Issuu on Google+

‫№‬

‫№‬

‫№‬

‫پەیوەندی هەرێمی کوردستان و عێراق تورکیا ژمارەی هێزەکانى لە باکووری مارادۆنا داواى ‪ 17‬ملیۆن یۆرۆ دەکات‬ ‫ل‪4‬‬ ‫کوردستان بۆ ‪290‬هەزار بەرز دەکاتەوە لە یانەى وەصڵ‬ ‫ل‪11‬‬ ‫ل‪8‬‬

‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات № سێشەممة № ‪/27‬پووشپه‌ڕ ‪ 2712/‬کوردی № ‪ 2012/07/17‬زایینی № ساڵی ‪ 12 № 32‬الپەڕە № ژماره‪www.jamawarnews.com № 710 :‬‬

‫سکرتێری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان‪:‬‬

‫حکومەتی هەرێم چەند پرۆژەیەک لەناوچە دابڕێندراوەکان جێبەجێ دەکات‬ ‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود پێشوازیکرد لە‬ ‫بەڕێز د‪ .‬بەرهەم ساڵح‬

‫تایبەت بە ~‬

‫ئــەو ناوچانە بێبەرى ناکەین وەک‬ ‫ناوچەکانى تر حسابیان بۆ دەکەین‪،‬‬ ‫چونکە ئەوانە دەبێت لەسەر بەغداد بن‬ ‫لەگەڵ ئەوەشدا حکومەتى هەرێم بڕیارى‬ ‫داوە ڕێژەیەکى باشیان بۆ دابمەزرێنێت‪.‬‬ ‫لــەبــارەی هــاوتــاکــردنــی دەرمــاڵــەی‬ ‫فەرمانبەرانی هەرێم بە بەغدا ناو‬ ‫№‬

‫مــحــەمــەد قـــەرەداغـــى‪ ،‬سکرتێرى‬ ‫ئەنجومەنى وەزیـــران لــە دیدارێکى‬ ‫تایبەتى ~ ئاماژە بۆ ئەوە‬ ‫دەکات « لە ناوچە دابڕاوەکانى هەرێمى‬ ‫کوردستان ڕێژەیەکى باش هاواڵتیان‬ ‫دادەمەزرێنین»‪.‬‬ ‫لــەبــارەى هــاوتــا کــردنــى دەرمــاڵــەى‬ ‫فەرمانبەرانی هەرێم لەگەڵ بەغداد‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات «بڕیارێکى‬ ‫پەرلەمانمان هەیە کە دەڵێت دەبێت‬ ‫هەموو دەرمــاڵــەکــان وەک بەغدادى‬ ‫لێبکرێت»‪.‬‬ ‫مــحــەمــەد قـــەرەداغـــى‪ ،‬سکرتێرى‬ ‫ئەنجومەنى وەزیــران بە ~‬ ‫ڕاگەیاند بە پێى یاسا جایز نییە‬ ‫ئێمە خەڵک لەناوچە دابــڕواوەکــان‬ ‫دابمەزرێنین‪ ،‬بۆ ئەوانەى کە لەسەر‬ ‫کەرکوک و موسڵ و دیــالــەن‪ ،‬بەاڵم‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان بڕیارى‬ ‫داوە ڕێژەیەکى باش بۆ ئەو ناوچانە‬ ‫دابمەزرێنێ بە شێوەیەک لە شێوەکان‬

‫براو هێما بۆ ئەوە دەکات «بڕیارێکى‬ ‫پەرلەمانمان هەیە کە دەڵێت دەبێت‬ ‫هەموو وەک بەغدادى لێبکەن ئەوە‬ ‫دراســەکــرا ئــەوەى وەک بەغداد بوو‬ ‫ئەوە باشە ئەوەشى وەک بەغداد نەبوو‬ ‫دیراسەى دەکەین‪.‬‬ ‫قەرەداغى لە بــارەى دەنگۆی بڕینی‬ ‫بەشێکی بودجەی هەرێم لەبەرامبەر‬ ‫گرێبەستە نەوتییەکانەوە وتى‪:‬لە ڕووى‬ ‫دەستوورییەوە ئێمە قسەمان بە قوەتە‬ ‫لە ڕووى ئیدارەوە هێشتا بڕیارى وا‬ ‫نەدراوە لە کاتى خۆیدا قسەى خۆمان‬ ‫دەبێت‪ ،‬ڕێگەمان هەیە بەرگرى لە‬ ‫خۆمان بکەین‪ ،‬بەاڵم تائێستا هەر قسە‬ ‫و ڕاگەیاندنە بە فیعلى هیچ شتێک نییە‪.‬‬ ‫لەبارەى جێبەجێکردنى پرۆژە لە ناوچە‬ ‫جێناکۆکەکان الیەن حکومەتى هەرێمى‬ ‫کوردستانەوە سکرتێرى ئەنجومەنى‬ ‫وەزیــــران ئــامــاژە بــۆ ئـــەوە دەکــات‬ ‫«پرۆژەمان هەیە بۆ ناوچە دابڕاوەکان‬ ‫و بە مەالیین دۆالر سەرف دەکەین بۆ‬ ‫ناوچە دابڕاوەکان»‪ .‬ل‪6‬‬

‫سەعید ڕەسوڵ‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬ ‫کاتژمێر ‪ 5:30‬ئێوارەى ‪2012/7/14‬‬ ‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود لە‬ ‫بارەگاى تایبەتى خۆى لە گوندى‬ ‫گوڵەخانەى دەڤــەرى شــارەزوور‬ ‫بەئامادەبوونى بەڕێزان عەبدواڵى‬ ‫حــاجــى مــەحــمــود و مــحــەمــەد‬ ‫دۆاڵشـــى ئــەنــدامــانــى مەکتەبى‬ ‫سیاسى و ژمارەیەک لە هەڤااڵنى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کــوردســتــان‪ ،‬پــێــشــوازیــکــرد لە‬ ‫بەڕێز د‪.‬بەرهەم ئەحمەد ساڵح‬ ‫جێگرى سکرتێرى گشتى یەکێتى‬ ‫نیشتیمانى کوردستان و ڕەفعەت‬ ‫عەبدواڵ ئەندامى مەکتەبى سیاسى‬ ‫و وەفدێکى یاوەریان‪ .‬لەدیدارێکدا‬

‫باس لە ڕەوشى سیاسى هەرێمى‬ ‫کوردستان و عێراق کراو تیشک‬ ‫خــرایــە ســەر یەکخستنى هێزو‬ ‫تــوانــاى هــەمــەالیــەنــە لەپێناو‬ ‫پێشخستن و پاراستنى ئەزموون‬ ‫و دەســتــکــەوتــەکــانــى ئــەمــڕۆى‬ ‫کوردستان‪ .‬هەروەها لەو دیدارەدا‬ ‫باس لە ڕەوشــى عێراق لەگشت‬ ‫بوارەکان کراو بەپێویست زانرا‬ ‫هەموو الیــەک بە پشت بەستن‬ ‫بە دەستوورو ڕێککەوتننامەکان‬ ‫کێشەو ناکۆکییەکان چارەسەر‬ ‫بکەن و پاڵنەرو یارمەتیدەرى بەهێز‬ ‫بن لەپێشخستن و گەشەسەندنى‬ ‫ڕەوشى دیموکراسى‪ ،‬بەشێوەیەک‬ ‫№‬

‫ئەندامێکی پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫گشت پێکهاتەو الیەنە سیاسییەکان‬ ‫بنەماکانى پێکەوەژیان و ئاشتى‬ ‫و ئـــارامـــى لـــەتـــەواوى نــاوچــە‬ ‫جیاوازەکانى واڵت پەرە پێ بدەن‬ ‫و ڕێگە نــەدەن هیچ الیەنێک بۆ‬ ‫مــەرامــى تایبەت یەکڕیزى نێو‬ ‫مــاڵــى عــێــراقــیــیــەکــان بەگشت‬ ‫پێکهاتەکانییەوە تێک بدات‪ .‬هەر‬ ‫لەو دیدارەدا پەیوەندییە مێژوویى‬ ‫و دۆســتــایــەتــیــیــەکــانــى نــێــوان‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان و یەکێتى نیشتیمانى‬ ‫کــوردســتــان جــەخــتــى لــەســەر‬ ‫کرایەوە لەپێناو خزمەتکردن بە‬ ‫بەرژەوەندییە بااڵکانى گەلەکەمان‪.‬‬

‫لەبەر ئــەوە ئەبێت الیەنى سێیەم‬ ‫یاخود زەمانێک هەبێت کە یەکسەر‬ ‫ئەو بەڵێننامانە جێبەجێ بکات بەس‬ ‫ئایا گرەنتى هەیە چەندەها جار ئەو‬ ‫پەیمانە دراوە بۆ جێبەجێ کردنى‪،‬‬ ‫بەاڵم هیچى جێبەجێ نەکراوە‪ .‬ل‪3‬‬

‫№‬

‫بێریڤان سەرهەنگ‪ ،‬ئەندامى لیژنەى‬ ‫تەندروستى لەپەرلەمانى کوردستان‬ ‫لە دیدارێکى تایبەتى ~‬ ‫ئاماژە بەوە دەکات «دەبێت ڕێگرى‬ ‫لــەوە بکەین کە ئــەو هۆکارانەى‬ ‫دەبێتە یارمەتى دەر بۆ سەرەتان‪،‬‬ ‫جگەرە کێشان زۆرە لە ناو گەنجان‬ ‫و مــاددەى هۆشبەر پەیدا بووە و‬ ‫زۆرە دەبێت هەوڵ بدەین ئەو ڕێژەیە‬ ‫دابەزێنین»‪.‬‬ ‫نــاوبــراو هێما بــۆ ئـــەوە دەکــات‬ ‫«پزیشک لە هەرێمى کوردستان‬ ‫کەم نییە‪ )3( ،‬هەزار پزیشکمان‬ ‫هەیە گەر بیمەى پزیشکیمان هەبێت‬ ‫دەتوانین پزیشکى خێزانى دروست‬ ‫بکەین»‪.‬‬ ‫بــێــریــڤــان ســەرهــەنــگ‪ ،‬ئــەنــدامــى‬ ‫لیژنەى تەندروستى لە پەرلەمانى‬ ‫کــــوردســــتــــان بــــە ~‬ ‫ڕاگــەیــانــد‪ :‬تەندروستى هەرێمى‬ ‫کوردستان پێویستى بەچاککردنە‬ ‫و بەخزمەتگوزارییەکى باشتر هەیە‬ ‫لەوەى کە ئێستا هەیە بەو شێوە‬

‫تایبەت بە ~‬

‫متمانە‪ ،‬بەاڵم ئەمە ئەوە ناگەیەنێت‬ ‫کە بڵێین لێسەندنەوەى متمانە نەما‬ ‫نەخێر لێپرسینەوەى لێ دەکرێت‬ ‫و پــاش ئـــەوە ئەبێت ‪ 65‬ئــەنــدام‬ ‫پــەرلــەمــان واژۆ کــۆبــکــەونــەوە بۆ‬ ‫ئــەوەى داواى سەندنەوەى متمانە‬ ‫بکرێت‪ ،‬بەاڵم ئێمە وەکو عێراقییەو‬ ‫هاوپەیمانى کوردستانى سورین لەسەر‬ ‫بانگهێشت کردنى سەرۆک وەزیران و‬ ‫لێپرسینەوەى لەگەڵى و لێسەندنەوەى‬ ‫متمانە لێی‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى کێشەکانى کورد کێشەى‬ ‫نەوت و پێشمەرگەو چەندان کێشەى‬ ‫ترە کە پێشتر ڕێکەوتنى لەسەر کراوە‬ ‫ئێستا مالیکى جێبەجێى ناکات‪ .‬ئایا‬ ‫ئێستا لە مــاوەى ئــەم دوو ساڵەى‬ ‫کە ماوە جێبەجێی دەکات؟ نەخێر‪،‬‬ ‫هەموو کێشەکان لەسەر ئەوەیە کە‬ ‫ئەو ڕێکەوتنامەکان جێبەجێ ناکات‬ ‫وە چەندین جار بەڵێنیداوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەو بەڵێنەکانى خۆى جێبەجێ ناکات‬

‫سەعید ڕەسوڵ‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئەوە دەکات‬ ‫«کێشەکانى کورد کێشەى نەوت و‬ ‫کێشەى پێشمەرگەو چەندان کێشەى‬ ‫ترە کە پێشتر ڕێکەوتنى لەسەر کراوە‬ ‫ئێستا مالیکى جێبەجێى ناکات ئایا‬ ‫ئێستا لە ماوەى ئەم دوو ساڵەى کە‬ ‫ماوە جێبەجێی دەکات؟»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات « ئێمە‬ ‫دەبێت مافەکانى خۆمان ئیقرار بکەین‬ ‫نەک ئەوان بماندەنێ»‪.‬‬ ‫سەعید ڕەسوڵ‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى‬ ‫نــوێــنــەرانــى عــێــراق بــە ~‬ ‫ڕاگەیاند سورین لەسەر لێسەندنەوەى‬ ‫متمانە‪ ،‬بــەاڵم هــەمــوو الیەنەکانى‬ ‫عێراقییە هەموو ئەندامەکانى کۆک‬ ‫نین لەسەر لێسەندنەوەى متمانە‬ ‫نزیکەى ‪ 30‬تا ‪ 35‬ئەندامیان ئامادە‬ ‫وتیشى بە نیسبەت ڕێژەى سەرەتان نین واژۆ بکەن بۆ لێسەندنەوەى‬ ‫یان شێرپەنجە ئێمە لەگەڵ وەزارەت‬ ‫قسەمان کـــردووە ئــەو ڕێــژەیــە وەک‬ ‫ستانداردى جیهانى ڕێژەکە لە هەرێمى سەرۆکى لیستى برایەتى نەینەوا‪:‬‬ ‫کوردستان هەیە‪ ،‬بەاڵم ماناى ئەوە نییە‬ ‫ڕێژەکەى بەرزترە‪.‬‬ ‫ئەو ئەندامەى لیژنەى تەندروستى‬ ‫جەختى لەوە کردەوە « دەبێت ڕێگرى‬ ‫لەوە بکەین کە ئەو هۆکارانەى دەبێتە‬ ‫یارمەتى دەر بۆ سەرەتان»‪.‬‬ ‫بێریڤان هیماش بۆ ئــەوە دەکــات‪،‬‬ ‫لەگەڵ دۆسیەى نەوتدا بکرێت لە‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫جگەرە کێشان زۆرە لە ناو گەنجان و‬ ‫پارێزگاکەدا»‪.‬‬ ‫ماددەى هۆشبەر پەیدا بووە و دەبێت قــاســم ســاڵــح‪ ،‬ســەرۆکــى لیستى قاسم ساڵح‪ ،‬سەرۆکى لیستى برایەتى‬ ‫هەوڵ بدەین ئەو ڕێژەیە دابەزێنین‪.‬‬ ‫بــرایــەتــى نــەیــنــەوا لــە دیــدارێــکــى نــەیــنــەوا بــە ~ ڕگەیاند‬ ‫ســەبــارەت بە کوالیتی کۆنترۆڵیش تــایــبــەتــى ~ ئــامــاژە بۆ گــەڕانــەوەمــان بۆ کۆبوونەوەکانى‬ ‫نــاوبــراو وتــی‪ :‬دەبــێــت هــەمــوو ئەو ئەوە دەکات «هەڵوێستمان بەرامبەر ئەنجومەنى پــارێــزگــاى نەینەوا‬ ‫مـــاددانـــەى کــە بــەکــار دەهێنرێت ســوودوەرگــرتــن لە سامانى نەوت لەسەر ئەو تێڕوانینە بووە کە بۆ‬ ‫دەبــێــت بــە کــوالــێــتــى کــۆنــتــرۆڵــدا لە پارێزگاى نەینەوادا ئەوەیە کە درێژەدان بە گەیاندنى خزمەتگوزارى‬ ‫بــڕوات‪ ،‬ئــەو مــاددانــەى بە کوالێتى لەگەڵ ئەوەداین کە داهاتى نەوت بەسەرجەم ناوچەکانى پارێزگاى‬ ‫کۆنترۆڵى خۆماندا دەڕوات لەسنورى و بەرهەمەکانى تــر لــە خزمەتى نەینەوا بەتایبەتى ئەو ناوچانەى‬ ‫دەروازەکانى هەرێم دەتوانین کوالێتى خەڵکى پارێزگاى نەینەوادا بێت بێ کــە زۆربــەیــان کـــوردن و ناوچەى‬ ‫دابڕێنراون‪.‬‬ ‫کۆنترۆڵى بکەین‪ ،‬بەاڵم ئەو ماددانەى جیاوازى»‪.‬‬ ‫کە لە کەرکەکەوە یان لە موسڵەوە ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات « دەبێت ســاڵــح هــێــمــا ب ــۆ ئــــەوە دەکـــات‬ ‫دێت کوالێتى کۆنترۆڵیان سەختە کە بە پێی دەستوور و یاسا مامەڵە «هەڵوێستمان بەرامبەر سود وەرگرتن‬ ‫دەستى بەسەردابگیرێت‪.‬ل‪6‬‬

‫ڕەوشی تەندروستی هەرێمى کوردستان لە‬ ‫بارودۆخێکی مەترسیدار دا نییە‬

‫تایبەت بە ~‬

‫داواکاری کورد‪ ،‬داواکاری دەستوورین ئێمە لەدەستوور‬ ‫زیاتر هیچمان ناوێت‬

‫پارێزگاى نەینەوا هیچ گرێبەستێکى نەوتى لەگەڵ‬ ‫هیچ کۆمپانیایەکى نەوت واژۆنەکردووە‬

‫مەترسیدارە نییە‪ ،‬بــەاڵم دەبێت‬ ‫ئیشى تێدا بکەین و پێویستى بە‬ ‫چاکردن هەیە هەروەها لێکۆڵینەوە‬ ‫هەبێت لــەبــارەى ئــەو حاڵەتانەى‬ ‫دەبێتە هۆى مــردن و کار بکرێت‬ ‫بۆ ڕاگرتنى ئــەو دەرمــانــانــەى بە‬ ‫شێوەیەکى نایاساى دێتە هەرێمى‬ ‫کوردستان کوالێتى کۆنترۆڵمان‬ ‫باشتر بکرێت‪.‬‬

‫لــە ســامــانــى نـــەوت لــە پــارێــزگــاى‬ ‫نەینەوادا ئەوەیە کە لەگەڵ ئەوەداین‬ ‫کە داهاتى نــەوت و بەرهەمەکانى‬ ‫تر لە خزمەتى خەڵکى پارێزگاى‬ ‫نەینەوادا بێت بێ جیاوازى‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دیــارە تا ئێستا پارێزگاى نەینەوا‬ ‫هیچ گرێبەستێکى نەوتى لەگەڵ هیچ‬ ‫کۆمپانیایەکى نــەوت و نە لەگەڵ‬ ‫هەرێمى کوردستاندا واژۆنەکردووە‪،‬‬ ‫لە ڕاستیدا تا ئێستا ئەنجومەنى‬ ‫پــارێــزگــاى نــەیــنــەوا پــارێــزگــارى‬ ‫سەرپشک نەکردووە بۆ ئەنجامدان‬ ‫و واژۆکردنى گرێبەستى دەرهێنان و‬ ‫ناردنەدەرەوەى نەوت»‪ .‬ل‪3‬‬


‫‪2‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/07/17 | 710‬سێشەممە‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود بروسکەیەکى پیرۆزبایى‬ ‫ئاراستەی بەڕێز عیرفان عەلى عەبدولعەزیز کرد‬ ‫بــەڕێــز مــحــەمــەدى حــاجــى مەحمود‬ ‫بروسکەیەکى پیرۆزبایى پێشکەشى‬ ‫عــیــرفــان عــەلــى عــەبــدولــعــەزیــز کرد‬ ‫بەبۆنەى هەڵبژاردنى بەڕابەرى گشتى‬ ‫بزووتنەوەى ئیسالمى کوردستان‪ ،‬ئەمە‬ ‫دەقەکەیەتى‪:‬‬

‫بزووتنەوەیە لە خەبات و تێکۆشان‬ ‫لــە قۆناغە جــیــاوازەکــانــدا هــەر لە‬ ‫سەرەتاوە بەڕابەرایەتى مامۆستا مەال‬ ‫عوسمان هەنگاوێکى گرنگ بــوو لە‬ ‫مێژووى خەباتى گەلەکەماندا‪.‬پەیوەندى‬ ‫مێژینەى نێوان حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان و بزووتنەوەى‬ ‫ئیسالمى کوردستان هێمایەک بوو بۆ‬

‫رێــکـه‌وتــی ‪ 2012/7/15‬له‌دیوانی‬ ‫وه‌زاره‌تـــی کاره‌با ئه‌ندازیار یاسین‬ ‫شێخ ئه‌بوبه‌کر مــاوه‌تــی وه‌زیـــری‬ ‫کاره‌با پێشوازی له‌هه‌ریه‌ک له‌مسته‌فا‬ ‫قــادری راوێــژکــاری تایبه‌تی وه‌زیــری‬ ‫وزه‌ی کــۆمــاری ئیسالمی ئــێــران و‬ ‫سه‌ید عظیم حوسێنی سه‌رکونسوڵی‬ ‫کۆماری ئیسالمی ئێران له‌هه‌رێم و‬ ‫عه‌بدواڵ ئاکره‌یی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و واڵتـ ‌ه کــرد‪ ،‬له‌دیدارێکدا‬ ‫که‌راوێژکارانی وه‌زیــر ئاماده‌بوون‪،‬‬ ‫وه‌زیــری کاره‌با باسێکی سه‌باره‌ت‬ ‫بـه‌پــرۆژه‌کــانــی کــاره‌بــا و به‌رنامه‌و‬ ‫بەدەستهێنانى مافەکانى گەلەکەمان‪ .‬پــان ـه‌کــانــی وه‌زاره‌ت پێشکه‌ش‬ ‫دووبــارە سەرکەوتنى کۆنگرەکەتان و به‌شاندی میوان کــردوو رایگه‌یاند‬ ‫هەڵبژاردنى بەڕیزتان بەڕابەرى گشتى‬ ‫بزووتنەوەى ئیسالمى لێ پیرۆز دەکەین‪.‬‬ ‫لەگەڵ ڕێزماندا‬ ‫محەمەدى حاجى مەحمود‬ ‫‪2012/7/12‬‬ ‫گوڵەخانە‬

‫ئەو کەسانەی بۆ هەلی کار ناویان لەوەزارەتی کار تۆمارکردووە‬ ‫چانسی دامەزراندنیان زیاترە‬

‫№‬

‫حکومه‌تی هه‌رێم کاتژمێرێک ده‌وامی فه‌رمانگه‌کان که‌م ده‌کاته‌وه‬ ‫حــکــوم ـه‌تــی ه ـه‌رێــمــی کــوردســتــان‬ ‫بڕیاریداو‌ه به‌هۆی ب ـه‌رز بوونه‌وه‌ی‬ ‫پله‌کانی گه‌رما له مانگی ره‌مه‌زانی‬ ‫ئ ـه‌مــســاڵــدا کــاتــژمــێــرێــک ده‌وامـــی‬ ‫فه‌رمانگه‌کان که‌م بکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫سکرتێری یاسایی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێمی کــوردســتــان له‬ ‫لێدوانێکی رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند‪:‬‬

‫«هه‌روه‌کو سااڵنی رابردوو‪ ،‬ئه‌مساڵیش‬ ‫کاتژمێرێک ده‌وام ل ‌ه فه‌رمانگاکانی‬ ‫سه‌ر به حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان‬ ‫که‌م ده‌کرێته‌وه‌‪».‬‬ ‫«محه‌ممه‌د قـه‌ره‌داغــی» گوتی‪« :‬له‬ ‫مانگی ره‌م ـه‌زانــدا کاتژمێر هه‌شتی‬ ‫به‌یانی ده‌وام ده‌ســت پێده‌کات و‬ ‫کاتژمێر دووی نیوه‌ڕۆ کۆتای دێت‪».‬‬ ‫№‬ ‫№‬

‫پۆلیسی سلێمانی مەرجەکانی دامەزراندن ئاشکرا دەکات‬

‫ڕاگه‌یاندنی پۆلیسی سلێمانی‬

‫پله‌ی گه‌رما ‌ى مانگی ره‌مه‌زان ل ‌ه ئاست ‌ه سروشتییه‌که‌ی خۆیدا‬ ‫به‌رزتر نابێته‌و‌ه‬

‫ده‌ســتــه‌ی گشتی کـه‌شــنــاســی ل ‌ه‬ ‫وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ی عێراق‪ ،‬رۆژی‬ ‫شه‌ممه‌‪ ،‬رایگه‌یاند ئه‌و هه‌وااڵنه‌ی‬ ‫که‌ بــاس له‌ ب ـه‌رزبــوون ـه‌وه‌ی زۆری‬ ‫پله‌ی گه‌رما ده‌که‌ن له‌ماوه‌ی مانگی‬ ‫ره‌مه‌زاندا وه‌ک سـه‌رووی ‪ 60‬پله‌ی‬ ‫سه‌دیی‪ ،‬دوورن له‌راستییه‌وه‌‌و ته‌نها‬ ‫بۆچونی فه‌له‌کناسه‌کانه‌‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کی راگه‌یه‌اندنکار له‌‬ ‫ده‌ســتــه‌ی نــاوبــراو وتــی «به‌پێی‬ ‫ئاماژه‌کانی ده‌سته‌ی که‌شناسی‪،‬‬ ‫پــلــه‌کــانــی گـــه‌رمـــا لـــه‌ تــێــکــڕا‬ ‫سروشتییه‌کانی خــۆیــانــدا زیاتر‬

‫به‌رزنابنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌ویش له‌ شاری به‌غدا‬ ‫ده‌گاته‌ ‪ 50‬پله‌ی سه‌دیی‌و له‌ شاری‬ ‫به‌سره‌ی باشوری عێراقیشدا ده‌گاته‌‬ ‫‪ 51‬پله‌‪ ،‬پاشان له‌ کۆتاییی مانگی‬ ‫ئابدا پله‌ی گه‌رمی به‌ره‌و نزمبوونه‌وه‌‬ ‫ده‌چێت»‪.‬‬ ‫وتیشی «ئـــه‌وه‌ی که‌ راگـه‌یـه‌نــراوه‌‬ ‫پێشبنیی فـه‌لـه‌کــنــاسـه‌کــانـه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ره‌نــگــه‌ زێــده‌ڕۆیــیــان کــردبــێ‌ له‌‬ ‫پــێــشــبــیــنــیــیـه‌کــانــیــانــدا‪ ،‬بـــه‌وه‌ی‬ ‫ک ـه‌ رایــانــگ ـه‌یــانــدووه‌ ئـه‌مــســاڵ له‌‬ ‫هه‌ردوو مانگی ته‌مموز‌و ئابدا واته‌‬ ‫له‌ماوه‌ی مانگی ره‌مه‌زاندا‪ ،‬پله‌کانی‬

‫گه‌رما جــیــاواز له‌سااڵنی رابــردوو‬ ‫به‌رزده‌بێـته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌تا تا ئێستا‬ ‫پله‌کانی گه‌رما له‌عێراقدا له‌نێوان‬ ‫‪ 45‬تــا ‪ 48‬پــل ـه‌دایــه‌‌و نــاکــرێ‌ ‪50‬‬ ‫تێبپه‌ڕێنێت»‪.‬‬ ‫جێی ئاماژه‌یه‌ به‌پێی چه‌ند هه‌واڵێک‬ ‫که‌ سه‌رچاوه‌کانیان ده‌گه‌ڕایه‌وه‌ سه‌ر‬ ‫فه‌له‌کناسانی عێراقی‌و ناوچه‌که‌‪،‬‬ ‫ئه‌مساڵ پله‌ی گه‌رما له‌ عێراق‌و‬ ‫واڵتانی که‌نداودا ده‌گاته‌ ‪ 70‬پله‌ی‬ ‫ســه‌دیــی‪ ،‬ب ـه‌هــۆی ئــه‌و گــۆڕان ـه‌ی‬ ‫کــه‌شــوهــه‌وایــیــه‌ی کــه‌ نــاوچ ـه‌ک ـه‌‬ ‫به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت‪.‬‬

‫وەزارەتی تەندروستی زیاتر لە ‪ 2‬هەزار کەس دادەمەزرێنێ‬ ‫وتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی حکوومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان ڕادەگەیەنێ کە زیاتر‬ ‫لە ‪ 2‬هەزار کەس لە فەرمانگەکانی سەر‬ ‫بە وەزارتەکە دادەمەزرێنن‪.‬‬ ‫خــاڵــس قـــادر دوای نــیــوەڕۆی ڕۆژی‬ ‫‪ 2012/7/16‬لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا‬ ‫لە بارەگەی وەزارەتــی تەندروستی ڕای‬ ‫گەیاند‪ ،‬بۆ ئاگەداربوونى هاواڵتییان لەو‬ ‫راژەیەى وەزارەتى تەندروستى پێویستی‬ ‫پێیەتى کە ‪ 2‬هەزار و ‪ 150‬راژەن‪ ،‬هەموو‬ ‫ئەوانەى دەرچــوى کۆلێج و پەیمانگە‬

‫و ئامادەیی و ناوەندى و سەرەتایین‬ ‫دەتوانن فۆرمی دامەزراندن لە بنکەکانی‬ ‫دابەشکردن پڕ بکەنەوە‪.‬‬ ‫قادر ئاماژەی بەوە دا‪ ،‬ئەو راژانــە بەم‬ ‫شێوەیە بەسەر پارێزگەکانى هەرێمدا‬ ‫دابەش کراون و ‪ %5‬بۆ دیوانى وەزارەتە‬ ‫کە دەکاتە ‪ 108‬راژە‪ %43 ،‬بۆ پارێزگەى‬ ‫سلێمانى و گەرمیان کە دەکاتە ‪878‬‬ ‫کــەس‪ %34 ،‬بۆ پارێزگەى هەولێر کە‬ ‫دەکــاتــە ‪ 694‬کــەس‪ ،‬بۆ دهــۆک ‪%23‬‬ ‫تەرخان کراوە ئەویش دەکاتە ‪ 470‬کەس‪.‬‬

‫ئەوەشی روون کردەوە‪ ،‬بۆ ئەو مەبەستە‬ ‫لە ‪15‬ی ئەم مانگەوە دەست کراوە بە‬ ‫دابەشکردنى فۆرمەکان‪ ،‬پێویستە لە‬ ‫ماوەى حەوتوویەکدا فۆرمەکان بگەڕێنەوە‬ ‫شوێنى خۆیان ‪.‬‬ ‫لـــە بـــودجـــەى ئــەمــســاڵــی هــەرێــمــى‬ ‫کوردستان دامەزراندنى ‪ 17‬هەزار کەس‬ ‫لە داوودەزگــاکــانــی حکوومەتدا جێگیر‬ ‫کرا و چەند رۆژێکە دەســت کــراوە بە‬ ‫دابەشکردنى فۆرمەکان و دیاریکردنى‬ ‫بنکەکانى دابەشکردن‪.‬‬

‫№‬

‫ل ‌ه ئاگاداریه‌کدا ک ‌ه وینه‌یه‌کی دەست‬ ‫~ کــەوتــووە‪ ،‬به‌رێوبه‌رایه‌تی‬ ‫پۆلیسی سلیمانی رایده‌گه‌ینیت ک ‌ه ئه‌وانه‌ی‬ ‫ده‌یانه‌وێت وه‌ک پۆلیس دابمه‌زرین‪ ،‬فۆڕمی‬ ‫دامه‌زراندن پر بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌قی ئاگاداریه‌که‌و مه‌رجه‌کانی دامه‌زراندن‪:‬‬ ‫ئاگاداری سه‌رجه‌م هاواڵتیانی سلێمانی‬ ‫وده‌وروبه‌ری ده‌که‌ین ک ‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیمان‬ ‫به‌نیاز‌ه هاواڵتیان دابمه‌زرێنێـت له‌ڕیزه‌کانی‬ ‫پۆلیسدا لــه‌هــه‌ردووڕه‌گــه‌زی نێرو مێ‬ ‫به‌م مه‌رجانه‌ی الی خــواره‌و‌ه که‌له‌الیه‌ن‬

‫وه‌زاره‌تـــی ناوخۆی حکومه‌تی هه‌رێمی‬ ‫کوردستانه‌و‌ه دیاری کراوه‌‪.‬‬ ‫‪ - 1‬ته‌مه‌نی له‌(‪)18‬ساڵ که‌متر نه‌بێت وله‌‬ ‫(‪)35‬زیاتر نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪ - 2‬بااڵی ل ‌ه (‪165‬سم )که‌تر نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪ - 3‬هه‌ڵگری ڕه‌گه‌زنامه‌ی عێراقی بێت‪.‬‬ ‫‪ - 4‬نابێت بڕوانامه‌ی ل ‌ه (‪)9‬ی بنه‌ڕه‌تی‬ ‫که‌متر نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪ - 5‬دانیشتووی شاری سلێمانی ده‌وروبه‌ری‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫هه‌رکه‌سێک ئاره‌زوو مه‌ند‌ه و ئه‌ومه‌رجانه‌ی‬

‫ســـــه‌ره‌وه‌ی تــێــدایـ ‌ه ئـه‌تــوانــێــت ڕۆژی‬ ‫دووشه‌مم ‌ه ‪ 2012/7/16‬کاتژمێر (‪)8‬‬ ‫سه‌رله‌به‌یانی سه‌ردانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‬ ‫پۆلیسی چاالکیی ‌ه مه‌ده‌نییه‌کان بکات‬ ‫له‌کانی گۆم ‌ه پشت شوقه‌کانی کوردسیتی‬ ‫بکات به‌مه‌به‌ستی وه‌رگرتن وپڕکردنه‌وه‌ی‬ ‫فۆڕمی دامه‌زراندن‪.‬‬ ‫له‌و به‌رواره‌ی دیاریمان کردوو‌ه هاواڵتییان‬ ‫ده‌ت ــوان ــن ل ـه‌کــاتــژمــێــر(‪)8‬ب ـه‌یــانــی بۆ‬ ‫کاتژمێر(‪)1‬پاشنیوه‌ڕۆ له‌کاتی ده‌وامی‬ ‫فه‌رمیدا سه‌ردانمان بکه‌ن ودواکاتیش بۆ‬ ‫هێنانه‌وه‌ی فۆڕمه‌کان ‪ 2012/7/21‬یه‌‪.‬‬ ‫تێبینی ‪/‬پێویست ‌ه له‌سه‌ر ئاره‌زوو مه‌ندان‬ ‫له‌کاتی وه‌رگرتنی فۆڕمدا پێناسی باری‬ ‫که‌سێتی وڕه‌گه‌زه‌نامه‌ی عێراقی وفۆڕمی‬ ‫خــۆراک وی ـه‌ک وێنه‌ی که‌سێتی کارتی‬ ‫زانیاری ویان پشگیری ئه‌نجومه‌نی پێ‬ ‫بێت له‌گه‌ڵ هێنانی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ک که‌‬ ‫بیسه‌لمێنێت ک ‌ه ده‌رچووی (‪)9‬بنه‌ڕه‌تی‬ ‫به‌ره‌وسه‌ره‌وه‌بێت‪.‬‬

‫دامەزراندنی ئەمساڵدا سەرەڕای ئەوەی‬ ‫تایبەتمەندیەتیەکان‬ ‫کەمئەندامان‬ ‫پێدراوەو فۆڕمی تایبەتیان لەشێوەی‬ ‫پــاشــکــۆ بــۆ ئـــامـــادەکـــرا و ‪%٥‬ی‬ ‫دامــەزرانــدنــیــان بــۆ دیـــاری کــراوە‪,‬‬ ‫لــەهــەمــان کاتیشدا ســەرجــەم ئەو‬

‫№‬

‫روونــیــشــیــکــردۆتـه‌و‌ه کـ ‌ه حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێم «بڕی دوو ملیۆن دۆالری بۆ‬ ‫ئاوه‌ربووه‌کان ته‌رخانکردوو‌ه بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫پێدوایستییکانیان دابینبکرێت»‪.‬‬ ‫نــاوبــراو ئــامــاژه‌شــیــداو‌ه بـــه‌وه‌ی ک ‌ه‬ ‫«ژماره‌ی ئاوه‌ربووانی کوردانی سوریا‬

‫به‌مدواییان ‌ه که‌متربۆته‌وه‌‌و به‌پێی‬ ‫ئاماره‌کانیش ‪ 500���خێزان‌و ‪ 5‬هه‌زار‬ ‫گه‌نج ئاواره‌بوون‌و هاتوونه‌ت ‌ه هه‌رێمی‬ ‫کوردستان‌و له‌نێویاندا ‪ 310‬خێزان‌و‬ ‫‪ 300‬تا ‪ 800‬گه‌نجیان ل ‌ه چادرگه‌ی‬ ‫دۆمیزدا نیشته‌جێکراون»‪.‬‬

‫ئەو کەسانەی بۆ هەلی کار ناویان‬ ‫لەوەزارەتی کار تۆمارکردووە چانسی‬ ‫دامەزراندنیان زیاترە‬ ‫لەسەر داوای راستەوخۆی وەزیــری‬ ‫کارو کاروباری کۆمەاڵیەتی لەفۆڕمی‬ ‫دامەزراندنی ئەمساڵدا ئەوە جێگیر‬ ‫کرا‪ ،‬ئەو کەسانەی لەوەزارەتی کارو‬ ‫کــاروبــاری کۆمەاڵیەتی حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان و بەدیاری کراوی‬ ‫لەبەڕێوەبەرایەتیەکانی بەکارخستن و‬ ‫راھێنانی پیشەیی پارێزگاکان ناویان‬ ‫بۆ دۆزینەوەی هەلی کار تۆمارکردووە‪،‬‬ ‫چانسی زیاتری دامەزراندنیان پێدەدرێت‬ ‫و خاڵێکیان بۆ هەژماردەکرێت‪.‬‬ ‫لەبارەی وردەکارییەکانی ئەم بابەتە‬ ‫ئاسۆس نەجیب وەزیری کارو کاروباری‬ ‫کۆمەاڵیەتی رایدەگەیەنێت لەفۆڕمی‬

‫گەنج و بێ کــارانــەی نــاوی خۆیان‬ ‫لەبەڕێوەبەرایەتیەکانی بەکارخستن و‬ ‫راھێنانی پیشەیی سەر بەوەزارەتمان‬ ‫تۆمار کردووە بەمەبەستی دۆزینەوەی‬ ‫هەلی کارکردن چانسی دامەزراندنیان‬ ‫زیاترەو خاڵێکیان بۆ هەژمار دەکرێت‪.‬‬ ‫بۆ ئەمەش وتی لەبڕگەیەکی فۆڕمی‬ ‫دامەزراندنی ئەمساڵدا ئاماژە بەم خاڵە‬ ‫کراوەو ئەوە روونکراوەتەوە پێویستە‬ ‫ئــەو کــەســانــەی لەپێش بـــەرواری‬ ‫‪ 2011/١٢/٣١‬لەبەڕێوەبەرایەتیەکانی‬ ‫بەکارخستن و راھێــنــانــی پیشەیی‬ ‫بەمەبەستی بەدەستھێنانی هەلی کار‬ ‫ناویان تۆمارکردووە‪ ،‬ئەوا پشتگیری‬ ‫لەم بەڕێوەبەرایەتیە دەھێنن و ھاوپێچی‬ ‫فۆڕمەکەیان دەکرێت بۆ رەچاوکردنی‬ ‫لەکاتی دامەزراندندا‪.‬‬

‫№‬

‫حکومه‌تی هه‌رێم بڕی دوو ملیۆن دۆالری وه‌ک هاوکاری‬ ‫پێشکه‌ش ب ‌ه ئاواره‌بووانی کوردی سوریا کرد‬ ‫بـــه‌ڕێـــوبـــه‌ری فــه‌رمــانــگــه‌ی کــۆچ‌و‬ ‫کۆچپێکراوان ل ‌ه پارێزگای دهۆک‪،‬رۆژی‬ ‫شه‌ممه ‪ ،‌2012/7/14‬رایگه‌یاند ک ‌ه‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان بڕی‬ ‫دوو ملیۆن دۆالری هاوکاری کورد‌ه‬ ‫ئاواره‌بووه‌کانی سوریا کرد‪ ،‬ئاماژه‌شیدا‬ ‫به‌وه‌ی ک ‌ه ‪ 500‬خێزانی کوردی سوریا‬ ‫ئاواره‌ی هه‌رێمی کوردستان بوون‪.‬‬ ‫به‌پێی ماڵپه‌ڕی حکومه‌تی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان‪ ،‬محه‌مه‌د عه‌بدوڵال حه‌مۆ‬ ‫رایگه‌یاندوو‌ه ک ‌ه « فه‌رمانگه‌ی کۆچ‌و‬ ‫کۆچپێکراوان له‌ پارێزگای دهۆک تا‬ ‫ئێستاش له‌ دۆخی فریاکه‌وتندای ‌ه بۆ‬ ‫پێشوازیکردن ل ‌ه کورد‌ه ئاواره‌بووه‌کانی‬ ‫واڵتــی ســوریــا‪ ،‬ه ـه‌وڵــده‌دات شوێنی‬ ‫حـــه‌وانـــه‌وه‌یـــان بــۆ دابــیــن بــکــات‌و‬ ‫هاوکارییان بکات بــۆ ئـــه‌وه‌ی له‌م‬ ‫دۆخه‌دا رزگارییان بێ‌»‪.‬‬

‫وه‌زاره‌تی کاره‌بای هه‌رێمی کوردستان‬ ‫له‌به‌رنامه‌یدای ‌ه په‌یوه‌ندییه‌کانی له‌گه‌ڵ‬ ‫وه‌زاره‌تـــی وزه‌ی کۆماری ئیسالمی‬ ‫پــت ـه‌وتــر بــکــات و ه ـه‌نــگــاو بـــه‌ره‌و‬ ‫به‌ستنه‌وه‌ی هێڵه‌کانی هه‌ڵه‌بجه‌و‬ ‫پێنچوێن ل ـه‌گ ـه‌ڵ تـــۆڕی کــاره‌بــای‬ ‫کــۆمــاری ئیسالمی ئــێــران بنرێت ‪،‬‬ ‫له‌ته‌وه‌رێکی دیداره‌که‌دا وه‌زیری کاره‌با‬ ‫زانیاری سه‌باره‌ت به‌پالن و پرۆژه‌کانی‬ ‫وه‌زاره‌ت پێشکه‌ش به‌شانده‌ک ‌ه کرد‬ ‫تاوه‌کو کۆمپانیاکانی ئێران سوودی‬ ‫لێوه‌ربگرن له‌کاتی به‌شداریکردنیاندا‬ ‫له‌پرۆژه‌کانی وه‌زاره‌تی کاره‌با‪ .‬له‌الیه‌ن‬ ‫خۆیه‌و‌ه راوێژکاری تایبه‌تی وه‌زیری‬ ‫وزه‌ی کــۆمــاری ئیسالمی ئــێــران و‬ ‫سه‌رکونسوڵی ئــێــران ده‌ستخۆشی‬

‫له‌هه‌وڵه‌کانی وه‌زاره‌ت کرد که‌توانیوێتی‬ ‫له‌و مــاو‌ه که‌مه‌دا دووبــار‌ه ژێرخانی‬ ‫کاره‌بای هه‌رێم بونیاد بنێته‌وه‌و ده‌یان‬ ‫پـــرۆژه‌و کــاری سـه‌رکـه‌وتــوو ئه‌نجام‬ ‫بدرێت ‪ ،‬ه ـه‌ر بۆی ‌ه شاندی میوان‬ ‫ئومێدی خواست که‌ په‌یوه‌ندییه‌کانی‬ ‫نێوان وه‌زاره‌تــی کاره‌بای حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێم و وه‌زاره‌تی وزه‌ی ئێران بگات ‌ه‬ ‫ئاستێکی به‌رزو کۆمپانیاکانی کۆماری‬ ‫ئیسالمی ئێرانیش بتوانن وه‌کو هه‌موو‬ ‫کۆمپانیاکانی تری واڵتانی ده‌وروبه‌رو‬ ‫جیهان سوود له‌به‌شداری ل ‌ه پرۆژه‌کانی‬ ‫وه‌به‌رهێنان له‌که‌رتی کاره‌با ببینن‪ ،‬بۆ‬ ‫وه‌رگرتنی کاره‌با بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید‬ ‫بـه‌م نزیکان ‌ه لیژنه‌ی تایبه‌تمه‌ندی‬ ‫هه‌ردوو ال کۆده‌بنه‌وه‌‪.‬‬

‫№‬

‫بسم اللە الرحمن الرحیم‬ ‫براى بەڕێز کاک عرفان على عبدالعزیز‬ ‫السالم علیکم‪...‬‬ ‫بەبۆنەى کۆتایى کارەکانى کۆنگرەى‬ ‫‪10‬ى بـــزووتـــنـــەوەى ئــیــســامــى و‬ ‫هەڵبژاردنى بەڕێزتان بەڕابەرى گشتى‬ ‫بزووتنەوە‪ ،‬پیرۆزباییان لێ دەکەین و‬ ‫داواى سەرکەوتنتان لەخواى گەورە بۆ‬ ‫دەخوازین‪.‬‬ ‫دروستبوونى بزووتنەوەى ئیسالمى‬ ‫لە هەلومەرجێکى دژواردا بــوو کە‬ ‫میللەتەکەمان دووچـــارى هەڕەشەو‬ ‫لــەنــاوبــردن و سڕینەوە بــوو لەسەر‬ ‫جوغرافیاى خــۆى لــەالیــەن ڕژێمى‬ ‫لەناوچووى بەعسەوە‪ ،‬بەردەوامى ئەو‬

‫هێڵه‌کانی هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هیدو پێنچوێن له‌گه‌ڵ تۆڕی‬ ‫کاره‌بای کۆماری ئیسالمی ئێران ده‌به‌سترێته‌و‌ه‬

‫ئەمڕۆ له‌کۆنگره‌یه‌کی ڕۆژنامه‌نوسیدا فۆرمی دامه‌زراندنی ده‌رچوانی ئاماده‌ییه‌کان ئاشکراده‌کرێت‬ ‫بریار‌ه ئەمڕۆ سێشەممە له‌کۆنگره‌یه‌کی‬ ‫ڕۆنامه‌نوسیدا لیژنه‌ی بااڵی دامه‌زراندن ل ‌ه‬ ‫سلێمانی فۆرمی دامه‌زراندنی ده‌رچوانی‬ ‫ئاماده‌ییه‌کان ب ‌ه هه‌موو به‌شه‌کانیه‌و‌ه‬ ‫ئاشکرابکات‪.‬‬

‫پێشتریش محمودعوسمان سه‌رۆکی لیژنه‌ی‬ ‫بااڵی دامه‌زراندن له‌سلێمانی ڕایگه‌یاند‬ ‫«دامه‌زرانی ده‌رچوانی ئامادییه‌کان به‌پێی‬ ‫پێویست و داخوازی میالکاتی فه‌رمانگ ‌ه‬ ‫حکومیه‌کان ده‌بێت»‬

‫سوپاسنامە‬

‫جێگه‌ی ئــامــاژه‌ی ـ ‌ه ل ـه‌کــۆی ئــه‌و‪17‬‬ ‫هه‌زارپله‌ی دامه‌زراندنه‌ی ک ‌ه حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێم بــریــاری ل ـه‌س ـه‌رداو‌ه ل ‌ه ‪%43‬ی‬ ‫ئه‌و ڕێژه‌یه‌ش به‌رپارێزگای سلێمانی و‬ ‫سنوری گه‌رمیان ده‌که‌وێت‪.‬‬

‫بەناوى بنه‌ماڵه‌و که‌س و کارى (حاجی جه‌بار) و عه‌شیره‌تى (گۆمه‌یی)ه‌و‌ه سوپاس ى بێپایانى بەرێز محمد حاجی محمود‬ ‫وهەموو ئه‌و ک ‌ه سه‌یاتى و الیه‌نان ‌ه ده‌که‌ین ک ‌ه ل ‌ه پرسه‌که‌ماندا ئه‌رکیان کێشا و ئامه‌ده‌بوون ‪ ،‬خوای گه‌ور‌ه ئه‌جرو پاداشت‬ ‫تان بداته‌و‌ه ل ‌ه خزمایه‌تى و که‌سایه‌تى که‌متان نه‌کات ‪.‬‬


‫دیدار‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/07/17‬ژماره ‪ | 710‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫‪3‬‬

‫سەعید ڕەسوڵ‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫پێویسته کات دیاری بکرێت بۆ جێبەجێکردنی ڕێکەوتننامەکان‬ ‫دیمانە‪ :‬عومەر عەبدوڵاڵ‬

‫سەعید ڕەســوڵ‪ ،‬ئەندامى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئــەوە دەکــات‬ ‫«کێشەکانى کــورد کێشەى نــەوت و‬ ‫کێشەى پێشمەرگەو چەندان کێشەى‬ ‫ترە کە پێشتر ڕێکەوتنى لەسەر کراوە‬ ‫ئێستا بەغدا جێبەجێى ناکات ئایا ئێستا‬ ‫لە مــاوەى ئەم دوو ساڵەى کە ماوە‬ ‫جێبەجێی دەکات»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئــەوە دەکــات «ئێمە‬ ‫دەبێت مافەکانى خۆمان ئیقرار بکەین‬ ‫نەک ئەوان بماندەنێ»‪.‬‬ ‫*سەبارەت بە مەسەلەى لێسەندنەوەى‬ ‫مــتــمــانــەش ئ ــەوت ــرێ بــیــروبــۆچــونــى‬ ‫جــیــاواز هەیە ســەبــارەت بــەو پرسە‬ ‫بــەکــۆبــونــەوەکــانــى نــێــوان مالیکى و‬ ‫نوجێفى و هەروەها جەعفەرى و بەڕێز‬ ‫سەرۆکى لیستى هاوپەیمانى کوردستان‬ ‫ئایا ئەمانە ئاماژەن بۆ بوونى جیاوازى‬ ‫بیروڕا لەسەر مەسەلەى لێسەندنەوەى‬ ‫متمانە؟‬ ‫یەکەم جاریش کە کێشەکە دروست‬ ‫لەسەر مەسەلەى لێسەندنەوەى متمانە‬ ‫نــەبــوو‪ ،‬بـــەاڵم لــە دوایــــدا کێشەکە‬ ‫لەگەڵ هاوپەیمانى نیشتمانى کێشەى‬ ‫گرێبەستیە نەوتیەکان و ڕێکەوتنامەى‬ ‫هەولێر بــوو کــورد مافى دەستوورى‬ ‫خــۆى هەیەو دەبێت داواکاریەکانى‬ ‫جێبەجێ بکرێت وە کێشەى عێراقیەو‬ ‫هاوپەیمانى نیشتمانى ئەمە کێشەیەکى‬ ‫کــۆنــە کێشەیەکى مێژووییە پاش‬ ‫هەڵبژاردنەکانى ‪ 2010‬لیستى عێراقیە‬ ‫خۆى بەگەورەترین لیست دەزانــێ و‬ ‫پاشان بە هۆى ڕێکەوتننامەى هەولێرەوە‬ ‫حکومەتێکى شەراکەتى نیشتمانیان‬ ‫پێکهێنا بەبەشدارى هەموو الیەنەکان‪،‬‬

‫یەکەم جار کێشەکان سەبارەت بەوە‬ ‫بوون بەجێبەجێ کردنى ڕێکەوتنامەکەى‬ ‫هەولێرو پاشان ئەم کێشەیەو چەندانى‬ ‫تــر درێـــژەى کێشا تــا گەیشتە ئەو‬ ‫ڕادەیــــەى کــە داواى لێسەندنەوەى‬ ‫متمانە لە مالیکى بکرێت و ئەوە بوو‬ ‫بەکێشە‪ ،‬یــەکــەم جــار نامەیەکیان‬ ‫ئاڕاستەى سەرۆکى ئەنجومەنى وەزیران‬ ‫کرد کە دەبێت گۆڕانکارى بکات ئەگەر‬ ‫گۆڕانکارى نەکات لەوانەیە بگۆڕدرێت تا‬ ‫واى لێهات گەیشتە لێسەندنەوەى متمانە‬ ‫کەئەویش ئەبێت الیەنەکانى عێراق‬ ‫واژۆى لەسەر بکەن بەپێی ماددەى ‪61‬ى‬ ‫دەستوور دەبێت ‪ 1+50‬بێت بۆ ئەوەى‬ ‫بتوانیت متمانە لە سەرۆک ئەنجومەنى‬ ‫وەزیران بسەنرێتەوە ئەویش بەدوو ڕێگە‬ ‫دەبێت یان دەبێت سەرۆک کۆمار داوا‬ ‫بکات یان ئەبێت لێپرسینەوە بکرێت‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەوان وەرەقەیەکى چاکسازیان‬ ‫دانا خۆت دەزانى الیەنى شیعى بەدوو‬ ‫جۆر بیردەکەنەوە جارێک وەکو شیعى‬ ‫جارێک وەکــو مــەرجــەع ئــەوان قەت‬ ‫نایانەوێت ماڵى شیعە تێکبچێت الیەنى‬ ‫سەدرى وتیان ئەگەر ژمارەى واژۆکان‬ ‫بگاتە ‪ 124‬دەنگ ئەوکاتە ئێمەش دەنگ‬ ‫دەدەین بە لێسەندنەوەى متمانە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫وتیان ئێمە لەگەڵ لێپرسینەوەدا نین‪،‬‬ ‫لەبەرئەوەى ئەوان لەگەڵ لێپرسینەوە‬ ‫نین دەتوانین بڵێین شێوەیەک لە‬ ‫ساردى دەرئەکەوێت لەالیەن ئەوانەوە‪،‬‬ ‫بەاڵم دڵنیابە مەسەلەى لێسەندنەوەى‬ ‫متمانە وەک دەزانن لە ڕێگەى سەرۆک‬ ‫کــۆمــارەوە نــەکــرا ئێستا لــە ڕێگەى‬ ‫لێپرسینەوەوە دەکرێت ئێستا بەڵگەنامە‬ ‫کــۆدەکــرێــتــەوە وە چەند لیژنەیەک‬ ‫پێکهێنراوە لەوانە لیژنەیەکى وەزارى‬ ‫و لیژنەیەکى پەرلەمانى و لیژنەیەکى‬ ‫یاسایی وە لێپرسینەوەکەش ئێستاش‬ ‫لە ئــارادایــە‪ ،‬بــەاڵم تۆزێک لە سارد‬ ‫بونەوەیەکى تیادایە ئێمە سوورین‬

‫ناکات وە چەندین جــار بەڵێنیداوە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەو بەڵێنەکانى خۆى جێبەجێ‬ ‫ناکات لەبەر ئەوە ئەبێت الیەنى سێیەم‬ ‫یاخود زەمانێک هەبێت کە یەکسەر ئەو‬ ‫بەڵێننامانە جێبەجێ بکات بەس ئایا‬ ‫گرەنتى هەیە چەندەها جار ئەو پەیمانە‬ ‫دراوە بۆ جێبەجێ کردنى‪ ،‬بەاڵم هیچى‬ ‫جێبەجێ نەکراوە ئێستا هاوپەیمانى‬ ‫نیشتمانى وەرەقەیەکیان داناوە بە ناوى‬ ‫وەرەقەى چاکسازى‪ ،‬بەاڵم چاکسازیەکان‬ ‫هیچ جیاوازییەکیان نیە لەگەڵ ئەو‬ ‫خااڵنەى کە لە پێشتر وتویانە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئایا هیچ کاتێکیان دیــارى کــردووە بۆ‬ ‫جێبەجێ کردنەکەى؟‪ .‬تەنها ئەیانەوێت‬ ‫بارودۆخەکە هێمن بکەنەوە بۆ ئەوەى‬ ‫هەموو شتێک لە بــەرژەوەنــدى خۆیان‬ ‫بێت‪ ،‬بەاڵم داواکاریەکانى کورد داواى‬

‫دەستوورین ودەســتــوور ئەو مافانەى‬ ‫پێداوین ئێمە لە دەستوور زیاترمان ناوێت‬ ‫ئێمە دەبێت مافەکانى خۆمان ئیقرار‬ ‫بکەین نەک ئەوان بماندەنێ‪ ،‬سەبارەت‬ ‫بەڕێکەوتن ئەگەر ئەوان ئەو مافانەى‬ ‫کە کورد هەیەتى بە تەواوى جێبەجێی‬ ‫بکەن و کێشەمان بۆ دروســت نەکەن‬ ‫ئەوە ئێمە ئامادەین سەبارەت بە نەوت‬ ‫ئەوان کەنەوتى کوردستانیان بڕى کورد‬ ‫چی بکات کوردستان ناڵێم وەکو واڵتێکى‬ ‫سەربەخۆ‪ ،‬بەاڵم واڵتێک کە ڕۆژانە زیاتر‬ ‫لە سەد هەزار بەرمیل نەوت دەنێرێتە‬ ‫دەرەوە بۆ ئــەوەى جیا بکرێتەوە بۆ‬ ‫پێکهاتەکانى نەوت و غاز و نەوتى سپی و‬ ‫هتد هێشتا ئەو بڕى لە ‪ %10‬نایدات ئێستا‬ ‫بەشێوەیەکى ڕەسمى حکومەتى هەرێمى‬ ‫کوردستان نەوت دەنێرێتە تورکیا بۆ‬

‫ئەوەى لە پااڵوگەکانى تورکیا بپاڵوێت و‬ ‫نەوت و بەنزین و گاز بۆ کوردستان دابین‬ ‫بکات ئەوان دەڵێن کوردستان نەوت بە‬ ‫قاچاغ دەبات‪ ،‬ئەگەر ئەوان ڕاست ئەکەن‬ ‫ســەرۆکــى هەرێمى کوردستان وتى‬ ‫لیژنەیەک پێکبهێنن بۆ پێداچوونەوە لە‬ ‫هەموو خاڵەکانى هەناردەکردنى نەوت‬ ‫بکرێت بۆ ئەوەى بزانرێت کێ نەوت بە‬ ‫قاچاغ دەبات‪ ،‬بەاڵم ئەوان دەیانەوێت‬ ‫ئەوە بەرەوپێش چوونەى لە کوردستان‬ ‫نــایــانــەوێــت بــە هیچ شــێــوەیــەک ئەو‬ ‫بارودۆخەبەرەو پێشبچێت ئەو ئازادیە‬ ‫بەرەوپێش بچێت ڕۆژنامەنووسان خۆیان‬ ‫دەتوانن بچنە بەغدادو بە چاوى خۆیان‬ ‫ببینن ئەگەر کەموکوڕیش لە کوردستان‬ ‫هەبێت‪ ،‬بەاڵم بەرامبەر بەبەغداد بەراورد‬ ‫ناکرێت‪.‬‬

‫№‬

‫سەرۆکى لیستى برایەتى نەینەوا‪:‬‬

‫لەسەر لێسەندنەوەى متمانە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫هەموو الیەنەکانى عێراقیە هەموو‬ ‫ئەندامەکانى کۆک نین لەسەر مەسەلەى‬ ‫لێسەندنەوەى متمانە نزیکەى ‪ 30‬تا‬ ‫‪ 35‬ئەندامیان ئامادە نین کەسەرۆک‬ ‫ئەنجومەنى وەزیــــران بانگ کــرا بۆ‬ ‫پەرلەمان واژۆ بکەن بۆ لێسەندنەوەى‬ ‫متمانە‪ ،‬بەاڵم ئەمە ئەوە ناگەیەنێت‬ ‫کە بڵێین لێسەندنەوەى متمانە نەما‬ ‫نەخێر لێپرسینەوەى لێ دەکرێت و‬ ‫پاش ئەوە ئەبێت ‪ 65‬ئەندام پەرلەمان‬ ‫واژۆ کۆبکەونەوە بۆ ئــەوەى داواى‬ ‫سەندنەوەى متمانە بکرێت‪ ،‬بەاڵم ئێمە‬ ‫وەکو عێراقیەو هاوپەیمانى کوردستانى‬ ‫سورین لەسەر بانگهێشت کردنى سەرۆک‬ ‫وەزی ــران و لێپرسینەوەى لەگەڵى و‬ ‫لێسەندنەوەى متمانە لێی‪.‬‬ ‫*بــەاڵم لیستى عێراقیە مەبەستێکى‬ ‫ســیــاســی و مــەشــروعــێــکــى خ ــۆى هەیە‬ ‫بــەتــایــبــەتــى‪ ،‬وە الیــەنــى کــوردیــش‬ ‫کێشەکانى بێگومان ئەو گرفتانەن کە‬ ‫لە نێوان حکومەتى هەرێم و بەغداد دا‬ ‫هەیە سەبارەت بە نەوت و سەبارەت بە‬ ‫هەندێک کێشەى تر ئایا ئێوە ئەگەر‬ ‫دانیشتنێک بێتە پێشەوە بە تایبەتى کە‬ ‫ئەوان لە وەرەقەى چاکسازیەکەیاندا‬ ‫دەڵێن قابیلى ئەوەیە چاکسازى تیادا‬ ‫بــکــرێــت ئــایــا ئ ــام ــادەى دانــیــشــتــن بۆ‬ ‫چاکسازى؟‬ ‫ئەوە چاکسازى تیادا ناکرێت کێشەکانى‬ ‫کــــورد کــێــشــەى نــــەوت و کێشەى‬ ‫پێشمەرگەو چەندان کێشەى ترە کە‬ ‫پێشتر ڕێکەوتنى لەسەر کراوە ئێستا‬ ‫بەغدا جێبەجێى ناکات ئایا ئێستا‬ ‫لە مــاوەى ئــەم دوو ساڵەى کە ماوە‬ ‫جێبەجێی دەکات نەخێر ئەوە قابیلى‬ ‫چاکسازى نییە‪ ،‬هەموو کێشەکان لەسەر‬ ‫ئەوەیە کە ڕێکەوتننامەکان جێبەجێ‬

‫پێشمەرگە ڕێگری کردووە لە کردەوەی تیرۆریستی لە پارێزگای نەینەوا‬ ‫دیمانە‪~ :‬‬

‫قــاســم ســاڵــح‪ ،‬ســـەرۆکـــى لیستى‬ ‫برایەتى نەینەوا لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئەوە دەکات «‬ ‫هەڵوێستمان بەرامبەر سوودوەرگرتن لە‬ ‫سامانى نەوت لە پارێزگاى نەینەوادا‬ ‫ئەوەیە کە ئێمە لەگەڵ ئەوەداین کە‬ ‫داهاتى نەوت و بەرهەمەکانى تر لە‬ ‫خزمەتى خەڵکى پارێزگاى نەینەوادا‬ ‫بێت بێ جیاوازى»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات «پێویسته‬ ‫بە پێی دەستوورو یاسا مامەڵە لەگەڵ‬ ‫دۆسیەى نەوتدا بکرێت لە پارێزگاکەدا»‪.‬‬

‫№‬

‫شۆڤێنى و ئەالیەنانەیە کــە دژى‬ ‫خواستەکانى کوردن و تەنانەت بەڕەواى‬ ‫نابینن هێزى پێشمەرگە لە ناوچە کورد‬ ‫نشینەکانیشدا هەبێت‪ ،‬بــەاڵم دیارە‬ ‫بوونى پێشمەرگە لەو ناوچانەدا ڕۆڵى‬ ‫خۆى هەبووە لە پاراستنى سەرو ماڵى‬ ‫هاواڵتیان و بەرقەرار کردنى ئاسایش‬ ‫بۆ سەرجەم هاواڵتیان‪ ،‬پاشان بوونى‬ ‫ئەو هێزانە بە ڕێکەوتنى حکومەتى‬ ‫فیدراڵ و حکومەتى هەرێمى کوردستانە‬ ‫و چــوونــە دەرەوەیـــــان ومــانــەوەیــان‬ ‫پەیوەستە بەبڕیارى ئەو دوو الیەنەوە‪،‬‬ ‫خەڵک و جەماوەرى پارێزگاکەش هیچ‬ ‫کات بێزارى و نیگەرانیان دەرنەبڕیوە‬ ‫بەرامبەر بە بوونى هێزى پێشمەرگە‬ ‫بە پێچەوانە بە هاوکار و پشتى خۆیان‬ ‫زانیوە بۆ چەسپاندنى ئاسایش و ڕێگرى‬ ‫کردن لە کردەوەى تیرۆرستى‪.‬‬ ‫* لیستى برایەتى نەینەوا هەڵوێستى‬

‫بەرامبەر مەسەلەى نەوت و گرێبەستە‬ ‫نەوتیەکانى پارێزگاى نەینەوا چیەو‬ ‫تا چەند لەگەڵ ئەوەدان سامانى نەوت‬ ‫لە پارێزگاکەدا بۆ خزمەت کردنى‬ ‫پارێزگاکە بێت؟‬ ‫هەڵوێستمان بەرامبەر سوودوەرگرتن‬ ‫لە سامانى نەوت لە پارێزگاى نەینەوادا‬ ‫ئەوەیە کە ئێمە لەگەڵ ئەوەداین کە‬ ‫داهاتى نەوت و بەرهەمەکانى تر لە‬ ‫خزمەتى خەڵکى پارێزگاى نەینەوادا‬ ‫بێت بێ جیاوازى‪ ،‬بەاڵم دیارە تا ئێستا‬ ‫پارێزگاى نەینەوا هیچ گرێبەستێکى‬ ‫نــەوتــى لــەگــەڵ هیچ کۆمپانیایەکى‬ ‫نەوت و نە لەگەڵ هەرێمى کوردستاندا‬ ‫واژۆنــەکــردووە‪ ،‬لە ڕاستیدا تا ئێستا‬ ‫ئەنجومەنى پارێزگاى نەینەوا بەڕێز‬ ‫پارێزگارى سەرپشک نــەکــردووە بۆ‬ ‫ئەنجامدان و واژۆکــردنــى گرێبەستى‬

‫دەرهێنان و نــاردنــەدەرەوەى نەوت‪،‬‬ ‫هەڵوێستى ئێمەش وەکـــو لیستى‬ ‫برایەتى نەینەوا ئەوەیە کە ئێمە ئەو‬ ‫ناوچانەى کە بە ناوچەى دابڕێنراو لە‬ ‫قەڵەم دراون و زۆربەى دانیشتوانەکەى‬ ‫کوردن بە ناوچەى جێ ناکۆکى دەزانین‬ ‫پێویستە لەسەر بنەماى جێبەجێ‬

‫زیاتر لە یەک ملیۆن کورد لە‬ ‫ناوچەکانى پارێزگاى‬ ‫نەینەوادا دەژین‬ ‫№‬

‫*لەسەر چ بنەمایەک لیستى برایەتى‬ ‫گەڕایەوە کۆبوونەوەکانى ئەنجومەنى‬ ‫پارێزگاى نەینەوا؟‬ ‫لیستى برایەتى نەینەوا دواى بایکۆت‬ ‫کردنى کۆبوونەوەکانى ئەنجومەنى‬ ‫پارێزگاى نەینەوا بۆ ماوەى سێ ساڵ‬ ‫بەڕێکەوتنێک لەگەڵ لیستى حەدبا‬ ‫کە زۆرینەى کورسیەکانى ئەنجومەنى‬ ‫پارێزگاکەى پێکهێناوە گەڕاوینەتەوە‪،‬‬ ‫گەڕانەوەشمان لەسەر ئەو تێروانینە‬ ‫بــووە کە بۆ درێـــژەدان بە گەیاندنى‬ ‫خزمەتگوزارى بەسەرجەم ناوچەکانى‬ ‫پــارێــزگــاى نەینەوا بەتایبەتى ئەو‬ ‫نــاوچــانــەى کــە زۆربــەیــان کـــوردن و‬ ‫ناوچەى دابڕێنراون‪.‬‬ ‫*زۆر جـــار گوێبیستى داواکـــــارى‬ ‫چــوونــەدەرەوەى هێزى پێشمەرگە لە‬ ‫پارێزگاکە دەبین کێن ئــەوانــەى کە‬ ‫داواى چوونەدەرەوەى هێزى پێشمەرگە‬ ‫دەکەن لە پارێزگاکەدا؟‬ ‫ئەوە ماوەى چەند ساڵێکە ئەو داوایە‬ ‫هەیەو دیــارەئــەوە دەنگى کەسانى‬

‫کردنى ماددەى ‪ 140‬یەکالى بکرێنەوە و‬ ‫بە پێی دەستوورو یاسا مامەڵە لەگەڵ‬ ‫دۆسیەى نەوتدا بکرێت لە پارێزگاکەدا‪.‬‬ ‫* هەڵبژاردنى پارێزگاکان بەڕێوەیە‬ ‫هەڵوێستى ئێوە لەسەر هەڵبژاردنەکان‬ ‫چییە؟‬ ‫هەڵبژاردن لە هەموو قۆناغێکدا هەیەو‬ ‫هــەبــووە‪ ،‬بــەاڵم بە پێی هەڵبژاردن‬ ‫دەنگەکانى لیستى برایەتى نەینەوا و‬ ‫هاوپەیمانى کوردستانى لە پارێزگاى‬ ‫نــەیــنــەوادا ‪3/1‬ى کــۆى دەنگەکان‬ ‫پێکدەهێنێت واتە زیاتر لە یەک ملیۆن‬ ‫کورد لە ناوچەکانى پارێزگاى نەینەوادا‬ ‫بوونیان هەیە هەر هەنگاوێکى ئیجابی‬ ‫لە پێشکەش کردنى خزمەت گوزارى و‬ ‫پاراستنى مافەکانى مرۆڤدا کە ئێمە‬ ‫ئەنجامى بدەین وا دەکــات ڕێــژەى‬ ‫دەنگەکانمان لەو ڕێژەیە زیاتر بێت‪،‬‬ ‫کە ئەوە دەڵێم دیارە مەبەستم ئەوەیە‬ ‫هەر کاتێک کە ئێمە خزمەت گوزارى‬ ‫زیــاتــر پێشکەش بکەین خەڵک و‬ ‫الیەنەکانى تریش زیاتر لە ئێمە نزیک‬ ‫دەبنەوە و دەنگەکانى خۆیان دەخەنە‬ ‫پــاڵ دەنگەکانى لیستى برایەتى و‬ ‫هەڵوێستى ئێمەش ڕوون و ئاشکرایە‬ ‫ئەوەیە کە چیمان بۆ بکرێت لە بوارى‬ ‫خزمەتگوزاریدا بۆ هاواڵتیان درێغى‬

‫ناکەین و پێشکەشیان دەکەین‪ ،‬بەاڵم‬ ‫پرسەکانى ترى وەکو نەوت و غاز و‬ ‫بوونى هێزەکانى پێشمەرگە و کێشەى‬ ‫ناوچە دابڕێنراوەکان ئەو پرسانەن‬ ‫کە لە ڕێگەى دەستوورەوە چارەسەر‬ ‫دەکرێن و بە پێی ڕێکەوتنى نێوان‬ ‫حکومەتى هەرێم و حکومەتى فیدراڵ‬ ‫چارەسەر دەکرێت و بڕیاریان لەسەر‬ ‫دەدرێت‪.‬‬ ‫*پێشتر هەندێک الیــەن کــوردیــان‬ ‫بەوە تاوانبار دەکرد کە لە پشت کۆچ‬ ‫پێکردن و دەرکــردنــى مەسیحیەکانى‬ ‫نەینەواوەن ئایا لیژنەى لێکۆڵینەوە‬ ‫بۆ ئەو مەسەلەیە دروست کراوە یان‬ ‫کێشەکە تەواو بووە و چارەسەر کراوە؟‬ ‫پێشتر لە کاتى هێرش و پەالمارى‬ ‫سەر برا مەسیحیەکانماندا پەنجەى‬ ‫تـــاوان بــۆ ئــەو الیــەن و ئــەم الیــەن‬ ‫درێژ ئەکرا‪ ،‬بەاڵم لە ئێستادا هەموو‬ ‫تۆمەتەکان ئاڕاستەى تیرۆرستان‬ ‫دەکرێن بە تایبەتیش تاقمى بەناو‬ ‫دەوڵەتى ئیسالمى هەموو هێزو الیەنە‬ ‫سیایەکانى ناو پارێزگاى نەینەواش‬ ‫هەموو پاڵپشتى و پشتیوانى خۆیان بۆ‬ ‫برایانى مەسیحى دووپات دەکەنەوە بە‬ ‫تایبەتى لیستى برایەتى و هاوپەیمانى‬ ‫کوردستانى بەوەى کە نزیک ترین الیەنن‬ ‫لە برا مەسیەحیەکانەوە ئەوانیش لەو‬ ‫ڕاستیە گەشتوون و لەو بــاوەڕەدان‬ ‫کە لیستى هاوپەیمانى کوردستانى و‬ ‫برایەتى نەینەوا لە هەموویان زیاتر‬ ‫بەرگرى لە برا مەسیحیەکان دەکەن‬ ‫و بەرژەوەندیەکانیان لەبەرچاودەگرن‬ ‫لـــەوەشـــدا ئــامــاژە بـــەو ئــارامــى و‬ ‫سەقامگیریە دەکــەن کە لەهەرێمى‬ ‫کوردستاندا هەیەو مەسیحیەکان لە‬ ‫کەش و هەوایەکى ئارامدا ژیان بەسەر‬ ‫دەبەن‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/07/17 | 710‬سێشەممە‬

‫بیرو ڕا‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫درەختى زمانە بەردار و گەشاوەکەمان‬

‫محەمەد عەبدە‬

‫د‪ .‬کەیوان ئازاد‬

‫گفتوگۆی نامە زانستییەکان‬ ‫یان بەڕێکردنیان‬

‫№‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫پەیوەندی هەرێمی کوردستان و عێراق‬

‫کامیل مەحمود‬

‫ئـــەوەى لەچەند ڕۆژى ڕابـــردوودا‬ ‫لــەســەر زارى مەسعود بارزانییەوە‬ ‫دەرچـــــووە ئ ــام ــاژەى مــەتــرســیــدارى‬ ‫تێدایە کە پەیوەندى بەئاییندەى‬ ‫هەرێمى کوردستانەوە هەیە‪ ،‬بارزانى‬ ‫لــەکــۆبــوونــەوەیــدا لــەگــەڵ نوێنەرى‬ ‫باڵوێزخانەى ئەمریکادا لەعێراق باسى لە‬ ‫جواڵندنى هێزە سەربازییەکانى سوپاى‬ ‫عێراق کــردووە لەنزیک سنوورەکانى‬ ‫هەرێمى کوردستان‪ ،‬جگە لەسوڕانەوەى‬ ‫فرۆکە جەنگییەکانى بەغداد بەئاسمانى‬ ‫ناوچەکدا‪ ،‬هەموو ئەمانەش دۆخێکى‬ ‫جەنگى خــوڵــقــانــدووە‪ ،‬کــە بــەوتــەى‬ ‫ســەرۆکــى هەرێم ئامانجەکە کــوردەو‬ ‫ڕاگەیاندنى شەڕە‪.‬‬ ‫نووسینگەى مالیکى ئـــەوەى ڕەت‬ ‫کردووەتەوە کە سەرکردەى گشتى هێزە‬ ‫چەکدارەکانى عێراق هێزى بەئاڕاستەى‬ ‫سنوورەکانى کوردستان جووڵە بەهیچ‬ ‫هێزێک کردبێت و لە بەیاننامەیەکدا‬ ‫ئــەوەی ڕاگەیاندووە کە لێدوانەکانى‬

‫مەسعود بارزانى زیــان بەئاسایشى‬ ‫کوردستان و هەموو عێراق دەگەیەنێت‪.‬‬ ‫ئەم جووڵەو هەڕەشە سەربازیانەى‬ ‫بــەغــدادو ســەرکــردەى گشتى هێزە‬ ‫چـــەکـــدارەکـــانـــى عــێــراق‬ ‫کەئێستا لەدەستى نورى‬ ‫مالیکیدایە وا لەکورد دەکات‬ ‫جارێکیتر پەنا بۆ کۆمەڵگەى‬ ‫نێودەوڵەتى بــەرێــت و داواى‬ ‫گ ــەڕان ــەوە بــکــات بــۆ بــڕیــارى‬ ‫‪688‬ى ئەنجومەنى ئاسایش‬ ‫کە دواى جەنگى دووەمى‬

‫بارزانییەو ئاماژەیە بۆ بوون و مانەوەى‬ ‫هەڕەشە لەسەر کــورد و سەرچاوەى‬ ‫هەڕەشەکانیش بەغداى دواى ڕژێمەکەى‬ ‫ســــەدام حــســەیــنــە‪ ،‬ئــــەوەى ئێستا‬ ‫ڕاگەیەنراوە وەرچەرخانێکى ترسناکە‬ ‫کە ڕەوشەکە لەتەنگەژەى سیاسییەوە‬ ‫بــەرەو تەنگەژەى ئەمنى و سەربازى‬ ‫براوەو بەغداد دەیەوێت بەئیستیفزازە‬ ‫سەربازییەکانى فشار لەسەر کوردو‬ ‫سەرکردایەتییەکەى دروســت‬ ‫بکات‪.‬‬ ‫ئەزموونى بەکارهێنانى‬ ‫ســـوپـــاى عـــێـــراق دژى‬ ‫گــەلــى کـــــوردو خــواســت‬ ‫لەسەر گەڕانەوە بۆ بڕیارى‬ ‫نێونەتەوەیى ژمارە ‪ 688‬گەڕانەوەیە‬ ‫بۆ خاڵى سفرى دۆزە کوردییەکەى ئەم‬ ‫بەشەى کوردستان‪ ،‬سەرۆکى هەرێمى‬ ‫کوردستان ئەو مەترسییەى لەئێستادا‬ ‫هەبێت یــان نــا‪ ،‬دەبــێــت ک ــورد ئەو‬ ‫کەنداو بۆ پاراستنى گەلى ئەگەرە فەرامۆش نەکات کەبەمانەوەى‬ ‫کورد لەسوپاو هێزى ئاسمانى کێشەکانى کورد لەگەڵ بەغدادا دەبێت‬ ‫عێراق دەرى کرد‪،‬ئەمەش بۆچوونى پێشبینى شەڕو پێکدادانى سەربازیش‬

‫بکرێت‪ ،‬بۆیە پێویستە کورد لەئێستاوە‬ ‫خۆى بۆ حاڵەتى بەرگرى ئامادە بکات‬ ‫و بیر لەبنیاتنانى دامەزراوەى سەربازى‬ ‫فەرمى بکاتەوە کەئیدارەى سوپایەکى‬ ‫نیشتیمانى بکات‪.‬‬ ‫دەبــێــت دەســەاڵتــدارانــى کوردستان‬ ‫وەاڵمێک بۆ ئــەو پرسیارە بدۆزنەوە‬ ‫کــەدەڵــێــت‪ :‬ئــەگــەر بــەغــداد و سوپا‬ ‫پــڕچــەکــکــراوەکــەى عــێــراق پــەالمــارى‬ ‫کوردستانیان دایــــەوەو کۆمەڵگەى‬ ‫نێودەوڵەتیش هەڵوێستەکەى ڕابردووی‬ ‫نەبوو کورد چى بکات و چۆن بەرگرى‬ ‫لەخۆى بکات؟‬ ‫دەربازبوون لەمەترسى قۆناغێکى لەو‬ ‫جۆرەش تەنها بەهۆى بەرگرى هێزێکى‬ ‫سەربازى خاوەن ئینتیماى نیشتیمانى و‬ ‫نەتەوەیى دەبێت‪.‬‬ ‫بۆیە دروستکردنى سوپاى کوردستان‬ ‫و پێکهێنانى هێزێکى گەورەى چەکداریى‬ ‫دابــڕاو لەئینتیماى حزبى زەمانەتى‬ ‫مانەوەو خۆڕاگریمانەو نەیارەکانیشمان‬ ‫بەوئاسانییە تواناى پەالمارو هەڕەشەیان‬ ‫نابێت‪.‬‬

‫№‬

‫یەکێک لە ڕێسا تایبەت و زانستییەکانی‬ ‫خوێندنی بااڵ و توێژینەوەی زانستی لە‬ ‫جیهاندا نووسینی نامەیەکی زانستییە لەسەر‬ ‫بوارێکی تایبەت‪ .‬واش دانـــراوە‪ ،‬کە ئەو‬ ‫نامە و توێژینەوە زانستییانە تازەگەری و‬ ‫داهێنانی تێدا بێت‪ ،‬تا بەهۆی ئەو تازەگەری‬ ‫و داهێنانەوە خزمەت بە مرۆڤایەتی و جیهان‬ ‫بکات‪ .‬بۆ ئەو مەبەستەش پێویست بووە‬ ‫بۆ تاوتوێکردنی هــەر نامەیەکی ماستەر‬ ‫و دکتۆرا چەند خاوەن بڕوانامەیەکی بەرز‬ ‫لە بــواری پسپۆرییەکەدا و بۆ ماوەیەک‬ ‫نامەکە هەڵسەنگێنن‪ ،‬تا بەر لەوەی بخرێتە‬ ‫بــەردەم ڕای گشتی‪ ،‬بە کەمترین هەڵەوە‬ ‫تێپەڕێت‪ .‬ئــەوەشــی تێبێنی کـــراوە‪ ،‬بۆ‬ ‫گفتوگۆی هەڵسەنگاندنی نامەی ماستەر‬ ‫(ســێ) خــاوەن بڕوانامە پێویست بــووە‪،‬‬ ‫کە پلەکانیان لە (مامۆستا) و هەڵگڕی‬ ‫بڕوانامەی دکتۆرا کەمتر نەبێت‪ .‬ئەمەو بۆ‬ ‫گفتوگۆی هەڵسەنگاندنی نامەی دکتۆراش‬ ‫(پێنج) خاوەن بڕوانامە پێویست بووە‪ ،‬کە‬ ‫پلەکانیان لە (پرۆفیسۆری یاریدەدەر) کەمتر‬ ‫نەبێت‪ .‬ئەوەش بەو مانایە هاتووە‪ ،‬کە لە‬ ‫بەرزترین ئاستی زانستیدا گفتوگۆ لەسەر‬ ‫ئەو نامە بکرێت‪ ،‬تا باشترین و جوانترین‬ ‫ڕووی زانستی بە توێژینەوەکان ببەخشێت‪.‬‬ ‫ئەمەو زۆر ئاسایی و واقعێکی زانستیش بووە‬ ‫لە جیهاندا‪ ،‬کە نامەیەک لە کاتی گفتوگۆی‬ ‫لیژنەکەدا ڕەت بکرێتەوە یان دەستکاری‬ ‫تەواو بکرێت‪ ،‬بەاڵم ئەوەی تێبینی کراوە‪،‬‬ ‫تا ئێستا زۆر بە دەگمەن بیستراوە و بینراوە‬ ‫نامەیەک ڕەت بکرێتەوە‪ ،‬یان بە مەبەستی‬ ‫چاککردنی‪ ،‬مەودایەکی نوێی نووسینی‬ ‫پێبدرێت‪ .‬پرسیاری سەرەکی و هەڵەی‬ ‫مێژوویی ئەم الیەنەش ئەوەیە‪ ،‬کە تۆ بڵێت‬ ‫ئەو هەموو نامانەی خراونەتە بەردەم لیژنەی‬ ‫گفتوگۆی زانستی‪ ،‬هەر هەموویان شیاوی‬ ‫زانستیبوون بووبن؟ یان لەو نامانەدا ڕچاوی‬ ‫ناسیاوی و نزیکایەتی خوێندکاری گفتوگۆکار‬ ‫و مامۆستای ســەرپــەرشــتــیــاری نامەکە‬ ‫نەکراوە؟ ئەمەو ئەگەر ڕەخنەیەکی توندیش‬ ‫گیرابێت‪ ،‬ئەوە هەندێک جار بۆ شکاندن یان‬ ‫لێدانی خوێندکار بووە‪ ،‬کە لە هەردوو بارەکە‬ ‫لە ڕەوتی زانستیبوون الیداوە‪ .‬پرسیارێکی‬ ‫تریش ئەوەیە‪ ،‬کە ئایا ئەگەر ئەو هەموو‬ ‫نامانەی زانکۆکانی هەرێمی کوردستان بە‬ ‫واقیعی گفتوگۆ کرابن و هەر هەموویان مەرجە‬ ‫زانستییەکانیان تەواو کردبێت‪ ،‬بۆ دەبێت تا‬ ‫ئێستا هەرێمی کوردستان گیرۆدەی سەدان و‬ ‫بگرە هەزاران کێشەی جۆراوجۆر بێت؟ یان‬ ‫النی کەم ئەو هەموو توێژینەوانە کەمێک لە‬ ‫کێشە و مەینەتییەکانی کۆمەڵگاکەمان کەم‬ ‫نەکەنەوە؟ دیارە خۆ ئەگەر وەاڵمەکە الی‬ ‫هەندێک ئەوە بێت‪ ،‬کە بەرپرسە بااڵکانی‬ ‫حکومەت و حیزبی لە هەرێمی کوردستان هیچ‬ ‫بایەخێکیان بەو نامە زانستی و ئاکادیمیانە‬ ‫نەداوە و ئەوەش تا ئاستێک لە ڕاستییەوە‬ ‫نزیکە‪ ،‬خۆ دەبــوا چەندین لەو نامانە لە‬ ‫الیەن خاوەن سەرمایە و کۆمپانیاکانەوە‬ ‫هەوڵی کڕین و سوود وەرگرتنیان بدرێت؟‬ ‫یــان بەشێک لــەو نامانە خۆیان بەسەر‬ ‫واقیعی حاڵی خوێندنی بااڵ و حکومەتی‬ ‫هەرێم و کۆمەڵگای کوردیدا بسەپێنن‪،‬‬ ‫بەاڵم خۆ ئەوەش نەکراوە‪ ،‬بۆیە تا ئێستاش‬ ‫وەاڵمی زانستی بۆ ئەو ووتانە نییە! تەنیا‬ ‫ئــەوەنــدە نەبێت‪ ،‬کە هەموویان پەسند‬ ‫کراون و تەنیا یەک نامە ڕەت نەکراوەتەوە؟‬ ‫ئەوەش لەسەر ئەو ڕاستییەی‪ ،‬کە دەبوا‬ ‫النــی کــەم لە نێو (دە) نامەدا بۆ یەک‬ ‫بواری پسپۆری یەکێکیان ڕەت بکرایەوە؟‬ ‫یــان ئــەوە بــۆ کەمتەرخەمی حکومەتی‬ ‫هــەرێــمــی کــوردســتــان و بەرپرسەکانی‬ ‫هەرێمی کوردستان و نەزانینی خــاوەن‬ ‫سەرمایە و کۆمپانیاکانی هەرێم و دەرەوە‬ ‫دەگەڕێتەوە‪ ،‬کە بە بایەخەوە سەیری ئەو‬ ‫هەوڵە زانستیانەیان نەکردووە؟ لەکاتێکدا‬ ‫سەدان ملیۆن دیناریان تێدا خەرج کراوە؟‬ ‫وە گــەر نا ئــەی بــەو هەموو توێژینەوە‬ ‫ئاکادیمیانە لە چەندین بــواری زانستی‬ ‫فراوانی وەک (پزیشکی و ئەندازیاری و‬ ‫کشتوکاڵ و ئــاژەڵــداری و دەرمانسازی‬ ‫و هــونــەری و جــوگــرافــی و دەروونــــی و‬ ‫کۆمەاڵیەتی و مێژوویی و ‪...‬تـــاد)دا‪ ،‬تا‬ ‫ئێستاش ئێمەی کوردی عەوداڵی چەندین‬ ‫کێشەی کۆتایی نەهاتووی وەک (ماددەی‬ ‫‪ )140‬و (پێشمەرگە) و (بودجە) و (نەوت‬ ‫و غاز) و (ناسنامەی نەتەوەیی نیشتمانی)‬ ‫و چەندین کێشەی تر کردووە‪ .‬یان بەشێکی‬ ‫زۆری ئەو نامانەش وەک حکومەتەکەمان‬ ‫س ــاوا و وەک بــەرپــرســە حیزبییەکانی‬ ‫هەرێمەکەمان لە خۆبایی و سەرکێشن و‬ ‫حیساب بۆ هیچ هێزێکی حکومی و حیزبی‬ ‫و سەرمایەداری و جەماوەری ناکەن‪.‬‬

‫زمـــان درەخــتــە‪ .‬درەختێکى‬ ‫پاراوە‪ .‬زمانە کوردییە شیرینەکەى‬ ‫ئیمەش لە سەرەتادا وەک درەختە‬ ‫زمــانــەکــانــى تــر چــووزەرەیــەکــى‬ ‫شینبووى باخى پێ‌ دارودرەخــت‬ ‫و‌ گوڵوگوڵزار و دەوەن و دڕک‬ ‫وداڵــى ناو هۆش و بیرى مرۆڤى‬ ‫نەخوێندەوارى کورد بووە و ئەو‬ ‫گەشەیەى پێداوە‪.‬‬ ‫ئــــەم درەخـــتـــە لـــە درەخـــتـــى‬ ‫ئاسایى جیاوازە؛ لەالیەک هەتا‬ ‫میوەخۆرانى مابن وشکناکات‪ ،‬لە‬ ‫لەالیەکى تر چڵ و لقوپۆپى هێندە‬ ‫زۆرن میوەکانى بەشى هەموو‬ ‫لەژمارەنەهاتووى‬ ‫میوەخۆرانى‬ ‫دەکـــات‪ .‬چەند میوەخۆرانیشى‬ ‫زۆرتـــر ببن هێندە بــەروبــوومــى‬ ‫زۆرتـــر دەبــێــت‪ ،‬ئــەوەنــدە زۆر‬ ‫بەشى تەنانەت میوانانى ناوەکی‪،‬‬ ‫دوورواڵتــان‪ ،‬هاوسێیان و دۆست‬ ‫و غـەوارانی تامەزرۆیشى بکات و‬

‫نەوە دواى نەوەشیان‪ .‬هەر لق و‬ ‫چلێکى جۆرە میوەیەکى جیاواز‬ ‫دەگـــرێـــت‪ .‬هـــەر میوەیەکیشى‬ ‫ڤیتامیناوى فرەکەڵکى ئەوتۆ‬ ‫بەهێزى تێزاوە کە ئەگەر هەر‬ ‫وەجەبەخشێک ڕۆژێــک لە ڕۆژان‬ ‫پێویستیى بە جۆرى نوێى هەبێت‬ ‫بە ئاسانى و بەهۆى لێکدان و‬ ‫موتوربە و تێکەاڵوکردنیانەوە‬ ‫مـــیـــوەى جــــۆراوجــــۆرى نــوێــى‬ ‫لەژمارەنەهاتووى لێ بەرهەمدێنیت‌‬ ‫و پیایدا هەڵدەواسێت‪ ،‬هەندێکیان‬ ‫دەبـــنـــە شــەتــڵــگــەبــەرەکــەتــەى‬ ‫کەڵک بەخش و گەشەدەکەن‪،‬‬ ‫هەندێکیشیان وشکدەکەن و لە‬ ‫بێکەڵکیان دەوەرن‪ .‬پەپوولەى‬ ‫پەرۆشیى خەمخۆرانیش بێسرەوت‬ ‫لە ئاڵوگۆڕکردنى میوەدان لەم‬ ‫درەختى زمانەوە بۆ ئەو درەختى‬ ‫زمـــان‪ .‬لــە هــەمــوو الیەکییەوە‬ ‫ڕۆژبــەڕۆژ لە برەودایە‪ .‬تەنانەت‬ ‫میوەکانیشى لە بدەییدا بێهاوتان؛‬ ‫هەر دانەیەکى بکەوێتە ناو دەم‬

‫و دەستى هــەر میوەچێژێکەوە‬ ‫گەیوێکى کــوتــومــت وەک ئەو‬ ‫دەمودەست لە جێى هەڵدەتۆقێت‪.‬‬ ‫ڕەگوڕیشەى لە هەموو وردودرشتى‬ ‫هەستونەستى گــەرم و ســاردی‬ ‫دانیشتووى ژێــردەواران‪ ،‬گوند و‬ ‫گوندۆکان‪ ،‬سەر کێوان و ناو دۆاڵن‬ ‫تا دەگاتە شارۆچکە و شارانى‬ ‫نیشتمانیان و هەندەرانیان خۆیان‬ ‫توند کردووە‪ .‬میوەکانى دڵشادان‬ ‫دەخەنێنن‪ .‬هەستى ناسک لە‌‬ ‫دڵداران دەپرژێنن‪ .‬جەرگسووتاوان‬ ‫دەالوێــــنــــن‪ ،‬بـــۆ تــــاســــەدوور‬ ‫خەمڕەوێنە و بۆ خەوداگرتووان و‬ ‫نەخۆشانیش دەبنە ورتە و وڕێنە‪.‬‬ ‫میوەکانى هێندە کەڵکیان لەبارە‬ ‫الڵ و زمانبەستراوانیش دەیانکەنە‬ ‫خەنەبەندەى دەستوپەن��ان‌‪ .‬جگە‬ ‫لەتام و چێژیان زرنگە و خرنگەى‬ ‫ئــاوازى ئاهەنگى ڕەشبەڵەکیان‬ ‫دەگاتە زرنگیى گوێى پەلەوەران‬ ‫یش‪.‬‬ ‫زمانە کوردییەکەى ئێمە ئەو جۆرە‬

‫درەختە بێهاوتایەیە‪ .‬لەبەربوورە‬ ‫تــەمــاشــاى بکەیت بــە درەخــتــی‬ ‫دانــســقــەی هاوسێیانى نزیک و‬ ‫دوورى دەچێت‪ ،‬بەاڵم میوەکانى‬ ‫و گونجاویى ڕەنــگ و بۆ و تام‬ ‫و چێژیان تایبەتییە بە خۆیەوە‬ ‫وەک ئەوانەى ترى کە لەوەکەى‬ ‫تریان ناچن‪ .‬هەر تەنیا میوەش‬ ‫ناگرێت‪ ،‬بەڵکو تووبەرەیەکى‬ ‫زۆرى جـــوراوجـــۆر مــیــوەکــانــى‬ ‫دەهۆننە یەکتر‪ .‬تووبەرەکانى‬ ‫بەبێ میوەکانى ناخورێن‪ .‬هەندێک‬ ‫مــیــوەى هێندە تــەڕ و شیرینن‬ ‫زمــانــپــاکــان دەیــانــکــەنــە دیــاریــى‬ ‫دۆستانە و مرۆڤپەروەرانە و بۆ‬ ‫دڵــدارانــیــش دەبــنــە مــووفــەڕکــى‬ ‫نزایان و ئەهریمەنى مەرگەوەڕى‬ ‫پێ لەخشتەدەبەن‪ ،‬هەندێکیشیان‬ ‫هێندە زبــر و دڕکــاویــن مەگەر‬ ‫هــەر مــیــوەخــۆرانــى زمــانــچــەوت‬ ‫و چەتوونخوو دەمــى چڵکن و‬ ‫چڵێسیانى بۆ بەرن‪ .‬ئەم درەختەى‬ ‫زمانە گەشاوەیەمان لە ڕەوتــە‬

‫پیرۆزەکەى مێژوویدا ســەرەڕاى‬ ‫تێدانى متومێرو‪ ،‬مێشومەگەز و‬ ‫مار و دووپشکى نیازخراپان بۆ‬ ‫لەناوبردنی‪ ،‬سەرەڕاى گەردەلوول‬ ‫و هەرەس و بروسکەى سووتێنەرى‬ ‫ناحەزانی‪ ،‬ســـەرەڕاى تەمومژى‬ ‫خنکێنەرى ژاراویــیــان کە میوە‬ ‫خۆرانى نەهێڵن کێوئاسا ورەدار‬ ‫و فریاکەوت بوو‪ .‬دووژمنانى الیان‬ ‫ڕوون بوو تەنیا دوو ڕێگا هەیە بۆ‬ ‫لەناوبردنی‪ ،‬نە توانیان گۆشکراوانى‬ ‫لەبنبهێنن نە پێیانکرا ڕێگەیان لە‬ ‫هامووشۆى بگرن چونکە دەیانزانى‬ ‫ئەگەر گۆشیان نەکات وردە وردە‬ ‫سیسدەبێت و وشکهەڵیەت‪.‬‬ ‫بــەاڵم ڕۆڵەکەنی‪ ،‬جگەرگۆشانى‬ ‫دەســتــبــەردارى فرەهاتییەکەى‬ ‫نەبوون بۆیە نە ئەمان لەناوچوون‬ ‫نــە ئــەو بــدەیــیــەکــەى لەبنهات‪.‬‬ ‫خەمتان نەبێت‪ ،‬هەتا میوەخۆرانى‬ ‫مابن ماڵوێرانى بە خۆیەوە نابینێت‪.‬‬ ‫هەمیشە ئەمڕۆکانى لە دوێنێکانى‬ ‫گەشاوەتر دەبێت‪.‬‬

‫سێکوچکەى توندوتیژى دژى ئافرەتان کۆمەڵگە‪ ،‬دابونەریت‪ ،‬ناهۆشیارى‬ ‫سابیر عەبدوڵاڵ کەریم‬

‫فەیلەسوفى ئەڵمانى ویلهلم نیچە‬ ‫دەڵێت ( ئەگەر چوویت بۆالى ژنەکەت‬ ‫کوتەکەکەت لــە بیر نەچێت)‪ .‬من‬ ‫لێرەدا دەپرسم باشە بۆچى تەنانەت‬ ‫فەیلەسوف و بیرمەندێکى وەکو نیچە‬ ‫ئەوەندە دڵڕەقى بەرامبەر بە ژن هەیە‬ ‫کە بەبێ ئەو کۆمەڵگە ناژى و دەبێتە‬ ‫جەنگەڵستان تا ووردە ووردە مرۆڤەکان‬ ‫وەک نەسلى دایناسۆر لەناو دەچن؟‬ ‫ئــەو هــەمــوو ستەم و توندوتیژى و‬ ‫بەکەمزانینەى نیوەى کۆمەڵگە بۆچى‪،‬‬ ‫هۆکارو پاڵنەرەکانى پەیڕەوکردنى لە‬ ‫دژى ڕەگەزى مێینە چین؟‬ ‫لە ڕاستیدا پەیڕەوکردنى توندوتیژى و‬ ‫دانانى ژن لە پلەیەکى نزمتردا لە کۆمەڵگە‬ ‫پاشکەوتووەکاندا مێژوویەکى دوورو‬ ‫درێژى هەیە و بگرە هەر لە ئەزەلەوە‬ ‫پیاوساالرى هەبووە و ژنیش پاشکۆى‬ ‫پیاو بــووە‪ ،‬هــەرواش بـــەردەوام بووە‬ ‫تاوەکو کۆمەڵگەى مرۆڤایەتى گەیشتووە‬ ‫بەم قۆناغەى ئێستا کە پێشکەوتنى زۆر‬ ‫گەورەى بەدەستهێناوە و ئەو سەردەمە‬ ‫تاریکانەى تێپەڕاندووە کە ستەمکارى‬ ‫و توندوتیژى ڕەها بەرامبەر ئافرەتان‬ ‫ئەنجامدەدرا‪ ،‬بەاڵم هێشتا زۆرێک لە‬ ‫کۆمەڵگاکانى خۆرهەاڵت نەیانتوانیوە‬ ‫لەو گێژاوە دەربچن‪ ،‬بەڵکو گەراکانى‬ ‫بیرى خۆسەپێنى و پیاوساالرى و کۆت و‬ ‫بەندەکانى دابونەریت بۆ دوورخستنەوەى‬ ‫ژن لە بەشداریکردنى کاروبارى سیاسى‬ ‫و کۆمەاڵیەتى و فیکرى و ئابوورى و‬

‫دەیــان بــوارى ترى ژیانى هاوچەرخدا‬ ‫هەرماوە و ڕیشەکێش نەکراوە‪.‬‬ ‫ئەگەر باسەکەمان تایبەت تر بکەین و‬ ‫لەبارەى ڕەوشى ماف و ئازادى و ئاستى‬ ‫بەشدارییەکانى ئافرەتان لە کوردستان‬ ‫بدوێین دەبینین کێرڤى توندوتیژییەکان‬ ‫و ســوکــایــەتــی پــێــکــردن و بەهەند‬ ‫وەرنەگرتنى کایەى مەعنەوى و سەلیقەو‬ ‫تواناکانى ژن بە بەراورد لەگەڵ دەوروبەرو‬ ‫جیهاندا بە گشتى دەبینین ئێمە هێشتا‬ ‫لە قۆناغێکى زۆر سەرەتاییداین لە‬ ‫چوارچێوەى تێگەیشتن و پەى بردنمان‬ ‫بە قورسایى و کاریگەرییەکانى ئافرەتان‬ ‫لــەســەر ڕەوشـــى کۆمەڵگە و ژیــان‬ ‫بەگشتى‪ .‬مەخابن تا ئێستاش لەناو‬ ‫کۆمەڵگەى کــوردەواریــدا بە هــەزاران‬ ‫پیاو لە هەڵگرانى کوتەکەکەى ویلهلم‬ ‫نیچە بوونیان هەیە کە لەسەر شتى‬ ‫زۆر ئاسایى و دەمەقاڵێى ئاسایى و‬ ‫بەدحاڵیبوون ئامادەییان تیایە هاوسەر‬ ‫یان خوشک یان دایکەکانیان لە خوێنى‬ ‫خۆیاندا بگەوزێنن و بێکەس کوژییان‬ ‫بکەن لە ژێر پەردەى چەندین پاساوو‬ ‫ناوو ناتۆرەى جۆراوجۆردا‪.‬‬ ‫توندوتیژى و بەناو تەمبێ کردنى ئافرەتان‬ ‫هەر لە کۆنەوە هەبووە و مێژوویەکى‬ ‫زۆرى هەیە‪ ،‬بەاڵم لەم سەردەمەدا و بە‬ ‫تایبەتى حاڵى حازر شێوازەکانى کوشتن‬ ‫یان پەیڕەو کردنى کارى توندوتیژى‬ ‫دژى ئافرەتان شێوازى جۆراوجۆرى تازە‬ ‫بە خۆوە بینیوە‪ ،‬بۆ نموونە ژن هەیە‬ ‫لەسەر ئەوە دەکوژرێت کە ژمارەیەکى‬ ‫نامۆ بەبێ ویستى خۆى هاتۆتە ناو‬

‫مۆبایلەکەیەوە‪ ،‬یاخود هەیە تەنها لەبەر‬ ‫ئەوەى بە شێوەیەکى پاک و بێگەرد‬ ‫کەسێکى خــۆش دەوێــت و دەیەوێت‬ ‫ژیانى هاوسەرێتى لەگەڵدا دروســت‬ ‫بکات‪ ،‬بەاڵم کەسوکارى لە ژێر فشارێکى‬ ‫ترس و تۆقاندندا یان بەهۆى کاریگەرى‬ ‫دەوروبــــەرەوە وەک ووتــمــان بەناوى‬ ‫حەیاو ناموس پارێزییەوە هەڵدەستن‬ ‫بە کوشتنى یان دوورخستنەوەى لە‬ ‫هەموو جۆرە پەیوەندیەکى کۆمەاڵیەتى‪.‬‬ ‫پەیرەوکردنى ئەم ڕیتمە ناشارستانى و‬ ‫نامرۆڤانەیە لە دژى ماف و ئازادییەکانى‬ ‫ئافرەتان پێویستى بە هەڵوەستەکردن‬ ‫و چارەسەرى بە پەلە هەیە‪ .‬پێویستە‬ ‫ئــــەوەش بڵێین کــەمــوکــورتــیــەکــى‬ ‫بــەرچــاو لــە هەڵوێستى دامــودەزگــا‬ ‫دادوەرییەکان و ڕێکخراوەکانى مافى‬

‫مــرۆڤ و ڕێــکــخــراوەکــانــى ئافرەتان‬ ‫دەبینرێت‪ ،‬چونکە ڕۆڵیان زۆر کەمە لە‬ ‫بەتەنگەوەچوونى ئافرەتان و سنووردانان‬ ‫بۆ ئەو لێشاوە لە توندوتیژى و کوشت‬ ‫و بڕەى ئەنجام دەدرێــت لە ژێر هەر‬ ‫بیانویەکدا بێت‪.‬‬ ‫تــوێــژەرو بیرمەندى میسرى دکتۆر‬ ‫(ســەعــدەدیــن ئیبراهیم) پێیوایە‬ ‫سێکوچکەى توندوتیژى و ستەمکارى‬ ‫دژى ئافرەتان لە کۆمەڵگاکاندا بریتیە‬ ‫لە ناڕێکى کــارى یاسا و کۆمەڵگە‬ ‫و پیاوساالرى بە پلەى یەکەم و لەو‬ ‫بارەیەشەوە دەڵێت‪« :‬ئەگەر بێت و‬ ‫هەموو پیاوان کۆک بن لەسەر پێدانى‬ ‫تــەواوى مافەکانى ئافرەتان‪ ،‬پێموایە‬ ‫ئەوە بە گەورەترین سوکایەتى پێکردن‬ ‫بە ئافرەتان دادەنرێت‪ ،‬چونکە پیاوان‬

‫مافى دەستوەردانیان نیە لە بڕیارەکانى‬ ‫ئافرەتاندا بەو پێیەى کە ئەوان نیوەى‬ ‫کۆمەڵگەن و مافى سروشتى خۆیان‬ ‫هەیە کە نادرێت بەڵکو دەسەنرێت‪ ،‬بۆیە‬ ‫پێدانى ڕێژەیەکى کەم لە پلەو پایەکان‬ ‫بە ئافرەتان لە ناوەندەکانى بڕیاردان‬ ‫و بەشداریکردنى سیاسیدا پاداشتى‬ ‫پیاوان پیاوان نیە بۆ ئافرەتان‪ ،‬بەڵکو‬ ‫ئەوە هەنگاوێکە بۆ ئەوەى ڕێژەکە لە‬ ‫ئایندەدا بگاتە ‪ %50‬کە دەکاتە مافى‬ ‫نیوەى مرۆڤەکانى کۆمەڵگە لە ڕەگەزى‬ ‫ئافرەتان»‪.‬‬ ‫بەم پێیە پێویستە ئەم جۆرە تێڕوانین و‬ ‫باوەڕبوونە بە ڕەوایى دۆزو مافى ئافرەتان‬ ‫هەمیشە پاڵنەرێکى پۆزەتیڤانە بێت بۆ‬ ‫کۆمەڵگەى کوردەوارى ئێمەش تاوەکو‬ ‫لە هەموو بوارەکانى ژیاندا ئەوەندەى‬ ‫پەیوەندیدارە بەبوون و بەشداریکردنى‬ ‫ئافرەتانەوە لەناو خێزان و دەرەوەى‬ ‫خێزاندا بوارى بەشداریکردنى زیاتریان‬ ‫بۆ بڕەخسێنرێت و لەناو کۆمەڵگە و‬ ‫کــارى سەرجەم ڕێکخراوو دامودەزگا‬ ‫سیاسى و کۆمەاڵیەتى و ئابوورى و‬ ‫فیکرى و کلتورییەکاندا پەیڕەوبکرێت بۆ‬ ‫ئەوەى بەرە بەرە کۆمەڵگەى ئێمەش لە‬ ‫کۆمەڵگەیەکى پاشکەوتووى ناهۆشیارو‬ ‫داخــــــراوەوە هــەنــگــاو بنێت ب ــەرەو‬ ‫کۆمەڵگەیەکى مەدەنى و شارستانى‬ ‫پێشکەوتوو دوور لە توندوتیژى و‬ ‫ستەمکارى و نەریت پەرستى تا ئەو‬ ‫ئاستەى کە مافەکانى ژن و پیاو لە‬ ‫هەموو بوارەکانى ژیاندا تەواو هاوتا و‬ ‫یەکسان دەبێت‪.‬‬


‫ئافرەتان‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/07/17‬ژماره ‪ | 710‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫تانیا کەمال‪ ،‬چاالکوانی بواری ئافرەتان‪:‬‬

‫لە ئێستادا ئافرەتی کارێزما و دیار و سەرکردەمان لە پێشوو زۆرترە‬ ‫د‪ :‬ژاڵە محەمەد‬

‫تانیا کەمال‪ ،‬چاالکوانی بواری ئافرەتان‬ ‫پێیوایە‪ ،‬ئــەو ڕێگریانە کە ئافرەت‬ ‫نەیتوانیوە بـــەردەوام بێت لە کاری‬ ‫سیاسی یان خود ئافرت نەیتوانیوە‬ ‫بگاتە ئاستە بااڵکانی الیەنە سیاسیەکان‬ ‫ئەوەیە کە پێش هەموو شتێک «ئافرەت»‬ ‫بــووە‪ ،‬لە بــەر ئــەوەی لە کەلتووری‬ ‫ئێمەدا سیاسەتیان بە باسی ئافرەت‬ ‫نەزانیوە کە لە ناو ناوەندێکی سیاسیدا‬ ‫بیروڕایەکی سیاسی هەبێت و دەستی‬ ‫هەبێت لە گۆڕانکارییە سیاسیەکاندا یان‬ ‫خود پێشنیاری هەبێت بۆ چارەنووسی‬ ‫ناوچەکەی خۆی لە ڕووی سیاسیەوە‪،‬‬ ‫هــەر بــەم بــۆنــەوە وەکــوو ~‬ ‫دیدارێکمان لە گەڵ ناوبراودا ساز کرد‪.‬‬ ‫*ڕەوشی ئافرەتان لە هەرێمی کوردستان‬ ‫جیاواز لە سااڵنی پێشوو لە ڕووی ماف‬ ‫و ئیمتیازاتەوە بە گشتی چۆن دەبینیت؟‬ ‫ئەگەر باس لە بزوتنەوەی ئافرەتان‬ ‫و ئاشنا بوونی ئافرەتان بە مافەکانی‬ ‫خۆیان بکەین دەبێت باس لەوە بکەین‬ ‫کە لە سەرەتای سەرهەڵدانی ڕاپەڕین لە‬ ‫ساڵەکانی ‪ 1991‬بە دواوە ئافرەتان بە‬ ‫مافەکانی خۆیان ئاشنا بوون و دوابەدوای‬ ‫ئەوە بزوتنەوە و جواڵنەوەی ڕزگاری‬ ‫خوازانەی ئافرەتان بە دوو قۆناغیکدا‬ ‫تێپەڕی و یەکەم قوناغی‪ ،‬تەنها ئاشنا‬ ‫بوونی ئافرەتان بوو بە مافەکانی خویان‬ ‫لەو کاتانەدا و سەرەتای سەرهەڵدانی‬ ‫چەندین ڕێکخراویی ئافرەتان بوو کە‬ ‫کاریان ئەوە بوو ئەو ماف و ئازادیانەی‬ ‫کە ئافرەتانی جیهان ئاشنا بوون پێی‬ ‫بیگوازنەوە بۆ ناوچەکەو بە ئافرەتانی‬ ‫کوردستانی ئاشنا بکەن‪ .‬دواتر قۆناغێکی‬ ‫تر هاتە پێشەوە کە پێدەوترا قۆناغی‬ ‫داکۆکیکردن لە مافەکانی خویان کە لە‬ ‫دوای ئەوە کار و چاالکی وپرۆژەکانی‬ ‫ناو ڕێکخراوەکان و ئافرەتان زیاتر خۆی‬ ‫لــەوەدا دەبینیەوە کە داکۆکی بکەن‬ ‫لە مافی ئافرەتان و لە چ شوێنێکدا‬ ‫ئافرەتێک یان خود گروپێک لە ئافرەتان‬ ‫مافەکانیان پێشێل کرا بێت لە ڕووی‬

‫یاساییەوە‪ ،‬داکــۆکــی لە مافەکانی‬ ‫خویان بکەن‪ .‬لە ئێستادا ئەگەر ئێمە‬ ‫بە گشتی باس لە مافەکانی ئافرەتان‬ ‫بکەین زیاتر ڕێکخراوەکانی ئافرەتان و‬ ‫ئافرەتان خۆیان و چاالکوانانی ئافرەتان‬ ‫کار دەکەن لەسەر گۆڕینی ئەو یاسایانەی‬ ‫کە سااڵن��ک زۆرە لە ناوچەکەدا هەیە کە‬ ‫لەگەڵ ماف و ئازادییەکانی ئافرەتاندا‬ ‫ڕێک ناکەون و یان خود دانان و پێشنیار‬ ‫کردنی پرۆژە یاسای تازە کە تایبەت بێت‬ ‫بە خزمەت کردن بە ماف و جواڵنەوە و‬ ‫چارەسەرکردنی کێشەکانی ئافرەتان‪.‬‬ ‫*ئایا لە ڕووی سیاسیەوە ئافرەتان‬ ‫گەیشتونەتە قــۆنــاغــی ب ــڕی ــاردان و‬ ‫ڕێگایان پێدراوە بەشدار بن لە کایە‬ ‫سیاسیەکاندا لە هەرێمی کوردستاندا؟‬ ‫ئەگەر ئێمە لە ڕووی سیاسیەوە باس‬ ‫لە بەشداری ئافرەتان بکەین لە ناوەندە‬ ‫سیاسیەکاندا لە سەرەتای دروستبوونی‬ ‫چاالکی سیاسیەوە لە هەر زەمەنێک‬ ‫و کاتێکدا بووبێت ئافرەتان بەشداری‬ ‫تەواویان هەبووە‪ ،‬بەاڵم ئەو ڕێگریانە‬ ‫کە ئافرەت نەیتوانیوە بــەردەوام بێت‬ ‫لە کاری سیاسی یان خود نەیتوانیوە‬ ‫کە ئافرەت بگاتە ئاستە بااڵکانی الیەنە‬ ‫سیاسیەکان ئەوەیە کە پێش هەموو‬ ‫شتێک ئافرەت بووە لە بەر ئەوەی لە‬ ‫کەلتووری ئێمەدا بە باسی ئافرەتیان‬ ‫نەزانیوە کە لە ناو ناوەندێکی سیاسیدا‬ ‫بیروڕایەکی سیاسی هەبێت و دەستی‬ ‫هەبێت لە گۆڕانکارییە سیاسیەکاندا یان‬ ‫خود پێشنیاری هەبێت بۆ چارەنووسی‬ ‫ناوچەکەی خۆی لە ڕووی سیاسیەوە‪،‬‬ ‫هۆکارێکی تر ئەوە بووە کە کۆمەڵێک‬ ‫لە کەلتوورە باوەکانی نــاو ئێمە کە‬ ‫ئافرەت سەرقاڵ کراوە بە هەندێک کاری‬ ‫الوەکییەوە‪ ،‬هەرچی ئەوەی پێدەوترێت‬ ‫خزمەتکردن و بەخێوکردنی منداڵ و‬ ‫دواتر ئەو کارانەی کە لە ئەستۆی ئافرەت‬ ‫بووە لە ڕابردووە وە هەتاکوو ئێستا کە‬ ‫کەسێکیتر نەیتوانیوە ڕۆڵــی ئافرەت‬ ‫ببینێت و ئەو کارە گرنگانەی کە ئافرەت‬ ‫دەیکات هاوکاری بێت ئەوە بووە کە‬ ‫کاریگەری هەبووە کە ئافرەت نەیتوانیوە‬ ‫وەکوو پیاو لە مەیدانی سیاسیدا ئەسپی‬ ‫خۆی تاو بدات و لە هەمان کاتدا لە ناو‬

‫پارت و حزبە سیاسییەکانیشدا دەبینین‬ ‫زەمینەسازیەکی وا نەبووە کە ئافرەتان‬ ‫بتوانن وەکوو پێویست یا خود ئافرەتان‬ ‫لە هەندێک کات و ساتدا بتوانن ئەو‬ ‫بیروڕا سیاسی یانەی کە خۆیان هەیانە‬ ‫یان خود ئەو تایبەتمەندیانە کە تایبەتە‬ ‫بە ئافرەت کە یەکێک لەوانە ڕۆحی‬ ‫لێبوردنە‪ ،‬ڕۆحی هاوکاریکردن یان ڕۆحی‬ ‫گفتۆگۆکردنە کە ئەمانە زیاتر لە ناو‬ ‫ئافرەتدا باوە‪ ،‬لە ناو مەیدانی سیاسیدا‬ ‫ڕێگە نەدراوە کە کار بەمجۆرە چەمکانە‬ ‫بکرێت لە ناوچەکەدا‪ ،‬بۆیە ئافرەتان‬ ‫هەموو کاتێک ئەو بیروڕاو بەرنامە کە‬ ‫خۆیان هەیانە شتێکی مەرغوب نەبووە‬ ‫لە ناو کایە سیاسیەکاندا کاریان پێبکەن‪،‬‬ ‫دەکرێت بڵێم بۆ لەمەو دوا لە بەر ئەوەی‬ ‫کە هەم ناوچەکەی ئێمە و هەم سیاسەتی‬ ‫جیهانی وا پێویست دەکات کە ئیتر لە‬ ‫ڕێگەی توندوتیژییەوە تۆ ناتوانیت‬ ‫بگەیت بە مافەکانی خۆت بۆیە ئافرەت‬ ‫دەتوانێت سود وەربگرێت لەو دەرفەتانە‬ ‫کە هاتۆتە پێشەوە لە بەر ئەوەی ئافرەت‬ ‫کەسێک بووە کە سەرچاوەی ئارامی و‬ ‫بەخشین و خۆشەویستیە‪ ،‬ئەگەر بکرێت‬ ‫ئەم چەمکانە لە ناو سیاسەتدا کاری‬ ‫پێبکرێت پێموایە بۆ لەمەوبەدوا ئافرەت‬ ‫بتوانێت ڕۆڵ و کاریگەری گــەورەی‬ ‫هەبێت و ئافرەت لەم قۆناغەدا و بە پێ‬ ‫ئەو دەستکەوتە مرۆڤایەتییە کە خۆی‬ ‫هەیەتی دەتوانێت دەربکەوێت و ڕۆڵی‬ ‫خۆی بگێڕێت بۆ بەرەو پێشبردنی کاری‬ ‫سیاسی و کۆمەڵگاکەشی‪.‬‬ ‫*وەکوو دەبینین لە ڕابردوودا کۆمەڵگای‬ ‫کـــوردی بــە بــــەراورد لــەگــەڵ ئێستادا‬ ‫مافی ئافرەت زەوت کرابوو کەچی لەو‬ ‫کاتەدا کەسانێکی وەک عادیلە خان‬ ‫و حەپسەخانی نەقیب فەرمانڕوایان‬ ‫دەکـــــرد‪ ،‬بـ ــەاڵم بــۆچــی لــە ئێستادا‬ ‫ئافرەتانی سەرکردە نابینرێت‪ ،‬یا خود‬ ‫ئەوانەی کە هەن دەکرێت پێان بڵێن‬ ‫ئافرەتی سەرکردە؟‬ ‫بێگومان لە هەموو کات و ساتێکدا و‬ ‫لە هەموو زەمەنێکدا ئێمە ئافرەتانێکی‬ ‫سەرکردە و دیار و کارێزمامان هەبووە‪،‬‬ ‫بەاڵم لە ئێستادا پێموایە لە پێشوتر‬

‫زیاتر لەو ئافرەتانەمان هەیە‪ ،‬بەاڵم لە‬ ‫بەر ئەوەی لە ئێستادا ڕێژەکە زۆرە و‬ ‫لە ئێستاشدا شێوازی کارکردن وەکوو‬ ‫پێشوو نییە و هەروەها مەلمالنێکانیش‬ ‫زۆرە لە نێوان پیاو و ئافرەتدا و لە ناو‬ ‫ئافرەتانیشدا بە هەمانشێوە‪ ،‬لە الیەکی‬ ‫تریشەوە بۆ نمونە ئێستا ئافرەت هەیە‬ ‫لە بواری ڕامیاریدا‪ ،‬لە بواری ئابووریدا‬ ‫پێگەیەکی بەهێزی هەیە‪ ،‬ئافرەتانی‬ ‫بەهێزمان هەیە لە بواری بەڕێوەبردنی‬ ‫دەزگاکانداو لە دەرەوەی کوردستانیش‬ ‫و لە سەر ئاستی جیهانیش ئافرەتی‬ ‫کوردمان هەیە کە پێگەیەکی بە هێزیان‬ ‫هەیە‪ .‬بۆیە بە بۆچوونی من ئێستا ئەو‬ ‫ئافرەتانە زۆرترن لە پێشوو‪ ،‬بەاڵم بۆچی‬ ‫دەنگی نەداوەتەوە لە بەر ئەوەی ئەو‬ ‫ئافرەتە سەرکردانە لەگەڵ هەموو ڕێزم بۆ‬ ‫ئەو کاتە و ساتە زیاتر ئافرەتانێک بوون‬ ‫لە ڕووی ڕامیارییەوە بۆ نمونە لە کاتی‬ ‫شەڕەکاندا کاریگەری بەهێزیان بووە‪،‬‬

‫بــەاڵم لە ئێستادا وا پێویست دەکات‬ ‫لە هەموو بوارەکاندا ئافرەتان بەشداری‬ ‫بکەن و پێگە و ڕۆل و کاریگەریان هەبێت‪،‬‬ ‫زۆر بوونی ئەو ئافرەتانە هۆکارێکە کە‬ ‫بۆچی یــەک ئافرەت دەرنــەکــەوتــووە‪،‬‬ ‫نەخێر ئێمە چەندین ئافرەتمان هەیە‪،‬‬ ‫بەاڵم ناکرێت بە تەنها ناویی یەکێکیان‬ ‫بهێنین‪ ،‬بۆ نمونە ئێستا ئێمە ئافرەتمان‬ ‫هەیە لە بواری شیعر نووسین و نوسیندا‬ ‫کەسێکی ســەرکــەوتــووە هــەروەهــا لە‬ ‫بوارەکانیتریشدا بە هەمان شێوە‪ ،‬ئەمانە‬ ‫هەمووی دەستەکەوتی خەباتی سااڵنێکە‬ ‫کە ئافرەتان کاریان بۆ کردووە لە ئێستادا‬ ‫بەرهەمەکەی وەردەگرن‪ ،‬دەکرێت بڵێن‬ ‫وەکوو پێویست نییە بۆیە دەڵێم دەکرێت‬ ‫ئافرەتان زۆر لەوە زیاتر کاریگەریان‬ ‫هەبێت و بەرەو پێش بڕۆن بۆ خزمەت‬ ‫کردنی ڕەوتی ئافرەت و خزمەتکردنی‬ ‫نەتەوەکەشی‪.‬‬

‫№‬

‫پێویستە هاوسەران خۆیان چارەسەری گرفتەخێزانییەکانیان بکەن‬ ‫ئا‪ :‬بەندی کەالری‬

‫وەک ئەوەی ڕوون و ئاشکرایە سەرجەم‬ ‫کێشەو گیروگرفتەکانى ناوخێزان کاریگەرى‬ ‫دەکاتەسەر ژیانى هەردوو هاوسەرەکە‪.‬‬ ‫زۆر ژن ومێرد ڕۆژانە ئەوەندەکێشەیان‬ ‫هــەبــووە‪ ،‬شــەڕى نێوانیان بە شتێکى‬ ‫زۆر ئاسایى ناوبردووە‪ ،‬بەتایبەتى ئەگەر‬ ‫لەسەرەتاى ژیانى هاوسەریدا بێت‪ ،‬زانا‬ ‫ساڵح جەمال توێژەرى دەروونیش پێیوایە‬ ‫لەکاتى ڕوودانى هەرکێشەو گیروگرفتێکدا‬ ‫پێویستە ژن و مێرد خۆیان چــارەى‬ ‫گونجاو بــۆ کێشەکانیان بــدۆزنــەوە‪،‬‬ ‫پێویستیش ناکات کەسى سێیەم بە‬ ‫کێشەکانیان بزانێت‪ ،‬چونکە بەبڕواى‬ ‫ئەو توێژەرە کێشەکان ئەگەر بگەنە الى دەکەن‪ ،‬من خۆم بە هۆی تەداخولی ماڵی‬ ‫کەسى سێیەم‪ ،‬چارەسەربوونى زەحمەتە‪ .‬خەزورمەوە ‪ 6‬مانگ لە ماڵی باوکم بووم‬ ‫و دوای ‪ 6‬مانگ خۆم و هاوسەرەکەم بە‬ ‫پێویست ناکات کەسی سێهەم بێتە ناو تەنها دانیشتین و کێشەکەمان کە زۆر‬ ‫بچوکیش بوو چارەسەر کرد و گەڕامەوە‬ ‫کێشەی هاوسەرانەوە‬ ‫الی منداڵەکان و مێردەکەم کە خەریک‬ ‫نــاکــۆکــی نــێــوان ژن و مــێــرد ڕۆژانـــە بوو ببێتە هۆی جیابوونەوەمان‪ ،‬بۆیە پێم‬ ‫بەردەوامەو بە هۆی نەبوونی هۆشیاری باشترە کە هاوسەران خۆیان کێشەکانی‬ ‫و تێگەیشتنێکی مەنتقیانەی هەردوو ال خۆیان چارەسەر بکەن لە بەر ئەوەی‬ ‫لە ژیانی هاوبەشدا ڕۆژ بەڕۆژ کێشەکان بەس تەنها ئەوانن دەزانــن لەسەر چی‬ ‫ئاڵۆزتر دەبــن و زۆر جاریش وەکــوو کێشەیان هەبووە و چارسەریشی الی‬ ‫بینیومانە جیابوونەوەی لێکەوتۆتەوە یان خۆیانە‪.‬‬ ‫بە هۆی کوشتن یان خۆکوشتن مەسەلەکە‬ ‫ئاڵۆزتر بۆتەوە‪ .‬فاتمە عەلی مامۆستا ئافرەت بە دوای ژیانێکی ئاسوودە و‬ ‫بەختەوەرەوەیە‬ ‫پێوایە لەکاتی ڕوودانی هەر دەمە قاڵی‬ ‫یان ئاژاوەیەک یان تینەگەیشتنێک لە شلێر عەبدوڵاڵ ژنی ماڵەوە وتی‪ :‬زۆر‬ ‫نێوان ژن و مێردا کومەڵێک کەس کە جــار دەبینین بــە هــۆی شتێکی زۆر‬ ‫لەوانەیە لە ڕووی دڵسۆزیەوە تەداخولی بچووکەوە شەڕێکی گەورە هەڵدەگرسێت‬ ‫کێشەکە بکەن‪ ،‬بــەاڵم زیاتر ئاڵۆزی کە لەوانەیە دەورووبەریش بگرێتەوە‪ ،‬من‬

‫خۆم قوربانی شەڕێکی نەخوارزراو بووم‬ ‫مێردەکەم زۆر تووڕە بوو هەرچی لە هەر‬ ‫کەسێک ببیستایەت یەکسەر دەهاتەوە بۆ‬ ‫ماڵەوە و لە ماڵەوە هەرای دەنایەوە و‬ ‫سووکایەتی بە من دەکرد و هەموو شتێکی‬ ‫لە چاویی من دەبینی‪ ،‬قەد نەمانتوانی لە‬ ‫یەکتری تێبگەن لە کۆتاییدا من داوای‬ ‫جیابوونەوەم کردوو جیابووینەوە و هەموو‬ ‫کەسیش وای دەزانی من تاوانبارم‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دوای ماوەیەک ژنێکی تری هێناو هەر‬ ‫بە هەمان شێوەی من لێی جیابووەوە‪،‬‬ ‫هەندێک جار دەبینین ئەو کەسانەی‬ ‫ژیانی هاوبەش پێکدینن خۆیان ناخوازن‬ ‫ژیانێکی ئاسوودەیان بێت و وا فێر بوون‬ ‫کە ئافرەت کۆیلەی ئەوانەو لە ناچاریدا‬ ‫شوو دەکات تاکوو کەسێک ئاگای لێبێت‪،‬‬ ‫بەاڵم قەد وا نییە‪ ،‬من دەڵێم ئافرەت بە‬ ‫دوای ژیانێکی ئاسودە و بەختەوەرەوەیە‬ ‫نەک ئاژاوە و کۆیالیەتی‪.‬‬

‫هینان و بردنی قسەی ماڵەوە بۆ‬ ‫دەرەوە شیرازەی خێزان تێکدەدات‬ ‫زانــا ساڵح پێوایە‪ ،‬زۆربــوونــى کێشە‬ ‫لەنێوان هاوسەرەکاندا دەبێتە هۆى‬ ‫کاڵبوونەوەى خۆشەویستی‌‪ ،‬هەرچەندە‬ ‫ئەمە بە پێى کەسەکان دەگۆڕێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫هەندێک هاوسەریش هــەن‪ ،‬دەتوانن‬ ‫دواى ڕوودانى کێشەکان پەیوەندیەکانى‬ ‫نێوانیان ئاسایى بکەنەوە‪ .‬لە الیەکی‬ ‫تــرەوە شەنگە محەمەد دەڵێت‪ ،‬من و‬ ‫هاوسەرەکەم دوای ‪ 5‬ساڵ خۆشەویستی‬ ‫بە یەکتری گەیشتین و دوای ساڵێک‬ ‫پێکەوە ژیانیش بۆ ‪ 2‬ســاڵ بە هۆی‬ ‫ئیشی هاوسەرەکەمەوە لە یەکتری دوور‬ ‫بوون‪ ،‬بەاڵم ئێستا پێکەوە دەژین و زۆر‬ ‫ژیانێکی خۆشمان هەیە و خاوەنی دوو‬ ‫منداڵیشین‪ ،‬هەندێک جار لە یەکتری‬ ‫تینەگەیشتن بووە لە نێوانماندا‪ ،‬بەاڵم‬

‫بێئەوەی کەس ئاگادار بکەینەوە خۆمان‬ ‫چارەسەرمان کردووە و قەد ڕۆژێک لە‬ ‫ڕۆژان نەبووە بۆ یەک ڕۆژیش پێکەوە‬ ‫قسە نەکەین زوو هاوسەرەکەم منی‬ ‫ئاشت کردۆتەوە‪ ،‬بەاڵم بەداخەوە زۆربەی‬ ‫ئافرەتان هیچ نەبووە ماڵی باوک و خزم‬ ‫و کەس وکارو دراوسێکانیش دەزانن بە‬ ‫کێشەکەیان بۆیە لەوانە هۆی چارەسەر‬ ‫نــەکــردنــی کۆمەڵێک کێشە بــردن و‬ ‫هاوردنی ئەم قسە بێت بۆیە وا دەکات‬ ‫شیرازەی خێزانیش تێک بچێت‪.‬‬ ‫گرفت زۆرە بۆ لە یەکتێنەگەیشتنی‬ ‫هاوسەران‪ ،‬بەاڵم یەکێک لەو گرفتانەى زۆر‬ ‫ژن ومێردى لەیەکتر کردووە ئەوەیە‪ ،‬کە‬ ‫خزم وکەس بەشێوەیەکى بەرباڵو دەست‬ ‫دەخەنە نێو ژیانیانەوە‪ .‬لە الیەکی ترەوە‬ ‫یەکێک لەسیماکانى خێزانى کورد بگرە‬ ‫تاکى ڕۆژهەاڵت بەگشتى وەها ناسراوە‬ ‫پێى شەرمە بۆچارەسەرى کێشەکانى‬ ‫سەردانى توێژەرى دەروونى یان توێژەرى‬ ‫کۆمەاڵیەتى بکات و هەرەچەندە ئێستا‬ ‫لەشارەکانى کورد��تاندا دەیان سەنتەرى‬ ‫چارەسەرى دەروونى و بنکەى چاکسازى‬ ‫کۆمەالیەتى هەن‪ ،‬بەاڵم ڕێژەیەکى زۆرکەم‬ ‫هاوواڵتیان سەردانیان دەکەن و بگرە‬ ‫ئەو کەسانەى سەردانى ئەو سەنتەرانە‬ ‫دەکەن زۆر کەمن و بە پەنجەى دەست‬ ‫دەژمێرین‪ ،‬هەروەها کێشە ئەگەر زۆربێت‬ ‫یان کەم لەخێزاندا بوونى هەیە‪ ،‬بۆیە‬ ‫ئەگەر کێشەکان لەسەرەتادا بن ئاسان‬ ‫کۆنترۆڵ دەکرێن‪ ،‬بەاڵم دواتــر ئەگەر‬ ‫درێــژەیــان کێشا مەترسى گــەورەیــان‬ ‫لێدەکەوێتەوە بگرە زۆرجار جیابوونەوە‬ ‫وحاڵەتی خراپتریشی لێکەوتۆتەوە‪.‬‬

‫‪5‬‬

‫ئافرەتانى کورد پێشەنگى‬ ‫خۆپیشاندانە ملیۆنییەکەى‬ ‫ئامەد بوون‬ ‫شانبەشانى تـــەواوى توێژەکانى‬ ‫کۆمەڵى کــورد لە شــارى ئامەد لە‬ ‫باکوورى کوردستان بە هەزاران ئافرەت‬ ‫بەشدارییان لە خۆپیشاندانێکى ملیۆن‬ ‫کەسیدا کرد بە مەبەستى گەیاندنى‬ ‫دەنگى چەوساوەیى کورد و ئازادى‬ ‫بۆ «عــەبــدواڵ ئــۆجــەالن» سازکرا و‬ ‫ژمارەیەک لە چاالکوانانى ئافرەتى‬ ‫کـــورد ڕووبــــــەڕووى زەبــروزەنــگــى‬ ‫جەندرمە و پۆلیس بــوونــەوە‪ .‬لە‬ ‫دەستپێکى خۆپیشاندانە ملیۆنیەکەى‬ ‫ناوچەى «باغلەر»ى شــارى ئامەد‬ ‫ڕووبەڕووبونەوە لەنێوان جەماوەر و‬ ‫هێزەکانى جەندرمە و پۆلیسى تورکیا‬ ‫ڕوویدا و هێزە ئەمنییەکان پەالمارى‬ ‫ڕیزى پیشەوەى خۆپیشاندەرانییان‬ ‫دا و بــۆ پــەرتــەوازەکــردنــى ڕیــزى‬ ‫خۆپیشاندان ئاگرى چەک و بۆمبى‬ ‫فرمێسک ڕێــژیــان بەکارهێنا‪ .‬لە‬ ‫پــەالمــارى هــێــزە ئەمنییەکاندا‪،‬‬ ‫«ئایسەڵ توغڵوک» هاوسەرۆکى‬ ‫کۆنگرەى کۆمەڵگەى دیموکراتیک‬ ‫و»ئایال ئاکات» و «پەروین بۆڵدان»‬ ‫پەرلەمانتارانى بەدەپە زەبرى هێزە‬ ‫ئەمنییەکانییان بەرکەوتووە و بەو‬ ‫هۆیەوە بریندار بوون و هەریەک لە‬ ‫«پەروین بوڵدان و ئایال ئاکات» بۆ‬ ‫چارەسەرى خێرا ڕەوانەى نەخۆشخانە‬ ‫کراوون‪ .‬هەروەها هەریەک لە «گوڵتەن‬ ‫کشاناک» هاوسەرۆکى پارتى ئاشتى‬ ‫دیموکراسى و «ئامینە ئاینەر»‬ ‫پەرلەمانتارى بەدەپە بەهەمان شێوە‬ ‫بریندار کران‪.‬‬

‫دونیا‪ ،‬کچە خوێندکاری کەرکوکی‬ ‫بوو بە یەکەمى عێراق‬

‫ئەنجامى تاقیکردنەوەکانى قۆناغى‬ ‫ئــامــادەیــى لـــەالیـــەن وەزارەتـــــى‬ ‫پـــەروەردەى عێراقەوە ڕاگەیەنرا‪،‬‬ ‫یەکەمى بەشى وێژەیى ئەو قۆناغە‬ ‫کچە کوردێکى کەرکوک بــوو‪ .‬لەو‬ ‫بارەیەوە شێرزاد ڕەشید بەڕێوەبەرى‬ ‫خوێندنى کــوردیــى لــەپــەروەردەى‬ ‫کەرکوک ڕایگەیاند‪ :‬یەکەمى بەشى‬ ‫وێژەیى ئەمساڵى قۆناغى ئامادەیى‬ ‫لەئاستى هەموو عێراق خوێندکارێکى‬ ‫خوێندنى کوردى لەکەرکوک بەدەستى‬ ‫هێناوە‪ .‬وتیشى ئەو خوێندکارە ناوى‬ ‫«دونیا باییز کەریم»ە و لەئامادەیى‬ ‫واڵت لەقەزاى دووبزە و بەوەش کچە‬ ‫خوێندکارێکى کوردى کەرکوک بووە‬ ‫خــاوەنــى پلەى یەکەمى ئەمساڵى‬ ‫عێراق لــەو ئاستەدا‪ .‬بەڕێوەبەرى‬ ‫خوێندنى کوردى لەکەرکوک پیرۆزبایى‬ ‫لەخوێندکارەکە و کەس و کارى و‬ ‫بەڕێوەبەر و مامۆستایانى ئامادەیى‬ ‫«واڵت» یش کرد بەو بۆنەیەوە‪.‬‬

‫لە‪%90‬ی ئافرەتانی سعودیە‬ ‫لەجوانی خۆیان ناڕازین‬

‫توێژینەوەیەکى نــوێ کەلەالیەن‬ ‫نوسینگەى گشتى زانیاریەکانى‬ ‫تــەنــدروســتــى نــاوچــەى شەرقیەى‬ ‫ســعــودیــەوە ئــەنــجــامــدراوە ئــامــاژە‬ ‫بــەوەدەکــات کــە لــە ‪%90‬ى ژنــان‌و‬ ‫کچانى عەرەبستانى ســعــودى لە‬ ‫شــێــوەو جــوانــى خــۆیــان نــاڕازی ـن‌و‬ ‫تەنها لــە شـــارى جــــەددەش ‪400‬‬ ‫کلینکى جوانکارى هەیە‪ .‬ڕۆژنامەى‬ ‫ئەلیەومى چاپى سعودیە باڵویکردەوە‬ ‫توێژینەوەکە ئاشکرایدەکات کە‬ ‫ڕێــژەى سەردانیکردنى کلینکەکانى‬ ‫نەشتەرگەرى جوانکارى گەیشتۆتە‬ ‫‪ %40‬لە نێوان تەمەنى ‪ ، 37-28‬لە‬ ‫تەمەنى ‪ 30-20‬گەیشتۆتە ‪‌%18‬و لە‬ ‫تەمەنى ‪ 50-37‬گەیشتۆتە لە‪%40‬‬ ‫‪ .‬هەروەها لە توێژینەوەکەدا هاتوە‬ ‫کەلە ‪%37‬ى کچانى سعودیە کە‬ ‫تەمەنیان لە نێوان ‪ 17-15‬ساڵیدایە‬ ‫بەنیازن نەشتەرگەرى جوانکارى بۆ‬ ‫دەموچاویان ئەنجام بدەن‪ .‬بەگوێرەى‬ ‫ڕاپۆرتەکە تەنها لە ‪%17‬ى ئافرەتانى‬ ‫ســعــودیــە بــە نــیــاز نــیــن کــە هیچ‬ ‫نەشتەریگەریەکى جوانکارى بۆخۆیان‬ ‫ئەنجام بدەن‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/07/17 | 710‬سێشەممە‬

‫ئایا شەڕى سوریا دەبێتە‬ ‫هۆى جەنگى جیهانى‬ ‫سێهەم؟‬ ‫سەنگەر بابەکر‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سکرتێرى ئەنجومەنى وەزیرانى حکومەتى هەرێمى کوردستان‪:‬‬

‫پێدەچێت کاری ئەو لیژنەیەی بۆ هاوتاکردنی دەرماڵەی فەرمانبەرانی هەرێم‬ ‫پێکهێنراوە مانگێک بخایەنێت‬

‫ئا‪~ :‬‬

‫مــحــەمــەد قـــەرەداغـــى‪ ،‬سکرتێرى‬ ‫ئەنجومەنى وەزیـــران لە دیدارێکى‬ ‫تایبەتى ~ ئاماژە بۆ ئەوە‬ ‫دەکـــات « لــە نــاوچــە دابــڕاوەکــانــى‬ ‫هەرێمى کوردستان ڕێژەیەکى باش‬ ‫هاواڵتیان دادەمەزرێنین»‪.‬‬ ‫لــەبــارەى هــاوتــا کــردنــى دەرمــاڵــەى‬ ‫فەرمانبەران هەرێم لەگەڵ بەغداد‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات «بڕیارێکى‬ ‫پەرلەمانمان هەیە کە دەڵێت دەبێت‬ ‫هەموو دەرماڵەکان وەک بەغدادى‬ ‫لێبکرێت»‪.‬‬

‫№‬

‫دامەزراندن لەوەزارەتی پێشمەرگە و وەزارەتی‬ ‫ناوخۆ لەسەر ئەو ‪ 17‬هەزار پلەی دامەزراندنەیە‬ ‫کە بۆ هەرێمی کوردستان بڕیاری لەسەر دراوە‬ ‫№‬

‫کەى کۆتایى بە کارەکانى دەهێنێت؟‬ ‫ئەو لیژنەیە تازە بڕیارى بۆ دەرچووە‬ ‫نازانم کەى تەواو دەبێت ڕەنگە ماوەى‬ ‫مانگێکى پێبچێ‪.‬‬ ‫*دەنگۆیەک هەیە لەبەرامبەر ئەو‬ ‫گرێبەستە نەوتیانەدا بەغداد پەنا‬ ‫دەبــات بۆ بڕینی بــوودجــەی هەرێم‬ ‫لە حاڵەتى وادا کــاردانــەوەى ئێوە‬

‫بێریڤان سەرهەنگ‪ ،‬ئەندامى پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫№‬

‫*ئـــایـــا دامـــــەزانـــــدن لـــە نــاوچــە‬ ‫دابڕاوەکانى هەرێمى کوردستان لەسەر‬ ‫‪17‬هەزارەکەیە؟‬ ‫بە پێى یاسا جایز نییە ئێمە کەس‬ ‫لەو ناوچانە دابمەزرێنین‪ ،‬بۆ ئەوانەى‬ ‫کە لەسەر کەرکوک و موسڵ و دیالەن‪،‬‬ ‫بەاڵم حکومەتى هەرێمى کوردستان‬ ‫بڕیارى داوە ڕێژەیەکى باش بۆ ئەو‬ ‫ناوچانە دابمەزرێنێ بە شێوەیەک لە‬ ‫شێوەکان ئەو ناوچانە بێبەرى ناکەین‬ ‫وەک ناوچەکانى تــر حسابیان بۆ‬ ‫دەکەین‪ ،‬بەاڵم لە ڕووى ڕاگەیاندنەوە‬ ‫زۆر بانگەشەى بۆ ناکەین‪ ،‬چونکە‬ ‫ئەوانە دەبێت لەسەر بەغدادبن لەگەڵ‬ ‫ئەوەشدا حکومەتى هەرێم بڕیارى داوە‬ ‫ڕێژەیەکى باشیان بۆ دابمەزرێنێت‪.‬‬ ‫*وەزارەتـــى پێشمەرگە و وەزارەتــى‬ ‫نــاخــۆ دامــەزرانــدنــیــان لــەســەر ئەو‬ ‫‪17‬هەزر پلەى دامەزراندنەیە؟‬ ‫بەڵى‪ ،‬دامەزراندى ئەو دوو وەزارەتە‬

‫لەسەر ‪17‬هەزار پلەى دامەزراندنەکەیە‪.‬‬ ‫*ژمــارەیــەک لە وەزارەتــەکــان داواى‬ ‫هــاوتــاکــردنــى مــوچــەکــانــیــان دەکــەن‬ ‫لــەبــەرنــامــەتــانــدا هــەیــە هــاوتــایــان‬ ‫بکەن؟‬ ‫بڕیارێکى پەرلەمانمان هەیە کە دەڵێت‬ ‫دەبێت هەموو وەک بەغدادى لێبکەن‬ ‫ئەوە دراسەکرا ئەوەى وەک بەغداد بوو‬ ‫ئەوە باشە ئەوەشى وەک بەغداد نەبوو‬ ‫دیراسەى دەکەین‪.‬‬ ‫*ئەنجامى فــۆڕمــى دام ــەزران ــدن لە‬ ‫کەیدا ڕادەگەیەنرێت؟‬ ‫ئەوە دەکەوێتە سەر ئیمکانێتى ئەو‬ ‫دەزگایانەى کە دانراون‪ ،‬مەبەستمانە‬ ‫بە زوترین کات تەواو ببێت ناتوانم بە‬ ‫ڕێک بڵێم کە ئەنجامەکە ڕادەگەیەنرێت‪،‬‬ ‫چونکە بەڕاستى ئیشێکى زۆرى دەوێت‬ ‫هەزاران کادرمان لە ئیشدایە بۆ ئەو‬ ‫بابەتە بــۆ ئـــەوەى بــە شێوەیەکى‬ ‫شەفاف بێت‪.‬‬ ‫*گەر فەرمانبەرێکى هەرێم دەرکەت‬ ‫دەرم ــاڵ ــەک ــەى لــە ســاڵــى ‪2008‬وە‬ ‫لە فەرمانبەرێکى بــەغــداد کەمترە‬ ‫حکومەتى هەرێمى ئــامــادەى ئــەوەى‬ ‫هەیە قەرەبووى بکاتەوە؟‬ ‫ناتوانم بڕیار بدەم ئێستا ئەو لیژنیە‬ ‫کە بڕیارى دا بە پێى ڕاى لیژنەکە‬ ‫دەبێت دواییش پارە و قەرەبوو بە‬ ‫پێى بڕیارى پەرلەمان دەبێت‪ ،‬ئەوکاتە‬ ‫دەچێتەوە بـــەردەم پەرلەمان چى‬ ‫پەسەند کرد قسەى پەرلەمان قسەى‬ ‫کۆتاییە و ئەوە جێبەجێدەکرێت‪.‬‬ ‫*ئەو لیژنیە دانراوە بۆ ئەو مەبەستە‬

‫چۆن دەبێت و پەنا دەبەن بۆ دادگاى‬ ‫فیدراڵ؟‬ ‫جــارێ نەگەشتۆتە ئــەو ڕادەیـــە و‬ ‫قسەیە‪ .‬لە ڕووى دەستوورییەوە‬ ‫ئێمە قسەمان بە قەوەتە لە ڕووى‬ ‫ئیدارەوە هێشتا بڕیارى وا نەدراوە لە‬ ‫کاتى خۆیدا قسەى خۆمان دەبێت‪،‬‬ ‫ڕێگەمان هەیە بەرگرى لە خۆمان‬ ‫بکەین‪ ،‬بەاڵم تائێستا هەر قسە و‬

‫ڕاگەیاندنە بە فیعلى هیچ شتێک‬ ‫نییە‪.‬‬ ‫*ئایا ئەم ساڵ حکومەتى هەرێمى‬ ‫کوردستان پرۆژە جێبەجێ دەکات لە‬ ‫ناوچە دابڕاوەکان؟‬ ‫بەڵى پــرۆژەمــان هەیە بــۆ ناوچە‬ ‫دابڕاوەکان و بە مەالین دۆالر سەرف‬ ‫دەکەین بۆ ناوچە دابڕاوەکان‪.‬‬

‫ئەو پارەیەى کە لە معاشى پلە تایبەتەکان دەبڕدرێت دابین دەکرێت بۆ کڕینى ئامێری پزیشکی‬ ‫ئا‪~ :‬‬

‫بێریڤان ســەرهــەنــگ‪ ،‬ئەندامى‬ ‫لیژنەى تەندروستى لە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بەوە دەکات‬ ‫«دەبێت ڕێگرى لەوە بکەین کە‬ ‫ئەو هۆکارانەى دەبێتە یارمەتى‬ ‫دەر بۆ سەرەتان‪ ،‬جگەرە کێشان‬ ‫لە ناو گەنجان و ماددەى هۆشبەر‬ ‫پەیدا بووە و زۆرە دەبێت هەوڵ‬ ‫بدەین ئەو ڕێژەیە دابەزێنین»‪.‬‬ ‫نــاوبــراو هێما بــۆ ئــەوە دەکــات‬ ‫«پزیشک لە هەرێمى کوردستان‬ ‫کــەم نییە‪ ،‬ئێمە (‪ )3‬هــەزار‬ ‫پزیشکمان هــەیــە گــەر بیمەى‬ ‫پزیشکیمان هەبێت دەتوانین‬ ‫پزیشکى خێزانى دروست بکەین»‪.‬‬

‫و پەیوەندى ڕاستەوخۆمان هەیە‬ ‫بە وەزیرەوە هەر شتێک لەبارەى‬ ‫تەندروستییەوە ئاگادار بکرێینەوە‬ ‫ئێمە ڕاستەوخۆ پەیوەندى بە‬ ‫وەزارەت تەندروستییەوە دەکەین‪،‬‬ ‫لەالیەکیش خۆمان وەک لیژنەى‬ ‫تەندروستى سەردانى ئەو شوێنانە‬ ‫دەکەین کەبزانین کەموکوڕییەکان‬ ‫چــیــن دووبــــــــارە ڕاســتــەخــۆ‬ ‫وەزارەت ئاگادار دەکەینەوە لەو‬ ‫کەموکوڕیانەى کە هەیە‪.‬‬ ‫*ئـــایـــا ئـــێـــوە وەک لــیــژنــەى‬ ‫تــەنــدروســتــى ل ــە پــەرلــەمــانــى‬ ‫کــوردســتــان ئــاگــادارن کــە ڕێــژەى‬ ‫سەرەتان لە کوردستان زۆرە؟‬ ‫بە نیسبەت ڕێژەى سەرەتان یان‬ ‫شێرپەنجە ئێمە لەگەڵ وەزارەت‬ ‫قسەمان کردووە ئەو ڕێژەیە وەک‬ ‫ستانداردى جیهانى ڕێژەکە هەیە‬ ‫لــە هەرێمى کــوردســتــان‪ ،‬بــەاڵم‬

‫ماناى ئــەوە نییە ڕێژەکە لێرە‬ ‫بەرزترە‪ .‬بەنیسبەت ئەوانەى لە‬ ‫باشور و ناوەڕاستى عێراق دێن‬ ‫بۆ چارەسەر کردن لە کوردستان‪،‬‬ ‫بەاڵم ڕێژەى تەواو الى حکومەت‬ ‫الى ئێمە نییە ڕێــژە سەرەتان‬ ‫لە جیهان هەر زۆر بــووە لەبەر‬ ‫پێشکەوتنى تەکنەلۆژیاو لەبەر‬ ‫پیس بــوونــى ژینگە‪ ،‬هــۆکــارى‬ ‫ســەرەکــى ســـەرەتـــان تائێستا‬ ‫نــەدۆزراوەتــەوە لەبەر ئەوە بڵێن‬ ‫لــەبــەر ئــەو هۆیە ســەرەتــان لە‬ ‫کــوردســتــان زۆرە لــە دوونــیــادا‬ ‫هــۆکــارى ســەرەکــى ســەرەتــان‬ ‫نــەدۆزراوەتــەوە‪ ،‬بــەاڵم کاریگەر‬ ‫هەیە کە وایکردووە سەرەتان زۆر‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫*کەواتە ڕێژەى سەرەتان لەمڕۆدا‬ ‫لە هەرێمى کوردستان یەکسانە‬ ‫بەو ڕێژەیەى لە ئەوروپا هەیە‬

‫هەر حکومەتێک‬ ‫بیەوێت سەرکوتوو‬ ‫بێت لە کارەکانى‬ ‫دەبێت گرنگى‬ ‫بدات بە ژینگە‬ ‫و تەندروستى و‬ ‫پەروەردە ئێمە‬ ‫بوودجەى ئەو‬ ‫سیانەمان کەمە‬ ‫№‬

‫*پێتوایە ڕەوشى تەندروستى لە‬ ‫هەرێمى کوردستاندا لە ڕەوشێکى‬ ‫مەترسیداردایە؟‬ ‫بەو شێوەیە نا‪ ،‬بەاڵم پێویستى‬ ‫بـــە چـــاکـــکـــردنـــە پــێــویــســتــى‬ ‫بەخزمەتگوزارییەکى باشتر هەیە‬ ‫لەوەى کە ئێستا هەیە بەو شێوە‬ ‫مەترسیدارە نییە‪ ،‬بەاڵم دەبێت‬ ‫ئیشى تێدا بکەین و پێویستى بە‬ ‫چاکردن هەیە هەروەها لێکۆڵینەوە‬ ‫هەبێت لەبارەى ئەو حاڵەتانەى‬ ‫دەبێتە هۆى مردن و کار بکرێت‬ ‫بۆ ڕاگرتى ئــەو دەرمانانەى بە‬ ‫شێوەیەکى نایاساى دێتە هەرێمى‬ ‫کوردستان کواڵیتى کۆنترۆڵمان‬ ‫بــاشــتــر بــکــرێــت‪ ،‬گـــەر ئــەوانــە‬ ‫چاکبکرێت مەترسییەکە بەو‬ ‫شێوەیە نییە‪.‬‬ ‫*وەک لیژنەى تەندروستى لە‬ ‫پەرلەمانى کوردستان ڕاپۆرتتان‬ ‫داوە بە حکومەت مەترسییەکان‬ ‫و گرفتەکانى تەندروستى بخەن‬ ‫ڕوو؟‬ ‫بــــەردەوام لــەگــەڵ حــکــومــەت و‬ ‫وەزارەتى تەندروستى ئیش دەکەین‬

‫و ستانداردێکى ئاساییە؟‬ ‫بــەڵــێ‪ ،‬ئــەوە بەپێى وەزارەتـــى‬ ‫تەندروستى‪ ،‬دەبێت ڕێگرى لەوە‬ ‫بکەین کە ئەو هۆکارانەى دەبێتە‬ ‫یارمەتى دەر بۆ سەرەتان‪ ،‬جگەرە‬ ‫کێشان زۆرە لە نــاو گەنجان و‬ ‫مــاددەى هۆشبەر پەیدا بــووە و‬ ‫زۆرە دەبێت هــەوڵ بدەین ئەو‬ ‫ڕێژەیە دابەزێنین‪.‬‬ ‫*پــســپــۆڕان پێیان وای ــە مــاددە‬ ‫بەسەرچووەکان جۆرێکە لە ژەهر‬ ‫کە لە کۆمەڵگا ساخ دەکرێتەوە‬ ‫ئایا کــار کــراوە بۆ ڕێگرى لەو‬ ‫ماددە بەسەر چوانە؟‬ ‫دەبێت هەموو ئەو ماددانەى کە‬ ‫بەکار دەهێنرێت دەبێت بە کوالێتى‬ ‫کۆنترۆڵدا بڕوات‪ ،‬ئەو ماددانەى‬ ‫بە کوالێتى کۆنترۆڵى خۆماندا‬ ‫دەڕوات لەسنورى دەروازەکــانــى‬ ‫هەرێم دەتوانین کوالێتى کۆنترۆڵى‬ ‫بکەین‪ ،‬بەاڵم ئەو ماددانەى کە لە‬ ‫کەرکەکەوە یان لە موسڵەوە دێت‬ ‫کوالێتى کۆنترۆڵیان سەختە کە‬ ‫دەستى بەسەردابگیرێت‪.‬‬ ‫*تــا چــەنــدە هــاوکــارن لــەگــەڵ‬ ‫لــیــژنــەى پــاراســتــنــى ژیــنــگــە بۆ‬ ‫ئـــەوەى ژیــنــگــەى کــوردســتــان لە‬ ‫پیسبون کەمبکرێتەوە؟‬ ‫بوودجە و فەرمانبەریان کەمە‬ ‫بوودجەى تەندروستى و ژینگە‬ ‫کــەمــە ئــەو خزمەتگوزاریانەى‬ ‫کە پێویستە پاراستنى ژینگە‬ ‫بکرێت بەو بوودجە و فەرمانبەرە‬ ‫ناکرێت‪ ،‬هەر حکومەتێک بیەوێت‬ ‫ســەرکــوتــوو بێت لــە کارەکانى‬ ‫دەبێت گرنگى بــدات بە ژینگە‬ ‫و تەندروستى و پــەروەردە ئێمە‬ ‫بوودجەى ئەو سیانەمان کەمە‪.‬‬ ‫*وەک پــەرلــەمــان حکومەتتان‬ ‫ناچار نەکردووە گرنگى بدات بە‬ ‫ناردنە دەرەوەى پزیشک و هێنانى‬ ‫پێداویستى پزیشکى بۆ کوردستان‬ ‫تا نەخۆش ناچار نەبێت ڕوو لە‬ ‫دەوەى هەرێم بکات بەمەبەستى‬

‫چارەسەر کردن؟‬ ‫ئەو پارەیەى کە لە معاشى پلە‬ ‫تایبەتەکان دەبــڕدرێــت دابین‬ ‫دەکــرێــت بــۆ کــڕیــنــى ئــامــێــر و‬ ‫چاکردنەوەى ئەو ئامێرانەى کە‬ ‫پێویستە بۆ نەخۆش یان ناردنى‬ ‫ئەو پسپۆڕانە بۆ دەرەوەى واڵت‬ ‫بۆ ئــەوەى ســودیــان لێوەرگرین‬ ‫لە برى ئەوەى نەخۆش بنێرینە‬ ‫دەرەوەى واڵت‪.‬‬ ‫*لە واڵتانى پێشکەتوو ‪36‬کەس‬ ‫پزیشکێکیان بەردەکەوێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لە کوردستان ڕێژەکە زۆر بەرزە‬ ‫ئایا کــارتــان نــەکــردووە لەگەڵ‬ ‫وەزارەتى خوێندنى بااڵ بۆ ئەوەى‬ ‫بەشى زیاترى پزیشکى بکاتەوە؟‬ ‫پزیشک لە هەرێمى کوردستان کەم‬ ‫نییە‪ ،‬ئێمە (‪ )3‬هەزار پزیشکمان‬ ‫هەیە گــەر بیمەى پزیشکیمان‬ ‫هەبێت دەتوانین پزیشکى خێزانى‬ ‫دروست بکەین‪ ،‬دەتوانین پزیشک‬ ‫زیاد بکەین‪ ،‬بەاڵم بەو شێوەیە‬ ‫نییە بڵێن پزیشکمان کەمە‪.‬‬ ‫№‬

‫ڕۆژ بەڕۆژ ژمــارەی کوژراوەکانی‬ ‫سوریا ڕوو لە زیادبوون دەکات‬ ‫لــەگــەڵ ئـــەوەشـــدا ئــــەوەی لە‬ ‫کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی چاوەڕوان‬ ‫دەکــرا وەک پێویست نەهاتۆتە‬ ‫سەرخەت‪ ،‬هەندێک لە چاودێرانی‬ ‫سیاسی پێیان وایــە کە ئەوەی‬ ‫ئێستا لــە ســوریــا ڕوودەدات‬ ‫جەنگێکی جیهانیە‪ ،‬بەاڵم لە شکڵ‬ ‫و شێوەی جیاوازتر لە جەنگی‬ ‫یەکەم و دووەمــی جیهانی‪ ،‬لە‬ ‫الیــەکــەوە ئەمریکا و تورکیا و‬ ‫زۆربەی واڵتانی ئەوروپا و بەشێکی‬ ‫زۆری واڵتانی عەرەبی خوازیاری‬ ‫ڕووخانی ڕژێمەکەی ئەسەدن و‬ ‫بەجۆرێک حکومەتێکی نیشتمانی‬ ‫دیموکراتی جێگای بگرێتەوە و کە‬ ‫ڕێز لە هاواڵتی بوون و مافی مرۆڤ‬ ‫و دیموکراتیەت بگرێت‪ ،‬لە الیەکی‬ ‫تریشەوە هەریەکەو لە چین و ڕووسیا‬ ‫و چەند واڵتێکی تــری هەرێمی‬ ‫لە ترس فراوان بوونی هەژموونی‬ ‫ئەمریکا خوازیاری مانەوەی رژێمی‬ ‫ئێستای سوریان کە ئەوش جێگای‬ ‫سەرسوڕمان نییە‪ ،‬چونکە ئەو‬ ‫واڵتانە واڵتی نەیاری سیاسەتەکانی‬ ‫ئــەمــریــکــان‪ ،‬بــــەاڵم پــرســیــارە‬ ‫سەرەکیەکە ئەوەیە ئایا جەنگی‬ ‫سوریا دەبێتە جەنگی جیهانی؟‬ ‫بۆ وەاڵمی ئەو پرسیارە دەتوانین‬ ‫بڵێن ئاسان نییە ئەو جەنگە ببێتە‬ ‫جەنگی جیهانی سێهەم لە الیەکەوە‬ ‫ئابووری ئەمریکا لە قەیران دایە و‬ ‫ڕەنگە بەرگەی جەنگێکی جیهانی‬ ‫نەگرێت بە تایبەت ئێستا ئەمریکا‬ ‫خوازیارە لە جەنگی دژە تیرۆریش‬ ‫پاشەکشە بکات و سەرەداوی ئەو‬ ‫پاشەکشەیە لە عێراق و ئەفغانستان‬ ‫دەرکەوتووە لە الیەکی ترەوە لە‬ ‫ئێستادا دیموکراتەکان بڕیار بە‬ ‫دەستی کۆشکی سپین ئەوانیش‬ ‫زۆرتر خوازیاری گەشەی ئابووری‬ ‫واڵتەکەیانن لە هەڵگرساندنی جەنگ‪،‬‬ ‫هەرچی نەیارەکانی ئەمریکاشن‬ ‫چین و ڕووســیــا ئابووریەکەیان‬ ‫الوازە و بــەرگــەی شەڕیکی وا‬ ‫ناگرێت ئـــەوەی لــەو نێوەندەدا‬ ‫قوربانی ڕۆژانەیە خەڵکی سوریایە‬ ‫کە ڕۆژ دوای ڕۆژ ژمارەی کوژراو‬ ‫بریندارەکانی زیاتر دەبێت‪ ،‬نابێت‬ ‫ئەوەشمان لە بیر بچێت کە جەنگی‬ ‫کۆریا لە نێوان کۆریای باشوور‬ ‫و کۆریای باکوور وەک سەرەتای‬ ‫جەنگی جیهانی سێهەم دەبینرا‬ ‫لە ساڵی ‪ 1950‬تا ‪ ،1953‬بەاڵم‬ ‫مردنی جۆزیف ستالین سەرۆکی‬ ‫ئەو کاتەی یەکیەتی سۆڤیەت لە‬ ‫‪ 1953‬و هەڵبژاردنی ئایزنهاوەر بە‬ ‫سەرۆکی ئەمریکا ڕێگر بوو لەوەی‬ ‫جەنگی کۆریا ببێتە جەنگی جیهانی‬ ‫سێهەم‪ .‬لە هەمووى گرنگتر ئەوەیە‬ ‫کە چیتر خەڵکى ئەو واڵتە نەبنە‬ ‫قوربانى سیایەتى نێودەوڵەتى‬ ‫بــەداخــەوە ڕۆژهــەاڵتــى ناوڕاست‬ ‫بۆتە مەیدانى ملمالنێ و بیروڕاو‬ ‫سیاسەتى جۆراوجۆر و مەزهەب‬ ‫و بــەرژەوەنــدى جــیــاواز‪ ،‬ئێستا‬ ‫بەجۆرێک لە خۆپڕچەک کردن‬ ‫دەبینرێت کە زیــان بە ئایندەى‬ ‫ناوچەکە دەگەیەنێت‪.‬‬ ‫ڕۆژهــەاڵتــی نــاوەڕاســت پێویستە‬ ‫ببێتە سەرچاوەی بڕیاری سیاسی‬ ‫و ئابووری گرنگ لەجیهاندا و شان‬ ‫بەشانی شوێنەکانی تر گۆڕانی‬ ‫تەکنەلۆجی و فکری لەناوچەکەدا‬ ‫ببینرێت‪.‬‬

‫ڕاپۆرت‬


‫خوێندن و الوان‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/07/17‬ژماره ‪ | 710‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫جێگرى سکرتێرى یەکێتى مامۆستایانى کوردستان‪:‬‬

‫زۆر جار وەزارەت نایەت بە دەم ئەو فۆڕمانەی کە لە پەروەردەکانەوە بەرزدەکرێتەوە‬ ‫ئا‪ :‬عومەر غواڵمى‬

‫بە پێى ئەو نوسراوى کە کۆپیەکى‬ ‫دەســــت ~ کـــەوتـــووە‬ ‫مــامــۆســتــایــان و فــەرمــانــبــەرانــى‬ ‫پــــەروەردە دەتــوانــن لــە پشووى‬ ‫هاویندا داواى مۆڵەتى عەمرە‬ ‫بکەن‪.‬‬ ‫جــێــگــرى ســکــرتــێــرى یەکێتى‬ ‫مــامــۆســتــایــان هــێــمــا بــۆ ئــەوە‬ ‫دەکــات«ئــەگــەر بەڕێوەبەرایەتى‬ ‫پەروەردە ئەمە ڕێکبخات بۆ ئەوەى‬ ‫کاریگەرى لە دەوام نەکات شتێکى‬ ‫باشە»‪.‬‬ ‫بــــەڕێــــوەبــــەرى پــــــــەروەردەى‬ ‫دەربەندیخان دەڵێت «بۆ ئەنجامدانى‬ ‫حەجکرد مۆڵەت دەدرێت لە کاتى‬ ‫دەوامکردنى ئاسایدا»‪.‬‬

‫№‬

‫عــومــەر ئــەمــیــن‪ ،‬بــەرێــوەبــەرى‬ ‫پەروەردەى دەربەندیخان لە بارەى‬ ‫ئــەو نــوســراوەى بەڕێوەبەرایەتى‬ ‫گشتى پــــــەروەردەى سلێمانى‬ ‫ئاڕاستەى پەروەردەکانى کردووە‬

‫بــە مــەبــەســتــى مــۆڵــەت پێدانى‬ ‫مامۆستایان و فەرمانبەران تەنها لە‬ ‫پشوى هاویندا بە ~ ئەو‬ ‫نوسراوەى ئاڕاسەتەى پەروەردەکان‬ ‫کــراوە بەمەبەستى مۆڵەت پیدان‬ ‫بــۆ عــەمــرە تــەنــهــا لــە پــشــووى‬ ‫هاویندا دەبێت بۆ فەرمانبەران و‬ ‫مامۆستایان‪ ،‬بەاڵم بۆ ئەنجامدانى‬ ‫حەجکرد مۆڵەت دەدرێت لە کاتى‬ ‫دەوامکردنى ئاساییدا‪.‬‬ ‫لەبارەى دامەزارندنى مامۆستایان‬ ‫ناوبراو وتى ‪ 41‬پلەى دامەزارندنمان‬ ‫بــۆ دانـــــراوە ئــەولــەوێــتــیــش بۆ‬ ‫بــابــەتــەکــانــى فیزیا و کیمیا و‬ ‫زیندەوەر زانینە‪ .‬لەبارەى مۆڵەتى‬ ‫دایکایەتى و مۆڵەتى خوێندن ناوبراو‬ ‫وتى گرفتى بۆ دروستکردووین گەر‬ ‫موحازیر نەبێت‪ ،‬ڕەنگە نەتوانین‬ ‫بەباشى پرۆسەى پەروەردە بەڕیوە‬ ‫ببەین‪ ،‬لە ساڵى ڕابردوو ژمارەیەکى‬ ‫زۆر مۆڵەتى دایکایەتیمان هەبوو لە‬ ‫پەروەردەکەماندا‪.‬‬ ‫عەتا جــاف‪ ،‬جێگرى سکرتێرى‬ ‫یەکێتى مامۆستایانى کوردستان‬

‫لەپەروەردەدا کێشە لە‬ ‫ڕێکخستنی میالکاتدا هەیە‬

‫عومەر ئەمین‬

‫№‬

‫لە گرفتەکان چارەسەر دەکات‪.‬‬ ‫وتــیــشــى کێشە لــە ڕێکخستنى‬ ‫مــیــاکــاتــدا هـــەیـــە‪ ،‬کــێــشــە لە‬ ‫دابــەشــکــردنــدایــە ساڵى ڕابـــردوو‬ ‫پــەروەردەى دووکان بە پێى مافى‬ ‫خــۆى زیـــاد لــە ‪ 15‬مامۆستاى‬ ‫عەرەبى دەبوایە دابمەزرایە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫‪ 4‬مامۆستاى عەرەبى دامــەزراوە‬ ‫بۆ پەروەردەیەکى گــەورەى وەک‬ ‫دووکان کێشەکە لەوەدایە زۆر جار‬ ‫بەڕێوەبەرایەتى گشتى پەروەردەى‬ ‫سلێمانى یــان وەزارەت نایەت‬ ‫بە دەم ئەو ئیستمارانەى کە لە‬ ‫پەروەردەکانەوە بەرزدەکرێتەوە ئەو‬ ‫پێویستیانەى کە بەرزدەکرێتەوە بە‬ ‫پێى ئەوە بهاتایە ئەوە شتێکى زۆر‬

‫عەتا جاف‬

‫باش دەبوو‪.‬‬ ‫لـــەبـــارەى گــرفــتــى پــســپــۆڕى لە‬ ‫پـــەروەردەدا جاف هێما بۆ ئەوە‬ ‫دەکــات» زۆر جار پسپۆڕییەکان‬ ‫تێکەڵ کـــراون بــە تایبەتى لە‬ ‫وانەکانى کۆمەاڵیەتى مامۆستایەک‬ ‫دەرچووى جوگرافیایە ئەنێردرێتە‬ ‫شوێنێک هەموو پسپۆڕییەکانى‬ ‫پــێ دەگــوتــرێــتــەوە لــە قۆناغى‬ ‫بنەڕەتیدا ئــەو کێشەیە زۆرە‪،‬‬ ‫تەنانەت لە ئیشرافیشدا کۆمەڵێک‬ ‫مامۆستا بونەتە سەرپەرشتیار‬ ‫سەرپەرشتیارەکە دەرچووى کیمیایە‬ ‫کراوەتە سەرپەرشتیارى زانستەکان‬ ‫ڕەنگە بە قەد مامۆستایەک شارەزا‬ ‫نەبێت کە فیزیاى تەواو کردبێت‪.‬‬

‫پرۆفیسۆر حەمە ڕەئوف سەعید‪ ،‬مامۆستاى زانکۆ‪:‬‬

‫دەبێت لە بوارێکدا برەو بە خوێندن بدەرێ کە لەگەڵ ئایندەى هەلى کاردا بگونجێت‬ ‫ئا‪ :‬زانا قادر‬

‫پرۆفیسۆر حەمە ڕەئـــوف سەعید‪،‬‬ ‫مامۆستاى زانکۆ لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئــەوە دەکــات‬ ‫«دامــەزرانــد لە هەرێمى کوردستان‬ ‫بێکارى ئاشکرا کەم دەکاتەوە و بێکارى‬ ‫و ڕێژەى بێکارى شاراوە زیاد دەکات»‪.‬‬ ‫*ئایا دامەزراندن لە هەرێمى کوردستان‬ ‫چارەسەرە بۆ بێکارى؟‬ ‫دوو جۆر بێکاریمان هەیە بێکارى ئاشکرا‬ ‫و بێکارى شـــاراوە بێکارى شــاراوە‬ ‫ئەوەیە کە هەر بە ناو کار دەکــات و‬ ‫لە ڕاستیدا ئیش ناکات لە دامودەزگا‬ ‫حکومییەکاندا دایــانــدەمــەزرێــنــن لە‬ ‫ڕاستیدا هیچ بەرهەمێکیان نییە‪ ،‬بێکارى‬ ‫ئاشکرا لە بــازاڕدا کەسێک فرسەتى‬ ‫کارى لەبەردەمیدا نەبێت ئەوە بێکارى‬ ‫ئاشکرایە‪ ،‬ئــەم جــۆرە حاڵەتەى کە‬ ‫هەیە لە هەرێمى کوردستاندا ئەوەى کە‬ ‫خەڵک دامەزرێنن بێکارى ئاشکرا کەم‬

‫تایبەتدا کــاریــان دەســت ناکەوێت و ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ ئەو ناهاوسەنگییەى‬ ‫هــەروەهــا کــەرتــى گشتیش پێویستى نەخشەى خوێندن و نەخشەى ئابوورى‬ ‫پیان نییە دەبێت حکومەت بۆ ئەمە چى دەبێت لە بوارێکدا برەو بە خوێندن‬ ‫ب ــدەێ و پسپۆڕى دروســـت بکەیت‬ ‫بکات؟‬

‫بگونجێت لــەگــەڵ ئــایــنــدەى هەلى‬ ‫کــاردا ناهاوسەنگێک دروســت کــراوە‬ ‫بێسەروبەرییەک لە سیستەمى خوێندندا‬ ‫کــراوە یانى نەتوانراوە بە شێوەیەک‬

‫پــرۆســەى دامــەزرانــدن لە هەرێمى‬ ‫کــورســتــان لــە ســاڵــى ڕابــــردوو بە‬ ‫شێوەیەکى بــاش ئەنجام درا بۆ‬ ‫دەرچوانى زانکۆ و پەیمانگا ئەگەرچى‬ ‫خواستى هەموو دەرچوانى زانکۆ و‬ ‫پەیمانگاى نەهێنایەدى سەرجەم‬ ‫دەرچوانى ساڵى ڕابردوو لە پرۆسەى‬ ‫دامەزارندن لە کەرتى گشتى بێبەش‬ ‫بوون بە پێى فۆڕم و یەک ساڵ بێبەش‬ ‫بوون لە دامەزراندن لە کەتى گشتى‬ ‫ئەگەرچى کەرتى گشتێش پێویستى بە‬ ‫ژمارەیەکى زۆر لە دەرچوان بوو‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بۆئەمساڵ دەچوانی ئەمساڵى زانکۆ و‬ ‫پەیمانگاکان دەتوانن بەشدارى بکەن‬ ‫لە پرۆسەى دامــەزرانــدن لە کەرتى‬ ‫گشتیدا‪ ،‬بەاڵم ئەوە ڕوون نەبووتەوە‬ ‫ئاخۆ ئــەو خوێندکارانەى کە لە‬ ‫خولى دووەمدا دەتوانن لە داهاتوودا‬ ‫بەشدارى پرۆسەى دامەزراندن بکەن‬ ‫یان قۆناغى تری دامەزراندن دەبێت‬ ‫بۆ دەرچوانى زانکۆ و پەیمانگاکان لە‬ ‫داهاتوودا بۆ ئەوەى دەرچوانى خولى‬ ‫دووەم بەشدارى بکەن لە پرۆسەی‬ ‫دامەزراندن‪.‬‬ ‫گرنگە لە دامــەزرانــدنــى ئەمساڵدا‬ ‫دەرچوانى زانکۆ و پەیمانگاکان بەپێى‬ ‫پسپۆڕییەکانیان کاریان پێبدرێت و‬ ‫لەگەڵ ئەوەشدا ئەو کــارەى پێیان‬ ‫دەدرێــت لەگەڵ توانا و خواست و‬ ‫پسپۆڕییەکەى خۆیاندا بگونجێت بۆ‬ ‫ئەوەى کۆمەڵگا سودى لێوەربگرێت‪،‬‬ ‫بۆیە زۆر لــە دەرچــوانــى زانــکــۆ و‬ ‫پەیمانگا هەیە تەنها پسپۆڕییەکانیان‬ ‫بۆ دەزگایەکى دیاریکراوى حکومەت‬ ‫دەبێت جگە لەوە ناتوانى کارێکى‬ ‫تــرى دەســت کەوێت لە دەرەوەى‬ ‫حکومەت بەو پسپۆڕییەوە گرنگە‬ ‫حکومەت هەلى کاریان پێبدات‪.‬‬ ‫ژمارەیەکى زۆر لە دەرچوانى سااڵنى‬ ‫ڕابردوو تا ئێستا دانەمەزراون و لەگەڵ‬ ‫ئەوەشدا نەیانتوانیوە بەو پسپۆڕییەى‬ ‫کە بەدەستیان هێناوە لەزانکۆ و‬ ‫پەیمانگاکانى هەرێم کارێکیان دەست‬ ‫بکەوێت‪ ،‬لەم پرۆسە دامەزراندنەدا‬ ‫جێگاى خۆیەتى کە ئاوڕى جددیان‬ ‫لێبدرێتەوە بۆ ئەوەى کاریان دەست‬ ‫بکەوێت لــە کــەرتــى گشتى‪ ،‬گەر‬ ‫کاریشان پێنەدرا پێویستە حکومەت‬ ‫بیمەیەکیان بۆ دابین بکات کە لەگەڵ‬ ‫ژیانى ئەو دەرچوانەدا بگونجێت و‬ ‫هەموو مانگێک و لە کاتى خۆیدا‬ ‫ئەو بیمەیان پێ بدرێ یان حکومەت‬ ‫گرنگى بە کەرتى تایبەتى بدات و کار‬ ‫بۆ دەرچوانى زانکۆ و پەیمانگا پەیدا‬ ‫بکات‪.‬‬ ‫پسپۆڕى زیــاد بکەیت کە بتوانى لە‬ ‫ئایندەدا ئەو پسپۆڕیانە هەلى کاریان‬ ‫دەست بکەوێت‪ ،‬ئەمەش دەگەڕێتەوە‬ ‫بۆ ئەو سیستەمەى خوێندن لە هەرێمى‬ ‫کوردستاندا هەیە‪.‬‬

‫№‬

‫دەکاتەوە ئەیخاتە بوارێکى تر لە بێکارى‬ ‫کە پێى دەگوترێت بێکارى شاراوە هەر‬ ‫بەناو ئیش دەکــەن لە ڕاستیدا هیچ‬ ‫بەرهەمێکیان نییە ئەو ڕێژەیە زیاد‬ ‫دەکات و بێکارى ئاشکرا کەم دەکاتەوە‪.‬‬ ‫*چیبکرێت بۆ کەم کردنەوەى بێکارى‬ ‫شاراوە؟‬ ‫بــەرنــامــەیــەکــى زۆرى دەوێـــت و بۆ‬ ‫سەرلەنوێ دبەشکردنەوەى هێزى کار‬ ‫لە نــاو کەرتەکاندا و لە نــاو ناوچە‬ ‫جوگرافیاکاندا‪ ،‬چڕبوونەوەى دانیشتوان‬ ‫لە ناوچەیەکى دیاریکراو بۆ نمونە‬ ‫لە شارى سلێمانى و هەولێر و شارە‬ ‫گــەورەکــان ئەمە مــانــاى ئــەوەیــە نا‬ ‫هاوسەنگیەک هەیە لە دابەشبونى‬ ‫دانیشتواندا تەماشا دەکەین زۆربەى لە‬ ‫کەرتى حکومیدا کۆبووتەوە کەرتەکانى‬ ‫تر هەموو پوکاوەتەوە بۆنمونە کەرتى‬ ‫کشتوکاڵى پوکاوەتەوە تا کەرتى جیا‬ ‫لە حکومى نەبوژێنێتەوە ناتوانى ئەم‬ ‫بێکارى شاراوەیە چارەسەر بکەیت‪.‬‬ ‫*ژمــارەیــەک لە دەرچ ــوان لە کەرتى‬

‫گرنگە حکومەت هەلى‬ ‫کاریان پێبدات‬ ‫شاخەوان غەریب‬

‫№‬

‫بـــە ~ ڕاگـــەیـــانـــد لە‬ ‫ئێستادا ژمارەیەکى زۆر لە هەرێمى‬ ‫کوردستان هەلیان بۆ ڕەخساوە‬ ‫ســەفــەرى عەمرە دەکــەن ئەگەر‬ ‫بەڕێوەبەرایەتى پــەروەردە ئەمە‬ ‫ڕێکبخات بۆ ئەوەى کاریگەرى لە‬ ‫دەوام نەکات‪.‬‬ ‫کارێکى بــاشــە مـــادەم مۆڵەت‬ ‫دەدرێت لە پشووى هاویندا کێشە‬ ‫نییە‪.‬‬ ‫نـــاوبـــراو لـــەبـــارەى ئـــەو پلەى‬ ‫دامەزراندنەى بۆ وەزارەتى پەروەردە‬ ‫دانـــراوە وتــى زۆر جــار گرفتەکە‬ ‫لەوەدایە ئەو ڕێژەى دامەزراندنەى‬ ‫کە هەیە پابەند نابن پێوەى‪ ،‬بۆ‬ ‫نمونە ساڵى ڕابردوو ئەم ئیدارەى‬ ‫دامەزراندنەى کە هەیە واتە ئەم‬ ‫(‪ )4000‬هــەزار پلەى دامەزراندنە‬ ‫بۆ وەزارەتى پەروەردە بە ڕێژەیەک‬ ‫دابەشکرا بەسەر پسپۆڕییەکاندا بە‬ ‫پێى پێویستى بووایە نەک بەپێى‬ ‫ئەوەى چەند خەڵک داواى دەکات‪،‬‬ ‫ساڵى ڕابردوو ژمارەیەک مامۆستاى‬ ‫ئینگلیزى دامـــەزراوە لە کاتێکدا‬ ‫مامۆستاى ئینگلیزى ئەوەندە زۆر‬ ‫بوو نەماندەزانى لە کوێدا دایبنێن‬ ‫لەالیەکى تریشەوە مامۆستاى بەشە‬ ‫زانستییەکانمان کەموکوڕێکى هەبوو‬ ‫هــەروەهــا مامۆستاى عەرەبیمان‬ ‫کەم بوو ئەمانەیان دانەدەمەزراند‪،‬‬ ‫ئەگەر بێت ئەو (‪ )4000‬هەزار پلەى‬ ‫کە هەیە بەپێى داواکارییەکان بێت‬ ‫کێشەیەک دروســت نابێت هەموو‬ ‫ساڵێک ڕێژەیەکى لەو بابەتە بکرێت‬ ‫بە پێى پێداویستیات پێموابێت زۆر‬

‫‪7‬‬

‫ڕێژەى دەچووانى بەشى زانستى زیاترە‬ ‫ئا‪~ :‬‬

‫ڕۆژى یەکشەممە ‪، ٢٠١٢/٧/١٥‬‬ ‫بەئامادەبوونى د‪ .‬عیسمەت محەمەد‬ ‫خالید وەزیرى پەروەردەو باپیر بەکر‬ ‫باپیر بەڕێوەبەرى گشتى ئەزموونەکان‪،‬‬ ‫لــە کۆنگرەیەکى ڕۆژنامەنووسیدا‬ ‫ئەنجامى تاقیکردنەوەکانى پۆلى ‪12‬ی‬ ‫ئامادەیی بەسەرجەم بەشەکانییەوە‬ ‫ڕاگــەیــەنــرا‪ .‬لە کۆنگرەکەدا ڕێــژەى‬ ‫دەرچوون و وردەکارییەکانى ئەنجامى‬ ‫خولى یەکەمى ئەزموونە گشتییەکانى‬ ‫قــۆنــاغــى ئــامــادەیــى خـــرایـــەڕوو کە‬ ‫بەمشێوەیەبوو‪:‬‬ ‫زانستى ‪%٤٦.٣٠‬‬ ‫وێژەیى ‪%٢٧.٥٠‬‬ ‫پیشەیى ‪%٣٨.٥٠‬‬ ‫لەکۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا بەڕێوەبەری‬ ‫گشتی پــەروەردەی سلێمانی‪‌ ،‬جەبار‬

‫د‪ .‬عەلى سەعید لە کۆنگرەیەکى‬ ‫ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند پێشبینى‬ ‫دەکرێت ‪30‬ه ــەزار دەرچ ــووى ‪12‬ى‬ ‫ئامادەى لە زانکۆ و پەیمانگاکانى‬ ‫هەرێم وەربگیرێت‪.‬‬ ‫ناوی یەکەمەکانی بەشی زانستی‬ ‫و وێـــژەی و پیشەیی لەهەرێمی‬ ‫کوردستاندا‪:‬‬ ‫‪ -١‬ئــەنــداز مــحــەمــەد حــەســەن –‬ ‫ئامادەیی شەھید فاخیر مێرگەسۆری‪-‬‬ ‫ھەولێر‪٩٩.٥٧ -‬‬ ‫‪ -٢‬غەیدا ئازاد یەڵدا گۆڕۆ‪ -‬ئامادەیی‬ ‫شەقاڵوەی نموونەیی‪ -‬ھەولێر‪٩٩.٤٣ -‬‬ ‫‪ -٣‬فرمێسک ساحیب جەعفەر‪-‬‬ ‫ئامادەیی سلێمانی کچان‪٩٩.٤٣ -‬‬ ‫حەمە ئەحمە‌د ڕایگەیاند‪ ،‬لەڕێژەی چــاوەڕوان دەکرێت لە خولى دووەمى دووەم دووبارە‬ ‫دەرچوونی بەشەکانی زانستی‌و وێژەییدا‌ تاقیکردنەوەکانى ‪12‬ى ئامادەیى ڕێژەى ‪ -٤‬پاڤێڵ میرزا عەزیز‪ -‬ئامادەیی‬ ‫‌پارێزگای سلێمانی بەپلەی یەکەم دێت دەرچون بەرز بێتەوە‪.‬‬ ‫شەھید فاخیر مێرگەسۆری‪ -‬ھەولێر‬ ‫لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستاندا‪.‬‬ ‫بااڵ‬ ‫خوێندنى‬ ‫وەزیرى‬ ‫هەفتەى ڕابردوو‬ ‫‪٩٩.٢٩‬‬

‫ناوی یەکەمەکانی وێژەیی‪:‬‬ ‫‪ -١‬محەمەد خالید عەلی‪ -‬ئامادەیی‬ ‫گردبدەو‪ -‬بەردەڕەش‪ -‬دھۆک ‪٩٦.٥٧‬‬ ‫‪ -٢‬رەنگین سەباح حەسەن‪ -‬ئامادەیی‬ ‫شایستەی کچان ‪ -‬ھەولێر‪٩٦.٤٣ -‬‬ ‫‪ -٣‬خــەدیــجــە مــحــەمــەد محەمەد‬ ‫ئەحمەد‪ -‬ئامادەیی بۆسکێن‪ -‬رانیە‪-‬‬ ‫سلێمانی ‪٩٥.٧١‬‬ ‫ناوی یەکەمەکانی پیشەیی‪:‬‬ ‫پیشەسازی‪:‬‬ ‫‪ -١‬چاوان دیار محەمەد نەسروڵال‪ -‬ئا‪.‬‬ ‫پیشەسازی سلێمانی کچان‪٧٦١ -‬‬ ‫‪ -٢‬شەیما جەلیل ئیبراھیم‪ -‬ئا‪.‬‬ ‫پیشەسازی کارەبای کچان‪-‬ھەولێر‪-‬‬ ‫‪٧٤١‬‬ ‫‪ -٣‬ھێرۆ ھادی کانەبی‪ -‬ئا‪ .‬پیشەسازی‬ ‫کارەبای کچان – ھەولێر – ‪٧١٣‬‬ ‫بازرگانی‪:‬‬ ‫‪ -١‬شارا کەریم حەسەن فەتاح‪ -‬ئا‪.‬‬

‫بازرگانی سلێمانی کچان‪٧٠٠ -‬‬ ‫‪ -٢‬کانیاو ئەنوەر حەمەکەریم قادر‪-‬‬ ‫ئا‪ .‬بازرگانی سلێمانی کچان‪٦٨٦ -‬‬ ‫‪ -٣‬ژوان عیسا محەمەد عەبدوڵال‪ -‬ئا‪.‬‬ ‫بازرگانی ھەولێری کچان‪٦٥٩ -‬‬ ‫کشتوکاڵ‪:‬‬ ‫‪ -١‬رێبین فــەرەیــدون عــومــەر‪ -‬ئا‪.‬‬ ‫کشتوکاڵی بەکرەجۆ‪٧٤٣ -‬‬ ‫‪ -٢‬رێبین بــورھان حەمەئەمین‪ -‬ئا‪.‬‬ ‫کشتوکاڵی بەکرەجۆ‪٧٣٩ -‬‬ ‫‪ -٣‬دەشنێ رەفیق محەمەد ئەمین‪-‬‬ ‫ئا‪ .‬کشتوکاڵی بەکرەجۆ‪٧٢٧ -‬‬ ‫بەیتاڵ‪:‬‬ ‫‪ -١‬گۆران سەاڵح عەبدولحەمید‪ -‬ئا‪.‬‬ ‫کشتوکاڵی ھەولێر – بەیتاڵ‪٥٦٦ -‬‬ ‫‪ -٢‬رەمەزان عەبدولڕەحمان حوسێن‪-‬‬ ‫ئا‪ .‬کشتوکاڵی ھەولێر – بەیتاڵ‪٥٤٤ -‬‬ ‫‪ -٣‬ئەحمەد عەبدولکەریم عەلی‪ -‬ئا‪.‬‬ ‫کشتوکاڵی ھەولێر – بەیتاڵ‪٥٣١ -‬‬


‫‪8‬‬

‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/07/17 | 710‬سێشەممە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫دەوڵەتى کوردی‬

‫ئاسانى بۆ درێژکردنەوەو نوێکردنەوەى‬ ‫هێزەکانیان بە ئامادەگى ئەمریکاییەکان‬ ‫لە هەرێمى کوردستان عیراق ها��‌و چۆ‬ ‫بکەن‪ ،‬ئەم کارە ناکر ‌ێ بە ب ‌ێ ڕەزامەندى‬ ‫ئەمریکا بووبێت‪ .‬ئەنقەرە بەڕاشکاوییەوە‬ ‫داواى لە ئەمریکا کردووە کە هەروەک‬ ‫چۆن تورکیا لە مەسەلەى ڕووداوى (‪)11‬‬

‫ى سێپتامبەردا پشتیوانى لە واشنتۆن‬ ‫کرد‪ ،‬ئەمریکاش دەب ‌ێ لەهەمبەر پارتى‬ ‫کرێکارانى کــوردســتــان (‪)PKK‬دا‬ ‫پشتیوانى لە ئەنقەرە بکات‪.‬‬ ‫سوپاى تورکیا هەفتەى ڕابردوو ناڕەزایەتى‬ ‫لەهەمبەر هەڵوێستى ئەمریکادا دەربڕى‬ ‫کە ڕێگەرە لەبەردەم بەگژداچوونەوەى‬

‫تورکیا ژمارەی هێزەکانى لە باکووری کوردستان‬ ‫بۆ ‪290‬هەزار بەرز دەکاتەوە‬

‫بەپێ‌ى بەیاننامە نهێنییەکانى سوپاى‬ ‫تورکیا لە مانگی حوزەیرانى ڕابردوو‬ ‫و ســەرەتــاى ئــەم مانگەدا‪ ،‬تورکیا‬ ‫بوونى سەربازەکانى خۆى لە ناوچە‬ ‫کوردنشینەکانى باشورى خۆرئاواى‬ ‫تورکیا لە (‪ )40,000‬هەزار سەربازەوە‬ ‫بۆ (‪ )290,000‬هــەزار سەرباز زیاد‬ ‫کردووە‪ .‬دەوڵەتى تورکیا ئەم جواڵنەى‬ ‫لەبەر ئەوە ئەنجام داوە کە دەوڵەتە‬ ‫ئەمریکاییەکەى‬ ‫پشتگیریلێکراوە‬ ‫کوردستانى عێراق لەوانەیە بەچەک‌و‬ ‫دارایـــى یارمەتى پارتى کرێکارانى‬ ‫کــوردســتــان (‪ )PKK‬بــدات دژ بە‬ ‫ســوپــاى تورکیا لــە هــەکــارى‪ ،‬وان‪،‬‬ ‫شرناخ‌و شارە گەورەکانیترى واڵتەکە‪.‬‬ ‫لــەوانــەیــە کــە چــەکــدارەکــانــى عێراق‬ ‫کـــە بــەشــێــوەیــەکــى بــــەرفــــراوان‬

‫سەرکەوتووبوون لە بەگژداچوونەوەى‬ ‫هێزە ئەمریکییەکاندا‪ ،‬پـــەروەردەو‬ ‫تاکتیکیان فێرى (‪ )PKK‬کردبێت‪.‬‬ ‫تورکیا وەک ســەدام‪ ،‬لە ستەمکردن‬ ‫ێ باک بووە‪ .‬بەپێ‌ى‬ ‫بەرامبەر بەکورد ب ‌‬ ‫ڕاپۆرتى کۆنگرەى نەتەوەیى کوردەکان‪،‬‬ ‫ئەو ڕەفتارە ئەمڕۆش لەالیەن پۆلیسە‬ ‫نهێنییەکانى سوپاى تورکیاوە بۆ‬ ‫ڕاوڕووتــى کورد بەردەوامە‪ .‬تا ساڵى‬ ‫(‪ )2001‬سەرجەم ئەو سایتانەى تۆڕە‬ ‫ئینتەرنێتییەکان کە بابەتیان بەزمانى‬ ‫کــوردى بــاودەکــردەوە‪ ،‬قەدەغە کراو‬ ‫و نایاسایى بــوون‪ ،‬دەوڵەتى کوردى‬ ‫تا دوادواى (‪ )2002‬لەژێر فشارێکى‬ ‫سەختى تورکیادا بــوون تا دژایەتى‬ ‫(‪ )20‬ملیۆن کورد لەتورکیادا بکەن کە‬ ‫شۆڕش دەکەن‪ .‬دەرەنجامى قسەکردن‬

‫هێزەکانى پارتى کرێکارانى کوردستان‬ ‫(‪ )PKK‬بە باکورى عیراق‪ ،‬ناوبراو وتى‬ ‫کە تورکیا هەتاهەتای ‌ێ ناتوان ‌ێ چاوەڕێ‌ى‬ ‫ئەمریکا بکات بۆ بەگژداچوونەوەى پارتى‬ ‫کرێکارانى کوردستان (‪.)PKK‬‬ ‫دەوڵـــەتـــى تــورکــیــا چیتر نــایــەوێ‌‬ ‫لەهەمبەر‬ ‫ناڕەحەتییەکانى خــۆى‬

‫№‬

‫لە راپۆرتە هەواڵێکدا رۆژنامەى تورکیش‬ ‫دەیــلــى نــیــوز‪ ،‬نوێترین هەڵوێستى‬ ‫تورکیاى لەهەمبەر چارەنووسى کەرکوک‬ ‫بــاوکــردەوە‪ ،‬لــەو راپــۆرتــەدا هاتووە‪:‬‬ ‫ئەگەر کەرکوکى لێوانلێو لە نەوت ببێتە‬ ‫پایتەختى دەوڵــەتــى کــوردى باکورى‬ ‫عــیــراق‪ ،‬ئــەنــقــەرەش لــە نــاوچــە کەم‬ ‫گەشەکردووەکانى باشورو خۆرهەاڵتى‬ ‫تورکیا بەتوندى دەخاتە ژێر فشارەوە‪.‬‬ ‫ئاڵوگۆڕەکانى باکورى عیراق لە ماوەى‬ ‫ئەم (‪ )21‬ساڵەى دواییدا ئارام ئارام‬ ‫فۆرمێکى جددیترى بەخۆوەگرتووە‌و‬ ‫هەموو جارێک ئەنقەرە بە وتەکانى‬ ‫واشنتۆن‪ ،‬حەزەکانى خۆى کۆنتڕۆڵ‌‬ ‫کـــردووە بــەاڵم ســەرۆکــى (‪)MIT‬ى‬ ‫تورکیا ماوەیەک ماوەیەک لەمەوپێش‬ ‫وتى‪ :‬سیاسەتى ئارامى‌و دان بەخۆداگرتن‬ ‫چیتر وەاڵمى پێداویستییەکانى تورکیا‬ ‫نــاداتــەوەو تورکیا دەبــ ‌ێ دەســت بە‬ ‫سیاسەتى هەنگاونان‌و هێرشبەرانەى‬ ‫خۆى لە عیراقدا بکات‪ .‬هەڵبەتە بێ‌ئارامی‬ ‫تورکیا هۆکارى واقیعیانەى هەیە‪ ،‬تورکیا‬ ‫لەوبڕوایەدایە کات ‌ێ سەرکردەکانى پارتى‬ ‫کرێکارانى کوردستان (‪ )PKK‬بە‬

‫کورد لە میدیاکانەوە‬

‫لــەســەر جــودایــخــوازى کــوردەکــان‌و‬ ‫یاخود قسەکردن لەسەر دانپێدانان بە‬ ‫جینۆسایدى ئەرمەنەکاندا‪ ،‬تەحەمولێکى‬ ‫سەخت‌و دژوارى دەویست لەناو تورکیاى‬ ‫زینداندا‪.‬‬ ‫دەوڵەتى تورکیا چەندینجار بەدەست‬ ‫سیاسەتى ڕیــاکــارانــەى ئەمریکاوە‬ ‫نااڵندوییەتى کاتێک کە یارى بەکارتى‬ ‫کـــوردەکـــان دەکــــات‪ .‬ئــەمــریــکــا تا‬ ‫ئەندازەیەکى زۆر لە جەنگى تورکیا دژ‬ ‫بەکوردەکاندا خۆى بەدوور ڕاگرتووە‪.‬‬ ‫لــەگــە ‌ڵ ئەمەشدا ئەمریکا بــەپــارەو‬ ‫چەک یارمەتى هەڵسوڕاوانى گروپە‬ ‫کوردییەکانى ئێران‌و سوریاى داوە‪.‬‬

‫کورد لە هاوکێشەی دیمەشقدا‬

‫بەکارهێنانى توندوتیژى لە بەرامبەر‬ ‫داخــوازیــى کــوردەکــان لە سوریا‪ ،‬لە‬ ‫سەرەتاى ئەمساڵەوە مەسەلەیەکى‬ ‫نوێ نییە‪ ،‬ڕۆژانەش چەندین کورد بە‬ ‫دەستى هێزە سەربازییەکانى سوریا‬ ‫دەکــوژرێــن‪ ،‬لەمێژە کــوردان لەالیەن‬ ‫دیمەشقەوە دەچەوسێندرێنەوە و‬ ‫کۆمەڵگاى نێودەوڵەتیش لە ئاستیاندا‬ ‫بێدەنگە‪ .‬گومان لەم ڕاستیە نییە کە‬ ‫چەندینجار وتراوە کورد دۆستی نییە‬ ‫جگە لە کێوەکان‪ .‬کوردەکان چەندینجار‬ ‫نوسینى‪ :‬جۆن ستانڤن بــەهــۆى فــاکــتــەرە تایبەتەکانەوە‬ ‫سەرچاوە‪ :‬ئاژانسى ڕۆیتەرز پشتیوانیان لە دەوڵەتانێک کردووە کە‬ ‫ناکۆکى‌و دوژمنایەتیان لەگە ‌ڵ هەریەک‬ ‫لە واڵتانى عێراق‌و ئێران هەبووە‪.‬‬ ‫هەرچەندە پشتیوانى ئەم دەوڵەتانە‬ ‫لەبەر هۆکارى تاکتیکى بــووە‪ ،‬وەک‬ ‫ڕێککەوتنامەى (‪)1975‬ى جەزائیر کە‬ ‫یەکێک لە گرنگترین سەیروسەمەرە نەتەوەى سوننە لەهەمبەر ئەلقاعیدە ژێـــربـــارى ئـــەو هــەقــیــقــەتــەوە کە تیایدا ویالیەتەکگرتووەکانى ئەمریکا‬ ‫سیاسییەکان لە عێراق ئەمەیە کە لە ناوچەکانى خۆیاندا‪ ،‬بۆتەمایەى هاوپەیمانان واڵتى عێراقیان ئازاد ‌و ئێران لەبەر بەرژەوەندییەکانى‬ ‫پێى وایــە هەژموونی ئەمریکا لە ئەوەى کە عێراقییەکان بەدیدێکى کــردووە‪ .‬ئەوەى گرنگە ئەمەیە کە خۆیان دەستیان لە هاوکاریى لەگەڵ‌‬ ‫عێراق‪ ،‬ئەو واڵتــە بــەرەو ئارامى جیاوازەوە بنۆڕنە خۆیان و لەهەمان عێراقییەکان (بێگومان بە یارمەتى مەالمستەفا بارزانی لە عێراق بەردا‪.‬‬ ‫دەبــــات و متمانە دەبەخشێتە دیدیشەوە‪ ،‬بوونى ئەمریکا لە عێراقدا هێزە زیادکراوەکان) چۆن خۆیان لێرەدا ئامانجمان خستنەڕووى دیدگا‬ ‫ئازاد کرد؟‪.‬‬ ‫سیاسەتى دەرەوەى باراک ئۆباما و بخەنە ژێر پرسیارەوە‪.‬‬ ‫‌و نۆڕینەکان‌و هەڵوێستەکانى جیهانى‬ ‫سیاسەتەکانى نورى مالیکى‪ ،‬بەاڵم هەموو ڕۆژێــک ژمارەیەکى زۆرترى ئێستا پــرســیــارەکــە ئــەمــەیــە کە عەرەبە لە هەمبەر مەسەلەى کورد‪.‬‬ ‫ێ جەخت بکەمەوە‬ ‫ێ دەب ‌‬ ‫بۆ ساتێکیش باوەڕ بەوە مەکە کە سیاسەتمەدارانى عێراقى دەگەنە ئــایــا بــزوتــنــەوەى ســونــنــەکــان و بەرلەهەرشت ‌‬ ‫هەڤپەیڤینەکەى نورى مالیکی لەگە ‌ڵ ئەم بڕوایەى کە دەتوانن کاروبارى شیعەکان دەتوانن بەهاوپەیمانێتى‪ ،‬کە شارەزاییەکى زۆرم لەمەسەلەى‬ ‫ڕۆژنامەى (شپیگڵ)ى ئەڵمانى و واڵتــەکــەى خــۆیــان بــەڕێــوەبــبــەن‪ ،‬بزووتنەوەى یەکپارچەى نەتەوەیى کوردەکاندا نییە‪ ،‬بەڵکو شارەزاییەکى‬ ‫پشتیوانى ئەو لە بەرنامەکەى ئۆباما هاوکات ژمارەى ئەو کەسانەش کەم ئــازادیــخــواز دابــمــەزرێــنــن؟‪ .‬منیش‬ ‫بــۆ نەمانى ئەمریکا لــە عێراق‪ ،‬دەبێتەوە کە پێیانوایە ئەمریکا دەبێ‌ وەاڵمى ئەم پرسیارە نازانم‪ ،‬بەاڵم لەسەرپێ‌ى خۆى بوەستێ‌‪ ،‬ئیدى‬ ‫هــەڵــەیــەک بــووب ـێ‌ لــە وەرگــێــڕانــى ســەرۆک کۆمارێکیتر پێشکەش بە شتێکى لێ دەزانم‪.‬‬ ‫پێویستیمان بــە درێــژەکــێــشــانــى‬ ‫ـەوەى‬ ‫ـ‬ ‫ـان‬ ‫ـ‬ ‫م‬ ‫ـى‬ ‫ـ‬ ‫ـان‬ ‫ـ‬ ‫ـش‬ ‫لــەگــەڵ‌ درێــژەکــێـ‬ ‫دیدارەکەدا‪ .‬ئەو لەم هەڤپەیڤینەدا عێراق بکات‪.‬‬ ‫مانەوەى دیبلۆماسیانەى ئەمریکا‬ ‫وتى هەرکەسێ‌ بیەوێ‌ زووتر لە عێراق ئیدى کاتى ئەوە هاتووە کە پەیڤ ئەمریکا لە عێراق‪ ،‬ئەم مەسەلەیە عێراق نامێنێت‪ .‬پەیامى دووەم ئەمە‬ ‫بچێتە دەرەوە‪ ،‬ئەوا هەڵسەنگاندنێکى و چیرۆکەکانى خۆمان لەو جەنگەدا دەبێتە دروشمێکى گومانلێکراو بوو کە دەبـێ‌ ئەوەمان لەیاد بێت‬ ‫وردى لەهەمبەر ئاڵوگۆڕەکانى ئەم و دەربـــــارەى ئــــەوەش کــە چــۆن بــۆ ســیــاســەتــمــەدارانــى عــێــراقــى عێراق واڵتێکى عەرەبییە‪.‬‬ ‫واڵتەدا هەیە‪ .‬ئەو لە هەقیقەتێکى عێراقمان ئازاد کرد‪ ،‬لەبیر خۆمان لــە هــەڵــبــژاردنــە پــارلــەمــانــى و عێراق دڵى دنیاى عەرەبە‪ ،‬عێراق‬ ‫تەواو ڕۆشنەوە دەدوا ئەویش ئەوەیە ببەینەوە‪ .‬ئێستا دەبــێ‌ گــوێ لە پارێزگاییەکانى ئایندەى ئەم واڵتە‪ .‬وەک ئەڵمانیا و یابان نییە‪ ،‬هەربۆیە‬ ‫کە زیادکردنى هێزەکانى ئەمریکا لە چیرۆکى عێراقییەکان لەم جەنگەدا لە ڕاستیدا نورى مالیکى لەڕێگەى بــوونــى ســەربــازیــانــەى هەستیارو‬ ‫عێراق‪ ،‬هەلومەرجى سیاسى عێراق بگرین‪ .‬هیچ کەسێ‌ نایەوێ‌ لەالیەن هەڤپەیڤینێکەوە لەگەڵ‌ (شپیگڵ) درێژخایەنى ئەمریکا قبوڵ ناکەن‪.‬‬ ‫دەگۆڕێت‪.‬‬ ‫واڵتێکیترەوە ئازاد بکرێت و دواتر دوو پەیامى بۆ ئێمە نارد‪ ،‬یەکەمیان بەمپێیە لە ژینگەیەکى لەوچەشنەدا‪،‬‬ ‫بەرپرسە ئەمریکییەکان لە عێراق داگیر بکرێت‪ ،‬ئەمە شکاندنە‪.‬‬ ‫بەئێمەى وت کــە تــا ئــەو کاتەى واشــنــتــۆن ڕووبــــــەڕووى دژوارى‬ ‫ێ‬ ‫‌‬ ‫دەتوان‬ ‫عێراق‬ ‫حکومەتى‬ ‫و‬ ‫سوپا‬ ‫ـە‬ ‫ـ‬ ‫ـۆت‬ ‫ـ‬ ‫ـەچ‬ ‫بــەمــن دەڵــێــن کــە ســەرکــەوتــنــى فــەرەنــســا تــائــێــســتــاش نـ‬ ‫دەبێتەوە‪ .‬دیدى واشنتۆن دەربارەى‬

‫ێ بۆ عیراقى نوێ‌‬ ‫ستراتیژى نو ‌‬

‫هەڵوێستى ئەمریکا نــاشــارێــتــەوە‪،‬‬ ‫(عــەبــدوڵــا گ ــول) ســـەرۆک کۆماری‬ ‫تورکیا هەڵوێستى ئەمریکا لەهەمبەر‬ ‫پارتى کرێکارانى کوردستان (‪)PKK‬‬ ‫دا بە مایەى شەرمەزارى ئەمریکا وەسف‬ ‫کــــردووە‌و رۆژنــامــەى (حــوریــیــەت)ى‬ ‫وتووە ئەمرکییەکان دەڵێن کە نایانەوێ‌‬

‫هێزەکانى خۆیان بۆ بەگژداچوونەوەى‬ ‫پارتى کرێکارانى کوردستان (‪)PKK‬‬ ‫بکەنە قوربانى‌و بەرەیەکیتر بۆخۆیان‬ ‫بکەنەوە‪ .‬ســەرەڕاى مشتومڕى پارتى‬ ‫کــرێــکــارانــى کــوردســتــان (‪،)PKK‬‬ ‫مەسەلەى کەرکوکیش بۆتەمایەى ناکۆکى‬ ‫ئەنقەرەو کوردستانى عیراق‪.‬‬ ‫مـــاددەى (‪)140‬ى دەســتــور گرەنتى‬ ‫ئــاســایــکــردنــەوەى بـــارودۆخـــەکـــان‪،‬‬ ‫جێبەجێکردنى پـــرۆژەى سەرژمێرى‬ ‫دانیشتوان‌و پراکتیزەکردنى ڕاپرسى‬ ‫لە کــەرکــوک‌و خاکە کێشەدارەکانیتر‬ ‫دەکات بۆ دەستنیشانکردنى خواستى‬ ‫دانیشتوانەکانیان‪ .‬ئەمریکاش جەخت‬ ‫لــەســەر ئەنجامدانى ئــەم ڕاپرسییە‬ ‫دەکاتەوە‪.‬‬ ‫ئەمریکاش لەو هاوکێشەیەدا پ��ى وایە‬ ‫کە کەرکوک مەسەلەیەکى هەستیارەو‬ ‫ئێمە لەمبارەیەوە لەگە ‌ڵ هەستەوەریى‬ ‫تورکیاداین‌و گــو ‌ێ لە تێڕوانینەکانى‬ ‫تورکیا دەگرین‪ ،‬بەاڵم عیراقیش واڵتێکى‬ ‫سەربەخۆیەو کەرکوک شارێکى عیراقییەو‬ ‫مەسەلەکەى دەبــ ‌ێ بە چوارچێوەى‬ ‫یاساکانى عیراقدا چارەسەر بکرێت‪.‬‬

‫زۆرم لە بوارى مەسەلەکانى جیهانى‬ ‫عــەرەبــدایــە‪ ،‬بـــەاڵم هـــەوڵ دەدەم‬ ‫کــە بــە توێژینەوەکى بــەرفــراوان ‌و‬ ‫گشتگیر بــاس لــەم مەیدانە بکەم‬ ‫لە کاتێکدا سەرچاوەیەکى کەمیش‬ ‫دەربـــارەى مەسەلە سیاسییەکان ‌و‬ ‫هەلومەرج جیۆپۆلۆتیکى سیاسەتە‬ ‫جۆراوجۆرەکانى عەرەب هەیە‪.‬‬ ‫بایەخ‌و هەوڵى واڵتانى جیهانى عەرەب‬ ‫سەبارەت بە مەسەلەى کورد هێندە زۆر‬ ‫نییە بەڵکو تەنها لە چوارچێوەى قسە‬ ‫و هەروەها کەناڵى پەیوەندیان لەگەڵ‌‬ ‫واڵتانى تورکیا‪ ،‬ئێران‌و سوریادایە‪.‬‬ ‫دواى عێراق تەنها دەوڵەتى عەرەبى‬ ‫کە مەسەلەى کورد تیایدا ئاڵۆزترو‬ ‫دژوارتر دەبێت‪ ،‬سوریایە کە خاوەنى‬ ‫کەمینەیەکى کــوردە‪ ،‬ئێستاش دواى‬ ‫میسر و لیبیا کەوتۆتە ڕەوشێکى‬ ‫ئـــاڵـــۆزەوە و کـــورد فــرســەتــى بۆ‬ ‫هەڵکەوتووە تا بیکاتە ئامرازێکى گوشار‬ ‫بۆ داخوازیى مافە نەتەوەییەکانی‪.‬‬ ‫ئەمەش لەکاتێکدایە ژمارەیەکى کەم‬ ‫لە دانیشتوانەکەى بە زمانى کوردى‬ ‫دەدوێــن ئیسرائیل کوردەکانى دژ بە‬ ‫واڵتانى جیهانى عــەرەب بەتایبەتى‬ ‫عــێــراق بـــزوانـــدووەو پشتیوانى لە‬ ‫بزووتنەوەى کــوردەکــان کــردووە تا‬ ‫ئەو ئاستەى واتــەواتــى ئــەوە هەبوو‬

‫کــە ئیسرائیل هــــەروەک ویالیەتە‬ ‫یەکگرتووەکانى ئەمریکاو ئێران لە‬ ‫دەستپێکى دەیـــەى (‪)1970‬ەوە‬ ‫کۆمەکە سەربازییەکانى خستۆتە‬ ‫خزمەت کوردەوە‪ .‬بەاڵم بەپێچەوانەى‬ ‫ئــەوەى کە ویالیەتە یەکگرتووەکانى‬ ‫ئەمریکا و ئێران لە ساڵى (‪)1975‬‬ ‫دەستیان لە پشتیوانى لە مەال مستەفا‬ ‫بارزانى کێشایەوە‪ ،‬ئیسرائیلیش لەگە ‌ڵ‬ ‫پاراستنى سیاسەتى هاوسەنگى خۆیدا‪،‬‬ ‫کۆمەکەکانى بۆ کوردەکان ڕاوەستاند‪.‬‬ ‫ئێستاش دواى ئەو مێژووە تاڵەى کورد‬ ‫لە ســوریــادا‪ ،‬ڕژێمە دیکتاتۆرەکەى‬ ‫بەشار ئەلئەسەد بە زەبــرى چەک و‬ ‫توندوتیژى وەاڵمى داخوازیى کوردەکان‬ ‫دەداتەوە‪ ،‬چونکە قەدەرى کورد وەهایە‬ ‫کە کەوتۆتە بن دەستەى عەرەب‪ ،‬ئەو‬ ‫نەتەوەیەی ڕژێمەکانى بە ئاستەم‬ ‫دەتوانێ لەگەڵ نەتەوەکانی دیکەدا بژی‪.‬‬ ‫کەواتە پێویستە هێزێکى ئاشتی پارێزى‬ ‫نێودەوڵەتى بچێتە سوریا و ڕێکخراوى‬ ‫نەتەوەیەکگرتووەکان و ڕێکخراوە مرۆڤ‬ ‫دۆستەکانیتریش هەڵوێستى خۆیان دژ‬ ‫بە چەوساندنەوەى گەالنى سوریا و‬ ‫بەتایبەت کورد دەرببڕن‪.‬‬

‫عــێــراق دواى زیــادکــردنــى پێگەى‬ ‫دیبلۆماسى ئەمریکا لە واشنتۆن‪،‬‬ ‫ئەمەیە کە عێراقییەکان هێشتاش‬ ‫تواناى پاراستنى خاکى خۆیانى نییە‬ ‫و پێویستیان بە یارمەتى زیاترى‬ ‫ئەمریکایە‪.‬‬ ‫ئــێــســتــا بــاشــتــریــن ڕێــگــاچــارەى‬ ‫ئــەمــریــکــا دەربـــــــارەى عــێــراق‪،‬‬ ‫گرتنەبەرى ستراتیژێکى ئاوێتەیە‬ ‫لە سیاسەتەکانى مەکین و ئۆباما‪.‬‬ ‫واتا دەبێ‌ خشتەیەکى کاتى ڕوون‬ ‫بــۆ کــەمــکــردنــەوەى کــاریــگــەریــى‬ ‫ئەمریکا لە عێراق دابنرێت‪ ،‬چونکە‬

‫لە ئەمریکا و لە خودى عێراقیشدا‬ ‫هیچ شتێکى کەمتر لەمە شیاوى‬ ‫قبوڵ نییە‪ .‬لەهەمانکاتدا دەبـێ‌‬ ‫لەکاتى باشتربوونى هەلومەرجەکەدا‬ ‫ژینگەیەک بۆ مانۆڕ بڕەخسێنرێت‪،‬‬ ‫نابێ‌ ئەمەش فەرامۆش بکرێ‌ هەتا‬ ‫عێراق پتر لەسەر پێى خۆى بوەستێت‬ ‫و پێویستى بە یارمەتى ئەمریکا‬ ‫هەبێت‪ ،‬کاریگەرییە پۆزەتیڤەکەشى‬ ‫لەناوچەکەدا زیاتر دەبێت‪.‬‬

‫نوسینى‪ :‬مایکل کۆلێنزن‬ ‫سەرچاوە‪ :‬ڕۆژنامەى گاردیان‬

‫نوسینى‪ :‬تۆماس فرێدمان‬ ‫سەرچاوە‪ :‬ڕۆژنامەى نیویۆرک تایمز‬


‫دیدار‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/07/17‬ژماره ‪ | 710‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫لە ڕەمەزاندا دەرگاکانى دۆزخ دادەخرێت‬

‫مەال ئەحمەدی قامیشی‬

‫ڕەمــەزانــى پیرۆز ئــەو مانگە‬ ‫پــڕ خێر و فــەڕەیــە کــە خــواى‬ ‫گەورە ڕۆژووى لەسەر ئیمانداران‬ ‫تــێــدا فـــەرز کـــــردووە‪ ،‬مانگى‬ ‫خێرو ڕەحــمــەت و بــەرەکــەت و‬ ‫لێخۆشبوونە بۆ بــڕواداران‪ ،‬چۆن‬ ‫لە و مانگەدا دەرگاکانى بەهەشت‬ ‫دەکرێنەوە‪ ،‬واتە‪ :‬دابەزینى سۆز‬ ‫و بەزەیى خوا بۆ بەندە ڕۆژو گرو‬ ‫تۆبەکارەکانى‪ ،‬وە لە بەرامبەر‬ ‫دا حـــەوت دەرگـــاکـــەى دۆزەخ‬ ‫دادەخرێن و شەیتانەکان کۆت و‬ ‫زنجیر دەکرێن ووزە و توانایان زۆر‬ ‫کەم دەبێتەوە لەبەر ئەو هەموو‬ ‫پاداشتە زۆرە بوو کە هاوەاڵنى‬ ‫پێغەمبەر (ص) ئەوەندە قەدرى‬ ‫ئەو مانگەیان گرتووە و ڕێزیان لێ‬ ‫ناوە‪ ،‬بەچەند مانگى پێش هاتنى‬ ‫لە پێشوازى دابوون خۆشەویستى‬ ‫ڕەمــەزان چــەکــەرەى دەکــرد لە‬ ‫دڵیاندا‪ ،‬وە دواى تەوا و بونیشى‬ ‫خــەم و خەفتیان بــۆ دەخــوارد‬ ‫نەبادا ساڵێکى تر نەیبیننەوە و‬ ‫بێ بەش بن لەو هەموو خێرە ‪.‬‬ ‫عن انس ‪ ،‬قال رسول (ص) (اللهم‬ ‫بــارک لنا فى رجب و شعبان و‬ ‫بلغنا رمضان)‬ ‫بەڵێ خۆشەویستان ! هــاوەاڵن‬ ‫ئــــاوا پــێــش هــاتــنــى ڕەمــــەزان‬

‫دوعایان دەکرد کە پێ ى بگەن و‬ ‫میواندارى بکەن و ئامادە باشیان‬ ‫بۆ دەکرد‪ .‬مافى خۆیان پێ ئەدا‪،‬‬ ‫چونکە دەیان ناسى چەند گەورە‬ ‫و بەڕێزە‪ ،‬چۆن ئەوان دەرچوى‬ ‫قوتابخانەى پێغەمبەر بوون (ص)‬ ‫وەکو وتــراوە ( قــەدرى زێڕ الى‬ ‫زێڕنگرە) جا پێویستە ئێمەى‬ ‫شوێن کەوتەى ئەو بەڕێزانەش‬ ‫خۆشحاڵ بین بــە هاتنى‪ ،‬وە‬ ‫چاوەڕوانى ئەو پاداشتە بین‪.‬‬ ‫ســەلــمــانــى فـــارســـى بــۆمــان‬ ‫دەگــێــڕێــتــەوە لــە پێغەمبەرەوە‬ ‫(ص) کە لە سەرەتاى ڕەمەزاندا‬ ‫دەیفەرموو‪:‬‬ ‫پێغەمبەر (ص)‬ ‫«ئەى خەڵکینە! ئەوا مانگێکى‬ ‫بەرزو پیرۆز بەرە و ڕوتان هات‪،‬‬ ‫ئەو مانگەى کە شەوێکى تێدایە‬ ‫خێرى عیبادەتى بە ئــەنــدازەى‬ ‫عیبادەتى هــەزار مانگە‪ ،‬لەو‬ ‫مانگەدا ڕووژوو گرتن فــەرزە و‬ ‫هەستانەوەى شەوانى بۆ عیبادەت‬ ‫سوننەتە‪ ،‬ئەنجام دانى سوننەتێ‬ ‫لە و مانگەدا بەرامبەرى فەڕزێکە‬ ‫وفەڕزێکیش حەفتا فــەرزى ترە‬ ‫لە غیرى ڕەمەزاندا واتە پاداشتى‬ ‫سوننەتێ تیایدا بەرامبەر فەرزێکە‬ ‫و فەرزێکیش بەرامبەر بە حەفتایە‪،‬‬ ‫مانگى ئـــارام گــرتــنــە‪ ،‬مانگى‬ ‫یەکسانى یە‪ ،‬مانگى بەهەشتە‪،‬‬ ‫کەسێک بەربانگ بۆ کەسێکى تر‬

‫کە هاتنى ئــەم مانگەیان بــەالوە‬ ‫نــاخــۆشــە‪ ،‬کــاتــێ کــە ڕەمـــەزان‬ ‫هات ڕۆژانى بۆ دەژمێرن کەى لە‬ ‫دەستى ڕزگاریان بێ‪ ،‬هەڕۆژێکى کە‬ ‫ڕادەبــرى خۆشحاڵ دەبن خۆشیان‬ ‫بە موسڵمان دەزانـــن ! ئــەوەش‬ ‫لەبەر ئەم هۆیانەى خوارەوەیە‪:‬‬ ‫أ‪ -‬الوازى بیر و باوەڕ‪ ،‬واتە‪ :‬زەعیفى‬ ‫ئیمانەکەى کە لەڕاستى دا‪.‬‬ ‫ب ـ زێدەڕۆیى کردن لە خواردن‬ ‫و خواردنەوە و خۆش گوزەرانى‪،‬‬ ‫چــون ئــەوانــە گوێڕایەڵى هــەوا و‬ ‫ئــارەزوى خۆیان کــردوە و بونەتە‬ ‫بـــەنـــدەى گــــەدە و گــیــپــاڵ‪ ،‬بە‬ ‫پێچەوانەى کۆمەڵى یەکەم‪ ،‬بۆیە‬ ‫ئەمانە لەم مانگەدا زۆر هیالکى‬ ‫خــواردن و خــواردنــەوەن‪ ،‬سفرەى‬ ‫بەربانگیان ئیسرافى زۆر پێوە‬ ‫دیارە‪ .‬جا بە داخەوە بۆ دەستەى‬ ‫دووەم کە زۆر بەکەم و کورتى‬ ‫دینەکەیان گرتووە خۆشیان بە‬ ‫موسڵمان دەزانن‪ ،‬بەاڵم دیندارى بە‬ ‫کەیف و ئارەزوى خۆیان دەکەن‪،‬‬ ‫نیوە لە نیوەى پشت گوێ دەخەن‬ ‫و پابەندى فەرمانەکانى خودا نابن‬ ‫بە تـــەواوى‪ ،‬لە کاتێکدا ئیسالم‬ ‫ماناى تەسلیم بوونە بۆ سەرجەم‬ ‫فەرمانەکانى خوا وپێغەمبەر بە پێ‬ ‫ى توانا‪ ،‬چونکە ئەم دینە دەبێ بە‬ ‫و شێوەیە بیگرى وەک خوا دەیەوێ‬ ‫نەک وەک خۆت دەتەوێ‪.‬‬

‫№‬

‫دەرونناسێک‪:‬‬

‫ئامادە بکات و خواردنى بداتێ‬ ‫ئەوە دەبێتە هۆى لێخۆشبوونى‬ ‫تاوانەکانى‪ ،‬ئەو مانگە سەرەتاکەى‬ ‫ڕەحـــمـــەتـــە‪ ،‬نــاوەڕاســتــەکــەى‬ ‫لێخۆشبونە‪ ،‬کۆتاییەکەى لە‬ ‫ئاگر قوتاربونە‪ ،‬چاکترین مانگە‬ ‫کەبەسەر موسڵماندا ڕادابــورێ‪،‬‬ ‫ناخۆشترین و خراپترین مانگە‬ ‫کە بەسەر دووڕو دەغەڵەکاندا‬ ‫ڕادەبرێ»‪.‬‬ ‫دەتوانین لە پێشوازى کردنى‬ ‫ڕەمەزاندا خەڵکى پۆلێن بکەین بۆ‬ ‫دووکۆمەڵ‪:‬‬ ‫یەکەم ‪ :‬ئەوانەن کە زۆر خۆشحاڵ‬ ‫دەبــن بە هاتنى ئــەم مانگە کە‬ ‫ئــەمــانــەش بــەشــى هــــەرەزۆرى‬ ‫بـــڕوادارانـــى ڕاستەقینەن و لە‬ ‫دینەکەیان شـــارەزان و هاتنى‬ ‫ڕەمــــەزان بــەالیــانــەوە و مایەى‬ ‫خۆشى و فەرەحیانە چونکە‪:‬‬ ‫أـ نەفسى خۆیان بە ڕۆژووگرتن‬ ‫ڕاهێنانەوە لە مانگەکانى تردا‪،‬‬ ‫لــەگــەڵ ڕۆژوە سوننەتەکانى‬ ‫دەست لە مالن بوون وەک ڕۆژانى‬ ‫عاشورا‌و ـ عەرەفە ـ دووشەممە و‬ ‫پێنج شەممەکان ـ النى کەم مانگى‬ ‫سێ ڕۆژویان تێداگرتوە و شوێن‬ ‫کەوتەى پێغەمبەر و هــاوەاڵن و‬ ‫سەلەفى صاڵح بوون لەبەر ئەوە‬ ‫ڕۆژوو گرتن بەالیانەوە ئاساییە‪،‬‬ ‫وە نەفسى خۆیان لەگەڵدا ڕام‬

‫کــردووە و زاڵ بــوون بەسەریدا‪،‬‬ ‫وەک پێشینان وتوویانە (نەفس‬ ‫بیگرى مشتێکە و بــەری دەى‬ ‫دەشتێکە) بڕوادارى ڕاستەقینە لە‬ ‫سەرەتاوە جیهادى نەفسى خۆى‬ ‫دەکات و دەیگرێت‪ ،‬نابێتە بەندەى‬ ‫هەوا و ئارەزوەکانى‬ ‫ب ـ ئەو موسڵمانانە خۆشى و‬ ‫ڕابواردنى خۆیان هەڵگرتووە بۆ‬ ‫دواڕۆژ کە (دار القرار) دەزانــن‬ ‫کــە دنــیــا کــاتــى یــە و شوێنى‬ ‫تاقیکرانەوەیە‪ ،‬تەنها بەهەشتە کە‬ ‫جێگەى ئاسودەیى و حەسانەوەیە‬ ‫لە بەرئەوە بە فەرمانى خوا خۆى‬ ‫دەگرێتەوە لە خواردن و خواردنەوە بە‬ ‫ئومێدى پاداشتى دواڕۆژ‪ ،‬بەپێچەوانەى‬ ‫ئــەو کەسانەى ڕۆچــون لە ڕابــوردن‬ ‫خۆشى ئەم دنیا و بوون بە بەندەى‬ ‫ئارەزوەکانیان‪ ،‬لە دواڕۆژیان بێ ئاگان‪،‬‬ ‫جا لەبەر ئەوە ئەو جۆرە کەسانە لە‬ ‫خۆشى قیامەت بێ بەشن مەگەر تەوبە‬ ‫بکات وەک لە فەرمودەى پێغەمبەر‬ ‫(ص) هاتووە کە‪( :‬هەرکەس لەم دنیا‬ ‫شەراب بخواتەوە لە تۆڵەى ئەوە لە‬ ‫شەرابى دواڕۆژ ناخواتەوە گەر تەوبە‬ ‫نەکات (مسلم)‪ ،‬وە لەفەرمودەیەکى‬ ‫تردا پێغەمبەر مان (ص) فەرمویەتى‪:‬‬ ‫(هــەرکــەس لــەم دنیا جل و بەرگى‬ ‫ئاوریشم لەبەر بکات ــ کە بۆ پیاوان‬ ‫حەرامە ــ ئەوە لە دوا ڕۆژدا نایکاتەوە‬ ‫بەرى) (بخارى ومسلم)‪ .‬ئەگەر سەرنجى‬

‫فەرمودەکانى خوا و پێغەمبەر بدەین‬ ‫دەبینین زۆربەى ئەهلى ئاگر ئەوانەن‬ ‫کە لە دنیادا خۆش گوزەران بوون هەر‬ ‫خەریکى ڕابواردن و مەغرور بوون بۆیە‬ ‫لە ڕابواردنى بەهەشت بێ بەش بوون‪،‬‬ ‫جا بەدڵنیاییەوە ئ��ـەو تینویەتى و‬ ‫برسیەتى و بێ تاقەتى ئەمڕۆى ڕۆژوگر‬ ‫دەبێتەوە تێر و تەسەلى و گڕو تینى‬ ‫ڕۆژى دوایى‪.‬‬ ‫ج ــ لەبەر ئەوەى ئەو موسڵمانانە‬ ‫چاک دەزانن کە‪ :‬ئەم مانگە‪ ،‬گەورەى‬ ‫مانگەکانە‪ ،‬چاکترین کاتە بۆ پێشبڕکە‬ ‫و ئەنجام دانــى بەندایەتى و نزیک‬ ‫بونەوە لە خوا‪ ،‬ئەو خێر و پاداشتەى‬ ‫کەلەم کاتەدا هەیە لە مانگەکانى ترى‬ ‫ساڵدا بەو ئەندازەیە دەست ناکەوێ‪،‬‬ ‫بەڕاستى مانگى خەلە و خەرمانى ئیمانە‬ ‫چ هەلێکى زێڕینە پاداشتى فەرزێک‬ ‫یەک بەحەفتایە‪ ،‬خێرى سوننەتێ بە‬ ‫ئەندازەى واجبێکە‪ .‬لەبەر ئەم هۆیانە‬ ‫بــوو کــە بــــڕوادارە ڕاستەقینەکانى‬ ‫بەشى یەکەم بەهاتنى ئەم مانگە زۆر‬ ‫خۆشحاڵ دەبــن‪ ،‬حاڵى ئەوانە وەکو‬ ‫کەسێکە کە یانزە مانگ بێ چاوەڕوانى‬ ‫دیدارى خۆشەویستەکەى بێ و ئامادە‬ ‫باشى بۆ بکات کاتێ پەیدا دەبێ‬ ‫خۆشحاڵە بە هاتنى‪ ،‬دووبارە هاتنى‬ ‫ئــەم مانگەتان پیرۆزبێت و حەقى‬ ‫خۆتانە ئــاوا بەگەرمى لە پێشوازى‬ ‫دابن‪.‬‬ ‫دووەم ‪ :‬کۆمەڵە خەڵکا نێکن‬

‫‪9‬‬

‫ئافرەتێک بۆ چاودێریکردنی مێردەکەی تەنها لەمانگێکدا ‪300‬هەزار دیناری بەکرێ تەکسی داوە‬

‫کردنى مندااڵندا کاریگەرى خراپى‬ ‫و‪ :‬فەرزانە عەلى‬ ‫یەکێک لە گرنگترین ناکۆکییەکانى لێبکەوێتەوە ولەئایندەدائەوان چاولە ئەم‬ ‫نێوان ئافرەت و پیاو ئەو دڵپیسیەیە کە هەڵس وکەوتەى باوک ودایکیان بکەن‬ ‫لەالیەن ژن یان پیاوەوە ئاراستەى الیەنى ورێگەى ئەوان بگرنەبەر‪.‬‬ ‫بەرانبەرى دەکرێت‪ ،‬پسپۆران دڵپیسى‬ ‫رۆژلەدواى ڕۆژ هاوسەرەکەم‬ ‫دابەش دەکەن بەسەر دووجۆرى گشتى‬ ‫ونەخۆش ئاسا‪ ،‬بەشێک لەودڵپیسیانەى‬ ‫دڵپیستروبەدگومانتر دەبێت‬ ‫کەئاسایی لە قەڵەم دەدرێت گونجاونین‪( ،‬ساناز) یەکێکە لەوژنانەى کەمێردەکەى‬ ‫چونکە ئاماژە بۆ نەبوونى ئاسایشى تاک بەرانبەر بە ئەو زۆر دڵپیسى دەکات‪.‬‬ ‫وخواستى ئەو بۆکونترۆڵکردنى تەواوى ئــەو بــە گلەیی وگـــازنـــدەوە کاتێک‬ ‫هاوسەرەکەى ئاماژە دەکات‪ .‬هەندێک فرمێسک لە نێو چاوەکانیدا قەتیس‬ ‫جار بە گوێرەى هەل ومەرجى فەرهەنگى مابوو ووتى«بەداخەوە ئەمرۆ خراپترلە‬ ‫ونەتەویی‪ ،‬ئەم جۆرە دڵپیسیانە توندتر دوێنێە ورۆژلــەدواى ڕۆژ هاوسەرەکەم‬ ‫دەبــنــەوە‪ ،‬بــەاڵم ئ ــەوەى کە دەبێتە بەرانبەر بەمن دڵپیستر و بەدگومانتر‬ ‫هۆى دڵەراوکێ جۆرى نەخۆش ئاساى دەبێت‪».‬هەروها ساناز باس لەوە دەکات‬ ‫دڵپیسیە لە نێوان هاوسەرەکاندا‪ ،‬کە هەرلەسەرەتاى ژیانى هاوبەشیانەوە‬ ‫لەبەرئەوەى کەتاک پێش هاوسەرگیرى مێردەکەى ڕێگەى پێنەداوە کار بکات‪،‬‬ ‫تووشى جۆرێک لە تێکچوونى دەروونى بەاڵم پاش گفتوگۆکردنێکى زۆرتوانیویە‬ ‫دەبێت کە دڵپیسیش بەشێکى گەورەیە کۆتایی بەم مەسەلەیە بهێنێت وبرواتە‬ ‫لەوتێکچوونە‪ .‬ودوابـــەدواى پرۆسەى سەرکار‪ ،‬ئەو ووتیشى«دواى ڕۆشتنم بۆ‬ ‫هاوسەرگیرى ئــەو جــۆرە لەدڵپیسى سەر کار هاوسەرەکەم هەموو کاتێک‬ ‫بەرانبەر بەهاوبەشى ژیانى خۆى زۆرتر بەتەلەفۆن کــردن وهاتن بۆ شوێنى‬ ‫دەبــێــت‪ ،‬یــان ئــەوەیــە کە تــاک پێش دەوامەکەم بۆئەوەى بزانێت کە من لەوێم‬ ‫هاوسەرگیرى توشى دڵپیسى نەبووە یان نا کونترۆڵم دەکات وبەدوامەوەی‬ ‫‪،‬بەاڵم دواى دەستپێکردنى ژیانى هاوبەش وئەگەر بێت ورۆژێک ‪ ٥‬خولەک دواکەوم‬ ‫ڕەنگە بەهۆى دەوروبەرەکەیەوە توشى لەوواڵم دانەوەى تەلەفۆنەکەى ئەوا ئەو‬ ‫ئەوحاڵتە ببێت‪ ،‬بۆنمونە هەڵسوکەوتى ڕۆژە شەروئاژاوە دەستپێدەکات‪ ،».‬ئەو‬ ‫هاوسەرەکەى یان ئەو کێشەگەلەى کە باس لەوە دەکات کەتەنانەت من ناشتوانم‬ ‫خۆى توشى بووە ئەبێتە هۆى دڵپیسى بە تەنها سەردانى ماڵى دایکم بکەم‪،‬‬ ‫لەبەرانبەرەکەى‪.‬‬ ‫ئەگەرپێداگرى بکەم لەسەرئەومەسەلەیە‬ ‫ئەم جۆرە لە هەڵسوکەوت دەتوانێت یەکسەردەڵێت «من پێمخۆش نییە بچیتە‬ ‫کۆمەڵێک کێشە بۆ هاوسەرەکان دروست ماڵى دایکت چونکە قسەکانى ئەوان لە‬ ‫بکات وتەندرووستى دەروونى ئەوانیش سەرتۆ کاریگەرى نگەتیڤ دادەنێت‪».‬ومن‬ ‫بخاتە مەترسیەوە‪.‬‬ ‫هیچکات نەمتوانیوە لە گەڵ هاورێیەکانمدا‬ ‫سەبارەت بە مەسەلەى دڵپیسى هەندێک برۆمەدەرەوە‪ ،‬ڕوبــەرووى شێوازى جل‬ ‫لە پسپۆران پێیان وایە کە دڵپیسى لەبەرکردنم وماکیاجم دەبێتەوەو دەڵێت‬ ‫دیاردەیەکە کــەرۆژلــەدواى ڕۆژفراوانتر «بەدڵنیاییەوە تۆلەم کارانەت مەبەستى‬ ‫دەبێت‪ ،‬ئەم مەسەلەیە لە نێوان ژنان تایبەتیت هەیە» مێردەکەم بەم شێوەیە‬ ‫وپیاواندا بەزۆرى دەبینرێت‪ ،‬هەروەها دەمــبــات تاکوئاستى مـــردن وشێت‬ ‫زۆربــەى دڵپیسیەکانیش لە نەبوونى بوون‪ ،‬هەندێک ڕۆژحەزدەکەم هیچکات‬ ‫متمانەوە سەرچاوە دەگرێت‪ ،‬کەمى لەخەوهەڵنەستم وتەنانەت وام لێدەکات‬ ‫سۆزوگرنگى نەدان بەیەکتر و دانەنانى کەبیرلەخۆکوشتن بکەمەوە بۆرزگاربوونى‬ ‫کاتى پێویست وگونجاو بۆپێکەوە بوون خۆم هەرچەندە کەئەووبیرۆکەیە هەڵەیەو‬ ‫و‪ ...‬لەوهۆکارانەیە کەدەبێتە هۆى نابێتە ڕێگەچارەى ڕزگاربوون وئەمەش‬ ‫دڵپیسى نێوان ژن ومێرد‪.‬‬ ‫لەکاتێکدایە کە من بۆم نییە پرسیار لە‬ ‫هەروەها بەزۆرى دڵپیسیەکان دەبێتە زوو ڕۆشتنى ئەو یان درەنگ گەرانەوەى‬ ‫هـــۆى تــونــدوتــیــژى وشــەڕلــەنــێــوان بۆ ماڵەوە بکەم چونکە ڕووب ــەرووى‬ ‫خــێــزانــداوهــەر ئـــەوەش وادەکــــات کە توندوتیژى دەبمەوە‪.‬‬ ‫لەالیەن ڕۆحى ودەروونییەوە بێتەهۆى هەندێک لە دڵپیسیەکانى نێوان ژن‬ ‫لێکجودابوونەوە و کوشتنیش‪ .‬ئەم‬ ‫ومێرد ئەگەرێتەوە بۆ ڕووداوەکانى‬ ‫ڕووداوانـــەش دەتوانێت لە پــەروەردە‬

‫سەردەمى منداڵییان‬ ‫دوکتۆر(فەربد فەدایى) دەروونناس‬ ‫ومــامــۆســتــاى زانــکــۆ لــەوبــارەیــەوە‬ ‫دەڵێت«دڵپیس بون لەهاوسەر الیەنى‬ ‫دەروونى هەیە واتە تاکى نەخۆش کە‬ ‫تووشى دڵپیسى دەبێت دواى پێکهێنانى‬ ‫ژیــانــى هــاوســەریــش ئــەم دڵپیسیانە‬ ‫زۆرتــردەبــێــت‪».‬و ووتیشى هەندێک‬ ‫لــە دڵپیسیەکانى نــێــوان ژن ومێرد‬ ‫ئەگەرێتەوە بۆ ڕووداوەکانى سەردەمى‬ ‫منداڵییان و بەسەرهاتى ئەوتەمەنەیە‪،‬‬ ‫بۆنمونە بەهۆى نەبوونى سۆز لە الیەن‬ ‫هاوسەرەکەیەوە دەگاتە ئەوئەنجامەى‬ ‫کە لەوانەیە هاوسەرەکەى حــەزى لە‬ ‫کەسێکیتربێت‪.‬‬ ‫د‪.‬فەربد ئاماژە بەوە دەکات ودەڵێت‬ ‫«کەسانێک کــە تــووشــى تێکچوونى‬ ‫کەسایەتى واتە(پارانوئید)ویان تووشى‬ ‫تێکچوونى دەروونى یان گرفتى وڕێنەو‬ ‫شیزۆفرنى لە جۆرى پارانۆئید ئەبن‬ ‫ئەگەرى ئــەوەى هەیە کە بەبێ هیچ‬ ‫هۆکارێک دڵپیسى لە هاوسەرەکانیان‬ ‫بەم شێوەیە ئەوان‬ ‫بــکــەن‪،‬‬

‫هیچ بەڵگەیەکیان بە دەستەوە نییە‬ ‫بۆدڵپیسیەکەى خۆیان‪ ،‬بەاڵم الى خۆیان‬ ‫دەگەنە ئەو بروایەى کە هاوسەرەکەیان‬ ‫خەیانەتى لێکردوون‪».‬‬ ‫د‪ .‬فەربد دەڵێت «لە تێکچوونى کەسایەتى‬ ‫پارنۆئیدا‪ ،‬ئەم دڵپیسیە زۆر توند نییە‪،‬‬ ‫بەڵکوتاک لەوە دڵنیایە کەهاوسەرەکەى‬ ‫نــاپــاکــى لــەگــەڵــدا نـــەکـــردوە‪ ،‬بــەاڵم‬ ‫بیرکردنەوە لەوەى کە لەوانەیە ناپاکى‬ ‫لە گەڵدا بکات بەردەوام ئازارى دەدات‬ ‫وناتوانێت ئەوبیرکردنەوەیە لەخۆى‬ ‫دووربــخــاتــەوە‪ .‬هــەر بۆیە بەشێوازى‬ ‫جۆراوجۆر هاوسەرەکەى دەخاتە ژێر‬ ‫چاودێرى خۆیەوە‪».‬‬ ‫ناوبراو ووتیشى بۆنمونە یەکێک لەو‬ ‫کەسانەى کە تووشى ئەم نەخۆشیە‬ ‫بووە لە یەک مانگدا (‪ ٣٠٠٠٠٠‬سێسەد‬ ‫هەزاردینار)ى تەنها بۆ کرێ تەکسى‬ ‫خــەرج کــردوە بۆ ئــەوەى‬ ‫چــاودێــرى مێردەکەى‬ ‫بکات وبزانێت پەیوەندى‬ ‫لــەگــەڵ کــێ هــەیــە و‬ ‫ڕۆژانە کێ دەبینێت‪.‬‬

‫ئەو دەڵێت «هەڵبەت لەو دووجۆرە لە‬ ‫دڵپیسى واتە لە تێکچوونى کەسایەتى‬ ‫وشیزوفرنى پارانۆئیددا هەردووحاڵەت‬ ‫تووشى دەروون شێواوى دەبن وبە بێ‬ ‫هیچ هۆکارێک پێیان وایە هاوسەرەکەیان‬ ‫ناپاکییان لە گەڵدا دەکات و ئەگەرى‬ ‫ئــەوەیــان لێدەکرێت کــە ئــەم جــۆرە‬ ‫نەخۆشانە بۆ وەرگرتنى دانپێدانانى‬ ‫هاوسەرەکەیان پەنا بۆتوندوتیژى بەرن‬ ‫وتەنانەت بۆتۆڵەسەندنەوە بیانکوژن‪،‬‬ ‫لەوانەشە هەندێکجار منداڵەکانى خۆیان‬ ‫ئەشکەنجە بدەن وبیانکوژن بە بیانووى‬ ‫ئەوەى کە ئەو منداڵە لەوانەیە منداڵى‬ ‫ئەو نەبێت‪».‬و ووتیشى «لە ڕاستیدا‬ ‫زۆربەى فایلى ئەوکەسانەى کە کوژراون‬ ‫بــەهــۆى دڵپیسیەوە بــووە لــە الیــەن‬ ‫هاوسەرەکانیانەوەکەتووشى نەخۆشى‬ ‫دەروون شێواوى بوون‪».‬‬ ‫د‪ .‬فەربد پێوابوو‪:‬ئەو پیاوانەى کەتووش‬ ‫بوون بەمادەسڕکەرەکانەوەوکاتێک لەو‬ ‫حاڵەتەدا خۆیان تووشى الوازى سێکسى‬ ‫دەبنەوە‪ ،‬ئەوبیرۆکەیەیان الدرۆست‬ ‫دەبێت کەلەوانەیە هاوسەرەکەیان‬ ‫بــەوهــۆیــەوە لە گــەڵ پیاوێکى تردا‬ ‫پەیوەندى درۆســت بکات وئەمەش‬ ‫ئەبێتە یەکێکیتر لــەو هۆکارانەى‬ ‫کەدڵپیسى لە هاوسەرەکانیان بکەن‪».‬‬ ‫ســەبــارەت بــەو ژن وپــیــاوانــەى کە‬ ‫لەگەڵ کەسانێکى گەنجتر لە خۆیان‬ ‫هــاوســەرگــیــرى دەکــــەن د‪ .‬فەربد‬ ‫ووتى «ئەو کەسانە زۆرتــر دەکەونە‬ ‫بــەردەم بەدگومانى وهەڵسوکەوتى‬ ‫توندوتیژئامێزەوە لە الیەن شەریکى‬ ‫ژیانیانەوە کەسانێکن کە جیاوازى‬ ‫تــەمــەنــیــان زۆرەولـــــە نــێــوان ئــەو‬ ‫حاڵەتانەشدا زیاتر پەنادەبەنە بەر‬ ‫بەکارهێنانى چەک‪».‬‬ ‫ســەبــارەت بــە ڕێــگــەچــارە بــۆ ئەم‬ ‫جــۆرە نەخۆشانە دوکــتــۆر فەدایى‬ ‫دەڵێت«چارسەرى لەم قۆناغەدا بە پێ‬ ‫جۆرى نەخۆشیەکە دەگۆرێت‪ ،‬بۆنمونە‬ ‫تاکى تووشبووبە نەخۆشى دەروون‬ ‫شێواویەوە ئەبێت لە ژێرچاودێرى‬ ‫پزیشکدا دەرمــان بکرێت‪ .‬و ئەگەر‬ ‫دەرمانیان وەرنەگرت واتە بە دەرمان‬ ‫چارەسەرنەکرێن باشترین ڕێگە بۆ ئەو‬ ‫گرفتە تەنها لەیەکترجیابونەوەیە‪».‬‬ ‫زۆربەى کوشتنەکان بەدەرنین‬ ‫لەبەدگومانى‬ ‫لەسەرئەم بابەتە دەروونناس (مەریەم‬

‫ڕامشت) ووتى «کاتێک کە ژن ومێرد‬ ‫دڵپیسى لەیەکتر دەکەن وهیچ هەستێکیان‬ ‫بۆیەکتر نەماوە باشترین ڕێگە چارە‬ ‫لەکتر جیابونەوەیە‪ ،‬بەاڵم بەگشتى لە‬ ‫بەر ئەوەى لەم مەسەلەى جیابونەوەیەدا‬ ‫کۆمەڵێک کێشەى زۆرروبەرووى ژن ومێرد‬ ‫بەتایبەتى ژنان دەبێتە دواى جیابوونەوە‬ ‫ولەوانەیە بەوە ڕازى نەبن کە ژیانیان‬ ‫لێ تێک بچێت هەربۆیە بە ناچارى لەو‬ ‫ژیانە دەمێننەوە کە ئــەوەش دەبێتە‬ ‫هۆى هەڵس وکەوتی نهێنى ودواتریش‬ ‫توندوتیژى لێدەکەوێتەوە‪».‬‬ ‫لــەو بــارەیــەوە دکتور فەدایى دەڵێت‬ ‫«دواى (‪٢‬ســاڵ)کــارکــردن لەسەرئەو‬ ‫فایالنەى ڕێکخراوى پزیشکى دادوەرى‬ ‫کەپەیوەندییان بەکێشەى خێزانیەوەبوو‬ ‫ئەنجامى لێکۆڵینەوەکە دەرکـــەوت‬ ‫کە ‪ ٥٠‬نمونە لەهۆکارى(برینداربوون‬ ‫��ان کوشتن)ى هاوسەر لە الیەن ئەو‬ ‫کەسانەوە بووەکە کێشەى دەروونیان‬ ‫هەبووە‪».‬‬ ‫دەروونناس مەریەم ڕامشت لەوبارەیەوە‬ ‫ووتـــى «بــەدگــومــانــى ی ــان دڵپیسى‬ ‫جۆرێکە لە ڕەشبینى کە ڕێخۆشکەرە‬ ‫بۆتوندوتیژى خێزانى وهەروەها پێى وابوو‬ ‫کە دڵپیسى وبەدگومانى تاک لەوەوە‬ ‫ســەرچــاوە دەگــرێــت کــەهــەردووال(ژن‬ ‫ومێرد) باش یەکتر ناناسن ولەیەکتر‬ ‫تێناگەن وتەناتەت کوشتن‪ ،‬هەڵس‬ ‫وکەوتی شەرئەنگێزورەشبینى تاکەکان‬ ‫بــۆهــەڵــبــژاردنــى نــادرۆســتــی پێش‬ ‫هاوسەرگیرى دەگەرێتەوە کە لەسەر‬ ‫بنەماى خۆشەویستییەکى سەرەتاییەوە‬ ‫سەرچاوەدەگرێت وهیچ زانیارییەکى‬ ‫قوڵیان لە سەریەکتر نییەوپاش ساڵێک‬ ‫لەهاوسەرگیرى بۆیان دەردەکــەوێــت‬ ‫کە لەالیەن ڕۆحیەوە جیاوازییان زۆرە‬ ‫وهەرئەوەش دەبێتە هۆى بەدگومانى‪،‬‬ ‫هەروها زۆربــەى کوشتنەکان لە نێوان‬ ‫ئەوکەسانەدا ڕوودەدات کە ئاستى‬ ‫خوێندەوارى وجۆرى ئیش وکاریان لە‬ ‫ئاستێکى نزمدایە» ئەووتیشى دەبێت ئێمە‬ ‫ئاگامان لەوە بێت کەزۆربەى کوشتنەکان‬ ‫بەدەرنین لەبەدگومانى‪ ،‬ئەبێت پسپۆران‬ ‫ومیدیاکان ئەو ڕاستیانەى کەلە کۆمەڵگە‬ ‫ڕوودەدات بــاســى بــکــەن و ریشەى‬ ‫هەڵبژاردنى نادرووست و سنوردار‪ ،‬کێشە‬ ‫و ئاژاوەکان لە ڕوانگەى دەروونناسی‬ ‫و کۆمەڵناسیەوە دەستنیشان بکەن‬ ‫وبەوشێوەیە خەڵک ووشیار و پەروەردە‬ ‫بکەن‪.‬‬


‫| ساڵی ‪ | 32‬ژماره ‪ | 2012/07/17 | 710‬سێشەممە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫خشتەیەکی بزماری لە باکوری کوردستان دۆزرایەوە کە ناوى ‪ 50‬ئافرەتی لەسەر هەڵکەندراوە‬

‫‪№ 8/20-7/21‬فه‌ریک‬

‫کــاریــن کــیــتــەرى ئــەڵــمــانــى بــووە‬ ‫شاجوانى جیهان بۆ ساڵى ‪٢٠١٢‬‬ ‫تایبەت بەکەڕوالڵەکان‪ .‬پێشبڕکێى‬ ‫شاجوانى کەڕوالڵەکان ئەمساڵ لە‬ ‫براگى پایتەختى چیک بەبەشدارى‬ ‫‪ ٥٠‬کیژۆڵەى جوان بەڕێوەچوو‪ ،‬کە‬ ‫لە واڵتانى جیاوازەوە هاتبوون‪.‬‬

‫داهێنەرێکى بریتانى بە ناوى «پێرى توانیویەتى ئەو ڕیکۆردە لە کتێبى‬ ‫گینسدا تۆمار بکات‪.‬‬ ‫واتکینز» ئۆتۆمبیلێکى بچووک‬ ‫دروست دەکات کە لە کتێبى‬ ‫پێوانەکانى گینسدا وەک‬ ‫بچووکترین ئۆتۆمبیلى جیهان‬ ‫تــۆمــار دەکــرێــت‪ .‬نــاوبــراو‬ ‫ڕایــگــەیــانــدوە کــە بــەرزى‬ ‫ئــەم ئۆتۆمبیلە تەنیا ‪104‬‬ ‫سانتیمەتر و درێژییەکەشى‬ ‫‪ 129‬سانتیمەترەو هەروەها ‪66‬‬ ‫سانتیمەتریش پانە‪ .‬ئەوەشى‬ ‫وتووە کە زۆر دڵخۆشە بەوەى‬

‫لە هەشتا ساڵیدا زانیم‪ ،‬کە بڕیارى بچووک‬ ‫بە عەقڵ دەدرێــت و بڕیارى‬ ‫گەورە بە دڵ‪.‬‬ ‫(گابرێل گارسیا‬ ‫مارکیس)‬

‫‪№ 1/20-12/21‬سه‌تڵ‬

‫شاجوانى کەڕوالڵەکان‬ ‫دستنیشان کرا‬

‫بچووکترین ئۆتۆمبیلی جیهان‬

‫‪№ 12/20-11/21‬گیسک‬

‫لێکۆڵینەوەیەکى زانستى دەریخستووە‬ ‫کە کەمکردنەوەى خواردن بەڕێژەى‬ ‫‪ ،%٤٠‬نزیکەی‪ ٢٠‬ساڵ تەمەن زیاد‬ ‫دەکـــات‪ .‬لێکۆڵینەوەکە لــەالیــەن‬ ‫زانــایــانــى پەیمانگەى لەندەنـەوە‬ ‫ئەنجامدراوە‪ ،‬چەندین شیکاریان‬ ‫ئــەنــجــامــداوە بــۆ گەیشتن‬ ‫پیربوون‪،‬‬ ‫بەهۆکارەکانى‬ ‫گەیشتن بەو دەرئەنجامەى‬ ‫کە ڕێکخستنى خواردن‬ ‫و ئەنجامدانى وەرزش‬ ‫ب ــەش ــی ــوەی ــەک ــى‬

‫ڕێکوپێک‪ ،‬ئەگەرەکانى توشبوون‬ ‫بەنەخۆشى دڵ و وەرەم و زەهایمەر‬ ‫کەمدەکاتەوە‪ .‬هەروەها زانایان توانیان‬ ‫بەئەنجامدانى لێکۆڵینەوەیەک لەسەر‬ ‫مشک بەپێدانى سیستمێکى خواردنى‬ ‫ڕێکوپێک تەمەنى بەڕێژەى ‪ %٣٠‬زیاد‬ ‫بــکــەن‪ .‬سەرپەرشتیارانى‬ ‫لـــێـــکـــۆڵـــیـــنـــەوەکـــە‬ ‫ڕایــدەگــەیــەنــن خەڵکى‬ ‫دەتوانن بەپەیڕەوکردنى‬ ‫سیستمێکى خواردنى‬ ‫ڕێکوپێک تەمەنى‬ ‫خـــۆیـــان درێـــژ‬ ‫بکەن‪.‬‬

‫‪№ 9/20-8/21‬تـــه‌رازوو ‪№ 10/20-9/21‬دووپشک ‪№ 11/20-10/21‬که‌وان‬

‫لە ‪%٤٠‬ی خواردن کەمبکەرەوەو ‪ ٢٠‬ساڵ تەمەنت درێژبکە‬

‫جو سلیڤان گەورە بەرپرسى پاسەوانى‬ ‫لــەتــۆڕى کۆمەاڵیەتى فەیسبووک‬ ‫لەچاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسى‬ ‫ڕۆیتەرز ڕایگەیاند کۆمپانیاکەیان‬ ‫جۆرە تەکنیکێک بۆ چاودێرى نامەى‬ ‫پەیوەندى و قسەى نێوان هەموو‬ ‫بەشداربووەکانى دەکات بەمەستى‬ ‫بــەرگــرتــن لــەخــراپ بەکارهێنانى‬ ‫تۆڕەکەو هەر تاوانێک ئەنجام بدرێت‪.‬‬ ‫ئەو تەکنیکە بەشێوەیەکى خۆکرد‬ ‫نامە گوماناوییەکان دەست نیشان‬ ‫دەکــات و فەرمانبەرى تایبەتمەند‬ ‫لێکۆڵینەوەى لــەســەر دەکـــات و‬ ‫دواترلەکاتى پێویستدا هێزەکانى‬ ‫پــۆلــیــســی لــێ ئـــاگـــادار دەکـــات‪.‬‬ ‫جــو سلیڤان ئــامــاژەى بــەوەکــرد‬ ‫بەرنامەکە لەنێوان ئەو کەسانەدا‬

‫بــەکــاردەهــێــنــێــت کــە پــەیــوەنــدى‬ ‫کەمیان لەگەڵ فەیسبووک هەیە‪،‬‬ ‫بۆنمونە تێبینى ‪ 2‬هــاوڕێ دەکەن‬ ‫ماوەیەکى کەمە یەکتریان ناسیوەو‬ ‫هیچ هاوڕێیەکى هاوبەشیشیان نییە‪.‬‬ ‫ئەرکى ئەم بەرنامەیەى فەیسبووک‬ ‫گــەڕانــە بــەنــاو تــۆمــارى نــوســراوى‬ ‫بەشداربووانى تۆڕەکەو لەم ڕێگەیەوە‬ ‫دەتوانرێت تاوانبارەکان بدۆزرێنەوە‪.‬‬ ‫دامەزرێنەرى فەیسبووک لەدرێژەى‬ ‫قسەکانیدا دەڵێت پیى خۆش نییە‬ ‫فەرمانبەرانى کۆمپانیاکەى نامەى‬ ‫تایبەتى هاواڵتیان ببینن‪ ،‬بەاڵم‬ ‫فەیسبووک ماوەیەکى زۆرە ڕێکەوتنى‬ ‫لەگەڵ کۆمپانیایەکدا بەستووە بۆ‬ ‫چاودێریکردنى بەشداربووەکانى و‬ ‫دۆزینەوەى کارە گوماناوییەکان‪.‬‬

‫‪3/20-2/21‬‬

‫*مێژونووس‬

‫هونەرمەند جانێ ئێستا سەرقاڵى‬ ‫سیدیەکە بەناوى چوار برا‪ ،‬ناوبراو‬ ‫ڕایگەیاند‪ :‬کە ئێستا نیوەى کاری‬ ‫ســیــدیــەکــەی کــۆتــایــى پــێــهــاتــووەو‬ ‫نــیــوەکــەى دیــکــەشــى لـــە ســاڵــى‬ ‫داهاتودا تەواو دەبێت‪ .‬لەمبارەیەوە‬ ‫جانێ دەڵێ «مەبەست لە چوار برا‬ ‫بەواتاى هەرچوار پارچەى کوردستانە‬

‫و بــە ووتـــەى خــۆى زۆر حــەز لە‬ ‫کوردستان دەکات و هیوادارە هەردەم‬ ‫سەرکەوتوبێت‪ ،‬دەربارەى سیدیەکەى‬ ‫‪ 9‬تراک لەخۆ دەگرێت و بە هیوایە‬ ‫بــە دڵـــى جـــەمـــاوەرەکـــەى بێت‪،‬‬ ‫ناوبراو وتیشی «بەنیازم دوا جار‬ ‫لەباشوورى کوردستان بەیەکجارەکى‬ ‫نیشتەجێبم»‪.‬‬

‫‪№ 2/20-1/21‬نه‌هه‌نگ‬

‫کۆلیارەکەی رەبــەنــە یەکێکە لەو‬ ‫ئــاســەوارە دێرینانەی کوردستان‬ ‫کە لە ناوچەی قەرەچەتان نزیک‬ ‫بــە ســورداشــدایــە لــەک کــۆلــێــارەدا‬ ‫میلیک دۆزراوەتــەوە کە ناسراوە بە‬ ‫میلی غەریب هەڵەدنی و لە سەر‬ ‫ئــەم میلە ‪ 105‬دێــڕ بــە نووسینی‬ ‫بزماری هەڵکەندراوە و دەگەڕێتەوە‬ ‫بۆ پادشای سیمۆرم‪ .‬ئەم میلە بە‬ ‫هــۆی فەرمانگەی شوێنەوارەکانی‬ ‫سلێمانیەوە دۆزراوەتەوە‪ ،‬میلەکە لە‬ ‫گوندی قەرەچەتانی سەر بە ناحیەی‬ ‫سورداش دۆزراوەتــەوە کە دەکەوێتە‬ ‫ژووری خۆرئاوای سلێمانی‪ -‬دووکان‬ ‫دا‪ ،‬کەوتۆتە خوارووی خۆرئاوای چیا‬ ‫سەرکەشەکەی پیرە مەگرونەوە‪ .‬بەر‬ ‫لــەوەی بگەینە شوێنی کۆلیارەکە‬ ‫مــرۆڤ دەگــاتــە دەربــەنــدی رەبەنە‬ ‫کــە دەکــەوێــتــە نــێــوان دوو الپاڵی‬ ‫چیای پیرەمەگروون‪ ،‬لە سەرەتای‬ ‫دەربەندەکەدا شوێنەواری دیوارێک‬ ‫هەیە وەک شــوورەیــەکــی بەرگری‬ ‫لە ناوچەکە ئەم دیــوارە لە تاوێرە‬ ‫بەردی گەورە گەورە دروست کراوە‬ ‫و بەرزاییەکەی دوو مەتر و نیوە و‬ ‫یەک لە سەر یەک دانراون بێ ئەوەی‬ ‫هیچ کەرەسەیەکی بیناسازی بخرێتە‬ ‫نیوانیانەوە‪ ،‬درێژایی هەر یەک لەم‬ ‫تاوێرە بەردانە سێ مەترە و بەردە‬ ‫هەڵوێستەیەکمان‬ ‫زەبــەالحــانــە‬ ‫پێدەکات کە بیر بکەینەوە و بڵێن لەو‬ ‫سەردەمە دێرینەدا کە ئامێری بەرز‬ ‫کردنەوە نەبووە چ هێز و توانایەک‬ ‫توانیویەتی ئەم بــەردە زالنــە بەرز‬ ‫بکاتەوە و یەک لە سەر یەک دایان‬ ‫بنێ بێ ئــەوەی گــەچ و چیمەنتۆ‬ ‫بخرێتە نێوانیانەوە و بە شێوەیەکی‬ ‫وا توندوتۆڵ دروستکراوە کە تاکوو‬ ‫ئێستا گەرچی هــەزاران ساڵیان بە‬ ‫سەر تێپەڕ بووە هێشتا وەک خۆیان‬ ‫ماون‪ .‬ئینجا پاش بڕینی رێگایەکی‬ ‫سەخت مــرۆڤ دەگاتە کۆلێارەکە‬ ‫ی رەبــەنــە‪ ،‬لــەم نــاوچــەیــەدا جگە‬ ‫لــە میلەکەی غــەریــب هەڵەدنی و‬ ‫کۆلێارەکەی چیای رەبەنە پەیکەرێک‬ ‫هەیە دانیشتوانی ناوچەکە پێ ی‬ ‫ئەڵێن بتەکە‪ ،‬ئەم پەیکەرە لە ناو‬ ‫تاقێکدا دانراوە کە تاقەکە لە بەردی‬ ‫چیاکە هەڵکەنراوە‪ .‬هەر لەو ناوەدا‬ ‫و لە گوندی زێوێ شوێنەواری میر‬ ‫قولی هەیە کە ئەویش شوێنەوارێکی‬ ‫دێرینەی نیشتمانەکەمانە‪ .‬هەروەها‬ ‫بــە ســـەر لــوتــکــەی چــیــاکــەشــەوە‬ ‫شوێنەواری قەاڵیەک هەیە و نزیک‬ ‫بەم قەاڵیە دیوارێکی درێژ هەیە کە‬ ‫تاکوو ئێستاش ئاسەواری هەندێک‬ ‫خانووی زۆر کۆنی تیاوە و بە یەکێک‬ ‫لەم خانووانە ئەڵێن روانگە قووچ و لە‬ ‫وێوە ئەتوانرێ هەردوو گوندی زێوێ‬ ‫و قەرەچەتان بە دی بکرێت‪.‬‬

‫جانێ‪ ،‬بە یەکجارى لە باشوورى کوردستان نیشتەجێ دەبێت‬

‫فەیسبووک لەڕێگەى تەکنیکى نوێوە‬ ‫چاودێرى بەشداربووانى دەکات‬

‫‪№ 7/20-6/21‬شێر‬

‫کۆلیارەی رەبەنە‬

‫‪№ 6/20-5/21‬قرژاڵ‬

‫شوێنەواری بەردە بەلکە بە کۆنترین‬ ‫شوێنەوار دادەنرێت لە مێژوودا‪ ،‬ئەم‬ ‫شوێنەوارە بە یەک میل و نیو دەکەوێتە‬ ‫باکووری رۆژهەاڵتی چەمچەماڵ ەوە و‬ ‫لە نێوان کەرکوک و سلێمانیدایە‪ .‬لە‬ ‫ئەنجامی پشکنیندا لەم شوێنەوارەدا‬ ‫ئاسەوارناسان گەلێ کەل و پەلیان‬ ‫دۆزیوەتەوە لەوانەیە کە مێژووەکانیان‬ ‫دەگــەڕێــتــەوە بــۆ چاخی بەردینی‬ ‫کۆن وەک تەور و ئامێری لە بەرد‬ ‫دروستکراو چەندین شانەی لە بەردی‬ ‫کلی دروستکراویش دۆزرانەتەوە کە‬ ‫مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ‪120000‬‬ ‫ساڵ لەمەوبەر‪.‬‬

‫‪№ 5/20-4/21‬دووانە‬

‫بەردە بەلکە‬

‫‪№ 4/20-3/21‬گــــا‬

‫لەیالن*‬

‫خشتێکى بزمارى کە ناوى ‪ 50‬ئافرەتى‬ ‫دانیشتووى زەنجیرە چیاى زاگرۆسى‬ ‫لەسەر هەڵکەندراو‌ە لە گردى زیارەت‬ ‫لە باکوورى کوردستان لەسەر خشتێکى‬ ‫مێژوویى خەتى بزماریى دۆزرایــەوە‪.‬‬ ‫ئەم خشتە کە مێژوو‌ەکەى بۆ ‪700‬‬ ‫ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە لە دواى‬ ‫لێکۆڵینەوەکانى مێژووناس دێرێک‬ ‫وێک‪ ،‬لە زانکۆى مانیز دۆزراوەتەوە‪.‬‬ ‫ئــەم خشتە کە نــاوى ‪ 50‬کــەس بە‬ ‫خەتى بزمارى لەسەر هەڵکەندراوە و ‪2‬‬ ‫کەس لەوان ئاشووریین‪ ،‬مێژووى گردى‬ ‫زیــارەت دەگەڕێننەوە بۆ سەردەمى‬ ‫ئاشوور نەسپریاڵی‪ .‬ئەم گــردە کە‬ ‫کەوتووەتە سەر ڕووبــارى دیجلە لە‬ ‫باکوورى کوردستان‪ ،‬پێدەچێت هەمان‬ ‫شارى کۆنى تۆشان بێت کە بە وتەى‬ ‫پسپۆڕان زمانیان پاشماوەى زمانى‬ ‫ئەو خەڵکانە بووە‪ ،‬کە لە سنوورەکانى‬ ‫ئێران و باشوورى کوردستانى ئەمڕۆدا‬ ‫ژیاون‪.���‬

‫№کــاوڕ‬

‫‪10‬‬

‫هەمەڕەنگ‬ ‫لــەم هەفتەیەدا‬ ‫کـــێـــشـــەیـــەکـــى‬ ‫خێزانى غەمبارت‬ ‫دەکـــــات و لــەم‬ ‫ماوەیەدا بــەدواى‬ ‫چـــارەســـەریـــدا دەگــەڕێــیــت‌و‬ ‫لەوانەیە دۆخەکە لە بەرژەوەندى‬ ‫تۆ بگۆڕێت‪.‬‬ ‫لــــەم مــــاوەیــــەدا‬ ‫هەندێک راستیت بۆ‬ ‫دەردەکەوێت‌و دەست‬ ‫دەدەیتە کۆمەڵێک‬ ‫پـــــرۆژەى قـــووڵ‌و‬ ‫هەواڵى سەرنج راکێشت پێدەگات‬ ‫و بەدوایى هاوسەنگیدا دەگەڕێیت‬ ‫لەنێوان ژیانى پیشەیى‌و تایبەتیتدا‌و‪.‬‬ ‫ئــــەم هــەفــتــەیــە‬ ‫پــەیــوەنــدیــیــەکــى‬ ‫ســـۆزداریـــت پتەو‬ ‫دەبــــێــــت‪ ،‬بـــەاڵم‬ ‫پــێــویــســتــە پــەلــە‬ ‫نەکەیت‪ ،‬بــەدواى ئاشکراکردنى‬ ‫هەندێک نهێنیدا دەگەرێت کە لە‬ ‫قازانجی تۆ کۆتایی پێدێت‪.‬‬ ‫ڕۆژى بەختت پێنج‬ ‫شەممەیە‪ ،‬هــەو ‌ڵ‬ ‫بدە ئەوەندە ڕەخنە‬ ‫لــەبــەرامــبــەرەکــەت‬ ‫نەگریت‪ ،‬بۆئەوەى‬ ‫هەستەکانت بریندار نەکات‪ ،‬لەوانەیە‬ ‫سەفەرێک بێتە پێشت کە بەرەو‬ ‫ئاسوودەیی دەتبات‪.‬‬ ‫پرۆژەیەکى دارایــى‬ ‫ئەنجام دەدەیـــت‪،‬‬ ‫لەگەڵ هاوبەش یا‬ ‫هاوسەرەکەت‌و بایەخ‬ ‫بــە مەسەلەیەکى‬ ‫دارایى دەدەیت‪ ،‬ئەم ماوەیە ئاماژەى‬ ‫تیایە بۆ دۆستایەتى نوێ‌و کەشێکى‬ ‫ڕۆمانسى دەبێت‪.‬‬ ‫ئــــەم هــەفــتــەیــە‬ ‫ماوەیەکى باشە بۆ‬ ‫دەرکــەوتــنــی تــۆ لە‬ ‫بــواری هونەریدا ‌و‬ ‫لەکاتێکى سەختدا‪،‬‬ ‫هەلێکى گونجاوى تێدایە‪ ،‬کە ژیانت‬ ‫بەرەو گۆڕان دەبات و شادی روو لە‬ ‫بنەماڵەکەت دەکات‪.‬‬ ‫لــــــەکــــــاتــــــى‬ ‫هاوسەرگیرى‪ ،‬یان‬ ‫خوازبێنى‪ ،‬بەوردى‬ ‫بــیــرى لێبکەرەوە‬ ‫ئــــەوکــــات وەاڵم‬ ‫بــدەرەوەو چاوەڕێى هەواڵى باش‬ ‫بکە‪ ،‬بەتایبەتى لەڕێگاى دوورەوەو‬ ‫هەوڵبدە کارەکانت جێبەجێ بکەیت‪.‬‬ ‫ئــــەم هــەفــتــەیــە‬ ‫دڵــنــیــایــت لـــەوەی‬ ‫زانیاریت پێ دەگات‌و‬ ‫ئــامــادە دەبــیــت بۆ‬ ‫پــرۆژەیــەکــى نــوێ‌و‬ ‫دۆستەکانت پشتیوانیت دەکەن‌و‬ ‫بیرۆکەیەک سەرنجت رادەکێشێ‌و‬ ‫لەبوارى دارایدا باش دەبیت‪.‬‬ ‫ئــــەم هــەفــتــەیــە‬ ‫جۆش‌و خرۆشت زۆر‬ ‫دەبێت‌و کۆسپەکان‬ ‫لـــەبـــەردەمـــتـــدا‬ ‫الدەچن‪ ،‬هەرچەندە‬ ‫رۆمانسییەت‪ ،‬بــاڵ بەسەر ئەم‬ ‫مــاوەیــەدا دەکێشێت‪ ،‬بــەاڵم لە‬ ‫نــاوڕاســتــى هــەفــتــەدا‪ ،‬بەئاگابە‬ ‫لەهەندێ دڵەڕاوکێ ‪.‬‬ ‫ئەم هەفتەیە سەفەر‬ ‫دەکەیت‪ ،‬لەوانەشە‬ ‫لەم ماوەیەدا هەلى‬ ‫باشى کارکردنت بۆ‬ ‫بڕەخسێت‪ ،‬ڕۆژانــى‬ ‫هەفتە سەرگەرمى دۆخێکى ناسک‬ ‫دەبــیــت‪ ،‬بەئاگابە لە دژایــەتـى‌و‬ ‫ڕووبەڕووبوونەوە‪.‬‬ ‫ئــەم هەفتەیە لە‬ ‫پرۆژەیەکى گرنگدا‬ ‫کــــاردەکــــەیــــت‌و‬ ‫ســەرقــاڵــى بــارى‬ ‫خــێــزانــى تایبەت‬ ‫دەبــیــت‌و ئــامــاژەى تــێــدایــە بۆ‬ ‫پەیوەندیی خۆشەویستى‌و لەوانەیە‬ ‫ئاشکرابێت‪ ،‬کارێکى گرنگ ئەنجام‬ ‫دەدەیت‪.‬‬ ‫ئــــەم هــەفــتــەیــە‬ ‫ورەت دائەبەزێت‌و‬ ‫تەندروستیت خراپ‬ ‫دەبێت‪ ،‬لەناوەڕاستى‬ ‫هەفتەدا پێشهاتەکان‬ ‫شادمانت دەکەن‌و هەندێک زانیارى‬ ‫باشت پــێــدەگــات‌و هاوڕێکانت‌و‬ ‫کەسوکارت رۆڵێکى گرنگییان دەبێت‬ ‫لەکارەکانتدا‪.‬‬


‫وەرزش‬

‫سێشەممە | ‪ | 2012/07/17‬ژماره ‪ | 710‬ساڵی ‪| 32‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ڤیالس بواس سەرسامە بە تواناکانى ڕیکاردۆ کاکا‬

‫نیمار نزیک‬ ‫بۆتەوە لە‬ ‫بەرشەلۆنە‬

‫ڤیالس بواس ڕاهێنەرى یانەى تۆتنهامى‬ ‫ئینگلیزى سەر سامى خۆى دەربرى‬ ‫بەئاستى یاریزانى هێلى ناوەڕاستى‬ ‫یانەى ڕیاڵ مەدرید بەرازیلى ڕیکاردۆ‬ ‫کاکا‪ .‬ناوى کاکا پەیوەستە بەڕۆیشتنى‬ ‫لە یاریگاى سەنتیاگۆ برنابیۆ‪ ،‬بەهۆى‬ ‫پێشکەش نەکردنى ئەو ئاستەى کە‬ ‫چــاوەڕوان دەکرا لەگەڵ ڕیاڵ مەدرید‬ ‫پێشکەشى بکات‪ .‬لە لێدوانێکى دا‬ ‫بۆتۆڕى ئۆفسایدى هەواڵى ڤیالس‬ ‫بواس دەڵێت‪ :‬کاکا یاریزانێکى خاوەن‬ ‫شێوازێکى تایبەتیە لەیارى کردن‪،‬‬ ‫خاوەن لێهاتوییەکى بەرزە‪ ،‬زۆر بەوردى‬ ‫تۆپەکان دەگینێتە یاریزانى هاورێی‪ .‬لە‬ ‫کۆتیاییدا ڕاهێنەرى پێشووى چێڵسى‬ ‫دەڵێت ئەگەر توانامان هەبوایە بۆندمان‬ ‫لەگەڵ ئیمزا دەکرد‪ ،‬بەاڵم بڕوام وایە‬ ‫گواستنەوەى کاکا کولفەى زۆرى‬ ‫دەوێت‪.‬‬

‫ڕۆژ بەڕۆژو ڕۆیشتنى نیمار داسیلفا لە یانەى سانتۆس دووپات‬ ‫دەکرێتەوە‪ ،‬نزیک دەبێتەوە لە پەیوەندى کردن بەیانەى‬ ‫بەرشلۆنە‪ ،‬بەتایبەت دواى ئەوەى بەرنامەیەکى تەلەفزیۆنى بەناو‬ ‫بانگ لە ئیسپانیا ئاشکراى دەکات یانەى بەرشلۆنە بەکردەوە‬ ‫توانیوەتى بۆند لەگەل یاریزانى الوى سامبا ئیمزا بکات دواى یاریەکانى‬ ‫ئۆلمبیادى لەندەن پەیوەندى دەکات بەیانەى بلوگرانە‪ .‬لە بەرنامەى خالى‬ ‫تۆپدا کە بەرنامەیەکى وەرزشیە لە یەکێک لە کەناڵە تەلەفزیۆنەکانى‬ ‫ئیسپانیا بەخش دەکرێت باڵوى کردەوە یانەى بەرشلۆنە توانى‬ ‫بگاتە ڕێکەوتن لەسەر گواستنەوەى نیمار داسیلفا بەبرى (‪)60‬‬ ‫ملیۆن یۆرۆ‪ .‬جێگەى ئاماژەیە نیمار ئێستا لەگەڵ هەلبژاردەى‬ ‫بەڕازیل خۆئامادە دەکات بۆیاریەکانى ئۆلمبیادى لەندەن‪.‬‬

‫مارادۆنا داواى ‪ 17‬ملیۆن یۆرۆ‬ ‫دەکات لە یانەى وەصڵ‬

‫سیرینا ولیامز پارێزگارى لە‬ ‫نازناوەکەى کرد لە ستانفۆرد‬

‫یاریزانى ئەمەریکى سیرینا ولیامز بوو‬ ‫بەیەکەم یاریزان کە لە دواى ساڵى‬ ‫‪2006‬ەوە کە پارێزگارى لە نازناوەکەى‬ ‫کــرد لــە پــاڵــەوانــێــتــى ستانفۆردى‬ ‫ئەمەریکى بــۆ تێنسی ســـەرزەوى‬ ‫کــە کــۆى داهــاتــەکــانــى ‪ 640‬هــەزار‬ ‫دۆالرە دواى بردنەوەى لە یاریزانى‬ ‫هاونیشتمانى کوکو فاندیفیغە بە دوو‬ ‫کۆمەڵەى بێ بەرامبەر کۆمەڵەکانیش‬ ‫‪ 5-7‬و ‪ ، 3-6‬ئەم بردنەوەیەى ولیامز‬ ‫دواى شەش ساڵ دێت لە بردنەوەى‬ ‫کچە یاریزانى بەلجیکى کیم کلیسترز‬ ‫دووجــار لەسەر یەک ‪ ،‬ولیامز دواى‬ ‫یاریەکە ڕایگەیاند‪ :‬من خۆشحاڵم‬

‫بە بردنەوە لێرە‪ ،‬بەاڵم یاریەکە زۆر‬ ‫گران بوو بۆ من‪ ،‬کچە یاریزان ولیانز‬ ‫توانى یاریەکە بە ‪90‬خولەک کۆتایی‬ ‫پێبێنێت بەسەر یاریزان فاندیفیغە‬ ‫کە لە پلەى ‪ 120‬ڕیزبەندى یاریزانانى‬ ‫تێنسی سەرزەویدایە‪ .‬بە بردنەوەى‬ ‫ئەم نــازنــاوەش کچە یاریزان ولیامز‬ ‫کۆى نازناوەکانى گەیاندە ‪ 43‬نازناو‬ ‫و خۆى هاوتا کردەوە لەگەڵ خوشکە‬ ‫گەورەکەى ڤینۆس‪ ،‬وە هەروەها ئەمە‬ ‫چوارەم نازناوە کە لە ساڵى ‪2012‬دا‬ ‫بە دەستى بهێنێت کە هاوتا بوویەوە‬ ‫لەگەڵ یاریزانى بیالروسی فیکتۆریا‬ ‫ئازارینکا‪.‬‬

‫ڕۆژنــامــەى مارکاى ئیسپانى بــاوى کــردەوە ڕاهێنەرى‬ ‫ئەرجەنتینى دیگۆ ئەرماندۆ مارادۆنا کە لە مەشق دانەوەى‬ ‫یانەى وەصڵ دوور خرایەوە‪ ،‬داواى بڕى (‪)17‬ملیۆن یۆرۆ‬ ‫دەکات لەیانە ئیماراتیەکە دەکات‪ .‬مارادۆنا دواى نیوەى‬ ‫نرخى ئەو بۆندەدەکات کە هەردوو لەسەرى ڕێکەوتن‬ ‫بۆندێکیان ئیمزا کرد بەبرى (‪)34‬ملیۆن یۆرۆ بۆماوەى‬ ‫چوار ساڵ ئیمزا کرد‪ .‬ئەگەرچى مارادۆنا دەیەوێت‬ ‫وەک ڕاهێنەر لەگەڵ یانەى وەصڵ بەردەوام بێت‪،‬‬ ‫بەهۆى ئەوەى حەزبەمانەوەى دەکات لەشارى‬ ‫دوبەى‪ ،‬بەاڵم یانە ئیماراتیەکە ئامادەیى‬ ‫نیشان داوە بۆمانەوەى مارادۆنا وەک‬ ‫ڕاوێژکارێکى هونەرى‪ ،‬یاخود لە هەر‬ ‫پۆستێکى ترکار بکات جگە لە‬ ‫ڕاهێنەر‪ .‬جێگەى ئاماژەیە ماردۆنا‬ ‫یــەک وەرز سەرکردایەتى یانەى‬ ‫وەصڵى کرد‪ ،‬بەاڵم نەیتوانى هیچ‬ ‫نازناوێک بەدەست بهێنێت‪.‬‬

‫ڤاڵدێز ‪ :‬پێدەچێت لە داهاتوودا‬ ‫لە خولى بەڕازیلى یارى بکەم‬

‫ساندرۆ ڕۆسێل سەرۆکى بەرشەلۆنە‪:‬‬ ‫من هاوڕێی فلۆرێنتینۆ پێرێز نیم‬

‫سەرۆکى یانەى بەرشلۆنە سانرۆ ڕۆسێل‬ ‫ڕەتى کردەوە پەیوەندى هاورێیەتى لەگەڵ‬ ‫سەرۆکى یانەى ڕیاڵ مەدرید فلۆرەێنتنۆ‬ ‫پێریز هەبێت‪ ،‬لە هەمان کاتدا نهێنى تێک‬ ‫چوونى پەیوەندى بەرشلۆنە لەگەل یۆهان‬ ‫کرۆیڤ سەرۆکى فەخرى لەسەر دەمى‬ ‫الپۆرتا ئاشکرا دەکات‪ .‬لە چاو پێکەوتنێکى‬ ‫دا لەگەڵ ڕۆژنامەیەکى کەتالۆنى و سەبارەت‬ ‫بە پەیوەندى لەگەڵ سەرۆکى ڕیاڵ مەدرید‬ ‫ڕۆسێل دەڵێت‪ :‬فلۆرەێنتینۆ هاور ‌ێ من نیە‪،‬‬ ‫لە ژیانمدا چوار یاخود پێنچ هاوڕێم هەبووە‬ ‫و هیچى تر‪ .‬سەبارەت بە درووست بوونى‬

‫ماتیاس پاستۆری یاریزانى یانەى پاریس‬ ‫سان جێرمانى فەرنسى ئاشکراى کرد‬ ‫لە وەرزى داهاتوو یانەکەى ڕکابەریەکى‬ ‫بەهێز دەبێت لەسەر نازناوى خولى یانە‬ ‫پاڵەوانى ئەوروپا‪ .‬یانەى پاریس سان‬

‫فشار لەسەرى‪ ،‬سەرۆکى بەرشلۆنە دەڵێت‪:‬‬ ‫من ڕووبەڕووى فشارێکى جوان دەبمەوە‪،‬‬ ‫کاتێک مامۆستایى کچەکەم پەیوەندیم‬ ‫پێوە دەکات داواى کۆبونەوەم لێدەکات‪ .‬لە‬ ‫کۆتایى دا باس لە تێک چوونى پەیوەندى‬ ‫لەگەڵ یۆهان کرۆیڤ سەرۆکى فەرخرى‬ ‫یانەکەى لەسەردەمى خوان الپۆرتا دەکات‬ ‫و دەڵێت‪ :‬هەوڵمدا ببمە هــاوڕێ‌‪ ،‬بەاڵم‬ ‫نەمتوانى پابەندى فرمانەکانى ئەو بم‪،‬‬ ‫من کرۆیڤم خۆش دەوێت‪ ،‬بەاڵم نەمتوانى‬ ‫بڕوا بەخۆم بهێنم بۆئەوەى بەردەوام بێت‬ ‫لە کارەکەى‪.‬‬

‫فیکتۆر ڤالدێز گۆڵچى یانەى بەرشلۆنە‬ ‫بـــەدوورى نــەزانــى لــە داهــاتــوودا لە‬ ‫خولى بەرازیلى یارى بکات‪ ،‬دووپاتى‬ ‫کردەوە کاتێک بینى هاندەرانى بەرازیل‬ ‫بەخۆشەویستێکى زۆرەوە لەیارى‬ ‫تۆپى پێ‌ ئامادەن لەنێو یاریگا‪ ،‬زۆر‬ ‫سەرسام بوو‪ .‬فاڵدێس لە لێدوانێکى‬ ‫دا بۆڕۆژنامەى النسى دەڵێت‪ :‬ئاستى‬ ‫تۆپى پێ‌ لە بەرازیل زۆر پێشکەتووە‪،‬‬ ‫هاندەران خۆشەویستیان بۆئەم یاریە‬ ‫هەیە‪ ،‬دوورنیە لە داهاتوودا ئەم هەنگاوە‬ ‫بنێم بۆیارى کردن لە خولى بەرازیل‪.‬‬ ‫گۆڵچى بلوگرانە گەشبینى خۆى‬ ‫دەربڕى بە هاتنى ڕاهێنەر تیتۆ فیالنۆڤا‬ ‫دووپاتى کردەوە تیپەکەیان بەهەمان‬

‫ڕێچکەى پێشوو هەنگاو دەنێت‪.‬‬ ‫سەبارەت بەبراوەى خەاڵتى تۆپى‬ ‫زێرین بۆئەم ســاڵ‪ ،‬فاڵدێس پێش‬ ‫بینى دەکــات یاریزانى ئەرجەنتینى‬ ‫لیۆنێل میسى بۆجارى چوارەم لەسەر‬ ‫یەک ئەم نازناوە بەدەست بهێنێت و‬ ‫دەڵێت ‪ :‬میسى شایەنى ئەم خەاڵتەیە‬ ‫و هەمووساڵێک ژمارەیەکى نوێ‌ ى‬ ‫پێوانەیى تۆمار دەکات بەبێ‌ ئەوەى‬ ‫بوەستێت‪ .‬سەبارەت بەهاتنى نیمار‬ ‫داسیلفا ئەستێرەى یانەى سانتۆس‬ ‫بۆبەرشلۆنە گۆڵچى یانەکەى کەتالۆنیا‬ ‫دەڵێت‪ :‬هــیــوادارم نیمار پەیوەندى‬ ‫بکات بــەیــانــەى بلوگرانە‪ ،‬چونکە‬ ‫یاریزانێکى لێهاتووە دەتوانیبت لە‬

‫پاستۆرى‪ :‬لە وەرزى نوێدا ئامانجان خولى یانە پاڵەوانەکان دەبێت‬

‫جێرمان لە ماوەى دوو هەفتەى ڕابردوو‬ ‫توانى بۆند لەگەل الڤیتزى ئیمزا بکات‪،‬‬ ‫وە بۆ��دى لەگەڵ تیاگۆ سیلڤا بەرگریکارى‬ ‫هــەلــبــژاردەى بــەرازیــل ئیمزا کــرد‪ ،‬وە‬ ‫تەواو نزیک بۆتەوە لە بەدەست هێنانى‬

‫تواناکانى ئیبراهیمۆڤیچ‪ ،‬وە لە هەمان‬ ‫کاتدا هەوڵەکانى خۆى چر کردۆتەوە‬ ‫بۆگواستنەوەى یاریزانى هێلى ناوەراست‬ ‫بیسکارا مارکۆ فیرانى‪ .‬ماتیاس پاستۆری‬ ‫بەبرى (‪)44‬ملیۆن یۆرۆ لە ڕیزى ناپۆلى‬

‫لە هاوینى (‪)2011‬پەیوەندى کرد بەیانەى‬ ‫پاریس سان جێرمان لە لێدوانێکى دا‬ ‫بۆکەناڵى سکاى سپۆرتى ئیتاڵى دەڵێت‪:‬‬ ‫تیاگۆ سیلڤا هێزێکى زۆر دەبەخشێتە‬ ‫هێڵى بەرگى ئێمە وە پاڵپشتێکى بەهێزى‬

‫هەریانەیەکى‬ ‫جــیــهــان یــارى‬ ‫بکات‪ ،‬وەسەرجەم‬ ‫یــانــەکــان هــیــوادارن‬ ‫بۆند لەگەڵ یاریزانى‬ ‫الوى بــەهــرە مــەنــدى‬ ‫بەرازیل ئیمزا بکەن‪.‬‬

‫ئێمە دەبێت‪ ،‬ساڵی داهاتوو‬ ‫ئامانجمان خولی یانە‬ ‫پــاڵــەوانــەکــان‬ ‫دەبێت‪.‬‬

‫‪11‬‬


‫№ خاوەنی ئیمتیاز‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫№ سەرنووسەر‬

‫№ جێگری سەرنووسەر‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫№ دیزاین‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫مۆفەق عارف لهۆنی‪ ،‬هونەرمەند‪:‬‬

‫دەمانەوێت پێگەیەک بۆ شانۆی کوردی دروست بکەین‬ ‫دیمانه‪~ :‬‬

‫مامۆستا مــۆفــەق عـــارف لهۆنی‬ ‫دەرچووی کۆلیژی هونەرە جوانەکان‬ ‫بەشی دەرهێنانی شانۆ لە بەغداد‪،‬‬ ‫زیاتر لە ‪25‬ساڵە لە بوارى هونەرى‬ ‫شانۆ و هونەری مندااڵندا بە بەردەوامى‬ ‫کاردەکات‪ ،‬نزیکەی ‪ 18‬ساڵە وەک‬ ‫مامۆستا و ســەرۆک بەشى شانۆ و‬ ‫یــاریــدەرى بەڕێوەبەرلە پەیمانگەى‬ ‫هونەرە جوانەکان دەستبەکارە‪ .‬ماوەی‬ ‫‪ 20‬ســاڵ زیــاتــرە لە تیپى هونەرى‬ ‫مندااڵن وەک دەرهێنەر و سەرۆکى‬ ‫تیپەکەیە‪ .‬لە ئێستادا سەرپەرشتیارى‬ ‫پسپۆڕى هونەرى ئامادەیە و خاوەنی‬ ‫کۆمەڵێک بەرهەمە لە بواری شانۆ و‬ ‫دراما و کاری مندااڵن و نوسینی دەق‬ ‫و نوسینی شانۆدا‪.‬‬

‫کۆلیژی هــونــەرە جوانەکان بەشی‬ ‫دەرهێنانی شانۆم لە بەغداد تەواو‬ ‫کردووە لە ساڵی ‪ 1992‬و هەر لە هەمان‬ ‫ساڵ لە پەیمانگەی هونەرە جوانەکان‬ ‫لە سلێمانی وەکوو وانە بێژ و پاشان‬ ‫وەکوو مامۆستا دامەزراوم‪ ،‬پاش چەند‬ ‫ساڵێک لەوێ بووم بە سەرۆکی بەش و‬ ‫دواجار بووم بەیاریدەدەری بەڕێوەبەر‬ ‫بــۆ کــاروبــاری هــونــەر‪ ،‬لــە ئێستادا‬ ‫دوو ساڵە سەرپەرشتیاری پسپۆڕی‬ ‫هونەریم لە وەزارەتــی پــەروەردە‪ ،‬من‬

‫*ئەگەر باسی ژیانی خۆتمان بۆ بکەیت‬ ‫چۆن بوو هاتیتە ناو بواری هونەرەوە؟‬ ‫هەروەها باسی بەرهەمەکانی خۆتمان‬ ‫بۆ بکەێت؟‬ ‫من مۆفەق عــارف لهۆنیم لە ساڵی‬ ‫‪ 1966‬لە دایکبووم‪ ،‬پاش خوێندنی‬ ‫سەرەتایی و ناوەندی لە پەیمانگەی‬ ‫هونەرە جوانەکانی سلێمانی‬ ‫وەرگیراوم لە بەشی شانۆ‬ ‫بــە پــلــەی نایاب‬ ‫دەرچـــووم‪،‬‬ ‫پاشان‬

‫هەر لە منداڵییەوە لە قوتابخانەی‬ ‫سەرەتایی لە هەندێک چاالکی ڕۆژانە‬ ‫و هەفتانە و ســـرود و گــۆرانــی و‬ ‫نواندنی سەرەتایی بەشدار بووم کە‬ ‫لە گۆڕەپانی قوتابخانەکاندا بەڕێوە‬ ‫چووە‪ ،‬وەکوو حەز و ئــارەزوو حەزم‬ ‫لە بواری هونەر بووە‪ ،‬هەر لە ساتە‬ ‫وەختی چوونە ناو پەیمانگەی هونەرە‬ ‫جوانەکانیشەوە بـــەردەوام خەریکی‬ ‫کاری هونەری بووم تاوەکوو ئێستا‪،‬‬ ‫لە هەمان کاتدا کە وەکوو شانۆکارێک‬ ‫کارم کــردووە و لە ساڵی ‪ 1987‬وە‬ ‫بە بەردەوامی تا وەکوو ئێستا‬ ‫لە بواری شانۆ و هونەری‬ ‫مندااڵن کــارم کــردووە‬ ‫و لــە ســاڵــی ‪1990‬‬ ‫وە تیپی مندااڵنمان‬ ‫هــەیــە و هەتاکوو‬ ‫ئــێــســتــاش وەکـــوو‬ ‫ســەرۆکــی تیپەکەو‬ ‫دەرهێنەری ئەو تیپە‬ ‫و سەرپەرشتیاری کارە‬ ‫هونەریەکان بـــەردەوام‬ ‫کــــارم کـــــردووە و دوا‬ ‫بەرهەمیشمان چەند ڕۆژێک‬ ‫لەمەو پێش بە ناوی «شاری‬ ‫یاری» پێشکەش کرا‪ ،‬لەگەڵ‬ ‫ئەو تیپەش نزیکەی ‪ 16‬شانۆم‬ ‫دەرهێناوەو ‪ 6‬دەقــی شانۆیم‬ ‫نووسیوە لە بواری مندااڵن وەکوو‬ ‫سناریۆ و دەرهێنان نزیکەی ‪150‬‬ ‫بۆ ‪ 200‬کلیپی گۆرانی مندااڵنم‬ ‫دەرهێناوە بۆ سەرجەم‬ ‫تــەلــەفــزیــۆنــە لــۆکــاڵ‬ ‫ئاسمانییەکان‪،‬‬ ‫و‬ ‫لــە بـــواری شانۆی‬ ‫گەورەشدا نزیکەی‬ ‫‪ 25‬دەرهــێــنــانــی‬ ‫شــــانــــۆم هــەیــە‬ ‫کــە دوایەمینیان‬ ‫لــە ‪ 6 /18‬بوو‬

‫تەمەنى ‪ ١٠٢‬ساڵە و دەچێتە قوتابخانە‬

‫ئافرەتێکى چینى دواى ئــەوەى‬ ‫تەمەنى گەیشتە ‪ ١٠٢‬ساڵ بڕیاریدا‬ ‫بچێتە قوتابخانە‪ .‬هەرچەندە بەپێى‬ ‫وێنەکەى «ما ئیکسیو کسن» چڵ ساڵ‬ ‫خۆى بچووکتر‬ ‫لــەتــەمــەنــى‬ ‫بــــەاڵم لە‬ ‫دیـــــارە‪،‬‬

‫لێدوانێکدا دەڵــێــت‪ :‬لــە بچووکى‬ ‫دەرفــەتــى خوێندنم بۆ نەرەخسا‪،‬‬ ‫چونکە لە تەمەنى ‪ ١٣‬ساڵى لە کارگەى‬ ‫ڕستن و چنین دەستم بەکارکردن‬ ‫کرد و لەتەمەنى ‪ ١٨‬ساڵیش چوومە‬ ‫نێو ژیانى هاوسەرگیرى و ئێستا‬ ‫نۆ منداڵم هەیە کە ‪٧‬یان چوونەتە‬ ‫زانکۆ‪ .‬لەبەرامبەر ئەم ئــارەزووەى‬ ‫«مــا» یەکێک لــە قوتابخانەکانى‬ ‫هەرێمى شــان دونــگ کورسیەکى‬ ‫خوێندنى بۆ تەرخانکرد پاش ئەوەى‬ ‫لە ڕاگەیاندنەکان ئــەم خواستەى‬

‫خۆى باڵوکردەوە‪ .‬بۆ ئاسانکارى لە‬ ‫خوێندنیش قوتابخانەکە سەرجەم‬ ‫پێداویستیە تایبەتیەکانى بۆ دابین‬ ‫کردووە‪ ،‬ڕۆژانەش لەگەڵ کوڕە تەمەن‬ ‫‪ ٥٨‬ساڵیەکەى دەچێتە قوتابخانە‪.‬‬ ‫لەمبارەیەوەش کوڕەکەى دەڵێت‪:‬‬ ‫دایکم زۆر قوربانى بۆ ئێمە داوە و‬ ‫هەموو کات خۆى لە خۆشیەکانى‬ ‫ژیان بێبەشکردوە بۆ ئــەوەى ئێمە‬ ‫ئاسوودە بین‪ ،‬ئێستاش کاتى ئەوە‬ ‫هــاتــووە توزێک لە ئــارەزووەکــانــى‬ ‫بێنێتە دی‪.‬‬

‫گۆڤارى کلوزیر فەرەنسى نازناوى‬ ‫تەڕپۆشترین ئــەکــتــەرى هۆڵیودى‬ ‫بــە ئــەســتــێــرەى ئــەمــریــکــى ئیما‬ ‫ستۆن بەخشى کە پاڵەوانى فیلمى‬ ‫سپایدەرمانە‪ .‬گۆڤارەکە کە تایبەتە‬ ‫بە هەواڵى ئەکتەر و ئەستێرەکان‪،‬‬ ‫ئیما ستۆنى وەکــو تەڕپۆشترین و‬ ‫شیکپۆشترین ئەکتەر دیــارى کرد‪،‬‬ ‫بــەو پێیەى ژمارەیەکى جلوبەرگى‬ ‫شیکى لە دیزاینى فاشنەکانى جیهان‬ ‫لەبەرکردوە و زۆر قەشەنگ دەرکەوتوە‪،‬‬ ‫هاوکات خوێنەرانى گۆڤارەکەش لەسەر‬

‫تۆڕى کۆمەاڵیەتى ئەنتەرنێت هاوڕاى‬ ‫خۆیان دەربــڕى و داواکــاریــش بوون‬ ‫نازناوى جوانترین شێوازى قژیشى پێ‬ ‫ببەخشرێت‪ .‬ئیما ستۆن لەدایکبووى‬ ‫ساڵى ‪ 1988‬و ئەکتەرێکى ئەمریکیە‬ ‫و بۆ یەکەم جار بەشدارى لە فیلمێکى‬ ‫کۆمیدى کردووە و دواتر لەساڵى ‪2010‬‬ ‫بەشدارى لە فیلمى «زۆمبی» کردوە‬ ‫کە فیلمێکى ترسناک و تۆقینەرى‬ ‫بــەنــاوبــانــگــى جیهانیە‪ ،‬لــەمــاوەى‬ ‫ئەمساڵیشدا لە فیلمى «سپایدەر مان»‬ ‫ڕۆڵى جۆین ستایسى بینی‪.‬‬

‫بە ناویی شانۆی «زەمــاوەنــد» کە‬ ‫خۆم کاری دەرهێنانم بۆ کردووە‪ ،‬بۆ‬ ‫گروپی شانۆی هیوا ئارپ‪ ،‬هەروەها‬ ‫لە بــواری نواندنی تەلەفزیۆنیش لە‬ ‫کۆمەڵێک دراما بەشدار بووم وەکوو‬ ‫گــەردەلــوول‪ ،‬کە ئێستاش خەرێکی‬ ‫بەشی سێهەمی ئــەو درامــایــەیــن و‬ ‫هەروەها لە کۆمەڵێک درامایتر وەکوو‬ ‫ئاریا‪ ،‬گەرمیان و کوێستان و درامای‬ ‫منداڵەکان و ‪...‬هتد‪ ،‬بەشداریم کردووە‬ ‫و دوایەمین بەرهەمیشم وەکوو نواندن‬ ‫کە ئێستا سەرقاڵی وێنەگرتنین لە‬ ‫درامــای ڕۆژمێری شارێک سناریۆی‬ ‫دڵشاد مستەفا و دەرهێنانی ئەرسەالن‬ ‫دەروێــشــە کــە خــۆم ڕۆڵــی کەریمی‬ ‫فۆگرافەرم هەیە‪ ،‬لە بواری نووسینیشدا‬ ‫کۆمەڵێک دەق و نووسینی شانۆی و‬ ‫وتار و لێکۆڵینەوەم هەیە و ئێستاش‬ ‫بەردەوامم لە کاری هونەری‪.‬‬ ‫*پێشکەوتنی هونەر لە کوردستان لە‬ ‫چاو واڵتانی تر چۆن دەبینیت و لە چ‬ ‫ئاستێکایە؟‬ ‫دەتوانم لەسەر هونەر بەگشتی و شانۆ‬ ‫بەتایبەتی قسە بکەم‪ ،‬هونەری ئێمە بە‬ ‫دڵنیاییەوە لەم واڵتەی ئێمەدا بوونی‬ ‫هەیە و لەهەموو بوارەکانەوە کەسانی‬ ‫زۆر بە توانا و دڵسۆز و هونەرمەندی‬ ‫زۆر بە سەلیقەمان هەیە‪ ،‬بەاڵم ئەگەر‬ ‫من زیاتر لە بواری شانۆ قسە بکەم‪،‬‬ ‫شانۆ بــەردەوامــە لە کوردستان و‬ ‫ناوبەناو کۆمەڵێک دەقی باش و نمایش‬ ‫و هەندێکجار لە ڤستیڤاڵەکانیشدا‬ ‫تەنانەت لەسەر ئاستی کوردستان و‬ ‫واڵتانی تریش شانۆ پێشکەش دەکرێت‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەمە ئەوە ناگەیەنێت کە هونەری‬ ‫ئێمە و شانۆکەمان لە ئاستێکی زۆر‬ ‫پێویستدا بێت‪ ،‬لەبەر چی؟ لەبەر ئەوەی‬ ‫دەبوایە ئێستا لە شارەکانی سلێمانی‬ ‫و هەولێر و دهۆک و شارەکانی تریش‬ ‫کۆمەڵێک نمایشی جۆراوجۆر هەبوایە‬

‫لە ستایلی جــیــاواز وەکــوو شانۆی‬ ‫منداڵ وگــۆرانــی ومۆزیک وکالسیک‬ ‫وشانۆیەک هەبوایە بەتەواوەتی بە‬ ‫فۆلکلۆری و کەلتووریی‪ ،‬واتــا لە‬ ‫کاتێکدا تۆ کۆمەڵێک نمایشی شانۆیی‬ ‫زۆرت هەبێت و لە هەمانکاتدا بتوانیت‬ ‫شانۆکان بەستایلی و تەنزی جیاوازبن‬ ‫ئەو کاتە دەتوانرێت هەڵسەنگاند و‬ ‫بــەراوردێــک بۆ خۆت و شانۆ بکەی‬ ‫لەگەڵ ئاستی شانۆی بیانیدا‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لەبەر ئــەوەی کە ئێمە شانۆکەمان‬ ‫بەڕاستی لەهەموو ڕوویەکەوە هەژارە‬ ‫و جۆراوجۆر نییە و ستایلی جیاواز‬ ‫نییە لە هونەرەکەماندا بۆیە ئێستاش‬ ‫لە بزوتنەوەداین و بەردەوامین لە‬ ‫ڕەوتی شانۆدا و دەمانەوێت پێگە و‬ ‫ڕێگایەک بۆ شانۆ دروست بکەین لەم‬ ‫واڵتەدا و ئەوەش کاری هونەرمەندەکان‬ ‫خۆیانە کە بەبەردەوامی لەهەوڵدابن‬ ‫بەخوێندنەوە و لێکۆڵینەوە و‪ ...‬هتد‪،‬‬ ‫بــەردەوامــبــن لەسەر ئــەوە بۆیە من‬ ‫دەڵێم ئەم بەردەوامییە هەنگاوێکی‬ ‫سەرەکییە و پاشان ڕوو بکەینە وەزارتە‬ ‫پــەیــوەنــدیــدارەکــان بۆ سەرکەوتنی‬ ‫هونەر‪.‬‬ ‫*خەونی تۆ بۆ داهاتوو چییە؟‬ ‫ئــەوەی کە خەونی هەمیشەیی منە‬ ‫ئەوەیە کە لەڕێگەی تیپەکەمانەوە‬ ‫«تیپی هونەری مندااڵن» گەشەیەکی‬ ‫باشتر بەهونەری مندااڵن بەشانۆ و‬ ‫نواندن و موزیک و گۆرانی‪...‬هتد‪،‬‬ ‫بدەین و بتوانیین کــادری باشتر و‬ ‫بەهرەمەندتر لە بواری هونەردا کۆ‬ ‫بکەینەوە لە هەمان کاتدا زۆر زۆر‬ ‫مەبەستمە لە بواری هونەری گەورەشدا‬ ‫بتوانم بەردەوام بم و هاوکارێکی باش‬ ‫بم بۆ هاوڕیکانم و ئەو هونەرمەندە‬ ‫گەنجانەی کە ئێستا لە سەرەتادان و‬ ‫پێویستیان بە دەستگرتن هەیە بۆیە‬ ‫بە دڵنیاییەوە کەسێک دەبم هەمیشە‬ ‫داکۆکیکار و پشتگیری ئەو بەڕێزانە بم‪.‬‬

‫جوانترین ئافرەتی‬ ‫جیهان هەڵبژێردرا‬ ‫بەپێى ڕاپرسییەک کە لە ئەمریکا��� ‫کـــراوە‪« ،‬جنیفێر ئانیستۆن»‬ ‫توانیویەتى پلەى جوانترین ئافرەتى‬ ‫جیهان بە دەستبهێنێ‪ .‬دەوترى‬ ‫ئەو جگە لەوەى زۆر جوانە‪ ،‬وەک‬ ‫کەسایەتیش خۆشەویستە بۆیە‬ ‫زۆرترین دەنگى هێناوە‪.‬‬ ‫پاش جنیفێر‪ ،‬ڕیچڵ وێڵچ پلەى‬ ‫دووهـــەم‪ ،‬مریلین مــونــرو پلەى‬ ‫سێیەم و بریتنى سپێرز پلەى‬ ‫چوارەمى بە دەستهێناوە‪ .‬هەروەها‬ ‫ئەنجلینا جولیش پلەى دەیەمی‬ ‫بەدەستهێناوە‪.‬‬

‫ئیما ستۆن‪ ،‬تەڕپۆشترین ئەکتەرە‬

‫زیاد لە تەنێک بەردى خواردووە‬ ‫ئافرەتێکى تەمەن ‪ 44‬ساڵ لە یەکێک لە‬ ‫ویالیەتەکانى ئەمریکادا بە شێوەیەکى سەیر‬ ‫ئالودەى خواردنى بەرد بووە و بۆ ماوەى‬ ‫بیست ساڵە لەسەر خواردنیان بەردەوامە و‬ ‫هەتا ئێستا نزیکەى یەک تەن و ‪ 500‬کیلۆ‬ ‫بەردى خواردووە‪ .‬تێریسا وایدنەر‪ ،‬دانیشتووى‬ ‫شارى «بێد فۆڕد»ى ویالیەتى ڤێرجینیاى‬ ‫ئەمریکایە و لە تەمەنى ‪ 25‬ساڵیەوە ئالودەى‬ ‫خواردنى بەرد بووە و هەفتانە نزیکەى یەک‬

‫کیلۆ و ‪ 500‬گرام بەرد بە بەردەوامى دەخوات‪.‬‬ ‫لە هەواڵێکى سایتى دەیلى مەیڵى بەریتانیدا‬ ‫باڵوکراوەتەوە و تێیدا تێریسا ئاماژەى بەوە‬ ‫کردووە کە هەر کاتێک تووشى بێزارى ببێت‪،‬‬ ‫ئەوا ڕێژەیەکى زیاتریان لێ دەخوات و پاش‬ ‫خواردنیشیان هەست بە ئاسودەیى دەکات‪.‬‬ ‫لە بارەى تامى بەردەکانەوە وتی‪ :‬زیاتر حەز‬ ‫بەو بەردانە دەکات کە تامى خاک دەدەن و‬ ‫خۆشترین بەردیش بەالیەوە «گرانایت»ە‪.‬‬

‫بانگهێشتکردنى مالیکى‬ ‫ڕێبین حەسەن‬

‫ڕەوشى سیاسى ئێستاى عێراق‪ ،‬سەربارى‬ ‫ســوربــوونــى هــەنــدێــک الیـــەن لەسەر‬ ‫هەوڵەکانیان بۆ لێسەندنەوەى متمانە‬ ‫لەنورى مالیکى سەرۆکى ئەنجومەنى‬ ‫وەزیـــران‪ ،‬تــاڕادەیــەک هێوربۆتەوە و‬ ‫الیەنەکان دوورکەوتونەتەوە لەو زمانە‬ ‫تــونــدەى کەپێش مــاوەیــەک بــۆ ئەو‬ ‫مەبەستە بەکاریان دەهێنا لەپێناو البردنى‬ ‫مالیکى و دانانى کەسێکى تر لەجێگاى‪.‬‬ ‫مەسەلەى بانگهێشتکردنى مالیکى بۆ‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەران و لێپرسینەوە‬ ‫لەگەڵیدا ‪ ،‬وەک بابەتێکى گرنگ‬ ‫هاوکات بۆتە پرسێکى هەستیاریش‪،‬‬ ‫ئەوەش لەڕوانگەى چەند ڕاستیەکەوە‪،‬‬ ‫لەوانەش هەتا ئێستا خــودى مالیکى‬ ‫و حزبى دەعوە و لیستى هاوپەیمانى‬ ‫نیشتیمانى‪ ،‬سوورن لەسەر ئەوەى کە‬ ‫نابێت بەمەبەستى لێپرسینەوە‪ ،‬مالیکى‬ ‫بانگهێشتى بەردەم پەرلەمانتاران بکرێت‪،‬‬ ‫خودى ئەو بۆچوونەشیان بەستۆتەوە‬ ‫بــەوەى کە هێشتا بەڵگەیەک نییە بۆ‬ ‫ئەوەى بیسەلمێنێت کە سەرۆک وەزیران‬ ‫پێشێلى دەستوورى کردبێت و بەسەر‬ ‫بڕگە و ماددە دەستوورییەکان هەنگاوى‬ ‫نابێت‪ ،‬لەالیەکى ترەوە‪ ،‬لیستى عێراقیە‬ ‫و بەشێک لەهاوپەیمانى کوردستانى‪،‬‬ ‫دواى چوونە دەرەوەى ڕەوتــى سەدر‬ ‫لەبەڵێنەکانى کۆبونەوەکانى ڕابردووى‬ ‫(هەولێر و نەجەف) لەنێوان شێوازى‬ ‫لێپیچینەوە و ســەنــدنــەوەى متمانە‬ ‫لەمالیکى‪ ،‬کەوتونەتە دووڕیانێکەوە‬ ‫کەهێشتا ئاسۆکانى دەربازبوونیان لەو‬ ‫دۆخە ال ڕوون نییە‪ ،‬هەروەها ئامادەکردنى‬ ‫پـــڕۆژە چاکسازیەکەى هاوپەیمانى‬ ‫نیشتیمانى کە وەک بەرپرسانى بااڵ و‬ ‫ئامادەکەرانى ئەو پرۆژەیە باسیى لێوە‬ ‫دەکەن‪ ،‬ئەو پڕۆژەیەیان بۆ دەربازبوونى‬ ‫عێراقە لەو قەیرانەى کە ماوەیەکى زۆرە‬ ‫تێیکەوتووە‪ ،‬بەهۆى ئــەوەى هێشتا‬ ‫ناوەڕۆکەکەى نادیارە و تەنیا شتێکیش کە‬ ‫ڕوون بێت ئەوەیە لەو پڕۆژەیەدا بەشێکى‬ ‫تەرخانکراوە بۆ وەاڵمەکانى مالیکى بۆ‬ ‫بەردەم ئەنجومەنى نوێنەران‪ ،‬ئەوەش‬ ‫بەبڕواى چاودێرانى سیاسى‪ ،‬ناکرێت‬ ‫ئەو پڕۆژەیە ببێتە مایەى دەربازبوونى‬ ‫عێراق لەتەنگەژە سیاسیەکەى‪ ،‬چونکە‬ ‫هاوپەیمانى نیشتیمانى وەک تاکە لیستى‬ ‫گەورەى شیعەکان‪ ،‬دەبوایە هەوڵەکانیان‬ ‫چــڕبــکــردایــەتــەوە لـــەدۆزیـــنـــەوەى‬ ‫ئەڵتەرناتیڤێک کە هەمووانى بخستایەتە‬ ‫سەر ئەو بڕوایەى کە چیتر کات بەشى‬ ‫ئەوە ناکات درێــژە بە بەردەوامبوونى‬ ‫دۆخەکە بەم شێوەیەى بدرێت‪ .‬بەاڵم‬ ‫ئەگەر وەک چاوەڕواندەکرێت و لەدوا‬ ‫کۆبونەوەى ئەمدواییەى هەولێر نەیارانى‬ ‫مالیکى ئاشکرایان کرد کە دەبێت نامەى‬ ‫بانگهێشتکردنى سەرۆک وەزیران بدرێتە‬ ‫ئوسامە نوجێفى سەرۆکى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق بۆ لێپرسینەوە لێى‪،‬‬ ‫بۆ ئەو حاڵەتە چەند ئەگەرێک دێنە‬ ‫ئــاراوە‪ ،‬لەوانەش ئەگەر بێتوو مالیکى‬ ‫دواى ئامادەکردنى دەنگى پێویست‬ ‫لــەالیــەن ئەندامانى ئەنجومەنەکەوە‬ ‫وەاڵمــى نەدانەوە و ئامادەنەبوو بێتە‬ ‫بــەردەم پەرلەمانتاران‪ ،‬ئــەوا دەبێت‬ ‫پەنا ببرێت بەر ڕێکارە یاسایی و ئەو‬ ‫ماددە دەستووریانەى کە باس لەئالیەت‬ ‫و میکانیزمەکانى لێسەندنەوەى متمانە‬ ‫لەسەرۆکى ئەنجومەنى وەزیران دەکەن‪،‬‬ ‫هەروەها ئەگەر بێتوو لەدۆخێکدا مالیکى‬ ‫بچێتە ئەنجومەنى نوێنەران و ئەو‬ ‫پرسیارانەى کە ئاراستەى دەکەن‪ ،‬ئەگەر‬ ‫نەتوانرا قەناعەت بە مالیکى بهێنن‪ ،‬ئەوا‬ ‫لە حاڵەتى بردنەوەى گرەوەکە لەالیەن‬ ‫مالیکیەوە‪ ،‬لیستە نەیارەکان ڕەنگە بەوە‬ ‫ڕازى نەبن و تاڕادەیەکى زۆر وەک ئێستا‬ ‫ئاماژەى بۆ دەکرێت‪ ،‬پەنا دەبەنە بەر‬ ‫بایکۆت کردن لە ( حکومەت و ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەران) بەدەر لەوەش ئەگەر بێتوو‬ ‫مالیکى و نەیارانى نەیانتوانى بگەنە‬ ‫ڕێگاچارەیەک‪ ،‬ئەوا باشترین میکانیزم بۆ‬ ‫کۆنتڕۆڵکردنى دۆخى هەستیارى واڵت‪،‬‬ ‫گەڕانەوەیە بۆ پێشنیازەکەى فەخەماتى‬ ‫ســەرۆک کــۆمــارى عێراق کە ئەویش‬ ‫خۆى لەگرێدان و سازدانى کۆنگرەى‬ ‫نیشتیمانى دەبینێتەوە یا دەبێت پەنا بۆ‬ ‫دواین هەنگاو بنرێت لە حاڵەتى مانەوەى‬ ‫ڕەوشەکە وەک خۆى کە ئەویش بریتیە‬ ‫لەهەموارکردنەوەى ( بەشێک یا هەموو‬ ‫) بڕگە و ماددەکانى دەستوور‪.‬‬


Rebazi Azadi 710