Page 1

‫بەرز و پیرۆز بێت ‪ 8/8‬ساڵیادی دامەزراندنی حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‬ ‫№‬

‫№‬

‫№‬

‫خەلیل سەعید‪،‬‬ ‫ئەندامى مەکتەبى سیاسى «حسدک»‪:‬‬

‫عەبدولکەریم شێخانى ‪:‬‬

‫د‪ .‬کەیوان ئازاد‪:‬‬

‫ساڵح یوسفى سیاسییەکى بەئەزموون و حزبی سۆسیالیست‬ ‫ڕوناکبیرێکى گەورە بوو ل‪7‬‬ ‫دیموکراتی‬ ‫کوردستان لە‬ ‫دیدی مێژووەوە‬ ‫ل‪7‬‬

‫حزبى سۆسیالیست دەورێکى گرنگى‬ ‫گێڕاوە لە ئاشتەواى‬ ‫لە هەرێمى‬ ‫کوردستاندا ل‪2‬‬

‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات № چوارشەممە № ‪/18‬خەرمانان ‪ 2712/‬کوردی № ‪ 2012/8/8‬زایینی № ساڵی ‪ 12 № 32‬الپەڕە № ژماره‪www.jamawarnews.com № 713 :‬‬

‫محەمەدى حاجى مەحمود‪:‬‬

‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان دەستکەوتەکان بە بەرهەمی‬ ‫خوێنی شەهیدان دەزانێت و دەیانپارێزێت‬ ‫بەیاننامەى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان لەیادى ‪ 36‬ساڵەى‬ ‫دامەزراندنیدا‬ ‫جەماوەرى تێکۆشەرى کوردستان‬ ‫کەسوکارى سەربەرزى شەهیدان‬ ‫هەڤااڵنى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان‬

‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود لە‬ ‫دیدارێکى تایبەتی ~دا بە بۆنەى‬ ‫ساڵیادى دامەزراندى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان تیشکى دەخاتە‬ ‫سەر ڕۆڵ و کاریگەرى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیــمــوکــراتــى کــوردســتــان لــە خەباتى‬ ‫ڕزگاریخوازى گەلەکەماندا ئاماژەى بۆ ئەوە‬ ‫دەکات «حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان خاوەنى ئەو سەروەریە گەورەیە‬ ‫کە یەکەم بزمارى لە تابوتى ڕژێمى بەعس‬ ‫داوە»‪.‬‬ ‫وتیشى « لە مێژووى میللەتەکەماندا کورد‬ ‫سەرى بۆ هیچ دوژمنێ دانەنەواندووە»‪.‬‬ ‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود بە‬ ‫~ ڕایگەیاند ئەمڕۆ ژمارەیەک‬ ‫لەو شەهیدە تێکۆشەرانەمان لەبەرچاومان‬ ‫نەماون‪ ،‬بەاڵم هەزاران خوێندکارى ئەوان و‬ ‫هەزاران دۆست و الیەنگرانى ئەوان ئەمڕۆ‬ ‫ئااڵکەى ئــەوان و ڕێبازەکەى ئەوانیان‬ ‫هەڵگرتوەو بەرز و پیرۆز ڕای دەگرن تا‬ ‫سەرکەوتنى یەکجارى بۆ میللەتەکەمان‬ ‫بەدەست دێت‪.‬‬ ‫وتیشى لەمێژووى میللەتەکەماندا کورد‬ ‫سەرى بۆ هیچ دوژمنێ دانەنەواندووە‪،‬‬ ‫هەڕشە لەسەر بوونى نەتەوایەتى کورد‬ ‫هەبوو بۆ تواندنەوە بوو‪ .‬حزبی سۆسیالیست‬ ‫ڕۆڵــى کاریگەرو ســەروەرى گــەورەى لە‬ ‫دروست کردنەوەو دامەزارندنەوەى مەفرەزە‬

‫سەرەتاییەکانى شۆڕی نوێدا هەبوو‪ ،‬دواى‬ ‫ئەویش کۆمەڵێک ســـەروەرى گــەورەى‬ ‫بەدەست هێناوە‪.‬‬ ‫لەبارەى بــەرەى کوردستانییەوە بەڕێز‬ ‫محەمەدى حاجى مەحمود وتى بەرەى‬ ‫کوردستانى توانى وابکات هەموو حزبەکان‬ ‫لە کوردستان شت لەیەکتر نەشارنەوە و‬ ‫پێکەوە کاربکەن‪ ،‬ئەوە خۆى لە خۆیدا‬

‫خاڵێکى گرنگ بوو بۆیە بەرەى کوردستانى‬ ‫لە کاتى دروست بوونى هەلى گۆڕانکاریەکان‬ ‫خۆى ئامادەکردبوو‪ ،‬کاتێکیش کە شەڕى‬ ‫کوەیت و عێراق دەستى پێکرد بەرەى‬ ‫کوردستانیش کۆبونەوەکانى خۆى‬ ‫لە جــاران زیاتر کرد و پاشان بەرەى‬ ‫کوردستانى بڕیارى ئەوەیاندا کە ئەگەر‬ ‫شەڕەکان پەرە بسەنێت چۆن بتوانێت‬

‫دەستى پێ بکات و چۆن بتوانێت بێتەوە‬ ‫ناو شارەکان و ئیدارەى کوردستان بکات‪.‬‬ ‫سەبارەت بە دەستکەوتەکانیش بەڕێز‬ ‫محەمەدی حاجی مەحموود وتی‪ :‬حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫دەستکەوتەکان بە بەرهەمی خوێنی‬ ‫شەهیدان دەزانــێــت و دەیانپارێزێت‪.‬‬ ‫ل‪3-2‬‬

‫№‬

‫ئەمڕۆ ‪ 36‬ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر دامەزراندنى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪ ،‬ئەو‬ ‫حزبەى ڕۆژى ‪ 1976/8/8‬وەک وەرچەرخانێکى‬ ‫گرنگ لە مێژووى بزاڤى ڕزگایخوازى کوردستانداو‬ ‫وەک پێویستییەکى بابەتى و لە کاتێکدا دامەزرا‬ ‫کە دوژمنان بەرنامەى ڕیشەکێشکردنى شوناسى نەتەوایەتى کوردو قڕکردنى ڕۆڵەکانى‬ ‫ئەم گەلەیان جێبەجێ دەکرد لەسایەى دیکتاتۆریەتێکى بێ وێنە لەمێژووى مرۆڤایەتى و‬ ‫بێدەنگییەکى سامناکى کۆمەڵگاى نێودەوڵەتیدا‪ ،‬لەو سەردەمەدا کە نائومێدى باڵى بەسەر‬ ‫گەلەکەماندا کێشابوو‪ ،‬جگە لە چیاکانى کوردستان و ئیمان بە دۆزى ڕەواى ئەم گەلە‬ ‫هیچ پشتیوانییەکى ترى نەبوو‪ ،‬حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان وەک سەنگەرێکى‬ ‫بەرگرى لە خاک و خەڵک و ناو و ناسنامەى کوردستان دامەزراو مێژوویەکى نوێى کوردایەتى‌و‬ ‫گیانفیدایى بە رابەرایەتى بیرمەندو رووناکبیر شەهیدى سەرکردە (سەیدا ساڵح یوسفى) نەمر‬ ‫تۆمارکردو پەیامێکى بەهێزى مقاوەمەت و مانەوەى بە دوژمنان گەیاند و ئومێدێکى نوێى بە‬ ‫کورد بەخشى کە ئەمڕۆ شانازى بە ‪36‬ساڵى ئەو مێژووەوە دەکات و ئەو سەنگەرەش هەروا‬ ‫ئاوەدانە‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان ناونیشانێکى گەورەى بزووتنەوەى ڕزگاریخوازى‬ ‫کوردستان و مێژووى هاوچەرخى نەتەوەکەمانە‪ ،‬فیکر و تێڕوانین و ڕێبازى خەباتى بۆ ئازادى‬ ‫و بەدەستهێنانى مافەکانى گەلى کورد و بنیادنانى دیموکراسیەت لە عێراقداو بەدیهێنانى‬ ‫ســەروەرى نیشتمانى بۆ وواڵت و ئاشتى و عەدالەتى کۆمەاڵیەتى و خۆشگوزەرانى بۆ‬ ‫خەڵکى کوردستان هەر لە دامەزراندنییەوە تا ئێستا بەشێکى زیندووى ئەو مێژووەو ناوى‬ ‫درەوشاوەى خەباتى سەختى شاخ و ناونیشانى هەزاران شەهیدو تێکۆشەرى ئەم گەلەیە‪،‬‬ ‫ڕەمزى سەرمایەیەکى گەورەى مەعنەوى و ئینتیماو خۆنەویستییە کە هەمیشە هەڤااڵنى پێى‬ ‫سەربەرزن و شانازى پێوە دەکەن‪.‬‬ ‫هەڤااڵنى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان لە هەناوى مێژووەوە هاتە مەیدانى خەبات و‬ ‫تێکۆشەرانى بۆ بەرگرى لە بوون و مانەوەى گەل و بەدیهێنانى دوا ئامانج و مافە ڕەواکانى‬ ‫ڕێگاى هات و نەهاتى سەختى پێشمەرگایەتى و زیندان و ئەشکەنجەو خانەبەکۆڵیى چیاو‬ ‫ئەشکەوت و دەربەدەرییان گرتەبەرو لەو ڕێیەدا بەوپەڕى سەخاوەتمەندییەوە گیانى هەزاران‬ ‫ڕۆڵەى بە ئەمەکى خۆى کردە قوربانى و تا بەدیهێنانى ئازادى بەشێکى گەورەى کوردستان لە‬ ‫ڕیزى پێشەوەى ئەو کاروانەدابوو‪ ،‬ئێستاش هەر پێشەنگى ئەو گیانى بەرگرى و تێکۆشانەیە‬ ‫بۆ بەدیهێنانى مافى چارەنووس و گەڕانەوەى دوا بستە خاکى زەوت کراوى کوردستان و‬ ‫چەسپاندنى دەستووریى سنوورە مێژوو کرد و خوا کردەکەى و ناسنامەى نەتەوەیى ئەو‬ ‫خاکەو خەڵکەکەى‪ ،‬لەسەر ئاستى کوردستانیش لەدواى ئادارى ساڵى ‪1991‬وە دەستى ئاشتى‬ ‫و گیانى پێکەوە ژیانى هاوتاو دەنگى بەدیهێنانى عەدالەت و داواکارییەکانى جەماوەر و قایم‬ ‫کردنى پایەکانى سیاسى و ئابوورى و کەلتورى و کۆمەاڵیەتى لەسەر پێ وەستانى ئەم هەرێمە‬ ‫بەخوێن و خەبات ئازاد کراوەیە و لەو پێناوەشدا بەردەوامە‪.‬‬ ‫جــــەمـــاوەرى تـێـکــۆشــەرى کوردســـتان‬ ‫ئەمساڵ لەکاتێکدا یادى دامەزراندنى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان دەکەینەوە‬ ‫کە جیهان و ناوچەکە بەگۆڕانێکى گەورەى ڕیشەییدا تێپە ‌ێ دەبێت‪ ،‬خەباتى گەالن بۆ‬ ‫ڕزگاربوون لە ڕژێمە دیکتاتۆرەکان لەوپەڕى هەڵچوونیدا کۆتایى بە ژمارەیەک لەو ڕژیمانە‬ ‫هێناو گۆانکارى تریش بەڕێوەن‪ ،‬کە تەواوى ئەو پێشهاتانە خەباتى نەتەوەیى ئێمەش دەخەنە‬ ‫بەردەم دەروازەیەکى نوێ بەرەو هەنگاوى گەورەتر‪ ،‬وەک چۆن گەلى ئێمە بووە یەکەم دەنگى‬ ‫هەڵچووى دژ بە دیکتاتۆریەت و چەوساندنەوە و ئازادى لەچنگى یەکێک لە دڕندانەترین‬ ‫ڕژێم لە ڕۆژهەاڵتى ناوەڕاستدا دەرهێنا لە ئادارى ساڵى ‪1991‬و تەواوى ماناکانى سەروەرى‬ ‫ڕژێمەکانى حوکم و بەرپرسیارێتیى ئەخالقى و مرۆیى کۆمەڵگاى نێودەڵەتى بەرامبەر بە‬ ‫پاراستنى مافى گەالن خستە بەردەم بەرپرسیارێتى‪.‬‬ ‫ئەمڕۆش دواى کۆتاییهاتنى ئەو سیستەمە شمولى و خۆسەپێنانە کە پتر لە نیو سەدە لەگەڵ‬ ‫چەوساندنەوەى گەلەکانیاندا‪ ،‬گەالنى تریشیان بەناوى جیاجیاوە لە سادەترین مافەکانیان‬ ‫بێبەش کردبوو‪ ،‬سەرەتاى قۆناغێکى نوێى خەباتە بۆ پێداچوونەوەى گەورە بە تەواوى‬ ‫نەخشەى سیاسى ناوچەکەو هەنگاونان بەرەو ئامانجە ستراتیژییەکانى گەلەکەمان‪ ،‬کە بێگومان‬ ‫هەر هەنگاوێک بەو ئاڕاستەیەدا لەماڵى خۆمان و یەکێتى ڕیزەکان و بەهێزکردنى زیاترى‬ ‫پایەکانى ئابوورى پێگەى ستراتیژى هەرێمى کوردستانەوە دەست پێدەکات و جەماوەرى‬ ‫کوردستانیش هێزى گەورەو پشتیوانى هەر بەرەو پێش چوونێکە بۆیە هەمیشە گەڕانەوە بۆ‬ ‫خەڵک و ڕێزگرتن لە خواست و داواکارییەکانى جەماوەرو ڕەخساندى هەلى یەکسان بۆ باشتر‬ ‫کردنى ڕەوشى ژیان لە کوردستان و چەسپاندنى عەدالەت و پارێزگارى لە ئازادییەکان‪ ،‬پێگەى‬ ‫ئەم هەرێمە بەهێز و کاریگەر تر دەکەن‪ ،‬بەتایبەت لەئێستادا کە تەواوى نەتەوەکەمان چاویان‬ ‫لەو سەروەرى و پێگە نیشتمانییەیە کە ئێمە چەندین ساڵە بنیادمان ناوەو کارى بۆ دەکەین‪.‬‬ ‫ئێمە لە حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪ ،‬لەم یادەدا لەگەڵ پشتیوانیمان لە ڕەوایى‬ ‫خەباتى نیشتمانى کورد‪ ،‬جەخت لەسەر پاراستنى تایبەتمەندى هەر بەشێک و سەربەخۆییان‬ ‫دەکەینەوە بۆ بڕیاردان لەسەر چارەنووسیان و لەهەموو شتیش گرنگتر المان یەکێتى ڕیزەکان‬ ‫و پێکەوە کارکردنە بۆ بەدیهێنانى ئەو ئشامانجانەى ساڵەهایە گەلى کورد لێیان بێبەشەو ئەمڕۆ‬ ‫هەلى بەدیهێنانیان لەئامانج نزیک بووەتەوە لەسایەى ئەو گۆڕانکارییە ڕیشەییانەى ناوچەکە‬ ‫بەخۆیەوە دەبینێت‪ ،‬دوور لە هەر دابەشبوونێک کە یەکێتى ئامانج و ڕیزەکانى خەبات بخاتە‬ ‫بەردەم هەڕەشەى لێک ترازان‪.‬‬ ‫جــــەمـــاوەرى تـێـکــۆشــەرى کوردســـتان‬ ‫هەڤااڵنى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫وا ‪ 36‬ساڵەو ئەم کاروانى خەباتە بەهەمان تین و تاوى ڕۆژانى یەکەمى سەرهەڵدانەوەو‬ ‫بەرگرى‪ ،‬بەهەمان ئینتیماو خۆنەویستى درێژە بە تێکۆشان دەدات و هەر شێوازێکى کار‬ ‫دەکاتە هەمان سەنگەرى پێشمەرگایەتى کە لە ئامانجمان نزیکتر بکاتەوە و گەشبینین بەرامبەر‬ ‫بە ڕەوتى بەرەوپێش چوونى مێژوو ئیرادەى بەهێزى گەلى کوردستان‪.‬‬ ‫سەرکەوێت پەیامى دیموکراسى و دادپەروەرى و مافى چارەنووس‪.‬‬ ‫پیرۆزبێت ‪8‬ى ئاب ساڵ ڕۆژى دامەزراندنى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪.‬‬ ‫ساڵو و نەمرى بۆ شەهیدانى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان و سەرجەم شەهیدانى‬ ‫بزووتنەوەى ڕزگاریخوازى کوردستان‪.‬‬ ‫مەکتەبى سیاسى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫‪2012/8/7‬‬

‫تایبەت بە ~‬

‫ڕاپۆرتێک دەربارەى کار و پرۆژەکانى نوێنەرانى «حسدک»‬ ‫لە پەرلەمان و حکومەتى هەرێمى کوردستان‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫حــزبــی سۆسیالیست دیــمــوکــراتــی‬ ‫کوردستان ڕێگایەکی دوور و درێژی‬ ‫لــە کـــاروانـــی خــەبــاتــی چــەکــداری‬ ‫شــاخ و خەباتی بــەمــەدەنــی کردنی‬ ‫کــوردســتــان لــەشــار بــڕیــوە ئەمڕۆش‬ ‫نوێنەرانی ئەو حزبە لە پەرلەمان و‬ ‫حکومەت ماندوونەناسانە کاردەکەن‬ ‫بــۆ خــزمــەتــی خەڵکی کــوردســتــان‪.‬‬ ‫عەبدوڵاڵ حاجى مەحمود‪ ،‬سەرۆکى‬ ‫فراکسیۆنى «حسدک» لە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان ســەبــارەت بە بوودجەى‬ ‫‪« 2012‬ڕاپۆرتێکى ‪ 23‬خاڵى خوێندەوە‬ ‫بە ئامانجى خزمەتکردنى جەماوەرى‬ ‫کوردستان» لە ساڵیادی دامەزراندی‬ ‫حزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان‬ ‫ڕۆژنامەى ~ بەشێک لە کارو‬ ‫پرۆژەکانی نوێنەرانی حزب لە پەرلەمان‬ ‫و حکومەت دەخاتە ڕوو‪.‬‬ ‫حــزبــی سۆسیالیست دیــمــوکــراتــی‬ ‫کوردستان خاوەنی ‪ 2‬کورسی پەرلەمانی‬ ‫کوردستانەو هەروەها بەوەزارەتی کارەبا‬ ‫بەشداری کابینەی حەوتەمی حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستانە ئەمە جگە لەوەی‬ ‫کە بە قایمقایم و بەڕێوەبەری ناحیە‬ ‫بەشداری دەسەاڵتی جێبەجێ کردنە‪،‬‬ ‫و حزبی سۆسیالیست هەوڵی داوە‬ ‫لەڕێگەی ئــەو پۆستانەوە زۆرترین‬ ‫خزمەت بەخەڵکی کوردستان بکات‪ .‬ل‪5‬‬

‫بەڕێز عەبدوڵاڵی حاجی مەحمود‪ ،‬سەرۆکی فراکسیۆنی حسدک لە پەرلەمانی کوردستان‬

‫بەڕێز یاسین ئەبوبەکر‪ ،‬وەزیری کارەبای حکومەتی هەرێم لەسەر پشکی حسدک‬

‫بەڕێز سۆران عەلی‪ ،‬قایمقایمی قەزای شارەزوور لەسەر پشکی حسدک‬

‫بەڕێز بەفرین حسێن‪ ،‬ئەندامی پەرلەمانی کوردستان لە فراکسیۆنی حسدک‬

‫بەڕێز عادل مەال ساڵح‪ ،‬بەڕێوەبەری ناحیەی ئاوەسپی لەسەر پشکی حسدک‬


‫‪2‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/08/08 | 713‬چوارشەممە‬

‫دیداری تایبەت‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستـــــــان خاوەنی یەکـــــــەمین فیشەکی شــــــ‬ ‫محەمەدى حاجى مەحمود‪:‬‬

‫حزبى سۆسیالیست دیموکــراتى کوردستـان وەکو ئەرکـێـــــکـــــ‬ ‫ئا‪ :‬عومەر عەبدوڵاڵ‬

‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود لە دیدارێکى‬ ‫تایبەتی ~دا بە بۆنەى ساڵیادى‬ ‫دامەزراندى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان تیشکى دەخاتە سەر ڕۆڵ و‬ ‫کاریگەرى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کــوردســتــان لــە خــەبــاتــى ڕزگــاریــخــوازى‬ ‫گەلەکەماندا ئاماژە بۆ ئەوە دەکات «حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان خاوەنى‬ ‫ئەو سەروەریە گەورەیەیە کە یەکەم بزمارى‬ ‫لە تابوتى ڕژێمى بەعس داوە»‪.‬‬ ‫وتیشى « لە مێژووى میللەتەکەماندا کورد‬ ‫سەرى بۆ هیچ دوژمنێ دانەنەواندووە»‪.‬‬

‫№‬

‫ئەو نسکۆیە کرد لەو کاتەدا میللەتەکەمان‬ ‫دوو ڕێگەى لەبەردەمدا بوو یەکێکیان بەرەو‬ ‫ئێران و ئەوى تریان بەرەو عێراق ئەو هەل و‬ ‫مەرجە هەلو مەرجێکى زۆر دژواربــوو بۆ‬ ‫میللەتەکەمان دواى چواردە ساڵ خەبات و‬ ‫تێکۆشان بۆیە هەر لەو ڕۆژانەدا کۆمەڵێک‬ ‫تێکۆشەرانى میللەتەکەمان بە تایبەتیش‬ ‫سەیدا ساڵح یوسفى کە ڕۆڵێکى گرنگى‬ ‫هەبوو لەناو پارتى دیموکراتى کوردستان و‬ ‫شۆڕشی ئەیلولیشدا وەک پیاوێکى ناسراو‬ ‫وەک یەکێک لە دامەزرێنەرانى پارتى و وەکو‬ ‫یەکێک لە پیاوە یاسا ناسەکان و وەکو‬ ‫ئەوەى کە ماوەیەک وەزیرى دەوڵەت بوو لە‬ ‫ماوەى چوار ساڵى وتووێژى شۆڕش لەگەڵ‬ ‫حکومەتدا هەروەها ئەندامى ئاشتى جیهانى و‬ ‫ئەندامى ئەنجومەنى دۆستایەتى نێوان‬ ‫یەکێـى سۆڤیەت و عێراق بوو پیاوێکى بە‬ ‫تواناو خــاوەن بیروباوەڕ بوو ئەو هەر لە‬ ‫سەرەتاوە نەڕۆشتە ئێران و گەڕایەوە ئەو‬ ‫بیرۆکەیەى ال دروســت بوو کە پێویستە‬ ‫چارەسەرێک بۆ ئەو بارودۆخە ناهەموارە‬ ‫بدۆزێتەوە‪ ،‬چونکە هەر لە دواى شۆڕش و‬ ‫نەمانى پێشمەرگە ڕژێمى بەعس خۆى بە‬ ‫تاکە ســوارى مەیدان دەزانــى و بەچەپ‬ ‫وبەڕاست کەوتە گیانى خەڵکى کوردستان‬ ‫بەو نیازەى کە ئەو بەرنامانەى کە پێشتر‬ ‫هەبووە کاتێک پێشمەرگە نەما ئەو ئەیتوانى‬ ‫هەمووى جێبەجێ بکات ئەوەش لەسەرەتاوە‬ ‫دەستى پێکرد تەنانەت ئەو کوردانەى کە لە‬ ‫ئــێــران و لــە ســنــورەکــانــەوە هاتونەتەوە‬ ‫کــوردســتــان بەڵێنى پــێــدابــوون کــە بیان‬ ‫گەڕێنێتەوە ناو کەس و کارى خۆیان‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ڕاستەوخۆ گواستنیەوە بۆ باشوورى عێراق و‬ ‫وە هەر کۆمەڵە خەڵکێکى لەوانە لە شارێک‬ ‫و لە ناوچە بیابانەکانى باشوورى عێراق باڵو‬ ‫کرلبونەوە‪ ،‬کۆمەڵێک لــەو بەرپرسانەى‬ ‫شۆڕیش کە گەڕابوونەوە چ ئەوانەى بەرپرس‬ ‫بوون و چ ئەوانەى ئەفسەر بوون هەموویانى‬ ‫گواستەوە بۆ باشوور و هەر یەکێکیانى لە‬ ‫دامــەزراوەیــەک یان نەخۆشخانەیەک یان‬ ‫شوێنێکدا داى نابوون حکومەت بە شێوەیەک‬ ‫کەوتبووە گیانى خەڵکەکە وەک ئەوەى‬ ‫کــەچــی بــیــەوێــت بیکات ئـــەوان ــەش کە‬ ‫گواسترانەوە بۆ خواروى عێراق تاو ماوەى‬ ‫چوار ساڵیش بێبەش کران لە سەردانەوەیان‬ ‫بۆ کوردستان بۆ ناو کەس و کاریان بۆیە هەر‬ ‫لە سەرەتاوە سەیدا بیرۆکەى ال دروست بوو‬ ‫پــەیــوەنــدى لــەگــەڵ شەهید عەلى هــەژار‬ ‫دامەزراند شەهید عەلى هــەژار بەو نیازە‬ ‫ناردى بۆ دیوى ئێران کە سەردانى هەموو‬ ‫ئەو سەرکردانە بکات کە لەو بــاوەڕەدان‬ ‫جارێکى تر دەتوانن شۆڕش دروست بکەنەوە‬ ‫وە شتێکى نوێ دروست بکەن‪ ،‬شەهید عەلى‬ ‫هــەژار لە سەفەرەکانیدا هاتە پێنجوێن و‬ ‫شوێنەکانى ترى بەسەر کردەوە پەیوەندى‬ ‫کرد لەگەڵ شەهید عەلى عەسکەرى و دکتۆر‬

‫خالید و شەهید سەعدی و مەال ناسیح و‬ ‫هەموو ئەو کادرانەى کە لەو دیوى ئێران‬ ‫بوون‪ ،‬پەیوەندى کردوو ئەوەیان باس کرد کە‬ ‫پێویستە ئەوان بگەڕێنەوە دیوى کوردستانى‬ ‫عێراق و بیر لەوە بکەنەوە کە بگەڕێنەوە بۆ‬ ‫دوو حاڵەت حاڵەتى یەکەم ئەوە بوو کە ئێمە‬ ‫هەوڵ بدەین ئەگەر شەڕ و کێشە نەبێـت‬ ‫حکومەتى عێراق وا بیر نەکاتەوە کە شۆڕش‬ ‫و پێشمەرگە کۆتاییان پێهاتووە‪ ،‬بێین‬ ‫شتێکى کەمیش بێت پێی ڕازى بن بۆ ئەوەى‬ ‫هەم خەڵک نەکوژرێن و هەم چارەسەرێک بۆ‬ ‫ئەو بارودۆخە بدۆزێتەوە تەنانەت بەوەش‬ ‫ڕازى دەبوون کە بارکردن و دەرکردنى خەڵک‬ ‫نەکرێت‪ ،‬بەاڵم حکومەتى بەعس لە ڕاستیدا‬ ‫بەرنامەیەکى دانــابــوو‪ ،‬بەرنامەکە یەکەم‬ ‫گواستنەوەى خەڵکى کوردستان بوون بۆ‬ ‫باشوورى عێراق و هێنانى عەرەب بوو بۆ‬ ‫کوردستان هەر لە چوارچێوەى پالنەکەیدا‬ ‫هەموو زەوى و زارەکانى کوردستانى کردە‬ ‫موڵکى دەوڵەت و هەندێکیشى کردە ناوچەى‬ ‫قەدەغەکراو بڕیارێکیش درا کە بە قواڵیى ‪20‬‬ ‫کیلۆمەتر لە سنورەکانى سوریا و تورکیاو‬ ‫ئێران تا دەگاتە خانەقین هەموو دێهاتەکان‬ ‫چۆڵ بکات ئەوەشی لەسەر ئەو ڕێکەوتنامەیە‬ ‫کرد کە لەگەڵ شاى ئێراندا لە ساڵى ‪1976‬‬

‫عێراق سەرەتایەکە بۆ توانەوەى میللەتێک‪،‬‬ ‫چونکە چەند بنەمایەک نەتەوەیەک دروست‬ ‫دەکەن یەکێک لەوانە خاکە کە تۆ خاکت‬ ‫نەما وەکو ئەوە وایە کە تۆ کەمینەیەکیت و‬ ‫لەسەر خاکى نەتەوەیەکى تر دەژیت‪ ،‬ئەو‬ ‫زمانەش کە قسەى پێدەکەین ڕەنگە بەعس‬ ‫بیرى لەوە کردبێتەوە کە منااڵنى کورد بە‬ ‫کــادرەکــانــى خــۆیــان پــــەروەردە بکەن و‬ ‫گەورەیان بکەن کە گەورەش بوون بیر لەوە‬ ‫نەکەنەوە کە ئەوان خەڵکى کوردستان بوون‬ ‫وخاکى باو باپیرانیان بەجێ هێشتووە ئەوانە‬ ‫بەرنامەیەکى داڕێـــژراویـــان دانــابــوو بۆ‬ ‫تواندنەوەى کــورد لە بۆتەى عەرەبیدا و‬ ‫نەهێشتنى کورد لە کوردستانى عێراقدا‪ ،‬بۆیە‬ ‫ســەرەتــا ئــەو پەیوەندیانە کــراو یەکەم‬ ‫کۆبونەوە لە ‪ 5/4‬یەکەم کۆبونەوە لە ورمێ‬ ‫کــرا‪ ،‬کۆمەڵێک تێکۆشەرانى کــورد لەو‬ ‫کــۆبــونــەوەیــەدا بــەشــداربــوون بــۆ ئــەوەى‬ ‫پێشنیارێک بخرێتە ڕوو شتێک بکرێت‪ ،‬لەو‬ ‫کۆبونەوەیەدا شەهید عەلى عەسکەرى و‬ ‫دکتۆر خالید و مەال ناسیح و شەهید سەعدى‬ ‫و سەید کاکەو سەلیم ئاغا زۆرى تر لەو‬ ‫کۆبونەوەیەدا بەشداربوون بۆ ئەوەى بڕیارێک‬ ‫بدەن هەندێک لەو کادرانە هەر لەگەڵ پارتى‬ ‫مانەوە و هەندێکى تریان وتیان چەند مانگێک‬

‫سەیدا بیرى لەوە کردەوە ڕێکخراوێک‬ ‫دروست بکەن بە ناوى بزوتنەوەى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫لە نامەکانیشدا بۆ سەرکردایەتى‬ ‫ساڵى ‪ 1979‬دەڵێت ئێوە پێویستە‬ ‫بیر لەوە نەکەنەوە کە حزبێکى‬ ‫مارکسی لینینی بن‬ ‫№‬

‫*پەیامى بەڕێزتان بە بۆنەى یــادى ‪36‬‬ ‫ساڵەى دامــەزرانــدنــى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستانەوە؟‬ ‫پێشەکى دەمەوێت بە بۆنەى ‪ 8/8‬ەوە‬ ‫ساڵو و ڕێز بۆ گیانى پاکى هەموو شەهیدە‬ ‫نەمرەکان و کەس وکارى سەربەرزیان بنێرم‪،‬‬ ‫ئەو شەهیدانەى کە درکیان بە شەوە زەنگى‬ ‫تاریکیدا چونکە هەموو ڕۆژەکانى ساڵ و‬ ‫مانگ ڕۆژانى ئاسایین‪ ،‬بەاڵم ‪ 8/8‬ئەو ڕۆژە‬ ‫بوو کە بڕیارى بوێرانەى تیادا درا ‪ 8/8 ،‬ئەو‬ ‫ڕۆژەیە کە حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان و شەهیدەکانى بە خوێن ناویان‬ ‫تۆمار کردوو کردیان بە ڕۆژێکى مێژووى لە‬ ‫بزوتنەوەى ڕزگارى خوازى میللەتەکەماندا‪،‬‬ ‫‪ 8/8‬ئەو ڕۆژە گرنگەیە کە بڕیارى خەبات‬ ‫و تێکۆشان لــەدواى شوێنەوارى نسکۆى‬ ‫شۆڕشی ئەیلول و ڕێکەوتنامەى نێودەوڵەتى‬ ‫جەزائیر بەرامبەر بەڕژێمى بەعس درایەوە‪،‬‬ ‫‪ 8/8‬ئەو ڕۆژە پرشنگداریە کە لە ئاسمانى‬ ‫کــوردایــەتــیــدا دەدرەوشـــێـــتـــەوە‪ ،‬حزبی‬ ‫سۆسیالیست لەو ڕۆژەدا باشترین لە ڕۆڵەکانى‬ ‫خۆى و تێکۆشەرانى خۆى ناردە چیاکان بۆ‬ ‫بەرگرى کردن لە میللەتەکەمان چونکە ڕژێمى‬ ‫بەعس لەدواى نەمانى پێشمەرگەو نسکۆى‬ ‫شۆڕشی ئەیلول و ڕێکەوتنامەى جەزائیر‬ ‫واى دەزانى تاکە سوارى مەیدانەو جارێکى‬ ‫تر نەک شۆڕش بەڵکو پێشمەرگەیەکەیش‬ ‫دروست نابێتەوە‪ ،‬بەاڵم میللەتێک میللەتێکى‬ ‫زیندوو میللەتێکى خەباتگێڕ بۆ بەرگرى کردن‬ ‫هەمیشە لەگەڵ نیشتیمانەکەى و بۆ گیان‬ ‫بازى و یارى کردن لەگەڵ مەرگدا ئامادەیە‬ ‫بەرگرى لە میللەتەکەى بکات‪ .‬بۆیە حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان خاوەنى‬ ‫ئەو سەروەریە گەورەیە کە یەکەم بزمارى لە‬ ‫تابوتى ڕژێمى بەعس داوە‪ 8/8 ،‬پێنجى‬ ‫ئازارى ساڵى ‪ 1991‬ى بەدەست هێنا‪8/8 ،‬‬ ‫‪ 2003/4/9‬و ڕووخاندنى ڕژێمى بەعس و‬ ‫هەڵتەکاندنى ئەو سیستەمە دیکتاتۆرەیەى‬ ‫بەدەستهێنا‪ 8/8 ،‬ڕۆژێکى زۆر گرنگەو‬ ‫تابلۆیەکى پــڕە لە خەبات و تێکۆشان‬ ‫خوێن و شەهید و ئەنفال و کیمیاویە‪ ،‬بۆیە‬ ‫من پێم وایە ئەو ڕۆژە ڕۆژێکى مێژووییە‬ ‫لەخەبات و تێکۆشانى حــزب و نەتەوەو‬ ‫میللەتەکەمان و نیشتیمانەکەمان بۆیە من‬ ‫جارێکى تر بەم بۆنەیەوە ساڵو ڕێز بۆ گیانى‬ ‫پاکى شەهیدان و کەس و کاریان و هەموو‬ ‫خەڵکى کوردستان دەنێرم و دڵنیاشیان‬ ‫دەکەمەوە کە حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بەردەوامە لە خەبات و فیداکارى‬ ‫بۆ دیموکراتى‪ ،‬بۆ مافى مرۆڤ‪ ،‬بۆ تەواوى‬ ‫ئاوات و خواست و خەونەکانى میللەتەکەمان‬ ‫کــە دەوڵــەتــى ســەربــەخــۆى کوردستانە‪،‬‬ ‫ڕاســتــە ئــەمــڕۆ ژمــارەیــەک لــەو شەهیدە‬ ‫تێکۆشەرانەمان لەبەرچاومان نەماون‪ ،‬بەاڵم‬ ‫هەزاران خوێندکارى ئەوان و هەزاران دۆست‬ ‫و الیەنگرانى ئەوان ئەمڕۆ ئااڵکەى ئەوان و‬ ‫ڕێبازەکەى ئەوانیان هەڵگرتوەو بەرز و پیرۆز‬ ‫ڕای دەگــرن تا سەرکەوتنى یەکجارى بۆ‬ ‫میللەتەکەمان بەدەست دێت‪.‬‬ ‫*دواى نسکۆى شۆڕشی ئەیلول بارودۆخێکی‬ ‫ناهەموار دروســت بــووەو حزبی سۆسیالست‬ ‫دیــمــوکــراتــی کــوردســتــان ل ــەو بــارودۆخــە‬ ‫ناهەموارەدا دامەزرا کەواتە کێبون ئەوانەى‬ ‫کە ڕووبــەڕووى بارودۆخى ناهەموارى ئەو‬ ‫کاتە بوونەوەو حزبی سۆسیالست دیموکراتی‬ ‫کوردستانیان دامەزران؟‬ ‫لە ڕاستیدا لە دواى ڕێکەوتنى شەشی ئازارى‬ ‫ساڵى ‪ 1975‬کە لە پەراوێزى کۆبونەوەکانى‬ ‫ئۆپیکدا لە جەزائیر لەنێوان شاى ئێران و‬ ‫سەدام حسێن و سەرۆکى ئەو کاتەى جەزائیر‬ ‫ڕێکەوتن کــرا و بــڕیــاردا کە بەپێی ئەو‬ ‫ڕێکەوتنە شۆڕشی ئەیلولى کــورد لەناو‬ ‫ببرێت‪ ،‬لە ڕاستیدا ئەو ڕێکەوتنە گورزێکى‬ ‫کاریگەرى لە بزوتنەوەى ڕزگــارى خوازى‬ ‫گەلەکەمان دا و پاشان شۆڕشی دووچارى‬

‫کردبووى‪ ،‬ئەمانە هەمووى بەرنامەى بەعس‬ ‫بــوون بــۆ تــوانــدنــەوەى کــورد لــە بۆتەى‬ ‫عەرەبیدا‪ ،‬ویستى کورد ببات بۆ باشوورى‬ ‫عێراق‪ ،‬تەنانەت ئەو کوردانەش کە لە باشوور‬ ‫بون هەوڵیدا ئۆردوگایان بۆ بکاتەوە‪ ،‬بەو‬ ‫نیازەى کە ئەگەر چەند ماڵێکى کورد لە‬ ‫گوندێکى عەرەبیدا بێت ناچار دەبێت وەک‬ ‫ئەوان جلو بەرگ لەبەر بکەن و وەکو ئەوان‬ ‫قسە بکەن‪ ،‬حکومەتى بەعس لەو باوەڕەدابوو‬ ‫کە بە گواستنەى کوردەکان بۆ باشوورى‬

‫چـــاوەڕی دەکــەن ئەگەر شــۆڕش دەستى‬ ‫پێکردەوە ئێمەش دێینەوە ئەگەر نەبوو ئەوا‬ ‫ئەو کاتە ناچارین بگەڕێینەوە عێراق و خۆمان‬ ‫تەسلیم بکەینەوە ئەو کاتە بڕیارێکى تر‬ ‫دەدەیـــن‪ ،‬پــاش مــاوەیــەک کە هیچ نەکرا‬ ‫کۆمەڵێک لەو کادرانە گەڕانەوە کە گەڕانە‬ ‫عێراق هەموویانى نارد بۆ شوێنێکى باشوورى‬ ‫عێراق و باڵوەیانپێکرا‪ ،‬بەاڵم هەوڵیاندا هەر‬ ‫لە مانگى ‪ 5‬ى ساڵى ‪1976‬ەوە وردە وردە‬ ‫هەموویان یەکتریان بینى دواتر لە شارى‬

‫بەغداد لە ماڵى سەیدا ساڵح یوسفى کۆبونەوە‬ ‫بیریان لەوە کــردەوە کە پێویستە شتێک‬ ‫بکرێت پێشنیارێکیان ئاڕاستەى حکومەتى‬ ‫عێراق کرد‪ ،‬بەاڵم حکومەت وەاڵمى نەدانەوە‪،‬‬ ‫کە وەاڵم نەبوو دیارە پێشنیارەکە بۆ ڕێگە‬ ‫گرتن بوو لەو بەرنامەیەى کە حکومەتى‬ ‫بەعس داینابوو بۆ ڕاگواستن و تواندنەوەى‬ ‫کــوردان‪ ،‬کە هەوڵەکە سەرکەوتوو نەبوو‬ ‫هەوڵیاندا ڕێکخراوێکى نوێ دروست بکەن ئەو‬ ‫ڕێکخراوە خەڵک کۆبکاتەوە لەسەر ئەرزێکى‬ ‫نوێ دەست بە خەبات بکەنەوە‪ ،‬دواى ئەوەى‬ ‫کۆبوونەوەکانیان کرد هەرچەندە کۆبونەوەکان‬ ‫لە ماوەیەکى بەرتەسکدا بــوون‪ ،‬سەیداو‬ ‫شەهید عەلى عەسکەرى و دکتۆر خالید و‬ ‫تاهیر عەلى و والى بەگ و سەعدى گچکە و‬ ‫کــاک سەید کاکە و ئــەوانــەى کــە لــەوێ‬ ‫بەشداریان کرد وەکو کاردۆ گەاڵڵى و مەال‬ ‫ناسیح‪ .‬پاشان دواى ماوەیەک شێخ محەمەد‬ ‫شاکەلى و هەروەها کۆمەڵێک لە تێکۆشەرانى‬ ‫تر لەو کەسانەبوون کە هەوڵیاندا بۆ دروست‬ ‫کردنى ڕێکخراوێکى نوێ سەیدا بەرنامەکانى‬ ‫ئامەدە کردوو بیرى لەوە کردەوە ڕێکخراوێک‬ ‫دروســــت بــکــەن بــە نـــاوى بــزوتــنــەوەى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪ ،‬ئەو‬ ‫کاتە باو زیاتر باوى مارکسی لینى بوو‪ ،‬بەاڵم‬ ‫سۆسیالیست دیموکرات ئەو کاتە خواستێکى‬ ‫ئەو تۆى لە ڕۆژهەاڵتدا نەبوو‪ ،‬بەاڵم سەیدا‬ ‫بیرى لەوە کردەوە تەنانەت لە نامەکانیشدا‬ ‫بۆ سەرکردایەتى ساڵى ‪ 1979‬و دواى‬ ‫کۆنگرەى یەکەمى حزب کە ئەو کاتە سەیدا‬ ‫سکرتێرى حزب بوو لیژنەیەکى سێ قۆڵى لە‬ ‫کوردستان سەرکردایەتى حزبی دەکردو کە‬ ‫بریتی بوون لە کاک ڕەسوڵ مامەند و دکتۆر‬ ‫مەحمود عوسمان و کاک تایەرى عەلى والى‬ ‫بوون‪ ،‬نامەکەشی بۆ ئەو سێ کەسە نووسی‪،‬‬ ‫داوایان لێدەکات کە دەڵێت ئێوە پێویستە‬ ‫بیر لەوە نەکەنەوە کە حزبێکى مارکسی‬ ‫لینینی بن چونکە خــاوەنــى ئەسلەکەى‬ ‫(مــەبــەســتــى لــە ڕووســیــایــە) بـــەدواى‬ ‫دەروازەیـــەکـــدا دەگــەڕێــت کــە خــۆى لەو‬ ‫بارودۆخە ڕزگاربکات‪ ،‬چونکە ئەوان گیریان‬ ‫خــواردووە واتە پێش ئەوەى گۆرباتشوف‬ ‫گالسنووس بێتە پێشەوە سەیدا هەستى‬ ‫پێکردووە کە یەکێتى سۆڤیەت بەرەو داڕمان‬ ‫دەڕوات‪ ،‬کەواتە سەیدا پێش ئەوەى سۆڤیەت‬ ‫هەڵوەشێتەوە ئــەم نوسیویەتى خاوەنە‬ ‫ئەسڵیەکەى مارکسی لینى خۆى لەو ئایدیایە‬ ‫دەدزێتەوە و دەڕوخێت و نامێنێ سەیدا‬ ‫دەڵێت ئەوەى کە خۆى بە مارکسی دەزانێت‬ ‫بابچێتە ناو حزبی شیوعى عێراقیەوە و‬ ‫ئـــەوەى بـــەوەش ڕازى نیە بابچێتە ناو‬ ‫کۆمەڵەى مارکسی لینى کوردستانەوە‬ ‫لــەبــەرئــەوەى ئێمە حزبێکى دیموکراتى‬ ‫شۆڕشگێڕین ئەوە خۆى لەسەرەوە لەوەوە‬ ‫دەستى پێکردوو بەیانیان ئامادەکرد‪،‬‬ ‫هەرچەندە بەیانەکە بە ڕێگەى بەڕێز کەریم‬

‫حسامى و برادەرێکى تــرى کوردستانى‬ ‫سوریاوە نێردرا بۆ بەیروت و لەوێ چاپ کرا‬ ‫بە زمانى عەرەبی و هەندێکیان بە بەرید‬ ‫ڕەوانەى ئەوروپا کردو هەندێکیشیان ڕەوانەى‬ ‫کوردستان کردەوە‪ ،‬ئەوە بەیانى یەکەم بوو‪.‬‬ ‫بەیانى دوەمیش لە مانگى ‪ 8‬ساڵى ‪1976‬بوو‬ ‫کە بەبەیانى یەکەم لەقەڵەم دراو بۆ دروست‬ ‫بوونى دەستەى چەکدارى بوو بۆیە ئەوان‬ ‫دوو ڕێگەیان لەبەردەمدا بوو ڕێگەیەکیان‬ ‫ملکەچ کردن و بێدەسەاڵتى بەرامبەر ڕژێمى‬ ‫بەعس بوو کە بەعس بە ئارەزووى خۆى چی‬ ‫دەوێــت بیکات‪ ،‬کە پێموایە لە مێژووى‬ ‫میللەتەکەماندا کورد سەرى بۆ هیچ دوژمنێ‬ ‫دانەنەواندووە‪ ،‬دووەمیان دەست دانەوە بە‬ ‫چەک و بەرگرى کردن بوو لە مافى ڕەواى‬ ‫میللەتەکەمان یانبەرگرى کردن بوو لە بوونى‬ ‫نەتەوایەتى چونکە هەڕەشە لەسەر بوونى‬ ‫نەتەوایەتى کورد هەبوو بۆ تواندنەوە‪ ،‬بڕیارى‬ ‫ئەوەیاندا کە شۆڕش دەستپێبکاتەوە‪ ،‬لەم‬ ‫نێوەندەدا پەیوەندى لە نێوان بزوتنەوەو‬ ‫کۆمەڵەى مارکسی لینى دروست ببوو وە‬ ‫لــەشــار یــەکــتــریــان دەنـــاســـی‪ ،‬پــاشــان‬ ‫نامەیەکیشیان نارد بۆ مام جەالل جارێکیان‬ ‫کــاک فــەریــدون عــەبــدول قــادر ڕۆشــت و‬ ‫جارێکیشیان کاک عومەر دەبابە ڕۆشت‪ ،‬کاک‬ ‫عومەر خۆشی یەکێک بوو لە سەرکردەکانى‬ ‫بــزوتــنــەوەى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان کە ئەمان ڕۆشتن ئەو پەیوەندیانە‬ ‫دروست بوون‪ ،‬کە ئەو پەیوەندیانە دروست‬ ‫بــوون بڕیارى ئــەوە درا کە هــەوڵ بدرێت‬ ‫باشترین لە تێکۆشەرانى ئەو ڕێکخراوە‬ ‫بنێردرێنە دەرەوە بۆ بەرگرى کردن‪ ،‬هەڵبەت‬ ‫ئەو کادرانەى کە لەناو بزوتنەوەدا کۆبوونەوە‬ ‫ئەو کادرانە بوونە کە پێشتر لە شۆڕشدابوون‪،‬‬ ‫لەو کادرانەش بوون کە لەهەردوو باڵەکەى‬ ‫پارتى و مەکتەبی سیاسی پێکهاتبوون‪ ،‬واتە‬ ‫لە هەردوو باڵەکە بوون‪ ،‬لەوانە کاک ڕەسوڵ‬ ‫مامەند و کاک سەید کاکە و شەهید سەعدى‬ ‫گچکە و تایەرى عەلی و والى بەگ ئەمانە لە‬ ‫باڵى پارتى دیوکراتى کوردستان بوون‪،‬‬ ‫هەروەها شەهید عەلى عەسکەرى و دکتۆر‬ ‫خالید و مەال ناسیح و نورى عەبدوڵرەحمان‬ ‫لە باڵى مەکتەبی سیاسی بــوون‪ ،‬ئەمانە‬ ‫هەموو بڕیاریاندا پێکەوە کاربکەن لەناو‬ ‫بزوتنەوەدا‪ ،‬بەاڵم بەداخەوە ئەو مۆرکە هەر‬ ‫مایەوە‪ ،‬بۆ نمونە شەهید عەلى هەژار و کاردۆ‬ ‫گەاڵڵى هەر لە باڵى پارتى بوون‪ ،‬ئەمانە‬ ‫هەوڵیاندا بۆ دامەزراندنى ئەو ڕێکخراوە کە‬ ‫بەناوى بزوتنەوەى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستانەوە دامـــەزرا‪ ،‬بەیانێکى تریان‬ ‫ئامادەکردبوو کەکۆمەڵێک لە سەرکردەکان‬ ‫لــەگــەڵ خــۆیــان ئــەویــش بەیانى مانگى‬ ‫‪1976/8/8‬بوو کە شەهید دکتۆر خالید و‬ ‫شەهید سەعدى و سەید کاکەو کۆمەڵێک لەو‬ ‫کادرانە هاتنە دەرەوە کاک قادر عەزیزیش‬ ‫لەگەڵ ئەو مەفرەزەیە بوو‪ ،‬کەهاتنە دەرەوە‬ ‫بەیانەکەشیان لەگەڵ خۆیان هێنایە دەرەوە‪،‬‬ ‫ئەو بەیانە بوو بە بەیانى ڕەسمى‪ ،‬خۆى‬ ‫بەیانى دووەم بوو‪ ،‬بەاڵم کرا بە بەیانى یەکەم‬ ‫چونکە لە کوردستان بوو وە زووتر چاپکرا‪،‬‬ ‫ئەمە سەرەتاى دەست پێکردنەوەى مەفرەزە‬ ‫سەرەتاییەکان بوو‪.‬‬ ‫*چــۆن ئــەم دوو ڕێکخراوە نیمچە بــەرەى‬ ‫(ی‪.‬ن‪.‬ک)یان پێکهێنا لە کاتێکدا بزوتنەوە‬ ‫سۆسیال دیــمــوکــرات بــوو‪ ،‬بــەاڵم کۆمەڵە‬ ‫مارکسی بوو؟‬ ‫ئــەم دوو ڕێــکــخــراوە بــەیــەکــەوە کاریان‬ ‫دەکــرد کە هاتنە دەرەوە کــاک ڕەســوڵ‬ ‫کارى ڕێکخستنەکانى دەکرد و کاک عەلى‬ ‫عەسکەرى بەرپرسی عەسکەرى‪ ،‬ئەتوانم‬ ‫بڵێم بەرپرسی یەکەمى حزب بوو لە دەرەوە‬ ‫و کارەکانى بزوتنەوە کاک عەلى دەیکردو‬ ‫کارەکانى کۆمەڵەش کاک ئــارام دەیکرد‪،‬‬ ‫پێشتر کاک ســاالر عەزیز دەیکرد‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دواتر کاک ئارام هاتە دەرەوەو کاک ئارام‬ ‫کارەکانى دەکــرد‪ ،‬ئەم دوو هێزە پێکەوە‬ ‫بـــەردەوام بــوون‪ ،‬بــەاڵم هەموو شتێکیان‬ ‫جیا بــوو‪ ،‬هێزەکە جیابوو هێشتا یەکى‬ ‫نەگرتبوو ئەو کاتە تازەش قیادەى موەقەتە‬ ‫سەرکردایەتیەکەى هاتبووەوە تا ڕێکەوتنى‬ ‫یورەبان کــرا‪ ،‬لە ڕێکەوتنەکە لە جیاتى‬ ‫هەر سێ هێزەکە کاک ئــارام وکاک عەلى‬ ‫عەسکەرى و کاک کەمال کەرکوکى ئیمزایان‬ ‫کرد کە شەڕو کێشە لە نێوان هەر سێ الیاندا‬ ‫دروســت نەبێت ئەمە لەسەرەتاوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دواى ئــەوەى بەڕێز مام جەالل و کۆمەڵە‬ ‫فــەرزیــان کــرد لەسەر بزوتنەوە ووشــەى‬ ‫دیموکراتەکەى لێ بکاتەوە‪ ،‬چونکە ئەوان‬ ‫دەیانوت سۆسیال دیموکراتەکان ئمپریالیزمى‬ ‫دووەمن‪ ،‬کە ئەمەریکا ڕووخا دەبێت سۆسیال‬


‫دیداری تایبەت‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫چوارشەممە | ‪ | 2012/08/08‬ژماره ‪ | 713‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪3‬‬

‫ــــــۆڕشی نوێ و دوایــن شەهیدی پرۆسەی ئازادی و ڕوخانی دیکتاتۆریەت بووە‬

‫ــــــى نەتەوەیی هەمیشــە بەرگرى لە دەستکەوتەکان دەکات‬

‫№‬

‫بەیانەکەم ال ماوە‪ ،‬پێشنیاری‬ ‫دروستکردنی بەرەی کوردستانی‬ ‫ئێمە کردمان‬ ‫№‬

‫دیموکراتەکانیش بڕوخێن‪ ،‬لەبەر ئەوەى‬ ‫ئەمانە سەرمایەدارن نابێت بمێنێنن‪ ،‬واتە‬ ‫فشارێکى زۆریــان کرد ناچار کاک عومەر‬ ‫دەبابە ڕازى بوو کە بزوتنەوەى سۆسیال‬ ‫دیموکراتى کوردستان ووشەى دیموکراتەکەى‬ ‫لێبکەنەوە چونکە سۆسیال دیموکرات نە‬ ‫شۆڕگێڕەو نە بــاوەڕى بە چەک هەیەو نە‬ ‫باوەڕى بە کوشتن و بڕین هەیە‪ ،‬بەو مانایە‬ ‫برادەرەکانیان ڕازى کردو ئەو کاتە بەرەکە‬ ‫زیاتر بەرەى مارکسی لینى کوردستان بوو‪،‬‬ ‫بێ ئەوەى زیاتر بگەڕێنەوە بۆ ڕاى سەیدا‬ ‫ساڵح یوسفى ناوەکەیان گۆڕى بۆ بزوتنەوەى‬ ‫سۆسیالیستى کوردستان لەگەڵ کۆمەڵەى‬ ‫مارکسی لینى کوردستان‪ ،‬کاتێکیش ساڵى‬ ‫‪ 1977‬مام جەالل گەڕایەوە مەکتەبی سیاسی‬ ‫دروست کرد ئەو کاتەش جارێکى تر پێ لەسەر‬ ‫ئەوە داگیرا کە نابێت ووشەى دیموکراتیەکە‬ ‫بە سۆسیالیستەوە بمێنێت بە هەمان شێوە‬ ‫دەبێت بزوتنەوەى سۆسیالیستی کوردستان‬ ‫بێت‪ ،‬ئەوەبوو مەکتەبی سیاسی لە دۆڵە‬ ‫کۆگەی لەسەر سنورى تورکیا دامەزرا مانگى‬ ‫‪7‬ى ساڵى ‪1977‬بوو‪ ،‬کە مەکتەبی سیاسی‬ ‫دامەزرا کاک ڕەسوڵ مامەند و کاک عەلى‬ ‫کە دواتر بوو بە لێپرسراوى سەربازى هەموو‬ ‫یەکێتى نیشتمانى کوردستان‪ ،‬کاک ڕەسوڵ‬ ‫و کاک عەلى لەسەر حسابی بزوتنەوە بوون‬ ‫بە ئەندامى مەکتەبی سیاسی‪ ،‬کاک ئارام‬ ‫و کــاک ســاالر عەزیزیش لەسەر حسابی‬ ‫کۆمەڵەى مارکسی لینى بوون بە ئەندامى‬ ‫مەکتەبی سیاسی‪ ،‬هەرچەندە کاک ئارام تا‬ ‫شەهید بوونیشی نەهات بۆ کۆبوونەوەکان‪.‬‬ ‫دواى ئەوەش کاک فوئاد مەعسوم و عومەر‬ ‫شێخ موس و کەمال خۆشناو لەسەر حسابی‬ ‫خەتى گشتى لەالیەن مام جەاللەوە بە ئەندام‬ ‫مەکتەبی سیاسی هەڵبژێردران‪.‬‬ ‫*لە قۆناغەکانى سەردەمى شاخ دا تا‬ ‫چەند پرەنسپەکانى هەڵبژاردن و کارى‬ ‫ڕێــکــخــراوەیــی و بنەماکانى دیموکراسی‬ ‫پەیڕەو دەکران؟‬ ‫بزوتنەوەى سۆسیالیست ئەو کاتەى لە‬ ‫چوارچێوەى یەکێتى نیشتمانى کوردستاندا‬ ‫بوو تا مانگى ‪3‬ى ساڵى ‪ 1979‬لەو ماوەیەدا‬ ‫کۆنفرانسی خۆى دەکرد چ لە ڕێکخستنەکان‬ ‫و چ لە شوێنەکانى تر هێزى پێشمەرگە‬ ‫یەک هێزبوو‪ ،‬بەاڵم ڕێکخستن کارى خۆى‬ ‫دەکرد‪ ،‬پاشان لە ‪ 1979/3/21‬بزوتنەوە‬ ‫لە یەکێتى جیابووەو پاشان بیریان لەوە‬ ‫کردەوە کە ڕێکخراوەکەیان بکەن بە حزب‪،‬‬ ‫ئــەو کاتە هێزەکە هێزێکى گــەورە بوو‬ ‫دواتر سەدان کادیر و تێکۆشەرى شۆڕشى‬ ‫ئەیلول هاتنە ڕیزى حزبی سۆسیالیست‬ ‫یان بزوتنەوەى سۆسیالیستەوە‪ ،‬لەوانە‬ ‫سەید سەلیمى ڕەواندزى و شینەی بۆڵى‬ ‫و عەبدواڵ بۆر و شەهید عوسمانى قالە‬ ‫منەوەر و شێخ مەنسوورى حەفید و شەهید‬ ‫مام ئاراس و حەمە تاتەو مەحمەد زەردۆیی‬ ‫و ســاالر جــاف و مامە ڕیشەى کەچەو‬ ‫شەهید تەحسینە شەل و شەهید وەتمان و‬ ‫شەهید دڵزار کۆیی و خوالێخۆش بوو کاک‬ ‫حەمە سورى کوێخا تایەرى کانى کوردەو‬ ‫شەهید ئەنوەرى مەجید سوڵتان یەکێک‬ ‫بــوو لــەوانــەى کەلە ســەرەتــاى شۆڕشدا‬ ‫هاتە شارباژێر بۆ دامەزراندنى مەفرەزە‬ ‫سەرەتاییەکان‪ ،‬ئەمانە هەموویان لەو‬ ‫کادرە تێکۆشەرانە بوون کە لەناو ڕیزەکانى‬ ‫بزوتنەوەدا بوون ئەمانە کە جیابوونەوە لە‬ ‫بزوتنەوە لیژنەى تەحزیرى هەبوو ئەو کاتە‬ ‫لە پارتى دیموکراتى کوردستان‪ ،‬لیژنەى‬ ‫تەحزیرى پێکهاتبوو عەدنان موفتى و قادر‬ ‫جەبارى و شەمسەدین موفتى و مالزم فوئاد‬ ‫و مالزم قەرەنى و مالزم کامیل‪ ،‬ئەمانە‬ ‫ژمارەیەک لە ئەفسەران و کادیرانى شۆڕشی‬ ‫ئەیلول بــوون ئەمانە ناویان لە لیژنەى‬ ‫تەحزیرى پارتى دیموکراتى کوردستاندا‬ ‫بوو‪ ،‬ئەمانیش هاتن لە ‪ 1979/8/8‬ناویان‬ ‫لێنا حزبی سۆسیالیست یەکگرتووى‬ ‫کوردستان‪ ،‬لە دۆڵــەتــوو کۆنفرانسیان‬ ‫گرت و بە کۆنفرانس حزبی سۆسیالیستى‬ ‫یەکگرتووى کوردستانیان دامــەزرانــد‪،‬‬ ‫پاشان لە کۆنگرەى یەک لە دۆڵەتوو لە‬ ‫‪ 1981/5/12‬یەکەم کۆنگرەى حزب بەسترا‪،‬‬ ‫لەوێ پەیڕەوى ناوخۆ و پرۆگرامى حزب‬ ‫دانرا‪ ،‬ڕۆژنامەو گۆڤار و شتەکان هەموو‬ ‫دیارى کران و بڕیاریان لەسەر درا‪ ،‬لەوێش‬ ‫‪ 112‬ئەندام بەشداریان کرد کە شەهیدان‬ ‫عەبدواڵ سور و سەیدا سەلیم و شەهید قادر‬ ‫شۆڕش کە یەکێک بوو لە تێکۆشەرەکانى‬ ‫حزبی سۆسیالیست و یەکێک بــوو لە‬ ‫سەرکردەکانى سۆسیالیست‪ ،‬ئەو کاتە‬ ‫شەهید شەوکەتى حاجى موشیریش یەکێک‬

‫بــوو لــە ئەندامى ســەرکــردایــەتــى حزبی‬ ‫سۆسیالیست‪ ،‬ئەمانە هەموویان پێکەوە‬ ‫لەناو حزبی سۆسیالیستدا بوون پاشان لە‬ ‫کۆنگرەدا کۆمەڵێک کادرى تازە هاتنە ناو‬ ‫کۆنگرەوە‪ ،‬سوارەو حەسیب‪ .‬سوارە ناوى‬ ‫نهێنى شەهید عەلى هەژاربوو‪ ،‬حەسیبیش‬ ‫ناوى نهێنى شەهید کــاردۆ گەاڵڵى بوو‪،‬‬ ‫ئەوان ئەو کاتە دەستگیرکرابوون لەالیەن‬ ‫ڕژێمەوە‪ ،‬کاک شێخ محەمەدى شاکەلى ئەو‬ ‫کاتە ناهاتبووە دەرەوە‪ ،‬بەاڵم بە نهێنى‬ ‫هەڵمان بــژارد‪ ،‬سەیدا ساڵح یوسفى بە‬ ‫سکرتێر هەڵبژاردرایەوە لە کۆنگرەدا‪ ،‬وە‬ ‫لە کۆنگرەدا کۆمەڵێک خەڵکى تازە هاتنە‬ ‫ناو کۆنگرەوە جگە لە کاک ڕەسوڵ و کاک‬ ‫عــادل مــوراد و عەدنان موفتى و دکتۆر‬ ‫مەحمود و قادر جەبارى و حاجى ئیبراهیم‬ ‫کە یەکێک لە تێکۆشەرەکانى بزوتنەوە بوو‬ ‫هەر لەسەرەتاوە بزوتنەوە بوو‪ ،‬هەرەوها‬ ‫کــاک ئەحمەدى فەقێ ڕەش و عەبدول‬ ‫خالق زەنگەنەو قــادر عەزیز کە خۆى‬ ‫لەسەرتاوە لەگەڵ بزوتنەوە بوو‪ ،‬وە کاک‬ ‫عەزیز عەقراوى ئەمانە کۆمەڵێک کادرى‬ ‫نوێ بوون کە هاتنە سەرکردایەتى هەروەها‬ ‫سەید کاکەو مامۆستا سەعد و مامۆستا‬ ‫ئەمین و شێرکۆ شێخ عەلى و محەمەد‬ ‫فاتیح کــەنــاوى مامۆستا عومەر بوو‪.‬‬ ‫ئەمانە حزبی سۆسیالیستى کوردستانیان‬ ‫دامەزراند و لە کۆنگرەى یەک لە دۆڵەتوو‬ ‫لە نزیک گوندى داودا و مــام کــاوە لە‬ ‫ناوچەى مەنگوڕایەتى لەناو دارەکاندا لەوێ‬ ‫کۆنگرە گیرا‪ ،‬ئێمە دوو ڕۆژ کۆنگرەمان‬ ‫دواخست چونکە شەڕى عێراق و ئێران‬ ‫بوو‪ ،‬ئەو فڕۆکە جەنگیانەى کە بڕیار بوو‬ ‫بێن و بۆردومانى کۆنگرەکەى ئێمە بکەن‬ ‫هاتن و لە گرتوخانەى حزبی دیموکراتی داو‬ ‫زیاتر لە ‪ 200‬کوژراو بریندارى لێکەوتەوە‬ ‫واتە بەڕێکەوت لە ئێمەى نەدا کە لە کاتى‬ ‫کۆنگرەدا بووین‪ ،‬واتە ئەو کاتە هەم شەڕى‬ ‫ئێران و عێراق بوو هەم شەڕى ناوخۆش‬ ‫بوو‪ ،‬بەاڵم بێگومان حزبی سۆسیالیست‬ ‫ڕۆڵــى کاریگەرو ســـەروەرى گــەورەى لە‬ ‫دروست کردنەوەو دامەزارندنەوەى مەفرەزە‬ ‫سەرەتاییەکانى شۆڕی نوێدا هەبوو پێم‬ ‫وایــە دواى ئەویش کۆمەڵێک ســەروەرى‬ ‫گەورەى بەدەست هێناوە‪.‬‬ ‫*دواى ماوەیەکى کەم لە بەستنى کۆنگرە‬ ‫سەیداى نەمر شەهید دەکرێت‪ ،‬کاریگەرى‬ ‫شەهید کــردنــى ســەیــدا لــەســەر کۆنگرەو‬ ‫دەرئەنجامەکانى و حزب چۆن بوو؟‬ ‫لە ڕاستیدا لــەو کاتەدا شــەڕى ناوخۆ‬ ‫هــەبــوو‪ ،‬کە شــەڕى ناوخۆ هەبوو ئێمە‬ ‫سکرتێرمان هەڵنەبژارد‪ ،‬ئــەوەش بووە‬ ‫جێگاى پرسیار‪ ،‬بەاڵم بە نهێنى دەنگمان‬ ‫بۆ سەیدا ساڵح دا هێشتا نەمان دەزانى‬ ‫شەهید عەلی هەژار و کاردۆ گەاڵڵی(سوارە‬ ‫و حەسیب) شەهید بوون‪ ،‬هەروەها خەڵەف‬ ‫کە ناوى نهێنى شێخ محەمەد شاکەلى بوو‪،‬‬ ‫لەناو کۆنگرەدا ئێمە دەنگماندا بۆ سوارەو‬ ‫حەسیب و خەڵەف و سەیدا ساڵح دا‪.‬‬ ‫ئەم چوار کەسەمان هەڵبژارد‪ ،‬سکرتێرمان‬ ‫هەڵنەبژارد حکومەتیش لەو بارودۆخە‬ ‫کەوتە گومانەوە‪ ،‬بێگومان کە سەیریان کرد‬ ‫بارودۆخەکە بەو شێوەیەیە کەوتنە پیالن‬ ‫بۆ شەهید کردنى سەیدا ساڵح‪ ،‬ئەو بوو‬ ‫بەنامەیەکى مین ڕێژ کراو لە ‪1981/6/25‬دا‬ ‫سەیداى نەمریان شەهید کرد‪ ،‬کۆنگرەى‬ ‫حزبیش لە ‪1981/5/12‬بــەســتــرا‪ ،‬واتە‬ ‫سەیداش لە هەمان ساڵ شەهیدکرا هەندێک‬ ‫لە پێشمەرگەکانمان هێشتا نیشانەى‬ ‫تەعزیەکەى سەیدایان بەیەخەوە بوو‬ ‫شەهید کران‪ ،‬یەکێک لەوانە کاک ڕەئوف‬ ‫بــوو کە لە شــەوى ‪1981/7/22‬شــەهــیــد‬ ‫کرا‪ ،‬واتە شەهید بوونى سەیدا کاریگەرى‬ ‫گەورەى لەسە حزب هەبوو‪ ،‬چونکە ئەگەر‬ ‫سەیرى نامەکانى سەیدا بکەین بۆمان‬ ‫دەردەکــەوێــت کە سەیدا کەسایەتیەکى‬ ‫بیرمەند بووە‪ ،‬سەیدا خاوەنى بیرو هۆش‬ ‫و بەرنامەیەکى گرنگى داڕێــژراوبــوو بۆ‬ ‫حزب‪ ،‬بەاڵم بێگومان نەمانى سەیدا وەکو‬ ‫نەمانى ڕەمزێک بوو چونکە سەیدا ببوە‬ ‫ڕەمزێک بۆ خەبات و تێکۆشان‪ ،‬لەڕووى‬ ‫فیکرەشەوە شەهیدبوونى سەیدا کاریگەرى‬ ‫لەسەر حزب هەبووە‪ ،‬تەنانەت هەندێک‬ ‫خەڵک لەناو حزبی سۆسیالیستدا بوون‬ ‫موزایەدەیان دەکــرد‪ ،‬هەندێک خەڵکمان‬ ‫هەبوو لەنێوان هەردووال گیرى خواردبوو‪،‬‬ ‫دەچووە الى مارکسیەکان کتێبی مارکسی‬ ‫دەخوێندنەوە و دەچــووە الى ئەوانەى‬ ‫دیموکرات و میانڕەون کتێبی مینورسکى‬ ‫دەهێناو دەیخوێندەوە‪ ،‬بەهەرحاڵ ئەوەش‬

‫خۆى کاریگەرى دروست کرد لەسەر نەمانى‬ ‫وەحـــدەى فیکرى حزبی سۆسیالیستى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫*ســااڵنــى هەشتاکان زۆرتــریــن ڕوداوى‬ ‫ن ــاخ ــۆش ونـــــەخـــــوازراوى ب ــۆ شــــۆڕش و‬ ‫گەلەکەمانى بەخۆوە بینى بەاڵم هەوڵى‬ ‫دڵــســۆزانــەش هــەبــووە بــۆ ئاشتەوایی و‬ ‫پێکەوە ژیــان و پێکەوە گرێدانى هێزو‬ ‫الیەنە سیاسیەکان‪ ،‬ڕۆڵى ئاشتى خوازانەى‬ ‫حزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان‬ ‫چۆنى بووە لەو قۆناغەدا؟‬ ‫لە ڕاستیدا حزبی سۆسیالیست هەمیشە‬ ‫هەوڵى دەدا بۆ ئاشتى‪ ،‬هەوڵى دەدا‬ ‫چارەسەرى کێشەکان لەڕێگەى گفتوگۆوە‬ ‫بکرێت‪ ،‬بەاڵم زۆرجار بەداخەوە پەلکێشى‬ ‫شەڕێک کــراوە کە خــۆى نەیویستووە‪،‬‬ ‫هــەرەلــە ســەرەتــاوە لــەگــەڵ سەربەخۆ‬ ‫بوونى حزب و هەڵوێست وەرگرتن لەسەر‬ ‫ڕووداوەکان یەکەم جار کە شەڕ ڕاگەیەنرا‬ ‫دژى حزبی سۆسیالیست بــوو‪ .‬دواى‬ ‫ئــەوەى شەڕى ناوخۆ وردە وردە زیادى‬ ‫کرد‪ ،‬چونکە شەڕى ناوخۆ شوێنەوارێکى‬ ‫قوڵى هەبوو‪ ،‬هەر لە ساڵى ‪1964‬وە لە‬ ‫نێوان باڵى مەکتەبی سیاسی و پارتیدا‪،‬‬ ‫پاشان کە شۆڕش دامەزاریەوە ملمالنێکانی‬ ‫یەکێتى و سەرکردایەتى کاتى پاریتیدا‬ ‫دروست بۆتەوە‪ ،‬ئەمانە هەمیشە بوونیان‬ ‫هەبووە‪ ،‬بەاڵم بزوتنەوە کە جیابووەوە‬ ‫بۆ ئــەوە بــوو کە نەکەوێتە نــاو شەڕى‬ ‫ناخۆوە کە لە نێوان ئەو الیەنانەدا هەبوو‪،‬‬ ‫هەوڵى دا جیابێتەوە‪ ،‬بەاڵم نەیتوانى وەکو‬ ‫پێویست خۆى لە شەڕەکە البدات و زۆرجار‬ ‫بە ناحەق پەلکێشى شــەڕەکــان کــراوە‪،‬‬ ‫پێش ئــەوەى باسی دامەزراندنى بەرەى‬ ‫کوردستانى بکەین باسی ئەوە دەکەین کە‬ ‫لە ساڵى ‪1980‬دا بەرەى جەوقەد دروست‬ ‫کرا‪ ،‬بەرەى جەوقەد بە هاوکارى سوریاو‬ ‫لیبیا دروست کرا‪ ،‬جەوقەد بەعسیەکانى‬

‫هێزەکانى سۆسیالیست لە کوردستان‬ ‫بوون الیەنى جەوقەدیش تەنها یەکێتى‬ ‫نیشتمانى کوردستان هێزى لە کوردستاندا‬ ‫هــەبــوو‪ ،‬بەعسیەکان هــەبــوون کــە سێ‬ ‫چوار کەسیان هاتبوون لە دارگوێزەکانى‬ ‫ناوچەکەیان نووسیبوو ئێرە باکوورى‬ ‫عێراقە‪ ،‬بەاڵم شەڕەکە ڕووبــەڕووى حزبی‬ ‫سۆسیالیست بووەوە‪ ،‬ئێمە لە نێوان ئەو‬ ‫دوو بەرەیەدا لە ساڵى ‪1980‬دا دامەزران‬ ‫شتێکمان بۆ نەکرا‪ ،‬هەربەردەوامبوون تا‬ ‫ساڵى ‪ ،1986‬لە ساڵى ‪ 1984‬یەکێتى‬ ‫نیشتمانى کوردستان لەگەڵ حکومەتى‬ ‫عێراق کەوتە موفاوەزاتەوە‪ ،‬بەاڵم کاتێک‬ ‫کە حکومەت عێراق هیچى نەکردوو شەڕى‬ ‫دژى یەکێتى دەست پێکردەوە‪ ،‬یەکێتى‬ ‫نیشتمانى لە ڕێگەى ئێمەوە لە ڕێگەى لقى‬ ‫حزبی سۆسیالیستەوە داواى ئاشتى کردو‬ ‫بانگەوازێکى ئاشتى ڕاگەیاند‪ ،‬الیەنەکانى‬ ‫جود ئامادەنەبوون لەگەڵ یەکێتى ڕێکەوتن‬ ‫بکەن‪ ،‬بەاڵم ئێمە خۆمان سەرکردایەتى‬ ‫سلێمانى و کەرکوک کە من و شێخ محەمەد‬ ‫شاکەلى و شیروان شیرەوەندى بووین‬ ‫داواشمان لە سەرکردایەتى کرد کە ئێمە‬ ‫دانیشتن لەگەڵ یەکێتى بکەین بۆ ئەوەى‬ ‫کێشەکان چارەسەر بکەین‪ ،‬مام جەالل‬ ‫نامەى بۆ من نووسی و داواى ڕێکەوتنى‬ ‫کرد لەگەڵ ئێمە ئێمەش دانیشتمان لەگەڵدا‬ ‫کردن‪ ،‬یەکەم دانیشتن لە گوندى دۆاڵش و‬ ‫پاشان لەناوگردان لەگەڵ کاک شەوکەت و‬ ‫مامۆستا موحسینى عەلى ئەکبەر لەگەڵ‬ ‫کۆمەڵێک لە بەرپەرسانى یەکێتى دانیشتین‬ ‫و ڕێکەوتنێکى محەلیمان واژۆ کرد پاشان‬ ‫کاک شێخ محەمد چووە الى مام جەالل‬ ‫و منیش نامەم بۆ مام جەالل نوسی کە‬ ‫پێویستە لەگەڵ مەکتەبی سیاسی ئێمە‬ ‫ڕێکەوتن واژۆ بکەن‪ ،‬مام جەالل نامەیەکى‬ ‫بۆ مەکتەبی سیاسی نووسی لە ساڵى‬ ‫‪ 1986‬چــووە یاخسەمەر‪ ،‬کاک ڕەسوڵ‬

‫عێراقی تیادابوو کەلە بەغداد جیابوونەوەو‬ ‫یەکێتى نیشتمانى کوردستان بوو‪ ،‬حزبی‬ ‫شیوعی عێراق بوو‪ ،‬حزبی سۆسیالیست‬ ‫یەکگرتووى کوردستان بوو‪ ،‬ئەمانە پێکەوە‬ ‫بــەرەى جەوقەدیان دروســت کــرد‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لەبەرەى جەوقەدا کۆمەڵێک فشار لەسەر‬ ‫حزبی سۆسیالیست دروست بوو دەیانوت‬ ‫نابێت حزبی سۆسیالیست لە ئەمانە گشتى‬ ‫بەشدار بێت‪ ،‬حزبی وا هەبوو سێ ئەندام‬ ‫بوو لە ئەمانەى گشتى بەشدار بوو‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئێمە هەزاران پێشمەرگەمان هەبوو دەیانوت‬ ‫نابێت لەوئەمانەى گشتیەدا بەشداربن ئەوە‬ ‫ناچارى کردین کە ئێمە هەوڵبدەین‪ ،‬مافى‬ ‫ڤیتۆشیان بەکارهێنا کە پارتى دیموکراتى‬ ‫کوردستان بەشارى نەکات لەو بەرەیەدا‪،‬‬ ‫هەرچەندە خوالێخۆش بوو کاک ئیدریس لە‬ ‫کۆبونەوە ‪ 19‬قۆڵیەکەى تەرابلوس بەشدارى‬ ‫کرد و لە کۆبونەوەکەى سوریاش بەشدارى‬ ‫کرد‪ ،‬بەاڵم مافى ڤیتۆیان دانا لەسەر پارتى‬ ‫کە نابێت بەشدارى ئەو بەرەیە بکات‪ ،‬کە‬ ‫بەشدارى نەکرد حزبی سۆسیالیست و‬ ‫حزبی شیوعى هەوڵیان دا بەرەیەکى تر‬ ‫دروست بێت بۆ ئەوەى لەو دوو بەرەیەدا‬ ‫ئێمە بەشداربین و بیانگەیەنێتە یەکترى‬ ‫ئێمەو شیوعى لە جەوقەد بەشدار بوین‪،‬‬ ‫ئەوەبوو لە ‪ 1980/12/28‬بەرەى جودمان‬ ‫لە کوردستان دروست کرد کەپێکهاتبوو لە‬ ‫حزبی سۆسیالیست و پارتى دیموکراتى‬ ‫کوردستان و حزبی شیوعى کە دواتر حزبی‬ ‫تریش هاتنە ناو بەرەکەوە‪ ،‬ئەم سێ حزبە‬ ‫بەشداریان کرد کە بەو مانایەى بتوانین‬ ‫بەرەى جەوقەد و بەرەى جود لە یەکترى‬ ‫نزیک بکەینەوە‪ ،‬بــەاڵم بــەداخــەوە ئێمە‬ ‫ئەو کاتە بووین بە الیەنێک لە شەڕەکە‪،‬‬ ‫بــەرەى جەوقەد ئەو بەرە نوێیەى قبوڵ‬ ‫نەکردو شەڕى دژى بەرەى جود ڕاگەیاند‬ ‫کە پارتى تیادابوو واتــە ئێمە بووینە‬ ‫الیەنێک لە شەڕەکە‪ ،‬ئەو کاتەش زیاتر‬

‫مامەند و خاڵە حاجى و عەدنان موفتى و‬ ‫قادر جەبارى و شێخ محەمد شاکەلى و من‬ ‫بووین کە ڕۆشتین بۆ یاخسەمەر لەوێ بۆ‬ ‫یەکەم جار ڕێکەوتنمان کرد لەگەڵ یەکێتى‬ ‫نیشتمانى کوردستان لە دواى ئەو شەڕانە‬ ‫بۆیە پێشنیارى بەرەى کوردستانى ئێمە‬ ‫کردمان بەیانەکەم الماوە‪ ،‬کە پێشنیارى‬ ‫بەرەى کوردستانیمان کرد‪ ،‬پاشان بەرەى‬ ‫جــود لەسەر ئــەوە فشارى خستە سەر‬ ‫ئێمە سەید کاکەو ئەحمەدى فەقێ ڕەش‬ ‫و کۆمەڵێکیان نارد بۆ الى ئێمە کە بۆچى‬ ‫ئەو ڕێکەوتنە کراوە بەو هۆیەوە هەندێک‬ ‫فشاریان لە ئێمە کــرد‪ ،‬بــەاڵم ئێمە ئەو‬ ‫شتەمان بەباش زانــى‪ ،‬پێمان وابــوو کە‬ ‫پێویستە شەڕ لە کوردستان نەبێت‪ ،‬ئەوە‬ ‫بوو دواى ئەوەش برادەرانى پاسۆک داوایان‬ ‫لە من کرد کە لەگەڵ یەکێتى قسە بکەم بۆ‬ ‫ئەوەى ئەوانیش بەشدارى بکەن‪ ،‬ئەوەبوو‬ ‫ئەوانیش لەگەڵ یەکێتى دانیشتن و کەوتنە‬ ‫ڕێکەوتن پــاشــان کــاک مــەال ئەحمەدى‬ ‫بانى خیاڵنى و حزبی شیوعی داوایــان‬ ‫کرد ئەوانیشمان نارد و ئەوانیش لەگەڵ‬ ‫یەکێتى ڕێکەوتن‪ ،‬دواتــر کەوتینە نێوان‬ ‫پارتى دیموکراتى کوردستان و یەکێتى‬ ‫نیشتمانى کوردستانەوە‪ ،‬ئەوە بوو دواى‬ ‫ئەوەوەفدێکى پارتى کە پێک هاتبوولە‬ ‫بەڕێزان کاک فازل میرانى و فرانسۆ هەریرى‬ ‫سەردانى یاخسەمەریان کردو مام جەالل‬ ‫یان بینى‪ ،‬پاشان لە شارەزووروە گەڕانەوە‬ ‫ئەوانیش گەشتنە ئەنجامێک‪ ،‬بــەاڵم لە‬ ‫ساڵى ‪ 1987‬دواى ئەو کیمیاوی و ئەنفال‬ ‫کردنانە کە فشار خرایە سەر کوردستان‬ ‫مام جەالل و ڕحمەتى کاک ئیدریس لە‬ ‫تــاران لەژێر چاودێرى حکومەتى تاراندا‬ ‫ڕێکەوتنیان کردو بۆ یەکەم جار یەکێتى‬ ‫نیشتمانى کوردستان و پارتى دیموکراتى‬ ‫کوردستان وەکو دوو هێز یەکتریان قبوڵ‬ ‫کرد و ئیمزاى ڕێ کەوتنەکەیان کرد‪ ،‬ئەوە‬

‫بووە زەمینە خۆش کردنێک بۆ دروست‬ ‫بوونى بەرەى کوردستانى‪ ،‬واتە دروست‬ ‫بوونى بەرەى کوردستانى زۆرى پێچوو‪،‬‬ ‫بەاڵم هێشتا بەوەش بەرەى کوردستانیمان‬ ‫دروست نەکرد‪ ،‬کاتێک زۆربەى ناوچەکانى‬ ‫کوردستان لەژێر کۆنتڕۆڵى پێشمەرگەدا‬ ‫بوو نەمانتوانى بەرەى کوردستانى دروست‬ ‫بکەین تا ئەو کاتەى ئەنفال و کیمیا باران‬ ‫دەستى پێکرد‪ ،‬واتــە ئەو کاتەى لێمان‬ ‫قەوما بیرمان کــردەوە دواى ئــەوەى کە‬ ‫هێزى پێشمەرگەو الیەنەکان دووچــارى‬ ‫پــەالمــاردان و دەرکـــردن و بــوونــەوە و‬ ‫ئەنفال و کیمیاباران کران و دێهاتەکان‬ ‫وێران کران و هێزى پێشمەرگە کشانەوە‬ ‫سنورەکانى ئێران و ناو ئێران وتەنها چەند‬ ‫مەفرەزەیەکى بچوک مانەوە‪ ،‬زۆر کەسیش‬ ‫چــووە دەرەوە‪ ،‬تەنانەت هەندێک کەس‬ ‫بیرى لەوە دەکــردەوە کە چەند کەسێکى‬ ‫خۆى بنێرێتە فەلەستین و چەند شوێنێکى‬ ‫تر ئەوەى لە کوردستاندا مابوەوە تەنها‬ ‫ئێمە بووین کە لە چیاکانى سورێن ماینەوە‬ ‫تەنها بارەگایەک بووین لە کوردستان کەتا‬ ‫ڕاپەڕین ماینەوە و شوێنەکانى خۆمان چۆڵ‬ ‫نەکرد‪ ،‬دواى ئەوە لە ‪1988/7/5‬بــەرەى‬ ‫کوردستانى دامـــەزرا‪ ،‬کــاک نەوشیروان‬ ‫مستەفا لەگەڵ وەفدێک هاتن وسەردانى‬ ‫ئێمەیان کرد لە کاوالن کە بارەگاى مەکتەبی‬ ‫سیاسیمان لەوێ بوو‪ ،‬لەوێ کاک ڕەسوڵ‬ ‫پێشنیارى کرد کە ئێمە لەگەڵ پارتی‬ ‫ڕێکبکەوین بۆ ئەوەى بەرەى کوردستانى‬ ‫دروست بکەین‪ ،‬بەاڵم برادەرانى یەکێتى‬ ‫گلەییان هەبوو لە برادەرانى پارتى لەوەى‬ ‫برادەرێکیان لەالى پارتى گلدراوەتەوە‪،‬‬ ‫کاک ڕەســوڵ پێشنیارى کرد کە ئێستا‬ ‫کــاک مەسعود گــەڕاوەتــەوە لە بادینان‬ ‫وتەعزیەى کــاک ئیدریسە‪ ،‬با وەفدێک‬ ‫بنێرین بۆ باسکردنى ئەو مەسەلەیە‪ ،‬کاک‬ ‫قادر جەبارى بەڕێکەوت کە بڕوات بۆ الى‬ ‫برادەرانى پارتى وەاڵم بهێنێتەوە‪ ،‬کاک‬ ‫ڕەســوڵ ووتــى کەئێمە دەچین بۆ ماڵى‬ ‫کــورد بۆچی چــاوەڕێــی وەاڵم بکەین با‬ ‫خۆمان بڕۆین‪ ،‬ئەوەبوو لەگەڵ وەفدەکەى‬ ‫یەکێتى سەردانى کاک مەسعودمان کردو‬ ‫سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستە کردو ئەوانیش‬ ‫سەردانەکەى وەفدى یەکێتیان بەالوە گرنگ‬ ‫بوو‪ ،‬دواى تەعزیەکە هەردووال کۆبوونەوە‬ ‫کە هــەردووال بە زەردەخــەنــەوە و ڕووى‬ ‫خۆشەوە هاتنە دەرەوە وادیاربوو هەردووال‬ ‫ڕێکەوتوون لەسەر دروست کردنى بەرەى‬ ‫کوردستانى و کۆتاى هێنان بە کێشەکان‬ ‫بەو شێوەیە بەرەى کوردستانى دامەزرا‪.‬‬ ‫*ڕۆڵــى حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان لە ڕاپەڕینى ساڵى ‪1991‬دا‬ ‫چۆن بوو؟‬ ‫لە ڕاستیدا بەرەى کوردستانى توانى ئەو‬ ‫شکستە سیاسی و عەسکەرى و کارگێڕی‬ ‫کــە دووچـــارى گەلەکەمان هــات ڕاســت‬ ‫بکاتەوە بە تایبەتى لە دواى کارەساتى‬ ‫ئەنفال و کیمیاباران بەرەى کوردستانى‬ ‫توانى ببێتە چەترێک بۆ کۆکردنەوەى‬ ‫سەرجەم هێز و تواناکانى گەلەکەمان و‬ ‫پەیدا کــردنــەوەى ئومێد الى جەماوەر‪،‬‬ ‫هەروەک توانى ببێتە ڕایەڵێک لە نێوان‬ ‫شۆڕش و شارەکان و ئۆردوگاکان‪ .‬بەرەى‬ ‫کوردستانى توانى وابکات هەموو حزبەکان‬ ‫لە کوردستان شت لەیەکتر نەشارنەوە و‬ ‫پێکەوە کاربکەن‪ ،‬ئەوە خۆى لە خۆیدا‬ ‫خاڵێکى گرنگ بوو بۆیە بەرەى کوردستانى‬ ‫لە کاتى دروست بوونى هەلى گۆڕانکاریەکان‬ ‫خۆى ئامادەکردبوو‪ ،‬کاتێکیش کە شەڕى‬ ‫کوەیت و عێراق دەستى پێکرد بەرەى‬ ‫کــوردســتــانــیــش کــۆبــونــەوەکــانــى خۆى‬ ‫لە جــاران زیاتر کــرد و پاشان بــەرەى‬ ‫کوردستانى بڕیارى ئەوەیاندا کە ئەگەر‬ ‫شەڕەکان پــەرە بسەنێت چۆن بتوانێت‬ ‫دەستى پێ بکات و چۆن بتوانێت بێتەوە‬ ‫ناو شارەکان و ئیدارەى کوردستان بکات‪،‬‬ ‫ئەو کاتە بــەرەى کوردستانى تەمومژى‬ ‫نائومێدى ڕەوانـــــدەوەو تــوانــى هەموو‬ ‫حزبەکان و هەموو بۆچوونەکان یەک بخات‬ ‫هەرچەندە ئەو کاتەش هەر پاوانخوازى‬ ‫هەبوو لەناو بەرەى کوردستانیدا‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بڕیاری بــەرەى کوردستانى بە بڕیارى‬ ‫کۆمەڵ دادەنرا‪ ،‬واتە حزبێک قەبارەکەى‬ ‫هەرچەند بێ دەیتوانى بڕیارێک ڕابگرێت‬ ‫و نەکرێت ئەمە گرنگ بوو‪ ،‬بۆیە بەرەى‬ ‫کوردستانى بەرنامەى خۆی دانا بۆ کاتى‬ ‫ڕووداوەکــان کە چۆن و لە کوێ دەست‬ ‫پێبکات لە ڕاستیدا چەند کۆبونەوەیەک کرا‬ ‫کە هەموو حزبەکان تیایدا بەشداربوون‪،‬‬

‫ئەمانە پێکەوە کاریان دەکرد‪ ،‬بەاڵم هەر‬ ‫حزبێکیش خۆى بۆ خۆى ئامادەکارى خۆى‬ ‫دەکرد‪ ،‬ئەوە بوو عێراق کەوتە بەر هێرشی‬ ‫هاوپەیمانان لەناو کوەیت و دواتــر لە‬ ‫‪ 1991/2/27‬لە باشوورى عێراق ڕاپەرین‬ ‫دەستى پێکرد ئــەوەش خۆی لە خۆیدا‬ ‫هاندەرێک بوو بۆ ئێمە‪ ،‬ئێمە لەو کاتەدا‬ ‫مەفرەزەکانمان بۆ هەموو ناوچەکان دابەش‬ ‫کرد ئێمە پێشتریش مەفرەزەمان لە ناوچە‬ ‫جیاجیاکاندا هەر هەبوو‪ ،‬من ‪ 2/25‬دوو ڕۆژ‬ ‫پێش دەست پێکردنى ڕاپەڕینى باشوور لە‬ ‫نۆکان بووم‪ ،‬مەفرەزەکانمان ڕێکخست و‬ ‫ناردماننەوە بۆ ناوچەکانى کێوە ڕەش‬ ‫و ڕانیەو حاجی ئــاواو قــەاڵدزێ ئەوبوو‬ ‫لە ڕاپەڕیندا یەکەم هێزى پێشمەرگە کە‬ ‫هاتە ناو ڕانیەوە پێشمەرگەکانى حزبی‬ ‫سۆسیالیست بوو‪ ،‬تەنات سەرکردەکانیش‬ ‫یەکەم کەس کاک ڕەســوڵ مامەند بوو‬ ‫کە سۆسیالیست بوو هاتە ناو ڕانیەو لە‬ ‫مزگەوتى گەورەى ڕانیە قسەى بۆ خەڵک‬ ‫کرد‪.‬‬ ‫*ســــــــــەرەڕای پــشــتــگــیــرى کــــــردن لــە‬ ‫دەستکەوتەکان و حکومەت و پەرلەمان‬ ‫تا چەند حزبی سۆسیالست دیموکراتی‬ ‫کوردستان توانیویەتى لە حکومەت و‬ ‫پەرلەماندا بەشدارى کارا بێت؟‬ ‫ئێمە ئەو دەستکەوتانەى کە بەدەست‬ ‫هاتوون بۆ میللەتەکەمان بە هی کەسی‬ ‫نازانین بە دەستکەوتى هەموو حزبەکان و‬ ‫میللەتەکەمان و خۆشمانى دەزانین‪ ،‬واتە‬ ‫ئێمە بۆ ئەو دەست کەوت و سەرکەوتنانە‬ ‫شەهیدمان داوە‪ ،‬بۆیە پاراستنەکەشی‬ ‫ئەرکێکى نیشتمانى و نەتەوەیی خۆمانە‪،‬‬ ‫چونکە ئــەگــەڕ ڕووبـــــەڕووى هــەڕشــەو‬ ‫لەناوچوون ببێتەوە ڕەنگە جارێکى تر‬ ‫بە ئاسانى نەتوانین ئەو دەستکەوتانە‬ ‫بەدەست بهێنینەوە ئێمە لەو ڕوانگەیەوە‬ ‫سەیرمان کردووە‪ ،‬ئێمە بەشدار بووبین یان‬ ‫بەشدار نەبووبین هەمیشە پشتگیریمان لە‬ ‫حکومەت و پەرلەمان کردووە‪ ،‬پشتگیریمان‬ ‫لێ ک ــردووە لەسەر ئــەو بنەمایەى کە‬ ‫ئەمانە دەستکەوتى میللەتەکەمانن ئێمە‬ ‫پێویستە بیانپارێزین‪ ،‬ئــەگــەر ئەمڕۆ‬ ‫من لەو حکومەتدا نیم سبەینێ بەشدار‬ ‫دەبــم و دەبمە بەشێک لــەو حکومەتە‬ ‫گرنگ نیە‪ ،‬گرنگ ئەوەیە ئێمە بەردەوام‬ ‫بین لە خەبات و ئەو دەستکەوتانەش‬ ‫کە حزبەکەمان بەدەستى هێناوە گرنگ‬ ‫ئەوەیە بە دەستى کوردەوەیە‪ ،‬ڕەنگە ئەم‬ ‫بۆچوونە الى حزبەکانى تر جیاوازبێت‬ ‫لەسەر ئەو بەرنامەیە ئێمە کە سااڵنێک‬ ‫لە حکومەت و پەرلەمانیشدا نەبووین‪،‬‬ ‫بەاڵم پشتیوانى و پشتگیریمان کردوون‬ ‫و پاراستوومانە و شەڕیشمان لە پێناو‬ ‫دەستکەوتەکاندا کردووە و شەهیدیشمان‬ ‫داوە‪ ،‬دەستکەوتەکان بە دەستکەوتى‬ ‫خۆمان بەرهەمى خوێنى شەهیدانمانى‬ ‫دادەنێیبن و هەمیشە دەیپارێزین وەک‬ ‫چــۆن بــە خــوێــن بــەدەســتــمــان هێناوە‬ ‫بەخوێنیش ئەو دەستکەوتانە دەپارێزین‪.‬‬ ‫ئێمە هەمیشە ڕاو بۆچوونمان وابوە کە‬ ‫بەرگرى لە دەستکەوتەکانى میللەتەکەمان‬ ‫و پاراستنى دەستکەوتەکانى میللەتەکەمان‬ ‫لە پێش هەموو شتێکەوەیە‪ ،‬ئێمە ئەگەر‬ ‫بــەراورد بکەین لە نێوان ئێستاى ژیانى‬ ‫سیاسی حزب لەگەڵ سااڵنى نەوەدەکاندا‬ ‫کە زۆرجــار وابــاس دەکرێت کە حزبی‬ ‫سۆسیالست دیموکراتی کوردستان ئەو‬ ‫کاتە زۆر بەهێز بووە‪ ،‬ڕاستە ڕەنگە جۆرى‬ ‫کەسەکان لەو کاتەدا و لە ئێستادا جیاوازى‬ ‫هەیە‪ ،‬بەاڵم حزبی سۆسیالست دیموکراتی‬ ‫کوردستان ئەو کاتە ڕادیۆیەکى نەبووە نە‬ ‫تەلەفزیۆن و نە ڕۆژنامەى هەبووە‪ ،‬ئێستا‬ ‫هەیەتى‪ .‬پەیوەندى لەگەڵ هیچ واڵتێک‬ ‫نەبووە ئێستا لەگەڵ دنیادا پەیوەندی هەیە‪،‬‬ ‫ئەو کاتە کەسمان لە حکومەتدا نەبوو ئێستا‬ ‫لە حکومەت کەم و زۆر بەشدارین واتە ئێستا‬ ‫حزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان‬ ‫لە دواى ڕێکخستنەوە و کۆکردنەوەى خۆى‬ ‫ڕاستە بە ژمارەیەکى کەمتر بێت لەچاو‬ ‫ئاستى خوێنى شەهیدەکاندا‪ ،‬بەاڵم حزبی‬ ‫سۆسیالست دیموکراتی کوردستان کەم‬ ‫و زۆر لەبەر ئــەوەى دەستکەوتەکان بە‬ ‫ماڵ و موڵکى گەل دەزانێت و بەبەرهەمى‬ ‫خوێن شەهیدەکانى دەزانێت دەیان پارێزێت‬ ‫وبەشداریان تیادا دەکات‪ ،‬حزبی سۆسیالست‬ ‫دیموکراتی کوردستان وەکــو ئەرکێکى‬ ‫نەتەوەیی هەمیشە بەرگرى لە دەستکەوتەکان‬ ‫دەکــات و لەگەڵ ئەوەشدا مافى هەیە کە‬ ‫پێویستە مافەکانى جێبەجێ بکرێت‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫تایبەت‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/08/08 | 713‬چوارشەممە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫‪ 1976/8/8‬وەرچەرخانێکی مێژوویی بوو لە بزاڤی ڕزگاریخوازی گەلی کورد دا‬ ‫خەلیل سەعید‪ ،‬ئەندامى مەکتەبى سیاسى «حسدک»‪:‬‬

‫حزبى سۆسیالیست دەورێکى گرنگى گێڕاوە لە ئاشتەواى لە هەرێمى کوردستاندا‬ ‫ئا‪~ :‬‬

‫‪ 1976/8/8‬حــزبــى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان بە ڕابەرایەتى‬ ‫شەهید سەیدا ساڵح یوسفى و ژمارەیەک‬ ‫لە تێکۆشەران و خەباتکارانى کوردستان‬ ‫دامەزراو ئومێدى بەخشییەوە بە گەلى‬ ‫کــورد‪ ،‬بۆ ئــازاد کردنى کوردستان‬ ‫حزبى سۆسیالیست ژمارەیەکى زۆر‬ ‫لە سەرکردە و پێشمەرگەى قارەمانى‬ ‫بەخشیە کوردستان‪.‬‬ ‫ئەو ڕۆژەى حزب دامەزرا زەرورەتێکى‬ ‫مێژوویى بوو‬ ‫خەلیل سەعید‪ ،‬ئەندامى مەکتەبى‬ ‫سیاسى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بە ~ ڕاگەیاند‬ ‫بەبۆنەى ساڵیادى دامەزراندنى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫پیرۆزباییەکى گــەرم لە کەسوکارى‬ ‫ســەربــەرزى شــەهــیــدان و مەکتەب‬ ‫سیاسى و سەرکردایەتى حزب و دۆستان‬ ‫و الیەنگرانى حزب دەکەم‪.‬‬ ‫ئەو ڕۆژەى حزب دامەزرا زەرورەتێکى‬ ‫مێژوویى بوو لە کوردستاندا دووژمن واى‬ ‫دەزانى کورد کۆتایى پێهاتووە دووبارە‬ ‫شۆڕشى کوردى زیندوو نابێتەوە‪ ،‬ڕژێمى‬ ‫بەعس چاوەڕوانى ئەوەیان نەدەکردکە‬ ‫شــۆڕشــى کــورد جارێکى تــر دەســت‬ ‫پێبکاتەوە‪ ،‬کاتێک حزبى سۆسیالیست‬ ‫دامەزرا زەرورەت بوو و مێژووى دروست‬ ‫کرد‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست مێژووى دروست‬ ‫کرد لە ناوچەکەدا خەڵک ناومێد بوو‬ ‫کەس پێشبینى ئەوەى نەدەکرد‪.‬‬ ‫ئەوانەى پێشەنگى شــۆڕش بــوون لە‬ ‫کوردستاندا بــەداخــەوە ژمارەیەکیان‬ ‫شەهید بوون قەرزارى ئەو شەهیدانەین‪،‬‬ ‫ئەو شەهیدانە لە ڕۆژێکى نائومێدى‬ ‫ئومێدیان دایەوە جەماوەرى کوردستان‬ ‫هەروەها و نائومێدى دایەوە دوژمنانى‬ ‫میللەتەکەمان‪.‬‬ ‫حکومەت و پەرلەمان بەرهەمى خوێنى‬ ‫شەهیدانن‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست لە ئێستادا دەورێکى‬ ‫گرنگى هەیە لە ساحەى کوردستاندا‪،‬‬ ‫هەروەها حزبى سۆسیالیست دەورێکى‬ ‫گرنگى گێڕاوە لە ئاشتەواى لە هەرێمى‬ ‫کوردستان و عێراقدا‪ ،‬ئەمە بەڵگەیە کە‬ ‫حزبى سۆسیالیست گەشەى کردووە‪.‬‬ ‫بە خۆشحاڵیشەوە ئەمڕۆ ئێمە‬ ‫باسى مێژووى پڕ سەروەرى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‬ ‫دەکەین‬ ‫حسێن خەلیفە محەمەد‪ ،‬ئەندامى‬ ‫مەکتەبى سیاسى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان بە ~‬ ‫ڕاگەیاند‪ :‬دەبێت بگەڕێنەوە بۆ مێژووى‬ ‫سەرەتاى بزوتنەوەى سۆسیالیستى‬ ‫دیموکراتى کــوردســتــان کــە لــەدواى‬ ‫ڕێکەوتنى جەزائیرى ساڵى ‪ 1975‬لە‬ ‫نێوان شاى ئێران و سەدام حسێن و‬ ‫سەرۆکى جەزائیردا کە موئامەرەیەکى‬ ‫نێودەوڵەتى لەسەر شۆڕشى ڕەواى‬ ‫میللەتەکەمان کرا بۆ ئەوەى کارەساتێک‬ ‫توشى شۆڕشەکەمان بکەن‪ ،‬لــەدواى‬ ‫کــارەســاتــى شــۆڕشــى ئەیلول دەبــوو‬ ‫بزوتنەوەیەک یان ڕێکخراوێک و حزبێک‬ ‫هەبێت جارێکى تر دەســت بداتەوە‬ ‫چەک بچێتەوە چیاکانى کوردستان بۆ‬ ‫داکۆکیکردن و بەرگریکردن‪ ،‬دیارە لەو‬ ‫کاتە بیر کرایەوە کە بزووتنەوەیەک‬ ‫یـــان ڕێــکــخــراوێــک ڕێــکــبــخــرێــت کە‬ ‫بــچــێــتــەوە چــیــاکــان بــزوتــنــەوەى‬ ‫سۆسیالست دیموکراتى کوردستانیش‬ ‫لە دواى کارەساتى شۆڕشى ئەیلولى‬ ‫‪1975‬یەکەمین بیرۆکەى ئەو بزوتنەوەیە‬ ‫دامەزرا و پاشان لە ساڵى ‪ 1976‬بڕیارى‬ ‫خەباتى چەکدارى خۆى دا‪ ،‬کۆمەڵێ لە‬ ‫خەڵکە خەبات کار و ماندونەناسەکانى‬ ‫و کەسەیاتییە دیارەکانى بزوتنەوەى‬

‫خەلیل سەعید‬

‫ڕزگاریخوازى گەلى کورد بە تایبەت‬ ‫خەڵکانێکى دیارى وەک سەیدا ساڵح‬ ‫یوسفى کە سەرکردە بووە لە پارتى‬ ‫دیموکراتى کوردستان لە شۆڕشى‬ ‫ئەیلولدا چەندین کەسایەتى دیار توانیان‬ ‫بە ڕابەرایەتى سەیدا ساڵح یوسفى‬ ‫ئەو بزوتنەوەیە دابمەزرێنن و خەباتى‬ ‫چەکدارى ڕابگەیەنن‪.‬‬ ‫لەساڵى ‪ 1975‬یەکێتى نیشتمانى‬ ‫کوردستان لە دواى کارەساتى شۆڕشى‬ ‫ئــەیــلــول یــەکــەم بەیاننامەى خۆى‬ ‫دەرکــرد وەک نیمچە بەرەیەک بونى‬ ‫خۆى ڕاگەیاند ئەو نیمچە بەرەیەی‬ ‫یەکێتى نیشتمانى کوردستان بووە‬ ‫هۆى کۆکردنەوەى چەند ڕێکخراوێک‬ ‫لە نێو ڕیزەکانى یەکێتى نیشتمانى‬ ‫کوردستان لەو قۆناغەدا کە بزوتنەوەى‬ ‫سۆسیالیست الیەنێکى سەرەکى سیاسى‬ ‫و ڕێکخستنى و سەربازى ناو ڕیزەکانى‬ ‫یەکێتى نیشتمانى کوردستان بووە‪،‬‬ ‫یەکێتى پێکهاتبوو لە سێ ڕێکخستنى‬ ‫سەرەکى بزوتنەوەى سۆسیالیست و‬ ‫کۆمەڵى مارکس لینینى کوردستان‬ ‫لە دوایــدا بە کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى‬ ‫کوردستان ناوى خۆى دەرکردو پاشان‬ ‫خەتى گشتى ئەو خەتە ڕێکخستنێکى‬ ‫تایبەت بوو بە جەنابى مام جەالل‪،‬‬ ‫بزوتنەوەى سۆسیالیست درێــژەى بە‬ ‫خەباتى خۆى دا تا ساڵى ‪ 1979‬لە ناو‬ ‫ئەو نیمچە بەرەیەدا پاشان جیا بووە‪.‬‬ ‫دوو ڕێکخستنى ســـەرەکـــى وەک‬ ‫بزوتنەوەى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان و لیژنەى ئامادەکارى پارتى‬ ‫دیموکراتى کوردستان کە پێیان دەگوت‬ ‫لیژنەى تەحزیرى ئەو دوو تەنزیمە لە‬ ‫ساڵى ‪ 1979‬یەکەم کۆنفراسى خۆیان‬ ‫گرت لە دۆڵــى شێنێ‪ ،‬پاشان حزبى‬ ‫سۆسیالیستى یەکگرتووى کوردستانیان‬ ‫ڕاگەیاند هەرێمەکانى هێزى پێشمەرگەیان‬ ‫دروستکرد و ناوچەکان دامەزرا و هێزى‬ ‫پێشمەرگە چووە ناو جەماوەر حزبى‬ ‫سۆسیالیست ڕۆڵ و کاریگەرییەکى‬ ‫زۆرى هەبوو لە بزافى ڕزگارى خوازى‬ ‫گەلى کورد لە دواى کارەساتى شۆڕشى‬ ‫ئەیلول‪ .‬سەرسەخترین دوژمینى مێژوو‬ ‫کە ڕژێمى بەعسى ڕەفتار فاشى بوو‬ ‫لەو قۆناغە حزبى سۆسیالیست ڕاوەستا‬ ‫و سەدان داستانى فیداکارى لە ڕۆژە‬ ‫سەختەکاندا بەرامبەر بە ڕژێمى بەعسى‬ ‫ئەنجام دا‪.‬‬ ‫جگە لــەوەى هێزى پێشمەرگە ڕۆڵ‬ ‫وکاریگەرى هەبوو ڕێکخستنى نهێنى‬ ‫هــەبــوو دوو جــۆر ڕێکخستن هەبوو‬ ‫ڕێکخستنێکمان ئەوانە تایبەت بوون‬ ‫بە مەکتەبى ڕێکخستنى ناوخۆ تەنها‬ ‫لــە نــاوخــۆدا سەرپەرشتى دەکـــران‪،‬‬ ‫جۆرەکەى تریشیان لە دەرەوە لەالیەن‬ ‫هێزى پێشمەرگەوە بۆنمونە ناوچەکان‬ ‫دروستکرابوون ڕێکخراوەکان ئەوانە‬ ‫سەرپەرشتى ئەو تەنزیمانەیان دەکرد‬ ‫پەیوەندیان بە هێزى پێشمەرگە و‬ ‫ناوچەکانى دەرەوە بوو دیــارە حزبى‬ ‫سۆسیالیست لــەو قــۆنــاغــەدا دەورو‬ ‫ڕۆڵێکى کاریگەرى گێڕا یەکەم کۆنگرەى‬ ‫خــۆى لە ئــایــارى ‪ 1981‬لە ناوچەى‬ ‫قەندیل لە دۆڵى شێنێ یەکەم کۆنگرەى‬ ‫خۆى بەست لەو کۆنگرەیەدا سەیدا‬ ‫ساڵح یوسفى بە یەکەم سکرتێرى حزبى‬

‫حسێن خەلیفە محەمەد‬

‫سۆسیالیست دیاری کرا ئەو کاتە لە‬ ‫بەغداد بوو‪.‬‬ ‫لــەدواى شەهید بوونى شەهید سەیدا‬ ‫ساڵح یوسفى دەستەیەکى کارگێڕى‬ ‫دروستبوو لە سێ کەس لە بەڕێزان‬ ‫(کاک ڕەسوڵ مامەند و دکتۆر مەحمود‬ ‫عوسمان و شەهید تاهر عەلى والى) ئەو‬ ‫سێ کەسە وەک دەستەیەکى کارگێڕى‬ ‫سەرکردایەتى حزبیان دەکرد‪.‬‬ ‫پاشان کاک ڕەسوڵ مامەند هەڵبژێردرا‬ ‫بە سکرتێرى حزبى سۆسیالیست‪.‬‬ ‫لە مێژوو حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان چەندین قۆناغى هەڵکشان‬ ‫و داشــکــان هــەبــووە‪ ،‬ئێستا حزبە‬ ‫سۆسیالیست خۆشبەختانە گەشتۆتە‬ ‫قۆناغێکى باش گەشتۆتە ئەو قۆناغەى‬ ‫بەشدارین لە حکومەت و پەرلەمان‪.‬‬ ‫ئەو دەسەاڵتەى ئەمڕۆ دروســت بووە‬ ‫دەسەاڵتى قەزایى و پەرلەمانى ئەو‬ ‫دەسکەتانەى لــە کــوردســتــان بــەدى‬ ‫هاتووەبە خوێن و فرمێسکى ئەو میللەتە‬ ‫هاتۆتە دى حزبى سۆسیالیستیش‬ ‫ژمارەیەکى زۆر لە شەهید و قوربانى‬ ‫داوە بۆ میللەتەکەى ئەمڕۆ خۆشحاڵین‬ ‫ئێمە وەک پێشمەرگەیەکى دێرینى‬ ‫کوردستان بەشدار بوون لە شۆڕشى‬ ‫ڕزگارى خوازى کوردستان پێشمەرگە‬ ‫بوین بۆ میللەتەکەمان‪.‬‬ ‫بە خۆشحاڵیشەوە ئەمڕۆ ئێمە باسى‬ ‫مێژووى پڕ سەروەرى حزبى سۆسیالیست‬ ‫لە قۆناغى شۆڕشى ڕزگــارى خوازى‬ ‫کوردستان دەکەین‪.‬‬ ‫حزبی سۆسیالیست هەوێنی‬ ‫دامەزراندنی بەرەی کوردستانی بوو‬ ‫فاتیح ڕەئـــوف‪ ،‬ئەندامی مەکتەبی‬ ‫سیاسی حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان بە ~ ڕاگەیاند‬ ‫لــەیــادی تــێــپــەربــوونــی ‪ 36‬ساڵەی‬ ‫دامــەزرانــدنــی حــزبــی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستاندا ‪،‬ســەری ڕێز‬ ‫و نــەوازش بۆ شەهیدانی بزوتنەوەى‬ ‫ڕزگاریخوازی گەلی کورد بەگشتی و‬ ‫شەهیدانی حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان دادەنەوێنم ‪ ،‬بێگومان حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‬ ‫‪36‬ساڵ بەر لە ئێستا لەڕۆژێکی سەختدا‬ ‫لەوکاتەى کە نائومێدی باڵی کێشابوو‬ ‫بەسەر خەڵکی کوردستاندا ڕژێمی‬ ‫فاشی بەعسی ئەوکات هەوڵی ئەوەى‬ ‫دەدا کــە بەهەمووجۆرێک شۆڕشی‬ ‫کــورد لەناوببات و بتوانێت بەشێکی‬ ‫زۆری خەڵکی کوردستان ڕابگوێزێت‬ ‫و کوردستان تەعریب بکات حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان لەو‬ ‫سەردەمەدا لەسەر دەستی کۆمەڵێک لە‬ ‫تێکۆشەرانی گەلی کورد هاتە مەیدان‬ ‫و هەرزوو بەرپەرچی ئەو واقعە تاڵەی‬ ‫دایــەوە و توانی لەماوەیەکی کەمدا‬ ‫باشترین ڕۆڵــەکــانــی خــۆی بنێرێتە‬ ‫چیاکانی کوردستان‪ ،‬بەدرێژای ‪36‬ساڵ‬ ‫لە خەباتی چەکداری و خەباتی ناوشار‬ ‫توانیویەتی لەڕیزى پێشەوەى خەبات‬ ‫دا بێت‪ ،‬حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان لەخەباتی چەکداریدا شان‬ ‫بەشانی حزب و الیەنە سیاسیەکانی‬ ‫تر توانیویەتی بەشێکی زۆر لەخاکی‬ ‫پیرۆزی کوردستان ڕزگاربکات‪،‬پاشانیش‬

‫فاتیح ڕەئوف‬

‫بەشێوەیەک لەشێوەکانی توانیویەتی‬ ‫پایەی دیبلۆماسی و سیاسی خۆی‬ ‫لــەســەر ئاستی نــێــودەوڵــەتــی پــەرە‬ ‫پێبدات‪ ،‬لە ڕاپەرینی ساڵی‪ 1991‬حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان لە‬ ‫پێشەوەى ئەو خەبات و تێکۆشانەدابوو‬ ‫وەشەهیدەکانیشی بەڵگەی ئەو ڕاستیەن‬ ‫لەهەموو شار و شارۆچکەکانی کوردستان‬ ‫بە کەرکوکی قیبلەی کوردستانیشەوە کە‬ ‫شێرە بەشی ئەو قوربانی و فیداکاریانە‬ ‫بەر حزبی سۆسیالیست کەوتووە ‪،‬دیارە‬ ‫دوای ڕاپــەریــن حزبی سۆسیالیست‬ ‫کۆمەڵێک ئاستەنگ خرایە بەردەمی‬ ‫کە خــوازیــار بووین ئــەم ئاستەنگانە‬ ‫دروســت نەبووبانایە‪ ،‬بــەاڵم ئــەوەى‬ ‫ئێستا پێویستە لەو قۆناغە ناسک و‬ ‫هەستیارەى کە هەرێمی کوردستانی‬ ‫پێدا تێدەپەڕێ کە هاوکاتە لەگەڵ ‪36‬‬ ‫ساڵەى دامەزراندنی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان دەبێت چەند‬ ‫ڕاستیەک پێویستە هەموو تاکێکی ئەو‬ ‫کۆمەڵگایە بیزانێت لەوانە پێویستە‬ ‫هــەمــووالیــەکــمــان نێوماڵی کــوردی‬ ‫ڕێکخەین‪ ،‬چونکە بەتەنها ڕێکخستنی‬ ‫نــێــومــاڵــی کــــوردی دەبــێــتــە زامــنــی‬ ‫پاراستنی دەستکەوتەکانی هەرێمی‬ ‫کوردستان‪ ،‬و بەدەستهێنانی ئەوانەى‬ ‫بەدەست نەهاتوون‪ ،‬ئێمە وەک حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان ئەو‬ ‫دەستکەوتانەى کە ئەمڕۆ هاتونەتەدی‬ ‫کە خۆی لە پەرلەمان و حکومەت و‬ ‫سەرۆکایەتی هەرێمدا دەبینێتەوە‬ ‫بەئەرکی سەرشانی خۆمانی دەزانین کە‬ ‫بیپارێزین ئەو دەستکەوتانە بەرهەمی‬ ‫خەبات و ماندوبوونی سەرجەم حزبەکانى‬ ‫کوردستانە و لەناویشیاندا حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‪ ،‬ئەو‬ ‫گۆڕانکاریانەى لەو ماوەیەدا ڕوویکردۆتە‬ ‫ڕۆژهــەاڵتــی نــاوەڕاســت بەتایبەتیش‬ ‫لە یەک دوو ساڵی ڕابــردوودا هەندێک‬ ‫وواڵتی ناوچەکەی گرتەوە ئەمە خۆی‬ ‫لە خۆیدا کاریگەریەکی تایبەتی دەبێت‬ ‫لەسەر وەزعی سیاسی لەناوچەکەماندا‬ ‫بۆ بەرچەرچ دانەوەى ئەو کاریگەریانە‬ ‫پەیام مان ئەوەیە کە سەرجەم حزبە‬ ‫سیاسیەکان و کەسایەتیەکان لە هەرچوار‬ ‫پارچەى کوردستان لە ئایندەیەکی‬ ‫نزیکدا لەچوارچێوەی کۆنفرانسێکی‬ ‫نــەتــەوەى کۆببنەوە‪ ،‬وە بتوانریێت‬ ‫بیروڕاکان لەیەک نزیک بکەنەوە وە‬ ‫لەسەر خاڵە هاوبەشەکانی خەبات کۆک‬ ‫بن‪ ،‬وەگرنگترین خاڵی ئەو کۆنفرانسەش‬ ‫پێویستە ئەوە بێت کە خوێنی کورد‬ ‫بەدەستی کورد حەرام بکرێت و بەهێڵی‬ ‫سور دابنرێت‪ ،‬ئێستا دەبینین لەڕۆژئاوا‬ ‫تێکۆشان هەیە ئومێدەوارین چۆن‬ ‫لە هەرێمی کوردستانى عێراق دوای‬ ‫دەرپەراندنی حزبی بەعس گەلەکەمان‬ ‫بەبەشێکی مافەکانی شادبوو هیوادارین‬ ‫ئەوانیش لەسەر سنوری جوگرافیای‬ ‫خۆیان مافەکانی خۆیان بەدەست بهێنن‬ ‫و خەباتی سیاسی و مەدەنی بکەن‬ ‫ومافی چارەنووسی خۆیان بەدەستی‬ ‫خۆیان بێت و کاربکەن بۆ ڕێز گرتنی‬ ‫مافی مــرۆڤ و دیموکراتیەت‪ ،‬ئێمە‬ ‫هیواخوازین ‪ 36‬ساڵەى دامەزراندنی‬ ‫حــزبــی سۆسیالیست دیــمــوکــراتــی‬ ‫کوردستان ببێتە هەوێنی یەکخستنی‬

‫ڕزگار غەفور‬

‫و لەیەکنزیکردنەوەى بیروڕای سەرجەم‬ ‫الیەنە سیاسیەکان چۆن لە درووست‬ ‫بــوونــی بـــەرەی کــوردســتــانــی حزب‬ ‫سۆسیالیست بووە هەوێنی دامەزراندنی‬ ‫ئــەو بەرەیە کە لە دوای قۆناغێکی‬ ‫شــەڕی براکوژ و کوژرانی ژمارەیەک‬ ‫ڕۆڵــەی میللەتەکەمان درووســت بوو‬ ‫هیوادارین ئێستاش ببینە دەستێکی‬ ‫خێر بــۆ لەیەکتر نــزیــکــکــردنــەوەى‬ ‫سەرجەم الیەنە سیاسیەکان لەهەر‬ ‫چوار پارچەى کوردستان بۆ بەستنی‬ ‫کۆنفرانسی نەتەوەى کــورد‪ ،‬جارێکی‬ ‫تر لەو ساڵیادەدا ساڵو ڕێزى بێپایانم‬ ‫هەیە بۆ سەرجەم دۆستان و الیەنگران و‬ ‫هەڤااڵنى حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان وە ساڵو و ڕێزم هەیە بۆ‬ ‫بــەڕێــز سکرتێری حــزب و سەرجەم‬ ‫ئــەو پێشمەرگە قارەمانانەى کە لە‬ ‫ڕابردوودا گیانی خۆیان کردە قوربانی‬ ‫بۆ بەدیهێنانی ئەمڕۆ بۆ ئێمە‪ ،‬وە‬ ‫ساڵو ڕێزم هەیە بۆ ئەو کەسانەى کە‬ ‫ئیستا لەخەبات و تێکۆشان بەردەوامن‬ ‫دەیانەوێت ئایندەیەکی باشتر و گەشتر‬ ‫بۆ گەلی کورد و بۆ حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان لە چوارچێوەى‬ ‫مـــێـــژووى پــڕ ســـــەروەری حزبمان‬ ‫تۆماربکەن‪ ،‬بۆیە ئومێدەوارم کەبتوانیین‬ ‫لە ئایندەدا بە هەمووالیەکمان تەواوکەری‬ ‫ئــەو ڕێبازەبین و تــەواوکــەری ئەو‬ ‫خەباتەبین کە هاوڕێ و هاوسەنگەرانمان‬ ‫لەڕابردوودا هەنگاویان بۆ ناوە‪،‬‬ ‫هیچ شاخ و گوندێکى کوردستان نییە‬ ‫شەهیدێک یان داستانێکى هێزى‬ ‫پێشمەرگەى سۆسیالیستى تێدا نەبێت‬ ‫ڕزگـــار غــەفــور‪ ،‬ئــەنــدامــى مەکتەبە‬ ‫سیاسى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بە ~ ڕاگەیاند‬ ‫بەبۆنەى دامەزراندنى ‪36‬ساڵەى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان ساڵو‬ ‫وەفا دەنێرم بۆ سەرجەم شەهیدانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان و‬ ‫تەواوى شەهیدانى کوردستان‪.‬‬ ‫دروســتــبــونــى حــزبــى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان لە قۆناغێکدا‬ ‫نائومێدى بــاڵــى کێشابوو بەسەر‬ ‫جەماوەرى میللەتەکەماندا ئەمە وایکرد‬ ‫مژدەیەک و ئومێد بەخشێک بێت و‬ ‫تروسکاییەک بێت بۆ ڕزگــار بون لەو‬ ‫گرفتانەى کە ڕووبــەڕووى گەلەکەمان‬ ‫بویەوە لە چەوسانەوە و تەعریبکردن‬ ‫و زوڵــم و زۆردارى ڕژێــمــى بەعسى‬ ‫عێراقى هەر زوو ئەم حزبە توانى لە‬ ‫ناو جــەمــاوەردا خۆى بەهێز بکات و‬ ‫بتوانێت هــەوادار و کادر و پێشمەرگە‬ ‫لە دەورى خۆى کۆبکاتەوە هەر ئەمەش‬ ‫بوو وایکرد زۆرترین شەهید ببەخشێت‬ ‫لە پێناوى کورد و کوردستان بۆ ڕزگارى‬ ‫و سەربەخۆى نیشتمان‪ ،‬ئەگەر ئاوڕێک‬ ‫بدەینەوە لە مێژووى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان باگراوندێکى‬ ‫مێژووى بەهێزى هەیە کە لە ڕووى‬ ‫جەماوەرى و سیاسى و دیبلۆماسییەوە‬ ‫بۆیە توانیویەتى تائێستاش بە هەمان‬ ‫شکڵى جاران و لە قۆناغێکى جیاواز تر‬ ‫بتوانێت درێژە بە سیاسەت و ستراتیجى‬ ‫خۆى بــدات بۆ ڕزگــارى نیشتیمان و‬ ‫سەربەخۆى کوردستان بۆ هێنانە دى‬

‫بێکەس بادینى‬

‫مافى چارەنوس بۆ گەلەکەمان‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست بە درێژاى مێژووى‬ ‫بە چەند قۆناغ تێپەڕییەوە کە هەموو‬ ‫قۆناغەکانى خۆى بۆخۆى کۆمەڵێک‬ ‫سەروەرى قوربانى و شانازى تێدایە‪،‬‬ ‫بۆیە گەر لە ڕووى فکرییەوە سەیرى‬ ‫بکەین تاکە حزبێکە لە سەرەتایەک‬ ‫دروست بوبێت لە کوردستاندا کە بیرى‬ ‫چەپ گەرى و مارکسى زاڵ بوو بەسەر‬ ‫کوردستان ڕۆژهەاڵتى ناوەڕاستدا تاکە‬ ‫حزب بووە بیرى لەوە کدۆتەوە حزبێک‬ ‫بێت و خاوەن فیکرەیەک بێت بە ناوى‬ ‫سۆسیالست دیموکرات بە ڕەچاوکردنى‬ ‫بــارودۆخــى کۆمەاڵیەتى کوردستان‬ ‫هــەروەک لە نامەکەى شەهید سەیدا‬ ‫ساڵح یوسفى دەردەکــەوێــت کە بۆ‬ ‫هەڤااڵنى نارد بتوانن گفتوگۆ و بابەتیانە‬ ‫لەسەر ئەو فکرەیە هەڵوێستە بکەن‪،‬‬ ‫ئێستا ئێمە وەک حزبێکى نیشتمانى‬ ‫و نەتەوەى بەهەمان شێوە بۆ درێژە‬ ‫دان بە کاروانى خەبات بەردەوامین‬ ‫لەسەر ئەو خەبات و وە هەنگاوى باش‬ ‫نراوە حزبکە لە ڕووى گەشە سەندن و‬ ‫پێشکەتنەوە تەمەننا دەکەین ڕۆژبەڕۆژ‬ ‫حزبى سۆسیالیست گەشەى زیاتر بکات‪.‬‬ ‫حــزبــى ســۆســیــالــیــســت لـــە ڕووى‬ ‫پێشمەرگایەتییەوە ساتێک دوا نەکەتووە‬ ‫لە هێزە سیاسییەکانى تر هیچ شاخ و‬ ‫گوندێکى کوردستان نییە شەهیدێک‬ ‫یان داستانێکى هێزى پێشمەرگەى‬ ‫سۆسیالیستى تێدا نەبێت‪.‬‬ ‫لەکاتى ئاشتى و گفتوگۆکانیشدا حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫توانیویەتى بەشێوازێکى دبلۆماسیانە‬ ‫مامەڵە بکات و بتوانێ هەوڵى زیاترى‬ ‫بەدەستهێنانى مافەکانى کورد بدات‪.‬‬ ‫مێژووى حزبى سۆسیالیست‬ ‫پڕ سەروەرییە‬ ‫بێکەس بادینى‪ ،‬ئەندامى مەکتەبى‬ ‫ســیــاســى ح ــزب ــى ســۆســیــالــیــســت‬ ‫دیموکراتى کوردستان بە ~‬ ‫ڕاگەیاند‬ ‫حــزبــى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان لە ساڵى ‪ 1975‬بیرۆکەى‬ ‫دامــەزرانــدنــى لــە الیـــەن شەهیدى‬ ‫س ــەرک ــردە ســەیــدا ســاڵــح یوسفى‬ ‫هاتە ئــاراوە و دواتریش کۆمەڵێک‬ ‫لــە کــادرەکــانــى ئــەو کــاتــەى بــوارى‬ ‫سەربازى و ڕێکخستن کراو و چەندین‬ ‫کۆبوونەوە کرا بیرۆکەکە گەاڵڵە کراو‬ ‫بیرۆکەى بزوتنەوەى سۆسیالیستى‬ ‫کوردستان هاتە ئــاراوە ئــەوەش لە‬ ‫ساڵى ‪1976‬دامەزرا‪.‬‬ ‫مـــێـــژووى حــزبــى سۆسیالیست‬ ‫مێژووێکى پڕ سەروەرییە‪ ،‬چەندین‬ ‫سەرکردەى لە داستانەکاندا شەهید‬ ‫بووە‪ ،‬زیاتر لە ‪4500‬شەهیدى هەیە‪.‬‬ ‫مـــێـــژووى حــزبــى سۆسیالیست‬ ‫مێژوویەکى پڕ سەروەرییە لە هەموو‬ ‫بوارەکاندا‪.‬‬ ‫ئەو ئازادییەى ئەمڕۆ بەرهەم هاتووە‬ ‫بەرهەمى خوێنى شەهیدانە‪.‬‬ ‫لــەم ی ــادەدا ســەرى ڕێــزى نــەوازش‬ ‫بــۆ شــەهــیــدانــى سۆسیالیست و‬ ‫شەهیدانى ڕێگاى ڕزگارى کوردستان‬ ‫دادەنەوێنین و پیرۆزییەکى گەرم لە‬ ‫هەموو هەڤااڵنى حزب دەکەم‪.‬‬


‫تایبەت‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫چوارشەممە | ‪ | 2012/08/08‬ژماره ‪ | 713‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪5‬‬

‫خەبات دەکەین بۆ هێنانەدی دیموکراسی ‪ -‬دادپەروەری ‪ -‬مافی چارەنووسی گەلەکەمان‬ ‫ڕاپۆرتێک دەربارەى کار و پرۆژەکانى نوێنەرانى «حسدک» لە پەرلەمان و حکومەتى هەرێمى کوردستان‬ ‫ئا‪~ :‬‬

‫حــزبــی سۆسیالیست دیــمــوکــراتــی‬ ‫کوردستان ڕێگایەکی دوور و درێژی‬ ‫لە کاروانی خەباتی چەکداری شاخ و‬ ‫خەباتی بەمەدەنی کردنی کوردستان‬ ‫لــەشــار بــڕیــوە ئــەمــڕۆش نوێنەرانی‬ ‫ئــەو حزبە لە پەرلەمان و حکومەت‬ ‫ماندوونەناسانە کاردەکەن بۆ خزمەتی‬ ‫خەڵکی کوردستان‪ .‬عەبدوڵاڵ حاجى‬ ‫مــەحــمــود‪ ،‬ســەرۆکــى فراکسیۆنى‬ ‫«حسدک» لە پەرلەمانى کوردستان‬ ‫سەبارەت بە بوودجەى ‪« 2012‬ڕاپۆرتێکى‬ ‫‪ 23‬خاڵى خــوێــنــدەوە بــە ئامانجى‬ ‫خزمەتکردنى جەماوەرى کوردستان» لە‬ ‫ساڵیادی دامەزراندی حزبی سۆسیالست‬ ‫دیموکراتی کوردستان ڕۆژنامەى ڕێبازی‬ ‫ئــازادی بەشێک لە کــارو پرۆژەکانی‬ ‫نوێنەرانی حزب لە پەرلەمان و حکومەت‬ ‫دەخاتە ڕوو‪.‬‬

‫‪-4‬بــــەرواری ‪ 2011/10/12‬سەرۆکی‬ ‫فراکسیۆنەکان لەسەر بڕیاری بەڕێز‬ ‫سەرۆکی حکومەتی کوردستان سەردانی‬ ‫شــاری بەغدادیان کــرد ســەبــارەت بە‬ ‫چــارەســەرکــردنــی گرفتەکانی نێوان‬ ‫هەرێمی کوردستان و حکومەتی عێراق‬ ‫بــەڕێــز عــەبــدوڵــای حاجی مەحمود‬ ‫ئەندامی ئەو وەفدە بوو‪.‬‬ ‫‪- 5‬بەرواری ‪ 2011/12/4‬بەڕێز سەرۆکی‬ ‫هەرێمی کوردستان لیژنەیەکی پێکهێنا‬ ‫ســەبــارەت بە ڕووداوەکــانــی دەڤــەری‬ ‫بادینان و سوتاندنی شوێنی گشتی‬ ‫و بارەگاکانی یەکگرتووی ئیسالمی‬ ‫کوردستان سەرۆکی فراکسیۆنی حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‬ ‫لــە پەرلەمانی کــوردســتــان بەشدار‬ ‫بــویــەکــی کـــارای ئــەو لیژنەیە بوو‬ ‫دواتر چەندین دیدار و کۆبوونەوەیان‬ ‫ئەنجامدا و ڕاپۆرتێکیان سەبارەت‬ ‫کۆبوونەوەکان‬ ‫بەدەرئەنجامەکانی‬

‫بەڕێز عەبدوڵاڵ حاجی مەحمود‪ ،‬سەرۆکی فراکسیۆنی حسدک لە پەرلەمانی کوردستان‬

‫بەشێک لە چاالکى فراکسیۆنى حسدک‬ ‫لە پەرلەمانى کوردستان‬ ‫فــراکــســیــۆنــی حــزبــی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کــوردســتــان بــە یەکێک‬ ‫لـــەهـــەرە فــراکــســیــۆنــە چــاالکــەکــان‬ ‫دادەنــرێــت لە پەرلەمانی کوردستان‬ ‫کە لەسەر ڕووداوەکـــان قسەى خۆی‬ ‫هەیە و لەمەیدانی گفتوگۆدا حزوری‬ ‫هەبووە‪ ،‬بەشێکی کەمی کارەکانی ئەو‬ ‫فراکسیۆنە‪:‬‬ ‫‪-1‬بـــەرواری ‪ 2011/2/23‬لە میانەی‬ ‫دانیشتنی نــائــاســایــی پــەرلــەمــانــی‬ ‫کوردستان‪ ،‬کە تایبەتبوو بە گفتوگۆ لە‬ ‫بارەی ڕەوشی کوردستان و ڕووداوەکانی‬ ‫شــاری سلێمانی‪ ،‬فراکسیۆنی حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‪،‬‬ ‫وتارێکی خوێندەوە و تێدا ئاماژەی دا‬ ‫بەگۆڕانکاریەکان و هەڵوێستی فراکسۆنی‬ ‫حــزبــی سۆسیالیست دیــمــوکــراتــی‬ ‫کوردستانی لەو ڕوەوە خستە ڕوو‪.‬‬ ‫‪-2‬بەرواری ‪ 2011/3/3‬فراکسیۆنی حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان بۆ‬ ‫«چاکسازی» لە هەرێمی کوردستاندا‬ ‫پرۆژە پێشنیارێکی پێشکەشکردو تێدا‬ ‫پێشنیارەکانی خــۆی بۆ چاکسازی‬ ‫خستە ڕوو کە یەکێکە لەو پرسە گرنگ‬ ‫و خواستە گشتی و جەماوەریانەی کە‬ ‫لە کوردستاندا هەیە و ئەمەش ئامانج‬ ‫لێی بەهێزکردن و بە دامــەزراوەیــی‬ ‫کردنی زیاتری ناوەندەکانی دەسەاڵت‬ ‫و کۆی ناوەندە سیاسی و ئابووری و‬ ‫کۆمەاڵیەتی و فەرهەنگی و ژیانییەکانی‬ ‫تری کۆمەڵگایە لە هەرێمی کوردستاندا‪.‬‬ ‫‪-3‬بەرواری ‪ 2011/3/18‬بەرێزعەبدوڵاڵ‬ ‫حاجی محمود سەرۆکی فراکسیۆنی‬ ‫حــزبــی سۆسیالیست دیــمــوکــراتــی‬ ‫کوردستان‪ ،‬بەشداری کرد لە کۆبوونەوەی‬ ‫سەرۆکی حکومەتی هەریمی کوردستان‬ ‫لــەگــەڵ ســەرۆکــی فراکسیۆنەکانی‬ ‫پەرلەمانی کوردستان کە لە تەالری‬ ‫ئەنجومەنی وەزیــران بۆ تاوتوێکردنی‬ ‫پــرســی هــەڵــبــژاردنــی ئەنجومەنی‬ ‫پارێزگاکان و یاسای بودجەی حزبەکان‬ ‫بوو لەو کۆبوونەوەیەدا ڕای فراکسیۆن‬ ‫ڕونکرایەوە‪.‬‬

‫پێشکەش بە سەرۆکایەتی هەرێمی‬ ‫کوردستان و پەرلەمانی کوردستان و‬ ‫دواتر بۆ ڕای گشتی باڵوکردەوە‪.‬‬ ‫‪-6‬لە بــەرواری ‪ 2011/12/28‬وەزیری‬ ‫ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان‬ ‫بانگهێشت کرا بۆ پەرلەمانی کوردستان‬ ‫و لەو دانیشتنەدا بەفرین حسین خەلیفە‬ ‫لە فراکسیۆنی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان چەند پرسیارێکی‬ ‫ئاڕاستە کرد لەوانە پرسی یەکخستنەوەی‬ ‫هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و یەکخستنی‬ ‫پاسەوانی بەرپرسان بە چ قۆناغێک‬ ‫گەیشتووە و ســەرەڕای ئەو هێمنی‬ ‫و ئاسایشەی لە هەرێمی کوردستان‬ ‫بــەرقــەرارە‪ ،‬بــەاڵم هەندێک جار کەم‬ ‫تەرخەمی لە دەزگا ئەمنیەکان بەدی‬ ‫دەکــرێــت‪ ،‬هەرێمەکەمان کـــراوە بە‬ ‫مەیدانێک بۆ ساخکردنەوەی بەروبومی‬ ‫بێ کەڵک و بەسەر چوو‪.‬‬ ‫‪-7‬پــاش ڕووداوە کۆمەڵ کوژیەکەی‬ ‫گــونــدی «ڕۆبــۆســکــی» لــە پارێزگای‬ ‫شیرناخ‪ ،‬ناردنی وەفدێکی پەرلەمانی‬ ‫کوردستان لە سەرجەم فراکسیۆنەکان‬ ‫بۆ پرسە و سەرەخۆشی و هاوسۆزی‬ ‫گەلی کورد و پەرلەمانی کوردستان‪،‬‬ ‫«بــەفــریــن حسێن خەلیفە» وەکــوو‬ ‫نوێنەری فراکسیۆنی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان بەشداری کرد‪،‬‬ ‫کە لە بــەرواری ‪ 2012/1/22‬وەفدەکە‬ ‫بەڕێکەوتن بەرەو شیرناخ‪.‬‬ ‫لیژنەی کاروباری پێشمەرگە‬ ‫کە بەڕێز عەبدوڵاڵ حاجی مەحموود‬ ‫بڕیاردەری لیژنەکەیە‬ ‫‪-1‬لیژنەی کــاروبــاری پێشمەرگە لە‬ ‫پەرلەمانی کوردستان بە گرنگیەوە‬ ‫جەختی لەسەر هاوتا کردنی ماف و‬ ‫ئیمتیازاتی پێشمەرگە و کەمئەندامان‬ ‫کردۆتەوە تاوەکوو وەک بەغدادی لێبێت‬ ‫بۆ ئەو مەبەستەش ‪ 3‬جار کۆبوونەوە‬ ‫لەگەڵ وەزیری پێشمەرگە ئەنجامدراوە‬ ‫بۆ ئــەوەی مافی پێشمەرگە پارێزراو‬ ‫بێت‪ ،‬چونکە هەمیشە پێشمەرگە‬ ‫قەڵغانی پاراستنی کوردستان بووە‪.‬‬ ‫‪-2‬بـــــەرواری ‪ 2012/9/28‬لیژنەی‬ ‫کاروباری پێشمەرگە کۆبوونەوەیەکی‬

‫هاوبەشی ئەنجامدا لەگەڵ لیژنەی‬ ‫کـــاروبـــاری وەزارەتـــــی شــەهــیــدان و‬ ‫ئــەنــفــالــکــران ســەبــارەت بەچۆنێتی‬ ‫جێبەجێکردنی زیادکردنی موچەی کەس‬ ‫و کاری شەهیدان و هەڵدان بۆ جێبەجێ‬ ‫کردنی داواکاریەکانیان‪.‬‬ ‫لیژنەی کشتوکاڵ‬ ‫کە بەڕێز عەبدوڵاڵ حاجی مەحمود‬ ‫ئەندامی لیژنەکەیە‬ ‫‪-1‬لیژنەی کشتوکاڵ بەدواداچوونی بۆ‬ ‫چارەسەرکردنی گیروگرفتەکانی ئاوی‬ ‫جوتیاران کردەوە لە ڕێگەی دروستکردنی‬ ‫بــەنــداو کۆنکرێت کردنی جۆگەکان‬ ‫بــە قــۆنــاغ لــە تـــەواوی پارێزگاکانی‬ ‫کوردستاندا تا ڕادەیەک هەنگاوی باشی‬ ‫نــاوەو لەو ڕووەوە کێشەی جوتیاران‬ ‫چارەسەرکراوە‪.‬‬ ‫کاروچاالکیەکانی لیژنەی مافی مرۆڤ‬ ‫‪-1‬لــە بـــەرواری ‪ 2011/2/14‬بەفرین‬ ‫حسێن خەلیفە هـــاوڕێ لــەگــەڵ دوو‬

‫بەڕێز بەفرین حسێن‪ ،‬ئەندامی پەرلەمانی کوردستان لە فراکسیۆنی حسدک‬

‫ئەندامی لیژنەی مافی مرۆڤ هەستان بە‬ ‫ئامادەکردن و نووسینەوەی ڕاپۆرتێکی‬ ‫گشتی دەربــارەی ڕەوشــی گرتووخانە‬ ‫و بەڕێوەبەرایەتیەکانی چاکسازی لە‬ ‫هەرێمی کوردستان و ڕەوانەکردنی بۆ‬ ‫سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان‪.‬‬ ‫‪-2‬کۆبوونەوەی تایبەت بە ڕووداوکانی‬ ‫بادینان و زاخۆ و سێمێل و‪ ...‬سووتاندنی‬ ‫بارەگاکان و شوێنە گەشتیارەکان و‬ ‫ڕاسپاردنی لیژنە لە الیەن سەرۆکایەتیەوە‬ ‫بۆ سەردانی مەیدانی لە گەڵ لیژنەی‬ ‫ناوخۆ و هێنانەوەی دەرئەنجامەکان و‬ ‫پێشکەشکردنی ڕاپۆرتێکی گشتی لەم‬ ‫بارەیەوە‪.‬‬ ‫لە کابینەى شەش و حەوتدا حسدک‬ ‫بە وەزیرى کارەبا بەشدارى کردووە لە‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان‬

‫کــە کــارەبــا وەک چــەک لەبەرامبەر‬ ‫هەرێمی کوردستان بەکار نەهێنرێت‬ ‫‪،‬نەک هەرئەوە بەڵکو ئێستا حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان کارەبا دەداتە ناوچە‬ ‫دابڕێندراوەکان ‪،‬بڕی ‪ 200‬میگاوات لە‬ ‫کارەبای هەرێم دەدرێتە شاری کەرکوک‪.‬‬ ‫بڕى بەرهەم هێنانى کارەبا ئەوەى‬ ‫کەلە ویسگەکانى بەرهەم هێنان کارەبا‬ ‫لە هەرێمى کوردستان ئێستا لە کاردان‬ ‫ئێستا نــزیــکــەی(‪ )2685‬مێگاواتە‬ ‫ئەمەش لە ویستگەى غازى هەولێر و‬ ‫ویستگەى غازى سلێمانى لە چەمچەماڵ‬ ‫و ویستگەى دهۆک و ویستگەى باعادرێ‬ ‫لەگەڵ هەردوو ویستگەى بەنداوى دوکان‬ ‫و دەربەندیخان کە ئەمانە دادەنرێن‬ ‫بە سەرچاوەى سەرەکى دابینکردنى‬ ‫وزەى کارەبا لە هەرێمى کوردستاندا‬ ‫شایانى ئاماژە پێدانە کە لە ئێستادا‬ ‫لــە وێستگەى غــازیــى هەولێر ‪1000‬‬ ‫مێگاوات و لە سلێمانى ‪ 750‬مێگاوات‬ ‫و لە وێستگەى دهۆک ‪ 500‬مێگاوات و‬ ‫لە وێستگەى باعەدرێ ‪ 150‬مێگاوات‬ ‫و لە هەردوو وێستگەى هایدرۆپاوەرى‬ ‫دوکان و دەربەندیخان ‪ 250‬مێگاوات و‬ ‫لە هەردوو وێستگەى (‪ )29‬هەولێر و‬ ‫سلێمانى بە تێکڕاى ‪ 36‬مێگاوات کارەبا‬ ‫بەرهەم دەهێنرێت کە کۆى گشتیى‬ ‫بەرهەم لە هەرێمى کوردستان دەگاتە‬ ‫‪ 2685‬مێگاوات‪ ،‬بە زیادکردنى یەکەکانى‬ ‫بەرهەمهێنان لە سلێمانى و دهۆکیش؛‬ ‫بەرهەم دەگاتە ‪ 3185‬مێگاوات ئەمەش‬ ‫جگە لە چەندین پــرۆژەى ستراتیژیى‬ ‫دیکە کە وەزارەت بڕیارى داوە لە ماوەى‬ ‫ئەمساڵ تا هاوینى داهاتوو ئەنجامى‬ ‫بدات لە پێناو زیاترکردنى بەرهەم و‬ ‫باشتر گەیاندن و دابەشکردنى کارەبا‬ ‫بەسەر هاوبەشاندا‪ .‬هەروەها وەزارەتی‬ ‫کارەبا لەوە نزیک بۆتەوە کەکارەبای‬ ‫کۆماری ئیسالمی ئێران لەگەڵ تۆڕی‬ ‫هەڵەبجە وپێنجوێن ببەستێتەوە‪.‬‬ ‫پــرۆژەی بەرهەمهێنانی ‪ 1000‬میگاوات‬ ‫کارەبا پرۆژەیەکی کەرتى تایبەتە‪،‬‬ ‫پرۆژەیەکى ستراتیجى گــەورەیــە کە‬ ‫تواناکەى ‪1000‬مێگاواتە لە نزیک کێڵگە‬ ‫غازییەکانى ناوچەى خورمەڵە لە هەولێر‬ ‫پرۆژەکە ئێستا دەستى بە کارەکانى‬ ‫کردووە وە بەرهەمهێنانى وزەى کارەبا‬ ‫لە هەرێمى کوردستاندا لە کۆتاى‬ ‫ئەمساڵدا دەگاتە نزیکەى ‪ 3000‬میگاوات‬ ‫بە پێى ئەو بەرنامانەى کە دانراوە لە‬ ‫هەر سێ وێستگەى سلێمانى و هەولێر و‬ ‫دهۆک کە سێ وێستگەى غازى تیادایە‬ ‫لە سلێمانیدا کە ‪ 750‬میگاوات کارەبا‬ ‫بوو ئێستا هەوڵدراوە بکرێت بە ‪1000‬‬ ‫مێگاوات وە دهۆکیش لە بەرنامەدایە بۆ‬ ‫مانگى شەشى داهاتوو بکرێتە نزیکەى‬ ‫‪ 750‬مێگاوات ئێستا دوو گرێبەست‬ ‫کراوە بۆ بەرهەم هێنانى ‪ 1000‬مێگاواتى‬ ‫کە لە هەولێر دادەنرێت‪.‬‬ ‫قایمقایمی قەزای شارەزوور لەسەر‬ ‫پشکی حسدک‬

‫بەڕێز یاسین ئەبوبەکر‪ ،‬وەزیری کارەبای حکومەتی هەرێم لەسەر پشکی حسدک‬

‫وەزیــری کارەبای حکومەتی هەرێمی‬ ‫کوردستان یاسین شێخ ئەبوبکر لەسەر‬ ‫پشکی حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کــوردســتــان لــە کابینەى پێنجەم و‬ ‫شەشەم‬ ‫ئەوەی الی هەمووان ئاشکرایە بارودۆخی‬ ‫کارەبا بــەبــەراورد بەسااڵنی ڕابــردوو‬ ‫گۆڕانی باشی بەئاڕاستەى زۆربوونی بڕی‬ ‫بەرهەم هێنان و چاککردنی تۆڕی گەیاند‬ ‫بەخۆوە بینیوە توانراوە تۆڕی کارەبای‬ ‫نشتیمانی بگەیەنرێتە ژمارەیەکی زۆری‬ ‫گوندەکان هــەروەهــا لە ئێستادا لە‬ ‫دەرەوەى هەرێم هیچ بڕە کارەبایەک‬ ‫نایەتە ناو هەرێمى کوردستانەوە‪ ،‬ئەو‬ ‫وزەیــەى کە هەیە بەرهەمى ناوخۆى‬ ‫هەرێمى کورستانە‪ ،‬ئەمەش وادەکات‬

‫شۆستە کردنی گەڕەکی سیروانییەکان‬ ‫و تەواو کردنی پرۆژەی ئاو و ئاوەڕۆ‬ ‫کە یەکێکە لە پرۆژە گەورەکان‪ ،‬ئەم‬ ‫پرۆژەیە جێبەجێ بکرێت کە دەتوانێت‬ ‫زۆرترین کاری خزمەتگوزاری جێبەجێ‬ ‫بکات‪ ،‬دروستکردنی بینای سەنتەری‬ ‫گەنجان کــە لــە ئێستادا پێدەڵێن‬ ‫فەرمانگەی ڕۆشنبیری شـــارەزوور‪،‬‬ ‫دروستکردنی بینای ناوەندی وەرزش‬ ‫و الوان کــە ئێستا لــە نــاو قــەزای‬ ‫شــارەزووردایــە‪ ،‬دروستکردنی بینای‬ ‫پ ــەروەردەی شــارەزوور دروستکردنی‬ ‫بینای دادگای شارەزوور دروستکردنی‬ ‫زیاتر لە ‪ 60‬قوتابخانەی نمونەیی لە‬ ‫قەزاى شارەزوور‪ ،‬کۆمەڵێک پرۆژەی تر‬ ‫کە مایەی ڕەزامەندی خەڵکە‪ ،‬لەوانە‬ ‫دروستکردنی ترمیناڵێک لە قــەزای‬ ‫شــارەزوور و قیرتاوکردن و شۆستەی‬ ‫گەڕەکی سیروانییەکان و بەهەمانشێوە‬ ‫وهەروەها گەڕەکی هەڵەبجەییەکان‪،‬‬ ‫دروستکرنی دوو باخچەی ساوایان بۆ‬ ‫گەڕەکی هەڵەبجەیی و سیروانییەکان‪،‬‬ ‫و کۆمەڵێک پــرۆژەی تر کە هاوکارن‬ ‫بۆ سیاسەتی بیناکانی حکومەت لە‬ ‫شوێنی کــرێــدا نامێنەوە و ئەویش‬ ‫دروستکردنی بینای قایمیەتی قەزای‬ ‫شارەزوور لەگەڵ بنکەی ئاگر کۆژێنەوە‬ ‫و بینای ڕەگــەزنــامــەی شـــارەزوور و‬ ‫بینا بۆ هەر یەک لە فەرمانگەکانی‬ ‫بنکەی هاتووچوی شارەزوور و دادگای‬ ‫دادنووسی شارەزوور‪.‬‬ ‫بوارى تەندروستى‬ ‫لە بواری تەندروستیدا نەخۆشخانەی‬ ‫شەهید ڕەئوف بەگ و نەخۆشخانەی‬ ‫شەهید سەرداری موهەندیس کە ئێستا‬ ‫مەڵبەندێکی زۆر باشە‪ ،‬پێشنیاریشمان‬ ‫کردووە لە قەزای شارەزوور توب عەدلی‬ ‫بکرێتەوە‪.‬‬ ‫کێشەى ئاومان چارەسەرکردووە‬ ‫ئــەو پــرۆژانــەی کە پێویستن بۆ ئاو‬ ‫جێبەجێیان کردووە هەر لە ڕاکێشانی‬ ‫تۆڕی ئاو و شەبەکەی ئاو ئێستا هیچ‬ ‫کێشەیەکی ئاومان نییە و ‪ 4‬بیریشمان‬ ‫لــێــداوە کــە ئــەو بیرانە پاڵپشتن و‬ ‫هاوکارن بۆ قەزای شارەزوور لە کاتی‬ ‫نەبوونی ئاودا‪.‬‬ ‫سەوزکردنى قەزاى شارەزوور‬ ‫یەکێک بەو پرۆژانە کە پێویستە بیکەین‬ ‫پرۆژەی سەوزاییە پارکێکی نمونەیمان‬ ‫هــەیــە لــە س ــەر ئــەرکــی وەزارەتــــی‬ ‫شــارەوانــی جێبەجێ دەکــرێــت‪ .‬لە‬ ‫نزیک هێڵی گواستنەوەی سلێمانی لە‬ ‫گەڕەکی خورماڵییەکان یان لە گەڕەکی‬ ‫بەختیاری کۆمەڵێک پرۆژەمان کردووە‬ ‫ئومێد دەکەین بەردەوام دەبین‪.‬‬ ‫زەوى دابەش دەکەین‬ ‫نزیکەی ‪ 1000‬داواکاری زەوى هەیە لە‬ ‫ئایندەیەکی نزیکدا هەوڵ دەدەین کە‬ ‫ئەو زەویانە دابەش بکەین‪.‬‬ ‫هاوکارى جوتیاران دەکەین‬ ‫لــە بـــواری کشتوکاڵیدا ســـەرەڕای‬ ‫دابەشکردنی تۆ و گەنم و پێداویستیەکانی‬ ‫کەشتوکاڵی و دابین کردنی گــاز بۆ‬ ‫جوتیاران بینایەکی نوێش لە قەزای‬ ‫شــارەزوور دروست کراوە کە پێدەڵێن‬ ‫بینای ڕێنمایی کەشتوکاڵ‪.‬‬ ‫بەڕێوەبەری ناحیەی ئاوەسپی لەسەر‬ ‫پشکی حسدک‬

‫بەڕێز سۆران عەلی‪ ،‬قایمقایمی قەزای شارەزوور لەسەر پشکی حسدک‬

‫ســــۆران عــەلــی‪ ،‬قایمقامى ق ــەزاى‬ ‫شـــــارەزوور لــەســەر پشکى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫بــەشــێــک لــە پـــرۆژەکـــانـــى قـــەزاى‬ ‫شــــارەزوورى بــۆ ~ خستە‬ ‫ڕوو‪ :‬ئەنجامدانى پــرۆژە لە میانەی‬ ‫دەســت بەکار بوونم وەک قایمقامى‬ ‫قەزای شــارەزوور زۆرترین پرۆژە لەو‬ ‫قەزایەدا جێبەجێ کراوە کە بۆتە مایەی‬ ‫ڕەزامەندی خەڵک ئەو پرۆژانەی کە لەم‬ ‫قەزایەدا جێبەجێ کراوە قیرتاو کردن و‬

‫بەڕێز عادل مەال ساڵح‪ ،‬بەڕێوەبەری ناحیەی ئاوەسپی لەسەر پشکی حسدک‬

‫عادل مەال ساڵح‪ ،‬بەڕێوەبەرى ناحیەى‬ ‫ئـــاوە سپی لــەســەر پشکى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫بەشێک لە پرۆژەکانى بۆ ~‬ ‫دەخاتە ڕوو ‪:‬‬ ‫پرۆژەى خزمەت گوزارى‬ ‫ناحیەى ئاوەسپى چەندین پرۆژەى‬ ‫خزمەتگوزارى بۆ ئەنجامدراوە لەالیەن‬ ‫حکومەتى هەرێمى کــوردســتــان و‬ ‫ڕێکخراوە بینایەکانەوە وەکو پرۆژەى‬ ‫ئاو قوتابخانەو بنکەى تەندروستى و‬ ‫مزگەوت و چاکردنى ڕێگاو بانەکان و‬ ‫هەروەها کردنەوەى هەردوو فەرمانگەى‬ ‫(بنکەى) پۆلیسی محەلى و بنکەى‬ ‫پۆلیسی دارستان‪.‬‬ ‫پرۆژە ستراتیژیەکان‬ ‫لەبەر ئەوەى چەمى ئاوەسپی لە هیچ‬ ‫وەرزێــکــدا وشــک ناکات و سودێکى‬ ‫باشی هەیە بۆ بــوارى کشتوکاڵ لە‬ ‫ئێستا سەرقاڵى جێبەجێ کردنى دوو‬ ‫پرۆژەى ستراتیجین لە بوارى ئاودا‪.‬‬ ‫یەکەمیان‪ :‬پــرۆژەى دروســت کردنى‬ ‫بەنداوى خۆرنەوەزان لە نێوان گوندى‬ ‫قەواڵى و گوندى لەک‪ ،‬ئەم پرۆژەیە‬ ‫ڕێژەى لە ‪%55‬ى کارەکانى تەواو بووە‬ ‫بەبڕی زیاتر لە ‪ 11000000‬یانزە ملیۆن‬ ‫دۆالرى ئەمەریکى دروست دەکرێت‪.‬‬ ‫دووەمــیــان‪ :‬پــرۆژەى دروســت کردنى‬ ‫بەنداوى ئاوەسپی لەنزیک مەرکەزى‬ ‫نــاحــیــەکــەمــان‪ ،‬ئــەم پـــرۆژە گــەورە‬ ‫ستراتیژیە‪ ،‬بەبڕی زیاتر لە ‪14000000‬‬ ‫چـــواردە ملیۆن دۆالرى ئەمەریکى‬ ‫دروســت دەکــرێــت‪ ،‬سودێکى باشی‬ ‫دەبێت لە بوارى کشتوکاڵ و گەشت‬ ‫وگوزار و ڕاوە ماسی‪.‬‬ ‫بوارى کارەبا‬ ‫لەڕاستیدا هەتا دەست بەکاربوونى‬ ‫بــەنــدە لەساڵى ‪ 2010‬هیچ گوندێ‬ ‫ناحیەکە کارەبای نیشتمانى نەبوو‪،‬‬ ‫جەنابی وەزیــرى کارەبای حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستان بودجەى تەواوى‬ ‫تەرخان کــرد بۆ گەیاندنى بۆ دوو‬ ‫پرۆژە‪:‬‬ ‫‪-1‬پــرۆژەى گەیاندنى هێڵی کارەبای‬ ‫نیشتمانى بــۆ مــەرکــەزى ناحیەى‬ ‫ئاوەسپی و گوندەکانى تەپەسپی و‬ ‫عەلیان و ســەرەڕەش و کانى عوبێد‬ ‫و خانى ڕەئــوف و تاوسانە بەبڕی‬ ‫نزیکەى یەک ملیار دینار لە قۆناغى‬ ‫جێبەجێکردندایە‪.‬‬ ‫‪-2‬پــرۆژەى گەیاندنى هێڵى کارەبای‬ ‫نیشتمانى بۆ گوندەکانى قەواڵى‪ ،‬قەاڵ‬ ‫چەرمەڵە‪ ،‬بنکەى شانەزەر‪ ،‬پیرەمۆنى‬ ‫کــە لـــەم ســاڵــدا بــەبــڕی نــزیــکــەى‬ ‫‪ 700000000‬حەوت سەد ملیۆن دینارى‬ ‫عێراقی جێبەجێ دەکرێت‪.‬‬ ‫ڕێگاوبان‬ ‫لە بــوارى ڕێگاوبانیشدا لەئێستادا‬ ‫حــکــومــەتــى هــەرێــمــى کــوردســتــان‬ ‫سەرقاڵى جێبەجێکردنى دوو پرۆژەى‬ ‫ستراتیژى گرنگە لەناحیەکەدا ئەویش‬ ‫بڕین و تێکەڵە ڕێژکردن و قیرتاوکردنى‬ ‫زۆنى یەکەمى ڕێگاى ناحیەى خانە‬ ‫بەبڕی زیاتر لە ‪ 5000000‬پێنج ملیۆن‬ ‫دۆالرى ئەمەریکى‪ .‬لە ئێستادا لە‬ ‫قۆناغى کۆتایدایە و ‪ 20‬کیلۆمەتر‬ ‫قیرکردنە‪ .‬هەروەها پرۆژەى دروست‬ ‫کردنى و قیرتاوکردنى زۆنى دووەمى‬ ‫ڕێگاى ناحیەکەمان کە ئەویش بریتیە‬ ‫لە قیرتاوکردنى ‪ 19‬کیلۆمەتر ڕێگا‬ ‫بەبڕی زیاتر لە ‪ 5000000‬پێنیج ملیۆن‬ ‫دۆالرى ئەمەریکى‪.‬‬ ‫ل ــەه ــەوڵ ــى ڕاکــێــشــانــى پــــرۆژەى‬ ‫خــزمــەتــگــوزارى زیــاتــریــشــدایــن بۆ‬ ‫ناحیەکەمان بەتایبەتى پاش ئەوەى‬ ‫بەپێی لێکۆڵینەوەکان دەرکەوتووە‬ ‫کە ناوچەیەکى دەوڵەمەند بەنەوتمان‬ ‫هەیە و چەند ساڵێکە کۆمپانیاى‬ ‫ویسترن زاگرۆس و تالیسمان چەندین‬ ‫بیرە نەوتیان لە گوندەکانماندا هەڵ‬ ‫کــەنــدووە و ئەنجامى باشیشیان‬ ‫بەدەست هێناوە‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫تایبەت‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/08/08 | 713‬چوارشەممە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫لەیادی دامەزراندنی حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستاندا جەخت لەسەر جێبەجێکردنی مادەی ‪ 140‬دەکەینەوە‬ ‫ئەندامێکى ئەنجومەنى سەرکردایەتى حسدک‪:‬‬

‫حزبى سۆسیالیست ڕۆڵێکى سەرەکى بینى لە ئازاد کردنى کوردستاندا‬ ‫ئا‪~ :‬‬

‫بەختیار کەریم *‬

‫حزبی سۆسیالیست و‬ ‫خەباتی مەدەنی‬

‫*ئەندامى ئەنجومەنى سەرکردایەتى حسدک‬

‫عەبدولڕەحمان عەبدوڵاڵ‬

‫سەرکردایەتیەکى بەتوانایان هەڵبژاردلەدواى‬ ‫ئەوە کۆنگرەیەوە حزب گەشەیەکى زۆرى‬ ‫بە خۆیەوە بینى‪.‬‬ ‫هەر گۆڕان و ڕووداوێک بوبێت لە کوردستاندا‬ ‫حزبى سۆسیالیست پێشەنگ بــووە بە‬ ‫تایبەتى لە داستان و قارەمانتیەکاندا‬ ‫بەرامبەر بە دووژمن هەمیشە پێشمەرگەکانى‬ ‫حزبى سۆسیالیست بەرگریان لە خاکى‬ ‫کوردستان کردووە‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست ڕۆڵێکى سەرەکى بینى‬ ‫لە ئازاد کردنى کوردستاندا لە ڕاپەڕینە‬ ‫مەزنەکەى میلەتەکەمان‪.‬‬ ‫ئــەو دەســکــەوتــانــەى ئێستا هاتونەتە‬ ‫دى بەرهەمى خوێنى شەهیدانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست و الیەنە سیاسیەکانى ترشە‪.‬‬ ‫لــە ڕوخــانــى ڕژێــمــى بــەعــس لــە ساڵى‬ ‫‪2003‬داڕۆڵێکى بەرچاوى هەبووە دواتریش‬ ‫لــە پێکهێنانى حکومەتى ئینتیقالى‬ ‫حکومەتى عێراقدا حزبى سۆسیالیست ڕۆڵ‬ ‫کاریگەرى بینیوە ئێستاش لە پەرلەمان و‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان بەشدارە و‬ ‫ڕۆڵ و کاریگەرى خۆى هەیە‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست بەردەوامە لە خەبات و‬ ‫تێکۆشان تا سەربەخۆ بوونى کوردستان‪.‬‬ ‫بەڵێنیش تازە دەکەینەوە بەردەوام بین لە‬ ‫کاروانى خەبات بۆ بەدەستهێنانى مافەکانى‬ ‫گەلەکەمان‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست لە چەسپاندنى‬ ‫ئاشتى دیموکراتیدا ڕۆڵێکى بەرچاوى‬ ‫بینیوە‬ ‫ئامیە حەمە دەروێش‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنی‬ ‫سەرکردایەتى حسدک‪:‬‬ ‫بەبۆنەى داگیرسانى مۆمى ‪37‬ساڵەی‬ ‫دامەزراندى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان پیرۆزباییەکى گەرم ئاراستەى‬ ‫سەرجەم کەسوکار و بنەماڵەى سەربەرزى‬ ‫شەهیدان دەکەم‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست خاوەنى ڕووبارێک لە‬

‫ئامیە حەمە دەروێش‬

‫خوێنى شەهیدانە‪ 1976 /8/8 ،‬ڕۆژێکى‬ ‫مێژووییە لە خەباتى ڕزگـــارى خــوازى‬ ‫گەلى کوردا‪.‬حزبى سۆسیالیست ڕۆڵێکى‬ ‫کاریگەرى هەبووە لە ڕووبەڕوبونەوەى‬ ‫بەرامبەر ڕژێمى بەعس‪ .‬حزبى سۆسیالیست‬ ‫لە قۆناغى خەباتى کوردایەتیدا توانى‬ ‫خەباتى شاخ و شار پێکەوە ببەستێتەوە‬ ‫هــەروەهــا حــزبــى سۆسیالیست وەک‬ ‫فێرگەیەک وابووە بۆ پێگەیاندنى کادیرى‬ ‫بەتوانا و نیشتمان پەروەر‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست لە چەسپاندنى ئاشتى‬ ‫دیموکراتیدا ڕۆڵێکى بەرچاوى بینیوە لە‬ ‫کوردستاندا‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫له‌ڕابردو و ئێستاو داهاتووشدا‬ ‫به‌سیاسه‌ت و به‌رنامه‌ی گونجاو ڕوبه‌ڕووی‬ ‫سه‌رجه‌م ڕووداو پێشهاته‌کان دەبێتەوە‬ ‫نەوزاد عەبدولقادر‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى‬ ‫ســەرکــردایــەتــى حــســدک‪ :‬ل ـه‌یــادی ‪36‬‬ ‫ساڵه‌ی دام ـه‌زرانــدنــی حزبی شه‌هیدان‬ ‫حزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان‬ ‫به‌گه‌رمی پیرۆزبایی ئ ـه‌و ده‌ستکه‌وت ‌ه‬ ‫مێژوویی و گرنگ ‌ه ل ‌ه بنه‌ماڵه‌ی سه‌ربه‌رزی‬ ‫شه‌هیدان و سه‌رجه‌م سۆسیالسته‌کانی‬ ‫کوردستان ده‌که‌م‪.‬‬ ‫له‌دایک بوونی حزبی سۆسیالست له‌وه‌ها‬ ‫کاتێکدا ک ‌ه هــه‌وری ڕه‌شــی نائومێدی‬ ‫ئاسمانی کوردستانی ته‌نی بوو هیوایه‌کی‬ ‫نوێ ی به‌خشیی ‌ه سه‌رجه‌م ئازادی خوازان‬ ‫ل ‌ه کوردستاندا و بارودۆخێکی نوێ ی‬ ‫هێنای ‌ه ئاراو‌ه و دوژمنی له‌خه‌وی غه‌فڵه‌ت ب ‌ه‬ ‫ئاگاهێنایه‌و‌ه ک ‌ه گه‌لی کوردستان زیندووه‌و‬ ‫هه‌ر ده‌بێت ب ‌ه زیندویش بمێنێته‌و‌ه خه‌باتی‬ ‫نه‌پساوه‌ی حسدک ل ‌ه ماوه‌ی ‪ 36‬ساڵی‬ ‫ته‌مه‌نی دا زۆرترین قوربانی به‌خشیوه‌ت ‌ه‬ ‫کوردستان و باشترین له‌ڕۆڵه‌کانی خۆی‬ ‫پێشکه‌ش ب ‌ه خاکی کوردستان کردوو‌ه‬ ‫حسدک ل ـه‌ڕابــردوو ئێستاو داهاتووشدا‬ ‫№‬

‫لە دواى کۆتاى هێنانى جەنگى جیهانى‬ ‫یەکەم وگۆڕانکارى لە نەخشەی سیاسى‬ ‫هەندێک لەواڵتان و دابــەش بوونى ئەو‬ ‫واڵتانەى کە خاوەن پێگەو واڵتى تایبەت‬ ‫بەخۆیان نەبوون بەسەر ئەو دەواڵتانەى‬ ‫کە دەرئەنجامى جەنگەکانیان بردۆتەوە‬ ‫بەتایبەتى دواى ساڵى ‪1914‬بۆ ساڵى ‪1918‬‬ ‫کە هەردوو واڵتى بەریتانیا و فەرەنسا و‬ ‫هاوپەیمانەکانیان سەرکەوتن دەستیان‬ ‫کرد بە دابەشکردنى واڵتانى ژێر کەوتوو‬ ‫دروستکردنى دەوڵەتى نوێ لەسەر ئەو‬ ‫نەخشە نوێیەى کە بەریتانیا پیشتر کارى‬ ‫لەسەر کردبوو بەبێ ڕەچاوکردنى پێکهاتەى‬ ‫نەتەوەیی وئاینى ومەزهەبى وجیۆپۆلیتیکی‬ ‫ئەم واڵتانە‪.‬‬ ‫کەئەم دەرئەنجامەش بۆ گەلى کورد بوە‬ ‫مایەى مــاڵ وێرانى زیاترو بەستنەوەى‬ ‫بەعێراق بەبێ ڕەچــاوکــردنــى خەبات و‬ ‫تێکۆشان و جیاوازى کەلتورى لەگەڵ ئەو‬ ‫واڵتە نوێیەدا‪ .‬ئەمە جگە لەوەى واڵتى نوێ‬ ‫عێراق خاوەن هیچ سیستەمێکى دیموکراسى‬ ‫نەبوو شێوازى حکوم لەو واڵتى نوێیەدا لە‬ ‫ڕێگاى سەپاندنى دەستەاڵت و واڵتى شمولى‬ ‫و زۆرینە حکومى گرتە دەست بەبێ ئەوەى‬ ‫هیچ دیدگایەکى هەبیت بۆ پێکەوە ژیان و‬ ‫ڕیزگرتن لەکەمینەوە و جیاوازى کەلتورى و‬ ‫نەتەوەیی‪ .‬کەئەمەش فاکتەرێکى گرنگ بوو‬ ‫بۆئەوەى واڵتى نوێ هەردەم لە نائارامى‬ ‫و جێگیر نەبونى باردۆخى سیاسیدابێت‬ ‫بۆیە بە بەردەوامى ئەو نەتەوە و کەلتورە‬ ‫جیاوازانەى بەسترابوو بەواڵتە نوێیەکانەوە‬ ‫بە بــەردەوامــى لە بیرکردنەوەدابوون بۆ‬ ‫سەربەخۆیى‪.‬‬ ‫یەکێک لەو نەتەوانە کە هەردەم خەونى بە‬ ‫سەربەخۆییەوە دەبینى نەتەوەى کوردە‪.‬‬ ‫ئاشکرایە نــەتــەوەى کــورد لە ســەردەم و‬ ‫شۆڕشە جیاجیاکاندا بە بەردەوامى خەباتى‬ ‫کردوە بۆ ئازادى و سەربەخۆیی و بەدیهێنانى‬ ‫خواستەکانى کەئەوەیش لە گرنگترین ئەو‬ ‫شــۆڕش و ڕاپەڕینانە ڕاپەڕینى سمکۆى‬ ‫شکاک و شیخ سعیدى پیران و ئاگرى داخ‬ ‫و قازى محمد و شۆڕشى ئەیلول و شۆڕشى‬ ‫نوێ کە لە دەرئەنجامى سەرجەم ئەم خەبات‬ ‫و ڕاپەڕینانەدا ئەودەسکەوتانە هاتونە تەبوون‬ ‫کەبەرى ڕەنجى خەبات و تێکۆشانى دەیان‬ ‫ساڵەى خەبات و تێکۆشانى گەلەکەمانە‪.‬‬ ‫یــەکــێــک لـــە دیـــارتـــریـــن شـــــۆڕش کە‬ ‫لــەمــێــژووى گــەلــەکــەمــانــدا کــاریــگــەرى‬ ‫هەبوبێت هەڵگیرسانەوەى شۆڕشى نویێە‬ ‫کەدەرئەنجامى ئــەم شــۆڕشــە بــوە هۆى‬ ‫بەدیهێنانى بەشێک لەخەونە دێرینەکانى‬ ‫گەلەکەمان وەلەهەمان کاتیشدا دەبێت ڕۆڵ‬ ‫و کاریگەرى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستانمان لە بیر نەچێت لەسەرکەوتنى‬ ‫ئەم شۆڕشەدا چونکە حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان بەدرێژاى ‪ 36‬ساڵەى‬ ‫خەبات و تێکۆشانى خاوەنى گەورەترین‬ ‫ئەو مێژوو وەچەرخانەیەکە لە ڕابــوردودا‬ ‫تۆمارکراوە و توانیوەیەتى سەدان داستان و‬ ‫نەبەردى تۆمار بکات و لەپڕۆسەى سیاسى‬ ‫لەهەرێمى کوردستان و عێراقدا ڕۆڵ و‬ ‫کاریگەرى خۆی هەبوە بەبەردەوامى بەشێک‬ ‫بوە لە خەباتى مەدەنى و دیموکراسیى لە‬ ‫هەرێمى کوردستاندا‪.‬‬ ‫ئێستاش لــەم هــەل و مــەرجــەدا حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان پشت‬ ‫بەستن بەڕێکخراوەکانى کۆمەڵگاى مەدەنى‬ ‫و ئەو خەباتە زۆر و زەوەنــدەى لەماوەى‬ ‫ڕابوردودا کارى لەسەرکردوە بە بەردەوامى‬ ‫بۆتە هۆى ئــەوەى پڕۆژەیەکى ستراتیژى‬ ‫لە بارو گرنگ دابڕێژێت بۆ کارکردنى خۆى‬ ‫و بەئاڕاستەى هاوسنگى لــە هاوکێشە‬ ‫سیساسیەکاندا و بــەردەوام بــوون لە کێ‬ ‫بڕکێ دیموکراسى و زیاتر باڵوبونەوەى‬ ‫ئینتماى نەتەوەیی و دروستکردنى ڕاى‬ ‫گشتى سەبارەت بەیەکخستنى گوتارەکان‬ ‫لە پێناو هێنانەدى کۆمەڵگایەکى مۆدێرن‬ ‫ودیموکرات کەتیایدا عەدالەتى کۆمەاڵیەتى‬ ‫فەراهەمبکرێت و بتوانرێت پرۆژەى زیاترى‬ ‫خزمەتگوزاى پێشکەش بکرێت‪.‬‬

‫‪36‬ساڵ تێدەپەڕێت بەسەر دامەزراندنى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ئەو ئامانجەى کە حزبى سۆسیالیست‬ ‫بۆى دروســت بوو لە ئێستادا بەشێکى‬ ‫هاتۆتەى بۆ هێنانەى ئامانەجە ڕەواکانى‬ ‫میلەتەکەمان حزبى سۆسیالیست بەردەوامە‬ ‫لە خەباتکردن بۆ هێنانە دى مافەڕەواکانى‬ ‫میلەتەکەمان‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست ڕۆڵێکى سەرەکى بینى‬ ‫لە ئازاد کردنى کوردستاندا‬ ‫عــەبــدولــڕەحــمــان عــەبــدوڵــا‪ ،‬ئەندامى‬ ‫ئەنجومەنی سەرکردایەتى حسدک‪:‬‬ ‫بەبۆنەى ساڵیادى دامــەزرانــدنــى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫پیرۆزباییەکى گەرم لە سەجەم ئەندامان‬ ‫و هەڤااڵنى حزب دەکەم هەروەها پیرۆزباى‬ ‫لەسەرجەم جەماوەرى کوردستان دەکەم‪.‬‬ ‫لە ڕۆژێــکــدا دووژمـــن وا بــڕیــارى دابــوو‬ ‫ڕایگەیاندبوو لە ناو خەڵکى کوردستان و‬ ‫عێراقدا کە جارێکى تر شۆڕش دروست‬ ‫نابێتەوە لە دواى خامۆشکردنى شۆڕشى‬ ‫ئــەیــلــول‪ ،‬ئــەوەبــوو خەڵکى بــەتــوانــا و‬ ‫شۆڕشگێڕ و ڕۆشنبیرى گەلەکەمان زۆرى‬ ‫نەبرد دەستیان کــردەوە بە ڕێکخستنى‬ ‫کارى شۆڕشگێڕى دەستیان کــردەوە بە‬ ‫ڕێکخستنى گروپى سیاسى لە کوردستاندا‬ ‫لە ساڵى ‪1976‬بــە قیادەى سەیدا ساڵح‬ ‫یوسفى نەمر دەستکرا بە ڕێکخستنى‬ ‫بزوتنەوەى سۆسیالیستى دیموکراتى‬ ‫کوردستان لەو کاتەنەا بە هاوکارى کۆمەڵى‬ ‫لە خەڵکى شۆڕگێرى میلەتەکەمان دیارە‬ ‫ئەو بزوتنەوەیە دواى پێگەیاندنى لەگەڵ‬ ‫چەند گروپێکى ترى کوردستاندا بەرەیەکى‬ ‫نیشتیمانیان پێکهێنا لە چوارچێوەى‬ ‫نیمچەبەرەی یەکێتى نیشتمانى کوردستاندا‬ ‫خۆى بینییەوە دواتر ئەو بەرەیە لەگەشە‬ ‫و پێشکەوتندابوو بە هەموو کوردستان‬ ‫و دونــیــاى ڕاگــەیــانــد کــە شــۆڕ دەستى‬ ‫پــێــکــردۆتــەوە ئومێدێکى بــە خەڵکى‬ ‫کوردستان دایەوە تەموو مژى ڕەواندەوە‪،‬‬ ‫لەو کاتانەدا تەنها چیاکانى کوردستان‬ ‫پشتیوانى شۆڕشى کوردى دەکرد‪.‬‬ ‫خەڵکى کوردستان بــەدەم شۆرششەوە‬ ‫ڕۆیشتن هێزى پێشمەرگە لە کوردستاندا‬ ‫بەهێز بوو دووژمن ڕاچڵەکى بە تەواوەتى‬ ‫کە هێزى پێشمەرگە دروست بویەوە‪.‬‬ ‫پاشماوەیەک بزوتنەوەى سۆسیالیست‬ ‫هاتە دەرەوە لە نیمچە بەرەیەى یەکێتى‬ ‫و سەربەخۆى خۆى ڕاگەیاند دواتریش‬ ‫کــۆنــگــرەى خـــۆى بــەســت سکرتێر و‬

‫نەوزاد عبدالقار‬

‫ئەحمەد حەمە نورى‬

‫به‌سیاسه‌ت و به‌رنامه‌ی گونجاو ڕوبه‌ڕووی‬ ‫سه‌رجه‌م ڕووداو پێشهاته‌کان بوه‌ته‌وه‌و‬ ‫ئامانجی سه‌ره‌کی و ستراتیجی خۆی ته‌نها‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندی بااڵی گه‌له‌که‌مان بوو‌ه و ل ‌ه‬ ‫گشت قۆناغه‌کاندا توانیویه‌تی جێ ده‌ستی‬ ‫خۆی ل ‌ه سه‌رجه‌م بواره‌کاندا دیاری بکات‬ ‫جا چ بــواری سه‌ربازی سه‌رده‌می شاخ‬ ‫بێت ک ‌ه ده‌ریایه‌ک خۆێنی به‌خشیوه‌ت ‌ه‬ ‫کوردستان و چ سه‌رده‌می دوای ڕاپه‌ڕین‬ ‫و پرۆسه‌ی ئــازادی عێراق بێت ک ‌ه به‌بێ‬ ‫گوێدان ‌ه به‌رژه‌وه‌ندی حزبی و به‌بێ مه‌رج‬ ‫به‌شداری کابینه‌کانی حکومه‌تی هه‌رێمی‬ ‫کـــردوو‌ه و هه‌رچییه‌کی پێکرابێت بۆ‬ ‫پاراستنی ده‌ستکه‌وت ‌ه مێژووییه‌کانی‬ ‫حــزب و گه‌له‌که‌مان درێغی نـه‌کــردووه‌‪.‬‬ ‫بۆی ‌ه حزبمان له‌م بارودۆخه‌ی ئێستاشدا‬ ‫هه‌ڵوێستی نه‌ته‌وه‌یی خــۆی دووپــات‬ ‫ده‌کاته‌وه‌ به‌رامبه‌ر هه‌ر دوژمنکارییه‌ک‬ ‫کـه‌ بـه‌رامــبـه‌ر به‌گه‌له‌که‌مان ئه‌نجام‬ ‫بدرێت‪.‬‬ ‫له‌م یاده‌ پیرۆزه‌دا داواکارم له‌سه‌رجه‌م‬ ‫الیه‌نه‌ سیاسییه‌کانی کوردستان ک ‌ه‬ ‫یه‌کڕیزو یه‌ک هه‌ڵوێست بن به‌رامبه‌ر ب ‌ه‬ ‫مه‌سه‌له‌ نه‌ته‌ویی و چاره‌نوسسازه‌کان‬ ‫و چیتر کێشه‌ الوه‌کییه‌کان وه‌ال بنێنن‬ ‫و یه‌ک ده‌ست و یه‌ک بڕوا به‌ره‌و ڕووی‬ ‫ڕووداوه‌کان ببنه‌وه‌ ‪.‬‬ ‫دوباره‌ ئه‌م یاده‌ له‌ سه‌رجه‌م خه‌ڵکی‬ ‫کــوردســتــان و ئــه‌نــدام و دۆســـت و‬ ‫الیــه‌نــگــرانــی حــزبــی سۆسیالست‬ ‫دیموکراتی کوردستان پیرۆز ده‌که‌م‪.‬‬ ‫حزبى سۆسیالیست هێزێکى کاریگەرە‬ ‫ئــەحــمــەد حــەمــە نــــورى‪ ،‬ئــەنــدامــى‬ ‫ئەنجومەنى سەرکردایەتى حسدک‪:‬‬ ‫‪ 36‬ساڵ بەر لە ئێستا و لە ‪1976/8/8‬‬ ‫پــاش نسکۆى شــۆڕش بــزوتــنــەوەى‬ ‫سۆسیالیست باشترین لە ڕۆڵەکانى‬ ‫خــۆى نـــاردە چیا ســەربــەرزەکــانــى‬

‫کوردستان و تروسکەى ئاگرى شۆڕشی‬ ‫نوێیان لــەســەر لوتکەى چیاکانى‬ ‫کوردستان کردەوە شان بەشانى الیەنە‬ ‫سیاسیەکانى کوردستان لە ڕووى‬ ‫ڕژێمى بەعسى فاشى وەستانەوە‪.‬‬ ‫حــزبــی سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کــوردســتــان کــە هــەڵــقــواڵوى چین‬ ‫وتوێژەکانى خەڵکى کوردستانە و‬ ‫وەکو پێویستیەکى مێژوویی بۆ خەباتى‬ ‫ڕزگارى خوازى گەلەکەمان بە بیرێکى‬ ‫نوێ تێکۆشانەوە هاتە مەیدانى خەبات‬ ‫و تێکۆشان و قوربانیدان تا ئێستاش‬ ‫وەک بەشدارێکى کــاراو نەبەزى ئەو‬ ‫بزافەو هێزێکى کاریگەر‪ ،‬لە هەموو‬ ‫بوارەکاندا ڕۆڵێکى گرنگ و پێشەنگى‬ ‫بینیوە لەگەڵ دڕنـــدەى داگیرکەرو‬ ‫دیکتاتۆرى ڕژێمى بەعس و سەختى‬ ‫خەباتەکەیدا هەرگیز پەناى بۆ چۆک‬ ‫دادان و تیرۆرو تۆقاندن نەبردووە و‬ ‫بەردەوام تەیارێکى گەروەى دژ بە تیرۆر‬ ‫و چەوساندنەوە بووە لەگەڵ خەباتى‬ ‫نەتەوەیی و ڕزگــاری خوازیدا بووە‪،‬‬ ‫خەباتى مەدەنیانەى کردووەو دەستى‬ ‫چاک سازى هەبووە لەژیانى سیاسی‬ ‫و کۆمەاڵیەتى و خەباتى چینایەتى‬ ‫گەلى کوردستاندا بۆ بەدەست هێنانى‬ ‫ماف و ئازادیەکانى گەل و تاکەکان و‬ ‫فەراهەم کردنى کۆمەڵگەیەکى ئازاد و‬ ‫دیموکرات و بەختەوەر کە تیایدا ڕێز‬ ‫لە مافەکانى تاک و یاسا بگیرێت و‬ ‫کۆمەڵگەیەکى ئارام وئاسوودە بهێنێتە‬ ‫کایەوە وە لەو پێناوەشدا بە هەزاران‬ ‫شەهیدى داوە‪.‬‬ ‫لــە ئێستاشدا حزبى سۆسیالیست‬ ‫بەردەوامە لە خەبات و تێکۆشان بە‬ ‫شێوەیەکى مەدەنى و سەردەمیان‬ ‫ڕۆڵى کاریگەرى خۆى هەیە لە هەرێمى‬ ‫کوردستان و ناوچەکە‪.‬‬

‫بۆ ‪8‬ی ئاب‬

‫مام عەتا توفیق*‬

‫ئەگەر ئاوڕێک لە لەمێژووی خەباتی‬ ‫گەلەکەمان بــدەیــنــەوە لــە بــاشــووری‬ ‫کوردستان دەبینین شۆڕشەکان چی‬ ‫کاتێک نێزیک بونەتەوە لەسەرکەوتن‬ ‫یان نزیک بونەوە لەئامانج ئەوا هەرزوو‬ ‫ناحەزانی گەلەکەمان هەمیشە ناکۆکی‬ ‫یەکانی وەالوەنـــــاوە هــەرچــی بۆیان‬ ‫کرابێت کردویانە ئەوەشی نەیان کردوە‬ ‫بۆیان نەکراوە بۆیە باسەکەمان دەست‬ ‫پێ دەکــات لــەدوای شکستی شۆڕشی‬ ‫ئــەیــلــول بــەدەســتــی نــاحــەزان وپــان‬ ‫گێرانی کە ئەو شۆڕشە گەورەیەی کورد‬ ‫توشی ئەوکارەسات و ڕوداووە بووە کە‬ ‫نائومێدی وبێ هیواییەکی زۆری خستە‬ ‫دڵی گەلەکەمانەوە بۆیە لێرەوە لەدوای‬ ‫ئەوشکستە هێزیک پڕبەمانا لەڕووبەڕوو‬ ‫بونەوە و بەوپەڕی وورە بــەرزی و لە‬ ‫خۆبردوویی بیر لە بەرپاکردن شۆڕشێک‬ ‫دەکەنەوە بەسود وەرگرتن لە هەلومەرجی‬

‫ئەوکاتەی ناوچەکەو جیهان لــەڕووی‬ ‫ئابوری و سیاسی یەوە کە ئەو مرۆڤە‬ ‫گــەورە و تێکوشەرانەی ئــازادی خوازو‬ ‫کادیرو پێشمەرگەی دڵسوز و لەخۆبوردوی‬ ‫شۆڕشی ئەیلول بە سەرکردایەتی سەیدای‬ ‫مەزن چەند کۆبونەوە و دانیشتن ئەنجام‬ ‫دەدەن لەدواجار بڕیاری دروست کردنی‬ ‫بزوتنەوەیەک دەدەن بەناوی بزوتنەوەی‬ ‫سۆسیالیست‪ ،‬کــام بــزوتــنــەوە؟ ئەو‬ ‫بزوتنەوەی کە هیواو ئومیدی بەخشیە‬ ‫گەلی کورد کەتێکوشەرانی ئەو بزوتنەوە‬ ‫خۆیان دەگەیننە شاخەکانی کوردستان‬ ‫مـــژدەی هەڵگیرساندنەوەی شــۆڕش‬ ‫دەدەنـــەوە ب ــەڕووی نەتەوەکەمان کە‬ ‫بەهاوکاری هەماهەنگی هەندێک الیەنی‬ ‫تر وەک کۆمەڵەی ڕەنجدەران و هێڵی‬ ‫گشتی کەتا دواجار بیرۆکەی پێک هێنانی‬ ‫بەریک هاتە ئــاراوە بە نــاوی یەکێتی‬ ‫نیشتمانی کوردستان بزوتنەوەش بوو‬ ‫بەباڵێکی بەهێزو کاریگەری ئەو بەرەیە‬ ‫تائەوکاتەی هەندێک ناکۆکی وبیروڕای‬ ‫جیاواز هاتە ئــاراوە لە ناو (ی ن ک)‬ ‫بۆیە سۆسیالیت جیابونەوەی خۆی‬ ‫لەو بەرەیە ڕاگەیاند و وەک حزبێکی‬ ‫سەربەخۆ خەبات وتێکوشانی خۆی‬ ‫درێژە پێدا لە پێناو مافی چارەنوس بۆ‬ ‫گەلەکەمان کە هەزاران شەهید و قوربانی‬ ‫دا لەوپێناوەدا کە مێژوو شاهیدی ئەو‬

‫ڕاستییە دەدات سەرجەم شاخ وگوندو‬ ‫دۆل و شیوەکانی کوردستان شاهیدی‬ ‫ئەو تێکۆشانەن بۆ هەمیشە لەسەنگەری‬ ‫پێشەوەی خەبات بووە لەڕووی سەربازی‬ ‫و سیاسی ودبلۆماسیەوە ڕۆڵی بەرچاوی‬ ‫هەبووە لەئاشت بوونەوەی الیەنەکانی‬ ‫کــوردســتــان دروســـت بــوونــی بــەرەی‬ ‫کوردستان کەتا ڕاپەرینە مەزنەکەی‬ ‫ئازاری ‪ 1991‬کە سۆسیالیست چ وەک‬ ‫ئامادەکاری چ وەک بەشداری لەڕاپەرین‬ ‫ڕۆڵــی کاریگەرو بەرچاوی هەبووە لە‬ ‫دوای ڕاپەرین هەوڵی زۆری داوە لە پێناو‬ ‫پاراستنی دەست کەوتەکانی ڕاپەرین‬ ‫لە پێناویدا قوربانی زۆری بۆ داوە تا‬ ‫ئەو کاتەنەش زۆرجار حزبی کردوە بە‬ ‫قوربانی ئەودەست کەوتنە کە زۆر هەڵسو‬ ‫کەوت و دژایەتی کردنی الیەن قبوڵی‬ ‫کردوە تەنها لەپێناو پاراستن و لە دەست‬ ‫نەدانی دەست کەوتەکان بەئێستاشەوە‬ ‫بۆیە سۆسیالیست یەکێک بــوو لەو‬ ‫حزبانەی کوردستان کە هەمیشە کێشە‬ ‫و گرفتی دەهاتە پێش ســەرەڕای ئەو‬ ‫هەموو کێشەو ناکۆکیانە ئەو حزبە درێژە‬ ‫پێدەری ڕێبازی پیرۆزی سەیدای بە ئەم‬ ‫ئاستەی گەیاند کە دەبینین سۆسیالیست‬ ‫لەم کاتەدا سەنگی تایبەتی خۆی هەیە‬ ‫لەچوارچێوەی ڕوداوو گۆڕانکاریەکانی‬ ‫کوردستان بۆیە هەمیشە جەختی لەیەک‬

‫هەڵوێستی و یــەک خستنی تواناکان‬ ‫دەکردەوە‪.‬‬ ‫لەپێناو نیشتمانی نەتەوەییدا بۆیە‬ ‫لــەکــۆنــگــرەی شــەشــەمــی حـــزب زۆر‬ ‫بەڕاشکاوانە لە بەرچاوگرتنی بارۆدوخی‬ ‫ناوچەکە لە ڕووی سیاسی و کۆمەالیەتی‬ ‫وئــابــوریــەوە کــە ئــاڕاســتــەی خەباتی‬ ‫نەتەوایەتی وەک ئامانج و ستراتیژ دەست‬ ‫نیشان کردووە‪ ،‬چونکە ئەمڕۆی خەباتی‬ ‫نەتەوەکەمان ئەوە دەخوازیت کە خەبات‬ ‫بکەین لەپێناو دیــاری کردنی سنوری‬ ‫کوردستان و ڕزگاری نیشتمانی و بەدەست‬ ‫هێنانی مافی چارەنوس بۆ گەلی کورد لە‬ ‫ڕێگەی ئاشتی و دیموکراسی یەوە کەئەو‬ ‫بەرنامەی ئێستای خەباتی سۆسیالیستە‬ ‫بەهاوکاری سەرجەم الیەنە سیاسیەکانی‬ ‫ئەمڕۆی کوردستان وە لەهەموو کات‬ ‫زیاتر پێویستیمان بەیەک خستنی‬ ‫ڕیزەکانی کــورد هەیە وەک دەبینین‬ ‫ناوچەکەمان لەچاوەڕوانی گۆڕاندایە کە‬ ‫کوردیش فاکتەری سەرەکی ئەو ڕوداوو‬ ‫گۆڕانایە چ وەک کارەکتەرێک چ وەک‬ ‫نەتەوە یەک کاریگەریەکانی لەسەرە لە‬ ‫ئایندەو ئێستادا بۆیە سۆسیالیستیش‬ ‫هەر زوو درکی بەو گۆڕان وڕووداوانە کرد‬ ‫لەچوارچێوەی خەباتێکی ئاشتیانەو‬ ‫دیموکراسیانەدا‪.‬‬ ‫لەکۆنگرەی شەشەم چ لەبەرنامەی‬

‫سیاسی و چ لە ئامانج و ستراتیژی‬ ‫ئاماژەی پێداوە‪ ،‬چونکە لەگەڵ ئەوگۆڕان‬ ‫و ڕوداوانـــەدا سۆسیالیست پێویستە‬ ‫ڕۆڵــی بــەرچــاو و کــاریــگــەری هەبێت‬ ‫چونکە مەبەستی یەک خستنی خەباتی‬ ‫نەتەوایەتی لەپێناو ڕزگاری نیشتمانی‬ ‫کەئەوەش ئاوات وئامانجی هەموو الیە‬ ‫کەسۆسیالیست قوربانی زۆری داوە لەو‬ ‫پێناوەدا بۆیە بەئەرکی خۆی دەزانێت‪.‬‬ ‫بۆیە دەبێت سۆسیالیست لــەم کات‬ ‫دا چ لــەڕووی چەندایەتی و چۆنێەتی‬ ‫قۆناغێکی گرنگی بڕیوە هەندێک ئۆرگان‬ ‫و دام ودەزگای حزبی پێک هێناوە کە‬ ‫بە شێوەیەکی بەرنامە بۆ داڕێــژراو‬ ‫بوونی پالن و بە ئۆرگانی کردنی دام‬ ‫و دەزگاکانی ئەو حزبە هەنگاوی ناوە‬ ‫هەستی پێدەکریت‪.‬‬ ‫ئەرکی سەرشانی هەموو هەڤاڵێکی ئەو‬ ‫حزبەیە بەهەست کردن بەلێپرسراوێتیە‬ ‫وە درێژە بەخەباتی ‪ 36‬ساڵەی ئەو حزبە‬ ‫بدات لەپێناو سەرفرازی و ئاسودەیی‬ ‫کەس و کاری سەربەرزی شەهیدان‪.‬‬ ‫جارێکی تــر بـــەرزو پێڕۆزبێت ‪8‬ی‬ ‫ئــاب گـــەرم و گوڕتربێت خــەبــات و‬ ‫تێکۆشانی سۆسیالیست گەرمتر لە‬ ‫کاتی دامەزراندنی لە مانگی ئابی هەموو‬ ‫ساڵێکدا کە گەرمترین مانگە‪.‬‬

‫*ئەندامى ئەنجومەنى سەرکردایەتى حسدک‬


‫تایبەت‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫چوارشەممە | ‪ | 2012/08/08‬ژماره ‪ | 713‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪7‬‬

‫خەبات دەکەین بۆ گرنگی دان بە توانا و بەهرەکانی گەنجان و ئافرەتان‬ ‫عەبدولکەریم شێخانى‪ ،‬بیرەوەریەکانی خۆی و ساڵح یوسفی لە زیندان دەگێڕێتەوە‪:‬‬

‫ساڵح یوسفى سیاسییەکى بەئەزموون و ڕوناکبیرێکى گەورە بوو‬ ‫دیمانە‪ :‬عومەر غواڵمی‬

‫مامۆستا عەبدولکەریم شێخانی نووسەر‬ ‫و روناکبیر لەدیدارێکی ~دا باس‬ ‫لەسەرەتاکانى یەکترناسینى خۆى لەگەڵ‬ ‫شەهید سەیدا ساڵح یوسفى دەکات‪ ،‬ئەو‬ ‫پێى وایــە مامۆستا یوسفى سیاسییەکى‬ ‫بــەئــەزمــوون و قەڵەمێکى بــەبــڕشــت و‬ ‫نووسەرێکى دیاربوو‪.‬‬ ‫سەبارەت بەوەى چی لە ساڵح یوسفییەوە‬ ‫فێر بووە‪ ،‬مامۆستا شێخانی ئەڵێ‪ :‬خۆڕاگرى‬ ‫لە ساڵح یوسفییەوە فێر بوو‪.‬‬ ‫مامۆستا یەکەمجار چــۆن شەهید سەیدا‬ ‫ساڵح یوسفیتان ناسى؟‬ ‫پێش ئەوەى ساڵح یوسفى ببینم دەمناسى‬ ‫و لە گۆڤارى گەالوێژدا شیعرەکانیم دیبوو و‬ ‫دەمخوێندنەوە‪ ،‬بەاڵم لەنزیکەوە نەمدیبوو‪.‬‬ ‫ساڵى ‪ 1962‬من گیرام و لە بەندینخانەى‬ ‫حلە بووم هەتا کودەتاى بەعس لە ‪8‬ى‬ ‫شوباتى ‪ 1963‬کودەتاکە بوو بەعس زۆر‬ ‫الواز بــوو خــواخــواى بــوو سەرکردایەتى‬ ‫شۆڕش دانوستانى لەگەڵ بکات‪ ،‬وەفدێکى‬ ‫دانوستانکار چــوون بۆ بەغدا و یەکێک‬ ‫لە ئەندامەکانى ئــەو وەفــدە مامۆستاى‬ ‫نەمر مامۆستا ساڵح یوسفى بــوو‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بەداخەوە دواى مانگێک لە کودەتاکەى‬ ‫بەعسى عێراق بەعسى سوریا کودەتاى‬ ‫کرد لە ‪1963/3/8‬یانى دواى مانگێک لە‬ ‫کودەتاکەى عێراق‪ ،‬ئیتر بەعس تۆزێک‬ ‫پشتى پەیدا کردوو بە هێز بوو وردە وردە‬ ‫لە بەڵێنەکانى پەشیمان بویەوە‪ ،‬وەفدى‬ ‫دانوستانکار مابوونەوە لە بەغداد بوون‬ ‫زانیان بەعس نیازى خراپە ئیتر لە ‪9‬ى‬ ‫حوزەیران بەعس لە ناکاو شەڕى دەست‬ ‫پێکردەوە وەفدى دانوستانکاریان گرت من‬ ‫لە زیندانى حلە بووم ئاگام لەو بابەتە نەبوو‬ ‫بە تەواوەتى‪ .‬ڕۆژێکیان کەسێکیان هێنا بۆ‬ ‫بەندیخانەى حلە کە ئەویش شەهید مامۆستا‬ ‫ســەیــدا ساڵح یوسفى بــوو‪ .‬وا تێبگەم‬ ‫دەستى چەپى ئازارى زۆر هەبوو دیاربوو‬ ‫کە عەزیەتیان دابوون‪ .‬ماوەیەک وا مایەوە‬ ‫شوێنێکى وایان پێدابووین جیاواز بوو لە‬ ‫بەندیخانەى گەورە لەوێ ماینەوە ماوەیەک‬ ‫پێش ئەوەى مامۆستا ساڵح یوسفى بێت من‬

‫بە هەموو کەسێکى نــەدەدا و متمانەى‬ ‫بەهەموو کەس نەدەکرد‪.‬‬ ‫* تاچەند ڕژێمى ئەوکاتە لە زینداندا‬ ‫چاودێرى چاالکییەکانى شەهید سەیدا‬ ‫ساڵحیان دەکرد؟‬ ‫تــێــبــیــنــى ئـــــەوەم نـــەکـــرد کـــە هیچ‬ ‫چاودێرییەکمان بکەن‪ ،‬گەر چاودێرى‬ ‫بکردینایە نەدەهێشت ئەو کۆڕانە بگرین‪.‬‬ ‫* ئاگادارى ئەوەبوویت مامۆستا ساڵح‬ ‫یوسفى لەدواى ساڵى ‪ 1975‬هەوڵى ئەوەى‬ ‫دەدا کە حزبى سۆسیالیست دابمەزرێنێت؟‬ ‫خـــۆم لــێــى نــزیــک نـــەبـــووم‪ ،‬بــەاڵم‬ ‫دەمبیست‪ ،‬بەاڵم بەداخەوە ڕژێمى بەعس‬ ‫زۆر نامەردانە شەهیدى کــرد‪ ،‬شێوەى‬ ‫شەهید کردنى مامۆستا ساڵح یوسفى‬ ‫زۆر ترسنۆکانە بوو بە نامەى مینڕێژکراو‬ ‫شەهیدیان کرد‪.‬‬ ‫* چى شتێک لە سەیدا ساڵح یوسفییەوە‬ ‫فیربوویت؟‬ ‫بــاشــتــریــن شــت کــە لــە ســەیــدا ساڵح‬ ‫یوسفییەوە فێربووم خۆڕاگرى بوو‪ ،‬ئەو‬ ‫مرۆڤێکى زۆر خۆڕاگر بوو‪ ،‬لە ڕۆژگارى‬ ‫ناخۆشدا لەکاتێکدا مرۆڤ تووشى کێشە‬ ‫دەبێت چۆک دانەدا و خۆى ڕاگرێ‪ ،‬چونکە‬ ‫کە خۆى ڕاگرت ئەنجامەکەى سەرکەوتنە‪.‬‬ ‫*چــــۆن پــێــشــوازى ل ــە دام ــەزران ــدن ــى‬

‫بزووتنەوەى سۆسیالیست لە ساڵى ‪1976‬‬ ‫کرا؟ سەیدا ساڵح چى رۆڵێکى هەبووە؟‬ ‫بــەمــاوەیــەکــى زۆر کــەم تــوانــى ڕەگ‬ ‫داکوتێت لەناو خەڵکدا و پەیامەکەى‬ ‫باڵوببێتەوە‪ ،‬ئەوەیش ماناى ئەوەیە ڕۆڵى‬ ‫هەبووە‪ ،‬ئەوە نیشانەى ئەوەیە ئەوانەى‬ ‫لە حزبى سۆسیالیست کاریان کردووە‬ ‫رۆڵیان هەبووە‪ .‬مامۆستا یوسفى لەڕووى‬ ‫تاقیکردنەوە و حزبایەتى لە هەموویان لە‬ ‫پێشتر بوو لە هەموویان شارەزا و زاناتر‬ ‫بــوو‪ ،‬بێگومان مامۆستا ساڵح یوسفى‬ ‫ڕۆڵــى باشى هەبووە لە دامــەزرانــدن و‬ ‫پێشخستنى حزبى سۆسیالیستدا‪.‬‬ ‫* بەشەهیدکردنى سەیدا ساڵح یوسفى‬ ‫هەستى کوردان چۆن بوو؟‬ ‫شەهیدبوونى پێشمەرگەیەکى ئاسایى‬ ‫کزەى لە جەرگى خەڵکی هەڵدەساند‪،‬‬ ‫ئینجا شەهیدکردنى سەرکردەیەکى دیارى‬ ‫بزووتنەوەى ڕزگاریخوازى گەلى کورد‬ ‫مرۆڤ چۆن پێى تێکناچێت؟ چۆن کسپە‬ ‫لە جەرگییەوە نــایــەت؟ چــۆن خەڵکى‬ ‫بــۆ شەهیدبوونى سیاسەتمەدارێکى‬ ‫بەناوبانگى وەکو سەیدا ساڵح یوسفى‬ ‫کە هەموو ژیانى لەپێناو میللەتەکەیدا‬ ‫بەختکردووە موتەئسیر و دڵگران و‬ ‫کۆستبار نابێ؟‪.‬‬

‫№‬

‫لەوێ بووم زیاتر من ئیشوکارى بەندیخانە‬ ‫و بەندییەکانم دەکرد و زۆرى پێخۆش بوو‪.‬‬ ‫لەو ماوەیەدا دکتۆرێکیان هێنا ناوى دکتۆر‬ ‫حەمدییە ئەیوب بوو مامۆستا یوسفى زۆرى‬ ‫پێخۆش بوو واى زانى پزیشکە کەچى ئەو‬ ‫وتى من پزیشک نیم‪ ،‬بەڵکو من دکتۆرام‬ ‫هەیە لە ئەدەبى ئینگلیزى‪.‬‬ ‫مامۆستا یوسفى لــەو مــاوەیــەدا لەگەڵ‬ ‫ئەو ئینگلیزى دەخوێند‪ ،‬ئێمەش چەند‬ ‫کەسانێک دەمانویست ئینگلیزى بخوێنین‬ ‫تاقیکردینەوە من و بــرادەرێــکــى تر کە‬ ‫مامۆستا بووین توانامان هەبوو ئینگلیزى‬ ‫بخوێنین‪ .‬دواى ئەوە ئێمەیان گواستەوە‬ ‫بۆ بەندیخانەى گەورە لەوێ چادریان بۆ‬ ‫هەڵداین لە ژێر چادرەکەدا ماینەوە‪.‬‬ ‫دەمــەوێــت باسى بیرەوەرییەکى گرنگم‬ ‫بکەم لەگەڵ مامۆستا ساڵح یوسفى‪ ،‬ئێمە‬ ‫چووین بۆ ئەوێ پاش چەند ڕۆژێک زانیم‬ ‫زیندانییەکان لە هۆڵێکدا کۆڕ دەگــرن و‬ ‫بابەتى ئەدەبى دەخوێننەوە‪ ،‬من شتم‬ ‫دەنووسى بە زمانى عەرەبى پیشانى مامۆستا‬ ‫ساڵح یوسفیم دەدا‪ ،‬چونکە مامۆستا ساڵح‬ ‫یوسفى عەرەبى نووسێکى زۆر باش بوو بە‬ ‫عەرەبى خوێندبووى و عەرەبییەکى باشى‬ ‫دەزانــى لە نوسیندا بە تایبەتى نوسینى‬ ‫سیاسى زۆر پتەوبوو نوسینى تۆکمەى‬ ‫دەنوسى هەموو جار کە دەمنوسى پیشانى‬ ‫مامۆستا ساڵح یوسفیم دەدا پێى خۆش‬ ‫بوو ئینجا کە ئێمەیان بردە بەندینخانەى‬ ‫گەورە زۆر بووین زیاتر لە ‪1700‬کەسبوین‬ ‫بە زۆرى هەموویان شیوعى بوون کادیرە‬ ‫دیارەکانیان ســەردانــى مامۆستا ساڵح‬ ‫یوسفیان دەکرد لە ناو چادرەکە دەیبرسى‬ ‫دەیگوت نوسینەکانى کەریم چۆنە؟ کە بە‬ ‫ئیجابى وەاڵمیان دەدایەوە مامۆستا یوسفى‬ ‫زۆرى پێخۆش بوو من تاکە کــورد بووم‬ ‫بەشدارى ئەو کۆڕانەم دەکرد ئێستا ئەوانەى‬ ‫لەوێ نوسیومە دەمەوێت بینوسمەوە بۆم‬ ‫نانوسرێتەوە‪.‬‬ ‫لەبەندینخانە سەرژمێرى دەکرێت بزانرێت‬ ‫بەندییەکان تـــەواوە یــان نــا‪ ،‬ڕۆژێکیان‬ ‫مەئمورێکى تازە هاتبوو زابتێک بوو هات‬ ‫وتى وەرنە دەرەوە مامۆستا یوسفى بێتاقەت‬ ‫بوو لە ژوورەوە بەتانییەکى بە خۆیدا دابوو‬ ‫نەهاتە دەرەوە کابرا چوو بە زۆر دەرى‬

‫هێنا کە مامۆستا یوسفى بە زۆر هێنایە‬ ‫دەرەوە هەموو بەندییەکان کردمان بە هەرا‬ ‫ڕاپەڕینێ لەبەندینخانە هەڵێسا و هەموومان‬ ‫چووین بۆ ئەو ئەفسەرە و ئەویش لەترسا‬ ‫هەڵهات و ڕۆیشت‪ .‬پاشان بەڕێوەبەرى‬ ‫بەندیخانە ئیعتیزارى بۆ مامۆستا یوسفى‬ ‫هێنایەوە چەند جار ماچى مامۆستا یوسفى‬ ‫کرد مامۆستا یوسفى ماچى ئەوى نەکرد‪،‬‬ ‫وتى تۆش ماچم کە مامۆستا یوسفى هەر‬ ‫ماچى نەکرد ئینجا برادەرەکەمان پێیگوت‬ ‫قەیناکە ماچى کە ئینجا ماچى کرد مامۆستا‬ ‫یوسفى بەڕاستى بێزى نەهات ماچى بکات‪،‬‬ ‫بەاڵم حەسەن نەهر پێگوت ڕێزى ئەوى گرت‬ ‫ماچى کرد‪.‬‬ ‫ئیتر کە بەربووین دانوستاى ساڵى ‪1964‬ى‬ ‫بەسەر هات مامۆستا یوسفى بوو بە وەزیرى‬ ‫دەوڵەت چوومە الى بۆ گەڕانەوەم بۆ وەزیفە‬ ‫هەوڵیدا بە هەر حاڵ گەڕاینەوە‪ ،‬ڕۆژگار‬ ‫وایکرد شەڕ دەستى پێکردەوە تا گەیشتینە‬ ‫ساڵى ‪1967‬دیسان مامۆستا یوسفى وەزیر‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫دواى ساڵى ‪ 70‬مامۆستا یوسفى هات بۆ‬ ‫سلێمانى لقى کۆمەڵەى ڕۆشنبیرى کردەوە‬ ‫من سەرپەرشتى ئەو کۆڕەم دەکرد مامۆستا‬ ‫یوسفى هات خەڵکێکى زۆر پێشوازیان لێکرد‬ ‫من جێگام نەبووە بچم بەخێرهاتنى بکەم‪.‬‬ ‫کات تێپەڕى گۆڤارێکمان دەرکرد بەناوى‬ ‫ئەستێرە‪ ،‬سەردانى چەند شوێنێکمان کرد‬ ‫دەریکەین بێگومان ئیمکانى ئەوە نەبوو‬ ‫بەعسییەکان ئیمتیازى گۆڤارێکى مندااڵنمان‬ ‫بدەن بە ئێمە‪ ،‬چونکە گۆڤارێکى مندااڵن‬ ‫زۆر خەتەر بوو بە نیسبەت بەعسەوە منداڵ‬ ‫پێبگەیەنیت گۆشى کەیت بە بیروباوەڕى‬ ‫کوردایەتى‪ ،‬چوومە بەغدا بۆ کۆمەڵەى‬ ‫ڕۆشنبیرى کورد و یەکێتى نووسەران کورد‬ ‫الى کۆشکى سپى بوون چووم وتم مامۆستا‬ ‫یوسفى لەوێیە وتیان میوانى هەیە سەفیرى‬ ‫ئیسپانى الیە دانیشتم ناوەکەمیان نارد‬ ‫پاشماوەیەک وتى فەرموو چووم مامۆستا‬ ‫یوسفى بەپیرمەوە هات وتى برایە کەریم‬ ‫ئەڤە تۆیت‪ ،‬وتــى بێوەفایت‪ .‬وتــم وەاڵ‬ ‫مامۆستا یوسفى لە دوور و نزیک من‬ ‫ڕێزم هەیە بۆ تۆ هاتى بۆ سلێمانى لەبەر‬ ‫قەرەباڵغى مەجالم نەبوو بەخێرهاتنت بکەم‪،‬‬ ‫وتى کەریم گیان تۆ برایە منی‪ ،‬وتم مامۆستا‬

‫یوسفى دەمانەوێت گۆڤارێکى تایبەت بە‬ ‫مندااڵن دەربکەین نازانین چى بکەین؟ وتى‬ ‫دەیکەین بە پاشکۆى ڕۆژى کوردستان و‬ ‫سێ ژمارەمان لێدەرکرد‪.‬‬ ‫کە شــەڕ دەستى پێکردەوە و چووینە‬ ‫دەرەوە من لە پێنچوین بووم و مامۆستا‬ ‫یوسفى لە سەرەوە بوو ئەمیندارى ئەوقاف‬ ‫بوو‪ ،‬مامەوە لەوێ ئیشوکارى وەرگێڕانم‬ ‫دەکــرد و کتێبمان وەردەگــێــڕا‪ ،‬هەندێک‬ ‫کتێبیان دا بەمن بیبەم بۆ سەرەوە بردم‬ ‫بۆ شنروێ و سەرێکى حاجى هۆمەراندا‬ ‫و لەوێوە چووم بۆ ڕایەت ویستم بچم بۆ‬ ‫الى مامۆستا یوسفى‪ ،‬ئەولە شوێنێک ببوو‬ ‫بەناوى بەکراوا‪ ،‬کە چووم لە چادرێکدا بوو‬ ‫بەخێرهاتنى کردم و وتى بۆ نەهاتى؟ وتم بۆ‬ ‫کوێ؟ وتى هەر لە سەرەتاوە بروسکەنامەم‬ ‫ناردووە تۆ بێیت بۆ ڕاگەیاندن و لێرە ئیش‬ ‫بکەیت‪ ،‬وتم مامۆستا یوسفى بڕوابکە کەس‬ ‫هیچ پێ نەوتووم‪.‬‬ ‫بۆ مێژوو دەیگێڕمەوە وتى برایە کەریم‬ ‫ناهێڵن بچمە دەرەوە‪ ،‬ئــێــران ناهێڵى‬ ‫مەبەستى شاى ئێران بوو‪ ،‬وتى ئەگەر بهێڵن‬ ‫بچمە دەرەوە سەفەرێکى قاهیرە و مۆسکۆ‬ ‫دەکەم و ئەو شەڕە ڕادەگرم‪ ،‬بەاڵم ئەوان‬ ‫دەیانەوێت شەڕەکە بەردەوام بێت لەبەرئەوە‬ ‫ناهێڵن بچمە دەرەوە ساڵى ‪ 1975‬بوو‪.‬‬ ‫ئەوە دواجار بوو مامۆستا یوسفیم بینى‪.‬‬ ‫* هەڵوێستى شەهید ساڵح یوسفى چى‬ ‫بــوو دەربــــارەى هەڵگیرسانەوەى شــەڕ‪،‬‬ ‫پێشبینى ئەوەى دەکرد کە ئەو کارەساتە‬ ‫بەسەر کورددا بێت؟‬ ‫لە قسەکانیدا وا دەرکەوت وتیشى هەڵەمان‬ ‫کــرد شەڕمان کــرد‪،‬وتــى باشمان نەکرد‬ ‫شەڕمان دەستپێکردەوە و دەبوایە بەهەر‬ ‫جۆرێک بووایە شەڕمان نەکردایەتەوە‪.‬‬ ‫* ئەوکاتەى شەهید ساڵح یوسفى لە‬ ‫زیندان بوو پەیامى بۆ دەهات یان پەیامى‬ ‫دەناردە دەرەوەى زیندان؟‬ ‫زۆر باش دەیتوانى‪ ،‬چونکە کوڕێکى لێبوو‬ ‫نــاوى کەمال بوو خەڵکى سلێمانى بوو‬ ‫پیاوێکى چاک بوو ئەو کەمالە بوو بە‬ ‫ژمێریارى بەندیخانە‪ ،‬زۆرجار باڵوکراوەى‬ ‫حزبى بۆ دەهێناین‪ ،‬دەیتوانى مامۆستا‬ ‫یوسفى چ بۆ دەرەوە بیەوێت بیناردایە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەوەى بۆى دەهات و ئەوەى دەینارد‬

‫حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان لە دیدی مێژووەوە‬

‫د‪ .‬کەیوان ئازاد‬

‫دەسپێکی دامەزراندن‪ :‬بە پێ ئەو تۆمارەی‬ ‫لــە ئەرشیفی (حــیــزبــی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کــوردســتــان) پــارێــزراوە لە‬ ‫(‪8‬ی ئــابــی‪1976‬ز) ئەم پارتە بە ناوی‬ ‫(بزووتنەوەی سۆسیالیستی کوردستان)‬ ‫لەسەر دەستی کەسایەتییەکی کوردپەرووەر‬ ‫و شەهیدی ڕێگای ڕزگاری کورد و کوردستان‬ ‫(سەیدا ساڵح یوسفی) لەدایکبووە‪ ،‬هەر‬ ‫بۆیە ئەو بــەروارە بە ڕۆژی دامەزراندنی‬ ‫ئەو پارتە دانراوە‪ .‬لەو کاتەشەوە تا ئێستا‬ ‫(‪8‬ی ئــابــی‪2012‬ز) (‪ )36‬ساڵ بەسەر‬ ‫دامەزراندنیدا تێپەڕ دەبێت‪ ،‬لەو ماوەیەشدا‬ ‫بۆ گەیشتن بە مافەکانی کورد بە گشتی‬ ‫و کوردی باشووری کوردستان بە تایبەتی‪،‬‬ ‫دووچـــاری چەندین کۆسپ و تەگەرە و‬ ‫نووشست و هەستانەوە بووە‪ .‬ئەمەو جگە‬ ‫لەوەی بەرپرسە بااڵکانی ناچار بوون لە‬ ‫ماوەی ئەو مێژووەدا چەندین جار ناوی‬ ‫پارتەکەیان بگۆڕن‪ ،‬تا لەالیەک نەکەونە‬ ‫بـــەردەم شـــااڵوی تــوانــەوە و لەالیەکی‬ ‫دیکەوە لە کاروانی خەبات بەردەوام بن‪.‬‬ ‫لێرەوەش ئەو پارتە ناوەکانی خۆی لە‬ ‫(بزووتنەوەی سۆسیالیستی کوردستان)‬ ‫بۆ (حیزبی سۆسیالیستی کوردستان) و‬ ‫دواتر بۆ (پارتی یەکگرتنی کوردستان)‬ ‫و دواجاریش بۆ (حیزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان) گۆڕیووە‪ .‬لە ڕووی‬ ‫مێژووییشەوە یەکەم پارتی کوردییە لە‬ ‫مێژوودا لە ماوەی (‪ )36‬ساڵی تەمەنیدا‬ ‫زۆرتــریــن نــاوی بۆ پارتەکەی گۆڕیووە‬

‫بێئەوەی کار لە پێکهاتەی خۆی و مێژوو و‬ ‫ئەندامەکانی بکات‪.‬‬ ‫گەڕانەوەیەک بۆ دواوە‪ :‬ئەگەر لە دیدی‬ ‫مــێــژووەوە بــۆ ڕابـــردوو و تەمەنی ئەو‬ ‫پــارتــە بــڕوانــیــن‪ ،‬دەگەینە ئـــەوەی‪ ،‬کە‬ ‫دەرکــەوتــن و دروستبوونی ئــەو پارتە‬ ‫بۆ خەباتی چەکداری و سنووردانان بۆ‬ ‫پالن و شــااڵوی داگیرکەرانی کوردستان‬ ‫بگەڕێتەوە‪ .‬هەر بۆیە یەکێک لە خەسڵەتە‬ ‫دیارەکانی ئەو پارتە ناسینەوەیەتی بە‬ ‫چاالکییە پارتیزانەکانی و زۆری ژمارەی‬ ‫شەهیدەکانییەوە‪ .‬واتە ئەو ژمــارە زۆرە‬ ‫شەهیدەی لەپێناو سنووردانان بۆ ستەم‬ ‫و چەوساندنەوەی ڕژێمی بەعسی ئێراقی‬ ‫بەخشی‪ .‬ئەو خەباتەش وای لەو پارتە‬ ‫کـــردووە‪ ،‬مێژووەکەی بۆ (دوو) قۆناغ‬ ‫دابــەش دەبێت‪ .‬ئەوانیش قۆناغی پێش‬ ‫ڕاپەڕین لە نێوان سااڵنی (‪1991-1976‬ز)‬ ‫و قۆناغی دوای ڕاپەڕین (‪1991‬تا ئێستا)‬ ‫یە‪ .‬بەو پێیەی هەر یەک لەو قۆناغانە‬ ‫زەمینە و خەسڵەتی خۆی بــووە‪ ،‬بۆیە‬ ‫مێژووی پارتەکەش لەو (دوو) قۆناغەدا‬ ‫جیاواز بووە‪ .‬وەک ئەوەی پێش ڕاپەڕین‬ ‫خەباتەکەی چەکداری و شەڕی پارتیزانی‬ ‫بوو‪ ،‬بۆیە زۆر باش توانی پێگە و هێزی‬ ‫خۆی لە نێو سەرجەم پارت و ڕێکخراوە‬ ‫کــوردی و کوردستانییەکاندا بکاتەوە‪.‬‬ ‫بەڵگەش بۆ ئەوە‪ ،‬زۆری ژمارەی قوربانی‬ ‫و چاالکییەکانی بــوو لــە پێناو مافە‬ ‫ڕەواکانی نەتەوەیەکی ژێر دەستە و ستەم‬ ‫لێکراوی وەک کــورد‪ .‬هەر بۆیە یەکێک‬ ‫بوو لە پێشەنگی ئەو پارتە کورییانەی‬ ‫قارەمانترین الوی کوردی لە دەوری خۆی‬ ‫کۆکردەوە و ئازاترین پێشمەرگەکانیشی‬ ‫بۆ کــورد و کوردستان کــردە قوربانی‪.‬‬ ‫لەم نێوەندەشدا من وەک تاکێکی کورد‬ ‫یەکەم ناسینم بۆ ئەو پارتە بەهۆی ماڵی‬ ‫شەهیدێکی قارەمانییەوە بوو‪ ،‬کە ناوی‬ ‫(مەحموودی حەمەی تاتە) بوو‪ .‬ئەو ماڵەی‬ ‫(سێ) کوڕیان وەک پێشمەرگە پێشکەشی‬ ‫ئەو پارتە کردبوو‪ ،‬کە دواتر هەر سێکیان‬ ‫یەک لە دوای یەک شەهید بوون‪ .‬لە الیەکی‬

‫دیکەوە کاری ڕێکخستن الی ئەو پارتە کەم‬ ‫و الواز نەبووە‪ ،‬بەڵکو گەورە و بەهێز بوو‪.‬‬ ‫بۆ ئەوەش تەنیا بەڵگەیەک دەهێنینەوە‪.‬‬ ‫ئەوەش کاتێک لە شەوی (‪ 30‬لەسەر‪31‬ی‬ ‫تەممووزی‪1983‬ز)دا‪ ،‬بەندە لەگەڵ (دوو)‬ ‫هاوڕێی خزمم بە ناوەکانی (کۆسار میرزا‬ ‫سدیق)‪ ،‬کە بە داخــەوە لە ڕاپەڕینەکەدا‬ ‫شەهید بوو‪ ،‬لەگەڵ (مەهدی ئیبراهیم)‪ ،‬کە‬ ‫ئێستا لە واڵتی ئەڵمانیا دەژی‪ ،‬سەرقاڵی‬ ‫بــاوکــردنــەوەی چــەنــد بەیاننامەیەکی‬ ‫ئاگادارکردنەوە بووین بۆ هاواڵتیانی هەردوو‬ ‫گەڕەکی (تــووری مەلیک و شەهیدانی‬ ‫ئازادی) لە یەکێک لە کۆاڵنەکانی گەڕەکی‬ ‫شەهیدانی ئـــازادی مەردایەتییەکم لە‬ ‫یەکێک لە کادیرە ڕێکختسنەکانی (حیزبی‬ ‫سۆسیالیستی کوردستان) بینی‪ ،‬کە بە‬ ‫(کاوە) خۆی بە ئێمە ناساند‪ .‬ئەویش ئەوە‬ ‫بوو‪ ،‬کە کاتێک بەندە و هەر دوو هاوڕێکەم‬ ‫خەریک بوو یەکێک لە باڵوکراوەکانمان بە‬ ‫دیواری ماڵێکەوە هەڵدەواسی‪ ،‬نەمانزانی‪،‬‬ ‫کــە لــەالیــەن یەکێک لــە ماڵەکانی ئەو‬ ‫گەڕەکەوە چاودێرێ دەکرین‪ ،‬بۆیە کاتێک‬ ‫ئەو کــوڕەی دواتــر بە (کــاوە) خۆی بە‬ ‫ئێمە ناساند ئـــەوەی لــە ئێمە بینی‪،‬‬ ‫یەکسەر هات و ئاگاداری نۆژنکردنەوەی‬ ‫چێشتخانەی جەمالی بەسەر بەیاننامەکەی‬ ‫ئێمەدا هەڵواسی و بە ئەسپایی پێیووتین‬ ‫(چاودێری دەکرێن و بــڕۆن ئەم کۆاڵنە‬ ‫بە جێ بهێڵن)‪ .‬تەنانەت چەند دانەیەکی‬ ‫لەو ئاگادارییە داینێ و پێیووتن‪ :‬هەر کە‬ ‫زانیتان چاودێرێ دەکرێن یان شوێنەکەتان‬ ‫خەڵکی لێیە یەکسەر ئەمە هەڵبواسن‪ ،‬تا‬ ‫گومانتان نەخەن سەر و نەزانن خەریکی‬ ‫کاری ڕێکخستنن‪ .‬کاتێکیش پێمان ووت تۆ‬ ‫کێت و ناوت چییە؟ یەکسەر هاتە وەاڵم‬ ‫و پێی ووتین‪ :‬ناوم کاوەیە و لە (حیزبی‬ ‫سۆسیالیستم)‪ ،‬بۆیە ئــەو هەڵوێستەی‬ ‫کاک کاوەم ئەوەندە بەالوە گەورە بوو‪،‬‬ ‫کە بێئەوەی بزانێت ئێمە بۆ کام پارت‬ ‫و ڕێکخراوی سیاسی کار دەکەین‪ ،‬ئەو‬ ‫هاوکارییەی کردین‘‘‪ .‬دیارە ئەمەش ئەگەر‬ ‫کاری ڕێکخستنەکانی ناوشاریان بووبێت‪،‬‬

‫هەر ئێمە دەگەیەنێتە ئەوەی‪ ،‬کە قۆناغی‬ ‫یەکەم لە دووەم بەهێزتر نیشان بدات‪.‬‬ ‫ئەوەش بەوەی ئەگەر ڕۆژگارێک کادرێکی‬ ‫ڕێکخستنی ئەو پارتە ئەوەندە دڵسۆز و‬ ‫سنگفراوان و خۆنەویست بووبێت‪ ،‬ئەوا‬ ‫دوای (‪ )29‬ساڵ لەو ڕووداوە تا ئێمڕۆش‬ ‫پارتەکەی باجی ئەو گەورەییەی دەدات‪.‬‬ ‫کــۆنــگــرەکــانــی حــیــزبــی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان‪ -:‬بەدەر لە خەباتی‬ ‫چەکداری و کــاری ڕێکخستن و چاالکی‬ ‫سیاسی‪ ،‬کۆنگرەکانی ئەو پارتەش خۆیان‬ ‫لە خۆیاندا مێژووییەکیان بۆی دروست‬ ‫کــردووە‪ ،‬بۆیە بێ گەڕانەوە بۆ مێژووی‬ ‫کۆنگرەکانیشی ئەستەمە لە واقیعیەتی‬ ‫مــێــژووەکــەی تێبگەین‪ .‬لــە مــێــژووی‬ ‫کۆنگرەکانیشیدا لە نێوان سااڵنی (‪-1976‬‬ ‫‪)2012‬دا (ش ــەش) کۆنگرە گــرێــدراوە‪.‬‬ ‫هەر یەک لەو کۆنگرانەش هەڵێنجراوی‬ ‫بارودۆخ و سەردەمێکی تایبەتی مێژوویی‬ ‫بــووە‪ .‬وەک ئــەوەی یەکەمین کۆنگرەی‬ ‫لە (‪15-12‬ی مایسی‪1981‬ز) لە ناوچەی‬ ‫مەنگوڕایەتی بناری قەندیل گرێدا‪ .‬دووەمین‬ ‫کۆنگرەشی لــە ســەردەمــی حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان و لە (‪15‬ی تشرینی‬ ‫دووەمی‪1994‬ز) لە (هۆڵی میدیا)ی شاری‬ ‫هەولێر بەست‪ .‬هەرچی کۆنگرەی سێیەمە‬ ‫لە (‪27‬ی تشرینی دووەمــــی‪1999‬ز) لە‬ ‫(هۆڵی ڕۆشنبیری) شاری سلێمانی گرێدا‪.‬‬ ‫کۆنگرەی چوارەمیش لە (‪29‬ی تشرینی‬ ‫دووەم) بۆ (‪1‬ی کانوونی یەکەمی‪2003‬ز)‬ ‫هەر لە هەمان هۆڵ و هەمان شار بەست‪.‬‬ ‫کۆنگرەی پێنجەمیش لە (‪8‬ی ئابی‪2005‬ز)‬ ‫لە (هۆڵی سلێمانی‪-‬سەنتەری گەنجان)ی‬ ‫هەمان شار گرێدا‪ .‬کۆنگرەی شەشەمیشی‬ ‫لە نێوان ڕۆژەکانی (هەینی بۆ شەممە)‬ ‫بــــەرواری (‪7-5‬ی مــایــســی‪2011‬ز) لە‬ ‫هۆڵی (شەهید سەعد عەبدولاڵ)ی شاری‬ ‫(هەولێر)ی پایتەختی حکومەتی هەرێمی‬ ‫کوردستان گرێدا‪.‬‬ ‫دیارە ئەگەر چاوێک بە هەر (شەش)‬ ‫کــۆنــگــرەکــەی ئــەو حــیــزبــەدا بخشێنین‬ ‫دەگەینە ئـــەوەی‪ ،‬کە هــەر یەکێک لەو‬

‫کۆنگرانە لە قۆناغێکی تایبەت و گرنگ‬ ‫و هەستیار و لە بەردەم گۆڕانکارییەکانی‬ ‫قۆناغەکاندا ئەنجامدا‪ .‬بۆ نموونە کاتێک‬ ‫یەکەمین کۆنگرەی خۆی گرێدا‪ ،‬خەباتی‬ ‫ڕزگــاریــخــوازی کوردستانی بــاشــوور لە‬ ‫سەرەتایی هێز و قورساییدا بــوو‪ .‬لەم‬ ‫نێوەندەشدا ئەو حیزبە یەکێک بوو لە‬ ‫دیارترین هێزە سیاسییەکانی باشووری‬ ‫کوردستان لە هێز و وەشاندنی گورزی‬ ‫کوشندە لە حکومەتی بەعسی ئێراقی‪ .‬هەر‬ ‫بۆیە تا خەباتی ئەم هێزە لە شاخ بوو‬ ‫لە نێوان سااڵنی (‪1991-1975‬ز)دا بواری‬ ‫نەبوو یەک کۆنگرە ببەستێت‪ .‬ئەوەش‬ ‫ئەگەر ڕەخنەیەک بووبێت بــۆی‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لە گەورەییەکەی کەمی نەکرد‪ ،‬چونکە‬ ‫چاالکی و گورزەکانی لە ڕژێمی بەعسی‬ ‫ئێراقی نەیار بە کــورد و کوردستان‪،‬‬ ‫قەرەبووی ئەو ڕەخنەیەی کردبووەوە‪ .‬ئەو‬ ‫ڕاستییەش دوای سەرکەوتنی ڕاپەڕین و‬ ‫شکستی ڕژێمی بەعس دەرکەوت‪ ،‬بەوەی‬ ‫کاتێک خەباتی هاتە شارەکان و حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان دامەزرا‪ ،‬توانی تەنیا‬ ‫لە مــاوەی (‪ )21‬ساڵدا (پێنج) کۆنگرە‬ ‫ببەستێت‪ .‬واتــە ئەگەر سااڵنی نێوان‬ ‫(‪1991-1976‬ز) خەباتی ئەو پارتە لە‬ ‫شارەکان و دوور لە شەڕی چەکداری بوایە‪،‬‬ ‫ئەوا ئاسایی (سێ) بۆ (چوار) کۆنگرەی‬ ‫دەبەست‪ .‬ئەو مێژووەش دەریخست‪ ،‬کە‬ ‫ئەو پارتە لە الیەک هێزی شاخ و خەباتی‬ ‫پارتیزانییە و لەالیەکی دی بۆ خەباتی‬ ‫شار هێزێکی گفتوگۆکارە‪ ،‬بۆیە لە نێوان‬ ‫ســااڵنــی (‪1991- 1976‬ز) و (‪-1991‬‬ ‫‪2012‬ز)دا (دوو) مێژووی جیاوازی ئەو‬ ‫پارتە دەبیینین‪ ،‬بۆیە هەر لێرەوە دوای‬ ‫ئازادکردنی بەشێکی باشووری کوردستان‬ ‫لە ساڵی (‪1991‬ز) دووەمین کۆنگرەی‬ ‫خۆی لە (‪15‬ی تشرینی دووەمــی‪1994‬ز)‬ ‫بەست و ئــەو کۆنگرەیەشی بــۆ دوای‬ ‫دەستپێکردنی شەڕی ناوخۆ دواخست‪ .‬بۆ‬ ‫ئەوەش تەنیا دەکرێت یەک خوێندنەوەی‬ ‫بۆ بکرێت‪ ،‬ئەویش ئەوەیە‪ ،‬کە ئەو حیزبە‬ ‫تا بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی لە قۆناغێکی‬

‫مــەتــرســیــداردا نـــەدی‪ ،‬بیر لــە گرێدانی‬ ‫کۆنگرە نــەکــردەوە‪ .‬دیــارە ئــەگــەر ئەو‬ ‫بۆچوونەش وەها نەبێت بۆ لە نێوان (‪4‬ی‬ ‫تەممووزی‪1992‬ز) بۆ (‪1‬ی مایسی‪1994‬ز)‪،‬‬ ‫کە سەردەمی یەک ئیدارەیی حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان بوو کاری وای نەکرد؟‬ ‫بۆ سەلماندنی ئەو بۆچوونەشمان دەکرێت‬ ‫کۆنگرەکانی (سێیەم تا شەشەم) بکەینە‬ ‫پێوەر‪ ،‬بــەوەی کۆنگرەی سێیەم کەوتە‬ ‫دوای کۆتایی هاتنی شــەڕی نــاوخــۆ و‬ ‫کۆنگرەی چوارەمیش کەوتە دوای پرۆسەی‬ ‫ئازادکردنی ئێراق لە چنگی ڕژێمی بەعس‬ ‫و ســەرۆکــە دیــکــتــاتــۆرەکــەی (ســـەدام‬ ‫حوسێن)؟ هەرچی کۆنگرەی پێنجەمە‬ ‫کەوتە دوای خۆئامادەکردن بۆ یەکەمین‬ ‫هەڵبژاردنی ئازاد لە ئێراق بۆ ئەنجومەنی‬ ‫نوێنەرانی ئێراق‪ .‬کۆنگرەی شەشەمیشی‬ ‫کەوتە نێو ئەو گۆڕانکارییانەی خۆرهەاڵتی‬ ‫ناوەڕاستیان هــەژانــد و پێدەچێت زۆر‬ ‫نەخشەی سیاسی ناوچە بگۆڕێت‪.‬‬ ‫لە پەراوێزی ئەو دەقانەی سەرەوە‬ ‫دەگەینە ئەوەی‪ ،‬کە (حیزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان) ئەو پارتە بووە‪ ،‬کە‬ ‫لەگەڵ ئەوەی چەندین شەهیدی قارەمان‬ ‫و خەباتی پارتیزانی و نەبەردی گەورەی‬ ‫بۆ مێژووی خۆی و پارتی کوردی تۆمار‬ ‫کردووە‪ ،‬بەاڵم تا ئێستاش بە شوێن ئەو‬ ‫کادیرە خوێنەوارانەدا وێڵە‪ ،‬تا چەمکەکانی‬ ‫(سۆسیالیست و دیموکرات و سۆسیال‬ ‫دیموکرات) لە ژیانی خەباتی سیاسی‬ ‫مەدەنی و دوور لە شــەڕی چەکداری و‬ ‫پارتیزانی‪ ،‬بخاتە ســەر ئــەرزی واقیعی‬ ‫کۆمەڵگای کــوردی‪ .‬ئەو کۆمەڵگایەی تا‬ ‫ئێستاش (‪ )%90‬بە واقیعیەتی چەمکەکانی‬ ‫(سۆسیالیست و دیموکرات و سۆسیال‬ ‫دیموکرات) نامۆن‪ ،‬کەچی بەردەوام باس‬ ‫و قسەی لەسەر دەکــەن!؟ ئەوەش دوای‬ ‫پشت بەستن بەو ڕاستییەی‪ ،‬کە ئەگەر‬ ‫خەباتی شاخ و شەڕی پارتیزانی‪ ،‬الوانی‬ ‫ئازا و قارەمانی وویستبێت‪ ،‬ئەوا خەباتی‬ ‫شار و کاری مەدەنی کەسانی خوێنەوار و‬ ‫خاوەن پسپۆڕی تایبەتیان پێویستە‪.‬‬


‫№ خاوەنی ئیمتیاز‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫№ سەرنووسەر‬

‫№ جێگری سەرنووسەر‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫№ دیزاین‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫‪ 36‬ساڵ خەبات‪ 36 ،‬ساڵ تێکۆشان و قوربانیدان لە پێناو مافەکانی گەلی کورددا‬

‫مێژوویەک پڕ لە خەبات و سەروەرى‬

‫ڕەفعەت محەمەد*‬

‫ئەگەر بە گشتى چاوێک بە مێژووى حزبی‬ ‫سۆسیالیستدا بخشێنرێتەوە دەبینین حزبی‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان وەک‬ ‫پارتێکى سیاسی پێشکەوتوو خــواز لە‬ ‫سەرەتاى دروســت بوونیەوە لە گۆڕەپانى‬ ‫سیاسی کوردستاندا تائێستا پێگەیەکى‬ ‫بەهێزى هەیە‪ ،‬مێژوو پێمان دەڵێت دروست‬

‫بوونى ئەم حزبە وەرچەرخانێکى مێژووییە‬ ‫لــە خەباتى سیاسی گــەلــى کــــورددا‪ ،‬لە‬ ‫شــۆڕشــی نــوێــدا بــۆ ســەرجــەم شـــۆڕش و‬ ‫تەنگەژەو نسکۆکان چ لەناو هێزە سیاسیە‬ ‫کــوردســتــانــیــەکــانــدا یــان لــەســەر ئاستى‬ ‫کــوردســتــان‪ .‬بــەرنــامــەو پالنى سیاسی و‬ ‫سەربازى و فکرى تایبەتى خۆى هەبووە‪،‬‬ ‫لە داستان و شۆڕشەکاندا دەرى خستووە‪.‬‬ ‫بەهێزى بنکەو پێگەى حزبی سۆسیالیست‬ ‫هەنگاوێکى بناغەیى بوو بۆ فراوانکردنى‬ ‫شــۆڕشــی نــوێــی گــەلــەکــەمــان‪ ،‬چونکە‬ ‫جەماوەرى کوردستان وەک پێویستیەکەى‬ ‫ئەو کاتە باسی دەکەن‪ ،‬هۆکارى سەرکەوتنى‬ ‫بەرنامەو پالنەکانى سۆسیالیست بە پلەى‬ ‫یەکەم سەرکردایەتیەکەى بــووە‪ ،‬چونکە‬ ‫کەسانى دڵسۆز و بە ئەزموون و چاونەترس‬ ‫بــوون لــەگــەڵ ئەمانەشدا سەرکردایەتى‬ ‫سۆسیالیست کەسانێک بوون کە شۆڕشى‬

‫نوێیان هەڵگیرساند‪.‬‬ ‫دروســت بوونى سۆسیالیست لە کەمترین‬ ‫مــاوەدا بە گوێی جــەمــاوەرى کوردستاندا‬ ‫درا‪ .‬بەرنامەو تاکتیک و ڕێــبــازى نوێی‬ ‫سۆسیالیست بەشێوەیەک هاتبوو هەموو‬ ‫پیالنێکى ئەو کاتەی دوژمنى کوردى پەک‬ ‫دەخست‪.‬‬ ‫ئەو کاتەى کارەساتى ئەنفال و سوتاندنى‬ ‫خاکى کوردستان وێران کردنى گوندەکان‬ ‫دەبێتە ئامانجى دوژمن لەو کاتەدا شۆڕش‬ ‫بــەرەو الواز بــون دەچــێــت دیــســان حزبی‬ ‫سۆسیالیست بەرنامەو میکانیزمى نوێ‬ ‫دادەنێت‪ ،‬بۆیە بەردەوامیدان بە شۆڕشکردن‬ ‫دژى ڕژێــمــى بــەعــس بڕیارێکى ژیــرانــەى‬ ‫سەرکردایەتى ئــەو کاتەى سۆسیالیست‬ ‫گــواســتــنــەوەى شـــۆڕش بـــوو لــە گــونــدو‬ ‫شاخەکانەوە بۆ ناو شار و شارۆچکەکان‪،‬‬ ‫بڕیار درا هێزى پێشمەرگە بە چەندین‬

‫مەفرەزەى بچوک بە پشتیوانى ڕێکخستنە‬ ‫نهێنیەکانى ناو شارەکان بەرنامەى شۆڕش و‬ ‫مەفرەزەى پارتى زانیەکان جێبەجێ بکەن‪.‬‬ ‫کــەواتــە مــێــژوو بــۆمــان ڕوون دەکــاتــەوە‬ ‫ســۆســیــالــیــســت ل ــەگ ــەڵ گـــۆڕانـــکـــارى و‬ ‫نوێبوونەوەکاندا بەرگێکى ئــازادى لەبەر‬ ‫کــردووە‪ ،‬حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان لەگەڵ سەرهەڵدانى شۆڕشى نوێ‬ ‫و دروست بوونى سەرکردەو پێشمەرگەکانى‬ ‫پێشەواى داستانەکان بوون‪.‬‬ ‫هێزى پێشمەرگەى سۆسیالیست هێزێکى‬ ‫دیــارى نــاو الیەنە کوردستانیەکان بووە‬ ‫خــاوەنــى زۆرتــریــن شەهیدی سەرکردەیە‬ ‫خاوەنى زیاتر لە ‪ 4500‬شەهیدە ئەمانە‬ ‫سەروەرى گەورەیە بۆ حزب و گەلەکەمان‪.‬‬ ‫حــزبــى سۆسیالیست هەمیشە لــەگــەڵ‬ ‫گۆڕانکارییەکاندا توانیویەتى ژیرانە مامەڵە‬ ‫بکات لەگەڵ ئــەو بــارودۆخــانــەى کە دێتە‬

‫هەر ئەمەش واکرد کە حزبى سۆسیالیست‬ ‫لــە ڕاپــەڕیــنــە مــەزنــەکــەى بــەهــارى ‪1991‬‬ ‫ڕۆڵێکى گرنگ بگێڕێت‪ ،‬چونکە لە دانانى‬ ‫پالن و بەرنامەى بەرپابوونى ئەم شۆڕشە‬ ‫گەورەیە تاوەکو کۆتاى هاتنى شۆڕشەکەو‬ ‫سەرکەوتنى سۆسیالیست هێزى پێشمەرگەى‬ ‫ئەم حزبە هەمیشە لە پێشەوە بوون بۆ ئازاد‬ ‫کردنى خاکى کوردستان لە دەستى دوژمنان‪،‬‬ ‫لە لە پرۆسە سیاسیەکان وهــەوڵــدان بۆ‬ ‫یەکخستنى ماڵى کـــوردى و گێرانەوەى‬ ‫ناوچە دابڕێ نراوەکان و بە مەدەنى کردنى‬ ‫کۆمەڵگاو پاراستنى دەستکەوت و ئەزموونى‬ ‫گەلەکەمان ئەرکێکى نیشتمانی و نەتەوەیی‬ ‫بووە سۆسیالیست خەباتى بۆ کردووە‪.‬‬ ‫بۆیە ‪ 36‬ساڵ تەمەنى حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان پڕە لە سەروەرى ‪.‬‬ ‫*ئەندامى ئەنجومەنى سەرکردایەتى‬

‫№‬

‫یادى حزب و ئاوڕدانەوەیەک لە چەمکى سۆسیالیست بونماندا‬

‫مەال تەحسین گەرمیانى *‬

‫مرۆڤى سەر ڕووى زەوى ئەو کەسەیە کە‬ ‫هەمیشە پشت بە باوەڕیک ژیانى خۆى‬ ‫بەڕێکردووە‪ ،‬بۆ سوربون و بەردەوامیشى‬ ‫لە پێناویى باوەڕەکەى خۆیدا تێکۆشانى‬ ‫بۆ کردووە‪ ،‬یان بە ئامانج گەیشتووە یان‬ ‫لە ڕێگاى باوەڕەکەیدا گیانى شرینى خۆى‬

‫کردۆتە قوربانى‪ ،‬یەک لەو حزبانەى نێو‬ ‫گۆڕەپانى سیاسى و عەسکەرى ڕابوردووى‬ ‫پــڕ لــە ســــەروەرى تۆمارکردبێت حزبى‬ ‫سۆسیالست دیموکراتى کوردستانە‪ ،‬کە لە‬ ‫سەردەمەکانى سەختى شاخداو لە ڕۆژەکانى‬ ‫نەبەردى و گیان بەختکردندا شوێن دەستى‬ ‫مێژوویانەى هەیەو تۆمارکردووە‪ ،‬کە بۆ هەر‬ ‫کەسێکى سۆسیالست مایەى شانازییە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫من دەمەوێ دوور لە هەر شتێک ئەوە بڵێم‬ ‫ئایا لە کاتێکدا یادى ‪ 36‬ساڵ لە خەباتى‬ ‫خۆمان بەڕێدەکەین‪ ،‬تا چەند هەڤااڵنى‬ ‫سۆسیالست وەک بیرو باوەڕ لەو چەمەکە‬ ‫دەڕوانیین کە بە تایبەت لە کۆنگرەى‬ ‫شەشەمى حزبدا بڕیارمان لە سەریداو یان تا‬ ‫چ ئەندازەیەک و تێگەیشتنێک وەک هەڤااڵنى‬ ‫سەرکردەى شەهیدو کادران و پێشمەرگە‬ ‫گیان بەخت کردووەکانى سەردەمى شاخ‪،‬‬

‫پابەندى بنەماو بیرو فکرى ئێستاى چەمکى‬ ‫سۆسیالست بونمان هەیە‪ ،‬یان تا چەند‬ ‫توانیومانە زیاتر قوڵ ببینەوە بۆ نێو ڕێبازو‬ ‫فکرى لە بن نەهاتووى حزبى سۆسیالست‬ ‫و دوور لە هەر شتێکى تر چەمکى بیرى‬ ‫نەتەوەیى نشتیمانى ڕیفۆرمخوازى وعەدالەتى‬ ‫کۆمەاڵیەتى وهــەوڵــدان بۆ دیموکراتیزە‬ ‫بوونى تاکى کوردو چەسپاندنى بنەماکانى‬ ‫کۆمەڵگەى مەدەنى‪ ،‬کە هەموو ئەمانە پشت‬ ‫ئەستورن بە ڕێبازو بنەماکانى (سۆسیالست‬ ‫دیموکرات) ئەمڕۆکە خەباتى بۆ دەکەین‪،‬‬ ‫بۆیە ئەرکى هەموانە کە هەمیشە پشت‬ ‫بەستن بەم بنامایانە و هاوتەریب لەگەڵ‬ ‫مێژووە کەى حزبدا و لە پانایى و بەرفراوانى‬ ‫خەباتى جەماوەرییدا‪،‬چەمکى بیرو باوڕ‬ ‫چەمکى تێکۆشانمان چەمکى خۆڕاگریمان‬ ‫چەمکى تەحمولیمان‪ ،‬چەمکى ئاشتى‬

‫خوازیمان‪ ،‬باوەڕى قوڵى نەتەوەییمان‪ ،‬وەک‬ ‫پەیامێکى هەمیشەییمان کە بە میللەتەکەمان‬ ‫داومانە جارێکى تر لەم یــادەى حزبدا و‬ ‫لە ئێستاى قەیرانەکانى سیاسى عێراق و‬ ‫ناوچەکەو ئەو گۆڕانکاریانەى لە ئارادان و‬ ‫چەندین واڵتى ‪ 100‬ساڵەى قەاڵى دیکتاتۆرى‬ ‫تیایدا دەڕوخێن و لەگەڵ خۆیشیدا نەخشەى‬ ‫سەدان ساڵى ناوچەکەو دەورو بەر سەرو‬ ‫ژوور دەبێتەوە‪ ،‬ئەمانەو زۆر گۆڕانکارى تر‬ ‫واقیعى حاڵى ئێستا بەم شێوەیە نامێنێ‪،‬‬ ‫بۆیە ئەرک و بەرپرسیارێتمان لە ڕابوودوو‬ ‫سەختر دەبێت و ژیــرى و وریایشمان لە‬ ‫هەموو کــات پێویست تــرەو لە هەرکات‬ ‫زیاتریش پتەوکردنى ڕیزەکانى حــزب و‬ ‫قوڵبونەوە بۆ بنەما فکرییەکانى حزب و‬ ‫گرێدانەوەى بە جەماوەرى کوردستان و سود‬ ‫وەرگرتن لە ڕاى گشتى میللەت و ئاوڕدانەوە‬

‫لە کێشەو گرفتەکانیان و پشتیوانى لە‬ ‫چارەسەرکردنیان‪ ،‬ئەمانەو زۆر ئەرکى ترو‬ ‫کارى باشترو لە خۆبردوانەى ترى دەوێ‪ ،‬ئا‬ ‫لەم یادەو تا یادێکى ترى حزب مەڵۆیەکى‬ ‫ترمان خستبێتە سەر خەرمانى تێکۆشان‬ ‫و سەروەرییەکانمان‪ ،‬بۆ ئەمانەش دەبێت‬ ‫هەر هەڤاڵێکى سۆسیالست بیرو باوەڕى‬ ‫چەمکى سۆسیالست بونى خۆى پتەوترو‬ ‫گەشەداترو ژیرانەتر بکات ولە مەیدانى‬ ‫سیاسیدا بە گڕیان بخات و لەوەش دڵنیابن‬ ‫بچوکى و گەورەیى لە قەبارەدا نییە‪ ،‬بەڵکو‬ ‫گەورەیى و پیرۆزى لە ڕاستى و دروستى‬ ‫بیروفکرو باوەڕدایە‪ .‬کە ئەویش چەمکى‬ ‫سۆسیالست بونمانە‪.‬‬ ‫* ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی حسدک‬

‫№‬

‫لە یادی لە دایکبوونی شکۆمەندی و ڕەوانەوەی تەمی نائومێدی دا‬

‫مامۆستا جبار محمد‬

‫کورد وەک میللەتێکی دێرینی ڕۆژهەاڵتی‬ ‫نـــاوەڕاســـت و نــەتــەوەیــەکــی زیــنــدووی‬ ‫ئــەم ناوچەیە‪ ،‬لەسەرجەم قۆناغەکانی‬ ‫گەشەکردنی کۆمەڵدا و لەگشت الپەڕەکانی‬ ‫مێژوودا ڕۆڵی جوامێرانەی هەبووە‪ ،‬بەردەوام‬ ‫لە کێشمە کێش و ملمالنێدا بووە بۆ بەرە‬ ‫نگاری کردن لەشوناسی نەتەوەیی خۆی‬ ‫وبەرگریکردن لە مانەوەی لەسەر خاکی‬ ‫پیرۆزی کوردستان‪ .‬بۆئەم مەبەستەش‬ ‫چەندین شۆڕش و ڕاپەڕینی بەرپاکردووە‬

‫‪ ،‬لەڕووی داگیرکەراندا وەستاوە‪ ،‬بەوپەڕی‬ ‫گــیــان فــیــدایــی یـــەوە خـــاک و زمـــان و‬ ‫کلتووری خۆی پاراستووە ونەوە لەدوای‬ ‫نەوە مەیدانى خەباتیان چۆڵ نەکردووە و‬ ‫هەرگیز چۆکیان بۆ دووژمنانی گەلەکە مان‬ ‫دانەداوە هەرچەندە ڕووبەڕووی شکست و‬ ‫نوشوستیش بووبێتنەوە‪ .‬بەڵگەش بۆئەم‬ ‫قسەیەم ئەو هەمووشۆڕش وڕاپەڕینانەیە‬ ‫کە لە مێژووی دوورو نزیکی ئەم نەتەوەیەدا‬ ‫تۆمار کراون‪ .‬ئەوەی لێرەدا مەبەستمە باسی‬ ‫لێوە بکەم شۆڕشى نوێی گەلەکەمانە کە‬ ‫لەدوای شکست هێنانی شۆڕشى ئەیلوولەوە‬ ‫ســەری هــەڵــداوە وکــاروانــی خەباتەکەی‬ ‫ئێستاش بــەردەوامــە‪ ،‬حزبی سۆسیالست‬ ‫دیموکراتی کوردستان تیایدا سەرقافڵە‬ ‫و پێشەنگ بــووە وڕۆڵــی بنیاد نەرانەی‬ ‫تیادا گێڕاوە‪ .‬لــەدوای شکستی شۆڕشی‬ ‫گەورەی ئەیلول بەپالنێکی نێو دەوڵەتی‪،‬‬ ‫نائوێدی بەجۆرێک باڵی بەسەرگەلەکەماندا‬ ‫کــێــشــابــووکــە ل ــەب ــڕوای هــیــچ کەسێکدا‬ ‫نەبووجارێکی تر شۆڕش دروست ببێتەوە‬ ‫وپێشمەرگە لەسەر چیاکانی کوردستان‬

‫ببینرێتەوە‪ .‬تەنانەت دووژمنانیش ئەوەندە‬ ‫مەستی خۆشی سەرکەوتنەکانیان بوون‬ ‫پێیان وابووئەگەر دارخورما لەسەر لوتکەی‬ ‫شاخەکا ن بڕوێت ئەوا پێشمەرگە لەسەر‬ ‫ئــەو شاخانە دروســـت نابێتەوە‪ .‬بــەاڵم‬ ‫زۆری نەخایاند چەند ڕۆلەیەکی بەئەمەک‬ ‫و چــاونــەتــرســی ئــەم گــەلــە کــۆڵــنــەدەرە‬ ‫جارێکی تر وبەچەکە ژەنگ هەڵگرتووەکانی‬ ‫شۆڕشی ئەیلوول بانگی شۆڕشیان دایەوە‬ ‫بەگوێی دۆست ودووژمنانی گەلەکەماندا‬ ‫و دووژمنانیان لەخەوی داگیرکەرانەیان‬ ‫بەئاگا هێنانەوە و پێیان وتن لێرە ناڕۆین‬ ‫ئــەم شوێنە شوێنی ئێمەیە ودارخـــورم‬ ‫تیادا‬ ‫ای‬ ‫نــاڕوێ‪ ،‬بەڵکو ئومێد وهیوای دواڕوژێکی‬ ‫ڕوونی تیادا دەڕوێت نەک تەنها بۆ کوردستان‬ ‫بەڵکو بۆسەرتاسەری عێراقیش‪ .‬پێشەنگی‬ ‫ئەم دەستەپارتیزانە دووژمن تۆقێنەرەش‬ ‫کــاکــە حــەمــەکــەی حــزبــە تــێــکــۆشــەرو‬ ‫شۆڕشگێڕەکەی سۆسیالست بووکە ئەوکات‬ ‫بە بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی‬ ‫کوردستان ناسرا بوو‪ .‬دروست بوونی حزبی‬

‫سۆسیالست وەک پێویستی یەکی مێژوویی‬ ‫وبابەتی لەو سەردەمەدا گرنگی و بایەخێکی‬ ‫گەورەی هەبوو‪،‬ئاماژەیەک بوو بۆ هەاڵتنی‬ ‫خۆرێکی نوێ لە کوردستانێکی نائومێدو‬ ‫داگیرکراودا‪ ،‬مژدەیەکیش بوو بۆ دواڕۆژێکی‬ ‫پرشنگدار‪ 1976/8/8 .‬ئــەوڕۆژە بوو کە‬ ‫خۆری ئازادی بۆ نیشتمان تیادا هەڵهات‬ ‫و شۆڕش و بەرخۆدان سەری هەڵدایە وە‪.‬‬ ‫تەقاندنی یەکەم فیشەکی شۆڕشی نوێش‬ ‫کە لە تفەنگە کەی کاک محمدی حاجی‬ ‫محمود سکرتێری گشتی حزبی سۆسیالست‬ ‫دیموکراتی کوردستانەوە ئاڕاستەی سنگی‬ ‫داگیرکەرانی کوردستان کرا‬ ‫یەکەم بزمار بوو درا لە تابووتی ڕژێمی‬ ‫بەعس و پەیامی مــەرگ و نائومێدی دا‬ ‫بەگوێ یاندا‪ .‬حزبی سۆسیالست دیموکراتی‬ ‫کوردستان چ لە شاخ وچ لە شار پێشە نگی‬ ‫خەبات و تێکۆشان بووە لەسەرجە م بۆنەو‬ ‫خۆشی وناخۆشی یە کاندا ڕۆلی جوامێرانەو‬ ‫هەڵوێستی نیشتمانی و نەتەوە یی گەورەی‬ ‫هەبووە ولە بواری ئاشتەواییش دا هەمیشە‬ ‫خەمخۆری یەک ڕیزی و یەک هەڵوێستی‬

‫میللەت و هێز و الیەنە کوردستانى یەکاندا‬ ‫بووە و بۆ ساتێکیش لە کاروانی خەباتی‬ ‫ئەم گەلە ستەم دیدەیە دوا نەکەوتووە‪ .‬لە‬ ‫خەباتی پەرلەمانیش دا لەگەڵ هێزو الیەنە‬ ‫کوردستانی و عێراقی یە کانیش دا چ لە‬ ‫کوردستان و چ لە عێراق ڕۆڵی کاریگەری‬ ‫خۆی بینیوە و سەنگ و قورسا یی لەسەر‬ ‫ڕووداوەکان هەبووە ‪ .‬بۆیە جێی خۆیەتی‬ ‫لەیادی (‪ )36‬ساڵی دا ساڵوبنێرین بۆ گیانی‬ ‫بەرزە فڕی شەهیدانی ئەم حزبە و سەرجەم‬ ‫شەهیدانی کوردو کوردستان کە بەخوێنی‬ ‫گەشیان کــاروانــی خەباتیان بــەم ڕۆژە‬ ‫گەیاند‪ .‬ساڵولە وتێکۆشەرانەی ئێستاش‬ ‫ماندوونە ناسانە بەر دەوامــن لەخەبات و‬ ‫سەنگەری شەهیدانیان چۆڵ نەکردووە و‬ ‫درێژە بەخەبات دەدەن تاگەیشتن بەسەرجە‬ ‫م ئــاوات و ئامانجەکانی گەلەکەمان و‬ ‫گێڕانەوەی ناوچە دابڕێنراوەکان بۆ سەر‬ ‫خاکی پیرۆزی کوردستان‪ .‬بــەرزو پیرۆز‬ ‫بێت یادی (‪ )36‬ساڵەى دامەزراندنی حزبی‬ ‫سۆسیالست دیموکراتی کوردستان حزبی‬ ‫شەهیدان‪.‬‬

‫№‬

‫پشتیوانى ئافرەتان لە حزبى سۆسیالست دیموکراتى کوردستان لەخەباتى شاخ دا‬

‫سۆران حسن‬

‫دروودو وەفا بۆ گیانى پاکى سەرجەم ئەو‬ ‫ئافرەتە چاونەترس و ماندونەناسانەى کە‬ ‫بەخوێن و فرمێسکى خۆیان شان بەشانى‬ ‫پــیــاوان خەباتى ڕەواى گەلەکەمانیان‬ ‫گەیاندە ئێستا‪.‬‬ ‫ئـــەگـــەر هــەڵــوێــســتــەیــەک دەربـــــارەى‬ ‫قۆناغەکانى شۆڕشى نوێى گەلەکەمان و‬ ‫دامەزراندنى حزبى سۆسیالست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بکەین بۆمان دەردەکەوێت کە‬

‫ڕێژەى شەهیدان لەو شۆڕشە دا‌ لەهەموو‬ ‫شۆڕشەکانى ڕابردوو زیاتر بووە‪ ،‬نکۆڵیش‬ ‫ناکرێت کە لەهەموو شۆڕشێک و لەناو‬ ‫شەهیدەکانیشدا ڕێژەیەکى بەرچاو ئافرەتى‬ ‫تێدا بووە‪.‬‬ ‫گــرتــن و شــەهــیــدکــردن و ئەنفالکردنى‬ ‫ئافرەتانى کورد لەالیەن ڕژێمى بەعسى‬ ‫لەناوچووەوە‪ ،‬جگە لەوەى بەعسییەکان‬ ‫سەرجەم ئامانجەکانیان بۆ سڕینەوەى‬ ‫کوردستان بوو لەسەر نەخشە‪ ،‬هەموو‬ ‫مــەرام و مەبەستێکیشى بۆ ئــەوە بووە‬ ‫بەهۆى گرتن و کوشتن و داگرتنى گوندەکان‬ ‫وشــااڵوى ئەنفالەوە ئافرەتان لەناو ببات‬ ‫و شۆڕشەکە الواز بکات‪ ،‬بەڵگەش بۆ‬ ‫ئەمە‌ هــەر لەگەڵ ڕاگەیاندنى شۆڕشى‬ ‫نــوێ و دروستبوونەوەى پێشمەرگە لە‬ ‫چیاکانى کوردستان‪ ،‬دەسەاڵت دەستیکرد‬ ‫بەگرتنى دایــک و خوشک و هــاوســەرو‬ ‫کچى پێشمەرگەکان‪ ،‬بەو ئامانجەى کە‬ ‫‌مێردو بــاوک و براکانیان واز لەخەباتى‬

‫پێشمەرگایەتى بهێنن و چەک دابنێن و‬ ‫بێنەوە ژێر ڕەحمەتى تۆپ و فڕۆکەکانى‬ ‫بەعس و خزمەتى سەربازی‪.‬‬ ‫لەقۆناغى دواتــریــش لــەگــەڵ پتەوبوون‬ ‫و زیابوونى کاریگەریى ڕێکخستنەکان‬ ‫کە ئافرەتان ڕۆڵــى بەرچاویان هەبوو‪،‬‬ ‫حکومەتى عێراق دەستیکرد بەگرتن و‬ ‫ئـــازارو ئەشکەنجەدان و لــەســێــدارەدان‬ ‫و حوکمکردنى ئافرەتان‪ ،‬کاتێک زانى‬ ‫هاوکارى شــۆڕش و پێشمەرگەن لەکارو‬ ‫چاالکییەکانیان و لەهێنان و بردنى‬ ‫خـــانـــەوادەى پــێــشــمــەرگــەو گــەیــانــدنــى‬ ‫پێداویستى پزیشکى و نامە نهێنییەکاندا‪.‬‬ ‫زۆرجاریش لەهێنانى چەک و تەقەمەنیشدا‬ ‫ڕۆڵى بەرچاو و حاشاهەڵنەگریان هەبووە‪،‬‬ ‫بۆیە دەبینین بەئاگرو ئاسن هێرش و‬ ‫بۆردومانى زەمینى و ئاسمانى ســەدان‬ ‫ئافرەت لەسەر دەستى هێزەکانى بەعس‬ ‫شەهیدو کەمئەندام بوون‪.‬‬ ‫سەرجەم ئەو دڕندایەتى و پێشێلکاریانەى‬

‫کە کران دژ بە ئافرەتانمان‪ ،‬نەبووە هۆى‬ ‫ئەوەى ئافرەتانى کورد لەپێشمەرگایەتى‬ ‫و پاڵپشتى شۆڕش و هاوکارى ڕێکخستن‬ ‫و پێشمەرگە ســـارد بــکــاتــەوە‪ ،‬بەڵکو‬ ‫بەپێچەوانەوە ئافرەتى کورد زیاتر بەشداریى‬ ‫جۆراوجۆرى کاریگەرانەیان هەبوو‪ ،‬بەکورتى‬ ‫لێرەدا مەبەستم ئەوەیە کە ئافرەتانى‬ ‫کوردستان و هەر لەسەرەتاى دامەزراندنى‬ ‫حزبى سۆسیالست دیموکراتى کوردستان‬ ‫و سەرەتاى هەڵگیرسانى شۆڕشى نوێ‬ ‫ى گەلەکەمانەوە ئافرەتان توانیان دەورى‬ ‫بەرچاو و بەشداریى کاریگەریان هەبێت‪،‬‬ ‫سەرەڕاى بەبارمتە گرتن و زیندانییکردن‬ ‫و ئازارو ئەشکەنجەدان و شەهیدکردن و‬ ‫زیندەبەچاڵکردن و ئاوارەبوونیان‪.‬‬ ‫وەفادارییە بۆ ئافرەتان لەکاتى یادکردنەوەو‬ ‫لەیادى دامەزراندنى ‪ 36‬ساڵەى حزبى‬ ‫سۆسیالست دیموکراتى کــوردســتــان و‬ ‫گفتوگۆکردن لەسەر قۆناغەکانى خەباتى‬ ‫پڕلەسەروەرى ئەو حزبە ناکرێت کاریگەرى‬

‫ئەو چینە فەرامۆش بکرێت‪ ،‬کە لەهەموو‬ ‫قۆناغ و وێستگەکانى خەبات و شۆڕشدا‬ ‫کاریگەرى ڕاستەوخۆیان هەبووە‌ بەتایبەت‬ ‫ئافرەتە ئـــازاو دلێرەکانى گوندەکانى‬ ‫کــوردســتــان‌‪ ،‬هـــەروەکـــو پێویستیشە‬ ‫نەوەکانى ئەمڕۆ بەو خەبات و تێکۆشانەى‬ ‫حزبى سۆسیالست دیموکراتى کوردستان و‬ ‫پشتیوانانى ئاشنا بکرێن‪.‬‬ ‫بۆیە پێویستە ئــەم پێزانینەى ڕۆڵــى‬ ‫ئافرەتان بخرێتە سەر ئەرزى واقع و وەک‬ ‫وەفایەک بۆیان ئاوڕیان لێبدرێتەوە (ماددى‬ ‫و معنەوی) و بەشدارى کارایان پێبکرێت لە‬ ‫ناوەندەکانى دەسەاڵتدا و ڕەمزى ئازایەتى‬ ‫و نەبەردى بدرێت لە یەخەیان‪ ،‬هەرچەندە‬ ‫جێ ى دەستخۆشییە بۆ حکومەتەکەى‬ ‫خۆمان کە موچەى بڕیوەتەوە بۆ ئەو‬ ‫ئافرەتە ئازاو بەجەرگانەى کە لە خەباتى‬ ‫ڕزگارى نیشتمانیدا لە شاخ پێشمەرگەبوون‬ ‫یان هاوکارو پشتیوانى هێزى پێشمەرگە‬ ‫بوون‪‌.‬‬

‫تانیا تاهیر*‬

‫حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان سیاسەتێکى‬ ‫تەندروست بە دیدگایەکى‬ ‫جیهانیانە و بڕیاردانى‬ ‫کوردستانیانە‬ ‫کــارى سیاسى و خەباتى سیاسى لە دونیاى‬ ‫ئــەمــڕۆدا‪ ،‬لــەســەر ئاستى جیهان بەگشتى‬ ‫و هەرێمى کوردستان بە تایبەتى چەندین‬ ‫قۆناغى بریوە تاگەیشتووە بەم ئاستەى ئێستا‪،‬‬ ‫ئاشکراشە لە کوردستاندا‪ ،‬مێژووى چەندین‬ ‫ساڵەى خەباتى شۆڕشگێڕى نەتەوەى کورد‬ ‫بەگشتى و قۆناغى خەباتى ڕزگارى نیشتیمانى‬ ‫شۆڕشى نوێى گەلەکەمان بە بەشدارى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان وەک هێزێکى‬ ‫سەرەکى و دیارو و فاکتەرێکى بەهێزى نێو کایە‬ ‫سیاسیەکان‪ ،‬دەرەنجامەکەى هاتنەدى ئازادى‬ ‫ئەم سنوورە جوگرافیەى هەرێمى کوردستانى‬ ‫لێکەوەتەوە کە بۆتە هۆى فەراهەمکردنى ئەو‬ ‫کەش و هەوایەى کە ئەمڕۆ هەمومان بتوانین‬ ‫ئازادانە‪ ،‬وە بوێرانە پراکتیزەى مافە مەدەنى‬ ‫و سیاسیەکانى خۆمان بکەین وەک تاکێکى‬ ‫کۆمەڵگا‪ ،‬وە لەهەمان کاتیشدا ئەرکى بنەرەتى‬ ‫حزب و ڕێکخراوە سیاسیەکان بەجۆرێک گۆرانى‬ ‫بەسەردا بێت کە گونجاو بێت لەگەڵ خەباتى‬ ‫سەردەمیانە و دونیاى سیاسیدا‪.‬‬ ‫لەم دەرفەتە کورتەدا و بە بۆنەى تێپەڕبوونى ‪36‬‬ ‫ساڵ تەمەنى (حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫کوردستان) دەمەوێت بەکورتى تیشک بخەمە‬ ‫سەر ئەو ڕۆڵە گرنگ و کاریگەرەى حزب لەماوەى‬ ‫ڕابردوو‪ ،‬هەمان کات ئەو ڕۆڵەى ئەمڕۆ هەیەتى‬ ‫بۆ پاراستنى دەسکەوتەکان و یەکڕیزى نێوماڵى‬ ‫کورد‪ ،‬حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‬ ‫هەروەک چۆن لە ڕابردوودا‪ ،‬لەسەردەمى خەباتى‬ ‫چەکدارى و خەباتى شاخ فیداکاربووە و خاوەنى‬ ‫ڕووبارێک لەخوێنى ڕۆڵەقارەمانەکانیەتى لە‬ ‫پێناو ئــازادى خاکى کوردستان و سەربەستى‬ ‫نەتەوەى کورد‪ ،‬هەرەوەک چۆن وێنەو دیمەنى‬ ‫پێشمەرگەو داستانە نەبەردییەکانى سیناریۆو‬ ‫وێردى سەرزمانى خەڵکى شار و گوندى ئەم‬ ‫کوردستانە بووە ‪.‬‬ ‫لــە ئــەمــڕۆشــدا گێڕانى ڕۆڵــى ئاشتەوایى و‬ ‫برایەتى و تەبایى و یەکڕیزى نێو ماڵى کوردى‪،‬‬ ‫و پارێزەرى پرسە نیشتمانى و نەتەوەییەکان‬ ‫و داواکــــارى جــدى چەسپاندنى سیستەمى‬ ‫دیموکراسى و فرەحزبى و فرە ڕەنگى و فرە‬ ‫دەنگى و هێزى بە گژاچوونەوەى جیاوازییە‬ ‫چینایەتى و کۆمەاڵیەتیەکان و نادادپەروەرییە‬ ‫لە نێو هاواڵتیان بە هەموو ماناکانیەوە‪.‬‬ ‫لەپاڵ هەموو ئەمانەشدا‪ ،‬حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیــمــوکــراتــی کــوردســتــان پــرســى بــەشــدارى‬ ‫ئازادانەى تاک‪ ،‬وەک یەکەى بنەڕەتى پێکهێنانى‬ ‫کۆمەڵگا و سەرچاوە و هێزى دەسەاڵتەکان‬ ‫لە بــوارى بــەشــدارى سیاسى بۆتە وەزیفەى‬ ‫ئەساسى‪ .‬هەربۆیە دیاریکردنى مافى چارەى‬ ‫خۆنووسین لەالیەن جەماوەرى کوردستانەوە‬ ‫بە دەستى تاکەکانى بە مافى ڕەواى خەڵکى‬ ‫کوردستان دەزانێت‪ ،‬سەبارەت بە دیاریکردنى‬ ‫ئایندەى سیاسى و سیستەمى سیاسى هەرێمى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫دیارە پیادەکردنى ئەم سیاسەتەش لە سۆنگەى‬ ‫بــڕوا بــوونــە بــە ئـــازادى نــەتــەوەیــى و پرسى‬ ‫نەتەوەى کورد و دیاریکردنى شوناسى کوردو‬ ‫نیشتیمانەکەى کە کوردستانە‪ ،‬ئەمە لە الیەک‬ ‫لەالیەکى دیکە ئەو ڕاستیەمان نیشان دەدات‬ ‫کە حزبى سۆسالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫بەرژەوەندییە نیشتمانى و نەتەوەییەکانى‬ ‫خستۆتە پێش بــەرژەوەنــدیــیــە حزبیەکانى‬ ‫هەرچەندە بەرژەوەندیە حزبیەکان گــەورەش‬ ‫بوبن‪ ،‬هەمیشە پێشمەرگانە تێکۆشاوە لەو‬ ‫پێناوەدا بۆیە هەوڵیداوە لەئێستاشدا بەدیدێکى‬ ‫جیاواز و ستراتیژێکى نەتەوەیى نیشتمانى‬ ‫بڕوانێتە پــرۆســەى گۆرانکارییە سیاسى و‬ ‫کۆمەاڵیەتیەکان چ لەسەر ئاستى ناوخۆى‬ ‫هەرێمى کــوردســتــان بێت چ لــەســەر ئاستى‬ ‫دەرەوى و هەرێم و جیهانیش بێت‪ ،‬بەو مانایەى‬ ‫کە خوێندنەوەى سیاسەتى حزب لە ئێستادا بۆ‬ ‫گۆڕانکارى و پێشهاتەکان و بڕیاردان لەسەر‬ ‫مەسەلە چارەنوس سازەکان وەک بەرپرسیاریەتى‬ ‫نەتەوەى و نیشتمانى ببینێت بەرلەوەى وەک‬ ‫حــزب تەماشاى بکات‪ ،‬هەبۆیە لەسادەترین‬ ‫مانادا حزب هەوڵیداوە بەدیدگایەکى جیهانیانە‬ ‫لەمەسەلەکان بروانێت و لێکدانەوەى بۆ بکات‪،‬‬ ‫بەاڵم بە دیدێکى کوردستانیانە و نەتەنەوەییانە‬ ‫بــڕیــار بــدات بــۆ پاراستنى دەسکەوتەکانى‬ ‫گەلەکەمان‪ ،‬هەر ئەمەشە وادەکات بتوانین ئەو‬ ‫مافە بەخۆمان بدەین بڵێین حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان جیاواز لەهەموو حزبەکانى‬ ‫تر سیاسەتێکى تەندروست و سەردەمیانە‬ ‫پەیڕەو دەکات لە گۆرەپانى سیاسى هەرێمى‬ ‫کوردستاندا‪.‬‬ ‫* ئەندامی یەدەگی مەکتەبی سیاسی حسدک‬

rebazi azadi 713  

rebazi azadi 713

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you