو وەزارەتەکەى‬ ‫کە پەیوەندیدارە ڕەوانەى لیژنەى‬ ‫دارای��ى بکات لەوێشەوە لیژنەى‬

‫دارای�����ى ه��ەم��وو ڕاپ��ۆرت��ەک��ان‬ ‫کۆبکاتەوە ڕەوانەى سەرۆکایەتى‬ ‫پەرلەمانى دەک���ات‪ ،‬بۆ ئ��ەوەى‬ ‫پەرلەمانى ک��وردس��ت��ان ڕۆژێ��ک‬ ‫دیاریبکات بۆ ئ��ەوەى گفتوگۆ‬ ‫لەسەر بوودجە بکرێت‪.‬‬ ‫* ل��ی��ژن��ەک��ەت��ان پێشنیارێکی‬ ‫ک�����ردووە ب��ۆ وەزارەت������ى ن��اوخ��ۆ‬ ‫بەمەبەستى ئ��ەوەى کارمەندانى‬ ‫ئەو وەزارەتە کارى دووەم نەکەن‬ ‫تا چەندە لە ئێستادا گونجاوە؟‬ ‫ئ��ێ��س��ت��ا ب���ەڕاس���ت���ى م��وچ��ەى‬ ‫کارمەندانى هێزەکانى ناوخۆ دیارە‬ ‫ڕوو لە باشى بووە‪ ،‬گەر بەراوردى‬ ‫بکەین بە موچەى پێشمەرگە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم بۆیە ئ��ەو پێشنیارەمان‬ ‫ئاراستەى وەزارەتى ناوخۆ کرد بۆ‬ ‫ئەوەى مەجالێک فەراهەم بکرێت‬

‫بۆ ئەوانەى کە بێکارن ئیشێک بۆ‬ ‫خۆیان بدۆزنەوە‪ ،‬لەگەڵ ئەوەدا‬ ‫نیم لەبەرئەوە بژێوى ژیان ئەمڕۆ‬ ‫زۆر زەحمەتە مرۆڤ گەر لەالیەکى‬ ‫ت��رەوە محاوەلە نەکات ه��ەر بە‬ ‫موچەکەى بەڕێوە ناچێت‪.‬‬ ‫*وەزارەت�����ى ن��اوخ��ۆ ت��ا چەندە‬ ‫ک��ار بە پێشنیارى لیژنەکەتان‬ ‫دەکات؟‬ ‫وەزارەت��ى ناخۆ بۆ خۆى بەڵێنى‬ ‫داوە کە بزانێت و تەحقیق بکات‬ ‫لە شتەکە‪ ،‬کارمەند هەیە کرێچییە‬ ‫خ��ێ��زان��دارە هەریەکێک بە پێى‬ ‫یەکێکتر فەرق دەک��ات‪ ،‬کەسێک‬ ‫ف���ەرق دەک���ات ل��ەگ��ەڵ ئ��ەوەى‬ ‫خێزاندارە دیارە‪ ،‬وەزارەتى ناوخۆ‬ ‫تەحقیق ل��ەوە دەک��ات و دوات��ر‬ ‫وەاڵممان دەداتەوە‪.‬‬ ‫ب��ەاڵم ئ��ەوەى ئێستا موچەکەى‬ ‫کەمە هێزەکانى حەفتاو هەشتان‪،‬‬ ‫وەک لیژنەى کاروبارى پێشمەرگە‬ ‫ل��ە پ��ەرل��ەم��ان��ى ک��وردس��ت��ان لە‬ ‫هەوڵداین و تا ئێستا پێداگرى‬ ‫دەکەین بۆ ئەوەى بتوانین موچەى‬ ‫پێشمەرگەش ه��اوت��اى موچەى‬ ‫فەرمانبەرانى هەرێم بکەین بۆ‬ ‫ئەوەى بتوانن بە باشترین شێوە‬ ‫ژیانیان بگوزەرێنن‪.‬‬ ‫*ئەگەر هەیە لە بوودجەى ‪2013‬‬

‫موچەى هێزەکانى حەفتا و هەشتا‬ ‫زیاد بکرێت؟‬ ‫ئ���ەوەى س��ەرب��ە ل��ی��واک��ان بێت‬ ‫موچەکەى باشە‪ ،‬بەاڵم ئەوەى لە‬ ‫هێزەکانى حەفتا و هەشتا بێت‬ ‫موچەکەیان کەمە‪ ،‬بەاڵم ئێستا‬ ‫وەزارەتى پێشمەرگە لە هەوڵدایە‬ ‫ئ���ەوان���ەى ل��ە ه��ێ��زى ح��ەف��ت��او‬ ‫هەشتادایە ئەوانەش بگەڕێنێتەوە‬ ‫سەر لیواکان ئەو کاتەش موچەى‬ ‫ئەوانیش باش دەبێت‪.‬‬

‫№‬

‫ئەندامێکى پێشووى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫دەستوور ڕێگاى سەرەکییە بۆ چارەسەرکردنى کێشەکان لە عێراقدا‬ ‫ئا‪~ :‬‬

‫د‪ .‬محەمەد بازیانى‬

‫№‬

‫د‪ .‬مەحەمەد بازیانى‪:‬‬

‫لە عێراقدا تا ئەم ساتە وەختە‬ ‫عەقڵیەتى دیکتاتۆریەتى و‬ ‫دورخستنەوەى یەکترى لە ئارادایە‬ ‫№‬

‫زۆرى ناوچەکانى عێراق وەک سوننە ک���ورد ب��زان��ێ��ت چ��ۆن یاریزانێکى‬ ‫نشینەکان داببڕێت لە عێراق‪ ،‬وەک س��ی��اس��ى دەب��ێ��ت‪ ،‬دەب��ێ��ت ک��ورد‬ ‫کورد باوەڕموایە هەمویان گەشتونەتە ئەمڕۆ پێداگرى بکات لەسەرئەوە‬ ‫کەسێکى وەک مالیکى البچێت هەتا‬

‫تەنانەت گەر بێت حکومەتەکەشى‬ ‫نەمێنێت بە ب��ڕواى من هەڵبژاردن‬ ‫لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراقدا‬ ‫ه��ەت��ا گ��ەر پێشوەختەش بکرێت‬ ‫کورد کورسى زیاتر دەبێت‪ ،‬چونکە‬ ‫ئێستا کورد هەست دەکات ترسێکى‬ ‫زۆر هەیە لەسەر کورسییەکەى بە‬ ‫هەموو الیەنەکانییەوە‪ ،‬ئەو کاتەش‬ ‫س��ەرەت��ای��ەک دەب��ێ��ت ب��ۆ ئ��ەوەى‬ ‫شیعەکانیش ناوچەیەکى فیدراڵى‬ ‫دروست بکەن و پاشانیش کۆنفیدراڵى‬ ‫پاشانیش ب���ەرەو س��ێ دەوڵ��ەت��ى‬ ‫سەربەخۆ‪ ،‬ئیحتمالیشە ڕووداوى‬ ‫تریش ڕووب���دات پێش ئ��ەوەى بەم‬ ‫قۆناغانەدا بڕوات ئەو سێ دەوڵەتە‬ ‫دروست ببێت‪.‬‬ ‫عێراق لە ڕاستیدا لە غیابی‬ ‫دەوڵەتدا دەژی‬ ‫د‪ .‬ساالر باسیرە‪ ،‬مامۆستاى زانکۆ‬ ‫بە ~ ڕاگەیاند سەبارەت‬ ‫ب��ەوەى سوننە بتوانێت هەرێمێکی‬ ‫س��ەرب��ەخ��ۆ ب��ەدەس��ت بهێنێت لە‬ ‫عێراقدا ‪ ،‬بەپێی دەستووری عێراق‬ ‫هەر پارێزگایەک بەتەنیا یان سێ‬ ‫پارێزگا پێکەوە بۆی هەیە هەرێمێکی‬ ‫فیدرالی پێکبهێنێت‪ .‬سوننە کەزۆرتر‬ ‫لەناوەڕاستی عێراق ودەوروب���ەری‬ ‫ب��ەغ��دا ک��ۆب��ون��ەت��ەوە‪ ،‬ناوچەیەکی‬ ‫ج��وگ��راف��ی ک��ە ن��ەوت��ی ت��ێ��دا نیە‪،‬‬ ‫دیاردەیەک کەبۆتە هۆی دروستبوونی‬ ‫ت��رس بۆ سوننەکان بەتایبەت لە‬ ‫ڕووی ئابووریەوە و ئ��ەم ترسەش‬ ‫باکگراوندی خۆی هەیە هەرچەندە‬

‫دەس���ەاڵت���ی س��ون��ن��ە دەی����ان س��اڵ‬ ‫بەتەنیا فەرمانڕەوایی عێراقی کردوەو‬ ‫کۆنترۆڵی سامانی عێراقی بەدەستەوە‬ ‫بووە‪ .‬بۆ ڕەواندنەوەی ترسی دوارۆژ‬ ‫ئ��ەگ��ەر ع��ێ��راق ببێتە دەوڵەتێکی‬ ‫ڕاستەقینەی فیدراڵی ئەوا پێویست‬ ‫بە پراکتیــــزەکــردنی سیستەمێکی‬ ‫فیدراڵی واقیعبینانە دەکات بەپێی‬ ‫دەستوورێکی واقعبینانەو ریکخستنی‬ ‫بەپێی یاسا کەلێرەدا ماف ویەکسانی‬ ‫هەرێمەکانیش دەبێت بەپێی دەستوور‬ ‫پیادە بکرێت لەڕووی ئابووریشەوە‪.‬‬ ‫بەاڵم کێشەکە لەو ئەقلیەتە سیاسیە‬ ‫دیکتاتۆرەیە کە هێشتا ب��روای بە‬ ‫سیستەمی سیاسی سەنترالیزم‬ ‫هەیە‪ .‬بۆ دروستبوونی فیدرالیەت‬ ‫عێراق پێویستی بە سەقامگیری و بە‬ ‫دیموکراسیەت هەیە‪.‬‬ ‫دەکرێ باس لە چەندین مۆدێل بکرێت‬ ‫بۆ چ��ارەس��ەری کێشەکانی عێراق‪.‬‬ ‫من خۆم کارم لەسەر (‪ )10‬مۆدێلی‬ ‫سیاسی ک��ردوە ب��ەاڵم گرنگترینیان‬ ‫ئەوەیە (عێراق دەبێتە دەوڵەتێکی‬ ‫فیدراڵی ڕاستەقینە‪ ،‬بەاڵم دەبێت‬ ‫لەسەر بنەمای ڕەزام��ەن��دی گشتی‬ ‫گەالنی عێراق بێت‪ ،‬یان عێراق دەبێتە‬ ‫سێ دەوڵەت بۆ شیعە و سوننەو کورد‬ ‫یان دەوڵەتێکی عەرەبی عێراقی و‬ ‫دەوڵەتێکی کوردی)‪ .‬لەبەر ڕۆشنایی‬ ‫مێژووی سیاسی عێراق و پێکهاتە‬ ‫کۆمەاڵیەتی و مەزهەبیەکان و کێشە‬ ‫زۆر قوڵەکانی نێو عێراق و هەروەها‬ ‫کە کورد هەستی عێراقی بوونی تێدا‬ ‫نیەو عێراق لە ڕاستیدا لە غیابی‬

‫№‬

‫ئ��ەو ب��اوەڕەى ک��ورد زۆر زەحمەتە‬ ‫بلکێت بە عێراقەوە‪.‬‬ ‫ئ���ەوەى م��ن ت��ێ��دەگ��ەم سوننەکان‬ ‫ق��ەن��اع��ەت��ى ئ��ەوەی��ان ه��ەی��ە ن��ەک‬ ‫هەمویان تەنها لە فیدراڵیەتێکدا‬ ‫ب��ن‪ ،‬تەنانەت تکریت ج��ەم��اوەرى‬ ‫خۆپیشاندەر ئیشارەتیان بۆ ئەوە‬ ‫کرد تکریت ئەبێت هەرێمى فیدراڵى‬ ‫بێت‪ ،‬واتە ئەوەى بایدن زوو باسى‬ ‫دەکرد پارچە پارچە بونى عێراق زۆر‬ ‫نزیکە‪.‬چارەسەرى ڕاستەقینە ئەوەیە‬ ‫عێراق سێ دەوڵەت بێت‪.‬‬ ‫د‪ .‬مەحەمەد بازیانى ئەوەى خستە‬ ‫ڕوو ل��ە ع��ێ��راق��دا ت��ا ئ���ەم ساتە‬ ‫وەختە ئەقڵێتى دیکتاتۆریەتى و‬ ‫دورخستنەوەى یەکترى لە ئارادایە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ئ��ەوەى ک��راوە بە ب��ڕواى من‬ ‫لەبەرژەوەندى کوردایە‪ ،‬بەمەرجێک‬

‫د‪ .‬ساالر باسیرە‬

‫تانیا تەلعەت‬

‫د‪ .‬ساالر باسیرە‪:‬‬

‫کێشەکە لەو ئەقلیەتە سیاسیە‬ ‫دیکتاتۆرەیە کە هێشتا بروای بە‬ ‫سیستەمی سیاسی سەنترالیزم هەیە‬ ‫№‬

‫خۆپیشاندانەکانى ناوچە سونیەکانى‬ ‫باشور و ناوەڕاستى عێراق واڵتى‬ ‫ب���ردە قۆناغێکى ت��ر ئەندامێکى‬ ‫پێشووى ئەنجومەنى نوێنەرانى‬ ‫عێراق بە ~ ڕاگەیاند «لە‬ ‫قەیرانەکانى عێراق هەموو الیەنە‬ ‫سیاسییەکان بەرپرسن»‪.‬‬ ‫چارەسەرى کۆتا تەنها ئەوەیە‬ ‫کە سێ دەوڵەت دروست بێت لە‬ ‫عێراقدا‬ ‫د‪ .‬محەمەد بازیانى‪ ،‬سەرۆکى سەنتەرى‬ ‫ه��ودا ب��ە ~ ڕاگەیاند وا‬ ‫تێناگەم هەڵبژاردنى پێشوەخت‬ ‫چارەسەر بێت بۆ قەیرانەکانى عێراق‪،‬‬ ‫چونکە خۆ ئێستا نیسابى هەڵبژاردن‬ ‫حاڵەتێکى سروشتییە هەموو کوتلە‬ ‫پەرلەمانییەکانى تێدایە لە کورد‬ ‫و عەرەب و سوننە و شیعە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫نەگەشتونەتە ئەنجامێک‪ ،‬بەاڵم بە‬ ‫بۆچونى من چارەسەرى کۆتا تەنها‬ ‫ئ��ەوەی��ە کە سێ دەوڵ���ەت دروس��ت‬ ‫بێت لە عێراقدا دەوڵەتێک بۆ کورد‬ ‫و دەوڵەتێک بۆ سوننە و دەوڵەتێک‬ ‫بۆ شیعە ئەوە تەنها چارەسەرێکە‬ ‫ئەگینا چارەسەرەکانى تر بە بڕواى‬ ‫من تەنها برین پێچێکە‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى دەسەاڵتى مالیکى یان‬ ‫شیعەکان بە گشتى لەگەڵ ئەوەدا‬ ‫نین عێراق ببێتە سێ پارچە لەگەڵ‬ ‫ئ���ەوەدان ک��ورد جیابێتەوە لێیان‪،‬‬ ‫بەاڵم لەگەڵ ئەوەدا نین کە بەشێکى‬

‫دەوڵەتدا دەژی بە واتا مۆدێرنەکەی‬ ‫لەو بڕوایەدا نیم ئەم دەوڵەتە بەم‬ ‫شێوەیەی ئێستەی بمێنێتەوەو لە‬ ‫یەکتر دەت��رازێ��ت‪ .‬هەربۆیە گرنگە‬ ‫ک��ورد کار بۆ زەمینەخۆش کردنی‬ ‫دەوڵەت بکات‪.‬‬ ‫سوننەکان دژى ئەوە بوون کە عێراق‬ ‫بکرێتە چەند هەرێمێک‬ ‫تانیا تەلعەت‪ ،‬ئەندامى پێشووى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق بە‬ ‫~ ڕاگەیاند‪ :‬سوننەکانیش‬ ‫دژى ئەوە بوون کە عێراق بکرێتە‬ ‫چ��ەن��د هەرێمێک ه��ەت��ا هەرێمى‬ ‫کوردستانیش بمێنێت‪ ،‬چونکە‬ ‫ب���ەداخ���ەوە ب���را ع��ەرەب��ەک��ان لە‬ ‫مەسەلەى فیدراڵێت هەڵە تێگەشتون‬ ‫الیانوایە کە هەرێم دروستبکرێت‬ ‫ماناى ئەوەیە عێراق دەبێتە پارچە‬ ‫پارچە داب��ەش��دەک��رێ��ت‪ ،‬لەوانەیە‬

‫مەزهەبى نابێتە شەڕێکى گەورە لە‬ ‫نێوان هێزە جیاکان‪ ،‬ب��ەاڵم ئەوە‬ ‫دەبینین کە تەقینەوە زیاتر دەبێت‬ ‫شەڕەکە زیاتر دەبێت‪.‬‬ ‫تانیا تەلعەت هێماشى بۆ ئەوە‬ ‫کرد ناتوانین وا تەماشاى بکەین‬ ‫بڵێن ش��ەڕى سوننە و شیعەکان‬ ‫ل��ەب��ەرژەوەن��دى ک��ورد بێت‪ ،‬یان‬ ‫ئێمە وەک ک��ورد حەز بکەین ئەو‬ ‫ش���ەڕە هەبێت ب��ۆ ئ���ەوەى ک��ەوا‬ ‫بەرژەوەندییەکانى خۆمان بپارێزین‬ ‫ئەو بۆچونە بەڕاستى بۆچونێکى‬ ‫هەڵەیە‪ ،‬بینیومانە چەندین جار‬ ‫مالیکى بۆ ئ��ەوەى لە کێشەیەک‬ ‫دەربچێت بەڵێن دەدات کێشەکان‬ ‫چ��ارەس��ەر بکات تا ئێستا نەمان‬ ‫بینیوە هیچ لەو بەڵێنانەى مالیکى‬ ‫جێبەجێبکرێت یانى وابکرێت کێشەکان‬ ‫چارەسەر بکرێت لە نێوان هەرێم و‬ ‫ناوەندا‪.‬‬

‫ه��ەن��دێ��ک دەن���گ ه��ەب��ێ��ت ئێستا‬ ‫داواى ئەوە دەکات کە هەرێمێکى‬ ‫سەربەخۆى سوننە هەبێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫پێشبینى ناکەم لەم بارودۆخەدا بە‬ ‫هۆى خۆپیشاندانەکانەوە هەرێمى‬ ‫تایبەتى سوننە دروست بێت‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو ل���ەب���ارەى ب���ەردەوام���ى‬ ‫خوپێشاندانەکانەوە وتى گەر باس‬ ‫لە شەڕى ناوخۆ بکرێت لە عێراقدا لە‬ ‫ڕاستیدا شەڕێک هەیە هەتا دروست‬ ‫بوونى ئەو خۆپێشاندانانە چ دژ بە‬ ‫مالیکى و چ بۆ پاڵپشتى مالیکى‬ ‫خ��ۆى لە خۆیدا وانیشان دەدات‬ ‫میللەتى عێراق ئامادەى ئەوەى تێدا‬ ‫نییە کە قبوڵى یەکترى بکات هەموو‬ ‫وەک هاواڵتى ئەم واڵتە بە یەک چاو‬ ‫سەیر بکرێت‪ ،‬بێتە سەر ئەوە شەڕى‬

‫گەر باس لە قەیرانەکانى عێراق بکەین‬ ‫هەموو الیەنە سیاسییەکان بەرپرسن‬ ‫لە ئێستادا‪ ،‬گەر باس لە دەستوور‬ ‫بکەین چەند الیەنێکى سیاسى هەن‬ ‫ک��ەوا تەنها بۆ بەرژەوەندییەکانى‬ ‫خۆیان باس لە دەستوور دەک��ەن‪،‬‬ ‫ب���ەاڵم وەک ه��ەرێ��م��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫وەک هەموو هاواڵتیانى عێراقى گەر‬ ‫بمانەوێت مافەکانمان بپارێزرێت‬ ‫ل��ە ن��او عێراقدا دەب��ێ��ت دەس��ت��وور‬ ‫ڕێگاى سەرەکی بۆ چارەسەرکردنى‬ ‫کێشەکان‪ ،‬بۆیە دەبێت لەگەڵ ئەوە‬ ‫بین دەستوور ببێتە حاکم لە نێوان‬ ‫الی��ەن��ە سیاسییەکاندا ب��ۆ ئ��ەوەى‬ ‫بتوانرێت ق��ەی��ران��ەک��ان چ��ارەس��ەر‬ ‫بکرێت‪.‬‬


‫کورد لە میدیاکانەوە‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە | ‪ | 2013/01/15‬ژماره ‪ | 732‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪5‬‬

‫هەڵوێستی ئەمریکا لەهەمبەر عێراق‬

‫بێ‌ چۆن وەک میللەتێک‪ ،‬بەپێى‬ ‫ئەو پێوەرانە رەفتار بکەین کە‬ ‫دروستن و لەسەر هەقن‪ ،‬نەک‬ ‫تەنها بایەخ ب��ەو شتانە بدەین‬ ‫کە بەرژەوەندییەکانمان دابین‬

‫دەکەن‪ .‬ئەو پرەنسیپ و بەهایانەى‬ ‫میللەتى ئەمریکا باوەڕى پێیەتى‪،‬‬ ‫دەب����ێ‌ س��ەرم��ەش��ق��ى ڕێ��ب��ازى‬ ‫ئایندەمان بێ‌‪ ،‬نەک تەنها لەعێراق‬ ‫بەڵکو لەئەفغانستان و پاکستان و‬

‫هەموو شوێنەکانیترى جیهانیشدا‪.‬‬ ‫پ�����ەالم�����اردان�����ی ع����ێ����راق و‬ ‫داگیرکردنەکەى هەڵە بووە‪ ،‬دەبێ‌‬ ‫ئەوەش قبوڵ بکەین کە پشتیوانى‬ ‫لەم تێڕوانینە کۆمەڵێک ئەرکمان‬

‫№‬

‫هێرش بۆسەر عێراق هەڵەیەک‬ ‫ب��وو ن��اب�ێ‌ دووب����ارە ببێتەوە‪،‬‬ ‫بەاڵم ناشێ ئەمریکاش خۆى لە‬ ‫ڕووداوەک��ان��ى ئەم واڵت��ە ب��ەدوور‬ ‫بگرێت کە خەریکە شەڕ لەنێوان‬ ‫عەرەب و کورد دروست دەبێت‪.‬‬ ‫ب��ەدڵ��ن��ی��ای��ی��ەوە پ��ری��زدێ��ن��ت‬ ‫ئۆباماش ئەم وتەیەى لە شوێنى‬ ‫جۆراوجۆردا دەربڕیوە‪ ،‬کەسانێکى‬ ‫زۆریش بەر لە ئێستا پشتیوانیان‬ ‫لە جەنگی دژ بە عێراق دەکرد‬ ‫یاخود دەنگیان بۆ دابوو‪ ،‬هەمان‬ ‫تێڕوانینیان هەیە‪ .‬هەنوکە دواى‬ ‫جەختکردنەوە ل��ەم راستییە‪،‬‬ ‫پریزدێنت ئۆباما و ئەوانیتریش‬ ‫داوام�����ان ل��ێ��دەک��ەن راب����ردوو‬ ‫فەرامۆش بکەین‪ ،‬ب��ەاڵم ئۆباما‬ ‫و ئەو کەسانەى پشتیوانى لەم‬ ‫هەڵوێستە دەکەن‪ ،‬لەوە تێناگەن‬ ‫ک��ە ئێمە ل��ە واڵت��ێ��ک��دا دەژی��ن‬ ‫خەڵکەکەى هەم لەڕووى ناوخۆو‬ ‫ه��ەم ل���ەڕووى نێودەوڵەتییەوە‬ ‫بایەخى دەس��ت��ورو حکومەتى‬ ‫یاسا دەزان��ن‪ ،‬هەربۆیەشە دەبێ‌‬ ‫بڕیارەکانمان لەسەر ئەم بنەمایە‬

‫س��ەرب��ەخ��ۆ و هاواڵتییەکانى‪،‬‬ ‫بەدەستدرێژیى و تاوانى جەنگ‬ ‫ه��ەژم��ار دەک��رێ��ت‪ ،‬ب��ەاڵم ئێستا‬ ‫م���ادام ئەمریکا و ع��ێ��راق هەر‬ ‫هاوپەیمانن‪ ،‬دەب��ێ لەهەمبەر‬ ‫کێشەى نێوان الیەنە سیاسییە‬ ‫ناوخۆییەکانى عێراقدا بێدەنگ‬ ‫نەبێ‪ ،‬چونکە ڕوودان��ى شەڕ لە‬ ‫نێوان عەرەب و کورد لە عێراق‬ ‫زیانى بۆسەر بەرژەوەندییەکانى‬ ‫ئەمریکاش لەو ناوچانەدا دەبێت‪.‬‬ ‫ش��ەڕخ��وازان لە عێراق‪ ،‬شیاوى‬ ‫بەخشین نین‪ ،‬کوردەکان مافى‬ ‫ئ���ەوەی���ان ه��ەی��ە ب��ەرگ��ری��ى لە‬ ‫مافەکانیان بکەن‪ ،‬ئەگەر بەرگریى‬ ‫لەخۆیان و میللەتەکەیان بکەن‬ ‫دەتوانرێ‌ بەجەنگاوەرێکى خاوەن‬ ‫ماف دابندرێن‪ .‬بەمپێیە هێرشى‬ ‫مالیکی بۆسەر هەرێمی کوردستان‬ ‫و داگیرکردنى‪ ،‬دەستدرێژییە و‬ ‫بۆ دروست دەکات‪ .‬بەپێى یاسا کورد بەرگری لە مافى میللەتەکەی‬ ‫نێودەوڵەتییەکان‪ ،‬پیادەکردنى خۆیان دەکەن‪.‬‬ ‫توندوتیژیى‪ ،‬کارێکى نایاسایى‬ ‫و نائەخالقییەو پیادەکردنى‬ ‫نوسینی‪ :‬کامیلۆ بیکا‬ ‫فشارى کوشندە دژ بەدەوڵەتێکى سەرچاوە‪ :‬رۆژنامەى (واشنتۆن پریزم)‪.‬‬

‫تورکیا و ستراتیژى نوێ بۆ ڕاگەیاندنی کوردى‬ ‫ئەنجومەنى بااڵى چاودێریى بەسەر‬ ‫ڕادیۆو تەلەفزیۆنى تورکیا لە راپۆرتى‬ ‫ئەمساڵى خۆیدا ڕایگەیاند‪« :‬پەخشى‬ ‫بەرنامە ڕادیۆیى‌و تەلەفزیۆنییەکان‬ ‫بە زمانە ناوچەییەکان وەک زمانى‬ ‫کوردى لە سەرەتاى ساڵى ئایندەوە‬ ‫لەم واڵتەدا دێتەدى‪ ،‬تۆڕە ڕادیۆیى‌و‬ ‫تەلەفزیۆنییەکان ک��ە داخ��وازی��ى‬ ‫پێشکەش بە ئەنجومەنەکەمان بکەن‪،‬‬ ‫ئەگەرى دەستپێکى چاالکییەکانى‬ ‫ل��ەس��اڵ��ى ئ��ای��ن��دەوە پ��ێ��دەدەرێ��ت‪.‬‬ ‫جەختیش لەسەر پرۆسەى هەماهەنگى‬ ‫تورکیا ل��ەگ��ەڵ‌ یەکێتى ئ��ەوروپ �ا‌و‬ ‫گونجاندنى س��ەرج��ەم ڕێساکان‌و‬ ‫پرەنسیپەکانی ت��ورک��ی��ا ل��ەگ��ەڵ‌‬ ‫ستانداردەکانى یەکێتى ئەوروپادا‬ ‫دەکەینەوە‪.‬‬ ‫پرەنسیپەکان‌و ڕێساکانى پەیوەندیدار‬ ‫ب��ە پ��ەخ��ش��ى ب��ەرن��ام��ە ڕادی��ۆی��ى‌و‬ ‫تەلەفزیۆنییەکان لەالیەن بەرپرسانى‬ ‫تورکیا‌و یەکێتى ئەوروپاوە شرۆڤە‬ ‫دەکرێت‪ ،‬هەندێ‌ گۆڕانکاریش کراوەو‬ ‫ئەنجامدانى هەندێ‌ گۆڕانکاری تازەش‬ ‫لەساتى ئەنجامداندایە‪.‬‬ ‫ه�����ەروەه�����ا ل�����ەم راپ�����ۆرت�����ەدا‬ ‫هاتووە‪«:‬تائێستا دووجار بەشێوەى‬ ‫ن��وس��راو ب��ۆ ت��ەواوک��ردن��ى دۆسییە‬ ‫پێویستەکان س��ەردان��ى ئ��ەو تۆڕە‬ ‫ڕادی��ۆی�ى‌و تەلەفزیۆنیانە ک��راوە کە‬ ‫داواى پەخشى بەرنامەیان بە زمانە‬ ‫ناوچەییەکان کردووە‪ ،‬بەاڵم ئەم تۆڕانە‬ ‫تائێستا هەنگاویان بۆ تەواوکردنى‬ ‫دۆسییەکانى خۆیان نەناوە»‪.‬‬ ‫ئ��ەم راپ��ۆرت��ە ل��ەب��ارەى چاودێریى‌و‬ ‫کۆنتڕۆڵ بەسەر بەرنامەکانى تۆڕە‬ ‫تەلەفزیۆنییەکانیش‬ ‫ڕادی���ۆی���ى‌و‬ ‫جەختى کردۆتەوە‪«:‬ئەم سیستەمەى‬ ‫ئێستا هەیە بەهۆى ژمارەى کەناڵە‬ ‫تەلەفزیۆنى‌و تۆڕە ڕادیۆییەکانەوە‬ ‫کەڵکى نەماوە‪ .‬لەمڕووەوە ئەنجومەنى‬ ‫بااڵ بۆ ئەم دوو میدیایە لە تورکیادا‬

‫لە ساڵى ئایندەوە بەرنامەیەکى نو ‌‬ ‫ێ‬ ‫لەم بوارەدا دادەڕێژێت‪ ،‬ئەم بڕیارەى‬ ‫س���ەرەوەش دواى کۆبوونەوەکانى‬ ‫ئ��ەم دوای��ی��ەى ئەنجومەنى ناوبراو‬ ‫لەگەڵ نوێنەرانى کورد دراوە‪ .‬لەم‬ ‫کۆبوونەوەیەدا (‪ )12‬داواک��ارى بۆ‬ ‫پەخشى بەرنامە بە زمانى کوردى‬ ‫کە تۆڕە ڕادیۆیى‌و تەلەفزیۆنییەکان‬ ‫خستبوویانەڕوو‪ ،‬لێکۆڵینەوەى لەسەر‬ ‫ک��راو ئەو تۆڕانەى کە دیکۆمێنتى‬ ‫پێویستیان پێشکەش بە ئەنجومەنەکە‬ ‫کردبوو‪ ،‬مۆڵەتى پەخشى بەرنامەیان‬ ‫بە زمانە ناوچەییەکان وەرگ��رت‪.‬‬ ‫ئەم بڕیارە لەکاتێکدا دراوە کە ئەم‬ ‫ت��ۆڕان��ە ل��ە پەخشکردنى بەرنامە‬ ‫جودایخوازەکان‌و فێربوونى زمانى‬ ‫ک��وردى قەدەغە کرابوون‪ .‬مۆڵەتى‬ ‫دام����ەزران����دن‌و پ��ەخ��ش��ى ب��ەرن��ام��ە‬ ‫ڕادی��ۆی��ى‌و تەلەفزیۆنییەکان لەم‬ ‫واڵتەدا لەژێر دەسەاڵتى ئەنجومەنى‬ ‫بااڵى چاودێریدایە کە ڕێکخراوێکى‬ ‫نادەوڵەتییە چۆنییەتى چاالکییەکانى‬ ‫ڕادی��ۆ‌و تەلەفزیۆنەکانى تورکیا لە‬ ‫پ��ەی��ڕەون��ام��ەى ئ��ەم ئەنجومەنەدا‬ ‫دەستنیشان ک��راوە‌و پێشێلکارانى‬ ‫یاساکانى ئەم ئەنجومەنە‪ ،‬دەخرێنە ژێر‬ ‫لێکۆڵینەوەى یاساییەوە‪ .‬ئەندامانى‬ ‫ئەنجومەنى بااڵى چاودێریى لە هاوینى‬ ‫ساڵى ڕابردوودا لە کۆبوونەوە بااڵکانى‬ ‫ئەنجومەنى تورکیا‌و بەپێ‌ى ژمارەى‬ ‫نوێنەرانى پارتە سیاسییەکانى ناو‬ ‫ئەنجومەنى تورکیا هەڵبژێردراون»‪.‬‬ ‫هەروەها لە راپۆرتەکەدا هاتووە‪«:‬‬ ‫ئەنجومەنەکەمان جەخت دەکاتەوە‬ ‫کە خۆى تاکە سەرچاوەى یاساییە‬ ‫ب��ۆ دەرک��ردن��ى م��ۆڵ��ەت��ى پەخشى‬ ‫تۆڕە ڕادیۆیى‌و تەلەفزیۆنییەکان بە‬ ‫زمانە ناوچەییەکان لە تورکیادا‪.‬‬ ‫ب��ەاڵم پێدەچێ‌ س���ەرەڕاى گۆڕینى‬ ‫ماددەکانى دەستورى تورکیا لەپێناو‬ ‫ئ���ازادى پەخشکردنى بەرنامە بە‬

‫زمانە ناوچەییەکانى وەک زمانى‬ ‫کوردى‌و فشارەکانى یەکێتى ئەوروپا‬ ‫ل��ەم ب���وارەدا‪ ،‬بەکارهێنانى زمانى‬ ‫کوردى لە دامەزراوە دەوڵەتییەکانى‬ ‫ت��ورک��ی��ادا هێشتاش ڕووب����ەڕووى‬ ‫کۆمەڵە کێشەیەکى زۆر بۆتەوە‪.‬‬ ‫دەوڵ��ەت��ە جۆراوجۆرەکانى تورکیا‬ ‫لەم سااڵنەى دوایىدا هەوڵیان داوە‬ ‫لەپێناو چوونەناو یەکێتى ئەوروپاوە‪،‬‬ ‫ڕیفۆرمە جێبایەخەکانى ئەم یەکێتییە‬ ‫پراکتیزە بکەن کە بەخشینى مافى‬ ‫زیاتر بە کەمینە میللى‌و مەزهەبییەکان‬ ‫بەتایبەت ک��وردەک��ان لە لوتکەى‬ ‫ئ��ەم ڕی��ف��ۆرم��ان��ەدای��ە‪ .‬ئەنجامدانى‬ ‫ئەم ڕیفۆرمانە لە تورکیا بێگومان‬ ‫ڕووبەڕووى کێشەو دژایەتییەکى زۆر‬ ‫دەبێتەوە‪ ،‬تورکیا لەگەڵ‌ چوونەناو‬ ‫پرۆسەى بەئەندامبوون لە یەکێتى‬ ‫ئەوروپادا لە ڕەهەندى کۆمەاڵیەتییەوە‬ ‫بەهۆى کۆمەڵێک ڕیفۆرمى بنچینەیى‬

‫ل��ە ی��اس��اک��ان��ى س�����زادان‌و م��اف‌و‬ ‫ژیانى کۆمەاڵیەتیدا خ��ۆى لەگەڵ‌‬ ‫ب��ەه��ا ئ��ەوروپ��ی��ی��ەک��ان��دا گونجاند‪.‬‬ ‫نەیارانى ئەو چەشنە ڕیفۆرمانە لەو‬ ‫بڕوایەدان زیاتر بەخشینى ئازادییە‬ ‫کلتورییەکان‪ ،‬زەمینەى داخوازیى‬ ‫ئ��ازادی��ی��ە سیاسییەکان‌و پاشان‬ ‫داخ��وازی��ى کەمینە نەتەوەکان بۆ‬ ‫سەربەخۆبوون‌و پێکهێنانى حکومەتى‬ ‫ف��ی��دراڵ��ى ب���ەدواوەدەب���ێ���ت‪ ،‬ئ��ەم‬ ‫پرۆسەیەش وردە وردە تورکیا بەرەو‬ ‫دابەشبوون دەبات‪ .‬بەاڵم الیەنگرانى‬ ‫یەکێتى ئەوروپاش لەوبڕوایەدان کە‬ ‫جاڕنامەى کۆپنهاگ بەخشینى ئازادییە‬ ‫کۆمەاڵیەتییەکانى‬ ‫ت��اک��ەک��ەس�ى‌و‬ ‫بۆ هەموو کەمینەیەکى نەتەوەیى‬ ‫ل��ەب��ەرچ��اوگ��رت��ووەو ک��ۆم��ەڵ��گ��ەى‬ ‫تورکیا دەبێ‌ ڕێز لە مافە کلتوریى‌و‬ ‫سیاسییەکانى ئەم کەمینانە بگرێت‬ ‫تا ڕێگە لەهاتنەئاراى شەڕى خوێناوى‬

‫ن��ێ��وان ک���وردەک���ان‪ ،‬ت��ورک��ەک��ان‌و‬ ‫عەلەوییەکان لەگەڵ‌ سوننەکاندا‬ ‫بگرێت‪ .‬تورکەکان هێشتا لەگەڵ‌‬ ‫جێبەجێکردنى ئ��ەم سیاسەتانەو‬ ‫خۆدوورخستنەوە لە جێبەجێکردنى‬ ‫سیاسەتى (ڕاسیزمى تورک) دەبێ‌‬ ‫هەر هاواڵتییەکى تورک لە هەر ڕەگەزو‬ ‫مەزهەبێک بێت وەک (هاواڵتییەکى‬ ‫کۆمارى تورکیا) بناسن‪ .‬هەوڵەکانى‬ ‫تورکیا لەکاتێکدایە کە دواى شکاتى‬ ‫(ودس��ت��ان)ى سەرۆکى باڵوکراوەى‬ ‫ئەنجومەنى مافى مرۆڤى تورکیا لە‬ ‫دەوڵەتى تورکیا‪ ،‬دادگاى مافەکانى‬ ‫مرۆڤى ئەوروپاش بەم دوادواییانە‬ ‫بە دەرکردنى دوو بڕیارى جیاواز‪،‬‬ ‫دەوڵەتى تورکیاى بە پێشێلکردنى‬ ‫ئازادى ڕادەربڕین‌و سزاى نەختینەیى‬ ‫م��ەح��ک��وم ک���رد‪ .‬ن��اوب��راو ل��ەالی��ەن‬ ‫تورکیاوە بەوە تۆمەتبار کرابوو کە‬ ‫لە بۆڵتنى ئەنجومەنى مافى مرۆڤى‬

‫ت��ورک��ی��ا‪ ،‬ڕەخ��ن��ەى ل��ە چۆنییەتى‬ ‫ڕەف��ت��ارى ه��ێ��زە سەربازییەکانى‬ ‫ئ���ەم واڵت���ە ل��ەگ��ەڵ‌ ج��ودای��خ��وازە‬ ‫ک��وردەک��ان��دا گ��رت��ب��وو‪ .‬دەوڵ��ەت��ى‬ ‫ئ���ەردۆغ���ان ک��ە ل��ەم س �ێ‌ ساڵەى‬ ‫دوایىدا لە هەوڵە بەرفراوانەکانی بۆ‬ ‫پرۆسەى بەئەندامبوون لە یەکێتى‬ ‫ئ��ەوروپ��ادا کۆمەڵە سەرکەوتنێکى‬ ‫بەدەستهێنابوو‪ ،‬بۆ درێ��ژەدان بەم‬ ‫پرۆسەیەو هاوتەریب ب��وون لەگەڵ‌‬ ‫یەکێتى ئەوروپادا‪ ،‬هەوڵى دا تاوەکو‬ ‫بە بەخشینى مافى زیاتر بە کەمینە‬ ‫میللى‌و مەزهەبییەکان بەتایبەت‬ ‫ک��وردەک��ان‪ ،‬ڕێگە ل��ە توندبوونى‬ ‫ش��ەڕەک��ان��ى ن��ێ��وان چ��ی�ن‌وت��وێ��ژە‬ ‫ج��ۆراوج��ۆرەک��ان��ى خ��ەڵ��ک لەگەڵ‌‬ ‫یەکتردا بگرێت‌و ڕێگەى ئەندامێتى‬ ‫ئ��ەم واڵت��ە ل��ە یەکێتى ئ��ەوروپ��ادا‬ ‫هەموار بکات‪.‬‬

‫№‬

‫خاچى سور هاریکاریى کوردەکانی ڕۆژهەاڵت دەکات‬

‫خاچى س��ورى نێودەوڵەتى لە‬ ‫پرۆژەهاریکارییەکدا بڕیارى داوە‬ ‫کە هاوکارییەکانى خۆى بگەیەنێتە‬ ‫ئ���اوارە ک��وردەک��ان��ى ڕۆژه���ەاڵت‬ ‫ئ��ۆردوگ��اى ئاڵتاش و پەنابەرە‬ ‫ک��وردەک��ان��ى س��وری��او ئ���وردن و‬ ‫تورکیا‪.‬‬ ‫سەرچاوەیەک لە خاچى سورى‬

‫نێودەوڵەتییەوە بە رۆژن��ام��ەى‬ ‫(گ��اردی��ان)ى چاپى بەریتانیاى‬ ‫ڕاگ��ەی��ان��د‪« :‬ڕێ��ک��خ��راوى خاچى‬ ‫س��ورى نێودەوڵەتى» یارمەتى‬ ‫خۆى گەیاندە پتر لە (‪ )38‬خێزانى‬ ‫ئ��اوارە کوردەکانى کوردستانى‬ ‫ڕۆژه�����ەاڵت ک��ە ل��ە ئ��ۆردوگ��اى‬ ‫ئاڵتاشى ناوچەى رومادى عێراق‬

‫نیشتەجێن‪ .‬بڕیاریشە ناوەندێک‬ ‫بۆ ناونوسى ئەو خێزانە ئاوارانەى‬ ‫کوردستانى ڕۆژهەاڵت بکرێتەوە کە‬ ‫ئاوارەى واڵتانى عێراق‪ ،‬تورکیا‪،‬‬ ‫سوریا و ئ��وردن ب��وون تاوەکو‬ ‫بەشێوەیەکى ب��ەردەوام لەالیەن‬ ‫خاچى س��ورى نێودەوڵەتییەوە‬ ‫هاوکاریى بکرێن»‪.‬‬

‫نوسینى‪ :‬مەحمود یەڵدرم‬


‫‪6‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2013/01/15 | 732‬سێشەممە‬

‫لێکدانەوەکانی مێژوو‬

‫ئیبراهیم مەحمود‬

‫د‪ .‬کەیوان ئازاد‬

‫لێکدانەوەی تۆماری‬ ‫بیرەوەرییە مێژووییەکان‬

‫گەڕانەوە بۆ دواوە‬

‫دی��م��وک��راس��ى ل��ە واڵت���دا‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫ئ���ەوە دەب��ی��ن��رێ��ت ل��ە ع��ێ��راق��دا‬ ‫تائێستا الی��ەن��ە سیاسییەکان‬ ‫ڕێ��ک��ن��ەک��ەوت��وون و ب����ەردەوام‬ ‫ملمالنێى توند لە نێوانیاندا هەیە‬ ‫دۆخى سیاسى عێراق بە ڕێگایەک‬ ‫دەڕوات ئەگەرى مەترسى گەورەى‬ ‫لێدەکرێت ئ��ەو دۆخ��ەى ئێستا‬ ‫کە عێراقى تێکەتووە هەنگاوى‬

‫چارەسەرى بۆ نەنرێت مەترسیدار‬ ‫دەبێت لەو نێوەندەشدا هاواڵتیانى‬ ‫زیانمەندى یەکەم دەبن‪.‬‬ ‫لە ئێستادا بەشێک لە پێکهاتەى‬ ‫سوننە هاتونەتە سەرشەقام و‬ ‫خۆپیشاندان دەک���ەن ل��ە دژى‬ ‫حکومەت لەبەرامبەر ئەمەشدا‬ ‫خۆپیشاندان دەکرێت بۆ پاڵپشتى‬ ‫حکومەت کە ئەمە بۆ خۆى عێراق‬ ‫№‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫دەباتە ناو ملمالنێیەکى سەخت‬ ‫کە ئاسان نییە دەربازبون لێى‬ ‫گەر هاتوو پێکدادانى جەماوەرى‬ ‫ڕووبدات لە واڵتدا‪.‬‬ ‫ئەمەى ئێستا ڕوودەدات لە باشوور‬ ‫و ناوەڕەستى عێراق گەڕانەوەیە‬ ‫بۆ سااڵنى ڕاب���ردوو‪ ،‬کە دەب��وو‬ ‫سود لە ڕاب��ردوو وەربگیرایە بۆ‬ ‫باشترکردنى ژیانى هاواڵتیان‪،‬‬

‫کاتى ئ��ەوەش هاتووە حکومەت‬ ‫بە دەم خواستەکانى هاواڵتیانەوە‬ ‫بێت ل��ە هەرکوێیەکى عێراقدا‬ ‫ب��ن و ک��ار ب��ۆ جێبەجێکردنى‬ ‫خواستەکانى ج��ەم��اوەر بکات‪،‬‬ ‫کۆتایى بە قەیرانەکان بهێنرێت‪.‬‬ ‫الیەنە سیاسییەکانیش بگەنە ئەو‬ ‫ڕێکەوتنەى کە ل��ەب��ەرژەوەن��دى‬ ‫هاواڵتیاندا بێت‪.‬‬ ‫ناکرێت لە دواى چەندین ساڵ لە‬ ‫ئازادکردنى عێراق و دروستکردنى‬ ‫حکومەت و ئەنجامدانى هەڵبژاردن‬ ‫عێراق بە قەیراندا تێپەڕێت و بارى‬ ‫ئەمنى ناسەقامبیر بێت‪.‬‬ ‫هاواڵتیانى باشوور و ناوەڕاستى‬ ‫عێراق پێویستیان بە خزمەتگوزارى‬ ‫خواستەکانیانە‬ ‫بەدیهێنانى‬ ‫و‬ ‫گوێنەدان بە داواکانى هاواڵتیان و‬ ‫خۆپیشاندەران درێژەدانە بە قەیران‬ ‫لە عێراقدا‪.‬‬ ‫بەردەوامى قەیرانە کان و درێژەدان‬ ‫بە خۆپیشاندانەکان لە عێراقدا‬ ‫ن��ەت��ەوە یەکگرتووەکانى هێنایە‬ ‫دەنگ‪.‬‬ ‫پێویستە الیەنە سیاسییەکانی عێراق‬ ‫لەسەر مێزی گفتوگۆ کۆببنەوە بۆ‬ ‫تێپەڕاندنی ئ��ەو قەیرانانەی کە‬ ‫ئێستادا لە عێراقدا هەیە‪.‬‬

‫(دوو) دیاردەى نوێى‪ ،‬ترۆپکى ملمالنێکانى عێراق‬ ‫رێبین حەسەن‬

‫جارێکى تر شەڕى تیۆرى نێوان‬ ‫سونە و شیعە سەریهەڵدایەوە‪،‬‬ ‫ئەمەش ئەو بەرمیلە باروتە بوو‬ ‫کەهەموان ترسیان لێی هەبوو‪،‬‬ ‫لەعێراقدا ئاستى بیرکردنەوە‬ ‫لەهەستیارى دۆخەکە گەیشتۆتە‬ ‫ئەو پ��ەڕى ترۆپک‪ ،‬ئەمجارەیان‬ ‫ج���ی���اوازت���ر‪ ،‬م��ەت��رس��ی��ەک��ان‪،‬‬ ‫ق��ۆن��اغ��ەک��ەى ب��ردۆت��ە ل��ێ��وارى‬ ‫نادیارییەوە‪ ،‬بێگومان لەدیدى‬ ‫چ��اودێ��ران��ەوە‪ ،‬چیتر پانتاییەک‬ ‫نەماوە بۆ ئەوەى لێکنزیکبوونەوەى‬ ‫الیەنە ناکۆکەکانى تیا جێببێتەوە‬ ‫‪ .‬ئایا تاکەى ئەم دۆخە بەردەوام‬ ‫دەبێت و کێ باجى ناجێگیریەکانى‬ ‫عێراق دەدات؟‪ ،‬دیارە وەاڵمێکى‬ ‫س��ان��اى ئ��ەو پرسیارە ئ��ەوەی��ە‪،‬‬ ‫کە هیچ کات ئەوانەى لەناوەند‬ ‫ش���ەڕى ب��ارگ��ژی��ی��ەک��ان دەک���ەن‪،‬‬ ‫بیریان لەوە نەکردۆتەوە‪ ،‬کە ئاخۆ‬ ‫بۆچى وادەک��ەن؟‪ ،‬هەروەها هیچ‬ ‫کاتێکیش بیر لەوە نەکراوەتەوە‬ ‫کە تەنیا و تەنیا تاکى عێراق‬ ‫دەبێتە قوربانى ناکۆکییە سیاسیە‬ ‫کەسیەکان ‪ .‬ئەوەى لەو ماوەیەدا‬ ‫ڕووی���دا‪ )2( ،‬ڕاس��ت��ى ب��وو‪ ،‬کە‬ ‫ناکرێت بێ هەڵوێستە تەماشای‬ ‫ب��ک��ەی��ن‪ ،‬ڕاس��ت��ی��ەک��ی��ان ئ��ەوەی��ە‬ ‫کە ئەگەر تابەر لەسەرهەڵدانى‬ ‫خۆپیشاندان و ناڕەزاییەکانى‬ ‫پارێزگا ناوچە سونەنشینەکان‪،‬‬ ‫تۆپى ڕەوش��ەک��ە تەنیا لەنێوان‬

‫(کورد و حکومەتەکەى مالیکیدا)‬ ‫بوو‪ ،‬بەاڵم ئەمجارەیان‪ ،‬تۆپەکە‬ ‫گەیشتە نێو ئەنجومەنى نوێنەرانى‬ ‫عێراق‪ ،‬بەجۆرێک ک��ار گەیشتە‬ ‫ئەوەى کە پەرلەمانتارێک بەدەر‬ ‫ل��ەه��ەر ع���ورف و پ��ێ��وەرێ��ک و‬ ‫بێگوێدانە پرنسیپەکانى پەرلەمان‪،‬‬ ‫سەرۆکى دەزگایەکى ئەنجومەنى‬ ‫یاسادانان بەدیکتاتۆر ناوی بێنێت‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەوەى کە چیتر ناکرێت وەک‬ ‫تروسکاییەک بۆ باش بوون ڕەوشى‬ ‫سیاسى ئ��ەم واڵت���ە تەماشاى‬ ‫بکەین‪ ،‬ئەوەیە کە لەئێستادا‪،‬‬ ‫دەبوایە دانیشتنەکانى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەران بۆ گفتوگۆکردن بوایە‬ ‫لەسەر پ��ڕۆژە یاسای بودجەى‬ ‫گشتى عێراق بۆ ساڵى (‪،)2013‬‬ ‫بەاڵم جێگا ئەسەفە کە کەسێک‬ ‫لەوانەى کەخۆیان بەخەمخۆر و‬ ‫پەرۆشى ژیانى هاواڵتیان دەزانن‪،‬‬ ‫بیرێکیان لەوە نەکردۆتەوە‪ ،‬کە‬ ‫خەڵک پێویستى ب��ە بودجەیە‬ ‫و دەب����وای����ە‪ ،‬ئ�����ەوان ئێستا‬ ‫هەوڵەکانیان ب��ۆ پ��ڕک��ردن��ەوەى‬ ‫کەلێن و کەموکورتیەکانى بودجە‬ ‫چڕبکردایەتەوە‪ ،‬نەک بێن شەڕى‬ ‫س��ەرک��ردەى لیستەکانیان ببنە‬ ‫هۆڵى پ��ەرل��ەم��ان��ەوە‪ ،‬بەڕاستى‬ ‫ئێستا وەک شارەزایانى کاروبارى‬ ‫سیاسى ل��ەب��ارەی��ەوە دەدوێ���ن‪،‬‬ ‫ئ��اڵ��ۆزى و ن��ادی��ارى ڕەوش��ەک��ە‪،‬‬ ‫دەرف��ەت��ێ��ک��ى ن��ەه��ێ��ش��ت��ۆت��ەوە‪،‬‬ ‫ل���ەب���ەردەم الی��ەن��ەک��ان‪ ،‬کەبیر‬

‫ل��ەگ��ف��ت��وگ��ۆ ب���ک���ەن���ەوە‪ ،‬ئ��ەم��ە‬ ‫سەربارى ئەوەى کەعێراق لەپاڵ‬ ‫بوونى ( دەستوور و حکومەت‬ ‫و پەرلەمان )‪ ،‬ب��ەاڵم وا دی��ارە‬ ‫لەقۆناغى ئینتیقالیدا دەگوزەرێت‪،‬‬ ‫لەالیەکى ترەوە و ڕاستى دووەم‬ ‫کەبۆتە نوکتەى ئەمساڵى رووداوە‬ ‫سەرەتاییەکانى عێراق‪ ،‬بریتیە‬ ‫ل��ەوەى کە ه��ەر پەرلەمانتارێک‬ ‫یا کۆمەڵێک پەرلەمانتار‪ ،‬دواى‬ ‫بەڕێوەچوونى هەر دانیشتنێکى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەران یا کاتێک‬

‫کە دانیشتنێکیان ب��ەدڵ نییە و‬ ‫وەک خۆیان دەڵێن‪« ،‬بایکۆتى»‬ ‫دەک���ەن‪ ،‬دێ��ن و کۆنگرەیەکى‬ ‫ڕۆژن���ام���ەن���ووس���ى دەب��ەس��ت��ن‪،‬‬ ‫بێگومان ئەمەش تەعبیر لەوە‬ ‫دەکات کە ئەو پەرلەمانتارانە یا‬ ‫ڕاسپێردراون بۆ ئەوەى لەڕێگاى‬ ‫ئاشکراکردنى وردەک��اری��ەک��ان��ى‬ ‫ناو دانیشتنەکانى پەرلەمان بۆ‬ ‫ڕایگشتى بگوازرنەوە بۆ ئەوەى‬ ‫بەرامبەرەکەیان پێ ناشرین بکەن‪،‬‬ ‫یان ئەوەتا هیچ ئومێدیان بەوە‬

‫نەماوە کە لەناو دانیشتنەکانى‬ ‫پەرلەماندا‪ ،‬بابەتەکان بخەنە‬ ‫بەر باس و لەبارەیەوە بدوێن‪،‬‬ ‫بۆیە ئەم دیاردەیەش‪ ،‬وا دەکات‬ ‫ک��ە چیتر دانیشتوانى عێراق‬ ‫ئومێدیان بە پەرلەمان نەمێنێت‬ ‫و ئەوەش کارگیەرى نێگەتیڤى‬ ‫لەسەر هەڵبژاردنەکانى داهاتووى‬ ‫حکومەت و پەرلەمان هەبێت و‬ ‫چیتر ئیرادە بەبەڵێنەکان نامێنێت‬ ‫و وەک مەهزەلەش لەبەلێنەکان‬ ‫دەڕوانرێت ‪.‬‬

‫№‬

‫یەکێک لەو بنەمایانەی توێژەران‬ ‫و پسپۆرانی مێژوو‪ ،‬بەردەوام پەنایان‬ ‫ب��ۆ ب����ردووە و ب��ە س��ەرچ��اوەی��ەک��ی‬ ‫گرنگی کارەکانیان زانیووە‪ ،‬بیرەوەری‬ ‫کەسایەتییە جیاجیاکان ب��وون‪ .‬ئەو‬ ‫کەسایەتییانەی لە ڕۆژگارێکی مێژووییدا‬ ‫و لە یەکێک لە ئاستەکانی ژی��ان و‬ ‫توێژەکانی کۆمەڵگادا ژیاون و پەنایان‬ ‫بۆ نووسینەوەی بیرەرەرییەکانی ڕۆژانی‬ ‫تەمەنیان بردووە‪ .‬دیارە ئەگەرچی ئەو‬ ‫تۆمارانە تا ئێستاش نەبوونە هەموو‬ ‫مێژوو‪ ،‬بەاڵم وەک سەرچاوەیەکی بەنرخ‬ ‫و گرنگ لێ ڕوان��راوە و ک��اری لەسەر‬ ‫کراوە‪ .‬ئەوەشی زیاتر ئەو تۆمارانەی‬ ‫خستۆتە ژێر پرسیارەوە‪ ،‬کەسەکان‬ ‫ب��وون کاتێک وویستوویانە ب��اس لە‬ ‫خۆیان و بنەماڵە و دەوروب��ەر و کار‬ ‫و چاالکییەکانی سەردەمەکەیان بکەن‪،‬‬ ‫بەردەوام خۆیان بە گەورە و پێویستی‬ ‫سەردەمەکە و نەیارەکانیان بە کەم و‬ ‫سووک خۆسەپێن سەیر کردووە‪ .‬واتە‬ ‫زۆر بە دەگمەن ئاوڕیان لە واقیعیەتی‬ ‫ژیانی خۆیان و سەردەمەکە داوەتەوە‪.‬‬ ‫ه��ەر ب��ۆی��ە دواج���ار ئ��ەو ش��ێ��وازە لە‬ ‫نووسینەوەی مێژوو‪ ،‬کاری توێژەران و‬ ‫پسپۆرانی ئەو بوارەی سەخت کردووە‬ ‫و لێکدانەوەکانی بۆ ئەو بوارە جیاواز‬ ‫ک��ردووە‪ .‬دواجار کەمتر مێژوونووسان‬ ‫توانیویانە بگەنە واقیعیەتی ڕووداوەکانی‬ ‫مێژوو‪ .‬بەم شێوازەش لێکداوەکان بۆ‬ ‫مێژوو یەک ڕەهەند و جۆرێک لە تەسک‬ ‫بینی پێوە دیار بووە‪ .‬ئەوەش واقعێک‬ ‫ب��ووە زۆرت��ر تاکەکانی خ��ۆره��ەاڵت و‬ ‫کەمتر تاکەکانی خۆرئاوای گرتۆتەوە‪.‬‬ ‫وات���ە ئ��ەو ت��اک��ان��ەی ل��ە خ��ۆره��ەاڵت‬ ‫ژیاون‪ ،‬یان بە مانا کۆمەاڵیەتییەکەی‬ ‫خۆرهەاڵتی ب��وون‪ ،‬زیاتر باسیان لە‬ ‫گەورەیی خۆیان و بنەماڵە و هێز و‬ ‫دەسەاڵتەکانیان ک���ردووە و هەوڵی‬ ‫شکاندنی نەیارەکانیان داوە و بە کەم‬ ‫و بێ بایەخ سەیریان کردوون‪ .‬هەرچی‬ ‫خۆرئاواییەکان ب���وون‪ ،‬ت��ا ئاستێک‬ ‫هەوڵیانداوە واقیعیەتی سەردەمەکە‬ ‫بخەنە بەرچاو‪ ،‬بەاڵم ئەوانیش لە هەڵە‬ ‫بەدەر نەبوون و هەموو تۆمارەکانیان‬ ‫تەواو و دروست نەبوون‪ .‬لەم بوارەدا‬ ‫کاتێک ئاوڕ لەو بیرەوەرییانەی مێژووی‬ ‫دوا شۆڕشی نەتەوەکەمان لە کۆتایی‬ ‫سەدەی بیستەم دەدەینەوە‪ ،‬ڕاستەوخۆ‬ ‫خ��ودی ن��اوی شۆڕشەکە بە چەندین‬ ‫شێواز الی کاراکتەرەکانی سەردەمەکە‬ ‫تۆمار ک��راوە‪ ،‬وەک شۆڕشی (نوێ و‬ ‫گواڵن و تەباخ و ‪....‬ت��اد)‪ .‬واتە هەر‬ ‫لەسەر ناوهێنانی شۆڕشەکە بۆچوون‬ ‫و بیرەوەرییەکان جیاواز ب��وون‪ ،‬سا‬ ‫ئ��ەگ��ەر ک��ارەک��ە گەیشتبێتە ت��ەواوی‬ ‫تۆمارە مێژووییەکان‪ ،‬ئ��ەوا ئاسایی‬ ‫زۆر بە دەگمەن پسپۆرانی ئەو بوارە‬ ‫توانیوویانە‪ ،‬مێژووی ڕووداوەک���ان و‬ ‫ب��ەش��داری ک��اراک��ت��ەرەک��ان بۆ ش��ەڕ و‬ ‫ملمالنێ و ئاستەکانی سەرکەوتن و‬ ‫شکستەکان دی���اری ب��ک��ەن‪ .‬ئ��ەوەش‬ ‫بەوەی زۆربەی هەرە زۆری تۆمارەکان‬ ‫بۆ باسی گەورەیی و سەروەرییەکانی‬ ‫خودی نووسەر‪ ،‬و خراپی و دڕندەیی‬ ‫الیەنی بەرامبەر ب��ووە‪ .‬لێرەوە پەنا‬ ‫بردنی پسپۆرانی بواری مێژوو بۆ دەیان‬ ‫تۆماری لەو جۆرە‪ ،‬کارێکی سەخت و‬ ‫دژوار بووە‪ .‬ئەوەش تەنیا بۆ ئەوەی‬ ‫ب��ە دەقێکی ڕاستەقینە و زانستی‬ ‫بگات‪ .‬هەر بۆیە کەمتر توانراوە ڕۆژانی‬ ‫ڕووداوەکان و الیەکانی شەڕ و ملمالنێ‬ ‫و شێوازەکانی پێکدان و ئەنجامەکانی‬ ‫وەک خۆی دیاری بکرێن‪.‬‬ ‫لە پەراوێزی ئەو تۆمارانەی سەرەوە‬ ‫دەبێت بگەینە ئەوەی‪ ،‬کە لێکدانەوە‬ ‫ب��ۆ م��ێ��ژوو ل��ەب��ەر ڕۆشنایی تۆماری‬ ‫بیرەوەرییەکانی مێژوو‪ ،‬لە سەختترین‬ ‫کارەکانی پسپۆرانی ئەو بوارە بووە‪.‬‬ ‫ئەمەو زۆر قورسیش بووە مێژوونووس‬ ‫دواج��ار بە ڕایەکی واقیعی و زانستی‬ ‫بگات‪ .‬هەر بۆیە تا ئێستاش لێکداوەکان‬ ‫بۆ مێژوو جیاواز و ڕاکان فرە و دەقە‬ ‫زانستییەکان کەم بوون‪.‬‬

‫ئ���ەوەى ج���اوەڕوان دەک���را لە‬ ‫عێراقى نوێ لە دواى ئازادکردنى‬ ‫ل��ە س��اڵ��ى ‪ 2003‬و ڕووخ��ان��ى‬ ‫گەورەترین دیکتاتۆرى دونیا‪،‬‬ ‫هاتنە کایەى حکومێکى نوێ و‬ ‫بەڕێوە بردنى واڵت بە شێوەیەکى‬ ‫دیموکراسى‪.‬‬ ‫گەڕانەوە بۆ چارەسەر گەر هاتوو‬ ‫کێشەیەک هاتە ئاراوە هاواڵتیانى‬ ‫عێراق بە سەرجەم پێکهاتەکانەوە‬ ‫چاوەڕوانى وەها داهاتوویەک بوون‬ ‫لە عێراقى دواى سەدام‪.‬‬ ‫ه��ەم��وو الی��ەن��ەک��ان ل��ە دواى‬ ‫ک��ەوت��ن��ى ح��ک��وم��ەت��ى ب��ەع��س‬ ‫دەب��وای��ە باشترین سیستەمى‬ ‫دیموکراسیان پ��ەی��ڕەو بکردایە‬ ‫تا هاواڵتیانی عێراق پشوێکیان‬ ‫بدایە و دوربکەوتنایەتەوە لە‬ ‫ناخۆشی و ماڵ وێرانى‪ ،‬ئەوەى‬ ‫دەبینرێت لە ساحەى سیاسى‬ ‫عێراقیدا فشلێتى حکومداریى و‬ ‫بەڕێوەبردنە لە کاتێکدا زۆربەى‬ ‫الیەنە سیاسییەکان شەریکن لە‬ ‫حکومەت‪.‬‬ ‫هەموو پێکهاتەکان لە عێراقدا‬ ‫قوربانیاندا ب��ۆ باشتر کردنى‬ ‫ژی��ان��ی��ان و ه��ێ��ن��ان��ە ک��ای��ەى‬

‫بیرو ڕا‬

‫تەواوکەرى یەکتر بن‬ ‫سامان کەمال‬

‫لە ئێستادا پێویستە لەسەر ئاستى‬ ‫هەرێمى کوردستان باس لە مافى‬ ‫مرۆڤ بکرێت بەگشتى و کار بۆ بەدى‬ ‫هێنانى مافەکانى مرۆڤ بکرێت‪.‬‬ ‫هەندێک لە چاالکوانانى مافەکانى‬ ‫ئافرەتان بە جۆرێک بیر دەکەنەوە‬ ‫ڕاى خۆیان لەسەر ڕەگ��ەزى نێرینە‬ ‫ن��ش��ان دەدەن ک��ە ڕەگ����ەزى نێر‬ ‫ه��ەم��ووی ه��ۆک��ارى سەرەکییە لە‬ ‫ئەنجامدانى توندوتیژى بەرامبەر بە‬ ‫ئافرەتان و باس لەو هەموو ڕەگەزەى‬ ‫نێرە ناکەن کە تا بۆى بکرێت مافى‬ ‫ئافرەت وەک خ��ۆى دابین دەک��ەن‬ ‫و ه��ەروەه��ا زۆر لە ڕەگ��ەزى نێرى‬ ‫بەرگرى لە مافى ئافرەت دەک��ەن‬ ‫و ک��ار ب��ۆ بەهێز ب��وون��ى پێگەى‬ ‫ئافرەتا دەکەن لە کۆمەڵگا‪ ،‬ناکرێت‬

‫پێشیلکردنى مافەکانى ئافرەت‪.‬‬ ‫ل��ە ئێستادا یەکێتى پ��ی��اوان لە‬ ‫هەرێمى کوردستان هەیە کار دەکات‬ ‫بۆ مافەکانى پیاوان لەگەڵ ئەوەشدا‬ ‫ژمارەیکى زۆر لە ڕێکخراوەکانى‬ ‫ئافرەتان هەیە کار دەکەن بە ئافرەتان‬ ‫دەکرێت ئەم دوو الینە کارەکانیان‬ ‫بە هاوبەشى بکەن و ت��ەواو کەرى‬ ‫یەکترى بن لە پێناو مافى مرۆڤ‬ ‫نەک ڕەتکردنەوەى کارەکانى یەکترى‬ ‫ه����ەردووال شانبەشانى یەکتر لە‬ ‫هەرێمى کوردستان کار بۆ مافەکانى‬ ‫مرۆڤ بکەن تا لەو ڕێگەیەوە هەردوو‬ ‫ڕەگەزى مێ و نێر بگەن بە مافەکانى‬ ‫خۆیان‪.‬‬ ‫ناکرێت کار لەسەر ئەوە بکرێت کە‬ ‫کۆمەڵەیەک هەبێت و کار تەنها لە‬ ‫تەنها ڕەفتارى چەند پیاوێکى کەم وەربگیرێت وەک نمونە لە بەرامبەر سەر ڕەگەزێک بکات بۆ بەدیهێنانى‬

‫خواستەکانیان دواجار هەردوو ڕەگەز‬ ‫مرۆڤن و پێویستیان بە یەکترە بۆ‬ ‫تەواو کردنى یەکتر‪.‬‬ ‫کاتێک کۆمەڵگا بەختەوەر دەبێت‬ ‫کە هەموو مرۆڤەکان لە ئ��ەرک و‬ ‫مافەکانیان بگەن و هاوکارى یەکتر‬ ‫بن‪ ،‬دەکرێت لە ڕیگە جیاوازەکان‬ ‫ک��ار بکرێت بۆ هۆشیارکردنەوەى‬ ‫ت��اک��ەک��ان��ى ک��ۆم��ەڵ��گ ل��ەب��ەرام��ب��ەر‬ ‫پاراستنى مافەکانى مرۆڤ ڕەگەزێک‬ ‫نەبێتە ق��ورب��ان��ى ڕەگ��ەزێ��ک��ى تر‪،‬‬ ‫ئ��ەوەش ب��ەوە دەبێت کە سەرجەم‬ ‫ڕێکخراوەکانى کۆمەڵگاى مەدەنى و‬ ‫پ��ەروەردە و خوێندنى بااڵ و دادگا‬ ‫و مامۆستیانى ئاینى ڕۆڵبگێرن‬ ‫ل��ەب��ەرام��ب��ەر ه��ۆش��ی��ارک��ردن��ەوەى‬ ‫تاکەکانى کۆمەڵگا بۆ ئەوەى دوور‬ ‫بکەونەوە لە توندوتیژى دژ بەیەک‪.‬‬


‫وەرزش‬

‫سێشەممە | ‪ | 2013/01/15‬ژماره ‪ | 732‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫گواردیۆال بۆ مانچستەر سیتی‬

‫ڕازى کردنى ئەو ڕاهێنەرەدا بوون‬ ‫ب��ۆ ئ��ەرک��ى ڕاهێنەرایەتى ک��ردن ‪،‬‬ ‫بەاڵم دواتر گواردیۆال هەمووانى ڕەت‬ ‫کردەوەو ڕایگەیاند بۆماوەى وەرزێک‬ ‫№‬

‫شاڵکە دەگاتە خولى یانە پاڵەوانیەکانى ئەوروپا‬

‫پاڵەوانەکانى ئەوروپاى وەرزى داهاتوو‬ ‫‪ .‬هۆنتالر بۆ ماڵپەڕى فەرمى ڕۆیال‬ ‫بلوز وتی» ئێمە دەمانەوێت جارێکى‬ ‫تر سەرکەوین بۆ یانە پاڵەوانەکانى‬ ‫ئ��ەوروپ��ا ‪ ،‬ئێمە دەزان��ی��ن جیاوازى‬ ‫ئێمە لەگەڵ سێ خانەى پێشەوە زۆر‬ ‫نیە بۆیە تواناى گەڕانەوەمان هەیە‪،‬‬ ‫گەڕانەوەمان بۆ یانە پاڵەوانەکانى‬ ‫ئەوروپا لە وەرزى داهاتوو ئامانجى‬ ‫ئێمەیەو ئەو توانایەشمان هەیە»‪.‬‬ ‫ئەمەو شالکە ئێستا لە قۆناغى ‪16‬‬ ‫یانە پاڵەوانەکانى ئ��ەوروپ��ا یارى‬ ‫دەکات بڕیارە لە شوباتى داهاتوو‬ ‫هێرشبەرى هۆڵەندى کالس یان هۆنتالر خۆى دوپاتکردەوە بە یانەکەى کە بەرامبەر گەاڵتەسەراى تورکى یارى‬ ‫هێرشبەرى یانەى شالکە ‪ ،‬متمانەى سەردەکەوێت بۆ یارییەکانى یانە بکات ‪.‬‬ ‫براندیلی ‪:‬‬

‫بالۆتێلی یاریزانێکى بەتوانایە‬

‫و ئەنتۆنیۆ دى ناتالى باش دەزانم ‪،‬‬ ‫بەاڵم تەنیا بیر لەگەیشتن بەیاریەکانى‬ ‫کۆتایى جامى جیهانى ناکەمەوە بەڵکو‬ ‫دەمەوێت هەلێک بۆ یاریزانە الوەکان‬ ‫بڕەخسێنم ‪ ،‬ئەگەر کاسانۆ بەشدارى‬ ‫بکردایە لەیاریەکانى ئەم دوایە‬ ‫ئەوا هیچ هەلێک بۆیاریزان‬ ‫شەعراوى نەدەڕەخسا لە‬ ‫نێو یاریگا ‪.‬‬

‫دزیکۆ ‪:‬‬

‫دەمەوێت بگەڕێمەوە بۆ خولى ئەڵمانى‬ ‫ی��اری��زان��ى ه��ەڵ��ب��ژاردەى بۆسنەو‬ ‫یانەى مانچستەر سیتى ئینگلیزى‬ ‫لەلێدوانێکیدا ڕایگەیاند ئەگەرى‬ ‫ئ��ەوە هەیە بگەڕێمەوە بۆ خولى‬ ‫ئەڵمانى و لەیەکێک لەیانەکانى ئەو‬ ‫خولە درێ��ژە بەیارى کردنم بدەم‬ ‫‪ ،‬لەدرێژەى لێدوانەکەیدا یاریزانە‬ ‫بۆسنییەکە ڕایگەیاند خولى ئەڵمانى‬

‫تا ئێستا خولى ئیسپانی یەکالى نەبۆتەوە‬

‫یاریزانى هێڵى ناوڕاستى یانەى‬ ‫بەرشلۆنە «ئەندریاس ئینێستا» لە‬ ‫لێدوانێکى دا ئاشکراى کرد تا ئێستا‬ ‫نازناوى خولى اللیگاى ئیسپانیا یەکال‬ ‫نەبۆتەوە ‪ .‬ئەم لێدوانەى ئینێستا دواى‬ ‫ئەو سەرکەوتنەى یانەى بەرشلۆنە دێت‬ ‫لە یارى ڕاب��ردوو لەیاریگاى رۆزالێدا‬ ‫بەسەر یانەى مەلەگە بەدەستیان هێنا‬ ‫بەئەنجامى (‪ ،)1×3‬جیاوازى نێوان‬ ‫یانەى بەرشلۆنە و یانەکانى مەدریدیى‬ ‫پایتەختى ئیسپانیا بۆ زیاتر لە(‪)11‬‬ ‫خاڵ بەرز بویەوە ‪ .‬ئینێستا لەلێدوانێکى‬ ‫دا بۆکەناڵ بلسى ئیسپانى دەڵێت ‪:‬‬ ‫ژمارەکانى لە گێمى یەکەمى خولى‬ ‫اللیگا سەر سوڕهێنەرن و گەشبینن‬ ‫‪ ،‬گرنگ ئەوەیە ئەنجامێکى باشمان‬ ‫بەدەست هێنا و بەتەنیا پێشەنگى‬ ‫پشوو دەدات دوات���ر دەگ��ەڕێ��ت��ەوە یانەکانمان گرتووە لە نیوەى یەکەمى‬ ‫ئەرکى ڕاهێنەرایەتی ‪ ،‬بەپێى ڕاپۆڕتى خولى اللیگا ‪ ،‬ب��ەاڵم هەموو شتێک‬ ‫ڕۆژنامەکەش سیتیزنس گواردیۆالى‬ ‫ڕازى کردووە ‪.‬‬

‫هۆنتالر ‪:‬‬

‫لەماوەى ڕابردوو چەندین ڕەخنەى توند‬ ‫ڕووبەڕووى هێرشبەرى ڕەش ئەسمەرى‬ ‫ئیتاڵى ماریۆ بالۆتێلى کرایەوە بەتایبەت‬ ‫دواى ئەو شەڕەى لەنێوان هێرشبەرى‬ ‫مانچستەر سیتى و ڕاهێنەرى یانەکەى‬ ‫ڕۆب��ەرت��ۆ مانشینى ڕوی��دا لەیەکەى‬ ‫مەشقى یانە ئینگلیزیەکەدا ‪ ،‬بۆدواجار‬ ‫ڕاهێنەرى هەڵبژاردەى ئیتاڵیا بەرگرى‬ ‫لەسوپەر ماریۆ ئەستێرەى ئەستێرەى‬ ‫پێشووى ئینتەرمیالن کرد ‪ .‬چیزارى‬ ‫براندیلى لە لێدوانێکى دا دەڵێت ‪:‬‬ ‫بالۆتێلى لەگەڵ هەڵبژاردەى ئیتاڵیا‬ ‫بەردەوام هەڵس و کەوتى باش ئەنجام‬ ‫دەدات ماریۆ بەردەوام بیرلەوە دەکاتەوە‬ ‫چ��ۆن تواناکانى خ��ۆى بسەلمێنێت‬ ‫لە نێو یاریگا ‪ ،‬وە لە هەمان کاتدا‬ ‫لەسەر ڕاهێنەران پێویستە بزانن چۆن‬ ‫لەو یاریزانە تێدەگەن تاوەکو پەرە‬ ‫بەتواناکانى بدات چونکە ماریۆ خاوەن‬ ‫توانایەکى گەورەیە ‪ .‬براندیلى باس‬ ‫لە دوور خستنەوەى ئەنتۆنیۆ کاسانۆ‬ ‫دەک��ات لە پێکهاتەى هەڵبژاردەى‬ ‫ئیتاڵیا دواى کۆتایى هاتنى یاریەکانى‬ ‫جامى نەتەوەکانى ئەوروپاو دەڵێت ‪:‬‬ ‫لە ڕاستیدا من نرخى ئەنتۆنیۆ کاسانۆ‬

‫ئینێستا ‪:‬‬

‫یەکێکە لەخولە بەهێزەکانى جیهان‬ ‫من لەوێوە فێرى یارى کردن بووم‬ ‫و بەجیهان ناسێندرام هیواخوام‬ ‫بگەڕێمەوە خولى بۆندس لیگا‬ ‫‪ ،‬ج��ێ��گ��اى ئ��ام��اژەی��ە ی��اری��زان‬ ‫دزی��ک��ۆ ب��ەه��ۆى زۆر دانیشتنى‬ ‫لەسەر کورسى یەدەگ لەهەوڵى‬ ‫دۆزینەوەى یانەیەکى تردایە ‪.‬‬

‫کۆتایى نەهاتووە ‪ ،‬چاوەڕوان دەکەین‬ ‫تا مانگى مایۆى داهاتوو بزانین چى‬ ‫ڕوو دەدات ‪ ،‬هیوادارم زمانى ژمارەکان‬ ‫تا کۆتایى ئەم وەرزەى خولى اللیگا‬ ‫بەردەوام بێت ‪ .‬سەبارەت بەیارى نێوان‬ ‫بەرشلۆنە و مەلەگە لە جامى شاى‬ ‫ئیسپانیا ئینێستا دەڵێت ‪ :‬بڕواناکەم‬ ‫ئەنجامى ی��ارى ڕاب���ردوو کاریگەرى‬ ‫هەبێت لەسەر ورەى یانەى مەلەگە ‪،‬‬ ‫هەندێک شت ڕوداوى نامۆ ڕوودەدات‬ ‫‪ ،‬ه��ەوڵ دەدەی���ن لەیاریگاى کامپ‬ ‫نوو لەیارى چوون ئەنجامێکى باش‬ ‫بەدەست بهێنین بۆئەوەى دڵنیا بین‬ ‫لەگەیشتنمان بۆقۆناغى چوار گۆشەى‬ ‫زێرین ‪ .‬س��ەب��ارەت ب��ەرز بونەوەى‬ ‫ج��ی��اوازى نێوانیان لەگەڵ ه��ەردوو‬ ‫یانەکەى شارى مەدرید ئینێستا لە‬ ‫کۆتایى دا دەڵێت ‪ :‬جیاوازى خاڵەکان‬ ‫بۆئێمە زۆر گرنگن ‪ ،‬ب��ەاڵم کارێکى‬

‫ئاسان نیە بەردەوام بین لەسەر هەمان‬ ‫ئەو ئاستەدا و لەسەرجەم یاریەکان‬ ‫سەرکەوتن بەدەست بهێنین ‪ ،‬پێویستە‬ ‫لەسەرمان کاربکەین بۆ پارێزگارى‬ ‫کردن لەم جیاوازەیە ‪.‬‬

‫№‬

‫دواى باڵوبونەوەى ڕاپۆرتێک لەسەر‬ ‫ڕاه��ێ��ن��ەرى ب��ەت��وان��اى ئیسپانى و‬ ‫ڕاهێنەرى پێشووى یانەى بەرشەلۆنە‬ ‫کە ڕۆژن��ام��ەى زە سەنى ئینگلیزى‬ ‫ڕاپۆرتەکەى باڵوکردبۆوە لەو ڕاپۆرتەدا‬ ‫ه��ات��ووە ڕاه��ێ��ن��ەر پێپ گ��واردی��ۆال‬ ‫ل����ەوەرزى داه��ات��وودا دەگ��ەڕێ��ت��ەوە‬ ‫ئەرکى ڕاهێنەرایەتى کردن لەیەکێک‬ ‫یانەکانى خولى نایابى ئینگلیزی‬ ‫‪ ،‬ه��ەروەه��ا ڕۆژن��ام��ەک��ە ئاماژەشى‬ ‫بەوەکردووە بەڕێژەى لە ‪ %100‬پێپ‬ ‫گواردیۆال لەوەرزى داهاتوودا دەبێتە‬ ‫ڕاهێنەرى یانەى مانچستەر سیتى‬ ‫ئینگلیزى وە لەگەڵ دەستەى کارگێڕى‬ ‫ئەو یانەیەدا ڕێکەوتووە‪ ،‬ڕۆژنامەکە‬ ‫هەمووانى دڵنیا کردۆتەوە بەپێیەى‬ ‫ئەو سەرچاوەیەى دەستى کەوتووە‬ ‫گواردیۆال دەچێتە سیتیزنس لەوەرزى‬ ‫داهاتوودا ‪ ،‬جێگاى ئاماژەیە گواردیۆال‬ ‫دواى وازهێنانى لەیانەى بەرشەلۆنە‬ ‫زۆرێ��ک لەیانە گ��ەورەک��ان لەهەوڵى‬

‫‪7‬‬

‫تۆتنهام داواى ‪ 67‬ملیۆن یۆرۆ ئەکات بۆ‬ ‫دەستبەردار بوون لە تواناکانى گاریس بێل‬

‫یانەى تۆتنهام هۆتسبێرى چوارەمى‬ ‫ڕیزبەندى خولى پریمەرلیگى ئینگلیزى‬ ‫نرخى یاریزانى هەڵبژاردەى وێڵز و‬ ‫ئەستێرەى یانەکەى «گاریس بێل»ى‬ ‫ب��ەرزک��ردەوە بۆ (‪)67‬م��ل��ی��ۆن یۆرۆ‬ ‫‪ .‬ل��ەم ب��ارەوەی��ە ڕۆژن��ام��ەى سەنداى‬ ‫ئیکسبرێسى ئینگلیزى باڵوى کردۆتەوە‬ ‫تۆتنهام هەوڵ دەدات زۆرترین سوود لە‬ ‫بۆندى یاریزانەکانى بکات نرخەکانیان‬ ‫بەرز بکاتەوە بەتایبەت نرخى یاریزان‬ ‫گاریس بێل ‪ ،‬لەماوەى ڕابردوو ڕاپۆرتە‬ ‫ڕۆژنامەکان ئاشکرایان کرد تۆتنهام‬ ‫ئامادە نیە بەکەتر لە (‪)35‬ملیۆن‬ ‫ج��ون��ەى ئیستەرلینى دەس��ت‬ ‫بەردارى بێل بێت یانەى ڕیاڵ‬ ‫مەدرید هەوڵ دەدات تواناکانى‬ ‫ی��اری��زان��ى وێ��ڵ��زى ب��ەدەس��ت‬ ‫بهێنێت ‪ ،‬ج���ۆزێ مۆرینۆ‬ ‫هەوڵ دەدات ئەم یاریزانە‬ ‫پەلکێشى یانەکەى‬ ‫بکات و سوود لەو‬

‫پەیوەندیەى نێوان هەردوویانە ببینێت‬ ‫‪ ،‬کاتێک یانەى شاهانە توانى لۆکار‬ ‫مۆدریچ پەلکێشى سەنتیاگۆ برنابیۆ‬ ‫بکات ‪ .‬هەمان سەرچاوە ئەوەشى ئاشکرا‬ ‫ک��ردووە یانەى ڕیاڵ مەدرید بەباشى‬ ‫دەزانێت گفت و گۆکانى لەگەڵ تۆتنهام‬ ‫لە هاوینى داهاتوو دەس��ت پێبکات‬ ‫بۆبەدەست هێنانى تواناکانى یاریزان‬ ‫گاریس بێل ‪ .‬بەرشلۆنە پێشەنگى‬ ‫خولى اللیگا لە ماوەى ڕابردوو هەوڵى‬ ‫دا گاریس بێل پەلکێشى‬ ‫ی��ان��ەک��ەى ب��ک��ات ‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم سەرکەتوو‬ ‫ن��ەب��وو ب��ەه��ۆى‬

‫زۆرى نرخەکەى و بەر پرسانى یانەى‬ ‫بلوگرانە پێیان وایە بێل شایەنى زیاتر‬ ‫لە (‪)25‬ملیۆن یۆرۆ نیە ‪ .‬یاریزانى‬ ‫وێ��ڵ��زى ب��ۆن��دەک��ەى ل��ەگ��ەڵ تۆتنهام‬ ‫نوێکردەوە لە هاوینى ڕابردوو بۆماوەى‬ ‫چوار ساڵى تر ‪ ،‬بەموچەیەکى هەفتانە‬ ‫بەبرى (‪)75‬هەزار جونەى ئیستەرلینى‬ ‫‪ .‬یانەى تۆتنهام لە پلەى چوارەمى‬ ‫خولى پریمەرلیگ دێت بەکۆکردنەوەى‬ ‫(‪)40‬خ��اڵ و هەوڵ دەدات پارێزگارى‬

‫لەو پلەیەى‬ ‫ب���ک���ات و ل��ە‬ ‫وەرزى داه���ات���وو‬ ‫بەشدارى بکات لە خولى‬ ‫یانە پالەوانى ئەوروپا ‪.‬‬

‫ڤالکاو ئارەزوو‬ ‫دەکات ڕوو لە یانەى‬ ‫پاریس سان جێرمان‬ ‫بکات‬ ‫ی���اری���زان���ى‬ ‫ئ��ەم��ری��ک��اى‬ ‫الت�����ی�����ن و‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردەى‬ ‫ک��ۆڵ��ۆم��ب��ی��ا‬ ‫و ی����ان����ەى‬ ‫ئ��ەت��ل��ەت��ی��ک��ۆ‬ ‫م������ەدری������دى‬ ‫ئ��ی��س��پ��ان��ى لە‬ ‫ل��ێ��دوان��ێ��ک��ی��دا‬ ‫ڕای��گ��ەی��ان��د دوور‬ ‫ن��ی��ی��ە ی��ان��ەک��ەم‬ ‫ج��ێ��ب��ه��ێ��ڵ��م و ڕوو‬ ‫بکەمە فەڕەنسا لەوێ‬ ‫درێ��ژە ب��ەی��ارى کردنم‬ ‫ب��دەم ‪ ،‬فاڵکاو بۆ وێب‬ ‫سایتى تیلیفیۆتى ئیسپانى‬

‫ڕایگەیاندووە بۆندى زۆرێ��ک‬ ‫لەیانە گ��ەورەک��ان��م بەدەست‬ ‫گەیشتووە یەکێک لەو بۆندانە‬ ‫بۆندێکى یانەیەکى فەڕەنسییە‬ ‫ئ��ەوی��ش ی��ان��ەى پ��اری��س سان‬ ‫جێرمانە ‪ ،‬دوور نییە ئەم‬ ‫یانەیەم جێبهێڵم و ڕووبکەمە‬ ‫پاریس لەوێوە درێ��ژە بەیارى‬ ‫کردنم بدەم ‪ ،‬جێگاى ئاماژەیە‬ ‫فاڵکاو لەالیەن ڕی��اڵ مەدرید‬ ‫و بەرشەلۆنەوە داواک��راوە لە‬ ‫ئینگلتەراش چێڵسى کێبڕکێ‬ ‫ئەکات بۆ ب��ەدەس��ت هێنانى‬ ‫ئ��ەو ی��اری��زان��ە‪ ،‬ب��ەاڵم فاڵکاو‬ ‫ڕایگەیاندووە خولى فەڕەنسى‬ ‫گونجاوە بۆى ڕەنگە لەداهاتوودا‬ ‫لەفەڕەنسا نیشتەجێ ببێت‪.‬‬


‫№ خاوەنی ئیمتیاز‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫№ سەرنووسەر‬

‫№ جێگری سەرنووسەر‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫№ دیزاین‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫گەشتێک بە ژیانی بێکەسی شاعیردا‬ ‫ئا‪ :‬ژاڵە محەمەد‬

‫№‬

‫شاعیرى ناودارى کورد «بێکەس»‬ ‫ناوى «فایق کوڕى «عەبدوڵاڵ‌بەگ»ى‬ ‫ک����وڕى «ک���اک���ەح���ەم���ە»ى ک���وڕى‬ ‫«ئەلیاسەقۆجە»یە‪ .‬لە سالی ‌‪١٩٠٥‬دا‬ ‫لە گوندى سیتەک هاتووەتە ژیانەوە‪.‬‬ ‫ساڵى یەکەم و دووهەمى تەمەنى لە‬ ‫سیتەک بەسەربردووە و پاشان ماڵیان‬ ‫هاتووەتەوە سلێمانى‪ .‬هەر بەمناڵى‬ ‫باوکى لە حوجرەى فەقێ خستوویەتیە‬ ‫بەر خوێندن‪ .‬لە ساڵى‌‪ ١٩١١‬دا باوکى‬ ‫بەئیشى میرى نێرراوە بۆ خانەقین و‬ ‫لەوێوە بۆ بەغدا‪ .‬لە بەغداوە ئەنێرێت‬ ‫بەدواى ماڵ‌و مناڵەکەى دا و ئەیانباتە‬ ‫ئەوێ‪ .‬پاش ساڵێک خۆى چووە بۆ‬ ‫تورکیاو ئەوانى لە بەغدا بەجێهێشتووە‪.‬‬ ‫ئیتر فایق باوکى نەدیوەتەوە‪ .‬هەر لەو‬ ‫ماوەیەدا حەمەسەعیدى برا گەورەى لە‬ ‫ئاوى دیجلەدا ئەخنکێ و دواب��ەدواى‬ ‫ئەو دایکیشى کۆچیدوایى دەک��ات و‬ ‫فایق ئەکەوێتە الى خاڵی‪ .‬ئەویش‬ ‫پاش چەند مانگێک ئەمرێ ‌و فایق‬ ‫‌و تاهیرى ب��را ‌بچووکى بەبێکەسى‬ ‫ئەمێننەوە‪ .‬ئەو ساتەى شەڕى یەکەمى‬ ‫جیهان هەڵدەگیرسێت‪ ،‬ڕێى هاتوچۆى‬ ‫نێوان بەغدا و سلێمانى دەگیرێت‪.‬‬

‫«ح��اج��ى ئەمینى ک��اک��ەح��ەم��ە»ى بخوێنێ‪ ،‬ئەچێتە بەغداو ساڵى ‪١٩٢٤‬‬ ‫مامى لە سلێمانییەوە ئەنێرێتە الى ‪ ١٩٢٥ -‬لە»دار العلوم» بەسەرئەبا‪.‬‬ ‫«حاجى عەلى ئاغا»‪ ،‬کە لەبەغدا لەوێش لەبەردەم بژێوى ساڵى ‪١٩٢٦‬‬ ‫ب���ووە‪ ،‬ک��ە چ��اودێ��رى ف��ای��ق‌و‬ ‫براکەى بکات و هەر میراتێکیان‬ ‫ل��ە ب��اوک��ی��ان��ەوە ب��ۆ مابێتەوە‬ ‫ب��ۆی��ان خ��ەرج��ب��ک��ات‪ .‬ئ��ەوی��ش‬ ‫ئەیانداتە دەستى «حەبەخان»‬ ‫ناوێک‪ ،‬کە خێزانى ئەفسەرێکى‬ ‫خەڵکى سلێمانى بووەو لەبەغدا‬ ‫دان��ی��ش��ت��ووە‪ .‬ح��ەب��ە خانیش‬ ‫ئەیانخاتە ژێ��ر باڵى بەزەییى‬ ‫خ��ۆى ‌و وردە وردە پێیشیان‬ ‫ئەخوێنێ‪ .‬دوو سێ ‌ساڵێک بەم‬ ‫ج��ۆرە ژی��ان ب��ەس��ەردەب��ەن‪ .‬لە‬ ‫‌‪١٩١٨‬دا حەبەخان ئەیانباتەوە‬ ‫ب��ۆ سلێمانى ب��ۆ الى «حاجى‬ ‫ئ��ەم��ی��ن»ى م��ام��ی��ان‪ .‬ف��ای��ق لە‬ ‫سلێمانى ئەخرێتە قوتابخانەو‬ ‫لە پۆلى سێهەم وەرئەگیرێ و‬ ‫تا ساڵى ‪ ١٩٢٣‬لەسەر خوێندن‬ ‫ب��ەردەوام دەبێت‪ .‬هەموو ساڵێ‬ ‫بەیەکەم دەرئەچێ‪.‬‬ ‫لەو ساڵەدا لەسەر ئ��ارەزووى مامى ‪ ١٩٢٧ -‬ئەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی‪.‬‬ ‫ئەچێتە قوتابخانەى «علمیە» لە لەوکاتەدا سلێمانى تەنها پۆلى یەکەمى‬ ‫کەرکوک بەاڵم بۆى ڕێناکەوێ لەوێ ناوەندیى تیا بووە‪ ،‬ناچار ئەچێتە ئەو‬

‫«مەهتاب» یەکەم کلیپى باڵودەکاتەوە‬ ‫بەڕێوبەرایەتى رۆشنبیرى مندااڵن‬ ‫ل��ە هەولێر ل��ەگ��ەڵ دەستپێکى‬ ‫ساڵى ن��وێ��دا‪ ،‬یەکەم بەرهەمى‬ ‫کلیپى گۆرانى کچە بەهرەمەند‬ ‫م��ەه��ت��اب ب������راوەى ی��ەک��ەم��ى‬ ‫بەرنامەى من جیاوازم لە توێى‬ ‫سیدیەکدا باڵو دەکاتەوە‌‪ .‬گۆرانى‬ ‫«هەورامانەکەم» لە تێکستى شاعیر‬ ‫«کاکەىى زادە» یە و ئاوازەکەى‬ ‫(ماجید باوەمیر) دایناوە و کارى‬ ‫میکس و دابەشکردنى مۆزیک لە‬

‫الیەن (شێرکۆ کمال) ئەنجامدراوە‬ ‫و لە دەرهێنانى (مەهدى رەزا)‬ ‫یە‪ .‬کارى وێنەگرتنى کلیپەکە لە‬ ‫ناوچەى هەورامان تۆمارکراوە و‬ ‫بڕیارە لە چەند رۆژى داهاتوودا‬ ‫ئەو بەرهەمە لە رێگەى کەناڵەکانى‬ ‫راگ��ەی��ان��دن��ەوە ب�ڵاو بکرێتەوە‪.‬‬ ‫بەهرەمەند مەهتاب تەمەنى (‪15‬‬ ‫س��اڵ)ە ئەم بەرهەمەى یەکەم‬ ‫ب��ەره��ەم��ى گ��ۆران��ی��ە‪ ،‬ک��ە ب�ڵاو‬ ‫بکرێـتەوە‪.‬‬

‫میوانى بنەماڵەى فەرمانڕەواى قەتەرە‬ ‫س����ەرەڕاى خ��راپ��ى کەشوهەوا‪،‬‬ ‫خانمە گۆرانیبێژى ش��ۆخ و‬ ‫شەنگى لوبنانى میریام فارس‬ ‫بەرەو دەوحەى یاتەختى قەتەر‬ ‫بەڕێکەوت بەمەبەستى سازدانى‬ ‫ئاهەنگێک ب��ۆ بنەماڵەى‬ ‫فەرمانڕەواى ئەو واڵتە‪.‬‬

‫خانمە ئەکتەرى تونسی «درە» لە فیلمێکى نوێدا ڕۆڵ دەگێڕێت‬

‫بەپێى هەواڵێکى م��اڵ��پ��ەڕى (ی��وم‬ ‫السابع)‪( ،‬دورە)ى ئەکتەر سەرقاڵى‬ ‫ڕۆڵبینینە لە فیلمیێکى نوێدا بە ناوى‬ ‫(ف���ارس اح�ل�ام)‪ ،‬ک��ە م���اوەى چەند‬ ‫رۆژێکە دەست بە کارى وێنە گرتنى‬ ‫کراوە‪ .‬لە فیلمەکەدا (دورە) ى ئەکتەر‬ ‫ڕۆڵى کچێکى هەژار دەبینێت بەناوى‬ ‫(ئەحالم) کە پەیوەندى خۆشەویستی‬ ‫لەگەڵ کوڕێک دا بەناوى (ف��ارس)‬ ‫ەوە دەبەستێت‪ .‬ف��ارس گۆرانینێژو‬ ‫ئ��ەک��ت��ەرى میسرى (ه��ان��ى ع��ادل)‬

‫پۆلە‪.‬‬ ‫ل��ە س��اڵ��ی ‪ 1928‬ب��ی��ک��ەس ئەبێ‬ ‫بەمامۆستاى «زانستی» و لە ‌‪١٩٢٩‬دا‬ ‫ئەبیستێ باوکى لە مەرعەش لە‬ ‫تورکیا مردووە‪ .‬لە ساڵى ‪١٩٣٠‬دا‬ ‫بەهەر دەردى ‌س��ەری��ەک بووە‬ ‫ب���ەدواى میراتى باوکیا ئەچێ‬ ‫ب��ۆ تورکیا‪ ،‬ه��ەر ل��ەو ساڵەدا‬ ‫بەنائومێدى ئەگەڕێتەوە‪ .‬هەر لەو‬ ‫ساڵەدا بوو ڕاپەڕینەکەى شەشى‬ ‫ئەیلوول ل��ە دژى هەڵبژاردنە‬ ‫ساختەکەى دەزگاى پادشایەتى‬ ‫ڕووی����دا‪ .‬بێکەس یەکێک بوو‬ ‫ل���ەو ن��ی��ش��ت��م��ان��پ��ەروەران��ەى‬ ‫س��ەرک��ردەى ئ��ەو ڕاپەڕینەیان‬ ‫ک��ردو تێیدا برینداریش ب��وو‪.‬‬ ‫لەئەنجامى ئەو ڕۆڵ��ەدا ئەیگرن‬ ‫‌و ئەیخەنەبەندیخانەوە‪ .‬هەر‬ ‫ل��ەس��ەر ئ���ەم ب��ەش��دارب��وون‌و‬ ‫سەرکردەیییەى لەسەر کاریش‬ ‫الیئەبەن‪ .‬هۆنراوە بەناوبانگەکەى‬ ‫«ئەى وەتەن مەفتوونى تۆم‪»...‬ى‬ ‫لەناو بەندینخانەدا نووسیوە‪ .‬لە‬ ‫‌‪١٩٣٣‬دا میرى وەری‌ئەگرێ بەمامۆستاو‬ ‫ئەینێرێتە مۆرتکەى بازیان ‌و پاشان‬ ‫ئەینێرێتە تەوێڵە‪ .‬لە هاوینى ‪١٩٣٥‬دا‬

‫لەگەڵ کۆمەڵە مامۆستایەک‪ ،‬لەوانەش‬ ‫یەکێکیان مامۆستا گۆران‪-‬ى شاعیرى‬ ‫بەناوبانگ بووە‪ ،‬بەشدارى لەکۆرسێک‬ ‫دا کردووە لە بەغدا کە بۆ مامۆستایان‬ ‫ئامادەکراوە‪ .‬بێکەس لەو سەردەمەدا‬ ‫مامۆستاى قوتابخانەى سەرەتایى‬ ‫ب��ازی��ان ب���ووە‪ .‬پ��اش��ان ئەیکەنەوە‬ ‫بەمامۆستاى قوتابخانەکانى میرى ‌و‬ ‫تا دوایى ساڵى ‪١٩٤٨‬دا لە قەرەداغ‬ ‫‌و سلێمانى ‌و س��ورداش و هەڵەبجە‬ ‫مامۆستا ئەبێ‪ ،‬هەر لەو ساڵەدا کۆچی‬ ‫دوایی دەکات‪.‬‬ ‫جێگەی باسە بێکەس جگە لە زمانى‬ ‫کوردی‪ ،‬عەرەبى و فارسى و تاڕادەیەک‬ ‫ئینگلیزیشى زانیوە‪ .‬بەتایبەتى لە‬ ‫عەرەبى دا دەستێکى بااڵى هەبووە‪.‬‬ ‫هۆنراوەیەکى زۆرى عەرەبى لەبەربووە‪.‬‬ ‫بێکەس دووژنى هێناوە‪ ،‬یەکەمیان لە‬ ‫ساڵى ‪١٩٣٥‬دا‪ ،‬ب��ەاڵم ‌پاش ساڵێک‬ ‫بە نەخۆشی کۆچیدوایى ک��ردووەو‬ ‫مردنەکەى کارێکى زۆرى کردۆتە‬ ‫سەر دەروونى بێکەس ‌و وایلێکردووە‬ ‫ماوەیەک گۆشەگیر ببێت‪ .‬لەم ژنەى‬ ‫کچێک و لەژنى دووهەمى دوو کچ ‌و‬ ‫کوڕێکى هەیە‪ .‬کوڕەکەى مامۆستا‬ ‫(شێرکۆ بێکەس) ـە‪.‬‬

‫ڕۆڵ��ەک��ەى بەرجەستە دەک��ات‪ ،‬جگە‬ ‫لەو دوو ئەکتەرەش‪(.‬ئەحمەد سفوت)‬ ‫و (م��ى سلیم) ی��ش ڕۆڵدەگێڕێت‪.‬‬ ‫فیلمى (فارس احالم) لە دەرهێنانى‬ ‫(عتیە امین) ەو چیرۆکى فیلمەکەش‬ ‫لەالیەن(دکتۆر محەمەد رەفعەت) ەوە‬ ‫نوسراوە‪( .‬دورە) ى ئەکتەر لە الیەن‬ ‫(ئەکادیمیاى زانست و تەکنەلۆژیا)ەوە‬ ‫لە شارى ئەسکەندەریەى مصر خەاڵتى‬ ‫باشترین خانمە ئەکتەرى ساڵى ‪2012‬ى‬ ‫پێبەخشرا‪.‬‬

‫میریام لە پەیجى تایبەتى خ��ۆى لە‬ ‫تۆڕى کۆمەاڵیەتى تویتەر نووسیویەتى‬ ‫«بەیاوەرى بەڕێوەبەرى کارەکانم و تیمى‬ ‫موزیک بە سەالمەتى گەیشتمە دەوحەى‬ ‫پایتەختى قەتەر بۆ سازدانى ئاهەنگێک‬ ‫بۆ بنەماڵەى فەرمانڕەواى ئەو واڵتە»‪.‬‬ ‫واش بڕیارە دواى کۆتاییهاتنى ئاهەنگەکە‬ ‫میریام بگەڕێتەوە لوبنان و لە زانکۆى‬ ‫ئەمریکى لە بەیروتى پایتەخت باسێک‬ ‫پێشکەش بکات سەبارەت بە پێگەى‬ ‫گوگ ‌ڵ و تیایدا باس لە تایبەتمەندییە‬ ‫پێشکەوتووەکانى ئەو پێگەیە بکات‪،‬‬ ‫بەوپێیەى ناوبراو باڵیۆزى گوگڵە‬ ‫ل��ە ن��اوچ��ەى خ��ۆره��ەاڵت��ى‬ ‫ن��اوەڕاس��ت و باکوورى‬ ‫ئەفریقا‪.‬‬

‫بۆ رۆژى خۆشەویستى یەک‬ ‫ملیار ئافرەت کۆدەبنەوە‬ ‫چ���واردەى شوباتى هەموو ساڵێک‬ ‫رۆژى خۆشەویستییە ل��ەو رۆژەدا‬ ‫کۆمەڵى چاالکى ئەنجام دەدرێت بۆ‬ ‫ئەمساڵ نیاز وایە لە ‪ 14‬ى شوبات‬ ‫رۆژى خۆشەویستى یەک ملیار ژن‬ ‫گردبونەیەک بەناوى کەمپینى ‪1‬‬ ‫ملیار سەرهەڵدان ساز بکرێت‪ .‬ئەم‬ ‫کارە لەالیەن رێکخراوى ئافرەتان لەژێر‬ ‫ناوى «‪ »billion rising 1‬واتە‬ ‫یەک ملیار سەرهەڵدان ئەنجام دەدرێت‬ ‫بەمەبەستى سەرنج راکێشان و‬ ‫ناڕەزایى دەربڕین لە سەر توندوتیژى‬ ‫و دەس��ت��درێ��ژى و خەتەنەکردن و‬ ‫کۆیلەیى سێکسى ژن��ان لە ‪ 14‬ى‬ ‫شوباتى ‪ 2013‬رۆژى خۆشەویستى‬ ‫جیهان بە سەماکردنیان کە ئەمەش‬ ‫بە شۆرشێک بە ناو دەکرێت‪.‬‬

‫«دارین» سوید دەگریێنێت‬ ‫ه��ون��ەرم��ەن��دى الوى ک���ورد داری���ن‬ ‫زانیار‪ ،‬وەک یەکێک لە کەسایەتییە‬ ‫ن���اس���راوەک���ان���ى س���وی���د‪ ،‬م��ی��وان��ى‬ ‫پڕۆگرامەکى تەلەفزیۆنى سوید بوو‪،‬‬ ‫لەسەر رابردووى خۆى و خانەوادەکەى‬ ‫قسەیکرد‪ .‬بەاڵم لەکاتى گێڕانەوەى‬ ‫بەسەرهاتەکان و ئەوەى کە لە سەردەمى‬ ‫رژێمى سەدامدا چى بەسەر خۆى و‬ ‫خانەوادەکەى هاتووە‪ ،‬هەروەها دواى‬ ‫باسکردنى رەوشى خراپى کوردستان‬ ‫بەهۆى جەنگەکانى عێراقەوە لە ناوخۆ‬ ‫و دەرەوەدا‪ ،‬لەو کاتە دارین دەستیکرد‬ ‫بە گریان بەو هۆیەوە پڕۆگرامەکەى‬ ‫بەجێهێشت دەرچ��وو لە بەرنامەکە‪.‬‬ ‫هەر بۆیە بینینى ئەو دیمەنانە واى‬ ‫ل��ە ب��ەش��دارب��ووان ک��رد ک��ە خۆیان‬ ‫پێڕانەگیرێ و بۆ کوردو دارین بگریێن‪.‬‬

‫بۆ رۆژى دواتر ئەو گریانانەى دارین‬ ‫ببوونە مانشێتى سەرەکیى بەشێک‬ ‫لە رۆژنامەکانى سوید‪ .‬جێى ئاماژە‬ ‫بۆ کردنە‪ ،‬داری��ن زانیار کوردێکى‬ ‫تاراوگەنشینەو خەڵکى دەوروب��ەرى‬ ‫هەڵەبجەیە وئێستا دانیشتووى سویدە‪.‬‬ ‫ئ��ەو دواى ئ���ەوەى ل��ە فێستیڤالى‬ ‫یۆرۆڤیژن لە ساڵى ‪ 2008‬بە باشترین‬ ‫گۆرانیبیژى ئەوڕوپا دەستنیشانکرا‪،‬‬ ‫ب��ووە کەسایەتیى س��اڵ لە سوید‪.‬‬ ‫ئێستاش وەکو یەکێک لە کەسایەتییە‬ ‫گرنگەکانى ئەو واڵتە سەیرى دەکرێت‪.‬‬ ‫دارین خاوەنى چەندین گۆرانییە‪ ،‬بە‬ ‫زمانەکانى سویدى و ئینگلیزی‪.‬‬ ‫بەرنامەى ‪Så mycket batter‬‬ ‫«وات���ە زۆر ب��ە ب��اش��ت��ر‪ -‬رووداو»‬ ‫یەکێک لە پڕبینەرترین پرۆگرامە‬ ‫تەلەڤزیۆنییەکانى سویدە و‬ ‫ش��ەوان��ە ل��ە کەناڵى چ��وارى‬ ‫س��وێ��دەوە پەخش دەکرێت‪.‬‬ ‫کەسایەتییە‬ ‫میوانانیشى‬ ‫ه��ون��ەری��ی��ە ن��اس��راوەک��ان��ى‬ ‫سویدن‪.‬‬

‫نامەیەک بۆ بەڕێوەبەرى‬ ‫فەیسبووک بە ‪ 100‬دۆالرە‬ ‫ئەگەر حەز دەکەیت گفتوگۆ لەگەڵ‬ ‫مارک زوکر بیرگ‪ ،‬بەڕێوەبەرى تۆڕى‬ ‫کۆمەاڵیەتى فەیسبووک بکەیت‪ ،‬دەتوانى‬ ‫نامەیەک بنێرى بۆ پەیجى تایبەتى‬ ‫خۆى لە فەیسبووکدا‪ ،‬بەاڵم پێویستە‬ ‫‪ 100‬دۆالر بدەى‪ .‬کۆمپانیاى فەیسبووک‬ ‫ل��ە مانگى ‪12‬ى ساڵى راب����ردووەوە‬ ‫لەبەرامبەر دانى بڕێک پارەى دیارى‬ ‫ک���راودا‪ ،‬دەرف��ەت��ى رەخ��س��ان��دووە بۆ‬ ‫بەکارهێنەرانى تاوەکو بتوانن نامە بنێرن‬ ‫بۆ ئەو کەسانەى کە ناتوانن دەستیان‬ ‫پ��ێ ب��گ��ەن‪ .‬ل��ەو چوارچێوەیەشدا‬ ‫کۆمپانیاى (ماشابل)ى تایبەت بە‬ ‫تۆڕە کۆمەاڵیەتییەکان گفتوگۆ دەکات‬ ‫بە مەبەستى پەرەپێدانى پەیوەندییە‬ ‫کۆمەاڵیەتییەکان لەگەڵ بەڕێوەبەرى‬ ‫گشتى و هەندێک لە بەڕێوەبەرانى‬ ‫دیکەى کۆمپانیاى فەیسبووک‪.‬‬

‫بڕیار جەالل‬

‫تیرۆرکردنى سێ‬ ‫چاالکوانى سیاسى کورد‬ ‫نابێت دیالۆگى ئیمرالى‬ ‫بوه‌ستێنێت‬ ‫له‌ماوه‌ى چه‌ند ساڵى رابردووداو به‌تایبه‌ت‬ ‫ل��ه‌دواى ساڵى ‪ 2005‬ه‌و‌ه له‌گه‌ڵ هه‌ر‬ ‫هه‌نگاوێک به‌ره‌و چاره‌سه‌رکردنى پرسى‬ ‫ک��ورد ل ‌ه تورکیا‪ ،‬خێرا کێشه‌یه‌ک ل ‌ه‬ ‫ته‌وقیت ‌ه گرنگه‌کاندا خۆى قوت کردۆته‌و‌ه‬ ‫ب ‌ه ئامانجى وه‌ستاندنى هه‌ر هه‌وڵێک تا‬ ‫راست ‌ه رێگه‌ى چاره‌سه‌رى پرسى کورد‬ ‫به‌شێوه‌ى ئاشتیان ‌ه بشێوێنێت‪.‬‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ ده‌ستپێکردنى س��اڵ��ى نوێدا‬ ‫گفتوگۆکانى ن��ێ��وان ده‌زگ���اى میت و‬ ‫ئۆجه‌الن له‌باره‌ى چاره‌سه‌رى پرسى کورد‬ ‫و رێگه‌دان ب ‌ه چوونى دوو په‌رله‌مانتارى‬ ‫کوردى تورکیا بۆ ئیمرالى و ئه‌نجامدانى‬ ‫دیدار له‌گه‌ڵ ئۆجه‌الن هه‌نگاوى دڵخۆشکه‌ر‬ ‫بوون بۆ سه‌رله‌نوێ ده‌ستپێکردنه‌وه‌ى‬ ‫رێگه‌ى ئاشتى ل ‌ه چ��اره‌س �ه‌رى دۆزى‬ ‫کورد ل ‌ه تورکیا‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌و ته‌وقیت ‌ه سێ‬ ‫چاالکوانى سیاسى کورد ل ‌ه پایته‌ختى‬ ‫فه‌ره‌نسا ک ‌ه یه‌کێکیان ئه‌ندامى ده‌سته‌ى‬ ‫دامه‌زرێنه‌رى په‌که‌ک ‌ه بوو تیرۆرکران‪ ،‬بێ‬ ‫گومان بۆ سه‌رله‌نوێ دروستکردنه‌وه‌ى‬ ‫ته‌گه‌ر‌ه له‌به‌رده‌م گفتوگۆکان‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌رچى دواى کرده‌وه‌ک ‌ه راسته‌وخۆ‬ ‫ئه‌ردۆگان هۆکارى تاوانه‌که‌ى گه‌رانده‌وه‌‬ ‫ب��ۆ کێش ‌ه ناوخۆییه‌کانى په‌که‌که‌و‬ ‫ئه‌وه‌ش به‌وه‌ى ک ‌ه گوای ‌ه باڵى چه‌کدار‌ه‬ ‫ت��ون��دره‌وه‌ک��ان��ى پ�ه‌ک�ه‌ک� ‌ه نایانه‌وێت‬ ‫کێشه‌ک ‌ه له‌ڕێگه‌ى دیالۆگه‌و‌ه چاره‌سه‌ر‬ ‫ب��ک �ه‌ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم ه��ه‌ر زوو ه�ه‌ن��دێ��ک ل ‌ه‬ ‫سه‌رکرد‌ه بااڵکانى تورکیا داوای��ان کرد‬ ‫که‌س تۆمه‌تبار نه‌کرێت تا ئه‌و کاته‌ى‬ ‫ئه‌نجامى لێکۆڵینه‌وه‌کان کۆتاییان دێت‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند هه‌ندێک راگه‌یاندنى تورکى باڵى‬ ‫چه‌کداریی «باهۆز ئ��ه‌رداڵ» یان لەناو‬ ‫په‌که‌که‌یان تۆمه‌تبار کرد ب ‌ه ئه‌نجامدانى‬ ‫ئه‌و کرده‌وه‌ی ‌ه به‌بیانووى ئه‌وه‌ى گوای ‌ه‬ ‫ناوبراو له‌گه‌ڵ دانووستان نییه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫بێ گومان ئه‌گه‌ر ئه‌رداڵ ئه‌و‌ه خواستى‬ ‫بوای ‌ه له‌ڕێگه‌ى هێرشێکى سه‌ربازى بۆ‬ ‫سه‌ر بازگ ‌ه و ئه‌نجامدانى ته‌قینه‌وه‌یه‌ک‬ ‫ل ‌ه شوێن ‌ه حه‌ساسه‌کانى تورکیا کۆتایى‬ ‫ب ‌ه دانووسان ده‌هێنا نه‌ک بێت ئه‌ندامێکى‬ ‫چ��االک��ى په‌که‌ک ‌ه بکوژێت‪ ،‬له‌الیه‌کى‬ ‫تره‌و‌ه به‌زوویى و دواى کرده‌وه‌ک ‌ه سایتى‬ ‫ویکیلیکس ب ‌ه پشت به‌ستن ب ‌ه چه‌ند‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ک باڵویکرده‌و‌ه ک ‌ه ده‌زگاکانى‬ ‫هه‌واڵگرى ئه‌مریکا و تورکیا ل ‌ه ساڵى ‪2007‬‬ ‫ه‌و‌ه پالنى کوشتنى «ساکین ‌ه جانسز»یان‬ ‫داناوه‌و به‌پێى به‌ڵگه‌نامه‌ک ‌ه گوای ‌ه ئه‌مریکا‬ ‫و تورکیا زانیویان ‌ه ک ‌ه ناوبراو به‌هێزترین‬ ‫کۆکه‌ره‌وه‌ى کۆمه‌ک و کڕینى چه‌ک ‌ه بۆ‬ ‫په‌که‌ک ‌ه ل ‌ه ئه‌وروپاو ئامانجیان بوو‌ه ک ‌ه‬ ‫له‌ڕێگه‌ى کوشتنیه‌و‌ه گواستنه‌وه‌ى چه‌ک و‬ ‫کۆمه‌کى ئابوورى بۆ په‌که‌ک ‌ه په‌ک بخه‌ن‪،‬‬ ‫له‌الیه‌کى تریشه‌و‌ه چه‌ند ده‌زگایه‌کى‬ ‫راگه‌یاندنى تورکى‪ ،‬ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌کانى‬ ‫ئیسرائیلیان تۆمه‌تبار کرد ب ‌ه ده‌ست‬ ‫هه‌بوون له‌و کرده‌وه‌یه‌دا گوای ‌ه ئه‌و واڵت ‌ه‬ ‫ئامانجیانیەتی گرژى و ئاڵۆزى له‌ناوخۆى‬ ‫تورکیادا به‌رده‌وام بێت له‌ترسى ئه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌گه‌ر کێشه‌ى کورد ل ‌ه باکوور چاره‌سه‌ر‬ ‫بکرێت دواجار تورکیا ده‌بێت ‌ه به‌هێزترین‬ ‫واڵت ل ‌ه ناوچه‌که‌‪.‬‬ ‫هه‌ر سێ بۆچوونه‌ک ‌ه جێگه‌ى گومانى‬ ‫جددین و هیچ به‌ڵگه‌یه‌کى راستیش تا‬ ‫ئێستا نیی ‌ه ک ‌ه بکه‌رانى ئه‌و کرده‌وه‌ی ‌ه‬ ‫بسه‌لمێنێت‪ ،‬به‌اڵم به‌بڕواى من ئه‌وه‌ى‬ ‫گرنگ ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه ک ‌ه هه‌رگیز نابێت ئه‌و‬ ‫تاوان ‌ه ببێت ‌ه رێگر له‌و هه‌واڵنه‌ى ئێستا‬ ‫ل ‌ه ئ��ارادان بۆ چ��اره‌س�ه‌رى ئاشتیانه‌ى‬ ‫پرسى ک��ورد ل ‌ه تورکیا‪ ،‬هه‌رگیز شه‌ڕ‬ ‫جگ ‌ه ل ‌ه ماڵوێرانى و زیانگه‌یاندنى گیانى‬ ‫و م��اددى هیچ ده‌ستکه‌وتێکى ترى لێ‬ ‫ب�ه‌ره�ه‌م ن�ه‌ه��ات��ووه‌‪ ،‬بۆی ‌ه لێگه‌ڕێن با‬ ‫لێکۆڵینه‌و‌ه یاساییه‌کان به‌ڕێگه‌ى خۆیاندا‬ ‫ب��ڕۆن بۆ دۆزی��ن�ه‌وه‌ى بکه‌رانى ک��رده‌و‌ه‬ ‫تیرۆرکارییه‌که‌و هه‌وڵه‌کانى چاره‌سه‌رى‬ ‫ئیمراڵیش گه‌شه‌یان پێ بدرێت‪.‬‬

Rebazi Azadi 732  

Rebazi Azadi 732

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you