Page 1

‫№‬

‫№‬

‫تائێستا ڕێنماى بۆ بیمەى بێکارى‬ ‫دەرنەچووە ل‪4‬‬

‫№‬

‫وتەبێژى وەزارەتى کارو کاروبارى کۆمەاڵیەتى‪:‬‬

‫کەرکوک لەبەردەم مەترسیدایە ل‪5‬‬

‫کاندیدەکانى باشترین یاریزانى‬ ‫ئاسیا دیارى کران‬

‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات № سێشەممة № ‪/30‬خەزەڵوەر‪ 2712/‬کوردی № ‪ 2012/11/20‬زایینی № ساڵی ‪ 8 № 32‬الپەڕە № ژماره‪www.jamawarnews.com № 725 :‬‬

‫نەجیبە نەجیب‪،‬ئەندامى لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫بڕیارە ئەمڕۆ خوێندنەوەی دووەم بۆ پرۆژە یاسای بوودجەی ‪ 2013‬بکرێت‬ ‫~ تێبینیەکانی کورد لەسەر پرۆژە یاساکە باڵو دەکاتەوە‬

‫به‌الغى کۆتایى کۆبوونه‌وه‌ى ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬

‫نەجیبە نەجیب‪ ،‬ئەندامى لیژنەی‬ ‫دارایی لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‬ ‫ل��ە دی��دارێ��ک��ى تایبەتى ~‬ ‫ئاماژە بۆ ئ��ەوە دەک��ات « لە پرۆژە‬ ‫یاسای ب��ودج��ەى ‪2013‬دا پێویستە‬ ‫بودجەیەک بۆ موچە و پڕچەک کردنى‬ ‫هێزى پێشمەرگە تەرخان بکرێت‪،‬بەاڵم‬ ‫وەزارەتى بەرگرى هیچ بڕ پارەیەکى بۆ‬ ‫ئەم مەبەستە تەرخان نەکردووە»‪.‬‬ ‫نەجیبە نەجیب‪،‬ئەندامى لیژنەی دارایی‬ ‫لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق بە‬ ‫~ ڕاگەیاند ئەمڕۆ پرۆژە‬ ‫یاسای بودجەى ‪ 2013‬لە ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەران خوێندنەوەى دووەم��ى بۆ‬ ‫دەکرێت بە میواندارى وەزیرى دارایی‬ ‫عێراق و سەرۆکى دیوانى چاودێرى‬ ‫دارایی عێراق»‪.‬‬ ‫لە ب��ارەى نیگەرانییەکانى ک��ورد لە‬ ‫پرۆژە یاساى بوودجەى ‪ 2013‬ناوبراو‬ ‫وتى خاڵى یەکەم نەفەقاتى سەروەرى‬ ‫کە ‪ 41‬تریلیۆن کە لە بەشی هەرێمى‬ ‫کوردستان ئەبڕدرێت‪ ،‬چونکە ڕێژەى‬ ‫‪%17‬ح��س��اب ئەکرێت بۆ ئ��ەوە ‪ ،‬کە‬

‫ساڵى ‪ 2012‬نەفەقاتى سەرەوەرى ‪22‬‬ ‫ترلیۆن بووە و ساڵى ‪ 21 ،2011‬ترلیۆن‬ ‫بووە واتە ساڵ بە ساڵ زیاد دەکرێت کە‬ ‫ئەمەش لە بەشى هەرێمى کوردستان‬ ‫کەمدەکاتەوە‪ .‬خاڵى دووەم بەندێک‬ ‫هەیە لە بوودجەى ‪2013‬دا کە دەڵێت‬ ‫حکومەتى ناوەندى دەسەاڵتى بڕینى‬ ‫بەشە بوودجەى هەرێمى کوردستانى‬ ‫هەیە ئەگەر هاتوو حکومەتى هەرێم‬ ‫پابەند نەبوو بەو ڕێکەوتنەى لە نێوان‬ ‫حکومەتى هەرێم و بەغدا هەیە کە بە‬ ‫پێی ئەو ڕێکەوتتنە دەبێت حکومەتى‬ ‫هەرێم ڕۆژانە ‪250‬هەزار بەرمیل نەوت‬ ‫بفرۆشێت و داهاتەکەى بگەڕێنێتەوە‬ ‫№‬

‫به‌شێکى ترى کۆبوونه‌وه‌ک ‌ه تایبه‌ت ڕاوێژکارى ڕاگەیاندنى سەرۆکى پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬ ‫ب��وو به‌ گفتوگۆکردن له‌سه‌ر کارو‬ ‫ب�ه‌رن��ام�ه‌ک��ان��ى حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان و به‌رنامه‌کانى چاکسازى‬ ‫و خزمه‌تگوزارییه‌کان له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ب�ه‌و ناوچانه‌ى م��ادده‌ى‬ ‫‪ 140‬ده‌یانگرێته‌وه‌‪ ،‬کۆبوونه‌و‌ه وێراى‬ ‫ئاماژه‌کردن ب ‌ه هه‌وڵه‌کانى حکومه‌ت‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫زیاتر لە دوو مانگە ک��ار دەک��ەن وە‬ ‫له‌ پێشکه‌شکردنى خزمه‌تگوزارى‪،‬‬ ‫ڕاوێ��ژک��ارى ڕاگ��ەی��ان��دن��ى سەرۆکى هەنگاوى باشیان بڕیوە بۆ پێداچونەوە‬ ‫به‌پێویستى زان��ى ک��ارو به‌رنامه‌کان پەرلەمانى کوردستان ئاماژە بۆ ئەوە ئامادە کردنى ڕەشنوسى پرۆژەیەک بۆ‬ ‫خێراتر بکرێن ب��ۆ خزمه‌تکردن و دەک��ات « بەرنامەیەکى ل��ەو شێوەیە پەیڕەوى ناخۆ»‪.‬‬ ‫جێبه‌جێکردنى داواو داخوازییه‌کانى ل��ەب��ەردەس��ت��دا نییە ک��ە پەرلەمانى ناوبراو لە بارەى گەڕانەوەى دەستوورى‬ ‫زیاترى جه‌ماوه‌رى کوردستان‪.‬‬ ‫کوردستان بانگهێشتى نوێنەرانى کورد هەرێم کوردستان بۆ پەرلەمانى وتى‬ ‫‌ت‬ ‫ه‬ ‫تایب‬ ‫دوا وێستگه‌ى کۆبوونه‌وه‌که‌‬ ‫بکات لە ب��ەغ��داد بۆ ن��او پەرلەمانى ئەوە پەیوەندى بە تەوافوق هەیە لە‬ ‫‌کانى‬ ‫ه‬ ‫کار‬ ‫بوو ب ‌ه قس ‌ه کردن له‌سه‌ر‬ ‫نێوان فراکسیۆن و پێکاتەکانى ناو‬ ‫کوردستان»‪.‬‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫ماو‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ل‬ ‫ده‌زگاو ئۆرگانه‌کانى حزب‬ ‫تاریق جەوهەر‪ ،‬ڕاوێژکارى ڕاگەیاندنى پەرلەمان کە دەبێت خۆیان لەسەر‬ ‫ساڵى راب��ردوودا‪ ،‬له‌و رووه‌و‌ه وێراى س���ەرۆک���ى پ��ەرل��ەم��ان��ى ک��وردس��ت��ان ئالیەت و میکانزمێک ڕێکبکەون و ئەوسا‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنى ئیش و ک��اره‌ک��ان لەبارەى پەیڕەوى ناوخۆى پەرلەمان کارەکە ئاسان دەبێت و بخرێتەوە سەر‬ ‫پ��رۆژه‌و به‌رنامه‌ى نوێى کارکردن بۆ بە ~ ڕاگەیاند «لیژنەیەک پەرلەمانى کوردستان‪ ،‬بەاڵم تائێستا چۆنێتى مامەڵەکردن لەسەر شێوازى‬ ‫ت �ه‌واوى ئۆرگانه‌کان داڕێ��ژرا له‌پێناو هەیە نوێنەرى سەرجەم فراکسیۆن و فراکسیۆنەکان لە نێو خۆیاندا لەسەر گێڕانەوەکەى وە چۆنێتى مامەڵکرد لە‬ ‫ب �ه‌ره‌وپ��ێ��ش��ب��ردن و گ�ه‌ش�ه‌ک��ردن��ى پێکهاتەکانى پەرلەمانى تێدایە‪ ،‬ماوەى میکانیزم و ئالیەتک ڕێکنەکەوتوون بۆ کاتى پێداچونەوەى‪ .‬ل‪3‬‬ ‫رێکخستنه‌کانى ح��زب ک�ه‌ دواج��ار‬ ‫ده‌بێت ‌ه هۆى خزمه‌تکردنى زیاتر ب ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌رى کوردستان‪.‬‬ ‫تاهر عەبدوڵاڵ‪ ،‬جێگرى پارێزگارى هەولێر‪:‬‬

‫تائێستا فراکسیۆنەکان لە نێو خۆیاندا ڕێکنەکەوتوون‬ ‫لەسەر گێڕانەوەى دەستوور‬

‫№‬

‫کاتژمێر ‪10‬ى سه‌رله‌به‌یانى رۆژی‬ ‫ب�ه‌س�ه‌رپ�ه‌رش��ت��ى‬ ‫‪2012/11/17‬‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪،‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نى سه‌رکردایه‌تى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ى ئاسایى خۆى ئه‌نجامدا‪.‬‬ ‫سه‌ره‌تاى کۆبوونه‌وه‌ک ‌ه به‌ ساتێک‬ ‫وه‌ستان بۆ رێزگرتن ل ‌ه شه‌هیدانى‬ ‫حزب و سه‌رجه‌م شه‌هیدانى کوردو‬ ‫کوردستان ده‌ستى پێکرد‪ ،‬پاشان‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود باسى‬ ‫ل ‌ه بارودۆخى کوردستان و عێراق و‬ ‫ناوچه‌که‌ کردو به‌وردى تیشکى خست ‌ه‬ ‫سه‌ر دواین پێشهات و گۆڕانکارییه‌کان‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تى ئ �ه‌م ره‌وش���ه‌ى ئه‌مرۆى‬ ‫نێوان عێراق و هه‌رێمى کوردستان‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئاماژه‌ى کرد به‌ فه‌رمانده‌یى‬ ‫ئۆپه‌راسیۆنه‌کانى دیجل ‌ه و دروستکردنى‬ ‫ئه‌و گرژییه‌ى ک ‌ه له‌ناوچه‌ دابڕاوه‌کان‬ ‫هاتۆت ‌ه ئ���اراوه‌‪ ،‬جه‌ختیش کرایه‌و‌ه‬ ‫ل� ‌ه پێویستى یه‌کهه‌ڵوێستى هێزو‬ ‫الیه‌نه‌ سیاسییه‌کانى کورد له‌ ته‌واوى‬ ‫پرسه‌ نیشتیمانى و نه‌ته‌وه‌ییه‌کانى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫به‌شێکى ترى کۆبوونه‌وه‌ک ‌ه قسه‌کردن‬ ‫بوو له‌سه‌ر چوونى وه‌فدى کوردى بۆ‬ ‫به‌غدادو به‌رنامه‌و ئه‌داى وه‌فده‌ک ‌ه به‌رز‬ ‫نرخێنرا‪ ،‬بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش ته‌ئکید‬ ‫کرایه‌وه‌ ک ‌ه پێویست ‌ه سه‌رجه‌م کێشه‌و‬

‫ناکۆکییه‌کان به‌شێوه‌یه‌کى ئاشتیانه‌و‬ ‫دیالۆگ چ��اره‌س�ه‌ر بکرێن و رێگرى‬ ‫بکرێت ل ‌ه ه �ه‌ر هه‌وڵێک ک ‌ه ببێت ‌ه‬ ‫مایه‌ى دروستکردنى بارگرژى زیاترو‬ ‫زیانگه‌یاندن ب ‌ه پ��رۆس�ه‌ى سیاسى‬ ‫عێراق و سه‌قامگیرییه‌که‌ى‪.‬‬ ‫هه‌ر ل ‌ه کۆبوونه‌وه‌که‌دا تیشک خرای ‌ه‬ ‫سه‌ر بارودۆخى ناوچه‌که‌ و له‌و رووه‌و‌ه‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ ته‌ئکیدى ل ‌ه جێبه‌جێکردنى‬ ‫داوا ره‌واکانى زیندانیانى مانگرتووى‬ ‫کوردانى تورکیا کرده‌وه‌و به‌پێویستى‬ ‫زان���ى ده‌وڵ��ه‌ت��ى ت��ورک��ی��ا ب �ه‌زووی��ى‬ ‫و ب�ه‌ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک��ى ئاشیان ‌ه ب��ه‌ده‌م‬ ‫مافه‌کانى گه‌لى کورد له‌تورکیا بێت و‬ ‫پشتیوانى هه‌ر هه‌نگاوێکى ئاشتیانه‌ش‬ ‫دووپ��ات��ک��رای �ه‌وه‌ له‌ به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫مافه‌کانى گه‌لى کورد ل ‌ه سوریا‪.‬‬ ‫دوات����ر ل��ه‌ ک��ۆب��وون��ه‌وه‌ک��ه‌دا ب��اس‬ ‫ل�ه‌ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن�ه‌ک��ان��ى داه��ات��وو کرا‬ ‫به‌تایبه‌تى هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫پارێزگاکانى ع��ێ��راق‪ ،‬ل �ه‌و رووه‌و‌ه‬ ‫به‌پێویست زانرا خوێندنه‌وه‌ى ته‌واو‬ ‫بکرێت بۆ ئه‌و هه‌ڵبژاردنانه‌و مه‌سه‌له‌ى‬ ‫دواکه‌وتنى هه‌ڵبژاردنى شارى که‌رکوک‬ ‫گفتوگۆى له‌سه‌ر کراو جه‌خت کرایه‌و‌ه‬ ‫که‌ که‌رکوکیش ب ‌ه هه‌مان شێوه‌ى‬ ‫پارێزگاکانى ترى عێراق پێویسته‌ ل ‌ه‬ ‫کاتى خۆیدا هه‌ڵبژاردنى تێدا ئه‌نجام‬ ‫بدرێت ‪.‬‬

‫تایبەت بە ~‬

‫ئه‌نجوومه‌نى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان‬ ‫‪2012/11/17‬‬

‫دەستنیشان کردنى هەولێر بە پایتەختى گەشتیارى واڵتانى‬ ‫عەرەب کاریگەرى دەکاتە سەر زیادبوونى گەشتیاران‬

‫№‬

‫‪ 1075‬پله‌ى دامەزراندن بۆ نەخۆشخانەی چوارسه‌د‬ ‫قه‌ره‌وێڵه‌‌ی سلێمانی دادامه‌زرێت‬

‫پلەى دامەزاندن لە پارێزگاى سلێمانى زیاد‬ ‫دەکرێت‪ ،‬لە کۆنگرەیەکى رۆژنامەوانیدا‬ ‫بەڕێوەبەرى گشتى تەندروستى سلێمانى‬ ‫ڕایگەیاند ‪1075‬پ��ل��ەى دام��ەزران��دن بۆ‬ ‫نەخۆشخانەى چ��وارس��ەد قەرەوێڵەى‬ ‫دادەمەزرێت‪.‬‬ ‫د‪.‬م��ی��ران محەمەد بەڕێوەبەرى گشتى‬ ‫ت��ەن��دروس��ت��ى سلێمانى ل���ه‌و کۆنگره‌‬ ‫رۆژنامه‌نووسییه‌دا ک ‌ه هه‌ریه‌ک ل ‌ه مه‌حمود‬ ‫عوسمان سه‌رۆکی لیژنه‌ی دام�ه‌زران��دن‬ ‫له‌سلێمانی‌و هێمن خالید سه‌رپه‌رشتیاری‬ ‫پ��ڕۆژه‌ی دروستکردنی نه‌خۆشخان ‌ه چوار‬ ‫سه‌د قه‌ره‌وێڵه‌ییه‌ک ‌ه تیایدا ئاماده‌بوون‬ ‫رایگه‌یاند‪ :‬به‌بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران‬

‫ه����ه‌زار ‌و ‪ 75‬پ��ل �ه‌ی دام���ەزران���دن بۆ‬ ‫نه‌خۆشخانه‌ی چ��وارس �ه‌د قه‌ره‌وێڵه‌یی‬ ‫سلێمانی داده‌م�ه‌زرێ��ن��رێ��ن و داواش له‌‬ ‫زانکۆیه‌کى جیهانی کراو‌ه ک ‌ه چه‌ند ساڵێک‬ ‫نه‌خۆشخانه‌ک ‌ه به‌ڕێوه‌به‌رن ‌و ڕاهێنان به‌‬ ‫کارمه‌نده‌کانى‌ بکه‌ن تا به‌باشترێن شێواز‬ ‫خزمه‌تگوزارى پێشکه‌شى نه‌خۆشه‌کان‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬ ‫الى خۆشه‌و‌ه هێمن خالید سه‌رپه‌رشتیاری‬ ‫پ���رۆژه‌ی دروستکردنی نه‌خۆشخانه‌ى‬ ‫چوارسه‌د قه‌ره‌وێڵه‌یی ڕایگه‌یاند‪%75 :‬‬ ‫ى کاره‌کانی دروستکردنی نه‌خۆشخانه‌که‌‬ ‫ته‌واوبووه‌و ره‌نگ ‌ه له‌مانگى ‪2‬ى ساڵى ‪2013‬‬ ‫کۆتایى ب ‌ه پرۆژه‌ک ‌ه بهێنرێت و ته‌واو ببێت‪.‬‬

‫بۆ حکومەتى ناوەندى ئێمە پێمانوایە‬ ‫ئەمە پێویست ناکات لەناو پ��رۆژەى‬ ‫یاسی بوودجەدا باس بکرێت‪ .‬خاڵێکى‬ ‫تر مەسەلەى بڕینى بوودجەى هەرێمی‬ ‫کوردستان و پارێزگاکان ئەگەر هاتوو‬ ‫کێشە لە نێوان هەرێم و بەغدادا ڕوویدا‬ ‫لەسەر کۆمپانیاکانى بوارى ئینتەر نێت‬ ‫و مۆبایل و هەر کۆمپانیایەکى تر لەبەر‬ ‫ئەوە ئێمە داوام��ان کردووە ئەو خاڵە‬ ‫الببرێت خاڵێکى تر تایبەتە بە دانانى‬ ‫بودجە بۆ ماددەى ‪ 140‬ئەوە چەند ساڵە‬ ‫تەنها ‪172‬ملیار بۆ جێبەجێ کردنى‬ ‫م��اددەى ‪ 140‬تەرخان دەکرێت وەکو‬ ‫دەزانین ماددەى ‪ 140‬هێشتا لە قۆناغى‬ ‫یەکەمیدایە کە ئاسایی کردنەوەیە‬ ‫ئەمەش پەیوەستە بە قەرەبووکردنەوەى‬ ‫هاواڵتیان و پێویستى بە بودجە هەیە‪.‬‬ ‫‪ ،‬وە خاڵێکى تر ئەگەر چی لە پرۆژە‬ ‫یاسای ب��ودج��ەى ‪2013‬دا پێویستە‬ ‫بودجەیەک بۆ موچە و پڕچەک کردنى‬ ‫هێزى پێشمەرگە تەرخان بکرێت بەاڵم‬ ‫وەزارەت��ى بەرگرى هیچ بڕ پارەیەکى‬ ‫بۆ ئەم مەبەستە تەرخان نەکردووە‬ ‫ئەمە گرنگترین ئەو خااڵنەن کە ئێمە‬ ‫تێبینیمان لەسەریان هەیە‪ .‬ل‪3‬‬

‫مه‌حمود عوسمان س �ه‌رۆک��ی لیژنه‌ی‬ ‫دامه‌زراندن ل ‌ه پارێزگاى سلێمانی ڕایگه‌یاند‪:‬‬ ‫میالکی پێویستى نه‌خۆشخانه‌ک ‌ه گه‌یشتۆته‌‬ ‫ده‌ستمان و ئێمه‌ش به‌شێوه‌ى ف��ۆرم و‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌ساسى خاڵبه‌ندی کاری له‌سه‌ر‬ ‫ده‌که‌ین‪ ،‬ئاماژه‌شى به‌وه‌کرد ئه‌و که‌سانه‌ى‬ ‫داده‌مه‌زرێن ل ‌ه چوارچێوه‌ى ئه‌و ژماره‌یه‌‬ ‫نیی ‌ه ک � ‌ه ب��ۆ ش���ارى سلێمانى ل � ‌ه ‪17‬‬ ‫هه‌زاره‌ک ‌ه دان��راوه‌‪ .‬له‌باره‌ى ڕاگەیاندنى‬ ‫ن��اوى وه‌جبه‌یه‌کى نوێ ل ‌ه دام�ه‌زراوان��ى‬ ‫سلێمانى مه‌حمود عوسمان رایگه‌یاند‪:‬‬ ‫هه‌فته‌ى داهاتوو ناوى سه‌رجه‌م دامه‌زراوانى‬ ‫ده‌رچ���ووان���ی ک��ۆل��ێ �ژ‌و په‌یمانگه‌کان‬ ‫راده‌گه‌یه‌نین‪.‬‬

‫تایبەت بە ~‬

‫ج��ێ��گ��رى پ��ارێ��زگ��ارى ه��ەول��ێ��ر بە‬ ‫~ ڕاگەیاند پرۆژەى زۆرمان‬ ‫بە دەستەوەیە و پ�لان دان���راوە کە‬ ‫لە هاویندا جێبەجێ بکرێن لە گشت‬ ‫بوارەکاندا وەک دروست کردنى ئوتێلى‬ ‫گ��ەورە لە ڕێگەى کەرتى تایبەتى‬ ‫و دەستەى وەبەرهێنان و پ��رۆژەى‬ ‫خزمەتگوزارى و و چەندین پرۆژەى تر‬ ‫کە سیماى شارى هەولێر زۆر جوان‬ ‫دەکەن»‪.‬‬ ‫تاهر عەبدوڵاڵ‪ ،‬جێگرى پارێزگارى هەولێر‬ ‫ئاماژە بۆ ئەوە دەکات «دەستنیشان‬ ‫کردنى هەولێر بە پایتەختى گەشتیارى‬ ‫واڵتانى عەرەب کاریگەرى دەکاتە سەر‬ ‫زیادبوونى گەشتیاران و جموجۆڵى‬ ‫ئ��اب��وورى و ب��ەرز ب��وون��ەوەى ئاستى‬ ‫گوزەرانى خەڵکى کوردستان بە گشتى‬ ‫و هەولێر بە تایبەتى»‪.‬‬

‫ناوبراو ئەوەشى خستە ڕوو پرۆژەى‬ ‫زۆرمان بە دەستەوەیە و پالن دانراوە‬ ‫کە لە هاویندا جێبەجێ بکرێن لە گشت‬ ‫بوارەکاندا وەکو دروست کردنى ئوتێلى‬ ‫گ��ەورە لە ڕێگەى کەرتى تایبەتى و‬ ‫دەس��ت��ەى وەب��ەره��ێ��ن��ان و پ���رۆژەى‬ ‫خزمەتگوزارى و و چەندین پ��رۆژەى‬ ‫ت��ر ک��ە سیماى ش��ارەک��ە زۆر ج��وان‬ ‫دەکەن‪.‬ئەمانە جگە لە چەندین پرۆژەى‬

‫خزمەتگوزارى کە لەناو شاردا جێبەجێ‬ ‫دەک��رێ��ن وەک پ���رۆژەى ئ��او و ڕێگاو‬ ‫بان و چاککردنى ڕێگاوبان و نۆژەن‬ ‫کردنەوەى قوتابخانەکان ‪ ،‬بە پێی ئەو‬ ‫ماستەر پالنەى دامانناوە کارەکانمان‬ ‫جێبەجێ دەکەین و کارەکانیش تەنها‬ ‫ناو سەنتەرى شارەکە ناگرنەوە بەڵکو‬ ‫دەرەوەى شارەکەش دەگرنەوە‪.‬‬ ‫ل���ەب���ارەى دروس��ت��ک��ردن��ى ی��ەک��ەى‬ ‫نیشتەجێبوونەوە جێگری پارێزگاى‬ ‫هەولێر ئاماژە بۆ ئەوە دەک��ات «ئەو‬ ‫یەکەى نیشتەجێبوونانەى کە حکومەت‬ ‫خۆی دروستى دەک��ات خۆى دابەشی‬ ‫دەک��ات‪ ،‬بەاڵم ئێستا تەواو نەبووە و‬ ‫وەزارەتى ئاوەدان کردنەوە ڕاسپێردراوە‬ ‫بۆ دروست کردنى ئەو یەکانە لە هەموو‬ ‫شارەکانى کوردستان دواى تەواوبوونى‬ ‫دەدرێتە ئێمە بۆ دابەش کردنیان بە‬ ‫پێی ڕێنماییەکان بەسەر خەڵکى هەژار‬ ‫و کەم دەرامەت دابەشدەکرێت ‪.‬‬


‫‪2‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/11/20 | 725‬سێشەممە‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫بە‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود پێشوازیکرد ل ‌ه‬ ‫کونسوڵى ڕۆمانیا له‌هه‌رێمى کوردستان‬

‫و دۆستایه‌تیان به‌رووى گه‌لى کوردى‬ ‫سته‌م دیده‌ بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌پێویستیشى‬ ‫زانى کونسوڵى رۆمانیا له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستان رۆڵ��ى گرنگ ببینێت له‌‬ ‫به‌ره‌وپێشبردنى په‌یوه‌ندییه‌ سیاسى و‬ ‫ئابوورى و بازرگانییه‌کانى هه‌ردووالو‬ ‫هانى کۆمپانیاکانى واڵته‌که‌ى بدات‬ ‫بێنه‌ هه‌رێمى کوردستان و وه‌به‌رهێنان‬ ‫له‌گشت ب��واره‌ک��ان��ى پیشه‌سازى و‬ ‫ئاوه‌دانکردنه‌وه‌و پ��ه‌روه‌رده‌ ئه‌نجام‬

‫بده‌ن‪.‬‬ ‫الى خۆشیه‌وه‌ کونسوڵى رۆمانیا‬ ‫سوپاسى به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمودى کرد بۆ ئه‌و پێشوازییه‌‬ ‫گه‌رمه‌و ته‌ئکیدى کرده‌وه‌ که‌ واڵته‌که‌ى‬ ‫ب��ه‌رده‌وام ده‌بێت له‌ به‌رزکردنه‌وه‌ى‬ ‫ئاستى په‌یوه‌ندییه‌کانى له‌گه‌ڵ گه‌لى‬ ‫کورد به‌گشتى و حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان به‌ تایبه‌تى‬ ‫له‌گشت بواره‌کاندا‪.‬‬

‫№‬

‫پارتى ماف و ئازادى سوپاسنامه‌یه‌ک ئاراستەی‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان ده‌کات‬ ‫س��ه‌رۆک��ى گشتى پ��ارت��ى ماف‬ ‫و ئ�����ازادى ک���ورد ل��ه‌ ت��ورک��ی��ا‬ ‫س��وپ��اس ن��ام�ه‌ی�ه‌ک پێشکه‌شى‬ ‫حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫ک��وردس��ت��ان ده‌ک���ات ب�ه‌ب��ۆن�ه‌ى‬ ‫به‌شداریی کردنى به‌ڕێز محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود ل �ه‌ کۆنگره‌ى‬ ‫پارته‌که‌یان‪ ،‬ئه‌مه‌ ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬ ‫بڵند بووین ب�ه‌ب�ه‌ش��داری ک��ردن و‬ ‫به‌ڕێز ‪ /‬حزبی سۆسیالیست‬ ‫پێشکه‌شکردنی ووت����اری ب�ه‌رێ��ز‬ ‫دیموکراتی کوردستان‬ ‫ئیمه‌ زۆر پ��ێ خ��ۆش��ح��اڵ و سه‌ر محه‌مه‌دی حاجی مه‌حمود سکرتێری‬

‫له‌پێناو باشتر به‌ڕێوه‌بردنى سیسته‌مى‬ ‫کاره‌با کۆبوونه‌وه‌ى فراوان به‌ڕێوه‌چوو‬

‫کمال بورکای‬ ‫سه‌رۆکی گشتی پارتی ماف و ئازادی‬

‫№‬

‫به‌رگری ک��ردن ل ‌ه هه‌رێمی کوردستان‬ ‫دوپات کرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌هه‌مان کاتدا داواکارین ل ‌ه جه‌ماوه‌ری‬ ‫گه‌له‌که‌مان به‌گشتی و پارێزگای سلێمانی‬ ‫ب ‌ه تایبه‌تی ڕۆڵ��ی خۆیان بگێڕن بۆ‬ ‫ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی ئه‌و سیاسه‌ت و دۆخه‌‬ ‫ن �ه‌خ��وازراوه‌ی که‌ده‌یانه‌و ‌ێ بیسه‌پێنن‬ ‫به‌سه‌ر هه‌ریمی کوردستاندا بۆ ئه‌م‬ ‫مه‌به‌ست ‌ه داواک��اری��ن هه‌مو شێوازێکی‬ ‫مه‌ده‌نی و دیموکراتیان ‌ه له‌م پێناوه‌دا‬ ‫بگیرێت ‌ه به‌ر ‪.‬‬ ‫ناوی الیه‌نه‌سیاسیه‌کان‪:‬‬ ‫‪-1‬حزبی شیوعی کوردستان‬ ‫‪-2‬حزبی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان‬ ‫‪-3‬ح��زب��ی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان‬ ‫‪-4‬یه‌کێتی نشتیمانی کوردستان‬ ‫‪-5‬پارتی دیموکراتی کوردستان‬ ‫‪-6‬پارتی چه‌پی کوردستان‬ ‫‪-7‬پ���ارت���ی چ���اره‌س���ه‌ری دیموکراتی‬ ‫کوردستان‬ ‫‪-8‬یه‌کگرتوی ئیسالمی کوردستان‬ ‫‪-9‬پارتی نه‌ته‌وه‌یی کوردستان‬ ‫‪-10‬پارتی پارێزگارانی کوردستان‬ ‫‪-11‬حزبی پێشکه‌تنخوازی دیموکراتی‬ ‫کوردستان‬ ‫‪-12‬ب��زوت��ن��ه‌وه‌ی ڕزگ���اری دیموکراتی‬ ‫کوردستان‬ ‫‪-13‬بزوتنه‌وه‌ی ئاشتیخوازانی کوردستان‬ ‫‪-14‬کۆمه‌ڵی ئیسالمی کوردستان‬ ‫سلێمانی‬ ‫‪2012/11/18‬‬

‫ل����ه‌چ����وارچ����ێ����وه‌ی ه���ه‌وڵ��� ‌ه‬ ‫به‌رده‌وامه‌کانی وه‌زاره‌ت��ی کاره‌با‬ ‫بۆ رێکخستن و کۆنتروڵکردنى‬ ‫سیسته‌مى کاره‌باو رێگرتن له‌هه‌ر‬ ‫کوژانه‌وه‌یه‌کی کاره‌با که‌ له‌ ناوچه‌‬ ‫جیاجیاکانی ه�ه‌رێ��م رووب���دات؛‬ ‫رێکه‌وتى ‪ 2012/11/19‬ئه‌ندازیار‬ ‫یاسین شێخ ئه‌بوبه‌کر ماوه‌تى‬ ‫وه‌زیرى کاره‌با له‌ دیوانى وه‌زاره‌ت‬ ‫کۆبوونه‌وه‌یه‌کی‬ ‫سه‌رپه‌رشتی‬ ‫فراوانی کرد‪.‬‬ ‫له‌ کۆبوونه‌وه‌که‌دا ژماره‌یه‌ک له‌‬ ‫راوێژکاران و به‌رێوه‌به‌رانی گشتی‬ ‫و ته‌کنیکارانى بوارى گواستنه‌وه‌و‬ ‫دابه‌شکردنى کاره‌با و شاره‌زایانى‬ ‫کۆمپانیاى ( ‪)PB‬ی ڕاوێژکاری‬ ‫ئ��ام��اده‌ی��ب��وون ‪ ،‬به‌تێروته‌سه‌ل‬ ‫باس له‌و ده‌ستکه‌وتانه‌ کرا که‌‬ ‫ل �ه‌ب��واره‌ک��ان��ی به‌رهه‌مهێنان و‬ ‫گواستنه‌وه‌و دابه‌شکردن و کۆنترۆڵ‬ ‫به‌پاڵپشتی و هاوکاری حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێم و ماندووبوونی ئه‌ندازیاران‬ ‫و ته‌کنیکاران و فه‌رمانبه‌رانی‬ ‫وه‌زاره‌ت به‌ده‌ستهاتووه‌‪ ،‬هاوکات‬

‫بۆ ساڵی ‪ 2013‬رێوشوێنی پێویست‬ ‫و گ��ون��ج��او ب��ۆ جێبه‌جێکردنی‬ ‫پرۆژه‌کان گیراوه‌ته‌ به‌ر تاوه‌کو‬ ‫به‌باشترین ش��ێ��وه‌و ب�ه‌رزت��ری��ن‬ ‫کوالێتی پ��رۆژه‌ک��ان��ی وه‌زاره‌ت‬ ‫ئه‌نجام بدرێن ‪ ،‬له‌م روانگه‌یه‌وه‌‬ ‫وه‌زی��رى کاره‌با ته‌ئکیدى له‌سه‌ر‬ ‫باشتر به‌ڕێوه‌چوونى کاره‌کان‬ ‫ک��رده‌وه‌و‪ ،‬ئه‌وه‌شى روونکرده‌وه‌‬ ‫ک�ه‌ پێویسته‌ ه�ه‌م��وو تواناکان‬ ‫به‌گه‌ڕبخرێت له‌ پێناو بنبڕکردنى‬ ‫ت����ه‌واوى ک���وژان���ه‌وه‌ى ج��وزئ��ی‬ ‫کاره‌با و جێبه‌جێکردنی سه‌رجه‌م‬ ‫ئه‌و پ��رۆژان�ه‌ی وه‌زاره‌ت له‌پالن‬ ‫و به‌رنامه‌یدایه‌‪ .‬له‌ ته‌وه‌رێکى‬ ‫کۆبوونه‌وه‌که‌دا وه‌زی��رى کاره‌با‬ ‫ووت�����ى‪ :‬وه‌زاره‌ت��������ى ک���اره‌ب���ا‬ ‫خۆشبه‌ختانه‌ توانیوێتی رێگا له‌‬ ‫کوژانه‌وه‌ى گشتى بگرێت و له‌م‬ ‫کابینه‌یه‌دا هیچ کوژانه‌وه‌یه‌کى‬ ‫گشتى ل �ه‌ سیسته‌مى ک��اره‌ب��ا‬ ‫رووى ن���ه‌داوه‌‪ ،‬کاریش ده‌که‌ین‬ ‫ل�ه‌ پێناو ڕێگا گرتنى ل�ه‌ هه‌ر‬ ‫کوژانه‌وه‌یه‌کى جوزئی که‌ ره‌نگه‌‬

‫له‌داهاتوودا به‌هۆی که‌موکوڕییه‌کی‬ ‫ته‌کنیکییه‌وه‌ له‌ ناوچه‌یه‌ک له‌‬ ‫ناوچه‌کانى کوردستان رووبدات‪،‬‬ ‫ه �ه‌ر بۆیه‌ پێویسته‌ ل�ه‌ ئ �ه‌داى‬ ‫گه‌یاندنى خزمه‌تگوزارى کاره‌با بۆ‬ ‫هاواڵتیان سه‌رکه‌وتوو بین ‪.‬‬ ‫وه‌زاره‌ت���ى کاره‌بایى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ل �ه‌ پێناو‬ ‫باشتر به‌رێوه‌بردنى سیسته‌مى‬ ‫کاره‌با له‌ رێکه‌وتى ‪2012 /10/19‬‬ ‫گرێبه‌ستێکی به‌ به‌های (‪)70‬‬ ‫ملیون دۆالر ب��ۆ ئه‌نجامدانى‬ ‫پ��رۆژه‌ى سکادا واژوو کرد‪ ،‬ئه‌م‬ ‫پرۆژه‌یه‌ بۆ به‌کۆمپیوته‌رایزکردنى‬ ‫سیسته‌مى کاره‌با و دروستکردنى‬ ‫چ����وار س��ه‌ن��ت��ه‌رى ک��ۆن��ت��رۆڵ��ى‬ ‫ک��اره‌ب��ای �ه‌ ک �ه‌ س��ێ سه‌نته‌ریان‬ ‫له‌هه‌رسێ پارێزگاکه‌ی کوردستان‬ ‫دروس��ت ده‌کرێت و به‌سه‌نته‌ری‬ ‫کۆنترۆڵى ن��اوه‌ن��دى هه‌رێمه‌وه‌‬ ‫ده‌به‌سترێنه‌وه‌ و رۆڵیان له‌ باشتر‬ ‫کردنى ئیشپێکردنى سیسته‌مى‬ ‫کاره‌با و که‌مکردنه‌وه‌ى گرفت و‬ ‫کێشه‌کان ده‌بێت‪.‬‬

‫№‬

‫ب��ەروارى‪ 2012/11/18‬ل ‌ه باره‌گای حزبی‬ ‫زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان کۆبونه‌وه‌یه‌کی‬ ‫هاوبه‌ش ل ‌ه نێوان الیه‌ن ‌ه سیاسیه‌کانی‬ ‫کوردستان ئه‌نجام درا ل ‌ه ئاستی پارێزگای‬ ‫سلێمانی ده‌رباره‌ی هه‌لومه‌رجی سیاسی‬ ‫هه‌رێم و جموجۆڵه‌کانی ئۆپه‌راسیۆنی‬ ‫دیجل ‌ه ‪,‬ئێم ‌ه ئ��ه‌م ح��زب و الیه‌نه‌‬ ‫سیاسیانه‌ی ک ‌ه له‌خواره‌و‌ه واژۆمان کردوه‌‬ ‫ڕایده‌گه‌یه‌نین‪.‬‬ ‫ماوه‌یه‌ک ‌ه حکومه‌تی فیدراڵ ل ‌ه به‌غداد‬ ‫خه‌ریکی هێز کۆکردنه‌وه‌ی ‌ه ل ‌ه ناوچه‌‬ ‫دابڕێنراوه‌کان ب ‌ه گشتی و ل ‌ه سنوری‬ ‫که‌رکوک ب ‌ه تایبه‌تی له‌ڕێگای پێکهینانی‬ ‫ئۆپه‌راسیۆنی دیجله‌و‌ه ک ‌ه ده‌ی �ه‌و ‌ێ له‌‬ ‫هه‌موو الیه‌که‌و‌ه کۆنترۆلی ئه‌و شار‌ه بکات‬ ‫و واقعێکی تاز‌ه فه‌رز بکات ک ‌ه پێچه‌وانه‌ی‬ ‫ده‌س��ت��وری عێراق و ئ��ی��راده‌ی خه‌ڵکی‬ ‫ناوچه‌که‌ی ‌ه بۆی ‌ه ئیم ‌ه ئیدانه‌ی دروست‬ ‫بونی به‌ناو سه‌رکردایه‌تی ئۆپه‌راسیۆنی‬ ‫دیجله‌و جموجۆڵه‌کانی ده‌ک �ه‌ی��ن که‌‬ ‫پێچه‌وانه‌ی ده‌ستوری عێراق ‌ه ک ‌ه تیایدا‬ ‫هاتو‌ه سوپا به‌هه‌ماهه‌نگی نێوان هه‌رێم و‬ ‫ناوه‌ند بێت بۆی ‌ه له‌م کاته‌دا ئه‌م هه‌واڵنه‌ی‬ ‫سه‌رۆکی هێز‌ه چه‌کداره‌کانی عێراق و‬ ‫ئۆپه‌راسیۆنی دیجل ‌ه ب ‌ه هاوشێوه‌ی ئه‌و‬ ‫به‌رنامان ‌ه ده‌زانین ک ‌ه ل ‌ه ڕابردودا سوپا‬ ‫بۆ کێشه‌و ملمالن ‌ێ ناوخۆییه‌کان به‌کار‬ ‫ده‌هێنرا ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ی بنه‌ماکانی‬ ‫دام �ه‌زران��دن �ه‌وه‌ی عێراقی نوێی دوای‬ ‫ڕوخانی دیکتاتۆریه‌تی به‌عسه‌‪.‬‬ ‫ه��اوک��ات ئ��ی��دان �ه‌ی ئ��ه‌و س��ی��اس�ه‌ت و‬ ‫هه‌ڵوێستانه‌ی دووس��اڵ��ی ڕاب���ردووی‬ ‫مالکی ده‌که‌ین ک ‌ه پێچه‌وانه‌ی کارنامه‌‬ ‫ڕاگه‌یه‌نراوه‌که‌یه‌تی بۆ حوکمڕانی له‌‬ ‫عیراقدا هیچ کاریکی بۆ جێبه‌جێکردنی‬

‫زانى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫خزمه‌تى زیاترى که‌سوکارى شه‌هیدان‬ ‫و پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌کان بکات وه‌ک‬ ‫وه‌ف��ای�ه‌ک به‌رامبه‌ر به‌خشینى ماڵ‬ ‫و گیانیان و ماندووبوونى رۆژان��ى‬ ‫سه‌ختى خه‌باتیان‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها باسى له‌ هه‌وڵه‌ به‌رده‌وامه‌کانى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ک��رد ب��ۆ خزمه‌تکردنى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌کان و ته‌ئکیدى‬ ‫کرده‌وه‌ که‌ له‌ هه‌وڵه‌کانیان به‌رده‌وام‬ ‫ده‌ب��ن ل �ه‌ پێناو ده‌سته‌به‌رکردنى‬

‫ژیانێکى شایسته‌ ت��رو خۆشتر بۆ‬ ‫بنه‌ماڵه‌ و که‌سوکارى پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫دێرینه‌کان‪.‬‬ ‫الى خۆشیانه‌وه‌ پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌کان‬ ‫سوپاسى ئ�ه‌و پێشوازییه‌ گه‌رمه‌ی‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمودیان‬ ‫کردو ته‌ئکیدیان ک��رده‌وه‌ که‌ ئه‌وان‬ ‫هه‌میشه‌ پێشمه‌رگه‌ى کوردستانن‬ ‫و له‌ هه‌رکات و ساتێکدا مه‌ترسى‬ ‫له‌سه‌ر ژیانى هاواڵتیانى کورد هه‌بێت‬ ‫ئاماده‌ن به‌ ماڵ و گیان پارێزگارى له‌‬ ‫کوردستان بکه‌ن‬

‫گ��ش��ت��ی ح��زب��ی سۆسیالیست‬ ‫دی���م���وک���رات���ی ک���وردس���ت���ان‬ ‫له‌کۆنگره‌که‌ماندا‪.‬‬ ‫ه��ه‌ر ب��ه‌و ب��ۆن �ه‌ی �ه‌وه‌ سوپاسی‬ ‫به‌ڕێزتان ده‌که‌ین‪ ،‬هه‌روه‌ها ساڵوی‬ ‫خۆمانتان پێشکه‌ش ده‌که‌ین‪،‬‬ ‫سه‌المه‌تی و س�ه‌رف��رازی��ت��ان بۆ‬ ‫ده‌خوازین‪.‬‬

‫‪ 14‬الیه‌نى سیاسى‪ :‬پێویسته‌ حکومه‌تی عێراق پابه‌ند‬ ‫بێت ب ‌ه ده‌ستوور و ڕێکه‌وتنام ‌ه نێوده‌وڵه‌تیه‌کانه‌وه‌‬ ‫ن��ه‌ک��ردو‌ه به‌تایبه‌ت م���اده‌ی ‪ 140‬ی‬ ‫ده‌س��ت��وری ع��ێ��راق که‌مافێکی ڕه‌وای‬ ‫خه‌ڵکی کوردستان ‌ه و‌ه ئیدانه‌ی هه‌موو‬ ‫ده‌ستێوه‌ردانێکی ئیقلیمی ده‌که‌ین‬ ‫که‌دژی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی هه‌رێم و گه‌لی‬ ‫کوردستان بێت و‌ه پێویست ‌ه ڕێکه‌تنامه‌ی‬ ‫نێوان عێراق و تورکیا هه‌ڵبوه‌شێته‌و‌ه که‌‬ ‫ڕێگ ‌ه ب ‌ه سوپای تورکیا ده‌دات ک ‌ه بێته‌‬ ‫نێو هه‌رێمی کوردستانه‌وه‌‪.‬‬ ‫داواکارین ل ‌ه س�ه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق‬ ‫ئۆپه‌راسیۆنی دیجل ‌ه هه‌ڵبوه‌شێنیته‌وه‌‬ ‫و ل ‌ه جێی ئ �ه‌و‌ه ک��ار بۆپێکه‌وه‌ژیانی‬ ‫ه�ه‌م��وو پێکهاته‌کانی ع��ێ��راق بکات‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ئه‌زمونی ڕابردوو نیشانی داو‌ه که‌‬ ‫دروستکردنی ئه‌و کێشان ‌ه ئه‌بێت ‌ه هۆی‬ ‫هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی بنه‌ماکانی عێراقی فیدرال‬ ‫و پێویست ‌ه ئه‌و خه‌رجیانه‌ی ئه‌یکات‬ ‫بۆ ئۆپه‌راسیۆنی دیجل ‌ه بیکات ‌ه پڕۆژه‌ی‬ ‫خزمه‌تگوزاری و ئابوری بۆ باشکردنی‬ ‫ژیانی هاواڵتیانی عێراق ‪.‬‬ ‫وه‌داواک��اری��ن حکومه‌تی عێراق پابه‌ند‬ ‫ب��ێ��ت ب��� ‌ه ده‌س���ت���ورو ڕێ��ک �ه‌وت��ن��ام �ه‌‬ ‫نێوده‌وڵه‌تیه‌کانه‌و‌ه و واژۆک����ردن و‬ ‫جێبه‌جێکردنی ئه‌وڕێکه‌تننامانه‌ی که‌‬ ‫ڕێگر‌ه ل ‌ه کۆمه‌ڵکوژی و به‌کارهێنانی‬ ‫سوپا له‌کێشه‌و ملمالن ‌ێ ناوخۆییه‌کاندا‪.‬‬ ‫له‌کۆبونه‌وه‌که‌دا دوپاتی هاوهه‌ڵوێستی و‬ ‫یه‌ک وتاری سیاسی ل ‌ه ئاست ڕوداوه‌کانی‬ ‫ن��ێ��وان ه�ه‌رێ��م و عێراقدا ک��رای �ه‌و‌ه و‬ ‫و‌ه پشتگیریکردنی ل � ‌ه هه‌ڵوێستی‬ ‫سه‌رکردایه‌تی سیاسی کوردستان که‌‬ ‫شێوازی سیاسی و دیپلۆماسی گرتۆته‌‬ ‫به‌ر هاوکات پشتیوانی هێزی پێشمه‌رگه‌و‬ ‫ئه‌و جموجۆل و به‌رنامانه‌ی وه‌زاره‌ت��ی‬ ‫پێشمه‌رگ ‌ه ک ‌ه ئاماده‌باشی ک��ردو‌ه بۆ‬

‫بەروارى ‪ 2012/11/19‬به‌ڕێز محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود له‌ باره‌گاى تایبه‌تى‬ ‫خۆى له‌ گوندى گوڵخانه‌ى ده‌ڤه‌رى‬ ‫ش��اره‌زوور چاویکه‌وت به‌ ژماره‌یه‌ک‬ ‫پێشمه‌رگه‌ى دێرین‪.‬‬ ‫ل��ه‌ دی��دارێ��ک��دا ب��ه‌ڕێ��ز م��ح�ه‌م�ه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود به‌شێوه‌یه‌کى گشتى‬ ‫ئاماژه‌ى به‌ رووداوه‌ک��ان��ى ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫کردو روونیکرده‌وه‌ که‌ ئاینده‌ى ئه‌و‬ ‫گۆڕانکاریانه‌ کاریگه‌رى له‌سه‌ر پرسى‬ ‫کوردو ماف و داواو داخوازییه‌کانى‬ ‫ده‌بێت له‌و رووه‌شه‌وه‌ جه‌ختى له‌سه‌ر‬ ‫پێویستى یه‌کڕیزى و ته‌بایى نێو ماڵى‬ ‫کوردى کرده‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌و دی��داره‌دا به‌ڕێزیان مێژووى‬ ‫پ��ێ��ش��م �ه‌رگ �ه‌ دێ��ری��ن��ه‌ک��ان و ئ �ه‌و‬ ‫ده‌ستکه‌وتانه‌ى ئه‌مرۆ له‌ هه‌رێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ب���ه‌دى ه��ات��وون ب �ه‌رز‬ ‫ن��رخ��ان��د‪ ،‬ل���ه‌و رووه‌وه‌ ب��اس��ى ل ‌ه‬ ‫گ�ه‌وره‌ی��ى و گیانبازى و نه‌به‌ردیى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌کان و سه‌رجه‌م‬ ‫شه‌هیدانى رێگه‌ى رزگارى کوردستان‬ ‫کرد که‌ له‌پێناو ماف و داوا ره‌واکانى‬ ‫گه‌له‌که‌مان رووب���ه‌رووى گه‌وره‌ترین‬ ‫رژێمى دیکتاتۆرى بوونه‌وه‌و به‌پێویستى‬

‫№‬

‫ئێواره‌ى رۆژی ‪ 2012/11/14‬به‌ڕێز‬ ‫م��ح��ه‌م��ه‌دى ح��اج��ى م �ه‌ح��م��ود ل ‌ه‬ ‫باره‌گاى تایبه‌تى خۆى له‌ شارى‬ ‫سلێمانى پێشوازیکرد له‌ یۆجین‬ ‫سیهلیانۆ کونسوڵى واڵتى رۆمانیا له‌‬ ‫هه‌رێمى کوردستان‪.‬‬ ‫ل �ه‌ دی��دارێ��ک��دا ک �ه‌ ه �ه‌ڤ��اڵ ع��ادل‬ ‫م��ه‌ال س��اڵ��ح ب �ه‌رپ��رس��ى مه‌کته‌بى‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌ نیشتیمانییه‌کانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ئ��ام��اده‌ی��ى ب��وو‪ ،‬ب�ه‌ڕێ��ز محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود تیشکى خسته‌ سه‌ر‬ ‫دوای��ن گۆڕانکارى و پێشهاته‌کانى‬ ‫ن��اوچ �ه‌ک �ه‌و ئ��ه‌و گۆڕانکارییانه‌ى‬ ‫شیکرده‌وه‌ که‌ ژماره‌یه‌ک له‌ واڵتانى‬ ‫ناوچه‌که‌ى گرته‌وه‌و کاریگه‌رى ئه‌و‬ ‫رووداوانه‌ى له‌سه‌ر نه‌خشه‌ى سیاسى‬ ‫و دیمۆگرافى رۆژهه‌اڵتى ناوه‌راست و‬ ‫جیهان به‌ گشتى خسته‌روو‪.‬‬ ‫له‌به‌شێکى ترى وته‌کانیدا به‌ڕێزیان‬ ‫ئ��ام��اژه‌ى ک��رد ب �ه‌ گه‌شه‌سه‌ندنى‬ ‫دۆستایه‌تییه‌کانى‬ ‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دی��ی�ه‌‬ ‫هه‌رێمى کوردستان له‌گه‌ڵ واڵتانى‬ ‫ناوچه‌که‌و جیهان‪ ،‬به‌پێویستى زانى‬ ‫که‌ واڵتانى جیهان ده‌رگاى په‌یوه‌ندى‬

‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود چاویکه‌وت ب ‌ه ژماره‌یه‌ک پێشمه‌رگه‌ى دێرین‬

‫بایدن‪ :‬شه‌ڕکردن له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگ ‌ه هێڵى سوور‌ه‬ ‫ب��ه‌وت��ه‌ى س �ه‌رچ��اوه‌ی �ه‌ک��ى ک��وردى‬ ‫دی��ب��ل��ۆم��اس�ه‌ ئ�ه‌م��ری��ک��ی��ی�ه‌ک��ان له‌‬ ‫په‌یوه‌ندیدان له‌گه‌ڵ ن��ورى مالکى‬ ‫سه‌رۆک وه‌زیرانى عێراق و مه‌سعود‬ ‫بارزانی سه‌رۆکی هه‌رێمى کوردستان‬ ‫له‌پێناو کۆتایی هێنان به‌ کێشه‌کان و‬ ‫گه‌یشتن به‌ رێککه‌وتنێکى هاوبه‌ش بۆ‬ ‫ئیداره‌دانى ناوچه‌ ناکۆکی له‌سه‌ره‌کان‪.‬‬ ‫رۆژنامه‌ی «السیاسه‌»ی کوێتی له‌زارى‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کى کوردى باڵویکردۆته‌وه‌‬ ‫که‌ به‌رپرسانى ئه‌مریکا په‌یوه‌ندیدان‬ ‫له‌گه‌ڵ نورى مالکى سه‌رۆک وه‌زیرانى‬

‫عێراق و مه‌سعود بارزانی سه‌رۆکی‬ ‫هه‌رێمى کوردستان له‌پێناو کۆتایی‬ ‫هێنان به‌ کێشه‌کان و گه‌یشتن به‌‬ ‫رێککه‌وتنێکى هاوبه‌ش بۆ ئیداره‌دانى‬ ‫ناوچه‌ ناکۆکی له‌سه‌ره‌کان‪.‬‬ ‫به‌وته‌ى ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ پێشنیار‬ ‫کراوه‌ جارێکى تر هێزه‌کانى ئه‌مریکا‬ ‫ب��گ �ه‌ڕێ��ن��رێ��ن �ه‌وه‌ ن��اوچ��ه‌ ناکۆکى‬ ‫له‌سه‌ره‌کان بۆ رێگرى له‌ روودان��ى‬ ‫شه‌ڕ له‌نێوان سوپاى عێراق و هێزى‬ ‫پێشمه‌رگه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ش خراوه‌ته‌روو جۆ بایدن‌ جێگری‬

‫سه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا پشتگیرى ئه‌و‬ ‫هه‌نگاوه‌ ده‌کات‪ ،‬چونکه‌ دروستبوونى‬ ‫ش��ه‌ڕ وه‌ک گ��ورزێ��ک ده‌بینێت له‌‬ ‫ئه‌مه‌ریکا دواى ئ �ه‌وه‌ى نزیکه‌ى ‪10‬‬ ‫س��اڵ پشتگیرى پ��ڕۆس�ه‌ی سیاسى‬ ‫عێراقى کردووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ ئاشکراى ک��ردووه‌‬ ‫که‌ بایدن به‌ مالیکى وت��ووه‌ شه‌ڕى‬ ‫سه‌ربازى له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌ هێڵی‬ ‫سووره‌و هێزه‌کانی ئه‌مریکا له‌ئه‌گه‌ری‬ ‫هه‌ڵگیرسانی ش��ه‌ڕدا ده‌س��ت��وه‌ردان‬ ‫ئه‌نجام ده‌ده‌ن‪.‬‬


‫دیدار‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/11/20‬ژماره ‪ | 725‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪3‬‬

‫نەجیبە نەجیب‪ ،‬ئەندامى لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫کورد نایەوێت ببێت بە ئاستەنگ لە بەردەم پەسندکردنی بودجەی ‪2013‬دا‬ ‫نەجیبە نەجیب‪ ،‬ئەندامى لیژنەی دارایی‬ ‫ل��ە ئەنجومەنى نوێنەرانى ع��ێ��راق لە‬ ‫دیدارێکى تایبەتى ~ ئاماژە بۆ‬ ‫ئەوە دەکات « بوودجە یاسایەکى گرنگە‬ ‫پەیوەندى بە ژیانى ڕۆژانەى خەڵکەوە هەیە‬ ‫نامانەوێت ببینە ئاستەنگێک لەبەردەم‬ ‫پەسەند کردنیدا بۆیە ئێمە هەوڵدەدەین‬ ‫بەرژەوەندیەکانى خەڵکى کوردستان لە‬ ‫پرۆژە یاساکەدا جێگیر بکەین»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێما ب��ۆ ئ��ەوە دەک���ات « لە‬ ‫پرۆژە یاسای بودجەى ‪2013‬دا پێویستە‬ ‫بودجەیەک بۆ موچە و پڕچەک کردنى‬ ‫هێزى پێشمەرگە تەرخان بکرێت بەاڵم‬ ‫وەزارەتى بەرگرى هیچ بڕە پارەیەکى بۆ‬ ‫ئەم مەبەستە تەرخان نەکردووە»‪.‬‬

‫№‬

‫لە بودجەی ‪ 2013‬دا ‪ 11‬تریلیۆن و ‪700‬‬ ‫ملیار بۆ ئەمن و بەرگرى تەرخان کراوە ئەمە‬ ‫لە کاتێکدایە کەرتى کشتوکاڵ ‪ 2‬ترلیۆنى بۆ‬ ‫تەرخان کراوە بۆ خوێندنى بااڵ و پەروەردە‬ ‫‪ 10‬ترلیۆن تەرخان کراوە‬ ‫№‬

‫سەبارەت بە حساباتى ختامى‪ ،‬چونکە‬ ‫چەندین ساڵە بوودجە دێتە ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەران بۆ حساباتى ختامى ڕاستە پرۆژە‬ ‫یاسای بوودجە خراوەتە بەرنامەى کارەوە‬ ‫بۆ گفتوگۆ کردن‪ ،‬بەاڵم گفتوگۆى لەسەر‬ ‫ناکرێت تاوەکو لیژنەى دارایی ڕاپۆرتى‬ ‫خۆى نەداتە سەرۆکایەتى پەرلەمان‪.‬‬ ‫*کورد لەسەر کام خاڵى پرۆژەى یاسای‬ ‫بودجەى ‪ 2013‬نیگەرانە ؟‬ ‫خاڵى یەکەم نەفەقاتى سەروەرى کە ‪41‬‬ ‫تریلیۆنە کە لە بەشی هەرێمى کوردستان‬

‫بە پێی ئەو ڕێکەوتتنە دەبێت حکومەتى‬ ‫هەرێم ڕۆژان��ە ‪250‬ه��ەزار بەرمیل نەوت‬ ‫بفرۆشێت و داهاتەکەى بگەڕێنێتەوە‬ ‫بۆ حکومەتى ناوەندى ئێمە پێمان وایە‬ ‫ئەمە پێویست ناکات لەناو پ��رۆژەى‬ ‫یاسی بوودجەدا باس بکرێت ‪ ،‬خاڵێکى‬ ‫تر مەسەلەى بڕینى بوودجەى هەرێمی‬ ‫کوردستان و پارێزگاکان ئەگەر هاتوو‬ ‫کێشە لە نێوان هەرێم و بەغدادا ڕوویدا‬ ‫لەسەر کۆمپانیاکانى بوارى ئینتەر نێت و‬ ‫مۆبایل و هەر کۆمپانیایەکى تر لەبەر ئەوە‬

‫لە پرۆژە یاسای‬ ‫بودجەى ‪2013‬دا‬ ‫پێویستە بودجەیەک بۆ‬ ‫موچە و پڕچەک کردنى‬ ‫هێزى پێشمەرگە‬ ‫تەرخان بکرێت بەاڵم‬ ‫وەزارەتى بەرگرى هیچ‬ ‫بڕ پارەیەکى بۆ ئەم‬ ‫مەبەستە تەرخان‬ ‫نەکردووە‬ ‫№‬

‫*ئەمڕۆ لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‬ ‫خوێندنەوە بۆ پ��رۆژە یاسایی بودجەى‬ ‫‪ 2013‬دەک��رێ��ت جەنابت وەک��و ئەندامی‬ ‫لیژنەى دارایی و ئابوورى ئاگادارى ئەم‬ ‫زانیارانەى ؟‬ ‫بەڵێ من ئاگادارى ئەوەم کە پرۆژە یاسای‬ ‫بودجەى ‪ 2013‬لە ئەنجومەنى نوێنەرانى‬ ‫خوێندنەوەى دووەم��ى بۆ دەکرێت بە‬ ‫م��ی��وان��دارى وەزی���رى دارای���ی ع��ێ��ڕاق و‬ ‫سەرۆکى دیوانى چاودێرى دارایی عێراق‬

‫ئەبڕدرێت چونکە ڕێ��ژەى ‪%17‬حساب‬ ‫ئەکرێت ب��ۆ ئ��ەوە ‪ ،‬ک��ە ساڵى ‪2012‬‬ ‫نەفەقاتى سەرەوەرى ‪ 22‬ترلیۆن بووە و‬ ‫ساڵى ‪ 21 ،2011‬ترلیۆن بووە واتە ساڵ‬ ‫بە ساڵ زیاد دەکرێت کە ئەمەش لە بەشى‬ ‫هەرێمى کوردستان کەمدەکاتەوە ‪ ،‬وە‬ ‫خاڵى دووەم بەندێک هەیە لە بوودجەى‬ ‫‪2013‬دا کە دەڵێت حکومەتى ناوەندى‬ ‫دەسەاڵتى بڕینى بەشە بوودجەى هەرێمى‬ ‫کوردستانى هەیە ئەگەر هاتوو حکومەتى‬ ‫هەرێم پابەند نەبوو بەو ڕێکەوتنەى لە‬ ‫نێوان حکومەتى هەرێم و بەغدادا هەیە کە‬

‫کە پێشینەکان بەردەوام دەبن و هیچ جۆرە‬ ‫سوویەکیش لە هاوالتیان وەرناگیرێت‬ ‫وات��ە هاواڵتیان لە بەرامبەر وەرگرتنى‬ ‫پێشینەى خ��ان��ووب��ەرەو کشتوکاڵی و‬ ‫پیشەسازى و تەنانەت پارەى سندووقى‬ ‫نیشتەجێبوونیش هیچ سوویەک نادەن ‪.‬‬ ‫*ل���ە ئ��ێ��س��ت��ادا ه��ەوڵ��ێ��ک ه��ەی��ە بۆ‬ ‫س��ەن��دن��ەوەى متمانە لە مالیکى ئایا‬ ‫جەنابتان وەک ئ��ەن��دام��ى پەرلەمان‬ ‫ئاگادارى ئەو پرسەن ؟‬ ‫س��ەب��ارەت ب��ە س��ەن��دن��ەوەى متمانە‬ ‫ل��ە مالیکى ئەمە کارێکى ی��اس��ای و‬ ‫دەستووریە چۆن ئەنجومەنى نوێنەران‬ ‫متمانەى بەخشی بە کابینەکەى بەڕێز‬ ‫مالیکى بە پێی دەستوور هەر بە پێی‬ ‫دەستووریش ئەنجومەنى نوێنەران بۆى‬ ‫هەیە متمانە لە کابینەکەى بسەنێتەوە‬ ‫‪ ،‬بەاڵم ئەوەى من ئاگادارم تا ئێستا‬ ‫هیچ ئیمزا کۆکردنەوەیەک نابینرێت لەناو‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەران بۆ سەندنەوەى‬ ‫متمانە لە کابینەکەى مالیکى ‪.‬‬ ‫* پەیامتان بۆ خەڵکی کوردستان چییە؟‬ ‫ئێمە وەکو کورد لە ئەنجومەنى نوێنەرانى‬ ‫عێراق لە ئێستادا کە گفتوگۆ دەکرێت‬ ‫لەسەر پرۆژەى یاسای بودجەى ‪2013‬ە‬ ‫کاردەکەین بۆ پاراستنى بەرژەوەندیەکانى‬ ‫خ��ەڵ��ک��ى ه��ەرێ��م��ى ک��وردس��ت��ان وە‬ ‫هەوڵدەدەین ئەو خاالنەى لە بەرژەوەندى‬ ‫خەڵکى کوردستانە بیان خەینە ناو پرۆژە‬ ‫یاساکەو ئەو خاڵەنەى دژى بەرژەوەندى‬ ‫کوردستانە الی ببەین بەاڵم بڕیارى کۆتاى‬ ‫بڕیارى پەرلەمانەو پرۆژەکەش پێویستى‬ ‫بە تەوافوقى الیەنە سیاسیەکان هەیە ‪.‬‬

‫№‬

‫ئێمە داوامان کردووە ئەو خاڵە الببرێت‬ ‫‪ ،‬خاڵێکى تر تایبەتە بە دانانى بودجە‬ ‫بۆ ماددەى ‪ 140‬ئەوە چەند ساڵە تەنها‬ ‫‪172‬ملیار بۆ جێبەجێ کردنى ماددەى ‪140‬‬ ‫تەرخان دەکرێت وەکو دەزانین ماددەى‬ ‫‪ 140‬هێشتا لە قۆناغى یەکەمیدایە کە‬ ‫ئاسایی کردنەوەیە ئەمەش پەیوەستە بە‬ ‫قەرەبووکردنەوەى هاواڵتیان و پێویستى‬ ‫بە بودجە هەیە ‪ ،‬وە خاڵێکى تر ئەگەر‬ ‫چی لە پ��رۆژە یاسای بودجەى ‪2013‬دا‬ ‫پێویستە بودجەیەک بۆ موچە و پڕچەک‬ ‫کردنى هێزى پێشمەرگە تەرخان بکرێت‬ ‫بەاڵم وەزارەتى بەرگرى هیچ بڕ پارەیەکى‬ ‫بۆ ئەم مەبەستە تەرخان نەکردووە ئەمە‬ ‫گرنگترین ئەو خااڵنەن کە ئێمە تێبینیمان‬ ‫لەسەریان هەیە و تێبینیەکانیشمان‬ ‫کردۆتە ڕاپۆرت و داومانەتە لیژنەى دارایی‬ ‫و لیژنە پەیوەندی دارەکان و سەرۆکایەتى‬ ‫پەرلەمان ‪.‬‬ ‫*س��ەب��ارەت ب��ەو بڕگەیەى ک��ە دەڵێت‬ ‫ح��ک��وم��ەت��ى ع��ێ��راق دەت��وان��ێ��ت بەشە‬ ‫ب��ودج��ەى ه��ەرێ��م ببڕێت ئ��ەگ��ەر هاتوو‬ ‫حکومەتى ه��ەرێ��م پابەند ن��ەب��وو بەو‬ ‫ڕێککەوتننامەیەى لە نێوان حکومەتى‬ ‫عێراق و حکومەتى هەرێمدا هەیە ئایا‬ ‫ئ��ەم خاڵە لە ب��ودج��ەى ‪2012‬دا بوونى‬ ‫هەبوو ؟‬ ‫بەڵێ تێیدابوو لە پرۆژەکە‪ ،‬بەاڵم ئێمە‬ ‫توانیمان لە کاتى گفتوگۆکردن و پەسەند‬ ‫کردنیدا نەمان هێشت ئەو بڕگە یاسایە‬ ‫بمێنێت وات��ە کاتێک حکومەت پرۆژە‬ ‫یاساکەى ن��اردب��وو ب��ۆ پ��ەرل��ەم��ان ئەو‬ ‫بڕگەیەی تیادا بوو بەاڵم ئێمە توانیمان‬ ‫الیببەین ‪.‬‬

‫*ب��ەو پ���رۆژە ی��اس��ای��ەى ک��ە ئێستا لە‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراقە ک��ورد‬ ‫دەنگى پێدەدات یان نا؟‬ ‫ئەگەر خاڵەکانى ئێمە وەربگیرێن پرۆژە‬ ‫یاسای بوودجە یاسایەکى گرنگە پەیوەندى‬ ‫ب��ە ژی��ان��ى ڕۆژان����ەى خ��ەڵ��ک��ەوە هەیە‬ ‫نامانەوێت ببینە ئاستەنگێک لەبەردەم‬ ‫پەسەند کردنیدا بۆیە ئێمە هەوڵدەدەین‬ ‫بەرژەوەندیەکانى خەڵکى کوردستان لە‬ ‫پرۆژە یاساکەدا جێگیر بکەین ‪.‬‬ ‫*هەوڵێک هەیە بۆ ئەوەى بودجە وەکو‬ ‫چەکێک لەالیەن حکومەتنى ناوەندەوە‬ ‫بەکاربهێنرێت دژى هەرێمى کوردستان و‬ ‫پارێزگاکان ئایا تا چەند هەوڵێک هەیە‬ ‫بۆ ڕاگرتنى ئەمە ؟‬ ‫بەڵێ ئەو خاڵەى تۆ ئاماژەى پێ دەدەیت‬ ‫تەنها دژى هەرێمى کوردستانە‪ ،‬چونکە‬ ‫تەواوى پارێزگاکانى تر لە ژێر سەیتەرەى‬ ‫حکومەتى ن��اوەن��دی��دان‪ ،‬چونکە هیچ‬ ‫پارێزگایەکى تر نییە فیدراڵى بێت‪ ،‬ئێمە‬ ‫هەوڵدەدەین وە کاریش بۆ ئەوە دەکەین‬ ‫خەڵکى کوردستان بەشە بوودجەى خۆى‬ ‫بە تەواوەتى وەربگرێت‪ ،‬چونکە پەیوەندى‬ ‫بە ژیانى خەڵک و پ��رۆژە و ژێرخانى‬ ‫ئابووریەوە هەیە بیریشمان نەچێت ئەوەى‬ ‫کە تائێستا پابەندە بە ڕێکەوتنەکانەوە‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستانە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بە داخەوە حکومەتى ناوەندى زۆر جار‬ ‫هەوڵدەدات فشار لەسەر حکومەتى هەرێم‬ ‫دروست بکات و خۆى لە جێبەجێ کردنى‬ ‫ڕێککەوتنامەکان بدزێتەوە ‪.‬‬ ‫* س���ەب���ارەت ب�����ەوەى ک���ە دەوت���رێ���ت‬ ‫ئەمساڵیش بڕێکى زۆرى بودجە بۆ بەهێز‬

‫№‬

‫دیمانە‪~ :‬‬

‫کردنى سوپای عێراق دانراوە ئایا بۆ ئێوە‬ ‫پێداگیرى ل��ەوە ناکەن کە لە ئێستادا‬ ‫عێراق پێویستى بە چەک نییە بەڵکو‬ ‫پێویستى بە پ��رۆژەى خزمەت گ��وزراى و‬ ‫ژێرخانى ئابوورى و چاککردنى ڕەوشی‬ ‫دانیشتوان و چاککردنى ئ��او و کارەبا‬ ‫هەیە ؟‬ ‫بەڵێ نزیکەى ‪ 20‬تریلیۆن لە بودجەى‬ ‫ئەمساڵ کە ئەنجومەنى وەزیران ناردویەتى‬ ‫بۆ الیەنى ئەمنى و سەربازى و پڕچەک‬ ‫کردن تەرخان کراوە ‪ 11‬تریلیۆن و ‪700‬‬ ‫ملیار بۆ ئەمن و بەرگرى تەرخان کراوە‬ ‫ئەمە لە کاتێکدایە کەرتى کشتوکاڵ ‪2‬‬ ‫ترلیۆنى بۆ تەرخان کراوە بۆ خوێندنى‬ ‫بااڵ و پەروەردە ‪ 10‬ترلیۆن تەرخان کراوە‬ ‫کەواتە ئەم حکومەتە دەیەوێت واڵت بە‬ ‫عەسکەرتاریەت بکات و کۆمەڵگایەکى‬ ‫سەربازى دروست بکات ئەمەش یەکێکە‬ ‫لەو خااڵنەى کە ئێمە لەسەرى ڕادەوستین‬ ‫و قسەى خۆمانى ل��ەس��ەر دەک��ەی��ن ‪،‬‬ ‫چونکە پێمان وایە ئێستا عێراق پێویستى‬ ‫بە گرنگی دانە بە ژێرخانى ئابوورى و‬ ‫وە ه��ەروەه��ا بنیاتنانەوەى کۆمەڵگاو‬ ‫دامودەزگاکان بێت نەک بە سەربازگە‬ ‫کردنى عێراق ‪ ،‬ئەگەر ئەو حکومەتەش‬ ‫وەکو حکومەتەکانى پێشوو کار بکات‬ ‫بۆ کڕینى چەک و بەسەر بازگە کردنى‬ ‫کۆمەڵگا ئەوە بە دڵنیایەوە بەرژەوەندى‬ ‫کەسی تیا نییە‪.‬‬ ‫* بەپێی ئ��ەو پ���رۆژە ی��اس��ای��ەى الی‬ ‫ئێوەیە موچەى فەرمانبەران و پێشینەکان‬ ‫زیاددەکرێن یان نا ؟‬ ‫س��ەب��ارەت بە موچەى فەرمانبەران و‬ ‫بەدواداچوون بۆ ئەو پرسە ئەوە ماوەیەکى‬ ‫درێ��ژە ب��ەدواداچ��وون��ى لەسەر دەکرێت‬ ‫وە ئێستا کارەکانى بە کۆتاى هاتووە‬ ‫کراوەتە ڕاپۆرت بەاڵم چاوەڕێی حکومەت‬ ‫ئەکەین پرۆژەیەکمان بۆ ئامادەبکات و‬ ‫ڕەوانەى بکات بۆ ئەنجومەنى نوێنەران ‪،‬‬ ‫چونکە لە ڕووی یاسای و دەستووریەوە‬ ‫بۆ دەرکردنى هەر یاسایەک ئەنجومەنى‬ ‫وەزیران دەینێرێت بۆ ئەنجومەنى نوێنەران‬ ‫و ئەنجومەنى نوێنەرانیش دواى گفتوگۆ‬ ‫پەسەندى دەک��ات یان ڕەتى دەکاتەوە‬ ‫‪ ،‬لەبەر ئەوە ئێمە لە ئێستادا چاوەڕێی‬ ‫ئەنجومەنى وەزیرانین بۆ ناردنى پرۆژەیەک‬ ‫بۆ ئێمە چونکە ئەو بابەتە بابەتێکى‬ ‫گرنگەو بە بەردەوامیش ک��ارى لەسەر‬ ‫دەکرێت ‪ .‬سەبارەت بە پێشینەکان وەک‬ ‫بودجەى ‪2012‬ە لە پرۆژە یاساکەدا هاتووە‬

‫تارق‪ ،‬جەوهەر‪ ،‬ڕاوێژکارى ڕاگەیاندنى سەرۆکى پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫تائێستا فراکسیۆنەکان لە نێو خۆیاندا ڕێکنەکەوتوون لەسەر گێڕانەوەى دەستوور‬ ‫دیمانە‪~ :‬‬

‫№‬

‫*هەموارکردنەوەى پەیڕەوى ناخۆى‬ ‫پەرلەمان بە کۆێ گەشتووە؟‬ ‫ئەوەندەى ئێمە ئاگادارین لیژنەیەک‬ ‫هەیە نوێنەرى سەرجەم فراکسیۆن‬ ‫و پێکهاتەکانى پەرلەمانى تێدایە‪،‬‬ ‫ماوەى زیاتر دوو مانگە کار دەکەن وە‬ ‫هەنگاوى باشیان بڕیوە بۆ پێداچونەوە‬ ‫ئامادە کردنى ڕەشنوسى پرۆژەیەک بۆ‬

‫لیژنەیەک پێکهاتووە لە هەموو‬ ‫فراکسیۆنەکان بۆ هەموار‬ ‫کردنەوەی پەیڕەوی ناوخۆی‬ ‫پەرلەمانی کوردستان‬ ‫№‬

‫تارق‪ ،‬جەوهەر‪ ،‬ڕاوێژکارى ڕاگەیاندنى‬ ‫س��ەرۆک��ى پەرلەمانى کوردستان لە‬ ‫دیدارێکى تایبەتى ~ ئاماژە‬ ‫بۆ ئەوە دەک��ات « بەرنامەیەکى لەو‬ ‫شێوەیە لەبەردەستدا نییە کە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان بانگهێشتى نوێنەرانى کورد‬ ‫بکات لە بەغداد بۆ ن��او پەرلەمانى‬ ‫کوردستان»‪.‬‬ ‫لەبارەى پەیڕەوى ناوخۆى پەرلەمان‬ ‫ن���اوب���راو هێماى ب��ۆ ئ���ەوە دەک���ات‬ ‫«لیژنەیەک هەیە نوێنەرى سەرجەم‬ ‫فراکسیۆن و پێکهاتەکانى پەرلەمانى‬ ‫تێدایە‪ ،‬م��اوەى زیاتر دوو مانگە کار‬ ‫دەکەن وە هەنگاوى باشیان بڕیوە بۆ‬ ‫پێداچونەوە ئامادە کردنى ڕەشنوسى‬ ‫پرۆژەیەک بۆ پەیڕەوى ناخۆ»‪.‬‬

‫پەیڕەوى ناخۆ دواى تەواوبونى کارەکە‬ ‫دەی��دەن بە سەرۆکایەتى پەرلەمان‬ ‫ئینجا سەرۆکایەتى پەرلەمان دەیخاتە‬ ‫بەرنامەى کارى دانیشتنەکان بۆ ئەوەى‬ ‫دانیشتنى بۆ بکرێت و گفتوگۆى لەسەر‬ ‫بکرێت‪.‬‬

‫نێوان فراکسیۆن و پێکاتەکانى ناو‬ ‫پەرلەمان کە دەبێت خۆیان لەسەر‬ ‫ئالیەت و میکانزمێک ڕێکبکەون و ئەوسا‬ ‫کارەکە ئاسان دەبێت و بخرێتەوە سەر‬ ‫پەرلەمانى کوردستان‪ ،‬بەاڵم تائێستا‬ ‫فراکسیۆنەکان لە نێو خۆیاندا لەسەر‬

‫*پەرلەمانى کوردستان لەبەرنامەیدایە‬ ‫ک��ە ن��وێ��ن��ەران��ى ک����ورد ل��ە ب��اغ��داد‬ ‫بانگهێشتیان بیکات بۆ نێو پەرلەمان؟‬ ‫بەرنامەیەکى لەو شێوەیە لەبەردەستدا‬ ‫نییە‪.‬‬ ‫*ج���ارێ���ک���ى ت���ر دەس��ت��ووره��ەرێ��م��ى‬ ‫کوردستان دەگەڕێتەوە بۆ پەرلەمان؟‬ ‫ئەوە پەیوەندى بە تەوافۆق هەیە لە‬

‫میکانیزم و ئالیەتک ڕێکنەکەوتوون بۆ‬ ‫چۆنێتى مامەڵەکردن لەسەر شێوازى‬ ‫گێڕانەوەکەى وە چۆنێتى مامەڵکرد لە‬ ‫کاتى پێداچونەوەى‪.‬‬ ‫*ئ���ای���ا ب�����ەدواداچ�����وون دەک�����ەن بۆ‬ ‫ی��ەک��خ��س��ت��ن��ی م���ووچ���ە و دەرم���اڵ���ەی میزانییەى ساڵى ڕابردوو کە پەسەند بەتایبەتى مەسەلەى دەرماڵەکان هاوتا دەک��ات‪ ،‬بە تەئکید لەالیەن لیژنەى‬ ‫کرا لەپەرلەمان تێدا پێشنیارى ئەوە کرا بێت لەگەڵ ئەوانەى بەغداد‪ ،‬بۆیە ئەمە دارای��ى پەرلەمانیشەوە چ��اودێ��رى و‬ ‫فەرمانبەران ؟‬ ‫ئەوە کارى وەزارەت��ى داراییە‪ ،‬بەپێى موچە و دەرماڵەکانى هەرێمى کوردستان کارى وەزارەتى داراییە و کارى لەسەر هەمەهەنگیان دەکرێت‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/11/20 | 725‬سێشەممە‬

‫ڕاپۆرت‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود‪:‬‬

‫ئا‪ :‬عومەر غواڵمى‬

‫ئێستا تەئکید کردنەوە لەسەر دەستوورى عێراقى باشترین ڕێگایە‬

‫ب��ەروارى ‪ 2012/11/15‬لە بارەگاى‬ ‫مەکتەبى سیاسى حزب سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان کۆبونەوەی‬ ‫هەرسێ حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان و حزبى شیوعى کوردستان‬ ‫و حزبى زەحمەتکێشانى کوردستان‬ ‫ئەنجام درا ل��ە دواى کۆبونەوەکە‬ ‫کۆنگرەیەکى ڕۆژنامەنوسیان ئەنجامدا‪.‬‬ ‫س��ەرت��ا ب��ەڕێ��ز م��ح��ەم��ەدى حاجى‬ ‫مەحمود تیشکى خستە سەر ئامانجى‬ ‫ک��ۆب��ون��ەوەک��ەو ئ��ام��اژە ب����ەوەدا «‬ ‫کۆبونەوەکە لەسەر ئەو هەلومەرجانەى‬ ‫ئەمڕۆ لە کوردستان و عێراق و ناوچەکە‬ ‫تێدەپەڕێ وە تەئکیدکردنەوە لەسەر ئەو‬ ‫بەرنامەو کارکردنەى هەرسێ حزبەکە‬ ‫هەیەتى وە تەئکیدکردنەوە لەسەر‬ ‫پاراستنى دەسکەوتەکانى میلەتەکەمان‬ ‫وە مەسەلە نەتەوەى و نیشتمانییەکان‬ ‫وە خ��زم��ەت��گ��وزاری��ی��ەک��ان��ى خەڵکى‬ ‫کوردستان وە تەئکیدکردنەوە لەسەر‬ ‫مەسەلەى دەستوور لە کوردستاندا چ‬ ‫ئەو بۆشاییە یاساى و ئیدارییەى کە‬ ‫ئێستا هەیە چارەسەرى بۆ بدۆزرێتەوە‬ ‫وە مەسەلەى دەستکاریکردنى یاساى‬ ‫هەڵبژاردن لە عێراقدا کە هەوڵبدرێت‬ ‫ئ���ەوەش ل��ە چ��وار چ��ێ��وەى عێراقدا‬ ‫وات��ە عێراق وەک یەک بازنە هەموو‬ ‫عێراقییەکان تێدا بەشدار بن و هەروەها‬ ‫باسى مەسەلەى ئۆپراسیۆنى دیجلە و‬ ‫ناوچە دابڕاوەکان و ئەو مەترسییەى‬ ‫لەسەر کوردستان و بە گشتى هەیەو‬ ‫بە تایبەتى لەسەر ناوچە دابڕێنراوەکان‬ ‫هەیە ئەمانەى کۆمەڵێ خاڵى گرنگ‬ ‫بوون ئەمڕۆ قسەمان لەسەر کرد»‪.‬‬ ‫کورد پێویستى بە هەموو خۆ ئامادە‬ ‫کردنێک هەیە‬ ‫محەمەد حاجى مەحمود ل��ەب��ارەى‬ ‫ئۆپراسیۆنى دیجلەوە ل��ەو کۆنگرە‬ ‫رۆژنامەنووسیدا وتى ئەوە مەسەلەکان‬ ‫زیاتر پەیوەندى بەوە هەیە دەستوورى‬ ‫عێراقى دەستووریەکى مەتاتییە ڕەنگە‬ ‫هەر کەسێک بۆخۆى بە کارى بهێنێت‪،‬‬ ‫بەاڵم ئێمە پێمانوایە لە چوار چێوەى‬ ‫دەس��ت��ورەک��ەدا بێت ه��ەر شتێک لە‬ ‫دەرەوەى دەستوور بکرێت ئەوە گیر و‬ ‫گرفت دروست دەکات‪.‬‬ ‫لەبارەى ڕەوانەکردنى هێزی پێشمەرگە‬ ‫بۆ ناوچە دابڕێنراوەکان هێماى بۆ ئەوە‬ ‫کرد کورد پێویستى بە هەموو خۆ ئامادە‬ ‫کردنێک هەیە‪ ،‬بۆ هەر ئەگەرێک‪ ،‬ئێمە‬ ‫پێمانوایە تا زمانى گفتوگۆ تا چارەسەر‬ ‫لە ڕێگاى کۆبونەوە و گفتوگۆوە هەبێت‬ ‫باشترە‪ ،‬تەئکید ک��ردن��ەوە لەسەر‬ ‫دەس��ت��وورى عێراقى ئ��ەوە باشترین‬ ‫ڕێگایە بۆ ئێستا‪.‬‬ ‫ل��ەب��ارەى هەڵوێستى سەرکردایەتى‬ ‫سیاسى کورد محەمەدى حاجى مەحمود‬

‫ئاماژەى بۆ ئ��ەوە کرد کێشەکان لە‬ ‫شوێنێک نییە‪ ،‬ئێمە دەزانین ئەزمەکان‬ ‫لە عێراقەوە دروست دەبێت‪ ،‬لە پێشدا‬ ‫ل��ە ن��اوچ��ەى ق��ەرەت��ەپ��ەو ج��ەل��ەوالو‬ ‫سەعدییە دروست بوو‪ ،‬پاشان لەسەر‬ ‫فیرقەى دوانزە بوو و دواتر لە زومار‬ ‫ئێستا ئۆپراسیۆنى دیجلە لە ناوچەى‬ ‫کەرکووک ئەوان ئەزمەکان یەک لە دواى‬ ‫یەک دروست دەکەن بۆ ئەوەى کورد‬ ‫تەرکیز لەسەر الیەکیان بکات‪ ،‬ئەمانە‬ ‫ملمالنێیەکە لە بنیاد نانى دەوڵەتى‬ ‫عێراقدا ڕەنگە ئاساى بێت‪ ،‬بەاڵم گرنگ‬ ‫ئێمەیە یەک هەڵوێستى و یەک دەنگى‬ ‫وەک الیەنە کوردستانییەکان بتوانین‬ ‫پێداگرتن لەسەر مەسەلەى دەستوور‬ ‫وە چارەسەرى ئەو کێشانە لە ڕێگاى‬ ‫گفتوگۆوە تا ئەو کاتەى مەجال هەیە‪.‬‬ ‫لەبارەى ملمالنییە ناخۆیەکانى هەرێمى‬ ‫کوردستان لەنێوان ئۆپۆزیسیون و‬ ‫دەسەاڵتدا محەمەدی حاجی مەحمود‬ ‫روون��ی��ک��ردەوە ملمالنییەکان ڕەنگە‬ ‫زەرەرى ل��ە ه���ەردوو ال داب��ێ��ت‪ ،‬لە‬ ‫مەسەلەى کورد و لە هەموو الیەک‪،‬‬ ‫ئێمە لە ملمالنییەکاندا کورد تەنها لە‬ ‫کەرکوکدا (‪ )70‬ه��ەزار دەنگى کورد‬ ‫فەوتاوە‪ ،‬واتا (‪ )70‬ه��ەزار دەنگمان‬ ‫فەوتا ئەو ‪70‬هەزار دەنگە چووە سەر‬ ‫دەنگى لیستى عێراقییە واتا کورد ‪140‬‬ ‫هەزار دەنگ لە کەرکوکدا زەرەرى کرد‪،‬‬ ‫بۆیە دەنگى الیەنى تر لە کەرکوکدا‬ ‫زیاتر بوو‪ ،‬یەکێک لە نمونەکانى باسى‬ ‫دەکەم کورد دەیتوانى دەنگى زۆرینە‬ ‫هەبێت لە کەرکوکدا‪ ،‬لە شوێنەکانى تر‬ ‫بەهەمان شێوە لە موسڵ لە دیالە و‬ ‫لە سەالحەدین و شوێنەکانى تر ئەمە‬ ‫نمونەیەکى بچوکە بە تەئکید شتى‬ ‫سەلبى هەبووە وە شتى ئیجابیش‬ ‫هەبووە لە هەردوو ال‪.‬‬ ‫تائێستا حکومەتى عێراقى خۆى لە‬

‫№‬

‫جێبەجێکردنى مادەى ‪ 140‬دەدزێتەوە‬ ‫بەڵێن عەبدوڵاڵ‪ ،‬سکرتێرى حزبى‬ ‫زەحمەتکێشانى کوردستان لەو کۆنگرە‬ ‫ڕۆژنامەوانیەدا ڕایگەیاند مانەوەى ناوچە‬ ‫داب��ڕاوەک��ان وە چارەسەرنەکردنى بە‬ ‫گوێرەى بەندەکانى دەستوور تائێستا‬ ‫بە هەڵپەسێرایى ماوەتەوە خۆدزینەوەى‬ ‫دەوڵەتى عێراقە‪ ،‬ئێمە پێمانوایە ڕەنگە‬ ‫بەشێکى پەیوەندى بە خۆمانەوە بێت لە‬ ‫ڕابردوو هەندێک دەرفەت بۆ ئێمە هەبوو‬ ‫کە دەکرا بە شێوازى تر چارەسەر بکرایە‬ ‫ئەو ناوچانە بەبڕیارى سیاسى کەرکوک‬ ‫و ناوچە دابڕێندراوەکان بگەڕێندرایەنەوە‬ ‫سەر هەرێمى کوردستان‪ ،‬کە خرایە‬ ‫چوارچێوەى بەندى دەستوورییەوە‬ ‫دەبوو حکومەتى ناوەند مولزەم بوایە‬ ‫بە جێبەجێکردنى بەندەکانى دەستوور‪،‬‬ ‫تائێستا حکومەتى عێراقى خۆى لە‬ ‫جێبەجێکردنى مادەى ‪ 140‬دەدزێتەوە‪.‬‬ ‫پێویستە چیتر کورد بێدەنگ نەبێت لە‬ ‫مەسەلەى جێبەجێکردنى ‪ 140‬دەبێت‬ ‫بە هەڵوێستێکى تر چ��ارەس��ەر ئەو‬ ‫مەسەلەیە بکات‪.‬‬ ‫بەڵێن ع��ەب��دواڵ وتیشى ئەمڕۆ دوو‬ ‫کێشەى جدیمان هەیە ڕوو بە ڕوى‬ ‫هەرێمى ک��وردس��ت��ان دەب��ێ��ت��ەوە بە‬ ‫تایبەتى یەکێکیان کێشەکانى دەرەوەى‬ ‫خۆمانە ئەو مەترسیانەن کە ڕووبەڕووى‬ ‫هەرێمى کوردستان دەبێتەوە‪ ،‬وە ئەو‬ ‫نەخشەو پالنانە کە بەرامبەر هەرێمى‬ ‫کوردستان دەکرێت هەروەها مەسەلەى‬ ‫جێبەجێکردنى دەس��ت��وورە‪ ،‬خاڵى‬ ‫دووەمیان کێشەکانى ناوخۆمانە کە‬ ‫هەردووکیان کێشەى جدین ناکرێت‬ ‫هیچکامیان لەسەر حسابى ئەوترین‬ ‫کەمبکرێتەوە‪.‬‬ ‫ئۆپراسێونى دیجلە نادەستورییە‬ ‫ک��اوە مەحمود‪ ،‬ئەندامى مەکتەبى‬ ‫سیاسى حزبى شیوعى کوردستان لەو‬ ‫کۆنگرە ڕۆژنامەوانیەدا ڕایگەیاند بەهیچ‬

‫شێوەیەک وەک سێ الیەنەکە لەگەڵ‬ ‫زیاتر کردنى بارگرژى نین‪ ،‬جەخت‬ ‫دەکەینەوە لەسەر ئ��ەوەى وەک ئەو‬ ‫پاشخانەى کە هەمانە پێشمەرگە بوین‪،‬‬ ‫داکۆکى دەکەین لەبەرژەوەندى خەڵکى‬ ‫کوردستان و پاراستنى کوردستان‪ ،‬لە‬ ‫هەر ملمالنێیەکدا ئێمە لەگەڵ الیەنى‬ ‫کوردستانین و بەشێکین لەو الیەنە‪،‬‬ ‫پێشمانوانییە پێشمەرگە ئیفتیزاز بکات‪،‬‬ ‫ئۆپراسێونى دیجلە ب��ەم شێوەیەى‬ ‫کە هەیە بە پێى ئەو پێوەرانەى کە‬ ‫هەیە چ دەستوور و چ بە پێى ئەو‬ ‫ڕێکەوتننامەیانەى کە ک��راوە هێزى‬ ‫دیجلە هێزێکى نادەستوورییە لەگەڵ‬ ‫دەس��ت��ووردا ناگونجێت وە پێویستە‬ ‫پێداچونەوە بکرێت چارەسەر بدۆزرێتەوە‬ ‫بۆى چارەسەرى میانڕەوانەش هەیە لەم‬ ‫بوارەدا‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى ئەو دۆخەیى لە ناوچە‬ ‫دابڕاوەکان هەیە ئەوەى لێی بەرپرسە‬ ‫پێى دەگوترێت ئیشکالیاتى دەوڵەتى‬ ‫ع��ێ��راق‪ ،‬دەوڵ���ەت ع��ێ��راق ل��ە پێشدا‬ ‫دەوڵەتێکى مەرکەزى ب��ووە‪ ،‬بە پێى‬ ‫دەستوور بووەتە دەوڵەتێکى فیدراڵى‪،‬‬ ‫بەالم تائێستا قەناعەتى بۆ کارکردن بۆ‬ ‫دەوڵەتى فیدراڵى لە عێراقدا بە پێى‬ ‫پێویست نەکراوە دەوڵەت بنیادنانەوەى‬ ‫دەوێ����ت‪ ،‬ئ��ەم گرفتە یەکێکە لەو‬ ‫گرفتانەى کە ڕووبەڕوومان دەبێتەوە‬ ‫بۆ ماوەیەکى تریش دەمێنێتەوە‪ ،‬ئەو‬ ‫دۆسیانەى کە هەیە لە نێوان حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستان و حکومەتى عێراق‬ ‫کۆمەڵێک دۆس��ی��ەن ئ��ەم دۆسیانە‬ ‫چ��اوەڕوان دەکرێت بەشێوازى جۆراو‬ ‫جۆر بمێنێتەوە چارەسەرى خێراى بۆ‬ ‫نەدۆزرێتەوە مەسەلە سیاسییەکان بەم‬ ‫شێوازە تەماشا دەکرێن‪.‬‬ ‫لە دواى کۆبونەوەى ئ��ەو سێ حزبە‬ ‫کوردستانییە بەالغێکیان باڵو کردەوە‬

‫دەقى بەالغی کۆتایی کۆبونەوەى هەر‬ ‫سێ حزبە کوردستانیەکە‪:‬‬ ‫لەچوارچێوەى کۆبونەوەکانى لیژنەی‬ ‫ک���ارى ه��اوب��ەش��ى ه��ەرس��ێ الی��ەن��ى‬ ‫کوردستانى (حزبی شیوعى کوردستان‬ ‫‪،‬حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان‪،‬‬ ‫ح��زب��ی سۆسیالیست دی��م��وک��رات��ى‬ ‫ک��وردس��ت��ان) لە ب��ارەگ��اى مەکتەبی‬ ‫سیاسى حزبی سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان ل��ەب��ەرواری ‪2012/11/15‬‬ ‫کۆبونەوە ‪.‬‬ ‫ل���ە ک���ۆب���ون���ەوەک���ەدا ئ���ام���اژە بە‬ ‫پەرەسەندنەکانى هەلومەرجی کوردستان‬ ‫و عێراق و ناوچەکە کراو ئەومەترسیانە‬ ‫کەلەسەر ناوچە داب��راوەک��ان هەیە و‬ ‫جەخت لەسەر ئەم خااڵنەکرایەوە ‪-:‬‬ ‫‪ -1‬ک���ارک���ردن ب��ۆ یەکهەڵوێستى‬ ‫ک��وردس��ت��ان س��ەب��ارەت ب��ە مەسەلە‬ ‫چ���ارەن���وس���س���ازەک���ان ب��ەت��ای��ب��ەت‬ ‫ئ��ەوان��ەى ک��ە پ��ەی��وەن��دى بەدۆسیە‬ ‫هەڵپەسێراوەکانەوە هەیە لەگەڵ‬ ‫حکومەتى فیدراڵدا ‪.‬‬ ‫‪ -2‬جەختکردنەوە لەسەر یەک ریزی‬ ‫الی��ەن��ە کوردستانیەکان س��ەب��ارەت‬ ‫ب��ە ه��ەڵ��وەش��ان��دن��ەوەى هێزەکانى‬ ‫ئۆپەراسێۆنى دیجلە کە پێچەوانەى‬ ‫دەس��ت��ورى عێراق و ئ��ەو رێکەوتنە‬ ‫سیاسیانەیە کە لەنێوان حکومەتى‬ ‫فیدراڵ و هەرێمدا مۆرکراوە ‪.‬‬ ‫‪ -3‬پشتگیرى کردنى خەباتى گەلى‬ ‫کورد لە سوریا لە پێناو بەدەستهێنانى‬ ‫م���اف���ەرەواک���ان و ج��ەخ��ت��ک��ردن��ەوە‬ ‫لەسەر یەکبونیان بۆ بەدەستهێنانى‬ ‫ئامانجەکانى گەلى کورد ‪.‬‬ ‫‪ -4‬پشتگیرى کردنى خەباتى رەواى‬ ‫گەلەکەمان لە باکورى کوردستان‬ ‫و دۆزینەوەى چارەسەرى ئاشتیانە‬ ‫و مەدەنیانە بۆ چارەسەرەکردنى‬ ‫دیموکراتیانە لە رێگاى دیالۆگەوە ‪.‬‬ ‫‪ -5‬ک��ارک��ردن و ه��او هەڵوێستى بۆ‬

‫دروستکردنى یەک لیستى کوردستانى‬ ‫هاوبەش لە هەڵبژاردنەکانى ئەنجومەنى‬ ‫پارێزگاکانى عێراق وە کاربکرێت بۆ‬ ‫ئەنجامدانى هەڵبژاردنى ئەنجومەنى‬ ‫پارێزگاى کەرکوک لەگەڵ پارێزگاکانى‬ ‫تری عێراق ‪.‬‬ ‫‪ -6‬داوا ل��ە ح��ک��وم��ەت��ى هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان بکرێت کەهەڵبژاردنى‬ ‫ئەنجومەنى پارێزگاکان لەهەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��دا ب��ەش��ێ��وازى تەوافقى‬ ‫نیشتیمانى ئ��ەن��ج��ام ب���درێ���ت و‬ ‫کاربکرێت بۆ یەکالییکردنەوەى دەزگا‬ ‫پێویستەکانى تر لەوانە( کۆمیسێۆنى‬ ‫بااڵى هەڵبژاردنەکان‪ ،‬دەستەى مافى‬ ‫مرۆڤ ‪ ،‬دەستەى نەزاهە ) ‪....‬هتد‬ ‫‪ -7‬پەلەبکرێت لەیەکالکردنەوەى‬ ‫مەسەلەى دەستورى هەرێمى کوردستان‬ ‫بۆ ئەوەى بۆشایی دەستوری و یاسایی‬ ‫لە کوردستاندا نەمێنى‪.‬‬ ‫‪ -8‬کاربکرێت بۆ هەموارکردنەوەى‬ ‫ی��اس��ای ه��ەڵ��ب��ژاردن��ى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق بەجۆرێک کە عەدالەت‬ ‫لە نێوان دابەشکردنى کورسیەکانی‬ ‫پەرلەمانى عێراق و ئەودەنگانەى‬ ‫بەدەست دێت دروستبکرێت ‪ ،‬ئەمەش‬ ‫وا پێویست دەکات عێراق یەک بازنەى‬ ‫هەڵبژاردن بێت ‪.‬‬ ‫‪ -9‬داکۆکی کردن لە بەرژەوەندیەکانى‬ ‫خەڵکی ک��وردس��ت��ان بەمەبەستى‬ ‫گەشەپێدانى کوردستان و پاراستنى‬ ‫ناسنامەى مەدەنى و دیموکراتیانەى‬ ‫کۆمەڵگاى کوردستان و بایەخدانى‬ ‫زی��ات��ر ب��ە ک��ەرت��ى خ��زم��ەت��گ��وزارى‬ ‫وئەنجامدانى چاکسازی و کاراکردنى‬ ‫رۆڵى هاوواڵتی کوردستانى لەبریاردان‪.‬‬ ‫‪ -10‬پاراستنی سەربەخۆیی بریارى‬ ‫سیاسى کوردستانى لەمامەڵە کردن‬ ‫لەگەڵ فاکتەرە نێودەوڵەتیەکان و‬ ‫هاوسەنگی بابەتیانە لەمامەڵەکردنى‬ ‫کێشە نیشتیمانیە گشتیەکان و کێشە‬ ‫ناوخۆییەکان ‪.‬‬ ‫‪ -11‬ه��ەرس��ێ الیەنەکە بەئامانجی‬ ‫پاراستنى بەرژەوەندیەکانى میللەت و‬ ‫راگرتنى بااڵنسى بازار و بوژاندنەوەى‬ ‫ئ��اس��ت��ى ب��ژێ��وی ژی��ان��ى ج��ەم��اوەر‬ ‫بەپێویستیان زانى کە بریارى راگرتنى‬ ‫کۆبونى خ��ۆراک هەڵبوەشێتەوە ‪،‬‬ ‫چونکە زیانى بۆ چینى هەژار و تەواوى‬ ‫میللەت هەیە ‪.‬‬ ‫‪ -12‬جەختکردنەوە لەسەر کاراکردنى‬ ‫رۆڵ���ى ل��ی��ژن��ەى ک���ارى ه��اوب��ەش و‬ ‫فراوانکردنى چاالکی هاوبەش لە بوارە‬ ‫ج��ۆراو جۆرەکاندا و دابەزاندنى بۆ‬ ‫ئاستە جیاجیا کانى کارى سیاسی و‬ ‫راگەیاندن و کۆمەاڵیەتى و رۆشنبیرى‬ ‫لەنێوان هەرسێ حزبەکەدا‬ ‫حزبی شیوعی کوردستان‬ ‫حزبی زەحمەتکێشانى کوردستان‬ ‫حزبی سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬

‫سلێمانى ‪2012/11/15‬‬

‫وتەبێژى وەزارەتى کارو کاروبارى کۆمەاڵیەتى‪:‬‬

‫تائێستا ڕێنماى بۆ بیمەى بێکارى دەرنەچووە‬ ‫ئا‪~ :‬‬

‫سااڵنە ژمارەیەکى زۆر لە دەرچوانى‬ ‫زانکۆ و پەیمانگا لە دامودەزگاکانى‬ ‫حکومەت کاریان دەست ناکەوێت لەگەڵ‬ ‫ئ��ەوەش��دا‪ ،‬لە کەرتى تایبەتدا کاریان‬ ‫دەس��ت ن��اک��ەوێ��ت‪ ،‬ب��ۆ ئ��ەو مەبەستە‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان لە ڕێگاى‬ ‫وەزارەتى کار و کاروبارى کۆمەاڵیەتییەوە‬ ‫ب��ی��م��ەى ب��ێ��ک��اى ب��ۆ ئ���ەو دەرچ����ووە‬ ‫دانەمەزراوانە دابین دەکات‪.‬‬

‫پێویستە حکومەت بیمەبى بێکارى‬ ‫بدات بە دەرچوان تا کارێکیان‬ ‫دەست دەکەوێت‬

‫پشتیوان ئ��ەح��م��ەد‪ ،‬دەرچ���وى زانکۆ‬ ‫وتى پێویست حکومەت خێرا بکات لە‬ ‫دابینکردنى پێدانى ئەو بیمەیەى کە‬ ‫بۆ دەرچوانى زانکۆ و پەیمانگا دایناوە‬ ‫لەگەڵ ئەوەشدا ئەو بیمەیە ب��ەردەوام‬ ‫بێت تا ئەو دەرچوانەى زانکۆ و پەیمانگا‬ ‫کارێکى هەمیشەییان دەست دەکەوێت‬ ‫یان دادەمەزرێن لە کەرتى گشتیدا‪.‬‬

‫ناوبراو وتیشى پێویستە حکومەت هەوڵ‬ ‫بدات دەرچوانى زانکۆ و پەیمانگاکان‬ ‫بخاتە سەر کار بۆ ئەوەى ژیانیان دابین‬ ‫بکەن‪.‬‬ ‫‪150‬هەزار بەشى خەرجى دەرچوان ناکات‬ ‫س��ی��روان گ��ەردى‪ ،‬س��ەرۆک��ى سەنتەرى‬ ‫ئاسودە‪ ،‬وتى پێدانى بیمەى بیکارى بە‬ ‫دەرچوانى زانکۆ و پەیمانگا‪ ،‬بۆچونم‬ ‫وایە ئەوە تەمەڵکردنى گەنجە‪ ،‬چونکە‬ ‫ن��ە ‪150‬ه��ەزارک��ە بەشى خ��ەرج��ى ئەو‬ ‫گەنجە دەک��ات نە هێزى ئەوانیش بە‬ ‫کار دەخات‪ ،‬بۆیە دەبوایە ئەو ڕێژەیەى‬ ‫دەب��وای��ە بدرابایە بە ئەکتیڤ کردنى‬ ‫کەرتى تایبەت ئەو گەنجانەیان لەوێدا‬ ‫بەکار بخستایە‪ ،‬بۆیە ئێمە لەم ماوەیەدا‬ ‫ڕاپرسییەکمان لەسەر ئەو بابەتە کردووە‬ ‫لە ئایندەدا ڕایدەگەیەنین‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێما بۆ ئ��ەوە دەک��ات دەبێت‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان کەرتى‬ ‫تایبەت ب��ە ک��ار بخات زی��ات��ر ب��ۆ ئەو‬ ‫م��ەب��ەس��ت��ە‪ ،‬چ��ون��ک��ە گ���ەر وان��ەک��رێ��ت‬ ‫ناتوانرێت سااڵنە کۆمەڵێک گەنج بخرێتە‬

‫ناو دامودوزگاکانى حکومەت‪ ،‬بۆیە دەبێت‬ ‫کەرتى تایبەت بە کار بخرێت و لەگەڵ‬ ‫هاتنى کۆمپانیاکانیش مەرجدار بکرێت‬ ‫کە دەبێت زۆر ترین ڕێژەى کارمەندى‬ ‫لە کوردستان بێت و نابێت لە دەرەوە‬ ‫بهێنرێت‪.‬‬ ‫خویندکارە دەرچووەکان بەو بڕە بارەیە‬ ‫ناتوانن بەردەوامى بەژیان بدەن لە‬ ‫بازارى کاردا‬ ‫شارەزایەکى ئابوورى وتى ئەو بیمەیەى‬ ‫کەوەزارەتى کارو کارو بارى کومەاڵیەتى‬ ‫ئەیدات بەدەرچوانى زانکو پەیمانگاکان‬ ‫ت��اڕادەی��ەک��ى ک��ەم کاریگەریى ئیجابى‬ ‫دەب��ێ ل��ەس��ەر ئ��ەو دەرچ��وان��ە‪ ،‬تەنها‬ ‫دەتوانێت پێداویستیە زەروریەکانى ئەو‬ ‫دەرچوانەى پێ دابین بکرێت‪ ،‬بەو پێیە‬ ‫کە بڕى پارەکەى کەمە و ناتوانریێت‬ ‫پێداویستەکانى ئەو دەرچوانەى پێ دابین‬ ‫بکرێت وەک پیداویستە کەمالیەکان‪،‬‬ ‫ئ��ەم��ەش ئ��ەو دەرچ��وان��ە ن��اج��اردەک��ات‬ ‫لەپال وەرگرتنى ئەو بیمەیەدا ناچار‬ ‫کاربکەن ب��ۆ داب��ی��ن ک��ردن��ى سەرجەم‬

‫پێداویستیەکانیان‪ ،‬چونکە لەڕۆژگارى‬ ‫ئەمڕۆماندا لە ئەنجامى زیادبونى داهاتى‬ ‫تاکەکەس خەڵک بەتەنها بە دابین کردنى‬ ‫پێداویستیە زەروریەکانیان ناوەستن‬ ‫و هەوڵى سەرجەم پێداویتسیەکانیان‬ ‫دەدەن‪ ،‬واتە خویندکارە دەرچووەکان‬ ‫بەو بڕە بارەیە ناتوانن بەردەوامى بەژیان‬ ‫بدەن لە بازارى کاردا‪.‬‬ ‫ئازاد ئەحمەد‪ ،‬شارەزا لە ئابووریدا ئاماژ‬ ‫بۆ ئەوە دەکات بەو پێیەى کە بوودجە‬ ‫لە واڵتى ئێمەدا هیج یاسایەکى بوودجەى‬ ‫بەسەردا جێبەجێ ناکرێت‪ ،‬چونکە ‪%70‬ى‬ ‫بوودجەی ئێمە بۆ خەرجى بەکاربردن‬ ‫دەچێت‪ ،‬لەهەموو واڵتێکدا پێویستە‬ ‫داهاتى گشتى و خەرجى گشتى یەکسان‬ ‫بن‪ ،‬بەاڵم الى ئێمە خەرجى زیاترە لە ناخەنە سەر بەرهەمى ئەم واڵتە تەنها‬ ‫داه��ات وات��ە کورتهێنان دروس��ت دەبێ ئەرکى سەرشانى ب��وودج��ەو حکومەت‬ ‫لە بوودجە پێدانى ئەم بیمەى بێکاریە قورستر دەکەن کە بە پێى ستاندەرى‬ ‫قورساییەکى زیاتر دەخ��ات س��ەر ئەم ئابوورى دەب��ێ خەرجى بەکاربردن لە‬ ‫بوودجەیە و خەرجیەکان زیاتر دەکات‪%15 ،‬ب��ۆ لە ‪ %16‬بێ ئەو کات یاسایى‬ ‫چونکە لەبەرامبەر پێدانى ئەم بڕە پارەیە بوودجە ئاسایە نەک ‪ %70‬بوو خەرجى‬ ‫ب��ەم دەرچ��وان��ە ئ��ەوان هیج زیادەیەک بەکاربردن بێت‪.‬‬ ‫ڕێنمایى دەرنەچووە لەبارەى بیمەى‬

‫بێکاریەوە‬ ‫وتەبێژى وەزارەت���ى ک��ار و ک��اروب��ارى‬ ‫کۆمەاڵیەتى بە ~ ڕاگەیاند‬ ‫تا ئێستا هیچ بڕیارێک لەبارى بیمەى‬ ‫بێکارییەوە بۆ دەرچوانى دانەمەزراوى‬ ‫زانکۆ و پەیمانگا دەرنەچووە‪ ،‬بۆ ئەو‬ ‫مەبەستە هیچ دی��ار نییە ک��ەى بڕیار‬ ‫دەردەچێت‪.‬‬


‫کورد لە میدیاکانەوە‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/11/20‬ژماره ‪ | 725‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫‪5‬‬

‫کوردانی عێراق سەربەخۆییان دەوێت‬ ‫(بەنگت ئەلەبۆنس)ى رۆژنامەنووس‌و‬ ‫ن���وس���ەرى ن����اس����راوى س��وی��دى‪،‬‬ ‫ل��ە نوسینێکیدا ب��ۆ رۆژن���ام���ەى‬ ‫‪)Dagens‬ى‬ ‫(‪Nyheter‬‬ ‫سویدى کە لە هەفتەى ڕاب���ردوودا‬ ‫باڵویکردۆتەوە‪ ،‬باس لەو کێشانەى‬ ‫نێوان هەرێمى کوردستان و بەغداد‬ ‫دەک����ات ک��ە ه��ەن��دێ��ک��ی��ان ب��ەه��ۆی‬ ‫دەستورەوە هاتوونەتەئاراوە‪ ،‬تاوتوێی‬ ‫دۆخی عێراق‌و ملمالنێى کورد و شیعە‬ ‫و سوننە دەکات لەسەر دابەشکردنى‬ ‫دەسەاڵت لە واڵتەکەدا بەتایبەت لە‬ ‫شارى کەرکوک‪.‬‬ ‫ل�������������ەم ن������وس������ی������ن������ەدا‬ ‫هاتووە‪«:‬سیاسەتمەدارانى هەرسێ‌‬ ‫ب��اڵ��ە گ��رن��گ��ەک��ەى خەڵکى عێراق‬ ‫وات��ا ع��ەرەب��ە شیعەکان‪ ،‬عەرەبە‬ ‫سوننیەکان‌و ک��وردەک��ان کە دواى‬ ‫رووخانى سەدام پرۆژەی دەستورى‬ ‫ن��وێ‌ى عێراقیان بەهاوکاری یەکتر‬ ‫دەستپێکرد و پەسەند کرا‪ ،‬ئێستا‬ ‫هیچیان گەشبین نین کە لەڕێگەى‬ ‫پەرلەمانى عێراقەوە بگەنە ڕێککەوتن‬ ‫بۆ ی��ەک�لاک��ردن��ەوەى کێشەکانیان‪.‬‬ ‫گرنگترین کێشەى یەکالنەکراوەى‬

‫نێوان ئ��ەو سێ‌ الی��ەن��ەى زۆرترین‬ ‫دەنگیان لە هەڵبژاردنى راب��ردوو‬ ‫بەدەستهێناوە‪ ،‬مەسەلەى م��اف‌و‬ ‫دابەشکردنى س��ام��ان‌و سیستەمى‬ ‫بەڕێوەبردنە»‪.‬‬ ‫هەروەها لەبارەى ناکۆکییەکانى کورد‬ ‫لەگەڵ‌ عەرەبە شیعەو سوننەکانەوە‬ ‫نوسیویەتى‪« :‬ل��ەب��وارى زمانیشدا‪،‬‬ ‫عەرەبەکان ‌و کوردەکان ناکۆکییان‬ ‫هەیە‪ ،‬چونکە کوردەکان لەوبڕوایەدان‬ ‫ک��ە زم��ان��ى ک���وردى دەب��ێ‌ هاوتاى‬ ‫زمانى عەرەبى بێت‪ .‬ئەو ئەنجامەى‬ ‫چاوەڕوانیش دەکرێ‌ ئەوەیە کە زمانى‬ ‫ع��ەرەب��ى زم��ان��ى نیشتمانى عێراق‬ ‫بێت جگە لە ناوچەى کوردستان کە‬ ‫هەردوو زمانەکە دەبێت‪.‬‬ ‫ک�����وردەک�����ان دەی���ان���ەوێ���ن ئ��ەو‬ ‫س��ەرب��ەخ��ۆی��ی��ەى م���اوەی���ەک���ە لە‬ ‫ناوچەکەى خۆیاندا بەدەستیانهێناوە‪،‬‬ ‫بیپارێزن‪ .‬هەربۆیەشە سیستەمى‬ ‫فیدرالیزمیان بۆ مۆدیلى حکومڕانى‌و‬ ‫مانەوەی پۆستى سەرۆک کۆماریان‬ ‫الی ک��ورد پێشنیاز ک��ردووە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەو گفتوگۆیانەى تائێستا لەبارەیەوە‬ ‫ئەنجام دراوە پێدەچێ‌ پێکەوەژیانى‬

‫ئەم الیەنانە لەگەڵ یەکتردا بەگرفت‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫لەم ب��وارەدا ک��وردەک��ان پشتیوانى‬ ‫س��ەخ��ت��ی��ان ل��ەالی��ەن ئ��ەم��ری��ک��اوە‬ ‫ل��ێ��دەک��رێ��ت‪ ،‬چ��ون��ک��ە ئ��ەوان��ی��ش‬ ‫خوازیارى کۆنترۆڵکردنى عێراقن کە‬ ‫زۆرینەى دانیشتوانەکەى شیعەن‪.‬‬ ‫ب��ەاڵم سوننەکان کە لەناوەڕاستى‬ ‫عێراقدا زۆرینەن‪ ،‬دژ بە سیستەمى‬ ‫ف��ی��دراڵ��ی��زم و ب��ەش��داری��ى ک��اراى‬ ‫ک��وردن‌و فاکتەرەکەشى ترسانە لە‬ ‫دابەش بوونى عێراق‪ ،‬بەاڵم هۆکارە‬ ‫سەرەکییەکەى ئەم دژایەتیکردنە‪،‬‬ ‫ئەوەیە کە سەرچاوە سروشتییەکانى‬ ‫ع��ێ��راق بەتایبەتى ن��ەوت ه��ەر لە‬ ‫ب��اش��ور‌و ب��اک��ورى ع��ێ��راق��دا هەیە‪.‬‬ ‫ڕەنگیشە سازشێک لەسەر بەخشینى‬ ‫پشکێک لە داهاتى نەوت بۆ عەرەبە‬ ‫سوننییەکان بکرێت‪ .‬هاتنى کۆمەڵێک‬ ‫هێزى عەرەبیش بۆ شارى کەرکوک‪،‬‬ ‫هێندەیتر کێشەکانى ئاڵۆزتر کردووە‪،‬‬ ‫ئ��ەگ��ەر الیەنێکى سێیەم نەیەتە‬ ‫مەیدانى ملمالنێکەوە بۆ هێنانەئاراى‬ ‫ئاشتەوایی‪ ،‬ڕوودانى شەڕى نەتەوەیى‬ ‫و مەزهەبی بەدوور نازانرێت‪.‬‬ ‫№‬

‫کەرکوک لەبەردەم مەترسیدایە‬

‫لە شاری کەرکوک سەربازە عەرەب‌و‬ ‫ک���وردەک���ان ک��ە ج��ل��ى س��ەرب��ازى‬ ‫سوپاى عێراقیان ل��ەب��ەردای��ە‪ ،‬زۆر‬ ‫بەغیرەت‌و هەستیارن‪ .‬کەرکوک چەند‬ ‫کیلۆمەترێک لە گەورەترین ناوەندى‬ ‫پڕ لەنەوتى واڵت��ەک��ەوە دوورە کە‬ ‫بەهاکەى میلیارەها دۆالرە‪ .‬عەرەبەکان‬ ‫دەڵ��ێ��ن س��ام��ان��ى ن��ەوت��ى ش��ارەک��ە‬

‫ێ وابەستە بێت بە عێراقەوە‪،‬‬ ‫دەب � ‌‬ ‫لەکاتێکدا کوردەکان بە بەشێک لە‬ ‫واڵتى کوردستانى ئایندەى دادەنێن‪،‬‬ ‫دواى هاتنی هێزەکانى دیجلەش کە‬ ‫عەرەبن هێندەیتر بارودۆخى شارەکە‬ ‫مەترسیدارتر بووە‪.‬‬ ‫مالزم (محەمەد حازم) کە سەربازێکى‬ ‫عەرەبە و لە یەکێک لە هۆڵەکانى‬

‫بنکە سەربازییە پتەوەکاندا جگەرەى‬ ‫دەک��ێ��ش��ا‪ ،‬وەک ئەفسەرێکى ناو‬ ‫هێزەکانى دیجلە دەڵێت‪«:‬مەسەلەیەک‬ ‫ێ‬ ‫نییە ئ��ەگ��ەر ک��وردەک��ان بیانەو ‌‬ ‫جیاببنەوە‪ ،‬بەو مەرجەى سنورەکانى‬ ‫ئێستا ن��ەگ��ۆڕن‪ ،‬ب��ەاڵم دەرب���ارەى‬ ‫وەرگ��رت��ن��ى ک��ەرک��وک ن��ات��وان��ن هیچ‬ ‫قسەیەک بکەن‪...‬ئەگەر مەسەلەکە‬

‫ش��ەڕ ک���ردن ب��ێ��ت‪ ،‬ئ��ەوک��ات��ە ئێمە‬ ‫پەیوەندى بەهەر هێزێکەوە دەکەین‬ ‫کە لەگەڵ ئێمەدا شەڕ بۆ پاراستنى‬ ‫کەرکوک بکات»‪.‬‬ ‫ئەم قسانەی سەربازانى هێزى دیجلە‪،‬‬ ‫خوێنى سەربازە کوردەکانى هێناوەتە‬ ‫جۆش‪ .‬نەقیب (مەحمود)ى ئەندامى‬ ‫پێشووى (پێشمەرگە) بەتوڕەییەوە‬

‫وت��ى‪« :‬ڕێگایەکیترمان لەبەردەمدا‬ ‫نییە‪ ،‬ئەگەر کەرکوک بەشێوەیەکى‬ ‫ئاشتیخوازانە نەبێتە بەشێک لە‬ ‫کوردستان‪ ،‬ئەگەر پێویست بکات ئەوا‬ ‫(‪ )100‬ساڵ‌ لەپێناویدا شەڕ دەکەین»‪.‬‬ ‫ئەو پێنج رۆژەى لە هەرێمى کوردستان‬ ‫بووم‪ ،‬تەرخانم کرد بۆ گفتوگۆ لەگە ‌ڵ‬ ‫سەربازە عێراقییەکاندا – کە زۆربەیان‬ ‫ک���وردن‪ ،‬ڕوون ب��ۆوە کە زۆرب��ەی��ان‬ ‫پێیانوایە جەنگى ناوخۆیى بەڕێوەیە‪.‬‬ ‫(ج��ەع��ف��ەر م��س��ت��ەف��ا) یەکێکە لە‬ ‫سەرکردەکانى یەکێتى نیشتیمانى‬ ‫کوردستان‪ ،‬دەڵێت‪« :‬عێراق هەنگاو‬ ‫بەهەنگاو بۆ سێ ناوچە دابەش دەبێت‬ ‫کە ڕۆژێ‌ لە ڕۆژان دەبنە سەربەخۆ‪ .‬لە‬ ‫دواهێڵى عێراق نزیک دەبینەوە»‪.‬‬ ‫بەدەستهێنانى سەربەخۆیى مەسەلەى‬ ‫مەرگ‌و ژیانە بۆ (محەمەد) کە یەکێکە‬ ‫ل��ەو س��ەرب��ازە ک��وردان��ەى گفتوگۆم‬ ‫لەگەڵدا کرد‪.‬‬ ‫باوکى ناوبراو پێشمەرگە بووەو لەساڵى‬ ‫(‪ )1991‬بەدەستى سەربازەکانى‬ ‫سەدام حسێن لە شەڕێکدا لە کەرکوک‬ ‫کوژراوە‪ .‬دواى ئەم شەڕە‪ ،‬سەرجەم‬ ‫گەڕەکەکە کە بریتی بووە لە (‪)2,000‬‬ ‫خانوو لەگە ‌ڵ خاکدا تەخت کراون و‬ ‫عەرەبەکانى تیادا نیشتەجێ‌ کراوە‪.‬‬ ‫(محەمەد) لەکاتێکدا پیاسەى دەکرد‬ ‫دەیوت‪ »:‬هەموومان بەپێ‌ى پەتى لە‬ ‫گەڕەکەکە کراینە دەرەوە‪ ،‬باوکى من‬ ‫شەهیدى ڕێگەى ئەم خەباتەیە‪ .‬ئێستا‬ ‫نۆرەى منە‪ ،‬ئەگەر منیش سەرکەوتوو‬

‫ڕاوەستانى شەڕ بەندە بە سیاسەتى ئەنقەرەوە‬ ‫ه��ەف��ت��ەى ڕاب����ردوو لەراپۆرتێکى‬ ‫چ��ڕوپ��ڕى رۆژن���ام���ەى میللەتدا‪،‬‬ ‫بەراشکاوى ئاماژە بۆ هۆکارەکانى‬ ‫درێژەکێشانى شەڕى نێوان پارتى‬ ‫کرێکاران ‌و دەوڵەتى ئەنقەرە کراوە‪.‬‬ ‫لە بەشێکى ئەم راپۆرتەدا هاتووە‪،‬‬ ‫بەپێ‌ى لێدوانەکانى سەرۆکایەتى‬ ‫پارتى کرێکارانى کوردستان‪ ،‬ئەگەر‬ ‫دەوڵەتى تورکیا دەست لەسیاسەتى‬ ‫قڕکردن‌و لەناوبردنى میللەتى کورد‬ ‫هەڵبگرێت‪ ،‬ئەوا هێزەکانى گەریالش‬ ‫شەڕ رادەوەستێنن‪.‬‬ ‫موراد قەرەیالن کە یەکێکە لەرێبەرانى‬ ‫پ��ارت��ى ک��رێ��ک��اران‪ ،‬رای��گ��ەی��ان��دووە‬ ‫حکومەتى تورکیا هەر سیاسەتێک‬ ‫دژ ب��ە ئ��ۆج��ەالن بگرێتەبەر‪ ،‬وات��ا‬ ‫ئەو سیاسەتەى بەرامبەر بەمیللەتى‬

‫کوردیش گرتویەتەبەر‪.‬‬ ‫ئ���ەم رۆژن���ام���ەی���ە س���ەب���ارەت بە‬ ‫مەسەلەى بڕیارى لێبوردنى گشتیش‬ ‫نوسیەتى‪ :‬بەپێ‌ى ئەو زانیاریانەى‬ ‫دەستکەوتوون‪ ،‬ئەگەر ئەم بڕیارە‬ ‫هاوشانى بەخشینى مافى کوردەکان‬ ‫ن��ەب��ێ��ت ئ���ەوا پێشبینى ناکرێت‬ ‫ه��ی��چ��ى ل��ـ �ێ‌ ش��ی��ن ب��ب��ێ��ت‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫تائێستاش زۆرینەى سیاسەتمەداران‬ ‫ل��ە ئ��ەن��ق��ەرە ل��ەگ��ەڵ گفتوگۆى‬ ‫دەوڵ��ەت و پەکەکەدا نین‪ ،‬بەڵکو‬ ‫جەخت لەسەر درێژەکێشانى شەڕ‬ ‫دەکەنەوە‪ ،‬لەکاتێدا ئەم شەڕە جگە‬ ‫لەوەى نزیکەى (‪ )40‬هەزار کەسى‬ ‫تیادا ک��وژراوە‪ ،‬بەردەوامبوونیشى‬ ‫دەبێتەمایەى خوێنڕشتنێکى زۆرتر لە‬ ‫هەردووال‪.‬‬

‫ل��ە بەشێکیتری ئ��ەم ڕاپ��ۆرت��ەدا‬ ‫هاتووە‪ :‬س��ەرۆک وەزیرانى تورکیا‬ ‫کۆبوونەوەیەکى بەرفراوانى لەگەڵ‌‬ ‫جەنەڕاڵەکانى سوپا ئەنجام دا بۆ‬ ‫دانانى پیالنێکى سەربازى لەپێناو‬ ‫بنەبڕکردنى ئەو ک��وردە یاخیانەى‬ ‫ه��ەڕەش��ە ل��ە س���ەروەری���ى تورکیا‬ ‫دەکەن‪.‬‬ ‫ه��ەروەه��ا بەپێ‌ى ئ��ەو زانیاریانەى‬ ‫دەس��ت ئ��ەم رۆژنامەیە ک��ەوت��وون‪،‬‬ ‫ئ���ەردۆغ���ان ل��ەم ک��ۆب��وون��ەوەی��ەدا‬ ‫ڕایگەیاندووە‪ :‬سەرجەم ئەو الیەنانەى‬ ‫لەژێر ئااڵى ئەتاتورکدا کار ناکەن‪،‬‬ ‫خیانەتکارن‌و پێویستە سزا بدرێن‪ .‬بۆ‬ ‫ئەم مەبەستەش پیالنێکى سەربازى‬ ‫بۆ بنەبڕکردنى کوردە یاخییەکان لە‬ ‫قۆناغى جێبەجێ کردندایە‪.‬‬

‫نەبم‪ ،‬ئەوا کوڕەکەم درێژە بەم ڕێگایە‬ ‫دەدا‪...‬م���ن ه��ەوڵ دەدەم ئەمانە بۆ‬ ‫سەربازە عەرەبەکان ڕوون بکەمەوە‪،‬‬ ‫ئومێدەوارم ناچار نەبم لەگەڵیاندا‬ ‫بجەنگێم»‪.‬‬ ‫نزیکەى هەموو ئەو سەربازە کوردانەى‬ ‫گفتوگۆیان لەگەڵدا کرا‪ ،‬بەم چەشنە‬ ‫ب��ی��ری��ان دەک�����ردەوە‪ .‬بەرپرسێکى‬ ‫سەربازیى کورد لە لە شارى موس ‌ڵ‬ ‫ێ چاوەڕوانى ڕێککەوتن‬ ‫پێى وتم‪« :‬ناب ‌‬ ‫بین لەسەر کەرکوک»‪.‬‬ ‫ئ���ەم ب��ەرپ��رس��ە ک��ە پێشمەرگەى‬ ‫دێرینیشە‪ ،‬دەڵێت‪« :‬شەڕ شێوازێکیترى‬ ‫ڕێگاچارەى سیاسییە»‪.‬‬ ‫ئەو دەڵێت ئەگەرچى جلى سەربازیانەى‬ ‫س��وپ��اى عێراقى ل��ەب��ەردای��ە‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫بیر لەئەرکێکى مەزنتر دەکاتەوە و‬ ‫وتی‪« :‬من بەتۆ دەڵێم بەشێکین لە‬ ‫ێ بگاتە‬ ‫سوپاى ع��ێ��راق‪ ،‬ب��ەاڵم کات ‌‬ ‫مەسەلەى کوردستان‪ ،‬من ئامادەم‬ ‫گیان‌و سەرم لەپێناو یەک سانتیمەترى‬ ‫خاکى کوردستان بەتایبەتى لەپێناو‬ ‫کەرکوکدا فیدا بکەم»‪.‬‬ ‫دۆخ��ى سیاسى ئێستاى ع��ێ��راق ‪،‬‬ ‫ئاماژەی ئەوەمان دەداتێ کە لە کۆتایى‬ ‫فیدراڵیزم و سەرەتاى دابەشبوون نزیک‬ ‫بوونەتەوە‪ ،‬ب��ەاڵم هێشتا وادەک��ەى‬ ‫بە تەواوى دیار نییە و چارەنووسى‬ ‫کەرکوکیش بەهەستەوەریى ماوەتەوە‪.‬‬ ‫نوسینى‪ :‬نۆم لۆستەر‬ ‫سەرچاوە‪ :‬رۆژنامەى نیویۆرک تایمز‬


‫‪6‬‬

‫بیرو ڕا‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/11/20 | 725‬سێشەممە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئامانج و بەرژەوەندیە بااڵکانى میللەت لە ستراتیجى سێ حزبە کوردستانیەکەدا‬ ‫عادل مەال ساڵح *‬

‫د‪ .‬کەیوان ئازاد‬

‫یادکردنەوەی شاری (سلێمانی)‬ ‫چۆن و بۆ؟‬

‫* ئەندامى سەرکردایەتى حسدک‬

‫№‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫دیجلە‪ ،‬کوردى بەهێز کرد‬

‫ئیبراهیم مەحمود‬

‫ئەو ملمالنییە سیاسیانەى کە بەردەوام‬ ‫دروست دەبێت لە عێراقدا کورد هەمیشە‬ ‫هەوڵى ئ��ەوەی��داوە کە وەک الیەنێکى‬ ‫چارەسەر کۆتاى بەو قەیرانانە بهێنێت‪،‬‬ ‫بەاڵم دەبینین خواستى الیەنەکانى تر بۆ‬ ‫چارەسەر لە عێراقدا وەک پێویست نییە‪،‬‬ ‫لەو نێوەندەشدا بەشێک لە قەیرانەکان‬ ‫ڕووب��ەڕووى کورد دەبێتەوە کێشە بۆ‬ ‫هەرێمى کوردستان دروست دەکرێت‪.‬‬ ‫کورد خواستویەتى سەربەخۆ بێت‬ ‫لە کۆنەوە کورد خواستویەتى کیانێکى‬ ‫س��ەرب��ەخ��ۆى ه��ەب��ێ��ت‪ ،‬ب��ۆ ئ��ەم��ەش‬ ‫ژمارەیەکى ئێجگار زۆر قوربانى داوە‬ ‫چ بە گیان چ بە م��اڵ‪ ،‬لەو کاتەوەى‬ ‫جەنگى عوسمانییەکان و سەفەوێکان‬ ‫ه��ەڵ دەگرسێت ک��ورد خ��وازی��ار بووە‬ ‫وەک دەوڵەتێک ی��ان وەک کیانێکى‬ ‫سەربەخۆ ڕەفتارى لەگەڵ بکرێت و‬ ‫لەم کاتەشدا چەندین میرنشینى کورد‬ ‫دروستبوون بۆ ئەوەى کورد ڕزگار بکەن‬ ‫لە داگیرکەرانى کوردستان لەم ڕووە‬ ‫چەندین ڕووبەڕوبونەوەیان لەگەڵ هەردوو‬ ‫دەوڵەتى عوسمانى و سەفەوى ئەنجامدا‪.‬‬ ‫لە دواى جەنگى جیهانى یەکەم کە کە‬ ‫دەوڵەتى عوسمانى بە تەواوەتى ڕووخاو‬ ‫نەما کوردستان دابەشکرا بەسەر چوار‬ ‫دەوڵەتدا بە بێ خواستى نەتەوەى کورد‬ ‫لە دواى جەنگى جیهانى یەکەم کورد بە‬

‫بێ دابڕان بەردەوام بووە لە خەباتى بۆ‬ ‫ئازاد کردنى کوردستان و دروست بوونى‬ ‫سەربەخۆى مێژووى بۆى تومارکردین‬ ‫لە و پێناوەدا ک��ورد چەندە قوربانى‬ ‫دا هەموو شتێکى نەخوازراو دەرهەق‬ ‫بە کورد تاقیکرایەوە کۆڵى نەدا و لە‬ ‫ئێستاداشدا بەردەوامە لە خەباتکردن‪،‬‬ ‫کە ه��ەزاران سەرکردەى بەتواناى لەو‬ ‫مەیدانەدا کردە قوربانى و شۆڕش لە‬ ‫دواى شۆڕش بەردەوامى پێدا‪ ،‬تا دواجار‬ ‫بەهارێک بۆ کورد دروست بوو توانى لە‬ ‫ڕاپەڕنى جەماوەرى ساڵى ‪ 1991‬بەشێک‬ ‫لە خاکى کوردستان ئازاد بکات و ئەو‬ ‫بەشە خاکە ماڵئاواى پێبکات لە دەستى‬ ‫داگیرکەرانى ک��ورد‪ ،‬هەر لەو کاتەوە‬ ‫دەستى کرد بە بنیادنانى دیموکراسى‬ ‫لە هەرێمى کوردستاندا و دروستکردنى‬ ‫پەرلەمان و حکومەت و دەزگاکانى‬ ‫ترى بەڕێوەبردنى کۆمەڵگا‪ ،‬سەرئەنجان‬ ‫بەهارێکى ترى ڕووخانى دیکتاتۆرى‬ ‫بە خ��ۆی��ەوە بینى ئەویش ڕووخانى‬ ‫ڕژێمى بەعس ب��وو لە ‪2003/4/9‬ب���ە‬ ‫هاوکارى هێزى پێشمەرگەى کوردستان‬ ‫هاوپەیمانەکان توانیان گەوەترین‬ ‫دیکتاتۆر لەناوبەرن‪.‬‬ ‫لە دواى ‪2003‬وە کورد ڕۆڵێکى گرنگ‬ ‫دەگێڕێت لە بنیادنانەوەى عێراق و‬ ‫پێشکەوتنى هەرێمى ک��وردس��ت��ان و‬ ‫هەروەها ڕۆڵى کورد لە ناوچەکەو دونیادا‬

‫دیارە‪ ،‬کورد ئێستا هەنگاو دەنێت بەرەو‬ ‫سەربەخۆى و وە مافى خۆشیەتى کە‬ ‫ئ��ەو مافەى پێبدرێت لە کاتێکدا بە‬ ‫هەموو پێوەرێک شایستەیەتى سەربەخۆ‬ ‫بوون و واڵت بەڕێوە بردنە‪ ،‬پێشبینى‬ ‫دەکرێت کە بەهارێکى ترى سەرکەوتن‬ ‫بۆ کورد بە ڕێوە بێت‪.‬‬ ‫کورد ڕێکە بەوە نادات ڕێگە لە‬ ‫پێشەکەوتنەکانى بگیرێت‬ ‫لە ئێستادا ناحەزانانى پێشکەوتنەکانى‬ ‫هەرێمى کوردستان دەیانەوێت ئارامى‬ ‫لە هەرێمى کوردستان تێکبدەن و ڕێگە‬ ‫لە پێشکەوتنەکانى هەرێمى کوردستان‬ ‫بگرن‪ ،‬کە ئەمە جێگاى هەڵوێستەکردنى‬ ‫ک��وردە و ڕێگە ب��ەوە ن��ادات کە هیچ‬ ‫هێزێک پشێوى بخاتە ناو هەرێم و ڕێگە‬ ‫لە پێشکەوتنەکانى بگرێت‪.‬‬ ‫ک���ورد تەنها کێشەیەکى س��ەرەک��ى‬ ‫مابێت لە عێراقدا گێڕانەوەى خاکە‬ ‫دابڕاوەکانیەتى ئەویش لە چوار چێوەى‬ ‫مادەى ‪140‬دا کەى ئەو مادەیە چووە‬ ‫بوارى جێبەجێکردن گەر ئەوا بەردەوام‬ ‫قیران بۆ کورد دروستبکرێت لە عێراقدا‬ ‫کورد خواستى جیابوونەوەى هەیە لە‬ ‫عێراق و وەک شەریکە بەشێک لە عێراق‬ ‫خواستویەتى ببێتە هاوسێیەکى عێراق‪.‬‬ ‫بەاڵم ڕەنگە ترسى دەسەاڵتى ئێستاى‬ ‫عێراق لەوە بێت کە ڕۆژێک بێت هەرێمى‬ ‫کوردستان جیا بێتەوە لە عێراق هەر‬

‫لەبەر ئەمەش بێت بەردەوام قەیران و‬ ‫تەنگەژە بۆ هەرێمى کوردستان دروست‬ ‫بکەن و م��ادەى ‪ 140‬جێبەجێناکەن و‬ ‫بەردەوام داواى دابڕانى کەرکوک و ناوچە‬ ‫جێناکۆکەکان لە هەڵبژاردن دەکەن و‬ ‫وەک ناوچەیەکى تایبەت ئەژمێرى دەکەن‬ ‫و قەیران بۆ ناوچە دابڕێنراوەکانى هەرێم‬ ‫دروست دەکەن ‪.‬‬ ‫درێژەدان بە یەک هەڵوێستى الیەنى‬ ‫کوردى کاریگەرى دەبێت لە ئایندەدا‬ ‫حکومەتى عێراقى دەی��ەوێ��ت وەک‬ ‫کارتێکى فشار ئۆپراسیۆنى دیجلە‬ ‫بەکار بهێنێت لە ناوچە دابڕێنراوەکانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ک��ە ه��ەر ل��ەس��ەرەت��اوە‬ ‫سەرکردایەتى سیاسى کورد و جەماوەرى‬ ‫کوردستان ئەو هێزە نادەستوریەیان‬ ‫ڕەتکردەوە‪ ،‬دروستبوونى ئۆپراسیۆنى‬ ‫دیجلە و فشارەکانى ناوەند کوردى بەهێز‬ ‫کرد و هەر ئەمەش وایکرد کە هەموو‬ ‫الیەنە سیاسییەکان یەک دەنگ و یەک‬ ‫هەڵوێست ڕووبەڕووى ئۆپراسیۆنى دیجلە‬ ‫بونەوە و هەروەها بڕیار وایە کەهەموو‬ ‫هێزە سیاسییەکانى هەرێمى کوردستان‬ ‫ل��ە ن��اوچ��ە داب��ڕێ��ن��راوەک��ان��ى هەرێمى‬ ‫کوردستان بە یەک لیست بەشدارى‬ ‫لە هەڵبژاردنەکان بکەن درێژەدان بەو‬ ‫هەڵوێستە کورد دەسکەوتێکى گرنکى‬ ‫دەبێت لە ئایندەدا‪.‬‬ ‫پێویستە لەم دۆخەدا کورد درێژە بە‬

‫№‬

‫لە (‪14‬ی تشرینی دووەمی‪1784‬ز)دا شاری‬ ‫(سلێمانی) لەالیەن (ئیبراهیم پاشای بابان)ەوە‬ ‫دروستکرا و بووە پایتەختی میرنشینی بابان‪.‬‬ ‫ب��ەو ڕووداوەش پایتەختی ئ��ەو میرنشینە لە‬ ‫(قەاڵچواالن)ەوە بۆ شاری (سلێمانی) گوازرایەوە‪،‬‬ ‫تا ئەوەی شارێک چووە نێو الپەڕەکانی مێژووەوە‪،‬‬ ‫کە پێشتر ناوێکی ن��ەب��وو‪ .‬بەمەش مێژووی‬ ‫ئاوەدانکردنەوە لە کوردستاندا پێی نایە قۆناغێکی‬ ‫نوێ و شارێکی تر بۆ نێو جوگرافیای کوردستان‬ ‫زیاد کرا‪ ،‬بەاڵم جیاوازی ئەم شارە لەگەڵ دەیان‬ ‫شاری تری وەک (هەولێر و کفری و خانەقین و‬ ‫زاخۆ و ئامێدی و هەڵەبجە و کۆیە و ‪...‬تاد) لە‬ ‫باشووری کوردستان‪ ،‬کە پێش شاری (سلێمانی)‬ ‫دروستکران و چوونە نێو الپەڕەکانی مێژووەوە‬ ‫ئەوە بوو‪ ،‬کە ئەوان وەک (سلێمانی) ناو ناوبانگیان‬ ‫پەیدا نەکرد و دەرنەکەوتن! دیارە لەگەڵ ئەوەی‬ ‫ئەم شارە وەک شارەکانی (هەولێر و ئامێدی‬ ‫و هەڵەبجە) لە ساتی دروستبوونییەوە وەک‬ ‫پایتەخت دەرکەوت و وەک هێزێکی سیاسی بوونی‬ ‫خۆی سەلماند‪ ،‬بەاڵم گەورەتر لەوان دەرکەوت و‬ ‫ناوی پەیدا کرد‪ .‬پرسیاری سەرەکی ئەم باسەش‬ ‫ئەوەیە‪ ،‬کە ئایا ئەوە تەنیا سلێمانی بووە‪ ،‬بەو‬ ‫گەورەییە دەربکەوێت؟ یان ئەوە تەنیا سلێمانی‬ ‫بووە‪ ،‬وەک پایتەخت لەدایک بێت؟ یان ئەوە تەنیا‬ ‫سلێمانی بوو‪ ،‬بووە سەرقافڵەی چەندین ڕاپەڕین‬ ‫و شۆڕشی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازە کوردییەکان؟‬ ‫یان ئەوە تەنیا سلێمانی بوو‪ ،‬خاوەنی چەندین‬ ‫کەڵە شاعیری وەک (نالی و سالم و کوردی و ‪....‬‬ ‫تاد) بوو؟ یان لەگەڵ گەورەیی ئەو شارەدا دەیانی‬ ‫شاری تری وەک (هەولێر و کفری و ئامێدی و‬ ‫هەڵەبجە) لە باشووری کوردستان و (سنە و‬ ‫کرماشان) لە خۆرهەاڵتی کوردستان و (ئامەد و‬ ‫نوسەیبین) لە باکووری کوردستان و (جزیرە) لە‬ ‫خۆرئاوای کوردستان هەر یەکەیان لە سەردەم و‬ ‫قۆناغی خۆیاندا پایتەختی دەسەاڵتێکی سیاسی‬ ‫کوردی نەبوون؟ یان هەریەک لەو شارانە و دەیان‬ ‫شاری تر مەڵبەندی دەیان شاعیر و زانای ئایینی‬ ‫و کەسایەتی سیاسی نەبوون؟ ئەی کەواتە تەنیا‬ ‫(سلێمانی) بۆ؟ واتە بۆچی بۆ چەند ساڵێکە یادی‬ ‫دروستکردنی شاری سلیمانی کاری بۆ کراوە و‬ ‫مەراسیمی گەورەی بۆ ڕێک دەخرێت؟ ئەی بۆ‬ ‫پێشتر و تەنانەت لە سەردەمی حکومەتی هەرێمی‬ ‫کوردستان‪ ،‬تا چەند ساڵێک لەمەوبەر ئەو یادە‬ ‫نەکرا؟ یان بۆ یادێک لە شارەکانی (هەولێر‬ ‫و کفری و هەڵەبجە و ئامێدی و کۆیە) نەکرا؟‬ ‫خۆ ئەوانیش لە مێژووی نەتەوەکەماندا خاوەنی‬ ‫دەسەاڵتێکی سیاسی کوردی و چەندین سەروەری‬ ‫مەزنی نەتەوایەتی بوون وەک بەڵگەش شاری‬ ‫(هەولێر)‪ ،‬کە ئێستا پایتەختی حکومەتی هەرێمی‬ ‫کوردستانە‪ ،‬بە پێی زۆربەی هەرە زۆری کنینە‬ ‫و پشکنینە شوێنەواری و تۆمارە مێژووییەکان‬ ‫کۆنترین شاری کوردستان و جیهان بووە‪ ،‬کە تا‬ ‫ئێستاش بە ئاوەدانی ماوەتەوە و بۆ تەنیا یەک‬ ‫ساتیش چۆڵ نەکراوە ئەمەو خاوەنی کۆنترین‬ ‫سیستەمی سیاسی بووە لە مێژووی کوردستاندا‪،‬‬ ‫بەوەی بەر لە (‪ )4500‬لەمەوبەر خاوەنی پادشا‬ ‫ب��ووە‪ ،‬کە بە پێ تۆماری سۆمەرییەکان ناوی‬ ‫(ئێراننا) ب��ووە‪ .‬ئەمەو خۆ ش��اری (ئامێدی)‬ ‫ش لە نێوان سااڵنی (‪1862-1264‬ز) واتە بۆ‬ ‫نزیکەی (شەش سەد) ساڵ پایتەختی میرنشینی‬ ‫بادینان بووە‪ ،‬لەکاتێکدا شاری (سلێمانی) تەنیا‬ ‫لە نێوان سااڵنی (‪1851-1784‬ز) پایتەختی‬ ‫میرنشینی بابان بووە ئەمەو هەمان ڕاستی و‬ ‫هەریەکەیان بە پێ پێوەری خۆی بۆ شارەکانی‬ ‫تری کوردستان ڕاستی ب��ووە‪ ،‬بەاڵم بۆچی بۆ‬ ‫ئەوان نا و (سلێمانی)‪(....‬بەڵێ)؟ یان تۆ بڵێیت‬ ‫(سلێمانی) خاوەندار و ئەوان بێ خاوەن بن؟‬ ‫یان ئەوە مەزلومیەتی سلێمانی بووە لە دوای‬ ‫شکستی میرنشینی بابان لە ساڵی (‪1851‬ز) و‬ ‫حکومەتی کوردستانی باشوور بە سەرۆکایەتی‬ ‫(شێخ مەحموودی نەمر) لە ساڵی (‪1924‬ز)‪ ،‬بە‬ ‫دەست دەسەاڵتدارە عوسمانی و دواتر بەریتانی‬ ‫و ئێراقییەکانەوە یان دەکرێت بپرسین‪ ،‬کە ئایا‬ ‫هیچ شارێکی کوردستانی هێندەی (سلێمانی)‬ ‫دووچ���اری ستەمی عوسمانی و دەس��ەاڵت��دارە‬ ‫ئێراقییەکان نەبووە؟ کەواتە ئەو ڕێزگرتنە لە‬ ‫(سلێمانی) بۆ؟ دیارە لەکاتێکدا ئەو پرسیارانە‬ ‫دوای (‪ )228‬ساڵ لە دامەزراندنی دەخرێتەڕوو‪ ،‬لە‬ ‫نەیارییەوە نییە بۆ ئەو شارە و لە خۆشەویستیش‬ ‫بۆ شارەکانی تر‪ ،‬بەڵکو لە خۆشەویستییەوەیە‬ ‫بۆ هەموویان و لە پێشیانەوە (سلێمانی)‪ ،‬بەاڵم‬ ‫مەترسی ئایندەیی ئەوەیە‪ ،‬کە دواجار توڕەیی‬ ‫ئەو شارانە بەسەر (سلێمانی)دا ببارێت و لە‬ ‫سەردەمی حکومەتی خۆماڵی کوردیدا کێشەیەکی‬ ‫تری ناوخۆیی لێبکەوێتەوە‪ ،‬کە هەمیشە ئەو‬ ‫کێشانە هۆکارێکی سەرەکی شکستی ڕاپەرین و‬ ‫شۆڕشەکانی کوردستان بووە لە مێژوودا‪ .‬ئەمەو‬ ‫با (سلێمانی) بە ئاگری هیچ کەس و الیەنێک‬ ‫نەسووتێت و دواج��ار باجی گەورەبوون کردنی‬ ‫نەدات‪ ،‬کە دیارە خۆی هەر گەورە بووە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫گەورەیی خۆی شتێک بووە و گەورەکردنی بە‬ ‫ئامانجێکی تایبەت‪ ،‬شتێکی تر ب��ووە! بۆیە‬ ‫دوای (‪ )228‬ساڵ لە دروستکردن و بوون بە‬ ‫پایتەختی ئەو شارە‪ ،‬جێگای خۆیەتی ئەوە بە بیر‬ ‫دانیشتوانی ڕەسەنی ئەو شارە و هەموو دانیشتوان‬ ‫و پێکهاتە جیاجیاکانی بهێنینەوە‪ ،‬کە با یادەکان‬ ‫وەک خۆیان یاد بکرینەوە و کارێک نەکرێت‬ ‫سیاسەت یاد و بۆنە و شارەکان بە هەڵدێردا ببات‪.‬‬ ‫ئەمەو با هەمووان لە ئاست گەورەیی ئەو شارەدا‬ ‫بین و کارێک نەکەین‪ ،‬باجی قوربانییەکی نادیار‬ ‫بدات‪ ،‬کە ئەوەش هیوای هەموو کوردێکی دڵسۆز‬ ‫و نیشتمان پەروەرە‪.‬‬

‫ش��ی��ک��ردن��ەوەى ڕەوش���ی سیاسی‬ ‫هەرێم و گفتوگۆکردن لەسەر چەند‬ ‫دۆسیەیەکى گرنگ و هەستیار لەناو‬ ‫م��ەی��دان��ى ک���ارى سیاسی ه��ەرێ��م و‬ ‫پەیوەندیە ئاڵۆزەکانى نێوان هەرێم‬ ‫و ن��اوەن��د و دڵ��س��ۆزى و خەمخۆرى‬ ‫بەرژەوەندە بااڵکانى میللەت هەر سێ‬ ‫حزبە کوردستانیەکەى لە بارەگاى‬ ‫مەکتەبی سیاسی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان کۆکردەوە ‪.‬‬ ‫لەم کورتە نووسینەمدا خوازیارم وەکو‬ ‫بەشداربوویەکى کۆبوونەوەکە تیشکێک‬ ‫بخەمە سەر ئەجێنداى ئەو کۆبوونەوە‬ ‫سێ قۆڵیەى نێوان حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان و حزبی شیوعی‬ ‫کوردستان و حزبی زەحمەتکێشانى‬ ‫کوردستان ‪.‬‬ ‫هەموو الیەکمان دان بەو ڕاستیەدا‬ ‫دەنێین ت��ا دێ ڕۆڵ���ى ڕام��ی��ارى و‬ ‫ک��ارگ��ێ��ڕى ک��ورد ل��ە عێراقی نوێدا‬ ‫ڕووى لە نشێوى و چ��راى ئومێدى‬ ‫چارەسەرى ڕادیکاڵیانەشمان ڕوو لە‬ ‫کزبوونە خۆ ئەگەر لە هۆکارە خودى‬ ‫و بابەتیەکانیشی بپرسین ئەوە کورد‬ ‫هەر لە دێر زەمانەوە ووتویەتى تف‬ ‫هەڵدەى ڕووى خۆت دەگرێتەوە گەر‬ ‫کورتە ئاوڕێک لە بارودۆخى سیاسی‬ ‫عێراق بدەینەوە وە بگەڕێینەوە بۆ‬ ‫سەردەمى پێکهێنانى حکومەتى عێراق‬ ‫لە پاش پرۆسەى ئازادى دەبینین لە‬ ‫کاتێکدا کە عەرەبەکان لەنێو خۆیاندا‬ ‫پەرش و باڵو بووبوون وە کەمینەى‬ ‫س��وون��ەى ح��ک��وم��ڕان��ى پێشوو برا‬ ‫گچکەى قبوڵ نەبوو زۆرینەى شیعەى‬ ‫چەوساوەى دەستى ڕژێمى پێشوش‬ ‫ب��ە حوکمى زۆری��ن��ەى خ��ۆى چ��اوى‬ ‫لە تەخت و تاراجى ئەم عێراقەمان‬

‫بڕیبوو تا ئێرە ئاساییە ئەوە جێگاى‬ ‫سەرسوڕمان و نیگەرانیە ئێمەى کورد‬ ‫لەو سەروبەندەدا لە برى چەسپاندن‬ ‫و سەلماندنى وج��ود و ڕەن��گ ڕێژ و‬ ‫پاراستنى ح��دوود هاتین دەستمان‬ ‫دایە ژێر بارى کەوتووی ئەم عێراقە‬ ‫فرە ئیتنیکەو جارێکى تر بە هەموو‬ ‫توانامانەوە عێراقمان بنیات نایەوە‬ ‫کەوتەوە سەر پێی خۆى ئیتر لەو‬ ‫کاتەوە تا هەنوکە ڕۆژ لە دواى ڕۆژ‬ ‫ئێمەى کورد سنگ و پێگەو قورسایمان‬ ‫تا دێت کەمتر دەبێتەوە لەو نێوەندەشدا‬ ‫چەندین هەلى زێڕینمان لەدەست‬ ‫داوە کە گرنگترین و زەقترینیان‬ ‫و لە داستدانى هەلى ڕزگ��ارب��وون و‬ ‫پاراستنى ناوچە بە ناو کێشە لەسەر‬ ‫ک��ان��ە ه��ەوەرک��و چ��ۆن ب��ەڕێ��ز کاک‬ ‫محەمەدى حاجى مەحمود لە ساڵى‬ ‫‪ 2003‬ڕایگەیاند کە پێویستە وەکو‬ ‫کورد هێزى پێشمەرگە ببنە حەمرین و‬ ‫ئااڵى کوردستانى لێ هەڵبدەین بەاڵم‬ ‫بیرى عێراقچیەتی و پیشاندانى نیاز‬ ‫پاکى و حەز لە برا گەورەى هەندێک لە‬ ‫قیادەى سیاسی کوردیمان عێراقیان لە‬ ‫واڵتێکى بێ سوپاو نیزام و هەڵوەشاوە‬ ‫کردەوە بە عێراقێکى خاوەن سوپاو‬ ‫عەسکەرتاریەت و میلیتاریزم ‪ .‬ئیدی‬ ‫ب��را عەرەبەکانیشمان ب��ە حکومى‬ ‫الوازى کورد لەسەر کەرکوک و سنوور‬ ‫و پێشمەرگەو هتد هەمیشە کێرڤى‬ ‫دەس��ەاڵت��ی��ان ڕوو ل��ە هەڵکشانبوو‬ ‫تەنانەت لە پاش دوا هەڵبژاردن وە‬ ‫لە کاتێکدا کە پێکهێنانى حکومەت‬ ‫بە هۆى ملمالنێی نێوان هاوپەیمانى‬ ‫نیشتمانى شیعەکان و عێراقیەى‬ ‫زۆرینەى سوونەکان نزیکەى ساڵێک‬ ‫دواکەوتبوو لە ئاکامدا جارێکى تر‬ ‫هەولێرمان کردوەوە بە فڕیادڕەس و‬

‫لە کۆبوونەوەیەکى سیاسی گەورەدا‬ ‫کە بە ڕێکەوتنامەى هەولێر ناسراوە‬ ‫مالیکیمان کردەوە بە سەرۆک وەزیر‬ ‫و لە دەرفەتێکى تریشدا کە عێراقیەى‬ ‫زۆرینەى سوونەکان پاشکشەیان لە‬ ‫حکومەتەکە کرد تەنهاو تەنها کورد‬ ‫مابووەوە بە پاشکەشە کردنیشمان‬ ‫شتێک نەدەمایەوە بە ناوى حکومەت‬ ‫کە چی دیسانەوە بووینەوە بە قەڵغانى‬ ‫مالیکى کردنمانەوە بە مەلیک ‪.‬‬ ‫ئەمڕۆش لە برى وەف��اى داڵدەدانى‬ ‫چەند ساڵەى لە سلێمانى و کوردستان‬ ‫وە ئەو هەموو هاوکارى و هەماهەنگیە‬ ‫بێ وێنانە مالیکى بە دروست کردنى‬ ‫فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانى دیجلە‬ ‫وەفاو وەاڵمى چاکەکاریەکانى کورد‬ ‫دەدات��ەوە و بە قیادەو قائیدەى سێ‬ ‫حزبە کوردستانەیەکە (سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان )لە کاتێکدا کە‬ ‫لە کوردستاندا دۆخێکى سیاسی چەق‬ ‫بەستوو هەست پێدەکرێت و کارى‬ ‫الیەنە سیاسیەکانیش تا ڕادەیەک لە‬ ‫دەورب��ەرى دەس��ەاڵت و ئۆپۆزسیۆندا‬ ‫کۆبۆتەوەو لەالیەکى تریشەوە چەندین‬ ‫مەترسی و گریمانەى نەگەتیڤانەى‬ ‫سیاسی لەسەر هەرێم هەست پێدەکرێت‬ ‫‪ ،‬کۆبوونەوەیەکى سێ قۆڵیان لەسەر‬ ‫ئاستى سکرتێر و مەکتەبی سیاسیان‬ ‫لە مەکتەبی سیاسی حسدک ئەنجامدا‪.‬‬ ‫ئەم سێ حزبە وەکو سێ حزب خاوەن‬ ‫مێژووى ڕەسەنایەتی و پێگەى سیاسی‬ ‫و قورسایەتى کۆمەاڵیەتى و سەنگى‬ ‫جەماوەرى‪ ،‬پێداگرى خۆیان ڕاگەیاند‬ ‫ل��ەس��ەر چەند پرسی نیشتمانى و‬ ‫نەتەوەیی کە پێویستە بە ڕێگەچارەى‬ ‫ئاشتیانەو مەدەنیانە هەوڵبدرێت‬ ‫بە دی��ال��ۆگ و گفتوگۆ لە دەرگ��اى‬ ‫گرفتەکان بدرێت و کار بۆ دۆزینەوەى‬

‫ڕێگاچارەکان بکرێت تا لە توانادایە‬ ‫کۆبوونەوەکە یەک هەڵوێستى الیەنە‬ ‫کوردستانەیەکانى بە گرنگ زانى لە‬ ‫مەسەلە چارەنووس سازەکان و پرسە‬ ‫نیشتمانى و نەتەوەییەکان و دۆسیە‬ ‫هەڵپەسێردراوەکانى نێوان هەرێم و‬ ‫ناوەند‪.‬‬ ‫ب��ەڕێ��ز سکرتێرى گشتى حسدک‬ ‫ڕاشکاوانە لە کۆبوونەوەکەدا پشتگیرى‬ ‫خۆى و حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ی دووپ���ات ک���ردەوە بۆ‬ ‫ب����ەرژەوەن����دى گشتى ه��اواڵت��ی��ان‬ ‫و تێکنەچوونى ب���ازاڕ و ڕاگرتنى‬ ‫بااڵنسی ئ��اب��وورى و ل��ەو ڕووش��ەوە‬ ‫ب��ڕی��ارى ه��ەڵ��وەش��ان��دن��ەوەى فۆرمى‬ ‫خۆراکى ڕەت ک��ردەوە ئامادەبووانى‬ ‫کۆبوونەوە سێ قۆڵیەکە پشتگیرىو‬ ‫پشتیوانى خۆیان ڕاگەیاند بۆ خەبات و‬ ‫تێکۆشانى کوردانى باکوور و ڕۆژئاواى‬ ‫کوردستان و هیوایان خواست لە ڕێگاى‬ ‫چاالکى مەدەنیانەوە و چارەسەرى‬ ‫دیموکراسیانەوە بگەنە مافەکانیان لە‬ ‫هەمبەر دەستوور و هەڵبژاردنیش لە‬ ‫بەالغى کۆتاى کۆبوونەوەکەدا هەر سێ‬ ‫حزب هاوڕابوون لەسەر پەلە کردن لە‬ ‫یەکالى کردنەوەى دەستوورى هەرێمى‬ ‫کوردستان بۆ ئەوەى بۆشای یاسای و‬ ‫دەستوورى لە کوردستاندا نەمێنێت و‬ ‫کار بکرێت بۆ هەموار کردنەوەى یاسای‬ ‫هەڵبژاردنى ئەنجومەنى نوێنەرانى‬ ‫عێراق بەجۆرێک کە عەدالەت لە نێوان‬ ‫دابەش کردنى کورسیەکانى پەرلەمانى‬ ‫عێراق و ئەو دەنگانەى بەدەست دێت‬ ‫دروست بکرێت و بە باشیان زانى کە‬ ‫عێراق بە یەک بازنەى هەڵبژاردن بێت‪.‬‬ ‫خاڵێکى تری بەالغەکەش تەرخان کراوە‬ ‫بۆ داواکارى کردن لە حکومەتى هەرێم‬ ‫کە هەڵبژاردنى ئەنجومەنى پارێزگاکان‬

‫لە هەرێمى کوردستاندا بەشێوازى‬ ‫تەوافوقى نیشتمانى ئەنجامبدرێت و کار‬ ‫بکرێت بۆ یەکالى کردنەوەى دەستگا‬ ‫پێویستیەکانى تر وەک��و کۆمسیۆنى‬ ‫بااڵى هەڵبژاردنەکان و دەستەى مافى‬ ‫مرۆڤ و دەستەى نەزاهە و هتد‪ .‬ئەم‬ ‫گردبوونەوەو هاوڕاببوونەوەى الیەنە‬ ‫سیاسیەکانیش خۆى بۆ خۆى گرنگەو‬ ‫هەست کردنە بە لێپرسراوێتى نیشتمانى‬ ‫نەتەوەیی بە تایبەت ل��ەم ڕۆژان��ەدا‬ ‫حکومەتى ناوەندى هەر بە مەبەست‬ ‫خ��وازی��ارى زیاتر دەس��ت وەردان���ە لە‬ ‫کاروبارى ناوچە دابڕاوەکانە لە ڕێگەى‬ ‫فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانى دیجلەوە‬ ‫هەوڵى کۆنتڕۆڵ کردنى ئەو ناوچانەو‬ ‫نانەوەى پشێوی و ئ��اژاوە دەدات بۆ‬ ‫ئ��ەوەى دەرگ��او دەروازەو بیانویەک‬ ‫بدۆزێتەوە بۆ هاتنە نزیکتربوونەوەى لە‬ ‫ناوچەکەمان و ئەڵبەتا هەموو الیەکمان‬ ‫دڵنیاین ب���ەوەى ک��ە ئ��ەم ج��ارەی��ان‬ ‫ڕەوشەکە لە جارەکانى تر ئاڵۆزترەو‬ ‫هەرێمى کوردستانیش هەندێک جار‬ ‫بەهۆى بەرژەوەندیە جیاوازەکانەوە یەک‬ ‫ڕیز و هاو هەڵوێست نییە لە سەرجەم‬ ‫بابەتە سیاسیەکاندا بەاڵم مەترسیە‬ ‫سەربازیەکان و پرسە نیشتمانیەکە‬ ‫فەرزى ئەکات بەسەرمان کە ناکۆکى‬ ‫و ڕاجیاییە تایبەتیەکان وال بنێین و‬ ‫لە هەوڵى تۆکمە کردن و پتەوکردنى‬ ‫ڕیزەکانماندا بین و نەبینە بەشێک‬ ‫لە ئەجێندا و فەلسەفەى سیاسی و‬ ‫پرۆگرامى هیچ دەوڵەتێک بۆ ئەوەى‬ ‫وەکو سەرەتاکانى سەدەى ‪ 16‬نەبینەوە‬ ‫مەیدانى ملمالنێى نێوان عوسمانیەکان و‬ ‫سەفەویەکان‪.‬‬

‫یەک هەڵوێستى و بەرنامە داڕەشتن‬ ‫بدات بەو ئاراستەیەى کە لە بەرژەوەندى‬ ‫ک���وردا بێت و ک���ورد ڕزگ����ارى بێت‬ ‫لە کێشە هەڵوەسراوەکانى عێراق‪،‬‬ ‫ناوچە دابڕێنراوەکان بگەڕێنرێتەوە بۆ‬ ‫سەرخاکى هەرێمى کوردستان‪.‬‬ ‫گرنگە کورد کارتى فشار بە کار‬ ‫بهێنێت‬ ‫ل��ەوەه��ا بارودۆخێکدا گرنگە کورد‬ ‫گرنگى بە الیەنى گفتوگۆ و پشتبەست‬ ‫بە دەستوور ڕووب��ەڕووى هەر هێزێک‬ ‫بێتەوە کە دەیوێت ئارامى ناوچەکانى‬ ‫هەرێمى کوردستان تێکبدات و گرنگیشە‬ ‫ک��ورد ک��ارت بەکار بهێنێت بۆ فشار‬ ‫دروستکردن لەسەر حکومەتى عێراق‪.‬‬ ‫بەردەوامى بە یەک هەڵوەیستى کورد‬ ‫دەباتە قۆناغێکى گرنگەوە کە بتوانێت‬ ‫خواستەکانى بەدى بهێنێت‪.‬‬ ‫شەڕ لە بەرژەوەندى هیچ الیەکدا نییە‬ ‫ش��ەڕ ل��ە ب���ەرژەوەن���دى هیچ الیەکدا‬ ‫نییە‪ ،‬خوانەخواستە گەر هاتوو هەر‬ ‫ڕووبەڕوبونەوەیەکى چەکدارى لە نێوان‬ ‫هێزى پێشمەرگەى کوردستان و سوپاى‬ ‫ع��ێ��راق ڕووب���دات ج��ەم��اوەرى عێراق‬ ‫بەگشتى زیانمەند دەبێت‪ ،‬دەبێت هەر بۆ‬ ‫چارەسەرى گرفتەکان پەناببرێتەوە بۆ‬ ‫گفتوگۆ و دەستوور‪ ،‬بۆیە گرنکە پێش‬ ‫هەر حاڵەتێکى نەخوازراو پەنا ببرێت بۆ‬ ‫گفتوگۆ بۆ چارەسەرى گرفتەکان‪.‬‬

‫ئەو پرسیارەى کە بەردەوام لە گەنجان دەکرێت‬ ‫شاخەوان غەریب‬

‫ک��ات��ێ��ک گ��ەن��ج��ێ��ک ک��ە پ��رۆس��ەى‬ ‫هاوسەرگیرى ئەنجام نەداوە‪ ،‬بەردەوام‬ ‫ئ��ەم وشەیەى بە ڕوودا دەوت��رێ��ت بۆ‬ ‫ژنێک ناهێنێت؟ لەالیەن دەوروبەرییەوە‬ ‫بە تایبەتى ئ��ەو گەنجانەى کە تازە‬ ‫دەرچ���ووى زانکۆ و پەیمانگان‪ ،‬ئەم‬ ‫وشەیە بووتە وشەیەکى ئیحراجکردن‬ ‫بەرامبەر ئەو کەسانەى کە پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیریان ئەنجام ن��ەداوە‪ ،‬نازانن‬ ‫چۆن وەاڵمى ئەم وشەیە بدەنەوە کە ڕوو‬ ‫بەڕویان دەبێتەوە‪.‬‬ ‫گەر وەاڵمى کورەکە ئەوە بێت هاوسەرێکم‬

‫دەستناکەوێت کە لەگەڵمدا بژى و لەگەڵم‬ ‫بگونجێت دەڵێن هەر کچ زۆرە بڕۆ داواى‬ ‫فاڵنە کچ وا دەزانن ئەوەندە ئاسانە‪.‬‬ ‫گەر گەنجەکە بڵێت پارەم نییە دەڵێن‬ ‫ئەوە نییە حکومەت پێنچ ملیۆن دەدات‬ ‫بەو کەسانەى کە کە دەیانەوێت پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیرى ئەنجام بدات‪.‬‬ ‫گ��ەر بڵێت خانووم نییە دەڵێن خوا‬ ‫گەورەیە و خوا پەکى کەس ناخات‪.‬‬ ‫ئەمانە هەموو دەبنە وەاڵم بۆ ئەو‬ ‫کەسانەى کە پرۆسەى هاوسەرگیریان‬ ‫ئەنجام نەداوە‪ ،‬بەاڵم لە ڕاستیدا هۆکارى‬ ‫ئەنجام نەدانى ئەو پرۆسەیە ئەوەیە کە‬ ‫بەشێک لە گەنجان هاندەرییەکیان نییە بۆ‬

‫ئەوەى بچنە پرۆسەى هاوسەرگیرییەوە‬ ‫واتە زۆر شت هەیە لە بارە و هۆکار بۆ‬ ‫ئەوەى ئەو گەنجە پرۆسەى هاوسەرگیرى‬ ‫ئەنجام بدات‪ ،‬بەاڵم هاندەرێکى ئەو توو‬ ‫نییە بۆ ئ��ەوەى ئەو گەنجە بباتە ئەو‬ ‫قۆناغە گرنگە و پرۆسەى هاوسەرگیرى‬ ‫ئەنجام بدات‪.‬‬ ‫لەگەڵ ئەوەشدا زۆر لەو کوڕانەى کە‬ ‫نەچونەتە پرۆسەى هاوسەرگیرى و‬ ‫ئ���ارەزووى ئەنجامدانى ئ��ەو پرۆسەیە‬ ‫دەکەن‪ ،‬بەاڵم بارى ئابوورى بووتە ڕێگر‬ ‫لەبەردەمیاندا هەر لە نەبوونى شوێنى‬ ‫نیشتە جێبوون و نەبوونى هەلى کار تا‬ ‫بتوانن ئەو پرۆسەیە ئەنجام بدەن و ببنە‬

‫خاوەن خێزان‪.‬‬ ‫هۆکارێکى تر ئەوەیە خێزانى کچەکان‬ ‫داخ��وازى زۆری��ان هەیە بۆ ئەنجامدانى‬ ‫پ��رۆس��ەى هاوسەرگیرى کچەکانیان‪،‬‬ ‫هەروەها نەبونى هەڵمەتێکى بەهێز بۆ‬ ‫هۆشیارکردنى نەوەى کۆمەڵگا لە ئاست‬ ‫ئەنجامدانى پرۆسەى هاوسەرگیرى‪.‬‬ ‫ئەوەى گرنگە ئەوە حکومەت گەنجان‬ ‫ه��ان ب��دات بۆ ئەنجامدانى پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیرى و یارمەتیان بدات چ بە‬ ‫پێشینە هاوسەرگیرى و بە دابینکردنى‬ ‫شوێنى نیشتە جێبون و ڕەخساندنى هەلى‬ ‫کارى و لەگەڵ ئەوەشدا مامۆستایانى‬ ‫ئاینى و دەزگاکانى ڕاگەیانیاندن هۆکار‬

‫بن لە هۆشیارکردنەوەى کۆمەڵگا بۆ‬ ‫ئەوەى ڕێگرییەکانى ب��ەردەم پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیرى کەمبکرێتەوە گەنجان‬ ‫بتوانن پرۆسەى هاوسەرگیرى ئەنجام‬ ‫بدەن‪.‬‬ ‫کاتێک حکونەتى توانى وەک پێویست‬ ‫هاوکارى گەنجان بکات بۆ ئەنجامدانى‬ ‫پرۆسەى هاوسارگیرى ئەو کاتە ڕێژەى‬ ‫ئەنجامدانى ئەو پرۆسەیە زیاد دەکات‬ ‫لەگەڵ ئەوەشدا شانبەشانى حکومەت‬ ‫مامۆستایانى ئاینى و دەزگ��اک��ان��ى‬ ‫ڕاگەیاندن کۆمەڵگا هۆشیار بکەنەوە‬ ‫لە ب��ەردەم نەهێشتنى گرفتەکانى ئەو‬ ‫پرۆسەیە‪.‬‬


‫وەرزش‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئەربیلوا ‪:‬‬

‫کریستیانۆ لە ڕیاڵ مەدرید دڵخۆشە‬

‫№‬

‫پێدەچێت فێردیناند ڕوو لە خولی چینی بکات‬ ‫ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانیەکان ئەوەیان‬ ‫ئاشکرا کرد یاریزانى دڵى بەرگرى‬ ‫ی��ان��ەى مانچستەریونایتد ڕیۆ‬ ‫فێردیناند بیر ل��ەوە دەک��ات��ەوە‬ ‫لەگەڵ کۆتایى هاتنى لەکۆتایى‬

‫چینى بکات بۆ یاریکردن و لە‬ ‫یانەى شەنگهاى شینوا درێ��ژە‬ ‫بەکاروانى وەرزشى بدات هەروەک‬ ‫چۆن ه��ەردوو یاریزان درۆگبا و‬ ‫ئەنێلکا پ��اش ئ��ەوەى لە خولى‬ ‫ئینگلیزى یاریان دەکرد ڕوویان‬ ‫کردە خولى چینی و ئێستا لەو‬ ‫خولە ی��ارى دەک���ەن ‪ .‬لەالیەن‬ ‫خۆشیەوە ئەلێکس فێرگسۆن‬ ‫هیواى ئەوەى خواستوە فێردیناند‬ ‫بۆ دوو وەرزى تر لەگەڵ یانەکەیان‬ ‫لەیاریکردن بەردەوام بێت ‪.‬‬

‫ئەم وەرزە لە یانەى‬ ‫مان یونایتد بڕوات ‪ ،‬پاش‬ ‫ئەو زنجیرە پێکانەى کە تووشی‬ ‫ئ��ەو یاریزانە ه��ات ل��ەم م��اوەى‬ ‫دوای��دا ‪ .‬ڕۆژنامەى زە گاردیانى‬ ‫بەریتانى ئاشکراى کردوە ڕەنگە‬ ‫ئەم یاریزانە پەیوەندى بە خولى‬ ‫№‬

‫نێوان ئەو یاریزانەو ڕاهێنەرى‬ ‫ی��ان��ە ئینگلیزیەکە مانشینى‪.‬‬ ‫لە ئێستاشدا لە ئیتاڵیا میالن‬ ‫و ئ��ەن��ت��ەرم��ی�لان دەی��ان��ەوێ��ت‬ ‫گرێبەستى لەگەڵ بکەن و پاریس‬ ‫سان جێرمانیش ئارەزوو دەکات‬ ‫گرێبەستى لەگەڵ بکات‪.‬‬

‫ئارسن فنگەر بە تەمایە گۆڵچیەکى عەرەب بباتە ڕیزەکانى ئەرسناڵەوە‬ ‫ڕۆژنامەى میرۆرى ئینگلیزى باڵویکردەوە‬ ‫ڕاهێنەرى ئەرسناڵ « ئارسن فینگەر‬ ‫«بەشێوەیەکى فەرمى لە گفت و گۆدایە‬ ‫لەگەڵ یانەى ویگان ئەتلەتیک سەبارەت‬ ‫بەگواستنەوەى گۆڵچى نێونەتەوەى‬ ‫عومانى عەلى حەبسى ‪ .‬ڕۆژنامەکە‬ ‫زی��ات��رى ب�ڵاوک��ردۆت��ەوە فینگەر‬ ‫لەسەرەتاى وەرزى ڕابردوو‬ ‫تاوەکو ئێستا چاودێرى‬ ‫گ��ۆڵ��چ��ى عومانى‬

‫یەکێتى تۆپى پێى نێودەوڵەتى‬ ‫ئ��ام��ارو م��ێ��ژوو ک��ە ب��ارەگ��اک��ەى لە‬ ‫ئەڵمانیایە لیستێکى ب�ڵاوک��ردەوە‬ ‫لیۆنێل میسى ل��ە پلەى یەکەمى‬ ‫گۆڵکارانى نێودەوڵەتى دێت لەسەر‬ ‫ئاستى جیهانى و نزیکیشە ژمارەیەکى‬ ‫پێوانەیى تۆمار بکات ‪ .‬میسى تا‬ ‫ئێستا ‪ 23‬گۆڵى تۆمار ک��ردوە‪12 ،‬‬ ‫گۆڵ لەگەڵ بەرشلۆنەو ‪ 11‬گۆڵ لەگەڵ‬ ‫ئەرژەنتین ‪ ،‬میسى دوو گۆڵى ماوە‬ ‫ژمارەى پێوانەیى فیفان جون وودوارد‬ ‫یەکسان بکاتەوە کە لە ساڵى ‪1909‬‬ ‫تۆماریکردوە بە ‪ 25‬گۆڵ ‪ .‬یاریزانى‬ ‫ب��ەڕازی��ل��ى نیمار ی��اری��زان��ى یانەى‬ ‫سانتۆس بە ‪ 21‬گۆڵ لە پلەى دووەم‬ ‫دێت و سویدى زالتان ئیبراهیمۆفیچ و ڕادمیل فالکاوى کۆڵۆمبى لەگەڵ کالس یان هۆنتالرى هۆڵەندى بە ‪16‬‬ ‫بە ‪ 17‬گۆڵ لە پلەى سێیەم دێت کریستیانۆ ڕۆن��اڵ��دۆى پرتوگالى و گۆڵ پلەى چوارەمیان گرتوە»‪.‬‬

‫کاندیدەکانى باشترین یاریزانى‬ ‫ئاسیا دیارى کران‬ ‫ک��ان��دی��دەک��ان ه��ەڵ��ب��ژێ��ردران بۆ‬ ‫دەس��ت��ن��ی��ش��ان��ک��ردن��ى ب��اش��ت��ری��ن‬ ‫یاریزانى ئاسیایى کە لە دەرەوەى‬ ‫کیشوەرەکەى یارى دەکات‪ .‬شینجى‬ ‫کاگاواى یاریزانى یانەى مانچستەر‬ ‫یونایتد بۆ یەکەمجار ناوى لە لیستى‬ ‫کاندیدەکاندایە ‪ ،‬ه��ەروەه��ا مارک‬ ‫ش��وارزەرى گۆڵپارێزى بە ئەزموونى‬ ‫ئوستڕاڵى کە تەمەنى گەیشتۆتە‬ ‫‪ ٤٠‬ساڵ و یارى بۆ یانەى فولهامى‬

‫ئینگلیزى دەک���ات ‪ ،‬یەکێکیترە‬ ‫لە کاندیدەکان‪ .‬یوتۆ ناگاتۆماى‬ ‫بەرگریکارى ئینتەرمیالن ‪ ،‬لوکاس‬ ‫نیڵ بەرگریکارى پێشووى ئێڤەرتۆن‬ ‫و وێستهام و بالکبێرن ‪ ،‬ژینگ ژى‬ ‫یاریزانى پێشووى چاڵتۆن ئەتلەتیک‬ ‫لە کاندیدەکانى دیکەن لە پاڵ لیو‬ ‫کیون هۆى کۆرى و عەلى کەریمى و‬ ‫موحسین بەنگارى ئێرانی ‪.‬‬

‫ئەگوێرۆ ‪:‬‬

‫هەردوو یانەکەى شارى میالن دەیانەوێت‬ ‫گرێبەست لەگەڵ بالۆتێلى ئیمزا بکەن‬

‫ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانیەکان ئاماژە‬ ‫ب����ەوە دەک����ەن ی��ان��ەى میالن‬ ‫و ئ��ەن��ت��ەرم��ی�لان دەی��ان��ەوێ��ت‬ ‫گرێبەست ل��ەگ��ەڵ هێرشبەرى‬ ‫ی��ان��ەى مانچستەرسیتى ماریۆ‬ ‫بالۆتێلى بکەن ‪ .‬ناوبراو لە ساڵى‬ ‫‪ 2010‬لە ئەنتەرمیالن بەبرى ‪24‬‬ ‫ملیۆن جونەیهى ئیستەرلینى‬ ‫پەیوەندى بە یانەى مانشستەر‬ ‫سیتى ئینگلیزى کرد بۆ یاریکردن‬ ‫ل��ە خ��ول��ى ئینگلیزى ‪ ،‬ل��ە نۆ‬ ‫ی��ارى ئ��ەم وەرزەى خولەکەش‬ ‫گ��ۆڵ��ى ت��ۆم��ار ن��ەک��ردوەو‬ ‫هەست بە ئاسودەیى‬ ‫ناکات و س��ەرەڕاى‬ ‫بوونى کێشە لە‬

‫میسی پلەى یەکەمى گۆڵکارانى نێودەوڵەتى ‪2012‬ى گرتووە‬

‫№‬

‫بەرگریکارى ڕیاڵ مەدرید « ئەلڤارۆ‬ ‫ئەربیلوا « ئاشکراى کرد کریستیانۆ‬ ‫ڕۆناڵدۆ ئەستێرەى پرتوگالى لەیانەکەى‬ ‫دڵخۆشە ‪ .‬دواى ئ���ەوەى ڕۆن��اڵ��دۆ‬ ‫دوومانگ بەر لە ئێستا ئاشکراى کرد‬ ‫لە ڕیاڵ مەدرید دڵخۆش نیە ‪ ،‬ناوى‬ ‫ئەستێرەى پێشووى مانچستەر یونایتد‬ ‫پەیوەست بوو بەیانەى پاریس سان‬ ‫جێرمانى فەڕەنسى ‪ .‬لەالیەن خۆیەوە‬ ‫یاریزانى نێودەوڵەتى ئیسپانى و‬ ‫بەرگریکارى پێشووى لیڤەرپوڵ ئەلڤارۆ‬ ‫ئەربیلوا دەڵێت ‪ :‬لە چەندین بۆنەدا‬ ‫ڕۆناڵدۆ ئاشکراى کردووە لە مەدرید‬ ‫دڵخۆشە چونکە ڕیاڵ مەدرید باشترین‬ ‫یانەى جیهانە ‪.‬‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/11/20‬ژماره ‪ | 725‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪7‬‬

‫دەکات ‪ ،‬سەرسامە بەئاستى حەبسى‬ ‫و پێیوایە گۆڵچیەکى نمونەیە بۆ ئەوەى‬ ‫ڕک��اب��ەرى گۆڵچى پۆڵەندى چیزینى‬ ‫بکات لە هێڵى گۆڵچیەکانى یانەکەى ‪.‬‬ ‫ئەگەرچى ئێستا مانۆنى شوێنى چیزنى‬ ‫گرتۆتەوە بەهۆى پێکانەوە گۆڵچى‬ ‫پۆڵەندى لەیارى کردن دابڕاوە ‪ ،‬بەاڵم‬ ‫فینگەر بەئاستى گۆڵچیەکانى ڕازى نیەو‬ ‫هەوڵ دەدات لەماوەى گواستنەوەى‬ ‫زستانە حەبسى پەلکێشى یانەکەى‬ ‫بکات ‪ .‬ڕاهێنەرى ئەرسناڵ ڕکابەرێکى‬ ‫بەهێزى خاوەنى یانەى لیڤەرپول جۆن‬ ‫هێنرى دەک��ات بۆ کڕینى یاریزانى‬ ‫عەرەبى ‪ ،‬ب��ەاڵم بەشدارى نەکردنى‬ ‫ئەرسناڵ ل��ە خولى یانە پاڵەوانى‬ ‫ئەوروپا ل��ەوەرزى داهاتوو وا دەکات‬ ‫حەبسى درێسى ئەو یانەیە نەپۆشێت ‪،‬‬ ‫چونکە لەچەندین بۆنەدا گۆڵچى ویگان‬ ‫ئەتلەتیک ئاشکراى ک��ردووە ئامانجى‬ ‫داهاتووى یارى کردنە لە خولى یانە‬ ‫پاڵەوانى ئەوروپا ‪.‬‬

‫سەرکەوتن بەسەر ڕیاڵ‬ ‫مەدریدا تۆماردەکەین‬

‫ڕۆژن������ام������ەى م���ارک���ا‬ ‫هێرشبەرى‬ ‫لێدوانێکى‬ ‫هەڵبژاردەى ئەرژەنتین و‬ ‫یانەى مانچستەر سیتى‬ ‫باڵوکردۆتەوە ئاشکراى‬ ‫ک���ردووە ل��ەی��ارى ڕۆژى‬ ‫چوارشەممەى داهاتووى‬ ‫قۆناغى پێنجەمى خولى‬ ‫یانە پاڵەوانى ئەوروپا‬ ‫سەرکەوتن بەسەر ڕیاڵ‬ ‫م��ەدری��د ت��ۆم��ار دەکەین‬ ‫‪ .‬پ��اڵ��ەوان��ى ئیسپانیا‬ ‫یاریەکى بەهێزى لەپێشە‬ ‫لەیاریگاى ئیتحاد بۆئەوەى‬ ‫س��ەرک��ەوێ��ت ب��ۆ قۆناغى‬ ‫شانزە و کاتێک لەشارى‬ ‫مانچستەر ڕووب�����ەڕووى‬ ‫پاڵەوانى وەرزى ڕابردووى‬ ‫خولى پریمەرلیگ و یەکەمى‬ ‫ڕیزبەندى وەرزى ئەمساڵ‬ ‫دەبێتەوە ‪ .‬لەالیەن خۆیەوە‬ ‫هێرشبەرى ئەرژەنتینى کە‬ ‫لەیاریگاى برنابیۆ ی��ارى نەکرد‬

‫دەیەوێت هەمان کارى ڕۆژى شەممەى‬ ‫ڕابردوو دووبارە بکاتەوە ‪ ،‬کاتێک‬ ‫توانى دوو گۆڵ لەیانەى ئەستۆن ڤێال‬ ‫تۆماربکات ‪ .‬ئەگوێرۆ بەورەیەکى‬ ‫بەرز دەڵێت ‪ :‬بەهەفتەیەکى ئاڵۆز‬ ‫دەست پێدەکەین ‪ ،‬سەرتا لە ڕۆژى‬ ‫چوارشەمە بەرامبەر ڕیاڵ مەدرید‬ ‫و ڕۆژى شەممە بەرامبەر چێڵسى‬ ‫ی��ارى دەکەین ‪ ،‬ی��ارى خولى یانە‬ ‫پ��اڵ��ەوان��ى ئ��ەوروپ��ا ب��ۆ ئێمە زۆر‬ ‫باشە و سەرکەوتن بەسەر ڕیاڵ‬ ‫مەدرید تۆماردەکەین لەنێو یاریگاى‬ ‫خۆمان ‪ .‬س��ەب��ارەت بەبارودۆخى‬ ‫مان سیتى لە خولى یانە پاڵەوانى‬ ‫ئەوروپا ئەگوێرۆ دەڵێت ‪ :‬یەکەم‬ ‫ج��ار پێویستە سەرکەوتن بەسەر‬ ‫ڕکابەرێکى گ��ەورەم��ان بەدەست‬ ‫بهێنین ‪ ،‬ئینجا بیر لەئەنجامەکانى‬ ‫تر بکەینەوە ‪ ،‬لە وەرزى ڕاب��ردوو‬ ‫ب��ەگ��ۆڵ��ێ��ک خ��ول��ى ئینگلیزیمان‬ ‫ب��ۆ ب��ەرژەوەن��دى خ��ۆم��ان بەکۆتا‬ ‫هێنا‪ ،‬ئێستا مان سیتى ڕێچکەى‬ ‫سەرکەوتنەکانى گرتۆتە بەر‪.‬‬


‫№ خاوەنی ئیمتیاز‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫№ سەرنووسەر‬

‫№ جێگری سەرنووسەر‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫№ دیزاین‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫هاودێر شێرزاد‪ ،‬هونەرمەند‪:‬‬ ‫کارتەکەى مالیکى‬

‫من خزمەتکارى هونەرى کوردیم‬ ‫دیمانه‪~ :‬‬

‫ه��اودێ��ر ش��ێ��رزاد موزیک ژەنێکی‬ ‫الویی رۆح سووکە و لە شاری قەاڵو‬ ‫منارە شاری هەولێر لە ساڵی ‪ 1993‬دا‬ ‫لە دایکبووە سەرەڕای الوی و گەنجی‬ ‫ئەم هونەرمەندە زۆر بەهرەمەند بووە‬ ‫لە کارەکانیدا و لە کۆمەڵێکی زۆر‬ ‫چاالکی و فستیڤاڵی ج��ۆراوج��ۆردا‬ ‫و تیپە جیاوازەکاندا بەشدار بووە‪،‬‬ ‫لە ئەرکی خزمەت کردن بە هونەری‬ ‫کوردی درێغی نەکردووە‪ ،‬هەر وەک‬ ‫خۆی دەڵێت‪ :‬من خزمەتکارى هونەرى‬ ‫کوردیم‪.‬‬ ‫*ئ��ەگ��ەر بپرسین ه��اودی��ر کێیە ؟‬ ‫مناڵى چۆن بووە ؟ لە کوى لە دایک‬ ‫بووە و ئێستا لە کوى دەژی؟‬ ‫من هاودێر شێرزادم‪ ،‬باوکم شیرزاد‬ ‫لەسااڵنى ‪ 1974‬تا ‪ ،1984‬کارى بۆ‬ ‫تیپە میلیەکان کردوە لەوانە «فرقە‬ ‫الشعب»‪ .‬لە ساڵى ‪ 2008‬ب��ووم بە‬ ‫خ��وێ��ن��دک��اری پەیمانگاى ه��ون��ەرە‬ ‫جوانەکان لە ش��اری هەولێر‪ ،‬هەر‬ ‫لە منداڵییەوە ئ���ارەزووى مۆسیقام‬ ‫ه��ەب��ووە‪ ،‬کە قۆناغى ‪3‬ى ناوەندیم‬ ‫ت��ەواو کرد ئیتر بڕیارم دا ژیانم بۆ‬ ‫هونەر تەرخان بکەم‪.‬‬ ‫* ک��ەى و چ��ۆن ب��ە دن��ی��اى هونەر‬ ‫ب��ە ت��ای��ب��ەت م��وزی��ک ئاشنابوویت؟‬ ‫ئەو کەسەى هاندەرت بوو تا چەند‬ ‫توانیوتە لەگەڵ هاندانى ئەو ئەم‬ ‫رێچکەیە بگریت؟‬ ‫ساڵى ‪ 2007‬ب��ەت��ەواوى چوومە ناو‬

‫پ��ارێ��زگ��ای هەولێر لەهەوڵدایە‬ ‫ب��ۆ رێکخستن و بەڕێوەچوونی‬ ‫گەورەترین هەڵپەڕکێی ک��وردی‬ ‫ل��ەک��وردس��ت��ان و رۆژه���ەاڵت���ی‬ ‫ناوەڕاست و جیهاندا تا بەهۆیەوە‬ ‫ش��ارەک��ە ن���اوی بچێتە کتێبی‬ ‫گینسەوە بۆ ژمارە پێوانەییەکان‪.‬‬ ‫لەوبارەیەوە تاهیر عەبدواڵ جێگری‬ ‫پارێزگاری هەولێر راگەیاند کە‬ ‫بە بیرۆکەی ئەوان لەهەوڵدان بۆ‬ ‫ئەنجامدانی گەورەترین هەڵپەرکێى‬

‫دنیاى هونەرەوە کە ئەوکاتە ئامێرى‬ ‫گیتارم دەژەنى‪ ،‬پاشان باوکم هاندەرم‬ ‫بوو کە ئامێرەکەم بگۆڕم و ئیتر لەو‬ ‫کاتە بەدواوە کەمانچە دەژەنم ئیستاش‬ ‫توانام باشەو دەتوانم لە زۆر گروپ‬ ‫بەشدار بم بەاڵم هەلم بۆ نەڕەخساوە‪.‬‬ ‫*ه��اودی��ر خ��ۆى لەژێر کاریگەرى چ‬ ‫هونەرمەندێک دەبینێتەوە؟‬ ‫لەراستى من گوێگرى هەموو جۆرە‬ ‫هونەرمەندێکم بەاڵم ئەوەى کاریگەریم‬ ‫تێبکاو هەستم دەجوڵێنی مامۆستاى‬ ‫گەورەى شارى کۆیە مامۆستا «تایەر‬ ‫تۆفیق»ە‪.‬‬ ‫*موزیک چى پێبەخشیویت؟‬ ‫موزیک زۆر شتى پێبەخشیوم لەوانە‬ ‫هەستى گۆڕیوم بۆ هەستیکى تر بەاڵم‬ ‫تا ئیستا کارم بۆ ئەوە نەکردوە کەوا‬ ‫کارى هونەرى بکەم بۆ بوارى مادى‬ ‫زیاتر وەکوو حەزوو ئارەزوو بوە‪.‬‬ ‫*هونەر چۆن دەبینیت لە کوردستاندا؟‬ ‫هونەر لەم واڵتەدا پەرەی پێنەدراوە تا‬ ‫ئیستا زۆر موزیکم داناوە و بەاڵم کەس‬ ‫هاندەرم نەبووە تا ئەم موزیکانەم کلیپ‬ ‫بکەم و بیخەمە بەر چاوى بینەران‪ ،‬من‬ ‫زیاتر لە فێستیڤاڵى سااڵنەى پەیمانگاى‬ ‫هونەرەجوانەکانی هەولێر بەشداریم‬ ‫کردوە‪ .‬لەوانە ساڵى ‪ 2009‬بەشدار بومە‬ ‫تا ساڵى ‪ .2012‬هەروەها ئەمساڵیش‬ ‫پەیمانگاى هونەرە جوانەکان فیستیڤاڵ‬ ‫دەکات و من وەکوو کەمان بەشدارم‬ ‫لە هەردوو گروپى کالسیک و موزیکى بەرژەوەندى خۆیانە‪.‬‬ ‫*وەک�����وو دوا وت���ە چ��ی��ت ه��ەی��ە بۆ‬ ‫رۆژهەاڵتى‪.‬‬ ‫*خ��ول��ی��او ئ��اوات��ى ک��اک ه��اودی��ر بو جەماوەر؟‬ ‫داهاتووی خۆی و موزیکی کوردی چییە؟ دوا وتەم ئەوەیە من وەک هونەرمەندێکى‬

‫ڕێبین حەسەن‬

‫من خۆم بەخزمەتکارى هونەرى کوردى نەناسراو وەکوو‬ ‫دەزانم بەاڵم من وەکوو هاودێر ئاواتى خوێندکارێک‬ ‫ئەوەم هەیە پاش تەواو بوونى خوێندنم داوا لە‬ ‫بچم لە واڵت��ان��ى دەروە زیاتر پەرە‬ ‫بەهونەر بدەم‪ ،‬چونکە تا ئێستا کەس‬ ‫بەهاناو ه��اوارى هونەرەوە‬ ‫ن��ی��ی��ە ت��ەن��ه��ا بۆ‬ ‫م��ەرام و‬

‫دەسەاڵتى ئەم واڵتە دەکەم کە پەرە‬ ‫بە هونەرو هونەرمەندان بدەن چوونکە‬ ‫واڵت بە هونەرو و فۆلکلۆرەکەیەوە‬ ‫جوانە وەکوو چۆن دەڵێن «هونەر زمانى‬

‫هەولێر دەیەوێت بچێتە گینسەوە‬

‫کوردی بەدەوری قەاڵی هەولێردا گینسەوە‪ .‬هەروەها ناوبراو وتیشی هەوڵێکی ترە بۆ ناسندنی هەولێر‬ ‫بەمەبەستی ب��ەرەو پێشبردن و کە ئامانجێکی تریان ل��ەم کارە وەک پایتەختی گ��ەش��ت��ی��اری‪،‬‬ ‫راک��ێ��ش��ان��ی زی���ات���ری س��ەرن��ج��ی‬ ‫ن��اس��ان��دن��ی هەڵپەڕکێی‬ ‫گەشتیاران بەالی شارەکەدا‪.‬‬ ‫ک�����������������وردی و‬ ‫جێگری پارێزگاری هەولێر‬ ‫تۆمارکردنی ژماری‬ ‫وت���ی���ش���ی ک��ە‬ ‫پێوانەیی و چونە‬ ‫واب���ڕی���ارە‬ ‫ن��او کتێبی‬ ‫ل��ە دوای‬

‫گەالنە با ئیمەى کوردیش وەکوو هەموو‬ ‫گەالنى تر پەرە بەهونەر بدەین و هەر‬ ‫بە هونەرەکەمان خۆمان بە جیهان‬ ‫بناسێنین‪.‬‬

‫هاتنی ساڵی نوێوە دەست بکرێت‬ ‫بە ئامادەکاری بۆ ئەنجامدانی ئەم‬ ‫ک��ارەوە پاشان بە مەراسیمێکی‬ ‫گ������ەورە ئ����ەم ه��ەڵ��پ��ەرک��ێ��ی��ە‬ ‫ئ��ەن��ج��ام��دەدرێ��ت‪ .‬واب��ڕی��ارە ئەم‬ ‫هەڵپەرکێ‌ مەزنە بە چ��واردەروی‬ ‫ق��ەاڵی هەولێردا لەژێر چاودێری‬ ‫نوێنەرانی واڵتانی جیهان‪ ،‬لەبەهاری‬ ‫ساڵی داه��ات��وودا بەڕێوەبچێت‬ ‫و لەرێگەی هێلیکۆپتەریشەوە‬ ‫وێنەبگیرێت‪.‬‬

‫بیر لە وتنی گۆرانییەکى کوردى دەکاتەوە ڤیەننا خۆشترین شارى جیهان دەرچوو‬ ‫کچە گۆرانیبێژى لوبنانى حەسنا‬ ‫مەتەر‪ ،‬لە ئێستادا لە شارى هەولێرەو‬ ‫وەک خ��ۆى دەڵێت زۆر خۆشحاڵەی‬ ‫ب��ەم س��ەردان��ەی‪ .‬ن��اوب��راو بیرۆکەی‬ ‫گ��ۆران��ی��ی��ەک��ى ک��وردس��ی��ش هەبە‬ ‫بیڵێت‪ .‬حەسنا مەتەر‪ ،‬لە لێدوانێکدا‬ ‫راگەیاندووە‪« :‬ئەم سەردانەم لەسەر‬ ‫داواکاریى دەستەى راگەیاندنى عێراقى‬ ‫و بەهەماهەنگى لەگەڵ باڵیۆزخانەى‬ ‫عێراق بوو لە لوبنان‪ ».‬وتیشى خۆم‬ ‫زۆر خۆشحاڵ‌ دەبینم کە لە هەولێرى‬ ‫پایتەختى هەرێمى کوردستان پێشوازیى‬ ‫ک���رام‌و خەڵکى ئ��ەو ش���ارە رێزیکى‬ ‫زۆریان گرتووم»‪ .‬سەبارەت بە ئامانجى‬

‫س��ەردان��ەک��ەش��ى وت��ی‪« :‬مەبەست لە‬ ‫سەردانەکەم سازدانى چەند دیمانەیەکى‬ ‫تەلەفیزیۆنی و رۆژنامەوانیە‪ ،‬هەروەها‬ ‫بۆ پاڵپشتى لە گۆرانى (الخبر)ە‪ ،‬کە‬ ‫گۆرانییەکى عێراقى رەسەنەو خاوەنەکەی‬ ‫(دکتۆر فازل ع��ەواد)ە‪ ،‬ئەو گۆرانییەم‬ ‫جێگەى باشى لەدڵى خەڵکى عێراقدا‬ ‫ک��ردووەت��ەوە‪ ،‬بۆیە ئەمە وام لێدەکات‬ ‫لەئێستادا بیر لەگۆرانییەکى کوردیش‬ ‫بکەمەوە‪ ».‬جێگەى ئاماژە پێدانە دوا‬ ‫ئەلبومى گۆرانیبێژ حەسنا مەتەر هەشت‬ ‫ت��راک لەخۆى دەگرێت و لەنێوانیاندا‬ ‫گ��ۆران��ى (الخ��ب��ر)ە‪ ،‬کە بەشێوەزارى‬ ‫عێراقى وتوویەتی‪.‬‬

‫خانووەکەى ( بروس لی) بە ‪ 23‬ملیۆن دۆالرە‬

‫دواى ئەوەى رێگە نەدرا کە خانووەکەى‬ ‫( بروس لی) «لە هۆنگ کۆنگ بکرێت‬ ‫بە م��ۆزەخ��ان��ە‪ ،‬ئ��ەو خ��ان��ووە م��ەزاد‬ ‫دەکرێت‪ .‬خاوەنى ئێستاى ئەو خانووە‬ ‫ووت��ى بە هۆى بێ ئەنجام مانەوەى‬ ‫دانووستانەکانى لەگەڵ حکوومەت بۆ‬ ‫ئەوەى خانووەکەى (بروس لی) بکرێـت‬ ‫بە مۆزەخانە‪ ،‬لە ئێستادا بڕیاردراوە کە‬ ‫بە بەهاى ‪ 23‬میلیۆن دۆالرى ئەمەریکى‬ ‫بیفرۆشنەوە‪ .‬جێى ئاماژە پێدانە‪،‬‬ ‫خ��ان��ووەک��ەى (ب���روس ل��ی) لە سەر‬ ‫رووبەرێکى ‪ 460‬مەترى دروستکراوە‪ ،‬لە‬ ‫ئێستا دا ئوتێلێکى دوو نهۆمییە و کرێى‬ ‫هەریەک لە ژووەرکانى ئەو ئۆتێلە بۆ‬ ‫هەر کاتژمێرێک ‪ 25‬دۆالرى ئەمەریکیە‪.‬‬ ‫بە پێى راپۆرتێکى ماڵپەرى «زێ‬ ‫تیلیگراف» چەندین کەس لە جیهاندا‬

‫ئامادەییان بۆ کڕینى ئ��ەو خانووە‬ ‫پیشان داوە و پێدەچێت نرخەکەى زۆر‬ ‫لەوە زیاتریش بکات کە دیارى کراوە‪.‬‬ ‫جێگەی ئاماژەیە بروس لی‪ ،‬بە یەکێک‬ ‫لە کەسایەتییە ناودارەکانى وەزرشى‬ ‫بەرگرى و سینەماى جیهان هەژمار‬

‫دەکرێت‪ .‬ناوبراو لە ساڵى ‪ 1973‬و‬ ‫لە تەمەنى ‪ 32‬ساڵیدا ماڵئاوایى لە‬ ‫ژیانکرد‪ .‬ئەو فیلمانە کە (بروس لى)‬ ‫تێدا رۆلێ بینیووە دەکرێت ئاماژە بە‬ ‫هەر دوو فیلمى ئەژدیها دێتە ژوورە و‬ ‫توڕەیى ئەژەیها‪ ،‬بکەین‪.‬‬

‫بە گوێرەى تازەترین راپرسى رێکخراوێکى‬ ‫سەر بە نەتەوە یەکگرتوەکان‪ ،‬شارى‬ ‫ڤیەنناى پایتەختى نەمسا پلەى یەکەمى‬ ‫لە خۆشگوزەرانترین شارى دنیا بەدەست‬ ‫هێنا‪ .‬لەو راپرسییەدا ‪69‬شار لەسەران‬ ‫س��ەرى جیهان لە رووى «چۆنییەتى‬ ‫و گ��وزەران��ەوە» بەشداریان پێکراوە‪.‬‬ ‫هەڵسەنگاندن بۆ شارە بەشدار بووەکان‬ ‫لە رووى (بەرهەم‪ ،‬کوالێتی‪ ،‬ژیان‪،‬‬

‫گەشەى شار) ەوە بووە کە تێدا شارى‬ ‫ڤیەننا پلەى یەکەمى لە نێوان شارە‬ ‫بەشدارى پێکراوەکاندا بەدەستهێناوە‪.‬‬ ‫بە گ��وێ��رەى راپرسییەکەش‪ ،‬شارى‬ ‫نیۆرکى ئەمریکا و تۆرینتۆى کەنەدا لە‬ ‫پلەى دووهەم و سێهەم و شارى لەندەن‬ ‫پایتەختى بەریتانیا و ستۆکهۆلمى سوید‬ ‫لە پلەى چوارەم و پێنجەم هاتن بۆ‬ ‫خۆشگوزەرانترین شار لە جیهاندا‪.‬‬

‫تایلۆر سویفت ‪ 3‬خەاڵتى وەر گرت‬

‫بەگوێرەی هەواڵێک گۆرانیبێژی‬ ‫ئەمریکی تایلۆر خەاڵتی باشترین‬ ‫ن���م���ای���ش‌و ب��اش��ت��ری��ن ن��م��ای��ش��ی‬ ‫ڕاستەوخۆی لەنێوان گۆرانیبێژانی‬ ‫ژن��دا بەدەستهێنا‪ ،‬ه��ەروەه��ا دوو‬ ‫خەاڵتیشی وەکو جوانترین هونەرمەند‬ ‫وەرگ��رت‪ .‬تایلۆر لەکاتی‬ ‫وەرگرتنی خەاڵتەکەیدا‬ ‫وتی‪« :‬زۆرخۆشحاڵم‌و‬ ‫ب���اوەڕ ن��اک��ەم‪ ،‬کە‬ ‫ئێوە سێ‌ خەاڵتم‬ ‫پ����ێ����دەدەن‪ ،‬من‬

‫بەگشتی کەسێک نیم زۆر متمانەم‬ ‫بەخۆم هەبێت‪ ،‬ب��ەاڵم ئەم خەاڵتە‬ ‫وام لێدەکات لەمەودوا زیاتر متمانەم‬ ‫ب��ەخ��ۆم هەبێت‪ ».‬پێشکەشکاری‬ ‫م��ەڕاس��ی��م��ی بەخشینی خ��ەاڵت��ی‬ ‫(‪ ،)MTV‬نمایشکاری جلوبەرگی‬ ‫بەناوبانگی جیهان (هایدی کلوم)‬ ‫بووە‪ ،‬ژمارەیەکی زۆر هونەرمەندی‬ ‫ن��اس��راوی��ش ل��ەو م��ەراس��ی��م��ەدا‬ ‫ب��ەش��داری��ی��ان کرد‪.‬‬

‫کەسێکى وەک مالیکى کە ئێستا عێراق‬ ‫لەخۆیدا پێناسە دەکات و پێیوایە تاکە‬ ‫سەرکردەیە بتوانێت‪ ،‬زیرەکانە یارى‬ ‫بەکارتەکانى دەس��ت��ى بکات و کات‬ ‫لەبەرژەوەندى خۆی بەکاربهێنێت‪ ،‬بۆخۆى‬ ‫ئەو بۆچوونەى ڕاست دەرچووە و وەک‬ ‫دەبینرێت‪ ،‬مالیکى سەرۆکێکى وریایە‬ ‫لەعێراقى نوێى دواى ساڵى (‪)2003‬‬ ‫پێناچێت‪ ،‬هیچ کەسێکى تر هێندەى ئەو‬ ‫پیاوە لێزانانە گەمە بەنەیارەکانى بکات و‬ ‫ئەوەى دەیەوێت بەسەریاندا بێنێت‪ ،‬وەک‬ ‫چۆن لەکۆتایی ساڵى رابردوو تۆمەتى دایە‬ ‫پاڵ تاریق هاشمى و ناوبراوى لەعێراق‬ ‫دەرکرد و (‪ )4‬بڕیارى لەسێدارەدانى بۆ‬ ‫دەرکرد‪ ،‬دواتر لەکاتى گەرمە و کێشەى‬ ‫لێسەندنەوەى متمانە چى لەدەست هات‬ ‫درێخى نەکرد‪ ،‬دواین هەوڵیشى پێکهێنانى‬ ‫هێزى ئۆپراسیۆنەکانى دیجلەیە‪ ،‬لێرەدا‬ ‫دەبێت کەمێک لەسەر ئەم هێزە بوەستین‪،‬‬ ‫چونکە ناکرێت تەنیا‪ ،‬لە تایتڵى ئەو هێزە‬ ‫تێبگەین و بێ ئاگایانە بەسەر ناوەڕۆک‬ ‫و نهێنیەکانیدا هەنگاو بنێین‪ ،‬لەڕاستیدا‬ ‫بۆخۆى پێکهێنانى ئۆپراسیۆنەکانى دیجلە‬ ‫بۆ ؟ ئەمەیە کە پێویستە بەوردى لێى‬ ‫بەئاگابین‪ ،‬بێگومان ئەم هێزە ئەگەر چى‬ ‫کۆکراوەى ئەو هێزە بوو کە مالیکى لە‬ ‫پارێزگاى دیالە بەئامانجى وەک خۆى‬ ‫دەیگوت‪ ،‬بۆ پاککردنەوەى تیرۆریستانى‬ ‫دیالە و دابینکردنى ئارامى و خۆش‬ ‫گوزەرانیە بۆ دانیشتوانى ئەو ناوچەیە‪،‬‬ ‫بەاڵم بەگەڕانەوە بۆ ئەو ساتانەى کە‬ ‫عێراقیەکان س��ەرگ��ەرم��ى پێکهێنانى‬ ‫حکومەت ب��وون‪ ،‬مالیکى بیرى لەوەها‬ ‫ڕۆژێ��ک کردبوەوە کە دەبێت بەرامبەر‬ ‫بە ( کورد و سونە) بوەستێـتەوە‪ ،‬بۆیە‬ ‫وەزارەت���ە ئەمنیەکانى لەچنگى خۆیدا‬ ‫هێشتەوە و بەوەکالەت تا ئێستاش هەر‬ ‫خۆى دەیبات بەڕێوە‪ ،‬بێگومان بەبڕواى‬ ‫ئاگایانى سیاسى و پسپۆڕانى بوارى ئەمنى‬ ‫و سەربازیش‪ ،‬باشترین کارت بەدەست ئەو‬ ‫کەسانەى کە دەیانەوێت درێژە بەمانەوەى‬ ‫خۆیان بدەن‪ ،‬بریتیە لەچەک و کەرەستە‬ ‫و دەزگا ئەمنیەکانە‪ ،‬بۆیە بەڕوانین لەو‬ ‫ک��ارەى مالیکى هەرچەندە لەو کاتەدا‬ ‫بەپلەى یەکەم کە بەشێوەیەکى ئاشکرا‬ ‫دژایەتى ئەو هەنگاوەى مالیکى دەکرد‪،‬‬ ‫تەنیا ئەیاد عەلالوى سەرۆکى لیستى‬ ‫ئەلعێراقیە ب��وو‪ ،‬تێدەگەین کە ئێستا‬ ‫دەستەکانى مالیکى کەشف بووە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئاخۆ گرێبەستەکەى مالیکى بۆ ڕوسیاو‬ ‫پێکهێنانى ئۆپراسیۆنەکانى دیجلە چیى‬ ‫ڕێکەوتێک بەیەکەوە دەیانبەستێتـەوە‪،‬‬ ‫دی��ارە بۆ ئ��ەوەش ل��ەن��اوەڕۆک��دا تەنیا‬ ‫پەیوەندى لەنێوان ئەو دوو بۆنەیەدا‬ ‫ئ��ەوەی��ە ک��ە ئ��ەم��ج��ارەی��ان لەگەرمەى‬ ‫کێشەکانى واڵت���دا مالیکى بەئاشکرا‬ ‫لەڕێى چوونى بۆ مۆسکۆ‪ ،‬پەیامەکەى‬ ‫ڕوونتر بوو بۆ ئەوانەى کە نەیارى دەکەن‬ ‫و لەسەر دژاریەتیکردنى ب��ەردەوام��ن‪،‬‬ ‫چونکە لەڕابردوودا بەشێوەیەکى نهێنى‬ ‫ن��اوب��راو ک��ارى بۆ بەهێزکردنى جوگە‬ ‫(سیاسى و ئابوورى و سەربازیەکان)ى‬ ‫کردووە‪ ،‬بەاڵم ئەمجارەیان بەگەڕانەوەى‬ ‫لەمۆسکۆ‪ ،‬دیارى دەستى بۆ کورد بریتى‬ ‫بوو لەو هێزە‪ ،‬بەاڵم ئەوەى کە ناکرێت‬ ‫وەاڵم��ى نەدرێتەوە‪ ،‬ئەوەیە پێکهێنانى‬ ‫هێزى دیجلە لەناوچەیەکدایە کە لەالیەک‬ ‫ناوچەى جێناکۆک و دابڕێندراوە لەهەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان و ل��ەالی��ەک��ى ت��ری��ش��ەوە‪،‬‬ ‫ناوچەیەکە کە سونەکان بەشێوەیەکى‬ ‫بەرچاو پێگەیەکى بەهێزیان هەیە و‬ ‫خاوەنى نوفزێکى زۆرن‪ ،‬بەاڵم هەڵبژاردنى‬ ‫کاتى پێکهێنانى ئ��ەو هێزە لەالیەن‬ ‫مالیکیەوە زۆر بەوریاییەوە بوو‪ ،‬چونکە‬ ‫مالکى توانى ( دوو ) ئامانجى سەرەکى‬ ‫بپێکێت‪ ،‬ب��ەوەى لەالیەک بەوهۆیەوە‬ ‫مالیکى مەبەستیەتى کورد لەڕێى پیالن‬ ‫و کێشەکانى ئۆپراسیۆنەکانى دیجلەوە‪،‬‬ ‫گێچەڵ بەکورد بگێڕێت و دوات��ر بڵێت‬ ‫کورد دەیەوێت هێز بۆ گەڕانەوەى ناوچە‬ ‫دابڕێندراوەکان بەسەر خاکى هەرێمى‬ ‫کوردستان بەکاربهێنێت‪ ،‬لەالیەکر ترەوە‬ ‫ئامانجێکى تر بۆ ئەوەیە کە بیەوێت‬ ‫سونەکان کاردانەوەیان هەبێت و هەموو‬ ‫ئەو دژایەتیەى کە بەرامبەر بەمالیکى‬ ‫دەکرێت‪ ،‬بەشێوەیەکى تر بکەوێتەوە‪،‬‬ ‫لەکۆتایدا‪ ،‬ئەوەى ماوەتەوە ئەوەیە کە‬ ‫ئێستا ڕەوشەکە گەلێک ناهەموارو ئاڵۆز‬ ‫ب��ووە و پێویستە لەپێناو نەنانەوەى‬ ‫کەشێکى دژوار‪ ،‬بیر لە دۆزی��ن��ەوەى‬ ‫میکانیزمێک بکرێتەوە کە هیچ کەسێک‬ ‫لەو ناوچانە زیانى بەرنەکەوێت و کێشەکان‬ ‫بەڕێگایەکى گونجا وچارەسەر بکرێن ‪.‬‬


Rebazi Azadi 725  

Rebazi Azadi 725

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you