Page 1

‫سێشەممە ‪/04‬ڕێبەندان‪ 2711/‬کوردی • ‪ 2012/01/24‬زایینی • ژمارەی ‪ • 687‬ساڵی ‪ 12 • 31‬الپەڕە‬

‫‪ 4‬شوێنه‌واره‌کانى‬ ‫کوردستان‬

‫‪5‬‬

‫»‬

‫»‬

‫قەزاى شارەزوور پێویستى بە…‬

‫سەرکوتکردنى‬ ‫ئافرەتانی ڕۆژنامەنووس‬ ‫خۆشەویستترین ئەکتەر…‬

‫دەوڵەتى کوردى ئاواتی کورد‬

‫ڕۆژنامەی جەماوەری کوردستان‬ ‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫»‪8‬‬

‫»‪7‬‬

‫»‪10‬‬

‫ئەنجومەنى ڕاوێژکارى و چاودێرى «حسدک» دەستی بەکارەکانی کرد‬ ‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود لە پەیوەندییەکى تەلەفۆنیدا‬ ‫هەواڵی تەندروستی بەڕێز جەالل تاڵەبانی پرسی‬

‫پێش ن��ی��وەرۆى دوێنێ لە شارى‬ ‫سلێمانى بە سەرپەرشتى بەڕێز‬ ‫محەمەدى حاجى مەحمود سکرتێرى‬ ‫گشتى (حسدک) به ئامادەبوونى‬ ‫ژمارەیەک لە ئەندامانى مەکتەبی‬ ‫سیاسی و س��ەرک��ردای��ەت��ى حزب‬ ‫م��ەراس��ی��م��ى ک���ردن���ەوە و دەس��ت‬ ‫بەکار بوونى ئەنجومەنى راوێژکارى‬ ‫وچاودێرى (حسدک) بەڕێوەچوو ‪.‬‬ ‫لەپاش خوێندنەوەى چەند ئایەتێک‬ ‫ل��ە ق��ورئ��ان��ى پ��ێ��رۆز و پ��اش��ان‬ ‫چەندساتێک ڕاوەس��ت��ان بۆ گیانى‬ ‫پاکى شەهیدان‪ ،‬بەڕێز سکرتێرى‬ ‫گشتى (حسدک) وتەیەکى پێش‬ ‫ک���ەش ک���رد ک��ە ت��ی��ای��دا ب��ڕی��ارى‬ ‫پێکهێنانى ئەنجومەنى ڕاوێژکارى و‬ ‫چاودێرى لە پاش کۆنگرەى شەش‬ ‫بە پێویستیەکى سەردەمیانەى کارى‬ ‫حزب وەسف کرد‪ ،‬هەروەها داواى‬ ‫لە سەرۆک وئەندامانى ئەنجومەن‬ ‫کرد بە ئەرکى خۆیان هەستن کە‬ ‫هەماهەنگیە لەگەڵ ناوەندەکانى‬ ‫دیکەى حزب لە پێناو خزمەتى باشتر‬ ‫و بەرنامە ڕێ��ژى تۆکمەتر لەسەر‬ ‫ئاستى نێوخۆو دەرەوە کە لەمڕۆدا‬ ‫بۆتە مۆدێلى کارى سیاسی جیهانى‪.‬‬ ‫پ��اش��ان ب��ەڕێ��ز سکرتێرى گشتى‬ ‫ڕایگەیاند خەباتمان ب��ەردەوام��ەو‬ ‫ئێمە لەگەڵ ڕەوشى ئێستاى هەرێمى‬ ‫کوردستان و عێراقدا پێ هەڵدەگرین‬ ‫و و پارێزگارى لە دەستکەوتەکانمان‬ ‫دەکەین و ئامانجمان بەدەستهێنانى‬ ‫ت���ەواوى مافەکانى دی��ک��ەى گەلى‬ ‫کوردە کە ئامادە سازى و خەباتى‬ ‫س��ەردەم��ی��ان��ەى دەوێ���ت و حزبی‬

‫سۆسیالیست دەبێت وەک کارى لە‬ ‫مێژینەى خۆى درێژە بەم داکۆکیە‬ ‫بدات لە پێناو کوردستانێکى ئارام‬ ‫و ئ���ازاددا تا دەگاتە دەوڵەتێکى‬ ‫سەربەخۆ ک��ە ب��ە مافى خۆمانى‬ ‫دەزانین‪.‬‬ ‫سکرتێرى گشتى حزب هەرلەوتەکەیدا‬ ‫ئاماژەیدا بە شێوازى کارکردن و ئەو‬ ‫سیستەمە نوێیەى کە (حسدک)‬ ‫پەیڕەوى دەکات لە سەرجەم ئۆرگان‬ ‫و دەزگا و مەڵبەندەکاندا وە دروست‬ ‫بوونى ئەنجومەنى ڕاوێ��ژک��ارى و‬ ‫چاودێرى بە زەرورەت��ێ��ک زان��ى بۆ‬ ‫پاڵپشتى کارەکانى مەکتەبەکانى‬ ‫(حسدک) و ئاماژەى بەوە دا لە‬ ‫ک��ۆن��گ��رەى ش��ەش��ەم��ى (ح��س��دک)‬ ‫دا ئەندامانى کۆنگرە یەک دەنگ‬ ‫ب��وون لەسەر دروس��ت بوونى ئەم‬ ‫ئەنجومەنە‪ ،‬پاشان بەڕێز محەمەد‬ ‫دۆاڵش��ى ل��ە وت��ەی��ەک��دا پشتیوانى‬ ‫م��ەک��ت��ەب��ی س��ی��اس��ی ح��زب��ی بۆ‬ ‫ئەنجومەنى ڕاوێژکارى و چاودێرى‬ ‫ڕاگەیاند و هیواى خواست کە بە‬ ‫هەموو الی��ەک بتوانین خزمەتێکى‬ ‫زی��ات��ر ب��ە ج��ەم��اوەرى کوردستان‬ ‫بکەین‪.‬‬ ‫دواتر بەڕێز حسێن خەلیفە ئەندامى‬ ‫مەکتەبی سیاسی کەوەک سەرۆکى‬ ‫ئەنجومەنى ڕاوێ��ژک��ارىو چاودێرى‬ ‫دەس��ت ب��ەک��ار ب��وو ل��ە وتەیەکدا‬ ‫سوپاسی سکرتێرى گشتى حزب‬ ‫و ئەندامانى مەکتەبی سیاسیى‬ ‫و ئ��ەن��ج��وم��ەن��ى س��ەرک��ردای��ەت��ى‬ ‫و ه��ەڤ��ااڵن��ى ح��زب��ی ک��رد ک��ە لە‬ ‫مەراسیمەکەدا ئامادەبوون هاوکات‬

‫بەڵێنیدا ب��ە ه��ەم��وو شێوەیەک‬ ‫ل��ە ڕی��گ��ەى ئەنجومەنەکەیانەوە‬ ‫پ��ڕۆژەو پێشنیارەکان لە خزمەتى‬ ‫جەماوەر و ئامانجەکانى (حسدک)‬ ‫بەکاربهێنێت‪ ،‬دوات��ر ژمارەیەک لە‬ ‫ئەندامانى ئەنجومەنى ڕلوێژکارىو‬ ‫چ��اودێ��رى چەندین وت��ەى بەنرخ‬ ‫و پێشنیاریان پێش ک��ەش کرد‪،‬‬ ‫دوا ب����ەدواى ک��ۆت��ای��ى هێنان بە‬ ‫مەراسیمەکەش پاش نیوەڕۆى ئەمڕۆ‬ ‫بەسەرپەرشتى بەڕێز محەمەدى‬ ‫حاجى مەحمود ئەنجومەنى چاودێرى‬ ‫ڕاوێژکارى یەکەم کۆبوونەوەى خۆى‬ ‫گرێدا ‪،‬ل��ەدواى پیرۆزبایی لەالیەن‬ ‫بەڕێز سکرتێرى حزبەوە ئەنجومەنى‬ ‫ڕاوێژکارى کارو بەرنامەى داهاتووى‬ ‫ئەنجومەنەکەیان داناو چەند خاڵێکى‬ ‫ب��ن��ەڕەت��ى و ه��اوب��ەش��ی��ان ک��ردە‬ ‫دەستپێکى کارەکانیان بۆ ئەوەى‬ ‫بتوانن زۆرترین و باشترین خزمەت‬ ‫ب��ک��ەن‪ ،‬ه��ەر ل��ە ک��ۆب��وون��ەوەک��ەدا‬ ‫ئەندامانى ئەنجومەن هەریەکەیان‬ ‫تێبینى و پێشنیار و بەرنامەى‬ ‫خۆیان خستە ڕوو بۆ دەوڵەمەند‬ ‫ک��ردن��ى ک��ارەک��ان��ى ئ��ەن��ج��وم��ەن ‪،‬‬ ‫شایەنى باسە ئەنجومەنى ڕاوێژکارى‬ ‫و چ��اودێ��رى ل��ە پ��اش کۆنگرەى‬ ‫شەشەم کە بەروارى ‪ 2011/5/5‬لە‬ ‫شارى هەولێر بەسترا بریارى لەسەر‬ ‫درا و وەک دامەزراوەیەکى سەرەکى‬ ‫نێو ح��زب ک��ارى خ��ۆى دەک��ات کە‬ ‫لە پەیڕەو پرۆگرامى پەسەندکراوى‬ ‫کۆنگرەى شەشەمى (حسدک) داو‬ ‫لە ماددەى (‪)8‬دا ئاماژە بە دروست‬ ‫بوونى ئەم ئەنجومەنە کراوە‪2» .‬‬

‫ئەندامێکی پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫تاریق هاشمى کەیسەکەى دەبێتە بارگرژى سیاسی‬ ‫لەنێوان هەرێم و بەغداد‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫ئیسماعیل مەحمود عەبدوڵاڵ‪،‬‬ ‫ئەندامی پەرلەمانى کوردستان و‬ ‫سەرۆکی لیژنەی ناوخۆ لە دیدارێکى‬ ‫تایبەتى ~ دا ئاماژە بەوە‬ ‫دەکات «تاریق هاشمى لە هەرێمى‬ ‫کوردستانەو دەزانین کەیسەکەى‬ ‫دەبێتە جۆرێک لە بارگرژى سیاسی‬ ‫لەنێوان هەرێم و بەغداد دا»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات «ڕێژەى‬ ‫کورد لەناو سوپاى عێراقدا زۆر کەم‬ ‫بۆتەوە»‪.‬‬ ‫ئیسماعیل مەحمود عەبدوڵاڵ‪،‬‬ ‫ئەندام پەرلەمانى کوردستان بە‬ ‫~ ڕاگ��ەی��ان��د دەزان��ی��ن‬ ‫ک��ە ت��اری��ق هاشمى ل��ە هەرێمى‬

‫کوردستانەو کەیسەکەى دەبێتە‬ ‫جۆرێک لە بارگرژى سیاسی لەنێوان‬ ‫هەرێم و بەغداد‪ ،‬بەاڵم ئەو دۆسیە‬ ‫نەهاتۆتە پەرلەمانى کوردستان‬ ‫و ناوبراو لەالیەن س��ەرۆک کۆمار‬ ‫و س��ەرۆک��ى هەرێمەوە پێشوازى‬ ‫لێکراوە ول��ە هەرێمى کوردستان‬ ‫ماوەتەوە‪ ،‬بەاڵم ئێمە لەبەر ئەوەى‬ ‫کەیسەکەى نەهاتۆتە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان ناتوانین ڕاى لەسەر‬ ‫بدەین‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ى ب��ەپ��ێ��ی دەس���ت���وورى‬ ‫هەمیشەى ع��ێ��راق دەب��ێ��ت ک��ورد‬ ‫ڕێژەى لە‪%17‬ى لە سوپاى عێراقدا‬ ‫پێکبهێنێت‪ ،‬ب��ەاڵم ب��ەه��ۆى ئەو‬ ‫بارودۆخە نالەبارەى کەلە عێراقدا‬ ‫سەرى هەڵداوە‪ ،‬بەداخەوە ڕێژەى‬

‫کورد لەناو سوپاى عێراقدا زۆر کەم‬ ‫بۆتەوە‪ ،‬بۆ ‪%7‬دابەزیووە‪ ،‬ئەوەش‬ ‫ڕێژەیەکى زۆر کەمەو لێرەدا غەدر‬ ‫لە کورد کراوە‪.‬‬ ‫لە ب��ارەی هەڕەشەکانى قائیمقامى‬ ‫خالس بە داخستنى ڕێگاى بەغداد‬ ‫و هەرێم ئیسماعیل مەحمود وتی‬ ‫«هەڕەشەکانى قائیمقامى خالس‬ ‫بڕیاریکە زۆر لە قەبارەی خۆى گەورەتر‬ ‫ئەو ناتوانێت ئەوجۆرە بڕیارە بدات‪،‬‬ ‫من پێموایە ئەوە سەر لێشێوانەو یارى‬ ‫کردنە بە ئاگر ئێمە خوازیارى دروست‬ ‫بوونى ئەو کێشەیە نەبووین کێشەکە‬ ‫هێنراوەتە هەرێمى کوردستان دەبێت‬ ‫لە ڕێگەى یاساوە و ڕەزامەندى الیەنە‬ ‫پەیوەندى دارەکانەوە کێشەى هاشمى‬ ‫چارەسەر بکرێت» »‪3‬‬

‫رۆژی ‪ 2012/1/23‬بەڕێز محەمەدى‬ ‫ح��اج��ى م��ەح��م��ود پەیوەندییەکى‬ ‫ت��ەل��ەف��ۆن��ى ل��ەگ��ەڵ ب��ەڕێ��ز ج��ەالل‬ ‫تاڵەبانی س��ەرۆک کۆمارى عێراقى‬ ‫فیدراڵ ئەنجامدا‪.‬‬ ‫لەو پەیوەندییەدا بەڕێز محەمەدى‬ ‫حاجى مەحمود خۆشحاڵى خۆى‬ ‫دەرب����ڕى ب��ۆ س��ەرک��ەوت��ووی��ى ئەو‬ ‫پشکنینە تەندروستیەى بۆ بەڕێزیان‬ ‫ئەنجامدراوەو هیواى هەرچى زوو‬ ‫چاکبوونەوەو تەمەندرێژى بۆ خواست‬ ‫و پێیڕاگەیاند کە عێراقییەکان لە‬ ‫چاوەڕوانى بەزوویى گەڕانەوەى ئەودان‬ ‫بۆ چارەسەرکردنى ئەو تەنگەژەیەى‬ ‫کە لە نێوان الیەنە سیاسییەکان و‬ ‫ب��ەردەم پرۆسەى سیاسیدا دروست‬ ‫بووە‪.‬‬ ‫الى خۆشیەوە بەڕێز جەالل تاڵەبانی‬ ‫وێراى سوپاسى گوزارى خۆى بۆ بەڕێز‬

‫سکرتێرى گشتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان پێی ڕاگەیاند‪:‬‬ ‫کە لەئێستادا تەندروستى زۆر باشەو‬

‫لە نەخۆشخانە نەماوەو گەڕاوەتەوە‬ ‫شوێنى حەوانەوەى خۆى لە ئەڵمانیاو‬ ‫لەماوەیەکى نزیکدا دەگەڕێتەوە عێراق‪.‬‬

‫وەفدێکى پەرلەمانى کوردستان سەردانی شەرناخی کرد‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫وەف��دێ��ک��ى پەرلەمانى کوردستان‬ ‫سەردانى شەرناخیان کرد بۆ ئەوەى‬ ‫لە نزیکەوە ئاگادارى بارودخى ئەو‬ ‫ناوچیە بن‪،‬لەو بارەیەوە ئەندامێکى‬ ‫پەرلەمانى کوردستان بە ~‬ ‫ڕاگەیاند سەردانى گوندى (ڕۆبۆکسی)‬ ‫مان کرد کە شوێنى شەهیدەکانە ولە‬ ‫الی��ەن خ��ان��ەوادەى شەهیدەکانەوە‬ ‫پ���ێ���ش���وازی���ی���ەک���ى گ���ەرم���م���ان‬ ‫لێکرا‪،‬پاشانیش تاچە گوڵینەمان‬ ‫لەسەر گوڵکۆى شەهیدان دانا‪.‬‬ ‫بەفرین حسێن‪ ،‬ئەندامى پەرلەمانى‬ ‫کوردستان لەسەر فراکسۆنى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫بە ~ ڕاگەیاند تا درەنگێک‬ ‫ل��ە ش���ەرن���اخ م��ای��ن��ەوە‪ ،‬ل��ەس��ەر‬ ‫داوى قایمقامى شەرناخ سەردانى‬ ‫شەرناخمان ک��رد ل��ە وس��ەردان��ەدا‬ ‫ئ��ەوەی��ان پێڕاگەیاندین لە سنورى‬ ‫نێوان باشورى کوردستان و باکورى‬ ‫کوردستان خەریکى کردنەوەى دوو‬

‫بنکەى گومرگین ‪،‬لەبەر ئەوە خەڵکى‬ ‫ن��اوچ��ەک��ان��ى ب��اک��ورى ک��وردس��ت��ان‬ ‫خەریکى ئیشوکارى بازرگانى بچوکن‬ ‫بۆ ئ��ەوەى ئیشوکارەکانیان ئاسان‬ ‫بێت و کارەساتى لەو شێوەیە دووبارە‬ ‫نەبێتەوە‪،‬بۆیە داوایان لە ئێمە کرد‬ ‫هاوکاریان بکەین لە دروستکردنى ئەو‬ ‫دوو بنکە گومرگییە‪ ،‬بۆ ئەوەى ئێمە‬ ‫گەڕاینەوە کوردستان قسە لەگەڵ‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان بکەین‬

‫وکار ئاسانى بکەین لە کردنەوەى ئەو‬ ‫خاڵە سنوریانە بۆ ئەوەى دانیشتوانى‬ ‫ئەو ناوچانە سودى لێوەربگرن‪.‬‬ ‫دوات����ر ئ��ێ��م��ە س���ەردان���ى گ��ون��دى‬ ‫(ڕۆب��ۆک��س��ی)م��ان ک��رد ک��ە شوێنى‬ ‫شەهیدەکانە ولە الیەن خانەوادەى‬ ‫ش��ەه��ی��دەک��ان��ەوە پێشوازییەکى‬ ‫گ��ەرم��م��ان لێکرا‪،‬پاشانیش تاچە‬ ‫گ��وڵ��ی��ن��ەم��ان ل���ەس���ەر گ��وڵ��ک��ۆى‬ ‫شەهیدان دانا‪.‬‬

‫ڕەوا حاجى‪ ،‬شارەزا لە کاروبارى تورکیا‪:‬‬

‫‪ AKP‬دەیەوێت ‪ BDP‬لەسەرگۆڕەپانى کوردى دووربخاتەوە‬

‫تایبەت بە ~‬ ‫ڕەوا حاجى‪ ،‬شارەزا لە کاروبارى تورکیا‬ ‫لەدیداێکى ~ ئاماژە بەوە‬ ‫دەک��ات «تورکیا بە هەموو شێوەیەک‬ ‫هەوڵ دەدات هێزەکانى ئۆپۆزسیۆنى‬ ‫سوریا لە چوارچێوەى خۆیدا کۆبکاتەوە‬ ‫و نەهێڵێت ک��وردەک��ان هیچ ج��ۆرە‬ ‫پێگەیەکیان لە ناو سوریادا هەبێت»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێماش بۆ ئەوە دەکات «کرانەوەى‬ ‫کوردى لە ناو تورکیا بۆتە هۆى بەرەو‬ ‫پێش چوونى پارتى ئاشتى و دیموکراتى‬

‫وچەند باڵێکى تر لە تورکیا»‪.‬‬ ‫ڕەوا حاجى‪ ،‬شارەزا لە کاروبارى تورکیا‬ ‫بە ~ ڕاگەیاند تورکیا بە‬ ‫هەموو شێوەیەک هەوڵ دەدات هێزەکانى‬ ‫ئۆپۆزسیۆنى سوریا لە چوارچێوەى‬ ‫خۆیدا کۆبکاتەوە ونەهێڵێت کوردەکان‬ ‫هیچ جۆرە پێگەیەکیان لە ناو سوریادا‬ ‫ولەڕیزى ئەم جۆرە ئۆپۆزسیۆنە تازەیەدا‬ ‫هەبێت کە درووس��ت بوون‪،‬بۆیە لەم‬ ‫بارەیەوە چەندین کۆنفراسى بەستووە‬ ‫لە ناو تورکیا بەسەرکردایەتى چەندین‬ ‫بەرەى ئۆپۆزسیۆنى ناو سوریا‪،‬تورکیا‬

‫پشتگیرى ل��ە ئۆپۆزسیۆنى سوریا‬ ‫دەکات‪ ،‬بەاڵم بە مەرجى سنوردارکردنى‬ ‫دەسەاڵتى کوردەکان لە ناو ئۆپۆزسیۆندا‪.‬‬ ‫وتیشى کرانەوەى کورد لە ناو تورکیا‬ ‫ڕوویدا لەمەدا پارتى ئاشتى و دیموکراتى‬ ‫و چەند باڵێکى تر لە تورکیا بەرەو‬ ‫پێش چ��وون‪ ،‬پارتى دادوگەشەپێدان‬ ‫دەیەوێت پارتى ئاشتى و دیموکراتى‬ ‫لەسەرگۆڕەپانى کوردى دووربخاتەوە تا‬ ‫ئەڵتەرناتیڤێک بۆ ئەمان دروست بکات‪،‬‬ ‫وەک هێنانەوەى (کەمال بورکاى) کە‬ ‫سیاستمەدارێکى بەرزى کوردە‪6» .‬‬

‫بڕیارە ساڵى ئایندە هەڵبژاردنى خوێندکاران ئەنجام بدرێت‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫بڕیار بوو لە ب��ەروارى ‪2012/1/22‬دا‬ ‫هەڵبژاردنى خوێندکاران لە زانکۆ و‬ ‫پەیمانگاکانى کوردستاندا ئەنجام بدەین‬ ‫‪،‬بەاڵم فیدراسیۆنى ڕێکخراوە خوێندکار‬ ‫و قوتابییەکان ئەم هەڵبژاردنەیان‬ ‫دواخست بۆ ساڵی ئایندە‪.‬‬ ‫وت��ەب��ێ��ژى فیدراسیۆنى ڕێکخراوە‬ ‫خوێندکار و قوتابییەکان بە ~‬ ‫ڕاگەیاند بڕیارە پرۆسەى هەڵبژاردنى‬

‫خوێندکاران و قوتابیان لە مانگى (‪)11‬‬ ‫ساڵێکى تر دا لە ناوەندەکانى خوێندن‬ ‫ئەنجام بدرێت‪.‬‬ ‫هاوکار یاسین‪ ،‬وتەبێژى فیدراسیۆنى‬ ‫ڕێکخراوە خوێندکاری و قوتابییەکان بە‬ ‫~ وت لە کۆبونەوەى کۆتاى‬ ‫فیدراسیۆندا دوو بڕیارماندا بۆ ئەنجام‬ ‫نەدانى هەڵبژاردنى خوێندکاران وەک‬ ‫فیدراسیۆن ‪ ،‬یەکەم هەلومەرجى ئەمڕۆى‬ ‫کوردستان و ئەو بارودۆخە سیاسییەى‬ ‫کە ئەمڕۆ هەیە هەڵسەنگانمان کردووە‪.‬‬

‫خاڵى دووەم ئێمە پرۆژە بڕیارێکمان‬ ‫لە پەرلەمانى کوردستانە‪ ،‬داوام��ان‬ ‫کرد بۆ ‪2012/7/1‬ئەو پرۆژە بڕیارە لە‬ ‫پەرلەمانى کوردستان خوێندنى یەکەمى‬ ‫بۆ بکرێت‪ ،‬هەروەها سەرەتاى هەموو‬ ‫ساڵێکى خوێندن و لە مانگى (‪ )11‬دا‬ ‫هەڵبژاردنى خوێندکاران لە ناوەندەکانى‬ ‫خوێندن ئەنجام بدرێت ‪ ،‬بۆ ئەوەى‬ ‫بتوانین بە شێوازێکى یاساى پرۆسەى‬ ‫هەڵبژاردنى خوێندکاران لە ناوەندەکانى‬ ‫خوێندن ئەنجام بدەین‪.‬‬


‫‪2‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬

‫بەسەرپەرشتى بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود‬ ‫مەکتەبى سیاسى کۆبوویەوە‬

‫ل��ەڕۆژى ‪2012/1/22‬بەسەرپەرشتى‬ ‫ب��ەڕێ��ز محەمەدى حاجى مەحمود‬ ‫سکرتێرى گشتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دی��م��وک��رات��ى ک��وردس��ت��ان ل��ەش��ارى‬ ‫سلێمانى مەکتەبى سیاسى کۆبۆوە‪.‬‬ ‫س���ەرەت���اى ک��ۆب��وون��ەوەک��ە ب��ەڕێ��ز‬ ‫محەمەدى حاجى مەحمود تیشکى‬ ‫خستە س���ەر دوای����ن پێشهات و‬ ‫گۆڕانکارییەکانى کوردستان و عێراق و‬ ‫ناوچەکە و ئەو ئاڵۆزى و ناکۆکییانەى‬ ‫شیکردەوە کە ماوەیەکە لەنێوان‬ ‫پارت و پێکهاتەو فراکسیۆن و الیەنە‬ ‫سیاسییەکانى عێراقدا دروست بووە‪،‬‬ ‫وە هەڵویستى هەرێمى کوردستان‬ ‫و پ��ارت و الی��ەن سیاسییەکان و‬ ‫س��ەرک��ردە کوردەکانى بەرزنرخاند‬ ‫لەبەرامبەر ئەو هەواڵنەى داویانە بۆ‬ ‫کەمکردنەوەو نەهێشتنى ئاڵۆزییەکان‬ ‫و چارەسەرکردنى سەرجەم کێشەو‬ ‫گرفتەکان لەسەر بنەماى رێککەوتنێکى‬

‫نیشتیمانى و پاراستنى برگەکانى ناو‬ ‫دەستورى عێراق‪ ،‬هەروەها هەوڵەکانى‬ ‫الیەنە کوردییەکانیان بەرزنرخاند‬ ‫بەمەبەستى زەم��ی��ن��ەس��ازک��ردن بۆ‬ ‫بەستنى کۆنگرەیەکى نیشتمانى‬ ‫لەعێراق‪.‬‬ ‫بەشێکى ترى کۆبوونەوەکە تایبەت‬ ‫ب��وو بە پرسە سیاسى و ئابوورى‬ ‫و ک��ۆم��ەاڵی��ەت��ی��ی��ەک��ان��ى هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ل��ەو ڕووەش���ەوە باس‬ ‫ل��ە گۆڕانکاریى و ڕووداوەک����ان و‬ ‫باروودۆخى ئەمڕۆى کوردستان کراو‬ ‫جەخت لەسەر پاراستنى ئەزموونى‬ ‫گەلەکەمان و بەهێزکردنى پەیوەندى‬ ‫زی���ات���رى ن��ێ��وان ح���زب و الی��ەن‬ ‫سیاسییەکان کرایەوەو بەپێویست‬ ‫زانرا سەرجەم الیەن سیاسییەکانى‬ ‫کوردستان بەرنامەو پڕۆژەکانیان‬ ‫یەک بخەن بۆ وەستان بەرانبەر هەر‬ ‫ئەگەرێک کە لە ئێستاداو داهاتوودا‬

‫ڕووب�����ەڕووى هەرێمى کوردستان‬ ‫ببێتەوە‪ ،‬چونکە ئاشکرایە عێراق بە‬ ‫کاتێکى ئاڵۆزدا تێدەپەڕێت‪.‬‬ ‫لەتەوەرێکى ترى کۆبوونەوەکەدا‬ ‫باس لە کارو چاالکییەکانى ماوەى‬ ‫رابردووى سەرجەم مەکتەب و دەزگاو‬ ‫ئۆرگانەکانى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان ک��را‪ ،‬ئەو‬ ‫چاالکیانە هەڵسەنگێندران کە لەالیەن‬ ‫ئۆرگانەکانى سەر بە مەکتەبەکانى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ەوە ئ��ەن��ج��ام دراون‪،‬‬ ‫ل��ەو ڕووەش���ەوە بەرنامەو شێوازو‬ ‫پالنى دان���راوى ڕاب���ردوو جەختى‬ ‫ل��ەس��ەر ک��رای��ەوە ب��ۆ خزمەتکردن‬ ‫بە بەرژەوەندییەکانى جەماوەرى‬ ‫کوردستان‪ ،‬دوات��ر باسى شێوازى‬ ‫ک���اردن و چۆنییەتى یەکخستنى‬ ‫بەرنامەى کارو پێشنیارى سەرجەم‬ ‫مەکتەبەکان کرایەوە‪.‬‬

‫وەفدێکى ئەنجوومەنى ڕێکخستنى ناوەندى سەردانى‬ ‫مەڵبەندى هەولێرى (حسدک)ى کرد‬ ‫ڕۆژى ‪ 2012/1/21‬وەف��دێ��ک��ى‬ ‫ئەنجوومەنى ڕێکخستنى ناوەندى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بەسەرپەرشتى هەڤاڵ‬ ‫ڕزگ���ار غ��ەف��ور ئەندامى مەکتەبى‬ ‫سیاسى و بەرپرسى ئەنجومەنى‬ ‫ڕێکخستنى ن���اوەن���دى س��ەردان��ى‬ ‫مەڵبەندى هەولێرییان کرد و لەالیەن‬ ‫هەڤاڵ م‪ .‬باهیر بەرپرسى مەڵبەند و‬ ‫ئەندامانى مەڵبەندەوە پێشوازیکران‪.‬‬ ‫لەدیدارێکدا لەگەڵ ژم��ارەی��ەک لە‬ ‫هەڤااڵنى ڕێکخستنەکان و کادیرانى‬ ‫مەڵبەندى هەولێرى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان هەڤاڵ ڕزگار‬ ‫غ��ەف��ور ب��ەرپ��رس��ى ئەنجوومەنى‬ ‫ڕێکخستنى ناوەندى تیشکى خستە‬ ‫سەر ڕووداوەکانى ئەم دواییەى عێراق‬ ‫و ناوچەکە و ڕۆڵ��ى سەرکردایەتى‬ ‫ک��وردى بەرزنرخاند بەرامبەر ئەو‬ ‫هەواڵنەى داویانە بۆ هێورکردنەوەى‬ ‫ئاڵۆزییەکان و چارەسەرکردنى کێشەو‬ ‫گرفتەکانى نێوان پ��ارت و الیەنە‬ ‫سیاسییەکانى عێراق‪ ،‬دواتر جەختى‬ ‫کردەوە لە بارودۆخى ئێستاى هەرێمى‬ ‫کوردستان هەوڵەکانى حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستان بۆ کەمکردنەوەى‬ ‫خ���واس���ت و داواک����ان����ى خەڵکى‬ ‫کوردستان دوات��ر باسى لەگرنگى‬ ‫ئەم ناوچەیە کرد لەڕووى جوگرافیاو‬

‫فراوانى سنورەکەیەوە و بەناوچەیەکى‬ ‫مێژوویى وەسف کرد‪ ،‬پاشان تیشکى‬ ‫خستە سەر خەبات و تێکۆشانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان و‬ ‫باسى لەو مێژووە پر سەروەرییە کرد‬ ‫کە حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل��ەم��اوەى تەمەنى دا‬ ‫تۆمارى ک��ردووە‪ ،‬وە ئاماژەیدا بەو‬ ‫ش��ێ��واز و میکانیزمە ک��ارک��ردن��ەى‬ ‫کە ئێستا لەڕێکخستنەکانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫دا پەیڕەو دەکرێت‪ ،‬وە بەگرنگییەوە‬ ‫باسى لەڕۆڵ و خەبات وهەوڵى حزبى‬

‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫کرد بۆ ئەو هەنگاوانەى ناویەتى بۆ‬ ‫چەسپاندنى ئاشتى وئارامى لەهەرێمى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫دواتر لەالیەن ئەندامانەوە بەچڕوپڕى‬ ‫گفتوگۆکرا ل��ەس��ەر میکانیزم و‬ ‫شێوازى کارکردن لە سەرجەم دەزگاو‬ ‫ئۆرگانەکانى ح��زب��دا‪ ،‬هیواشیان‬ ‫خواست ئ��ەم سەردانانە ب��ەردەوام‬ ‫بێت بۆ ئەوەى ئەوانیش بەگڕوتینێکى‬ ‫نوێوە خزمەت بەجەماوەرى کوردستان‬ ‫و حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بکەن‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫حزبى سۆسیالست دیموکراتى کوردستان و حزبى‬ ‫زەحمەتکێشانى کوردستان کۆبوونەوە‬

‫پێشنیوەڕۆى ڕۆژى ‪2012/1/21‬‬ ‫لەبارەگاى تایبەتى خۆى لە گوندی‬ ‫گوڵەخانە بەڕێز محەمەدى حاجى‬ ‫مەحمود سکرتێرى گشتى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ب��ە ئ��ام��ادەب��وون��ى ژم��ارەی��ەک لە‬ ‫ئەندامانى مەکتەبى سیاسى و‬ ‫ئەنجومەنى سەرکردایەتى لە گوندى‬ ‫گوڵەخانەى دەڤ���ەرى ش���ارەزوور‬ ‫پێشوازیى لە بەڕێزان بەلێن عەبدوڵاڵ‬ ‫سکرتێرى حزبى زەحمەتکێشان و‬ ‫ژمارەیەک لە ئەندامانى مەکتەبى‬ ‫سیاسى و کۆمیتەى سەرکردایەتى‬ ‫کرد‪.‬‬ ‫لە کۆبونەوەیەکى هاوبەشدا بەووردى‬ ‫ب��ارودۆخ��ى ن��اوچ��ەک��ەو ع��ێ��راق و‬ ‫کوردستان هەڵسەنگێنراو ڕاشکاوانە‬

‫ئ��ەگ��ەرە ئەرێنى و نەرێنییەکان‬ ‫گفتوگۆیان لە بارەوە کرا‪.‬‬ ‫سەرەنجام ه��ەردووال هاوڕابوون لە‬ ‫سەر ئەوەى کە دەبێت کورد و هێزە‬ ‫سیاسییەکان بۆ ڕووبەرووبوونەوەى‬ ‫هەموو ئەگەرەکان زیاتر ناو ماڵى‬ ‫کورد ڕێکخەنەوە و پەلە بکرێت لە‬ ‫هەنگاوەکانى چاکسازى لە هەرێمى‬ ‫کوردستان ‪.‬‬ ‫هەروەها ئەو بارودۆخە لە هەموو‬ ‫الیەک دەخوازێ خاڵە هاوبەشەکانى‬ ‫هێزە سیاسییە کوردستانییەکان‪،‬‬ ‫بەتایبەتیش ئ��ەو پرسانەى لە‬ ‫بەرژەوەندى بااڵى گەلى کوردستانن‬ ‫و پ��ێ��گ��ەى ک����ورد ل��ە ع��ێ��راق و‬ ‫ناوچەکە پتەوتر دەک��ات ‪.‬بکەنە‬ ‫ک��ارن��ام��ەى چ���ارەس���ەرى ه��ەم��وو‬

‫بەڕێز محەمەدى حاجى مەحمود چاویکەوت بە‬ ‫وەزیرى پێشووى سەرچاوە ئاوییەکانى عێراق‬ ‫ڕۆژى‪ 2012/1/22‬بەڕێز محەمەدى‬ ‫حاجى مەحمود سکرتێرى گشتى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ب��ەئ��ام��ادەب��وون��ى ژم���ارەی���ەک‬ ‫لەئەندامانى مەکتەبى سیاسى‬ ‫ل��ەش��ارى سلێمانى چاویکەوت‬ ‫بە بەڕێز دکتۆر لەتیف ڕەشید‬ ‫وەزی����رى پ��ێ��ش��ووى س��ەرچ��اوە‬ ‫ئاوییەکانى حکومەتى عێراقى‬ ‫فیدراڵ‪.‬‬ ‫ل��ە دی��دارێ��ک��دا ب��ەڕێ��ز محمەدى‬ ‫حاجى مەحمود باسى لە ڕەوشى‬ ‫سیاسى ک��وردس��ت��ان و عێراق‬ ‫ناوچەکە ودوایین گۆڕانکارییەکان‬ ‫ک����ردو ب��ەگ��رن��گ��ی��ی��ەوە باسى‬ ‫لەبارودۆخى ئێستاى کوردستان‬ ‫ک���رد و ئ���ەو ه��ەواڵن��ەش��ى‬ ‫خستەڕوو کە ئێستا لەئارادایە‬ ‫بۆچاکسازى لە دام ودەزگاکانى‬ ‫حکومەت و هەموو ئەو پرۆژانەى‬ ‫ک���ەل���ەالی���ەن س���ەرج���ەم پ���ارت‬ ‫والیەنەکانەوە پێشکەش دەکرێت‬ ‫بۆ دۆزی��ن��ەوەى ڕێگا چارەیەکى‬

‫گونجاو لەپێناو خزمەتکردنى‬ ‫هاواڵتیان و جەماوەرى کوردستان‬ ‫وعێراق‪ ،‬وە جەختیشى کردەوە‬ ‫ک��ەدەب��ێ��ت ئ���ەو ه��ەن��گ��اوان��ەى‬ ‫نراوە بۆچارەسەرکردنى کێشەو‬ ‫خێراتربکرێت و‬ ‫گ��رف��ت��ەک��ان‬ ‫خاڵە هاوبەشەکان بخرێتە بوارى‬ ‫جێبەجێکردنەوە ‪.‬‬ ‫هەروەها بەڕێزى ئاماژەشى بە‬

‫له‌ ڕاگه‌یاندراوێكی‌ فڕۆكه‌خانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ن���ێ���وده‌وڵ���ه‌ت���ی‌ ه��ه‌ول��ێ��ر بۆ‬ ‫ده‌زگاكانی‌ ڕاگه‌یاندن هاتووه‌‬ ‫کە له‌ ساڵی ‪2011‬دا ‪ 621‬هه‌زار‬ ‫و ‪ 870‬گه‌شتیار فڕۆكه‌خانه‌ی‬

‫نوێی هه‌ولێری نێو ده‌وڵتییان‬ ‫به‌كارهێناوه‌ و ڕێژه‌ی‌ به‌رزبوونه‌وه‌‬ ‫به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ ساڵی رابوردوو‬ ‫گه‌یشتۆته‌ ‪. %37‬‬ ‫ه���ه‌رل���ه‌ ڕاگ���ه‌ی���ان���دراوه‌ك���ه‌ی‌‬

‫ف��ڕۆك��ه‌خ��ان��ه‌ی‌ ن��ێ��وده‌وڵ �ه‌ت � ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ولێردا هاتووه‌ «گواستنه‌وه‌ی‬ ‫بار به‌ تۆن زیادبوونێكی به‌رچاوی‬ ‫به‌خۆیه‌وه‌ بینیوە گه‌یشتۆته‌ ‪17‬‬ ‫تۆن و ‪ 759‬كیلۆ له‌ ساڵیكدا‪.‬‬

‫هەرێمی کوردستان ناوبراو ئاماژەشی‬ ‫بەوەکرد کەسەرلەنوێ ناوەندەکانی‬ ‫ت��ۆم��ارک��ردن��ى ن���اوى‌ دەن��گ��دەران‬

‫پاشماوەی الپەڕە ‪1‬‬

‫دێرینى (ح��س��دک) و خ��ان��ەوادەى‬ ‫شەهیدان و ژمارەیەک لە ئەندامانى بە‬ ‫ئەزموون و ماندونەناسى (حسدک)‪.‬‬ ‫جێگەى خۆیەتى بوترێ ئەندامانى‬ ‫ئەم ئەنجومەنە پێکهاتەى سەرجەم‬ ‫ش��ارو شارۆچکەکانى کوردستان و‬

‫دەرەوەى هەرێمى کوردستان وعێراقن‬ ‫وپێکهاتووە لە هەریەک لە بەڕێزان‪:‬‬ ‫ئەڵمانیا‬ ‫‪-1‬فازڵ گەنج علی‬ ‫‪ -2‬سعادەت مجید سوڵتان سلێمانی‬ ‫کرکوک‬ ‫‪-3‬حسیب احمد اسماعیل‬ ‫سوید‬ ‫‪-4‬محمد عبدە امین عبدە‬

‫سلێمانی‬ ‫سلێمانی‬ ‫سلێمانی‬ ‫رانیە‬ ‫سۆران‬ ‫هەولێر‬

‫‪ -11‬شیالن شێرکۆ شێخ علی سلێمانی‬ ‫سلێمانی‬ ‫‪-12‬جبار صالح محمد‬ ‫قەاڵدزێ‬ ‫‪ -13‬بابکر محمد احمد‬ ‫سلێمانی‬ ‫‪ -14‬انوەر عبدالله‬ ‫سوید‬ ‫‪ -15‬د‪ .‬یوسف عزیز‬ ‫هەولێر‬ ‫‪-16‬محسین احمد عزیز‬

‫ئ��ەن��ج��وم��ەن��ى ڕاوێ���ژک���ارى و‬ ‫چاودێرى «حسدک»…‬ ‫ئ��ەم ئەنجومەنە پێک ه��ات��ووە لە‬ ‫کۆمەڵێک لە هاڤااڵنى پێشمەرگەى‬

‫پەیوەندى نێوان حزب و الیەنە‬ ‫سیاسییەکانى کوردستان و گرنگى‬ ‫ئەو پەیوەندییانە لە یەکخستنى‬ ‫گوتارو هەڵوێستى نیشتمانى کرد‪.‬‬ ‫لەتەوەرێکى تردا باس لە و شەپۆلە‬ ‫خۆپیشاندانانە کرد کە ژمارەیەک‬ ‫لە واڵتانى عەرەبى گرتۆتەوە کە‬ ‫کاریگەرى لەسەر واڵتانى ناوچەکە‬ ‫دروست کردوە‪.‬‬

‫لە ئایارى داهاتوودادەست دەکرێت بە تۆمارکردنى ناوی‬ ‫دەنگدەران بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان‬ ‫ه��ەن��دری��ن م��ح��ەم��ەد ب��ەرپ��رس��ى‬ ‫ئۆفیسی ه��ەول��ێ��ری کۆمسیۆنی‬ ‫ب��ااڵی هەڵبژاردنەکان ڕایگەیاند‪:‬‬ ‫لە مانگی ئایار داهاتوودا پرۆسەى‬ ‫تۆماری کردنى ناوی دەنگدەران بۆ‬ ‫هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانى‬ ‫هەرێمى کوردستان دەستپێدەکات‬ ‫هەندرێن محەمەد روونى کردەوە کە‬ ‫کۆمسیۆنى بااڵى هەڵبژاردنەکان‪:‬‬ ‫لە کۆتایى مانگی ئایارى داهاتوودا‬ ‫دەس��ت دەک���ات ب��ە تۆمارکردنى‬ ‫ن���اوی ئ��ەوک��ەس��ان��ەى ک��ە مافى‬ ‫بەشداریکردنیان هەیە لە دەنگدان بۆ‬ ‫هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی‬

‫ی‬ ‫ی ‪ 2011‬زیاتر ل ‌ه ‪ 600‬هه‌زار كه‌س فڕۆكه‌خانه‌ ‌‬ ‫له‌ساڵ ‌‬ ‫ی نێوده‌وڵه‌تییان به‌كارهێناوه‌‬ ‫هه‌ولێر ‌‬

‫پرسە سیاسییەکان لەسەر ئاستى‬ ‫کوردستان و عێراق و ناوچەکە‪.‬‬ ‫لەتەوەرێکى ت��رى کۆبونەوەکەدا‬ ‫ه����ەردوو ح��زب جەختیان لەسەر‬ ‫پێویستى چارەسەرى گونجاوی پرسى‬ ‫سیاسى عێراق کردەوە کە ئێستا لە‬ ‫قەیرانێکى سیاسیدایە‪ ،‬داواشیان کرد‬ ‫ئەو کێشانە بە قازانجى دیموکرسى و‬ ‫مافە بنەرەتییەکانى گەلى کوردستان‬ ‫چارەسەر بکرێت ‪.‬‬ ‫لە کۆتاییدا س��ەرب��ارى باسکردنى‬ ‫پ��ەی��وەن��دى ن��ێ��وان ه���ەردوو حزب‬ ‫تەئکیدیان لەسەر لێژنەى هاریکارى‬ ‫سێ حزبەکە (حزبى سۆسیالیست‬ ‫دی��م��وک��رات��ى ک��وردس��ت��ان‪ ،‬حزبى‬ ‫کوردستان‪،‬حزبى‬ ‫زەحمەتکێشانى‬ ‫شیوعى کوردستان) کردەوە‪.‬‬

‫‪-5‬نسرین محمد صالح‬ ‫‪-6‬ئاراس محمد تالب رشید‬ ‫‪-7‬عبدالله کریم تۆفیق‬ ‫‪ -8‬خدر ابراهیم احمد‬ ‫‪-9‬چەتۆ احمد کریم‬ ‫‪-10‬باهر صالح فقێ حسن‬

‫دادەندرێنەوە لەگەڵ ئامادەکردنى‬ ‫فۆڕمى نوێ بۆدەنگدان‪.‬‬ ‫ب��ەرپ��رس��ى ئۆفیسی ه��ەول��ێ��ری‬ ‫کۆمسیۆنی بااڵی هەڵبژاردنەکان‬ ‫ئ���ام���اژەی ب���ەوەش���دا‪ ،‬ک��ە تاکو‬ ‫ئێستا تەنها هەنگاوی ئیداری‬ ‫ب��ۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنەکە‬ ‫ئەنجامدراوە‪.‬‬ ‫بڕیار وای��ە لە ‪9/27‬ی ئەمساڵ‬ ‫هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی‬ ‫هەرێمی کوردستان ئەنجامبدرێت‪،‬‬ ‫ئ��ەم��ەش دوای ئ���ەوە دێ���ت کە‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان��ی ک��وردس��ت��ان یاسای‬ ‫هەڵبژاردنەکەی هەموار کردەوە‪.‬‬ ‫زاخۆ‬ ‫‪-17‬عزالدین عبدالله حسێن‬ ‫‪-18‬شادمان رۆستەم مستەفا سلێمانی‬ ‫سلێمانی‬ ‫‪-19‬صبریە محمود عبدالله‬ ‫هۆلندا‬ ‫‪ -20‬اسماعیل فرج احمد‬ ‫‪-21‬عبدالرحمن عبدالله تۆفیق دوکان‬ ‫سوید‬ ‫ ‬ ‫‪-22‬ئازاد ابراهیم‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئیسماعیل‬

‫دیدار‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫‪3‬‬

‫مەحمود‪ ،‬سەرۆکی لیژنەی ناوخۆ لە پەرلەمانى کوردستان‪:‬‬

‫بەپێی دەستوور دەبێت ڕێژەی کورد لە سوپای عێراقدا لە‪ %17‬بێت‬

‫دیمانە‪~ :‬‬

‫ئیسماعیل مەحمود عەبدوڵاڵ‪ ،‬سەرۆکی‬ ‫لیژنەی ناوخۆ لە پەرلەمانى کوردستان‬ ‫لە دیدارێکى تایبەتى ~ دا‬ ‫ڕایگەیاند «تاریق هاشمى لە هەرێمى‬ ‫کوردستانەو دەزان��ی��ن کەیسەکەى‬ ‫دەبێتە جۆرێک لە بارگرژى سیاسی‬ ‫لەنێوان هەرێم و بەغداد»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات «بوونى‬ ‫ک����ورد ل��ە ن��اوس��وپ��اى ع��ێ��راق دا‬ ‫مەسەلەیەکى دەستووریە‪ ،‬بە پێی‬ ‫دەستوورى هەمیشەیى عێراق دەبێت‬ ‫کورد لە‪%17‬ى لەناو سوپاى عێراقدا‬ ‫پێکبهێنێت‪ ،‬بەاڵم بەهۆى ئەو بارودۆخە‬ ‫نالەبارەى کە لە عێراقداسەرى هەڵداوە‬ ‫بەداخەوە ڕێژەى کورد لەناو سوپاى‬ ‫عێراقدا زۆر کەم بۆتەوە»‪.‬‬

‫*بوونى کەیسى تاریق هاشمى‬ ‫چ هەڕەشەیە لەسەر ئاسایشى‬ ‫ه��ەرێ��م��ى ک���وردس���ت���ان دروس����ت‬ ‫دەکات و هەڵوێستى پەرلەمانى‬ ‫ک���وردس���ت���ان ل��ەب��ەرام��ب��ەرئ��ەو‬ ‫دۆسیەدا چیە؟‬ ‫دەزانین کە تاریق هاشمى لە‬ ‫هەرێمى کوردستانەو کەیسەکەى‬ ‫دەب��ێ��ت��ە ج��ۆرێ��ک ل��ە ب��ارگ��رژى‬ ‫سیاسی لەنێوان هەرێم و بەغداد‪،‬‬ ‫ب���ەاڵم ئ��ەو دۆس��ی��ە نەهاتۆتە‬

‫پەرلەمانى کوردستان و ناوبراو‬ ‫لەالیەن سەرۆک کۆمار و سەرۆکى‬ ‫هەرێمەوە پێشوازى لێکراوە ولە‬ ‫هەرێمى کوردستان ماوەتەوە‪،‬‬ ‫ب����ەاڵم ئ��ێ��م��ە ل���ەب���ەر ئ���ەوەى‬ ‫کەیسەکەى نەهاتۆتە پەرلەمانى‬ ‫کوردستان ناتوانین ڕاى لەسەر‬ ‫بدەین ‪.‬‬ ‫* خ��وێ��ن��دن��ەوەت ل��ەس��ەر کەمى‬ ‫ڕێ�����ژەى ک����ورد ل���ەن���او س��وپ��اى‬ ‫عێراقدا چییە ؟‬ ‫ئ��ەو مەسەلەیە مەسەلەیەکى‬ ‫دەستوورى‬ ‫دەستووریە‪،‬بەپێی‬ ‫هەمیشەى عێراق دەبێت کورد‬ ‫ڕێ���ژەى ل���ە‪%17‬ى ل��ە سوپاى‬ ‫عێراقدا پێکبهێنێت‪ ،‬بەاڵم بەهۆى‬ ‫ئەو بارودۆخە نالەبارەى کەلە‬ ‫عێراقداسەرى هەڵداوە‪ ،‬بەداخەوە‬ ‫ڕێ����ژەى ک���ورد ل��ەن��او س��وپ��اى‬ ‫عێراقدا زۆر ک��ەم ب��ۆت��ەوە‪ ،‬بۆ‬ ‫‪%7‬دابەزیووە‪ ،‬ئەوەش ڕێژەیەکى‬ ‫زۆر کەمەو لێرەدا غەدر لە کورد‬ ‫کراوە ‪.‬‬ ‫*ڕۆڵى لیژنەى ئاسایش و ناوخۆ‬ ‫لەناو پەرلەماندا لە جواڵنەوەى‬ ‫هێز پرسەکانى ئاسایشى ناوخۆ‬ ‫چییە ؟‬ ‫س��ەب��ارەت بە جواڵنى هێز لە‬ ‫دەسەاڵتى سەرۆکى هەرێمەو بە‬ ‫وەرگرتنى ڕەزامەندى پەرلەمانى‬ ‫کوردستان لەناوخۆى هەرێمدا‬ ‫جواڵندنى هێز لە شوێنێکەوە‬

‫هەڕەشەکانی قائیمقامی‬ ‫خالس بڕیارێکە زۆر‬ ‫قەبارەی لەخۆی گەورەترە‬ ‫ئاريان محةمةد‪،‬‬

‫بۆ شوێنێکى تر لە دەسەاڵتى‬ ‫سەرۆکى هەرێمدایە‪ ،‬بەاڵم هێز‬ ‫جواڵندن لە هەرێمى کوردستانەوە‬ ‫بۆ شوێنێکى تر دەبێت بە پێی‬ ‫ی��اس��ا س��ەرۆک��ای��ەت��ى هەرێمى‬ ‫کوردستان ڕەزامەندى پەرلەمانى‬ ‫کوردستان وەربگرێ ‪.‬‬ ‫*تا چەند لیژنەى ئاسایش و‬ ‫ناوخۆ لە پەرلەمانى کوردستان‬ ‫چاودێرى بۆردومانى سنوورەکانى‬ ‫هەرێمى کوردستانى ک���ردووە و‬ ‫هەڵوێستى وەرگرتووە ؟‬ ‫ئ��ێ��م��ە وەک���و ل��ی��ژن��ەى ن��اوخ��ۆ‬ ‫ب��ەردەوام چاودێرى هەموو ئەو‬ ‫تۆپباران کردنانەمان ک��ردووە‬ ‫کە لە الیەن واڵتانى دراوسێوە‬ ‫دەکرێتە سەر هەرێمى کوردستان‬ ‫و بۆ هەموو ئەو تۆپبارانەنەش‬ ‫لیژنەى ناوخۆ ڕاپ��ۆرت��ى خۆى‬ ‫ب��ۆ س��ەرۆک��ای��ەت��ى پ��ەرل��ەم��ان‬ ‫بەرزکردۆتەوە و سەرۆکایەتیش‬

‫هەڵوێستى هەبووە لە دەرکردنى‬ ‫بەیاننامەو پ��ەی��وەن��دى ک��ردن‬ ‫ب��ە ب��ەرپ��رس��ان��ەوە‪،‬ه��ەروەه��ا و‬ ‫پەیوەندى کردن بە سەرۆکایەتى‬ ‫هەرێمەوە کە لەالیەن سەرۆکى‬ ‫ه��ەرێ��م��ی��ش��ەوە پ��ەی��وەن��دى بە‬ ‫واڵتانى دراوسێوە ک��راوە وە لە‬ ‫ب����ەردەوام ب��وون��ى ئ��ەو دەس��ت‬ ‫درێژیانە ئاگادارى کردونەتەوە‬ ‫وە ب��ەه��ەم��ان ش��ێ��وە س��ەرۆک��ى‬ ‫حکومەتیش هەڵوێستى هەبووە‬ ‫و ب��ەردەوام��ی��ش ل��ەگ��ەڵ ه��ەر‬ ‫بابەتێکى لەو جۆرانەدا پەرلەمانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان هەڵوێستى خۆى‬ ‫هەبووە و ئیدانەى ئەو تۆپبارانەى‬ ‫کردووەوداواشى کردووە کێشەى‬ ‫ناوچە سنووریەکان بەشێوەى‬ ‫گفتوگۆ ل��ەگ��ەڵ ئ��ەو واڵت��ان��ەدا‬ ‫چارەسەر بکرێت ‪.‬‬ ‫*هەڕەشەکانى قائیمقامى خالس‬ ‫بە داخستنى ڕێگاى ب��ەغ��داد و‬

‫هەرێم چۆن دەبینن ئەگەر تاریق‬ ‫هاشمى تەسلیم ب��ە حکومەتى‬ ‫بەغداد نەکرێتەوە ؟‬ ‫هەڕەشەکانى قائیمقامى خالس‬ ‫بڕیارێکە زۆر لە قەبارەی خۆى‬ ‫گەورەترە ئەو ناتوانێت ئەوجۆرە‬ ‫بریارە بدات‪ ،‬من پێم وایە ئەوە‬ ‫سەر لێشێوانەو یارى کردنە بە‬ ‫ئاگر ئێمە خ��وازی��ارى دروس��ت‬ ‫ب��وون��ى ئ��ەو کێشەیە نەبووین‬ ‫کێشەکە ه��ێ��ن��راوەت��ە هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان دەب��ێ��ت ل��ە ڕێگەى‬ ‫ی��اس��اوە و ڕەزام���ەن���دى الیەنە‬ ‫پەیوەندى دارەک��ان��ەوە کێشەى‬ ‫هاشمى چارەسەر بکرێت‪ ،‬نەک بە‬ ‫هەڕەشەى داخستنى ڕێگاى نێوان‬ ‫هەرێم و بەغداد ‪.‬‬ ‫*بازگە سنووریەکانى هەرێمى‬ ‫کوردستان ڕۆڵ��ى گرنگ دەگێڕن‬ ‫لە پاراستنى ئاسایشى هەرێم‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان و ل��ی��ژن��ەى ن��اوخ��ۆ‬

‫چ ک���ارێ���ک���ی���ان ک��������ردووە ب��ۆ‬ ‫ب��ەرزک��ردن��ەوەى ئاستى وشیارى‬ ‫و دابین کردنى پێداویستیەکانى‬ ‫ئەو بازگانە ؟‬ ‫بێگومان بازگە سنووریەکان و‬ ‫ئەو کارمەندانەش کە لەو بازگانەدا‬ ‫کار دەکەن ڕۆڵى گرنگیان هەبووە‬ ‫بۆ پاراستنى ئاسایشى هەرێمى‬ ‫کوردستان و سەروماڵى هاواڵتیان‬ ‫ئەوان جگە لە دڵسۆزى خۆیان‬ ‫کە گەورەترین بەهاى نیشتمان‬ ‫پەروەرانەیە ‪ ،‬هەمیشە هەوڵمان‬ ‫داوە ئاستى زانست و هوشیارى‬ ‫ئ��ەم��ن��ی��ان ب���ەرز ب��ک��ەی��ن��ەوە و‬ ‫پشتگیرى ت��ەواو بکرێن هەموو‬ ‫پێداویستیەکانیان ب��ۆ دابین‬ ‫بکرێت دەبێت لە هەمان کاتیشدا‬ ‫ڕێ��ز ل��ە ڕۆڵ و دڵ��س��ۆزى ئەو‬ ‫کارمەندانە بگیرێت کە بوونەتە‬ ‫پارێزەرى گیانى هاواڵتیان ‪.‬‬

‫مامؤستاى زانكۆ‪:‬‬

‫ئەو ڕەشنووسە دەســتــوورەی ئێستــا هیچ گــــۆڕانــێــک لە هــەرێم ناکات‬

‫دیمانە‪ :‬عومەر عەبدوڵاڵ‬ ‫ئاریان محەمەد‪ ،‬مامۆستاى زانکۆ‬ ‫لە دیدارێکى ~ دا ئاماژە‬ ‫بەوە دەکات «هەرێمەکان لە دەوڵەتى‬ ‫ف��ی��دراڵ��دا ئ��ەب��ێ��ت ه���ەر ه��ەرێ��م��ەو‬ ‫دەس��ت��وورێ��ک��ى ت��ای��ب��ەت ب��ە خ��ۆى‬ ‫هەبێت ئ��ەو دەس��ت��وران��ەش ناکرێت‬ ‫لەگەڵ دەستوورى حکومەتى فیدراڵدا‬ ‫نەگونجێت»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات «ئەو پرۆژە‬ ‫دەستوورە پەسەنکراوەى هەرێم مافى‬ ‫پێکهاتەکانى ترى هەرێمى کوردستانى‬ ‫پێشێل نەکردووە»‪.‬‬

‫*ت���اچ���ەن���د پ�������ڕۆژەى دەس����ت����وورى‬ ‫پ��ەس��ەن��دک��راو ل���ەگ���ەڵ سیستەمى‬ ‫ح��ک��وم��ران��ى ئ���ەم���ڕۆى ک��وردس��ت��ان��دا‬ ‫گونجاوە؟‬ ‫لە ڕاستیدا ئ��ەو دەس��ت��وورەى کە‬ ‫ئێستا هەیە سەبارەت بە سیستەمى‬ ‫ح��ک��وم��ران��ى ه��ی��چ بابەتێکى ت��رى‬ ‫نەخستۆتە سەرئەوەى کە ئێستا هەیە‬ ‫‪ ،‬وات��ە سیستەمى ف��ەرم��ان��ڕەواى لە‬ ‫ئێستادا چۆنە بە پێی دەسەاڵتەکانى‬ ‫سەرۆکى هەرێم و ئەو یاسایانەى کە ئەو‬ ‫دەسەاڵتانە ڕێکدەخاتەوە دەستوورەکە‬ ‫جارێکى تر هاتۆتەوەو ئەو دەسەاڵتانەى‬ ‫دووب��ارە نووسیوەتەوە و پەسەندى‬ ‫ک���ردووە‪ ،‬وات��ە ئێستا سیستەمەکە‬ ‫ل��ە هەرێمى کوردستاندا چۆنە لە‬ ‫دەستوورەکەدا جارێکى تر بەو جۆرە‬ ‫ڕێکخراوەتەوە‪ ،‬واتە پرۆژە دەستوورە‬ ‫پەسەند کراوەکە هیچ چاکسازى و‬ ‫بنیات نانى لە ئێستاى سیستەمى‬ ‫حکوڕانى کوردستان نەکردۆتەوە‪،‬بەڵکو‬ ‫ئ��ەت��وان��م بڵێم ک��ەم��ێ��ک پ��ت��ەوت��رى‬

‫کردووە‪،‬واتە ئەگەر ئەودەسەاڵتانەى‬ ‫ئێستا بنەمایەکى یاساییان هەبێت‬ ‫لە پەرلەمانەوەو بە پێى میکانیزمى‬ ‫یاساوییەوە هەموار دەکرێتەوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەمجارە بە دەستوور دەچەسپێنرێ‬ ‫و هەموار کردنەکەى ئاسان نابێت‬ ‫وەک هەموار کردنى یاسایەکى ئاسایى‬ ‫کە لە پەرلەمانەوە دەردەچێت‪ ،‬واتە‬ ‫دەتوانین بڵێین هەمان ئەو سیستەمى‬ ‫حکومرانییەکەئێستا ه��ەی��ە‪ ،‬بە‬ ‫بنەمایەکى پتەوترەوە دێتەوە ئاراوە‪،‬‬ ‫ئ��ەو سیستەمەش دەتوانین بڵێین‬ ‫تێکەڵەیەکەلەسیستەمى پەرلەمانى‬ ‫سیستەمى سەرۆکایەتى ‪.‬‬ ‫*دی���ارى نەکردنى س��ن��ورى هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل��ە پ����ڕۆژە دەس��ت��ووری��ە‬ ‫پەسەند کراوەکە چ کێشەو گرفتێک لە‬ ‫سەر ئایندەى سیاسی کوردستان دروست‬ ‫دەک���ات‪ ،‬ئ��ەوە بە هەڵە دەزان���ن کە‬ ‫تێپەڕیوە لە سەروبەندى نووسینەوەى‬ ‫دەستوورەکەدا ؟‬ ‫لە ڕاستیدا هەرێمەکان لە دەوڵەتى‬ ‫ف��ی��دراڵ��دا ئ��ەب��ێ��ت ه���ەر ه��ەرێ��م��ەو‬ ‫دەس��ت��وورێ��ک��ى ت��ای��ب��ەت ب��ە خ��ۆى‬ ‫هەبێت‪ ،‬ئەو دەستوورانەش ناکرێت‬ ‫لەگەڵ دەستوورى حکومەتى فیدراڵدا‬ ‫ن��ەگ��ون��ج��ێ��ت دەب��ێ��ت دەس���ت���وورى‬ ‫هەرێمەکان بڕگەو ماددەکانى لەگەڵ‬ ‫دەستوورە فیدراڵیەکەدا یەک بگرنەوە‪،‬‬ ‫سەبارەت بە مەسەلەى دیارى نەکردنى‬ ‫سنوورى هەرێمى کوردستان‪ ،‬کۆمەڵێک‬ ‫گرفت هەن کەبوونە بەربەست لەبەردەم‬ ‫ئەومەسەلەیەدا‪ ،‬بۆ نموونە کاتێک‬ ‫حکومەتى عێراق دان بە هەرێمى‬ ‫کوردستاندا دەنێت هەڵبەتا تا سنوورى‬ ‫‪2003/4/9‬ی��ە ‪ ،‬مەبەستى ئەوەیە کە‬ ‫سنوورى دەسەاڵتى هەرێمى کوردستان‬ ‫تا ئ��ەو شوێنانەیە ب��ڕدەک��ات‪ ،‬ئەمە‬ ‫کێشەیەکە لەالیەکى تریشەوە ئەوەى‬

‫کە پەیوەندى بە ناوچە دابڕاوەکانەوە‬ ‫هەیە م��اددەى ‪140‬ى دەستووریە کە‬ ‫کۆمەڵێک ڕێوشوێنى یاسایی داناوە بۆ‬

‫یەکالى کردنەوە ئایندەى ئەو ناوچانە‬ ‫کە دەبوایە بکرانایە‪ ،‬بەاڵم وەک دەبینین‬ ‫جێ بەجێ کردنى ماددەکە چارەنووسی‬ ‫دیار نییەو حکومەتى فیدراڵیش پابەند‬

‫نەبووە بە جێبەجێکردنى ئەو مادەیەوە‬ ‫کە پێشتر دەستوورى هەرێم ناوچەکانى‬ ‫هەرێمى کوردستانى دیارى کردبوو بە‬

‫ناوچە دابڕێنراوەکان بەو ناوچانەشەوە‬ ‫کە ئێستا بە ناوچە جێ ناکۆکیەکان‬ ‫دادەنرێن‪ ،‬بەاڵم پرسیار ئەوەیە ئایا‬ ‫بە دیارى کردنى سنوورى ئەو ناوچانە‬

‫لە دەستوورى هەرێمى کوردستاندا‬ ‫چ مانایەکى یاسایی دەبێت ‪ ،‬ئایا بە‬ ‫دیارى کردنى ئەو سنوورانە لەالیەن‬ ‫خۆمانەوە ئەوە دەگەیەنێت کە ئیتر‬ ‫ئەو ناوچانە بە بێ ڕێککەوتنى سیاسیى‬ ‫دەبنە ناوچەى هەرێمى کوردستان و‬ ‫دەتوانرێت مەسەلەکە یەکالى بکرێتەوە‬ ‫وە الیەنە سیاسیەکانى ترى عێراق‬ ‫دەستبەردارى خواستە سیاسیەکانى‬ ‫خۆیان دەبن یاخود دەبێت ئێمە لە‬ ‫ڕێگەى شیوازێکى ترەوە کە شێوازى‬ ‫ڕێکەوتن بێت یان تەوافوقى سیاسیى‬ ‫بێت یان هەرجۆرێکى ترى ڕێکەوتنى‬ ‫سیاسیانە ئ��ەو کێشانە یەکالیى‬ ‫بکەینەوە و ئ��ەو ک��ات��ە دەتوانین‬ ‫سنوورى هەرێمى کوردستان دیارى‬ ‫بکەین بەو ناوچانەوە؟ لە ڕاستیدا‬ ‫ئەو ناوچانە هێشتا لەالیەن دەسەاڵتى‬ ‫فیدراڵیەوە بەڕێوەدەبرێن و دەبێت‬ ‫بزانین ئەو ناوچانە بە فیعلى لەالیەن‬ ‫ئێمەوە بەڕێوەنابرێن‪ ،‬بۆیە دەبێت بە‬ ‫ڕێکەوتنێکى سیاسی لەگەڵ الیەنەکانى‬ ‫ترى عێراق ئەو ناوچانە بگەڕێنەوە سەر‬ ‫هەرێمى کوردستان‪.‬‬ ‫*کەواتە بەستنەوەى دی��ارى کردنى‬ ‫سنوور بە جێبەجێ کردنى م��اددەى‬ ‫‪140‬وە هەڵە نییە‪،‬کە کرابێت ؟‬ ‫لە ڕووى یاساییەوە هەڵەى تیدانییە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم دەتوانین بڵێین یەکێکە لەو‬ ‫خااڵنەى کە پێویستى بە تەوافوق‬ ‫هەیە لەگەڵ دەستوورى فیدراڵدا‪ ،‬واتە‬ ‫بە شێوەیەک دەستوورەکە داڕێژراوە‬ ‫کە دژى دەستوورى فیدراڵى نەبێت‪،‬‬ ‫واتە ئەگەر لە دەستوورەکەدا ناوى‬ ‫سنورەکانمان دی��ارى بکردایە ماناى‬ ‫ئەوە نییە کە هەموو شتێک براوەتەوەو‬ ‫س��ن��وورى کوردستان دی��ارى ک��راوە‬ ‫تۆ ئەگەر بتەوێ لە دوای��دا سنوورى‬ ‫هەرێمى کوردستان بسەلمێنى ئەوە‬

‫بەڵگەنامەى تر هەیە کە هەموویان‬ ‫بەڵگە نامەى مێژووى و یاسایى و‬ ‫دەستوورین‪ ،‬بەڵگەى زۆر بەهێزن وەکو‬ ‫ئەو پێشنیارەى کە ‪ UN‬کردى بۆ‬ ‫ناوچە دابراوەکان ‪.‬‬ ‫*دەستوورى هەرێم تا چەند خواستى‬ ‫پێکهاتەکانى ناوچەکانى هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ى ت��ی��ادا جێبۆتەوە ئایا‬ ‫پرۆژە دەستوورەکەى هەرێمى کوردستان‬ ‫پێویستى بە تەوافوق هەیە؟‬ ‫ل��ەو ب����اوەڕەدا نیم کە ئ��ەو پ��رۆژە‬ ‫دەس��ت��وورە پ��ەس��ەن��ک��راوەى هەرێم‬ ‫مافى پێکهاتەکانى ت��رى هەرێمى‬ ‫کوردستانى پێشێل کردبێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بە ڕاى من تەوافوقێکى سیاسی لە‬ ‫نێوان دەسەاڵتى سیاسی و هێزەکانى‬ ‫ئۆپۆزسیۆن هەبێت‪ ،‬ئەگەر قسە لەسەر‬ ‫تەوافوق بکەین بە پلەى یەکەم ئەو‬ ‫تەوافوقە سیاسیە گرنگە کە لە نێوان‬ ‫هێزە سیاسیەکاندا هەیە ئینجا لە نێوان‬ ‫پێکهاتە ئاینى و نەتەوەییە جیاوازەکانى‬ ‫تریشدا ئەم تەوافوقە سیاسیە بەوە‬ ‫دەبێت کە هێزە سیاسیەکان هەریکەو‬ ‫پ��رۆژەى خ��ۆى پێش ک��ەش بکات و‬ ‫هەریەکەیان ڕاى خۆى بڵێت لەسەر‬ ‫ئەو پرۆژە دەستووریە ئەو کاتە لێک‬ ‫تێگەشتنى لەسەر بکرێت و هەر هێزێکى‬ ‫سیاسیى هەست بکات کە جێ پەنجەى‬ ‫ئەویش دیارەلەم پرۆژە دەستووریەدا‬ ‫و خواستى زۆرى الیەنەکانى تیادایەو‬ ‫گوزارش لە ڕاو بۆچوونەکانى ئەویش‬ ‫دەکات ئەوەش زەمانەتە بۆ جێبەجێ‬ ‫کردنى ئەو دەستوورە لە داهاتوودا‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەگەر دەستوورەکە بەو جۆرەى‬ ‫ئێستاى تێبپەڕێنرێت و بخرێتە ڕاپرسى‬ ‫دەس��ت��ووری��ەوە‪ ،‬بە ڕاى من هیچ لە‬ ‫مەسەلەکان ناگۆڕێت و گوزارشت‬ ‫لە سیستەمە سیاسیەکەى ئێستاى‬ ‫هەرێمى کوردستان دەکات ‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫بیروڕا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫د‪ .‬كەیوان ئازاد‬

‫هه‌ڵه‌ مێژووییه‌کان‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫بازرگانی خوێندەوارانی‬ ‫کورد بە هاواڵتیانەوە‬ ‫یەکێک لە دیاردە مێژووییەکانی زۆربەی نەتەوە‬ ‫و گەالنی جیهان لە سەرەتای مێژووەوە تا بە ئیمڕۆ‬ ‫دەگات‪ ،‬بەکارهێنانی تاکەکانی کۆمەڵگا بووە لەالیەن‬ ‫خوێندەوارنییەوە بە مەبەستی گۆڕانکاری و گەیشتن‬ ‫بە قۆناغێکی نوێ‪ .‬ئەوەش دوای دەرکەوتنی خوێندن‬ ‫و خوێندەواری لە مێژوودا‪ ،‬کە ئەوەش مێژووییەکی‬ ‫کۆنی نییە و لە (پێنج هەزار) ساڵ تێپەڕ ناکات‪ .‬لەم‬ ‫نێوەندەشدا مامۆستا و پیاوانی ئایینی وەک یەکەم‬ ‫کۆمەڵی خوێندەوار لە مێژوودا پشکی خۆیان لەو‬ ‫بوارەدا بەرکەوتووە‪ ،‬بەاڵم لەگەڵ ئەوەشدا توێژێکی‬ ‫دی خوێندەوار‪ ،‬کە لە دید و بۆچوونی خۆیانەوە لە‬ ‫ڕابردوو و سەردەم و داهاتوویان ڕوانیووە‪ ،‬لە هەمان‬ ‫دیدەوە هاواڵتی و کۆمەاڵنی خەڵکیان بۆ ئەو مەبەست‬ ‫و ئامانجانە هانداوە‪ ،‬کە دواجار کارەکە بە بەرژەوەندی‬ ‫هێزێکی نوێ شکاوەتەوە و ئەو هێزەش بە (دەسەاڵتدار)‬ ‫ناسراوە‪ .‬لێرەشەوە مێژووییەک لە تۆمار و ڕووداوەکانی‬ ‫ژیان و ملمالنێ لەسەر بەرژەوەندییەکان و گەیشتن بە‬ ‫ژیانێکی باشتر دروست بووە‪ ،‬کە مامۆستا و پیاوانی‬ ‫ئایینی بەشێکی ئەو مێژووە و هاندانی هاوپەیڕەوانیان‬ ‫بۆ م��ەرام و ب��ەرژەوەن��دی خۆیان بەرکەوتووە‪ ،‬بۆیە‬ ‫پشکی ئەوان لەم بوارەدا کەم نەبووە‪ ،‬تا ئەوەی هەر‬ ‫خوێندەوارێکی ئایینی لە ئاست خۆیەوە بۆ زیادکردنی‬ ‫ئاستی جەماوەری خۆیی و باوەڕی ئایینەکەی‪ ،‬سەدان‬ ‫و بگرە ه��ەزاران تاکیان بۆ ئایینەکەیان ڕاکێشاوە و‬ ‫بەکارهێناوە‪.‬‬ ‫دوای سەردەمانێکیش لە مێژوو‪ ،‬جیهان بەرەو‬ ‫قۆناغێکی مێژوویی نوێ هەنگاوی ناوە‪ ،‬کە دواجار ناوی‬ ‫(سەردەمی ڕۆشنگەری) لێنرا‪ .‬لەم بوارەشدا توێژێکی‬ ‫دی دەرکەوتن‪ ،‬کە دواتر بە (ڕۆشنبیر و ڕووناکبیر)‬ ‫ناسران‪ .‬ئەوەش دوای ئەوەی کەوتنە باڵوکردنەوەی‬ ‫پەیام و ووتە و بۆچوونەکانیان‪ ،‬تا زۆرترین هاواڵتی‬ ‫لە دەوری خۆیان کۆبکەنەوە‪ ،‬کە دواج��ار خزمەت‬ ‫بە ئایندەی خۆیان و کۆمەڵگا و مرۆڤایەتی بکات‪.‬‬ ‫لەم نێوەندەشدا یەکێک لە سەرەکیترین هۆکارەکانی‬ ‫هەاڵیسان و سەرکەوتنی شۆڕشی فەرەنسی لە ساڵی‬ ‫(‪1789‬ز) بۆ ئەم توێژە گەڕایەوە‪ ،‬کە لە نێویاندا‬ ‫(مۆنتسکیۆ و جان جاک ڕۆسۆ و ڤۆڵتیر و میرابۆ‬ ‫و ‪...‬ت��اد) بوون‪ .‬ئەوەش بەوەی ئەو ڕۆشنبیرانە‬ ‫بوونە هۆکاری ووریابوونەوەی هاواڵتیان و لە ژێر‬ ‫کاریگەری ئەواندا چوون بە گژ دەسەاڵتدا و ئەوەیان‬ ‫دروستکرد‪ ،‬کە دواتر بە (شۆڕشی فەڕەنسی) ناسرا‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ئ��ەوەی جێگای سەرنجە دوای مێژووییەک‬ ‫لەو ڕووداوان��ە تازە بە تازە چەند تاکێک لە ئێمە‬ ‫دەیانەوێت بە چەند دیمانەیەکی ڕۆژنامەوانی و‬ ‫نووسینی البەال و خوێندنەوەی چەند کتێبێک لێمان‬ ‫ببنە (مۆنتسکیۆ و ڤۆڵتێر و جان جاک رۆسۆ و هیگل‬ ‫و مارکس و ‪ !)....‬لەوانەش سەیرتر سووکایەتیکردن‬ ‫بە ڕابردوو و شکاندنی سەرکردە و پیاوە گەورەکانی‬ ‫مێژووی نەتەوایەتیمان‪ ،‬کردۆتە بنەمای گەیشتن‬ ‫بە ئایندەیەکی گەش و کلیلی گۆڕانکارییەکانی‬ ‫کوردستان بە گشتی و هەرێمی کوردستان بە تایبەتی!‬ ‫بۆ ئەو ک��ارەش ه��ەزاران هاواڵتی بێتاوان و پاکی‬ ‫کوردیان بۆ بەرژەوەندییەکانی خۆیان بەکارهێناوە‬ ‫و سەدانیشیان بە شێوەیەک لە شێوەکان کردۆتە‬ ‫قوربانی! بێئەوەی هیچ یەک لەوان بۆ ئەوە چووبن‪،‬‬ ‫کە ئایا ئەوان بوونە پەنجەیەکی ئەو ڕووناکبیر و‬ ‫بیرمەندانەی سەردەمی ڕۆشنگەری ئەوروپی؟ یان‬ ‫سەرکردەی گۆڕانکارییەکانی کوردستانیش بوونە‬ ‫چارەکی سەرکردە ڕیفۆرمیستەکانی سەدەکانی‬ ‫هەژدەیەم و نۆزدەیەم و بیستەمی کیشوەرکانی‬ ‫ئەوروپا و باشووری خۆرهەاڵتی ئاسیا و ئەمریکا؟‬ ‫بۆیە هەڵەیەکی گەورەمان کردووە‪ ،‬کە ئێمەی کورد‬ ‫بێ گەڕانەوە بۆ مێژووی خۆمان و جیهان و سوود‬ ‫وەرنەگرتن لە ئەزموونەکانی مێژوو و دۆخی سروشتی‬ ‫خۆمان‪ ،‬خاک و هەرێمەکەمان بە واڵتانی ئەوروپا و‬ ‫خوێندەوارەکانیشمان بە بیرمەند و ڕۆشنبیرەکانیان‬ ‫و سەرکردە ڕیفۆرمیستەکانیشمان بەوانەی واڵتانی‬ ‫ئەوروپا و باشووری خۆرهەاڵتی ئاسیا و ئەمریکای‬ ‫باشوور بەراورد بکەین‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫قەیرانەکانى عێراق و پرسى دەوڵەتى کوردى‬ ‫سابیر عەبدوڵاڵ کەریم‬ ‫دی��پ��ل��ۆم��ات��ک��ارى ئ��ەم��ری��ک��ى‬ ‫بەناوبانگ پیتەر گاڵبرێس کە‬ ‫ب��ەردەوام و بۆ ماوەیەکى دوورو‬ ‫درێژ ئاگادارى بارودۆخى سیاسى‬ ‫عێراقە و ژم��ارەی��ەک��ى زۆر لە‬ ‫کەسایەتیە عەرەب و کوردەکانى‬ ‫عێراق دەناسێت و پەیوەندى باشى‬ ‫لەگەڵیاندا هەیە‪ ،‬لە وتارێکیدا‬ ‫لەژێر ناونیشانى (کۆتایى عێراق)‬ ‫دا ن��ووس��ی��وی��ەت��ى «م��ەس��ەل��ەى‬ ‫سەربەخۆیى کوردستان تەنها‬ ‫مەسەلەى کاتە‪ ،‬چونکە بنەما و‬ ‫فاکتەرى زۆر گرنگ بۆ بەدیهاتنى‬ ‫سەربەخۆیى کوردەکان بەرجەستە‬ ‫بووە‪ ،‬وەکو بوونى هێزێکى گەورەى‬ ‫پێشمەرگە و دەستگرتنى هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ب��ەس��ەر س��ەرچ��اوە‬ ‫سروشتییەکان (نەوت و غاز) لەناو‬ ‫خاکەکەیدا‪ ،‬جگە لە پارێزگاریکردنى‬ ‫ک�����وردەک�����ان ل����ە س���ن���وورە‬ ‫دەرەکییەکانى هەرێمەکەیان و‬ ‫بوونى سەقامگیریەکى سیاسى و‬ ‫ئابوورى شایستە»‪.‬‬ ‫ئ��ەم ق��س��ان��ەى گاڵبرێس لە‬ ‫کاتێکدایە ک��ە هێشتا کێشەو‬ ‫ناکۆکى زۆر لە نێوان هەرێمى‬ ‫کوردستان و حکومەتى ناوەندى‬ ‫عێراقدا هەیە و چارەسەرکردنیان‬ ‫ک���ات���ى زۆرى دەوێ�������ت‪ ،‬بە‬ ‫تایبەتیش کێشەى ک��ەرک��وک و‬ ‫ناوچە جێناکۆکەکانى دیکە و‬ ‫گرێبەستەکانى نەوت و غاز‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بە دیوێکى تردا قسەکانى گاڵبرێس‬ ‫وەک��و هەندێک ل��ە بەرپرسانى‬ ‫ت��رى ویالیەتە یەکگرتووەکانى‬

‫ئەمریکا بۆخۆى ئاماژەیەکى ڕوونە‬ ‫بۆ بوونى بیرۆکە و پێشنیارى‬ ‫گونجاو ل���ەالى ئەمریکییەکان‬ ‫س���ەب���ارەت ب��ە درووس��ت��ب��وون��ى‬ ‫دەوڵەتێکى سەربەخۆ لە‬ ‫کوردستان‪ ،‬یان هیچ‬ ‫نەبێت فراوانترکردن‬ ‫وچ��ەس��پ��ان��دن��ى‬ ‫پێگەى هەرێمى‬ ‫لەسەر‬ ‫ئا ستى‬

‫لە کاتێکدایە کە زۆرینەى هێزو‬ ‫الیەنە سیاسییەکانى عێراق کە‬ ‫نوێنەرایەتى پێکهاتەکانى ئەم‬ ‫واڵتە دەک��ەن‪ ،‬پشکیان لە کێکى‬ ‫دەس���ەاڵت���دا ه��ەی��ە و‬ ‫ل���ە چ���وارچ���ێ���وەى‬ ‫دەس�������ت�������ورى‬ ‫دەوڵ���ەت���ى‬ ‫ع��ێ��راق��ى‬ ‫ن���وێ‬

‫نێودەوڵەتى‪.‬‬

‫ئ���ەم���ڕۆ چەندین‬ ‫ئایدۆلۆجى‬ ‫پێودانگى‬ ‫و سیاسى و ئ��اب��وورى ڕێ��ڕەوى‬ ‫پێکەوەژیانى هاوبەشى نێوان‬ ‫ک��ورد و ع��ەرەب و نەتەوەکانى‬ ‫ترى عێراقیان داپۆشیوە‪ ،‬ئەمە‬

‫دا‬ ‫بەڵێنیان‬ ‫بە یەکترو‬ ‫ب��ە گ��ەالن��ى‬ ‫واڵت����ەک����ەی����ان‬ ‫داوە کە ک��ار بۆ درووستکردنى‬ ‫دەوڵەتێکى فیدراڵى دیموکراتى‬ ‫بنکەفراوان و سەقامگیر بکەن‪،‬‬ ‫بەاڵم لەدواى تێپەڕبوونى (‪ )8‬ساڵ‬

‫بەسەر ڕووخانى ڕژێمى دیکتاتۆرى‬ ‫بەعسدا نەیانتوانى ئەو ئامانجەیان‬ ‫ب��ه��ێ��ن��ن��ەدى‪ ،‬ب��ەڵ��ک��و ب��ەه��ۆى‬ ‫کەڵەکەبوونى کێشەو ئاریشەکان‬ ‫و گ��ەورەب��وون��ى ناکۆکییەکان و‬ ‫خواستە بەرژەوەندخوازییەکان‬ ‫ت��ەواوى پرۆسەى سیاسى عێراق‬ ‫ک��ەوت��ووەت��ە ب���ەر ه��ەڕەش��ەوە‬ ‫ولەئێستاشدا گەورەترین قەیرانى‬ ‫سیاسى ل��ە ن��ێ��وان جەمسەرە‬ ‫س��ەرەک��ی��ی��ەک��ان��ى دەس��ەاڵت��ى‬ ‫سیاسى عێراقدا سەریهەڵداوە‬ ‫ئەویش بەهۆى تەشەنەکردنى‬ ‫ناکۆکییەکانى نێوان سەرۆک‬ ‫وەزی��ران نورى مالیکى‬ ‫و تاریق هاشمى‬ ‫ج���ێ���گ���رى‬ ‫س�������ەرۆک‬ ‫ک��ۆم��ار کە‬ ‫ئێستا لە‬ ‫ه���ەرێ���م���ى‬ ‫کوردستانە‪.‬‬ ‫ئێستا ب��ە ڕوون��ى‬ ‫س��ەرن��ج��ى ئ���ەوە دەدرێ����ت کە‬ ‫ه��ەس��ت��ى ن��ەت��ەوەی��ى ل��ەالى‬ ‫هاواڵتیانى کوردستان بە‬ ‫تایبەتى لەدواى ساڵى ‪2003‬وە‬ ‫هەڵکشانى زۆرى بەخۆیەوە بینیوە‬ ‫ک��ە جێگەى هەڵچنینى هیواو‬ ‫گەشبینیە بۆ بەرجەستەکردنى‬ ‫ت��ای��ب��ەت��م��ەن��دێ��ت��ى ن��ەت��ەوەی��ى‬ ‫گ��ەل��ى ک���ورد ب��ە ش��ێ��وەی��ەک��ى‬ ‫ئ��ەرێ��ن��ى و ئ��اراس��ت��ەک��ردن��ى بە‬ ‫شێوەیەکى گونجاو ئ��ەوەش بە‬ ‫س��وودوەرگ��رت��ن لە هەلومەرجى‬ ‫ناوخۆیى و نێودەوڵەتى لەپێناوى‬ ‫دەستەبەرکردنى پشتیوانى و‬

‫پاڵپشتى ب��ۆ پرسى دەوڵ��ەت��ى‬ ‫سەربەخۆى کورد‪.‬‬ ‫ڕای���ەک هەیە دەڵ��ێ��ت عێراق‬ ‫ڕوولەهەرەسهێنان و داڕم��ان��ە‪،‬‬ ‫بەڵکو ل��ەوەش زیاتر دەوترێت‬ ‫عێراق جارێکیتر بەرەو دەوڵەتێکى‬ ‫ئیستیبدادى ه��ەن��گ��او دەنێت‬ ‫ه��ۆک��ارەک��ەش��ى شکستهێنانى‬ ‫عێراقییەکانە ل��ە دەوڵەتێکى‬ ‫دیموکراسى بەهێزو حکومەتێکى‬ ‫نیشتمانى سەقامگیر ک��ە لە‬ ‫ئاستى خواستى هەموو پێکهاتە‬ ‫ئەتنیکییەکانى ئەم واڵتەدا بێت‪.‬‬ ‫ئەمریکییەکان و خۆرئاواییەکان‬ ‫پێیانوایە کە کێشە و قەیرانەکانى‬ ‫ع��ێ��راق درووس��ت��ک��راوى خ��ودى‬ ‫عێراقییەکانە‪ ،‬بۆیە پێویستە بە‬ ‫هاوکارى دەرەکى لەالیەن خودى‬ ‫عێراقییەکانەوە چ��ارەس��ەری��ان‬ ‫ب��ۆ ب��دۆزن��ەوە ئەگینا پەتاکان‬ ‫زیاترپەرەدسێنن و برینەکان‬ ‫دژوارتر دەبن و دۆخەکە لە دەست‬ ‫دەردەچ��ێ��ت و خوێنى زیاتر لە‬ ‫جەستەى عێراق دەڕێژرێت‪.‬‬ ‫لە سایەى درێژەکێشانى ئەو‬ ‫ه��ەم��وو ئاسمان و ڕێسمان و‬ ‫ملمالنێیانەدا بەرپابوونى شەڕو‬ ‫بەرەنگاربوونەوە لەنێوان هێزە‬ ‫دەس��ت ڕۆیشتووەکانى عێراقدا‬ ‫ک��ە ن��وێ��ن��ەرای��ەت��ى شیعەکان‬ ‫و سوننەکان دەک���ەن ب���ەدوور‬ ‫ن��ازان��رێ��ت‪ ،‬ب��ۆی��ە پێویستە لە‬ ‫پێناو پارێزگاریکردن لە کایەى‬ ‫سیستمى سیاسى و بەرژەوەندیە‬ ‫نیشتمانیە هاوبەشەکانى گەالنى‬ ‫عێراق خۆیان لە ملمالنێ و شەڕو‬ ‫مەینەتى زیاتر بپارێزن‪.‬‬

‫لە پەراوێزى مەرجەکانى عەالویدا‬ ‫ڕێبین حەسەن‬ ‫وەک چ��اوەڕوان��دەک��رێ��ت و‬ ‫بڕیارى لێدراوە‪ ،‬لە ئایندەیەکى‬ ‫نزیکدا‪ ،‬کۆنگرەى نیشتیمانى‬ ‫بە مەبەستى چارەسەرکردنى‬ ‫ک��ێ��ش��ەک��ان��ى ن��ێ��و گ��ۆڕەپ��ان��ى‬ ‫سیاسى عێراق لە نێوان پارتە‬ ‫دەبەسترێت‪،‬‬ ‫سیاسیەکانیدا‬ ‫ئەگەر چى هێشتا بە تەواوەتى‬ ‫ساغ نەبۆتەوە کە ئەو کۆنگرەیە‬ ‫ل��ە ک��وێ و ب��ە ب��ەش��دارى کێ‬ ‫ببەسترێت‪ ،‬بەاڵم هەستدەکرێت‬ ‫کە تەواوى الیەنەکان بە گەرم و‬ ‫گوڕیەوە مەبەستیانە کۆنگرەکە‬ ‫ببێتە هەوێنى یەکالکردنەوەى‬ ‫گرفتەکان و کۆتایی بهێنێت‬ ‫بە گێرمە و کێشەکانى نێوان‬ ‫ه��ەردوو لیستى دەوڵەتى یاسا‬

‫و ئەلعێراقیە‪ ،‬سەربارى هەموو‬ ‫ئ��ام��ادەک��ارى و خ��ۆس��ازدان و‬ ‫دەربڕینى نیەتێکیش بۆ ئەوەى‬ ‫کۆنگرەکە ببێتە زامنى پاراستنى‬ ‫گیانى لێبووردەیی و پێکەوە‬ ‫ژیانى نێوان پێکهاتە و قەوارەکان‬ ‫ب��ە تایبەتى ه����ەردوو لیستە‬ ‫سەرەکى و دیارەکەى ( سونە و‬ ‫شیعە) وەک دوو کاراکتەرى گەمە‬ ‫سیاسیەکانى واڵت‪ ،‬لە تازەترین‬ ‫پێشهاتدا‪ ،‬س��ەرۆک��ى لیستى‬ ‫ئەلعێراقیە ل��ە کۆنگرەیەکى‬ ‫ڕۆژنامەوانیدا‪ ،‬نوێترین تێڕوانینى‬ ‫خۆى بۆ ئایندەى عێراق لە دواى‬ ‫بەستنى کۆنگرەى نیشتیمانى‬ ‫خستە ڕوو‪ ،‬تیایدا سێ ئەگەرى‬ ‫وەک پەرچە ک��ردار لە دۆخى‬ ‫سەرنەکەوتنى کارەکانى ئەو‬ ‫کۆنگرەیە پێشنیاز کرد‪ .‬بێگومان‬

‫ئەوەشى کە لە ئێستادا و دواى‬ ‫ئ��ەو وت��ان��ەى (ئ��ەی��اد ع��ەالوى)‬ ‫پێویستە لەسەرى بووەستین‪،‬‬ ‫دوو ڕاس��ت��ی��ە‪ ،‬ی��ەک��ەم��ی��ان‪:‬‬ ‫ئەگەر بڕوانینە ناوەڕۆکى سێ‬ ‫(ئ��ەگ��ەر) مەرجەکانى ع��ەالوى‬ ‫ئەوا تێدەگەین ل��ەڕووى کاتەوە‬ ‫هێشتا زۆرى م���اوە ب��اس لە‬ ‫پێشبینیکردن بۆ داهاتوو بکرێت‪،‬‬ ‫بە واتایەکى تر هێشتا لە کاتێکدا‬ ‫ئەو کۆنگرەیە نەبەستراوە و کات‬ ‫و شوێنى بە فەرمى یەک الیی‬ ‫ن��ەک��راوەت��ەوە ‪ ،‬ناکرێت پێش‬ ‫ڕەوشەکان و ئەگەرەکان بکەوین‪،‬‬ ‫چونکە وەک ل��ەو ئ��ەگ��ەران��ەدا‬ ‫هاتووە و خ��ودى ع��ەالوى ناوى‬ ‫ل��ێ ن���اوە ( ن��ەخ��ش��ە ڕێ��گ��اى‬ ‫چ��ارەس��ەر) خاڵى یەکەمیان‪،‬‬ ‫بریتیە ل��ە هەڵوەشاندنەوەى‬

‫حکومەتەکەى مالیکى و بەڕێوە‬ ‫چوونى هەڵبژاردنى پێش وەخت‪،‬‬ ‫ئ���ەوە ب��ۆ خ��ۆى ه��ێ��ن��دەى تر‬ ‫مەسەلەکان ئاڵۆزتر دەک��ات و‬ ‫برینە ساڕێژ نەبووەکانى پڕۆسەى‬ ‫حکومڕانى قوڵتر دەک��ات��ەوە‪،‬‬ ‫چونکە هیچ کات سەرۆکى لیستى‬ ‫دەوڵەتى یاسا ناچێتە ژێر بارى‬ ‫داواک��ارى سونەکان و سەرۆکى‬ ‫لیستە ڕکابەرەکەى بەرامبەرى‪،‬‬ ‫ه��ەروەه��ا خاڵى دووەم بریتیە‬ ‫لەوەى کە خودى سونەکان و بە‬ ‫تایبەتیش ئەلعێراقیە و عەالوى‬ ‫ئامادەییەکى باش و پۆزەتیڤانەى‬ ‫نییە بۆ ئەوەى بەدەم ئەو کۆنگرە‬ ‫چاوەڕوانکراوەوە بچێت و لە سەر‬ ‫مێزى دایالۆگ‪ ،‬بەربەستەکانى‬ ‫ب���ەردەم نەگەیشتن بە دەستە‬ ‫بەرکردنى لێکتێگەیشتن لە گەڵ‬

‫سەرۆک وەزیران بشکێنێت‪ ،‬واتە‬ ‫باسکردن لە دیاریکردنى کەسێکى‬ ‫تر بۆ جێگرتنەوەى مالکیى کە‬ ‫دووەم ئەگەرى عەلالویە و باس‬ ‫ل��ەوە دەک���ات ل��ەالی��ەن لیستى‬ ‫نیشتیمانیەوە‪،‬‬ ‫هاوپیەیمانى‬ ‫ب��ەڵ��گ��ەی��ە ل��ەس��ەر ئ����ەوەى کە‬ ‫پێناچێت عەلالوى بە خاڵەکان یا‬ ‫دەرئەنجامەکانى کۆنگرەکە قایل‬ ‫بێت‪ ،‬بۆیە هەر چیەک بێت ئێستا‬ ‫عێراق لە نێوان بەرداشى بەستنى‬ ‫ک��ۆن��گ��رەى (چ��اوەڕوان��ک��راوى)‬ ‫نیشتیمانى و نیەتە نوێیەکانى‬ ‫ع��ەل�لاوی��دای��ە و ه��ێ��ن��دەى تر‬ ‫تارمایی بێ ئومێدبوونى دۆخى‬ ‫ئەمنى و زیاتر رژدب��وون��ى ئەو‬ ‫ڕەوش��ەى لێدەخوێندرێتەوە کە‬ ‫ماوەى نزیکەى مانگێکە هەموانى‬ ‫بە خۆیەوە سەرقاڵکردووە‪.‬‬

‫شوێنه‌واره‌کانى کوردستان‬

‫له‌یالن *‬ ‫بەشی دووەم‬ ‫شوێنەوارى پەرستگاى ئەناهیتا‬ ‫نزیک بە ئاگرە ئەزەلیەکەى بابە‬ ‫گوڕگوڕە ‪ ،‬گەرچى لە ساڵى ‪1927‬‬ ‫زاینیەوە ئینگلیزەکان نەوتیان‬ ‫لە نزیک بابە گوڕگوڕ دۆزی��ەوەو‬ ‫دەستیان کرد بە دەرهێنانى نەوت‬ ‫لەو ناوچەیەدا ب��ەاڵم بە سەدان‬

‫ساڵ ل��ەوەو پێش کوردەکان لە‬ ‫هەموو شوێنێکى کوردستانەوە‬ ‫ئەو ئاگرە ئەزەلییەیان ناسیوە و‬ ‫ژنانى کوردى دووگیان هاتوونەتە‬ ‫زی���ارەت���ى ئ���ەم پەرستگەیەى‬ ‫ئەناهیتا کە نزیک بابە گورگورەو‬ ‫ئەم بەیتە فۆلکلۆریەیان خوێندووە‬ ‫‪:‬بابە گوڕ گوڕ لەپڕ هاتم بۆ کوڕ‬ ‫هاتم‪ ،‬ئەمە نزاى ئەو ژنانە بووە کە‬ ‫هەر کچیان بووە و هاتوون داواى‬ ‫مناڵى نێرینەیان لە بابە گوڕ گوڕ‬ ‫و ئەناهیتا کردووە‪ .‬لە ئاڤێستاى‬ ‫کتێبە پیرۆزەکەى زەردەش��ت��دا‬ ‫ه��ات��ووە ‪:‬پەرستگاى ئەناهیتا‬ ‫پەرستگایەکى نزیکە لە ئاگرەکەى‬ ‫بابەگوڕگوڕ لەکەرکوک‪،‬ئەناهیتا‬ ‫فریشتەیەکى ئاینى زەردەشتیە بە‬ ‫خواوەندى ئاو دان��راوە‪ ،‬ئەناهیتا‬ ‫م��ن��داڵ��ى زۆر خۆشویستووەو‬ ‫مەمکى دایکەکانى پڕکردووە لە‬ ‫شیر هەروەها ئازارى منداڵبوونى‬ ‫کەمکردۆتەوە الى ئەو ژنانەى کە‬ ‫لە کاتى منداڵ بووندا بەدەست‬ ‫ئازارەوە نااڵندویانە‪ ،‬لەبەر ئەوەش‬

‫کە نەتەوەى کورد بەر لە هاتنى‬ ‫ئیسالم لەسەر ئاینى زەردەشتى‬ ‫بوون لە سەرانسەرى کوردستانى‬ ‫گەورەدا بۆیە ئاسەوارى دیکەى‬ ‫پەرستگاى ئەناهیتا لە شارى‬ ‫(شیز)هەیە نزیک تەختى سلێمان‬

‫لە کوردستانى رۆژهەاڵتدا‪ ،‬واتە‬ ‫لە کوردستانى ئێرانیشدا هەیە‪.‬‬ ‫سەرچاوەکان‪:‬‬ ‫بۆ ئامادەکردنى ئەم نوسسینە‬ ‫پشت بەم سەرچاوانە بەستراوە‪:‬‬ ‫‪-1‬ئاڤێستا کتێبە پیرۆزەکەى‬

‫ئاینى زەردەشت‬ ‫‪-2‬ئینسیکلۆپیدیاى نەرویجى‬ ‫‪-3‬ئینسیکلۆپیدیاى ئەڵمانى‬ ‫‪-4‬ئینسیکلۆپیدیاى سویدى‬ ‫‪-5‬ئینسیکلۆپیدیاى بەریتانى‬

‫* مێژونووس‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئافرةتان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫‪5‬‬

‫ڕاپۆرتێک دەربارەی سەرکوتکردنى ئافرەتانی ڕۆژنامەنووس لە جیهاندا‬ ‫ئا‪ :‬بەندی کەالری‬ ‫بە پێی بڕگەی (‪ )5‬لە م��ادەی‬ ‫ن��ۆزدەی��ەم��ی ی��اس��ای سەندیکای‬ ‫ڕۆژن��ام��ەن��ووس��ان کە لە پارلەمانی‬ ‫کوردستان دەرچ���ووە‪ ،‬هیچ دادگ �ا‌و‬ ‫دەزگایەکی پۆلیس نابێت بە بێ‬ ‫ئاگاداری سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی‬ ‫کوردستان ڕۆژنامەنوسان بانگهێشت‬ ‫بکەن بۆ لێپێچینەوە‪.‬‬ ‫ب���ەاڵم ب���ەداخ���ەوە هەندێکجار‬ ‫ڕۆژنامەنوسان ڕووبەرووی توندوتیژی‬ ‫دەبنەوە‪ ،‬لە الیەن دەزگا حوکمی و‬

‫ناحوکمیکانەوە‪ ،‬ئەمڕۆ بزوتنەوەی‬ ‫ڕۆژنامەنووسی لە هەریمی کوردستان بە‬ ‫شێوەیەکی بەرفراوان گەشەی کردووە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەوەی مایەی نیگەرانییە وەک‬ ‫دەزانین ئەم ڕەوتە ڕووکاری ڕەهەندی‬ ‫چەندایەتی هەیە نەک چۆنایەتی‪ ،‬هەر‬ ‫بۆیە تاکو ئێستا ئە‌و ژمارەبەرفراوانەی‬ ‫ڕۆژنامەوانی نەیتوانیوە لە نێو هەناوی‬ ‫خۆیدا ه��ەردوو ئاستەکە هاوتەریب‬ ‫بکات‪ ،‬چونکە ژمارەی ئەو کەنااڵنەی‬ ‫ک��ە ه��ەڵ��گ��ری ت����ەواوی خەسڵەتە‬ ‫بنچینەییەکانی پیشەیی ڕۆژنامەوانین‪،‬‬ ‫پابەندبوونیان بە پرەنسیپەکانی ئەم‬ ‫پیشەیە لە ئاستی پێویستدا نین‪.‬‬

‫کێشە‌و گرفتی زۆر لە بەردەم‬ ‫ئافرەتانی ڕۆژنامەنووس دا‬ ‫هەن‪ ،‬بۆیە دروستکردنی‬ ‫هاوسنگی نێوان کاری‬ ‫پڕئەرک‌و ئاست تەنگى‬ ‫ڕۆژنامەنووسی و ئەرکی‬ ‫ناوماڵ‌و بنەماڵەیان دەچنە‬ ‫قاڵبى ئەوگرفتانەى کە‬ ‫ڕووبەڕووى ئافرەتان دەبنەوە‬

‫دی����ارە ئ����ەوەش ب��ۆت��ە م��ای��ەی‬ ‫س��ەرچ��اوەی بەرهەمهێنانی بەشیک‬ ‫پەتا‌و قەیرانی جۆراوجۆر لە نێو پانتایی‬ ‫و هەناوی بزووتنەوەی ڕۆژنامەوانیدا‬ ‫کە ئافرەتانیش بەدەر نین لەم کێشانە‬ ‫و لە سااڵکانی ڕاب���ردووش بینیمان‬ ‫کە چەند ڕۆژنامەنوسێکی ئافرەتیش‬ ‫تیرۆر کران و ژمارەیەکیش ڕووبەرووی‬ ‫هێرشی جۆراوجۆر بوونەتەوە بۆ نمونە‬ ‫تیرۆر کردنی ڕۆژنامەنووس «سروە‬ ‫عەبدولوەهاب» ی ئەندامی لقی موسڵ‪،‬‬ ‫هەوڵی تیرۆر کردنی رۆژنامەنووسان‬ ‫و‪ ...‬هتد دەچنە ئەوقاڵبەوە‪.‬‬ ‫ل���ە ڕاپ����ۆرت����ی س��ەن��دی��ک��ای‬ ‫ڕۆژنامەنوسانی کوردستان هاتووە‬ ‫کومەڵێک کیشە‌و بەربەستی جددی‬ ‫بەرچا‌و هەیە ئەگەر لە سەرەتاوە‬ ‫چارەسەر نەکرێن ئ��ەوا کێشەکان‬ ‫قورس دەبن‌و چارەسەرناکرێن‪.‬‬ ‫پەیامنێرانی بێسنوور لە ڕاپۆرتی‬ ‫س��ااڵن��ەی خ��ۆی��ان��دا‪ ،‬ل��ە «‪»2010‬‬ ‫باڵویان کردەوە کە لە زۆربەی واڵتانی‬ ‫جیهاندا ئافرەتانی ڕۆژنامەنووس‬ ‫ل��ەس��ەر ڕاپ��ۆرت��ی ج��ۆراوج��ۆر بە‬ ‫تایبەتیش ئ��ەوڕاپ��ۆرت��ان��ەى کە‬ ‫پەێوەندییان بە ئایینی ئیسالمەوە‬ ‫هەیە‪ ،‬دەبنەمایەى مەترسی لە سەر‬ ‫ژیانیان و رووب���ەڕووی هەڕەشەى‬ ‫کوشتن‌ و لێدان دەبنەوە‪،‬زۆربەی‬ ‫ئە‌و ژنە ڕۆژنامەنووسانە دەرفەتی‬ ‫هەڵهاتنیان نابێت‌و کومەڵێکی‬ ‫ت���ری���ان ل���ە س���ەر ک��ارەک��ان��ی��ان‬ ‫دەردەک��رێ��ن‪ ،‬ی��ان ڕێگایکیان بۆ‬ ‫ن��ام��ێ��ن��ێ��ت ج��گ��ە ل��ە س��ان��س��وری‬ ‫بابەتەکانیان تاکوو ئە‌و هەڕەشانە‬ ‫لە خۆیان دوور بخەنەوە‪ ،‬لە زۆربەی‬ ‫واڵت��ان ئافرەتانی ڕۆژن��ام��ەن��ووس‬ ‫ب��ە ل��ێ��ک��ۆڵ��ی��ن��ەوەی ب�����ەردەوام‪،‬‬ ‫ڕەخنە لە بەرپرسانی حکومی و‬ ‫سیاستمەدارەکان دەگرن‌و هەروەها‬ ‫الدان��ی سنوورە دەستکردەکان لە‬

‫ڕاپۆرت‌وبابەتەکانیان بە تایبەت لە‬ ‫سەر پێگەی ئافرەت‪ .‬نمونەی ئەم‬ ‫ئافرەتانە وەک��وو‪ ،‬لە ئەفغانستان‬ ‫دەیبینین بە تایبەت لە ناوچەی‬ ‫«ه��ەرات» دەستدرێژی زۆر کرایە‬ ‫سەر پەیامنێرەکانی تەلەفزیۆن تا‬ ‫وەک��وو واز لە کارەکانیان بهێنن‪،‬‬ ‫جێگەی ئ��ام��اژەی��ە ل��ە زۆری��ن��ەی‬ ‫ئەم هێرشانە گروپی تاڵیبانی لە‬ ‫پشتەوە بووە ئەم گروپەش لە الیەن‬ ‫سیاستمەدارانی ناوچەکە پشتیوانی‬ ‫دەکرێن‪ ،‬هەروەها لە چەند واڵتێکى‬ ‫ت��رى وەک‪« ،‬مەکسیک‪ ،‬ڕوسیا‪،‬‬ ‫نیپال» ئ �ە‌و کەسانە ک��ە هێرش‬ ‫دەکەنە سەر ئافرەتانی پەیامنێر‬ ‫ب��ە هیچ ش��ێ��وەی��ەک س��زان��ادرێ �ن‌و‬ ‫هیچ ب���ەدوادا چوونێکیان لەالیەن‬ ‫یاساوە بۆ ناکرێت‪ ،‬لە پاکستان‪،‬‬ ‫کە ئافرەتان کەمترین نوێنەریان‬ ‫هەیە لە ڕاگەیاندنەکاندا‪ ،‬ئەوانەش‬

‫کە هەن لە بەدواداچوونی بابەت‬ ‫سەبارەت بە ئافرەتان پارێز دەکەن‌و‬ ‫هۆکاریشی مەترسییە لە هێرشی‬ ‫گروپە ئیسالمییە ڕادیکاڵەکان بۆ‬ ‫سەریان‪.‬‬ ‫«میرا جەمال» ژنە پەیامنێری‬ ‫پاکستانی کە بە ه��ۆی هێرشی‬ ‫ب�����ەردەوام‌و م��ەت��رس��ی کوشتنی‬ ‫ناچاربووە ڕابکات بۆ ئەڵمانیا‪،‬‬ ‫ئ��ەو دەڵ��ێ��ت‪ :‬ئ��ە‌و ئافرەتانەی‬ ‫کە باس لە مافەکانی ئافرەتان‬ ‫دەک���ەن زۆر ک��ەم��ن‪ ،‬زۆری��ن��ەی��ان‬ ‫ک��ۆم��ەڵ��گ��ەی��ەک��ی دووب���ەرەک���ی‬ ‫ڕەگەزییان پێباشترە‪ ،‬تاکوو لە‬ ‫ژێر فشاری بنەماڵە‌و کومەڵگادا‬ ‫نەبن‪ ،‬لە مۆزەمبیق‪ ،‬ئافرەتانی‬ ‫ڕۆژنامەنووس بۆ نووسینی ڕاپۆرتی‬ ‫ڕەخنەگەرانە لە الیەن حکومەتەوە‬ ‫گیانیان لە مەترسیدایە‌و بەاڵم‬ ‫بوێرانە ب��ەردەوام��ن لە نووسینە‬

‫ڕەخنەگرانەکانیان‪ ،‬نموونەی ئەم‬ ‫ئافرەتانە «جستینا موکوکو» کە‬ ‫بە تۆمەتی پالنی تیرۆر کردنی‬ ‫مۆگابى سەرۆک کۆماری ئەو واڵتە‬ ‫لە دیسامبری (‪ ،)2008‬دەسبەسەر‬ ‫کرا‌و دوای ئەشکەنجەدان‌و مانەوە‬ ‫لە ژووری تاکەکەسی لە مانگی‬ ‫مارسی ‪ 2009‬ئازادکرا‪.‬‬ ‫ئافرەتانی ڕۆژن��ام��ەن��ووس لە‬ ‫سەرانسەری جیهاندا تواناکانی‬ ‫خۆیان بۆ کردنەوەی ڕێگایەک بۆ‬ ‫کچان‌و ژنانی ڕۆژنامەنووس کە لەم‬ ‫بوارەدا کاردەکەن خستوەتە گەڕ‪،‬‬ ‫کێشە‌و گرفتی زۆر لە پێشەوەی‬ ‫ئافرەتانی ڕۆژن��ام��ەن��ووس هەیە‪،‬‬ ‫ب��ۆی��ە دروس��ت��ک��ردن��ی هاوسنگی‬ ‫نێوان ک��اری پڕئەرک‌و زەحمەتی‬ ‫ڕۆژنامەنووسی و ئەرکی ناوماڵ‌و‬ ‫بنەماڵەیان لە گرفتەکانی ئەم‬ ‫کارەیە بۆ ئافرەتان‪.‬‬

‫سێ ڕۆژ وۆرکشۆپ بۆ شێڵتەرەکانى بەرەنگاربوونەوەى توندوتیژى بەڕێوە دەچێت‬ ‫ئ��ەم��ڕۆم��ان ت��ەرخ��ان��ک��ردووە‬ ‫ب��ۆ ستافى شێڵتەرەکانى‬ ‫بەڕێوبەرایەتى بەدواداچوونى‬ ‫بەرەنگاربوونەوەى توندوتیژى‬ ‫دژبە ئافرەتان و شێڵتەرەکانى‬ ‫داڵ����دەدان����ى ئ��اف��رەت��ان��ى‬ ‫ه��ەڕەش��ەل��ێ��ک��راوە ک��ە چۆن‬ ‫بتوانن بە شێوەیەکى ستاندار‬ ‫جیهانى مامەڵە لەگەڵ ئەم‬ ‫حاڵەتانەدا بکەن‪.‬‬ ‫هەروەها وتیشی‪ :‬دیاردەى‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژى لەکۆمەلگەى‬ ‫ئێمەدا دیاردەیەکى بەرفراوان‬ ‫و بەرچاوە‪ ،‬ڕاستە تا ئێستا‬ ‫کۆمەاڵیەتى‬ ‫بێ‌دەنگییەکى‬ ‫و سیاسى لەسەردەکرێت‪،‬‬ ‫بەاڵم زۆر کەم خێزان هەیە‬ ‫توندوتیژى تێدا بەکار نەیەت‪.‬‬ ‫لە هەموو شوێنێک لە دەرەوە‬ ‫لە سەر شەقام لە ناو پارتە‬ ‫سیاسیەکان‪ .‬دەتوانین بڵێین‬

‫ئا‪~ :‬‬

‫وۆرکشۆپێک بۆ ماوەى سێ‬ ‫ڕۆژ بۆ ئەو کەسانە بەڕێوە‬ ‫دەچێت کە لە شێڵتەرەکاندا‬ ‫بەدواداچوون بۆ توندوتیژى‬ ‫ل��ەس��ەر ئ��اف��رەت��ان دەک��ەن‪.‬‬ ‫وۆرکشۆپەکە کەسەرلەبەیانى‬ ‫‪ 1/22‬ل���ە ه��وڵ��ى هۆتیل‬ ‫م��ی��ه��راک��ۆ ب���ەڕێ���وەوچ���وو‪،‬‬ ‫م���اوەى س��ێ ڕۆژی خایاند‬ ‫و ب��ە سەرپەرشتى الیەنى‬ ‫ج��ێ��ب��ەج��ێ��ک��اری س��ەن��ت��ەرى‬ ‫پەرەپێدانى دیموکراسى و‬ ‫مافى م��رۆڤ (‪)DHRD‬‬ ‫و ب��ە ه��اوک��ارى رێکخراوى‬ ‫(‪ )R.I.C‬ئ����ەم خ��ول��ە‬ ‫کراوەتەوە‪ .‬لەوبارەیەوە ئاوات‬ ‫محەمەد پیروەیس مامۆستاى‬ ‫خولەکە ڕایگەیاند‪:‬بەرنامەى‬

‫ل��ەن��او دەزگ���ا حکومیەکان‬ ‫وەک ئەنجومەنى وەزی��ران و‬ ‫پەرلەمانیش هەندێک جار‬ ‫بە شێوازێک لە شێوازەکان‬ ‫تێدادەکرێت‬ ‫توندوتیژیان‬ ‫س���ەب���ارەت ب���ە سیستمى‬ ‫پ��ەروەدەش‪ ،‬ئ��اوات محەمەد‬ ‫دەڵێت‪ :‬سیستمى پەروەردە‬ ‫پێویستى ب��ە چ��ارەس��ەرى‬ ‫ڕی��ش��ەی��ى ه���ەی���ە‪ ،‬دەب���ێ‬ ‫ئ��ەو سیستمە ب��ەت��ەواوەت��ى‬ ‫بگۆردڕیت‪ .‬چونکە سیستمێکە‬ ‫بەرهەمهێنەرى توندوتیژیە‪.‬‬ ‫ه�������ەر ل�����ە ش����ێ����وازى‬ ‫قوتابخانەکانەوە تا شێوازى‬ ‫خوێندکارەکان‬ ‫دانیشتنى‬ ‫و م���ام���ەڵ���ەى م��ام��ۆس��ت��ا‪،‬‬ ‫هەروەها ئەو میتودەى کە لە‬ ‫قوتابخانەکان دەخوێندرێ‪،‬‬ ‫ه��ەم��ووی��ان بەرهەمهێنەرى‬ ‫توندوتیژین‪.‬‬

‫ێ وەلی ئەمر پاسپۆرت دەربکەن‬ ‫ئافرەتی سەروو ‪ 18‬ساڵ‌ دەتوانن بەب ‌‬ ‫ئا‪~ :‬‬ ‫بەهۆی فشاری ڕێکخراوەکانی‬ ‫ئ��اف��رەت��ان‪،‬ب��ڕی��اردرا ل��ەم��ەودوا‬ ‫ئافرەتانی س��ەروو تەمەن (‪)18‬‬ ‫سا ‌ڵ دەتوانن بەبێ‌ وەل��ی ئەمر‬ ‫پاسپۆرت دەربهێنن‪ .‬عەمیدی‬ ‫ی��اس��ای��ی س��اڵ��ح ع��وس��م��ان خدر‬ ‫بەڕێوەبەری پاسپۆرتی پارێزگای‬ ‫سلێمانی‌و ئ��ی��دارەی گەرمیان‪،‬‬ ‫ڕایگەیاند‪« :‬پێشتر لەسەردەمی‬ ‫ئیبراهیم ج��ەع��ف��ەری س��ەرۆک‬ ‫وەزیری پێشووی عێراق‪ ،‬بڕیارێک‬ ‫ێ وەلی‬ ‫هەبوو کە دەبوایە ژن بەب ‌‬ ‫ئەمر پاسپۆرت دەرنەکات‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بەهۆی فشاری ڕێکخراوەکانی‬ ‫ئافرەتان کە زیاتر لە ‪ 300‬هەزار‬

‫ئیمزایان کۆکردەوە‌و پێشکەشی‬ ‫پارلەمانی کوردستانیان کرد‌و‬ ‫ئێمەش ڕێ��ک��ارێ��ک��ی یاسایمان‬ ‫ل��ەڕێ��گ��ەی ک��اک خالید شوانی‬ ‫سەرۆکی لیژنەی یاسایی پارلەمانی‬ ‫عێراقەوە گرتەبەر‪ ،‬توانیمان ئەو‬ ‫بڕیارە هەڵبوەشێنینەوە‪ ،‬هەر بۆیە‬ ‫لەمساڵدا ئێمە کار بەوە دەکەین‌و‬ ‫هەموو ژنێکی سەروو تەمەن ‪18‬‬ ‫ێ وەلی‬ ‫ساڵ‌ دەتوانێت خۆی بەب ‌‬ ‫ئەمر بێت پاسپۆرت دەربکات»‪،‬‬ ‫عەمید ساڵح ئاماژەی بەوەشدا‬ ‫«پێشوتر کار بەفۆرمی خۆراک‬ ‫دەکرا بۆ دەرهێنانی پاسپۆرت‪،‬‬ ‫بەاڵم بەپێی بڕیارێکی پاسپۆرتی‬ ‫عێراقی نابێت کار بەفۆرمی خۆراک‬ ‫بکەین‪ ،‬بەڵکو دەبێت لەمساڵەوە‬ ‫کار بە کارتی نیشتەجێبوون بکەین‬

‫کە لەبەڕێوەبەرایەتی نووسینگەی‬ ‫زانیاری لەسلێمانی دەردەکرێت‬ ‫ب��ۆ س��ەرۆک��ی خ��ێ��زان‌و هەموو‬ ‫ئەندامانی خێزانەکەشی دەتوانن‬ ‫ب��ەک��اری بهێنن ب��ۆ دەرک��ردن��ی‬ ‫پاسپۆرت»‪ ،‬ساڵح عوسمان باسی‬ ‫لەوەشکرد «هەرکەسێک بەهۆی‬ ‫کارێکی پێویستەوە بەتایبەتی‬ ‫بەهۆی نەخۆشیییەوە پێویستی‬ ‫بەپاسپۆرت بێت بەپەلە بۆی‬ ‫دەردەک���ەی���ن‪ ،‬ب����ەدەر ل���ەوەش‬ ‫هەموو کەسێک دەتوانێت بێت‬ ‫بەپێی سەرە نووسین پاسپۆرت‬ ‫دەرب����ک����ات»‪ ،‬ع��ەم��ی��د س��اڵ��ح‬ ‫ئاشکراشیکرد «پێشتر لەڕۆژێکدا‬ ‫‪ 900‬پاسپۆرتمان دەردەکرد‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لەبەرنامەماندایە لەمساڵدا ڕۆژانە‬ ‫هەزار پاسپۆرت دەربکەین‪ ،‬بڕیارە‬

‫ئامێرێکی تری چاپی پاسپۆرتیش‬ ‫وەربگرین‪ ،‬کە لەگەرمیان دای‬ ‫دەنێین‪ ،‬کە ئەمەش ئاسانکاری بۆ‬ ‫ئەو دەڤەرە دەکات‌و فشارەکانیش‬ ‫لەسەر سلێمانی کەمدەکاتەوە»‪،‬‬ ‫ساڵح عوسمان ئەوەشی خستەڕوو‬ ‫کە«لەساڵی ‪2011‬دا‪150791 ،‬‬ ‫سەد‌و پەنجا هەزار‌و حەوت سەد‌و‬ ‫ن��ەوەد‌و یەک پاسپۆرتمان داوە‬ ‫بەهاواڵتیان‪ ،‬کە لەو ژمارەیەدا‬ ‫‪ 22500‬ب��ی��س�ت‌و دوو ه���ەزار‌و‬ ‫پێنج سەدی دراوە بەگەرمیان‌و‬ ‫ئەوەی تری دراوە بەسلێمانی»‪،‬‬ ‫ساڵح عوسمان وت��ی «لەماوەی‬ ‫ساڵی ڕابردوودا ‪ 5564‬پاسپۆرت‬ ‫ل��ەب��ەڕێ��وەب��ەرای��ەت��ی��ەک��ەم��ان��دا‬ ‫م������اوەت������ەوە‌و ه���اواڵت���ی���ان‬ ‫نەهاتوونەتەوە بۆ وەرگرتنەوەی»‪،‬‬

‫عەمید ساڵح وتیشی «لەمساڵیشدا‬ ‫کاتی دەواممان لە ‪8‬ی بەیانی بۆ‬ ‫‪10‬ی شەو دەبێت بەسێ‌ شەفت‪،‬‬

‫کە شەفتی شەوان وەک خۆبەخش‬ ‫ن���ەک ب��ەش��ێ��وەی��ەک��ى ڕەس��م��ى‬ ‫ئەرکەکانیان جێبەجێ دەکەن‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫راپۆرت‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ڕەوا حاجى‪ ،‬شارەزا لە کاروبارى تورکیا‪:‬‬

‫تورکیا ئێستا ئاراستەی بەرەو ڕۆژهەاڵتى ناوەڕاستە‬ ‫دیمانه‪ :‬عومەر غواڵمی‬ ‫ڕەوا حاجى‪ ،‬ش���ارەزا لە ک��اروب��ارى‬ ‫تورکیا لەدیداێکى ~ ئاماژە‬ ‫ب���ەوە دەک���ات «ت��ورک��ی��ا ب��ە هەموو‬ ‫شێوەیەک ه��ەوڵ دەدات هێزەکانى‬ ‫ئۆپۆزسیۆنى سوریا لە چوارچێوەى‬ ‫خۆیدا کۆبکاتەوە و نەهێڵێت کوردەکان‬ ‫هیچ جۆرە پێگەیەکیان لە ناو سوریادا‬ ‫هەبێت»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێماش ب��ۆ ئ���ەوە دەک��ات‬ ‫«کرانەوەى کوردى لە ناو تورکیا بۆتە‬ ‫هۆى بەرەو پێش چوونى پارتى ئاشتى‬ ‫و دیموکراتى و چەند باڵێکى تر لە‬ ‫تورکیا»‬

‫* تاچەند چوونى پەرلەمانتارانى‬ ‫ه��ەرێ��م��ى ک��وردس��ت��ان ب��ۆ ن��اوچ��ەى‬ ‫شرناخ ئیجابى دەبێت؟‬ ‫ئەم جۆرە چاالکییانەى کە لە هەرێمی‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ەوە ئ��ەن��ج��ام دەدرێ���ت‬ ‫سەبارەت بە کوردانى باکور کارێکى‬ ‫ئیجابین‪،‬چونکە هەستێکى وا دەدات‬ ‫بە کوردەکات‪ ،‬کە ئەوان بە تەنها‬ ‫نین بەڵکو پیشتگیریان لێدەکرێت‪.‬‬ ‫هەرچەندە درەن��گ ب��وو سەردانى‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان��ت��ارە ک��وردەک��ان‪،‬ب��ەاڵم‬ ‫کارێکى ئیجابى دەبێت بۆ ئەوەى‬ ‫پەیوەندییەکانى هەر دوو ال لەسەر‬ ‫ئاستى سیاسى و کۆمەاڵیەتى پتەوتر‬ ‫ببێ‪.‬‬ ‫*ڕوخانى دەسەاڵتی سوریا تاچەند‬ ‫ق��ازان��ج��ى ب��ۆ ب��اک��ورى ک��وردس��ت��ان‬

‫هەیە؟‬ ‫تورکیا بە هەموو شێوەیەک هەوڵ‬ ‫دەدات هێزەکانى ئۆپۆزسیۆنى‬ ‫س��وری��ا ل��ە چ��وارچ��ێ��وەى خۆیدا‬ ‫کۆبکاتەوە ونەهێڵێت کوردەکان هیچ‬ ‫جۆرە پێگەیەکیان لە ناو سوریادا‬ ‫ول��ەڕی��زى ئ��ەم ج��ۆرە ئۆپۆزسیۆنە‬ ‫ت���ازەی���ەدا هەبێت ک��ە درووس���ت‬ ‫بوون‪،‬بۆیە لەم بارەیەوە چەندین‬ ‫کۆنفراسى بەستووە لە ناو تورکیا‬ ‫بەسەرکردایەتى چەندین ب��ەرەى‬ ‫ئۆپۆزسیۆنى ناو سوریا‪ ،‬تورکیا‬ ‫پشتگیرى لە ئۆپۆزسیۆنى سوریا‬ ‫دەکات‪ ،‬بەاڵم بەمەرج ‪،‬بە مەرجى‬ ‫سنوردارکردنى دەسەاڵتى کوردەکان‬ ‫لە ناو ئۆپۆزسیۆندا‪.‬‬ ‫*پێتانوانییە ئۆردۆغان لە کرانەوە‬ ‫بەڕووى کورداندا پاشگەزبووتەوە؟‬ ‫کرانەوەى کورد لە ناو تورکیا ڕووى‬ ‫دا لەمەدا پارتى ئاشتى و دیموکراتى‬ ‫و چ��ەن��د باڵێکى ت��ر ل��ە تورکیا‬ ‫بەرەو پێش چوون‪،‬کرانەوى کوردى‬ ‫وەستانى بە خۆیەوەبینیوە‪،‬پارتى‬ ‫دادوگەشەپێدان دەی��ەوێ��ت پارتى‬ ‫ئاشتى و دیموکراتى لەسەرگۆڕەپانى‬ ‫کوردى دوربخاتەوە تا ئەڵتەرناتیڤێک‬ ‫بۆ ئەمان دروس��ت بکرێت‪ ،‬وەک‬ ‫هێنانەوەى «کەمال بورکاى» کە‬ ‫سیاستمەدارێکى ب��ەرزى ک��وردە‪،‬‬ ‫هەروەهاکۆمەڵێ پارتى کوردى تر‬ ‫هەن لە ناو تورکیا ‪،‬پارتى داد و‬ ‫گەشەپێدان دەی��ەوێ��ت ئەمانە بە‬ ‫هێز بکات‪ ،‬لە ڕێگەى الوازکردنى‬ ‫پارتى ئاشتى و دیموکراتییەوە‪،‬تا‬ ‫لەوڕێگەیەوە شانسێکى تر بدات بە‬ ‫الیەنە کوردیەکانى تر کە جۆرێک‬

‫لە میانڕەوییان هەیە لە تورکیا تا‬ ‫بێنە پێشەوە‪ ،‬ئەوانە مەشخەڵەکە‬ ‫هەڵبگرن و هەوڵبدەن بۆ چارەسەر‬ ‫کردنى کێشەى کورد هاوشانى پارتى‬ ‫داد و گەشەپێدان کاربکەن‪.‬‬ ‫*ه���ۆک���ار چ��ی��ی��ە ل���ەس���ەر پ��رس��ى‬ ‫ئەرمەنییەکان کێشەکانى نێوان‬ ‫تورکیا و فەرەنسا بەرەو قوڵبونەوە‬ ‫دەچێت؟‬ ‫فەرەنسا و تورکیا مێژوویەکى‬ ‫پڕناکۆکیان هەبووە‪ ،‬ئەویش لەسەر‬ ‫دابەشکردنى ناوچەکەو لە دواى‬ ‫ئەوەى کۆمارى تورکیا پاشماوەى‬ ‫خەالفەتى عوسمانى بوو دابەشکرا‬ ‫بەسەر چەند واڵتێکى زلهێزدا‪ ،‬سوریا‬ ‫یەکێک بوو لەو ناوچانەى کەپێشتر لە‬ ‫ژێر دەسەاڵتى عوسمانیەکاندا بووە‪،‬‬ ‫دواى ڕووخانى دەوڵەتى عوسمانى‬ ‫لە ڕێگاى کۆمەڵێک ڕێکەوتننامەوە‬ ‫ئەو واڵتانە دابەشکرا ن‪،‬لەو کاتەوە‬ ‫تا ئێستا هەر دوو ال لەگەڵ یەکتردا‬ ‫ناکۆکن‪ ،‬بۆ نمونە فەرەنسا سوریا بە‬ ‫هى خۆى دەزانێت‪ ،‬ئەمە تا ئێستا‬ ‫درێژەى کێشاوە‪ ،‬لەئێستاشدا سەرلە‬ ‫نوێ نەخشە ناوچەکە دادەڕێژرێتەوە‪،‬‬ ‫ئێستا کێشمەکێشى ئەوە هەیە کە‬ ‫فەرەنسا و تورکیا کامیان تەداخول‬ ‫بکەن لە ناو سوریادا‪ ،‬وەک لە لیبیا‬ ‫بەهەمان شێوە ڕوویدا‪ ،‬هەوڵدرا تورکیا‬ ‫وەک ئەندامێکى ناتۆ هێرش بکاتە‬ ‫سەر ئەو واڵتە بۆ ئەوەى ئەجنداى‬ ‫تورکى سەربکەوێت‪ ،‬بەاڵم فەرەنسا‬ ‫ڕێگەى بەبیرۆکەیە نەدا‪ ،‬فەرەنسا‬ ‫پێش تورکیا و پێش چەند واڵتێکى‬ ‫تر سەردانى لیبیایان کردو زنجیرەیە‬ ‫کۆبونەوەیان لەگەڵ بەرپرسانى نوێى‬

‫ئ��ەو واڵت��ە ئەنجام دا‪،‬ئ���ەم کێشمە‬ ‫کێشمانە لەژێر ڕۆش��ن��ای س��ەدەى‬ ‫پ��ێ��ش��ووت��ردا س��ەرل��ەن��وێ س��ەری��ان‬ ‫هەڵدایەوە ‪،‬کێشەى ئەرمەنییەکان و‬ ‫باسکردنى کۆمەڵکوژى ئەرمەنییەکان‬ ‫لە ناو پەرلەمانى فەرەنسا تەنها وەک‬ ‫فشارێکە بۆ سەر تورکیا‪ ،‬چونکە‬ ‫فەرەنسا دەیەوێت واى نیشانبدات‬ ‫کەوا تورکیا واڵتێکە قەتڵ و عامى‬ ‫لەناوچەکە ئەنجامداوە‪ ،‬لەبەرئەوەش‬ ‫ن��ات��وان��ى ببێتە س��ەرک��ردەی��ەک‬ ‫لەڕۆژهەاڵتى ناوەڕاست‪.‬‬ ‫*ق�����وڵ�����ک�����ردن�����ەوەى ک��ێ��ش��ەک��ان‬ ‫ل��ەن��ێ��وان ف��ەرەن��س��ا و ت��ورک��ی��ا تا‬ ‫چ���ەن���دە ک���اری���گ���ەرى دەب���ێ���ت لە‬ ‫س��ەرب��ەئ��ەن��دام��ب��وون��ى ت��ورک��ی��ال��ە‬ ‫یەکێتى ئەوروپا؟‬ ‫تورکیا لە قوناغى ئێستادا بەرەو‬ ‫ڕۆژه����ەاڵت����ى ن����اوەڕاس����ت ڕووى‬ ‫وەرگ��ێ��ڕاوە ‪،‬بە ئامانجى بەدەست‬ ‫هێنانى قازانجى زیاتر لە ڕۆژهەاڵتى‬ ‫ناوەڕاستدا‪ ،‬دەیەوێت پێگەى خۆى‬ ‫زۆرلەم ناوچەیە بە هێزتر بکات ‪ ،‬تا‬ ‫وەک کارتێکى فشار ڕۆژئاواو بیخاتە‬ ‫سەرناوچەکەو بڵێت ئەوە منم کە‬ ‫سەرکردایەتى ناوچەکە دەکەم‪،‬لە ناو‬ ‫ڕۆژهەاڵتى ناوەڕاستیشدا کۆمەڵێک‬ ‫مادەى خاوى ئابوورى وستراتیژى‬ ‫وەک نەوت و کۆمەڵێک سەرچاوەى‬ ‫سروشتى زۆر هەن تا کۆنترۆڵیان‬ ‫بکات‪.‬‬ ‫بۆیە لە ئێستادا کاریگەرى خراپى‬ ‫دەب��ێ��ت ل��ەس��ەر پ��ەی��وەن��دى نێوان‬ ‫ئەوروپاو تورکیا‪ ،‬بەاڵم لە داهاتوودا‬ ‫ئەگەر سیاسەتەکە بەوشێوەیە بڕوات‬ ‫پێدەچێت لەقازانجی تورکیا دا بێت‪.‬‬

‫باسکردنى کۆمەڵکوژى‬ ‫ئەرمەنییەکان لە ناو‬ ‫پەرلەمانى فەرەنسا‬ ‫تەنها وەک فشارێکە‬ ‫بۆسەرتورکیا‬

‫کورد و ئاینده‌ى عێراق له‌ به‌رده‌م پێشهات ‌ه سیاسیه‌کاندا‬ ‫ل ‌ه دواى کشانه‌وه‌ى هێزه‌کانى ئه‌مه‌ریکا‬

‫جه‌مال نورى‬ ‫بەشی دووەم‬ ‫گەر پاساوێک هەبێت بۆ ئەمەریکیەکان‬ ‫کە هاتوون بۆ ڕزگارکردنى عێراق‬ ‫لە زوڵم و ستەمى ڕژێمى سەدام و‬ ‫جیاکردنەوە و گرنگیدانى هەرێمى‬ ‫کوردستان ‪ ،‬عێڕاق بەرەو پارچە بوون‬ ‫دەبات ‪ ،‬ئەمەش ناچێتە خانەى عەقڵ‬ ‫و لۆژیکى سیاسییەوە‪ ،‬چۆن عێراق‬ ‫لەسەر بنەماى فیدراڵى و عێراقێکى‬ ‫دیموکراسی لە دواى ڕووخانى بەعس‬ ‫لەدایک بوو هەرێمى کوردستانیش‬ ‫خاوەنى سیادەو ماددەى یاسایی و‬ ‫دەستووریە لە عێراقدا؟ بۆیە دەکرا‬ ‫ئەمەریکیەکان ئەوەیان لەبەرچاو‬ ‫بگرتایە ئ��ەو عێراقەى کە ئ��ەوان‬ ‫دەستیان داوەتێ بە بێ کێشەو گرفت‬ ‫لێى دەربچن و ببێتە نمونەى واڵتێکى‬ ‫دیموکراسی لە خۆرهەاڵتى ناوراستدا‪،‬‬ ‫دەبوو چارەسەرى کێشەى کورد لەو‬ ‫ناوچانەى کە بە ناوچە جێناکۆکەکان‬ ‫لە ماددەى ‪140‬ى دەستوورى عێراقدا‬ ‫بڕوایان پێهناوە ‪ ،‬یەکالى بکرایەتەو‬ ‫ئەو کات ئەو عێراقیان بونیات ئەنا‬ ‫کە لە جیاتى گ��وڵ ب��اران کردنى‬ ‫مارێنزەکانى ئەمەریکا تەواوى گەالنى‬

‫عێراق کە لە سەرەتاى ڕزگار کردنى‬ ‫عێراقدا هاتن بە دەگیانەوەو گوڵ باران‬ ‫دەکران‪ .‬ئەمێستاش دووچارى ئەوە‬ ‫نەدەبوونەوە کە لە الیەن تیرۆرستان‬ ‫و دوژمنانى دیموکراسیەوە گولە باران‬ ‫بکرێنەوە؟‬ ‫ڕۆڵى کورد لە داوى پرۆسەى ئازادى‬ ‫عێراق‬ ‫بزوتنەوەى ڕزگ��ارى خ��وازى کورد‬ ‫بە درێ��ژاى مێژووى جواڵنەوەکانى‬ ‫هەلى زێڕین و مێژووى بۆ ڕەخساوە‬ ‫ک��ە بتوانێ ئ��ەو هەلە مێژوویانە‬ ‫بقۆزێتەوەو پراکتیکى بکات لەسەر‬ ‫ئەرزى واقیعدا لە کاتێکدا لە داوى‬ ‫ڕووخانى ڕژێمى بەعس لە ‪2003‬دا‬ ‫سیاسەتمەدارانى کورد دەیانتوانى‬ ‫ڕۆڵى گەورە و کاریگەر بگێڕن لەسەر‬ ‫و بەندى هەڵوەشاندنەوەى عێراقدا کە‬ ‫هەرێمى کوردستان لە ‪1992/5/19‬وە‬ ‫لە مەترسی یەکجارەکى لەناوچوون‬ ‫ڕزگ���ارى ب��ووە خ��اوەن��ى پەرلەمان‬ ‫و حکومەتى فیدراڵى کوردستان‬ ‫بووین ‪ ،‬ئەو کاتە دەسەاڵتدارانى‬ ‫کورد دەیانتوانى لیژنەیەکى شارەزا‬ ‫و خ��اوەن ئەزموون پێک بهێنن بۆ‬ ‫چۆنێتى بەشدارى کردن لە عێراقی‬ ‫ئایندەدا کەلە ماوەیەکى کورتدا و‬ ‫سەقفێکى زەمەنی دا دایانبڕشتایە‬ ‫بۆ داخوازیەکانى گەلى کوردستان‬ ‫ه�����ەروەک چ���ۆن ل���ە س���ەردەم���ى‬ ‫ج��واڵن��ەوەى ڕزگ��ارى خ��وازى کورد‬ ‫بە سەرۆکایەتى مستەفا بارزانى بۆ‬ ‫ڕێکەوتنامەى ‪ 11‬ئ��ازارى ‪ 1970‬لە‬ ‫چەند خاڵێکى گرنگ و ماوەیەکدا‬ ‫ڕێککەوتنامەى ئیمزا کرد کە خۆى‬ ‫لەم خاڵە جەوهەریانەدا دەبینیەوە‪:‬‬ ‫‪-1‬یەکخستنى ش��ارە کوردیەکانى‬ ‫(سلێمانى و هەولێر و دهۆک ) لە‬ ‫یەک ئیدارەدا ‪.‬‬ ‫‪-2‬ه��ەڵ��ب��ژاردن��ى گشتى بکرێت بۆ‬ ‫(کەرکوک خانەقین مەندەلى سنجار)‬ ‫پ��اش ساڵێک لە دواى مۆرکردنى‬ ‫ڕێ��ک��ک��ەوت��ن��ام��ەک��ە ‪،‬ول���ە پ��اش ‪4‬‬

‫ساڵى ترئەوناوچانە بخرێنەوە سەر‬ ‫ئۆتۆنۆمى هەرچەندە ڕێکەوتنامەى ‪11‬‬ ‫ئازار ‪ ،‬کورد لەگەڵ دوژمنى سەرەکى‬ ‫و دیکتاتۆرى بەعسدا ئەنجامى دا‬ ‫بەاڵم توانى ببێتە بنەمایەک بۆ دان‬ ‫پیانان بە کورد و زمانى کوردى لە‬ ‫عێراقدا کە دەرئەنجامى ئەو ماوە‬ ‫زەمەنیەش هەڵوێستى بزوتنەوەى‬ ‫ڕزگ��ارى خ��وازى ک��ورد لەو دەم��ەدا‬ ‫ڕوون و ئاشکرابوو کە ڕژێمى بەعس‬ ‫لە پیالن و بەرنامەى لەناوبدرنى‬ ‫ک���وردا ب����ەردەوام ه��ەوڵ��ى خۆیان‬ ‫خستۆتە گەڕ ‪ ،‬بەاڵم لە نێوان ئەو‬ ‫دوو مادە یاساییەدابۆ (کەرکوک و‬ ‫خانەقین و ناوچە دابڕێنراوەکانى تر‬ ‫)کە لە عێراقی فیدراڵ و دیموکراتدا‬ ‫بۆتە ماددەیەکى دەستوورى ‪ ،‬تاوەکو‬ ‫ئێستا وا شەش ساڵ بەسەر ئەو ماددە‬ ‫کەچى‬ ‫دەستووریەداتێپەڕدەبێت‬

‫هەرجێبەجێ ناکرێت‪ ،‬دەبێت جگە‬ ‫لە قەرەبووى ماددى هیچ هەنگاوێکى‬ ‫ت��ر ل��ە حکومەتەکەى مالیکیەوە‬ ‫نەنراوە و بەردەوامیش لە خانەقین‬ ‫و سەعدیەو ناوچەکانى تر بەرنامەى‬ ‫تەعریب کردن پەیڕەو دەکرێت بە بێ‬ ‫ئەوەى چەندین مەسەلەى گرنگ وەک‬ ‫نەوت و گاز و پێشمەرگە چارەسەرى‬ ‫ب��ۆ دۆزراب��ێ��ت��ەوە‪ ،‬بۆیەپێویستە‬ ‫ئ��ەم��رۆر سیاسیەتمەدارانى ک��ورد‬ ‫ل��ە ب��ەرام��ب��ەر ئ��ەو دوو دوالیزمە‬ ‫مێژوویەدا لە جاران زیاترهەوڵ بدەن‬ ‫بۆقۆستنەوەى ئەو هەلە زێڕینەى‬ ‫کەهاتۆتەکایەوەبەئامانجى چەسپاندن‬ ‫و یەکال کردنەوەى تەواوى کێشەکانى‬ ‫ه��ەرێ��م ل��ەگ��ەڵ ب��ەغ��دادا‪ ،‬ئەمەش‬ ‫پێویستى ب��ە بڕیارێکى بوێرانەو‬ ‫هەست کردن بە بەرپرسیارێتیەکى‬ ‫مێژوویانە هەیە‪ ،‬بۆ هەر بڕیارێک کە‬

‫دەسەاڵتدارانى هەرێمى کوردستان‬ ‫ئەمرۆ وەرى دەگرن ‪.‬‬ ‫ڕێککەوتنامەى کورد لە دوالیزمى ‪11‬‬ ‫ئ��ازارى ‪1970‬وە بۆ دواى پرۆسەى‬ ‫ئ��ازادى عێراق و دام��ەزاران��دن��ەوەى‬ ‫عێراق لەسەر بنەماى دەستوورى‬ ‫وی��اس��ای��ى‪،‬گ��ەرچ��ى ل��ەو م��ێ��ژووەدا‬ ‫ج��واڵن��ەوەى ڕزگ��ارى خ��وازى کورد‬ ‫ب��ڕی��ارى ڕێکەوتنامەى ‪ 11‬ئ��ازارى‬ ‫مۆرکرد ب��ەاڵم ئەو م��اوە زەمەنیەو‬ ‫بەرنامەو پیالنەکانى ڕژێمى بەعس‬ ‫ب����ەردەوام ل��ە ه��ەوڵ��ى سڕینەوەى‬ ‫ئەوناوچانەدابوو (کەرکوک خانەقین‬ ‫و مەندەلى و هتد ) لەو ماوەیەدا‬ ‫مەرامە گاڵوەکانى بەعس بە ڕوونى‬ ‫ئاشکرا بوو بۆ سرینەوەى شوناسی‬ ‫نەتەوایەتى ک��ورد لە عێراقدا بەو‬ ‫ج���ۆرە ب��ەرن��ام��ەک��ان��ى ت��ەع��ری��ب و‬ ‫ک���ردەوەى تیرۆر ب��ووە چەمکێکى‬

‫سەرەکى ڕژێم ‪.‬هەر لە دواى ساڵى‬ ‫‪ 1971‬واتە ساڵێک بەسەر بەیانامەى‬ ‫‪ 11‬ئ��ازاردا ب���ەردەوام ڕژێ��م هەوڵى‬ ‫س��ەرب��ازىوس��ی��اس��ی��ى گ��رت��ەب��ەر بۆ‬ ‫دروست کردنى پشێوى و نائارمى‪،‬‬ ‫نمونە لە ساڵى ‪1971‬دا وەفدێکى‬ ‫ک���ورد ئ��ەوک��ات ب��ە س��ەرۆک��ای��ەت��ى‬ ‫ئیدریس ب��ارزان��ى ب��ەن��اوى جەژنە‬ ‫پیرۆزەوە سەردانى ئەحمەد حەسەن‬ ‫بەکرى سەرۆک کۆمارى ئەودەمەى‬ ‫عێراق بکەن لەسەر بەندى ڕۆیشتنى‬ ‫وەفدەکە‪ ،‬کەوتنە بۆسەیەکى ڕژێمەوە‬ ‫لەو پیالنەدا ئیدریس بارزانى ڕزگارى‬ ‫بوو ب��ەاڵم چەند کەسانێکى تر بە‬ ‫سەختى بریندار ب��وون کە حەمید‬ ‫ب���ەروارى یەکێک ب��وو لەئەندامانى‬ ‫وەفدەکە لەوپەالمارەدا بە سەختى‬ ‫ب��ری��ن��دار ب��وو‪ ،‬ه��ەر ل��ە دواى ئەو‬ ‫کارەساتەش سەرانى ڕژێم دەیانویست‬ ‫دۆخ��ى ئەمنى تێک ب��دەن و وردە‬ ‫وردە لە ڕێگەى ئەو پیالن و پشێوی‬ ‫ونائارامیە بوو کە خۆیان دروستیان‬ ‫دەک��ردب��ەم��ەرام��ى خ��ۆدزی��ن��ەوە لە‬ ‫برگەو بنەماکانى ڕیکەوتنامەى ‪11‬‬ ‫ئ��ازار کەگەورەترینى ئەوپیالنەى‬ ‫کە سەرانى ڕژێ��م بە بەرنامەیەکى‬ ‫تۆکمەوەو لە ڕێگەى پەنا بردن بۆ‬ ‫چۆنێتى تیرۆکردنى مستەفا بارزانى‬ ‫ڕاب��ەرى بزوتنەوەى ڕزگ��ارى خوازى‬ ‫کورد دایانڕشت بووبە هۆیەوە توانیان‬ ‫چەند پیاوێکى ئاینى کە هەموویان‬ ‫سەر بە موخابەراتى ڕژێمى بەعس‬ ‫بوون بەشێوازێک بۆمبرێژ کرابوون بە‬ ‫گەیشتنى ئەو مەالیانە بۆ الى مستەفا‬ ‫بارزانى لە بارەگاى تایبەتى خۆى لە‬ ‫حاجى هۆمەران بەشێوەى کۆنترۆڵ‬ ‫خۆیان لە ژورەک���ەدا تەقاندەوەو‬ ‫تاوانێکى نامرۆڤانەیان تۆمارکرد کە‬ ‫خۆش بەختانە بارزانى ڕزگارى بوو‬ ‫بەمەش ئەم پیالنە ژەهراویەى بەعس‬ ‫هێندەى تر ڕوخسارى نا مرۆڤانەى‬ ‫بەعسیەکانى بە ناوخۆ و ناوچەکەو‬ ‫دنیا ئاشکرا کرد ‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫خوێندن والوان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫‪7‬‬

‫قائیمقامى قەزای شارەزوور‪:‬‬

‫قەزاى شارەزوور پێویستى بە کردنەوەى کۆلێژە‬

‫ئا‪~ :‬‬ ‫لە قەزاى شارەزووردا سااڵنە ژمارەیەکى‬ ‫زۆر لە خوێندکارانی (‪ )12‬ئامادەیی‬ ‫تەواو دەکەن و لە کۆلێژ و پەیمانگاکانى‬ ‫کوردستان وەردەگیرێن‪ ،‬لە ئێستادا ئەو‬ ‫قەزایە کۆلێژ و پەیمانگاى تێدانییە‪.‬‬ ‫قائیمقامى قەزاى شارەزور ئاماژە بەوە‬ ‫دەکات «لە ئێستادا قەزاى شارەزوور‬ ‫پێویستى بە کۆلێژێک یان پەیمانگایەک‬ ‫هەیە»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئەوە دەکات «بینا نابێتە‬ ‫گرفت لە بەردەم کردنەوەى پەیمانگا‬ ‫یان کۆلێژ لە قەزاى شارەزوور»‪.‬‬ ‫ئەندامێکى پێشووى ڕێکخراوەکانى‬ ‫قەزاى ش��ارەزوور ئاماژە بەوە دەکات‬ ‫«داواى کردنەوەى کۆلێژ یان پەیمانگامان‬ ‫گەیاندۆتە پەرلەمانی کوردستان»‪.‬‬

‫ئ��ازاد ئەحمەد‪ ،‬بەڕێوەبەرى ئامادەیى‬ ‫ئاالنى ک��وڕان لە ق��ەزاى ش���ارەزوور بە‬ ‫~ وت شارەزوریش وەک هەموو‬ ‫شارو شارۆچکەکانى ترى هەرێم پێویستى‬ ‫بە کولێژ ی��ان پەیمانگا هەیە‪،‬چونکە‬ ‫ڕیژەیەکى زور خوێندکارى هەیەو بۆ‬ ‫خوێندن دەچنە شارەکانى ترى کوردستان‬ ‫بەکردنەوەى کۆلێژ یان پەیمانگا ئەرکى‬ ‫سەرشانى حکومەت سوکتر دەکات لەوەى‬ ‫خوێندکارانى ئەم قەزایە کە دەچن بۆ‬ ‫خوێندن پێویستیان بە بەشى ناخۆییە‪،‬‬ ‫بەاڵم لە قەزاکەدا درێژە بە خوێندن بدەن‬ ‫ئەوا ئەو پارەیەى کەحکومەت بۆ ئەو‬ ‫خویندکارانەى خەرجدەکات دەگەڕێتەوە‬ ‫گیرفانى خۆى‪.‬‬ ‫مافناس جەمیل محەمەد‪ ،‬بە ~‬ ‫وت قەزاى شارەزوور پێویستییەکى زۆرى‬ ‫بە پەیمانگا یان کۆلێژ هەیە‪ ،‬بە تایبەتى‬ ‫گ��ەر ک��ردن��ەوەى کۆلێژ زەحمەت بێت‪،‬‬

‫ئەوا کردنەوەى پەیمانگایەک پێویستە لە‬ ‫قەزاکەدا‪.‬‬ ‫لە چەند ڕووی��ەک��ەوە ئەم قەزایە مافى‬ ‫ئەوەى هەیە کە داواى یەکێک لەم دوو‬ ‫دامەزراوەى خوێندنە بکات ‪.‬‬ ‫سااڵنەى ژمارەیەکى زۆرى ئەم قەزایە‬ ‫ئامادەیى ت���ەواو دەک���ەن و لە ناوچە‬ ‫دوورەکانى دەخوێن‪ ،‬گەر خوێندکاران له‬ ‫قەزاکەى خۆیان بخوێنن کار ئاسانییە‪.‬‬ ‫کردنەوەى کۆلێژ یان پەیمانگا لە قەزاکەدا‬ ‫جموجوڵێکى زۆر دەخاتە قەزاکەوە وەک‬ ‫ناوچەکانى تر کە کۆلێژ و پەیمانگاى‬ ‫تێدایە‪.‬‬ ‫ب��ی�لال ح��ەم��ە س��اڵ��ح‪ ،‬خ��وێ��ن��دک��ار بە‬ ‫~ وت ق����ەزاى ش�����ارەزوور‬ ‫لەڕووى جوگرافیەوە شوێنێکى گونجاوە‬ ‫بۆ ک��ردن��ەوەى کۆلێژ لەگەڵ ئەوەشدا‬

‫کۆمەڵێک ناوچەى لەسەرە کە دەکرێت‬ ‫ئەو خوێندکارانەى کە (‪ )12‬ئامادەیى‬ ‫تەواو دەکەن ڕوونەکەنە ناوچەکانى تر‬ ‫بۆ درێژەدان بە خوێندن‪ ،‬بۆیە پێویستە‬ ‫لە قەزاکەدا کۆلێژێک یان پەیمانگایەک‬ ‫بکرێتەوە بۆ ئ��ەوەى خوێندکاران تێدا‬ ‫بخوێنن‪.‬‬ ‫ئیبراهیم مەمحمود‪ ،‬ئەندامى پێشووى‬ ‫ئەنجومەنى ڕاوێژکارى ڕێکخراوەکانى قەزاى‬ ‫شارەزوور بە ~ وت لە ئێستادا‬ ‫قەزاى شارەزوور پێویستى بە کۆلێژێک یان‬ ‫پەیمانگایەک هەیە بۆیە سااڵنە ژمارەیەکى‬ ‫زۆر لە دەرچوانى (‪ )12‬ئامادەیى دەچنە‬ ‫کۆلێژ و پەیمانگاکانى کوردستان هەروەها‬ ‫قەزاکە ئەوە هەڵدەگرێت کە کۆلێژێک یان‬ ‫پەیمانگایەکى تێدا بکرێتەوە‪.‬‬ ‫وتیشى چەندین جار داوامان لە بەرپرسان‬

‫ک���ردووە بۆ ک��ردن��ەوەى کۆلێژێک یان‬ ‫پەیمانگایەک لە قەزاکەماندا‪ ،‬بەاڵم تا‬ ‫ئێستا ئەنجامى نەبووە‪،‬لە ساڵى ‪2008‬‬ ‫وەک ئەنجومەنى ڕاوێژکارى ڕێکخراوەکان‬ ‫نوسراومان داوە بە جێگرى سەرۆکى‬ ‫پەرلەمانى کوردستان ک��ەوا کۆلێژێک‬ ‫یان پەیمانگایەک بکرێتەوە لە قەزاى‬ ‫ش��ارەزوور‪.‬ل��ە ساڵى ڕاب��ردووی��ش زیاتر‬ ‫لە (‪ )6‬ه��ەزار واژۆم��ان ک��ۆک��ردەوە بۆ‬ ‫ک��ردن��ەوەى کۆلێژ ی��ان پەیمانگا لە‬ ‫قەزاکەماندا‪.‬‬ ‫ناوبراو ئاماژەى ب��ەوە کرد کردنەوەى‬ ‫کۆلێژێک یان پەیمانگایەک لە قەزاى‬ ‫ش����ارەزوور س���ودى زۆرى دەب��ێ��ت بۆ‬ ‫خوێندکاران و ه��ەروەه��ا هۆکارێکیش‬ ‫دەبێت بۆ وەرگرتنى ژمارەیەکى زیاتر‬ ‫لە خوێندکاران و قەزاکەش جموجوڵێکى‬

‫ئابوورى باشى تێدەکەوێت‪ ،‬کرانەوەیەک‬ ‫بە خۆیەوە دەبینێت‪.‬‬ ‫سۆران عەلى‪ ،‬قائیمقامى قەزاى شارەزوور‬ ‫بە ~ وت قەزاى شارەزوور لە‬ ‫ئێستادا پێویستى بە پەیمانگا یان کۆلێژ‬ ‫هەیە‪ ،‬وتیشى لەسەردانى بەڕێز مام‬ ‫جەالل بۆ قەزاى شارەزوور داوام لێکردووە‬ ‫کە کۆلێژێک یان پەیمانگایەک لە قەزاى‬ ‫ش��ارەزوور بکاتەوە‪ ،‬دواتریش دوام لە‬ ‫سەرۆکى حکومەت ک��ردووە بۆ هەمان‬ ‫مەبەست‪.‬‬ ‫قائیمقامى ق��ەزاى ش���ارەزوور وتیشى‬ ‫نوسراوم کردووە بۆ پارێزگارى سلێمانى‬ ‫کە ناوەندى وەرزش و الوانى لە قەزاى‬ ‫شارەزوور بکرێتە پەیمانگایەکى وەرزشى‬ ‫کە خۆمان دەتوانین مامۆستاى بۆ دابین‬ ‫بکەین‪.‬‬

‫قەزای شارەزوور‬

‫س���ۆران عەلى ئ��ام��اژەى ب��ەوەک��رد کە‬ ‫لیژنەیەک لە پەرلەمانى کوردستان‬ ‫س��ەردان��ى ق���ەزاى ش���ارەزووری���ان کرد‬ ‫نوسراوەکانم پێشکەشکردن کە پێویستە‬ ‫کۆلێژێک یان پەیمانگایەک بکرێتەوە‪،‬‬ ‫لەبەر ئەوەى قەزاى ش��ارەزوور زۆرترین‬ ‫خوێندکارى تێدایە‪ ،‬س��ەرەڕاى ئەوەشى‬ ‫ک��ە دەک��ەوێ��ت��ە ن��ێ��وان ه���ەردوو ق��ەزاى‬ ‫دەربەندیخان و سەیدسادق‪.‬‬ ‫وتیشى داواکارین لە وەزی��رى خوێندنى‬ ‫بااڵ کە هەوڵى جدى بدات لە کردنەوەى‬ ‫پەیمانگایەک یان کۆلێژێک لە قەزاکەماندا‬ ‫قەزاى شارەزوور تاکە قەزایە کە پەیمانگا‬ ‫و کۆلێژى تێدا نییە‪.‬‬ ‫سۆران عەلى وتیشى بینا نابیتە گرفت‬ ‫لەبەردەم کردنەوەى کۆلێژ یان پەیمانگا‬ ‫لە قەزاى شارەزووردا‪.‬‬

‫گۆڕانکارییەکان پەروەردە کاریگەرى دەبێت لەسەر کۆمەڵگا‬ ‫کەوسەر ڕەشید‬ ‫ل��ە س��اڵ��ى ‪ 2007‬وەزارەت�����ى‬ ‫پەروەردە هەنگاوى نا بۆ گۆڕینى‬ ‫سیستەمى نوێى خوێند‪ ،‬بەاڵم‬ ‫پێشتر ئامادەکارییەکى گونجاوى‬ ‫بۆ ئەو گۆڕانکارییە ساز نەکردبوو‪،‬‬ ‫ڕووب��ەڕووى زۆر ناڕەزاى بویەوە‬ ‫ب��ەوەى کە لە ئێستادا گونجاو‬ ‫نییە کە سیستەمێکى واڵتێکى‬ ‫تر بهێنرێتە کوردستان‪.‬ئەمە بۆ‬ ‫خۆى دەنگدانەوەیەکى گەورەى‬ ‫هەبوو لە هەرێمى کوردستاندا‪.‬‬ ‫وەزارت����ى پ����ەروەردە ل��ە دواى‬ ‫کۆنگرەى پ��ەروەردەى لە ساڵى‬ ‫‪2007‬دا دەستى کرد بە هەنگاو‬ ‫ن���ان ب��ۆ گ��ۆڕی��ن��ى سیستەمى‬ ‫پ���ەروەردە ئەگەر چى چەندین‬ ‫گۆڕانکارى ک��رد لە سیستەمى‬

‫ت��اق��ی��ک��ردن��ەوەک��ان و گۆڕینى‬ ‫پرۆگرامەکان و دروستکردنی‬ ‫هەندێک خوێندنگاى نمونەیى‪،‬‬

‫ب��ەاڵم تائێستا وەک پێویست‬ ‫س��ی��س��ت��ەم��ى ن��وێ��ى خ��وێ��ن��دن‬ ‫جێبەجێنەکراوە لە ناوەندەکانى‬

‫خوێندن‪ ،‬بۆیە زۆر جار ئاڵۆزى‬ ‫لە سیستەمەکەدایە ب��ەوەى کە‬ ‫هێشتا بە تەواوەتى خوێندکاران‬

‫و مامۆستایان لە سیستەمەکە‬ ‫ب��ە ب��اش��ى نەگەیشتون‪ ،‬بۆیە‬ ‫ئەو گۆڕانکارییانەى کە دەکرێت‬ ‫ل���ە س��ی��س��ت��ەم��ى خ��وێ��ن��دن��دا‬ ‫پێویستى بە کات هەیە‪ ،‬زۆر لە‬ ‫گۆڕانکارییەکانى سیستەمى نوێى‬ ‫خوێندن لە کوردستان جێگاى‬ ‫خ��ۆى گ��رت��ووە‪ ،‬هەندێکیشى‬ ‫پێویستى بە پێداچونەوەهەیە‪،‬‬ ‫گ��ەورەت��ری��ن گ��رف��ت��ى ب���ەردەم‬ ‫پرۆسەى خوێندن لە کوردستان‬ ‫چ ل��ە وەزارەت����ى پ����ەروەردە و‬ ‫وەزارەت��ى خوێندنى بااڵ گرفتى‬ ‫بینا و هۆڵى تاقیگەیە‪ ،‬لە ئێستادا‬ ‫زۆر لە پرۆگرامەکانى خوێندنى‬ ‫وەزارەت���ى پ���ەروەردە گ��ۆڕاوە‪،‬‬ ‫بەاڵم خوێندکاران بە شێوەیەکى‬ ‫ن��ەزەرى وانەکان دەخوێنن کە‬ ‫ئەمە کاردانەوەیەکى باشی نابێت‬

‫لەسەر ئاستى زانستى خوێندکار‪،‬‬ ‫زۆر جار خوێندکار ئەو زانستەى‬ ‫دەیخوێنێت ل��ە ناوەندەکانى‬ ‫خوێندن بە ئاسانى ناتوانێت‬ ‫وەری��گ��رێ��ت ی��ان ل��ە ماوەیەکى‬ ‫کەمدا لەبیرى دەچێتەوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫کاتێک ئ��ەو بابەتانەى کە بە‬ ‫شێوەیەکى پراکتیکى خوێند‬ ‫ئەستەمە ل��ە بیرى بچێتەوە‪،‬‬ ‫ئەوکاتە سیستەمى نوێى خوێند‬ ‫دەتوانێت ئامانجەکانى بپێکێت‪.‬‬ ‫ڕاس��ت��ە گ���ۆڕان���ک���ارى ک����راوە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم بەقەد ئ��ەو گۆڕانکارییە‬ ‫سیستەمەکە پێش دەکەوێت‪.‬‬ ‫ک��ات��ێ��ک گ��ۆڕان��ک��اری��ی��ەک��ان‬ ‫ب����ەت����ەواوەت����ى س���ەرت���اپ���اى‬ ‫پەروەردەى گرتەوە ئەو کاتەش‬ ‫ک���اری���گ���ەرى دەب���ێ���ت ل��ەس��ەر‬ ‫کۆمەڵگا‪.‬‬

‫کاتى ئەوە هاتووە ئارەزووەکانى خوێندکار بەدی بهێنرێت‬ ‫گۆران خەلیل‬ ‫خ��وێ��ن��دک��ار ئ���ەو ت��وێ��ژە گرنگەى‬ ‫کۆمەڵگایە کە لە داهاتوودا دەسەاڵتى‬ ‫هەموو گەلێک بەو دەسپێردرێت‪ ،‬بۆیە‬ ‫پێویستە لە هەرێمى کوردستان گرنگى‬ ‫وبایەخى زیاتر بە توێژى خوێندکاران‬ ‫بدرێت تا خواستەکانیان بە دیبهێنرێت‪.‬‬

‫ئەو کاتەى خوێندکار لە ناوەندکان‬ ‫خوێندندایە‬ ‫پێویستە خوێندکار بەشێوەیەک فێر‬ ‫بکرێت کە بابەتێکى دیاریکراوى خۆش‬ ‫بوێت تا بە بەردوامى هەوڵى بۆبدات‬ ‫و مومارەسەى بکات‪،‬خۆى بە بابەتى‬

‫ترەوە خەریک نەکات کە ڕەنگە هیچ‬ ‫ئەنجامێکى نەبێت‪ ،‬پێویستە لەسەر‬ ‫پ��ەروەردە چۆن لە قۆناغى (‪)10‬ى‬ ‫ئامادییەوە بەشى وێژەى و زانستى بۆ‬ ‫خوێندکاران جیاکردۆتەوە پێویستە لەو‬ ‫قوناغەدا بابەتێکى بۆ دیارى بکرێت‬ ‫تا ئەزمونداربێت و لە قۆناغەکانى‬ ‫ترى خوێندندا کێشەى بۆ دروست‬ ‫نەبێت‪ ،‬کەواتە پێویستە گۆڕانکارى‬ ‫لەم سیستەمەدا بکرێت کە ئێستا لە‬ ‫هەرێمى کوردستان پەیڕەو دەکرێت‬ ‫تا خوێندکاران پسپۆڕى لە بابەتێکدا‬ ‫وەربگرن‪.‬‬ ‫خوێندن الى خوێندکاران خۆشەویست‬ ‫دەکات‬ ‫کاتێک پسپۆڕیەکى دیاریکراو بۆ‬ ‫خ��وێ��ن��دک��اران دی���ارى دەک��رێ��ت ئەو‬

‫کاتەش خوێندکار بە خواستى خۆى‬ ‫بە شێک دیارى دەکات و پسپۆڕى تێدا‬ ‫وەردەگرێت‪،‬ئیتر کێشە بۆ خوێندکاران‬ ‫دروست نابێت‪ ،‬لە ئایندەدا ئەو کاتانەى‬ ‫کە دەیەوێت لە زانکۆ یان لە پەیمانگا‬ ‫بخوێنێت‪ ،‬ئ��ەو ک��ات��ەش پێوەرێک‬ ‫دیاریبکرێت بۆ وەرگرتنى خوێندکاران‬ ‫لە بەشەکانى زانکۆ و پەیمانگا لەو‬ ‫ب���وارەى ک��ە خوێندکار ئ���ارەزووى‬ ‫خوێندنى تێدا دەکات‪.‬ئەگەر ئەم خرایە‬ ‫بوارى جێبەجێکردنەوە ئەواخوێندکار‬ ‫لە دواى دوانزەى ئامادەییەوە توشى‬ ‫دەڵ��ە ڕاوک��ێ و ب��ارى دەرون��ى خراپ‬ ‫نابێت لە پڕکردنەوەى فۆڕمەکان ‪،‬ئەو‬ ‫هەموو ئیختیارە نایەتە بەردەستى‬ ‫خۆى دەزانێت بۆچى دەخوێنێت و‬ ‫بوارەکەى کامەیە کە درێژەى پێدەدات‪.‬‬

‫ئەو کاتەناى خوێندکار لە زانکۆ‬ ‫دەخوێت‬ ‫کاتێک خوێندکار لە زانکۆ وەرگیرا‬ ‫پێشینەیەکى ب��اش��ى پێیە لەبەر‬ ‫ئەوە پێشتر لە بوارێکدا پسپۆڕێتى‬ ‫وەرگرتووە و دواتر لە زانکۆ بۆ ماوەى‬ ‫چەند ساڵێکى تر درێ��ژەى پێدەدا‪،‬‬ ‫خوێندنى زانکۆى تەواو کەرى خوێندنى‬ ‫ڕابردوویەتى بۆیە گەر خوێندکار لە‬ ‫قۆناغى (‪ )10‬ئامادییەوە پسپۆڕى بۆ‬ ‫جیاکرایەوە ئەو کاتە دەتوانێت بە‬ ‫ئاسانى درێژە بە خوێندنەکەى بدات‬ ‫و ببێتە کەسێکى بە توانا لە بوارێکى‬ ‫دیاریکراودا‪.‬‬ ‫گرنگە وەزارەتى پەروەردە و وەزارەتى‬ ‫خوێندنى ب��ااڵ پێکەوە ک��ار بکەن‬ ‫بۆ ئ��ەوەى خوێندکاران لەبوارێکى‬

‫دیاریکراودا پێبگەیەنن بە تایبەتیش‬ ‫لەو بوارانەى کە خوێندکار ئامادە‬ ‫دەکەن بۆ بازاڕى کار تا دواتر پشت‬

‫بە خۆى ببەستێت لە کۆمەڵگادا‪،‬‬ ‫خەڵکانى تریش سودمەندبن لە‬ ‫تواناکانیان‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫کورد لە میدیاکانەوە‬

‫دەوڵەتى کوردى ئاواتی‬ ‫ڕاستەقینەی کورد‬

‫نوسەرى ناسراو (ریڤدێ‌ کوکەر)‬ ‫وتارێکى لەسەر ئێستا و ئایندەى‬ ‫کورد لە هەرێمى کوردستان و عێراقدا‬ ‫لە رۆژن��ام��ەى (‪FINANCIAL‬‬ ‫‪ )TIMES‬ب�ڵ�اوک���ردەوە‪ ،‬تیایدا‬ ‫ئاماژە بۆ ئەوە دەکات کە ئێستاش‬ ‫دەوڵەتى کوردى ئاواتی راستەقینەی‬ ‫کوردە‪.‬‬ ‫لە سەرەتاى وتارەکەیدا نوسیویەتی‪:‬‬ ‫«گەورەترین هیواى ناسیۆنالیستانى‬ ‫کورد لە کوردستانى عێراق‪ ،‬بریتیە‬ ‫لە دەوڵەتێکى سەربخۆ‪ .‬ئەوانەى‬ ‫سیاسەتى ئەمریکا دادەڕێژن‪ ،‬ڕێز لەم‬ ‫کوردە عەلمانیە هاوپەیمانانە دەگرن‪،‬‬ ‫بەاڵم دەوترێ‌ کورد لە خەونەکەیان‬ ‫دوورن‪ ،‬ڕەنگە لەسااڵنى ئایندەشدا‬ ‫پ��ێ��وەرەک��ان��ى سیاسەتى ئەمریکا‬ ‫لەعێراقدا گۆڕانى ب��ەس��ەردا بێت‪.‬‬ ‫ویالیەتەیەکگرتووەکانى ئەمریکا دوو‬ ‫بەڵگەى دژ بە سەربەخۆیى کوردەکان‬ ‫بەدەستەوەیە‪ :‬یەکەم دەوڵەتێکى‬ ‫فرەنەتەوەیى‌و فرەمەزهەبى باشترین‬

‫چانس بۆ جێگیرکردنى سیاسەتەکانى‬ ‫ئەمریکا فەراهەم دەکات‪ .‬سیناریۆى‬ ‫ب���ەرق���ەرارک���ردن���ى ه��اوس��ەن��گ��ى‬ ‫لەعێراق کە لەسەردەمى جاڕدانى‬ ‫هەڵبژاردن لەعێراقەوە لەقۆناغى‬ ‫سیستەمێکى‬ ‫جێبەجێکردندایە‪،‬‬ ‫دیموکراسیانە وێنا دەکات کە تیایدا‬ ‫کوردە عەلمانییەکان‪ ،‬شیعە مەزهەب‌و‬ ‫سوننە ناڕازییەکان دەکاتە چاودێرى‬ ‫یەکتر‪ .‬تائەوکاتەى کە کوردەکان‬ ‫ب��ەت��ون��دى پ��اب��ەن��دى یەکپارچەیى‬ ‫عێراق بن‪ ،‬ئەم خەونە بەدینەهاتووە‬ ‫هەردەمێنێت‪.‬‬ ‫دووەم��ی��ش ج��اڕدان��ى سەربەخۆیى‬ ‫کوردەکان دەبێتەمایەى بزوواندن‌و‬ ‫دەس���ت���وەردان���ى س��ەرب��ازی��ی��ان��ەى‬ ‫تورکیاو تەنانەت ئیرانیش‪ ،‬هەردوو‬ ‫دراوسێیەکە لەمە دەترسن کە ئایدیاى‬ ‫دەوڵەتى کورد لە کوردستانى عێراق‬ ‫لەوانەیە سنورەکان تیپەڕێنێت‌و‬ ‫ببێتەهۆى ب��ەه��ێ��زب��وون��ى پێگەى‬ ‫سیاسى ک��وردەک��ان ل��ە دەرەوەى‬

‫سنورەکانیاندا‪.‬‬ ‫س��ەب��ارەت ب��ە ئ��ای��ن��دەى ک���ورد لە‬ ‫عێراقیشدا نوسیویەتی‪« :‬ئەگەر‬ ‫جەنگى ن��اوخ��ۆی��ى ن��ێ��وان عەرەبە‬ ‫سوننى‌و شیعەکان ڕووب���دات‪ ،‬هیچ‬ ‫ک��ەس چ��اوەڕوان��ى ئ��ەوە ناکات کە‬ ‫کوردستان ببێتە مەیدانى سەرەکى‬ ‫ئەم جەنگە‪.‬‬ ‫میلیتاریستەکانى کورد سەرگەرمى‬ ‫کۆنترۆڵى توندى قەڵەمڕەوى خۆیانن‌و‬ ‫ب��ەدوور دەزانرێت کە هەردووالیەنە‬ ‫شەڕکەرەکە داوابکەن ئەمانیش بچنە‬ ‫ناوچەى عەرەبەکانەوە‪ .‬دەوڵەتى‬ ‫ک���وردى ل��ە ک��وردس��ت��ان��ى ع��ێ��راق‪،‬‬ ‫واڵتێکى گچکەو گەمارۆدراو بەوشکایى‬ ‫دەبێت‪ .‬ژیانە ئابورییەکەى وابەستەى‬ ‫کۆنترۆڵکردنى چاڵە نەوتەکانى‬ ‫ب��اک��ورە‪ .‬ک��وردەک��ان ئ��وم��ێ��دەوارن‬ ‫کۆنتڕۆڵى‬ ‫لەڕێگەسیاسییەکانەوە‬ ‫بکەن‪ .‬لەگەڵ‌ بوونى نەوتیشدا‪،‬‬ ‫کوردستانى سەربەخۆ وابەستەییەکى‬ ‫ئابوریى لەگەڵ‌ دراوسێکانیدا دەبێت»‪.‬‬

‫لەتورکیا گرتنی ڕۆژنامەنووسانی‬ ‫کورد بەردەوەامە‬

‫رۆژنامەی «ینی اوزغ��ور بولتیکا»ی‬ ‫تورکیا راپۆرتێکی لەسەر دەستگیر‬ ‫کردنی رۆژنامەنوسانی کورد باڵوکردەوە‬ ‫وەک هێرشک بۆسەر گەلی کورد‬ ‫بەناوی ک��ردوە‪ ،‬گرتن و راوەدون��ان‪،‬‬ ‫کە حکومەتەکەی حزبی دادو گەشە‬ ‫دەستی پێ کردوە وە دەیان ڕاگەیاندکار‬ ‫و پەیامنێری ئ��اژان��ش��ە هەواڵیە‬

‫کوردیەکانی گرتۆتەوە ‪،‬رۆژنامەکە‬ ‫دەڵێت کە دەس��ەاڵت��داران��ی تورکیا‬ ‫تۆمەتی بێویژدانانەیان ڕووب��ەب��ڕوو‬ ‫دەکەنەوە بەمەبەستی بەالرێدابردن‬ ‫و راکێشانی دەنگی کوردی ئازاد ‪،‬بۆ‬ ‫جێبەجێکردنی پرۆژەی لەناوبردن و‬ ‫کوشتنی بەکۆمەڵی کورد ‪،‬رۆژنامەکە‬ ‫ن��اوی رۆژنامەنوسە گیراوەکانیش‬

‫دەخاتە ڕوو وە دەڵێت کە کێشەکە‬ ‫بۆتە کێشەی ئازادی و ڕای گشتی وە‬ ‫لەمەو دووا رۆژنامەنوسەکان بەرگری‬ ‫لە خۆیان دەکەن بە زمانی کوردی ‪.‬‬ ‫وە رۆژنامەکە گومانی ئەوە دەخاتە‬ ‫ڕوو کە لەو رێگایەوە حکومەتەکەی‬ ‫ئەردۆگان قەتڵ و عامی شرناخ پەردە‬ ‫پۆش بکات ‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫تورکیا ئامادەیە بۆ بەگژداچوونەوەیەى‬ ‫بیرۆکەى دەوڵەتى کوردى‬

‫رۆژنامەى (میللیەت)ى چاپى تورکیا‪،‬‬ ‫نوێترین وتارى (ئەرتەغۆل ئۆزکۆک)‬ ‫ى لەبارەى دوایین گۆڕانکارییەکانى‬ ‫کێشەى کورد‪ -‬تورکیا باڵوکردەوە‪.‬‬ ‫لەسەرەتاى وتارەکەدا‪ ،‬ئۆزکۆک باس‬ ‫لەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەى خۆى‬ ‫لەگە ‌ڵ (عەبدوڵاڵ گ��ول) دەک��ات کە‬ ‫پەیوەندیدارە بە داڕشتنى پیالنى‬ ‫بەگژداچوونەوەى مەترسى دروستبوونى‬ ‫دەوڵەتى کوردى لەباکورى عێراقدا‪.‬‬ ‫ئۆزکۆک لەوتارەکەدا ئاماژە بۆ ئەوە‬ ‫دەکات کە‪« :‬عەبدوڵاڵ گولى دۆست‌و‬ ‫هاوڕێم پێى ڕاگەیاندم تا ئەو کاتەى‬ ‫کە عێراق هێزە ئاسایشییەکانى خۆى‬

‫ئۆرگانیزە نەکات‌و هەنگاوى پێویست‬ ‫بۆ پاراستنى سنورەکانى نەنێت‪ ،‬ئەوا‬ ‫پیالنە ئاسایشییەکانى تورکیا لە‬ ‫باکورى عێراق بەردەوام دەبێت‪.‬‬ ‫ه��ەروەه��ا ل��ەب��ارەى مەترسییەکانى‬ ‫ک��ش��ان��ەوەى هێزەکانى ئەمریکا و‬ ‫هاوپەیمانەکانى لە عێراق دەڵێت‪:‬‬ ‫ئەگەر ئەمریکا پاشەکشە بە هێزەکانى‬ ‫خ��ۆى ب��ک��ات‪ ،‬ئ���ەوا کوردەکانیش‬ ‫ڕووب����ەڕووى مەترسییەکى ج��ددى‬ ‫دەبنەوە بەهۆى ئەو دوژمنە زۆرانەى‬ ‫ل��ە ن��اوخ��ۆى عێراقدا دژ ب��ە ک��ورد‬ ‫کاردەکەن‪.‬‬ ‫پاشان ئۆزکۆک هەڕەشەکانى ئەودیو‬

‫قسەکەى (گول) شرۆڤە دەکات کە بە‬ ‫ێ تورکیا‬ ‫کوردەکانى عێراقى وتوە‪ »:‬ناب ‌‬ ‫بکەنە دوژمنى خۆتان‪ .‬مەبەستیش‬ ‫لە (گ��ول) ئەوەیە کە هێشتا کورد‬ ‫کەمینەى نەتەوەیین ‌و مەرجەکانى‬ ‫دروستبوونى دەوڵەتیان تیادا نییە‪،‬‬ ‫هەر هەنگاوێک یاخود باس‌و خواسێک‬ ‫ل��ەب��ارەى کیانێکى س��ەرب��ەخ��ۆ بۆ‬ ‫کوردەکانیش‪ ،‬دەچێتە خانەى دژایەتی‬ ‫ێ ‌و خودى‬ ‫کردنى دەوڵەتانى دراوس ‌‬ ‫حکومەتى تورکیاوە‪ ،‬هەربۆیەشە‬ ‫تورکیا ئامادەیە بۆ بەگژداچوونەوەیەى‬ ‫بیرۆکەى دەوڵەتى کوردى ‌و هەموو‬ ‫ئەو چەشنە بیرکردنەوانە»‪.‬‬

‫کوردانى سوریا نیگەرانن‬

‫رۆژن��ام��ەى (‪) )FOX NEWS‬‬ ‫لە راپۆرتێکدا نیگەرانى رەوشى کورد‬ ‫لە سوریا دەخ��ات��ەڕوو‪ ،‬ئاماژەش بۆ‬ ‫پەرەسەندنى ناڕەزایەتییەکانى کورد لە‬ ‫بەرامبەر نەبوونى مافەکانیاندا دەکات‪.‬‬ ‫لە سەرەتاى ئەو راپۆرتەدا هاتووە‪:‬‬ ‫ناڕەزایەتییەکانى کورد لە سوریا رۆژ‬ ‫بەرۆژ لە زیادبووندایە‪ ،‬هۆکارەکەشى‬ ‫دەگەڕێتەوە بۆ ئەو ناهەقییەى بەرامبەر‬ ‫بە مافە بنچینەییەکانیان ئەنجام‬ ‫دەدرێت لەالیەن رژێمە یەک لە دواى‬ ‫یەکەکانى سوریاوە‪ .‬ئەگەر سەرێک‬ ‫ل��ەن��اوچ��ە کوردنشینەکانى سوریا‬

‫بدەین‪ ،‬بەئاسانى هەست بەشڵەژان‬ ‫و ن��ائ��ارام��ى ئ��ەو ناوچانە دەکەین‬ ‫بەرامبەر بەحکومەتى دیمەشق‪ ،‬چونکە‬ ‫تائێستاش سەرکوتکردنى ک��ورد و‬ ‫بێبەشکردنیان لە مافە سەرەتایى‬ ‫و سەرەکییەکانیان‪ ،‬جێگەى باس‬ ‫وخواسى هەموو کوردێکە لە شوێنە‬ ‫گشتی و تایبەتییەکانیشدا‪.‬‬ ‫لەو راپۆرتەدا هاتووە‪ :‬هەزاران کورد‬ ‫لە رەگەزنامەى سوریى بێبەش کراون‪،‬‬ ‫ئەمەش ڕێگایەکە بۆ چەوساندنەوەو‬ ‫بێبەشکردنیان وەک هاواڵتییەکى‬ ‫س����ورى‪ ،‬ک��وردێ��ک وت���ی ن��ە ڕێگە‬

‫بەجیابوونەوەمان لە سوریا دەدەن و‬ ‫نە ناسنامەى سوریشمان پێدەبەخشن‪.‬‬ ‫چەندین جاریش رێکخراوە کوردییەکان‬ ‫هانایان بۆ دەوڵەتە سەرەکییەکانى‬ ‫جیهان ب��ردووە تا گوشار بخەنەسەر‬ ‫سوریا‪ ،‬بەاڵم بێئەنجام ماوەتەوە‪.‬‬ ‫هەروەها ئاماژەشى بۆ ئ��ەوە داوە‪:‬‬ ‫هەرچەندە حکومەتى ئێستاى سوریا لە‬ ‫ژێر شەپۆلى ناڕەزایى کورد‪ ،‬ئامادەیى‬ ‫دەربڕیوە ماف بە کورد بدات‪ ،‬بەاڵم‬ ‫هیچ گرەنتییەک لە ئ��ارادا نییە کە‬ ‫سبەى هەمان سیستەمى چەوساندنەوە‬ ‫بەرامبەر بە کورد ئەنجام نەداتەوە‪.‬‬

‫کورد لە کێشمە کێشمەکانی عێراقدا‬

‫ئاژانسەکان‪ :‬لە کاتێکدا بەشێکی‬ ‫وەزی��رەک��ان��ی لیستی عێراقیە‬ ‫بەشداری کردنیان لە حکومەتی‬ ‫مالکیدا هەڵپەسارد وە ئامادەی‬ ‫ک��ۆب��وون��ەوەک��ان نابن لەالیەکی‬ ‫ت���رەوە لیستی دەوڵ��ەت��ی یاسا‬ ‫داوای رادەستکردنەوەی جێگری‬ ‫س���ەرۆک ک��ۆم��اری ع��ێ��راق ت��ارق‬ ‫هاشمی دەک��ات ل��ەو نێوەندەدا‬ ‫ک��ورد لە هەوڵی ئ��ەوەدای��ە کە‬ ‫کێشەی نێوان الیەنەسیاسیەکانی‬ ‫عێراق بەڕێگەی دایەلۆگ چارەسەر‬ ‫بکرێت لە چەند رۆژی رابردوودا‬ ‫قائمقائمی قەزای خالص (عودەی‬ ‫خ��دران ) ه��ەڕەش��ەی داخستنی‬ ‫رێگەی نێوان هەرێم و بەغدادی‬ ‫کرد ئەگەر لەماوەی سێ رۆژدا‬ ‫هاشمی ڕادەس��ت��ی حکومەتی‬ ‫ن��اوەن��دی ن��ەک��رێ��ت��ەوە ئەمەش‬ ‫ک���اردان���ەوەو ن����اڕزای شەقامی‬ ‫ک���وردی ل��ێ��ک��ەوت��ەوە لەالیەکی‬ ‫ترەوە (سهاد الحیالى) ئەندامى‬ ‫لیستى العراقیە گوتى ‪ :‬ئەو‬ ‫هەرەشەیەى قایمەقامى خالس‬ ‫جێى قەبول ک��ردن نیە لەبەر‬ ‫ئەوەى کێشەى هاشمى تایبەتە‬ ‫بە دادگاى عێراقى و پێویستیشە‬ ‫لەسەر حکومەتى عێراقى بڕیارى‬ ‫یاسایى گونجاو وەربگرێت لەو‬ ‫دەست تێوەردانە لە کار وبارى‬ ‫دادگ����ا ل��ە الی���ەن قایمەقامى‬

‫قەزایەک ‪.‬‬ ‫کێشەى هاشمى ماوەیەکە گرژى‬ ‫خستۆتە نێوان حکومەتى ناوەند‬ ‫و حکومەتى هەرێم ‪ ،‬ئ��ەو جۆرە‬ ‫لێوانانەش لەوانەیە دۆخەکە بەرەو‬ ‫ئالۆزتر ببات و کاردانەوەى خراپیشى‬ ‫لێ بکەوێتەوە ‪ .‬تا ئێستا هەرێمی‬ ‫ک��وردس��ت��ان ئ��ام��ادە نیە هاشمی‬ ‫تەسلیمی بەغداد بکاتەوە کێشەی‬ ‫هاشمی لەکاتێکدایە کە پێشتر کێشەی‬

‫هەرێم وب��ەغ��داد لەسەر مەسەلەی‬ ‫پێشمەرگەو جێبەجێ نەکردندنی‬ ‫م��ادەی ‪ 140‬ی تایبەت بە ناوچە‬ ‫جێناکۆکەکان لەالیەن حکومەتی‬ ‫ناوەندی ویاسای نەوت و غاز چەند‬ ‫پرسێکی تر یەکالی نەببۆوە‪.‬‬ ‫لەئێستاشدا هەموو الیەنەکان چاوەرێی‬ ‫بەستنی ک��ۆن��گ��رەی نشتیمانین‬ ‫وەک دەرفەتیک بۆ رزگ��ارب��وون لە‬ ‫قەیرانەکان‪.‬‬


‫کۆمەاڵیەتی‬ ‫پێش ئەنجامدانى پرۆسەى هاوسەرگیرى دەبێت ماوەیەک دابنرێت بۆ لێک تێگەشتن‬ ‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سەروەر ناجى‬

‫پرۆسەى هاوسەرگیرى ئەو‬ ‫ژیانەیە کە دوو ڕەگەزى جیاواز‬ ‫ب��ەی��ەک دەگ��ەی��ەن��ێ��ت‪ ،‬ژیانى‬ ‫هاوبەش دروست دەکات‪ ،‬کچان‬ ‫وک���وڕان هەریەکەو خواستى‬ ‫خۆى هەیە لە ئەنجامدانى ئەو‬ ‫پرۆسەیە ‪.‬‬ ‫دەبێت ماوەیەک دابنرێت‬ ‫بۆ لێک تێگەشتن پێش‬ ‫ئەنجامدانى پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیرى‬ ‫ک��������وردە س�����ەرک�����ەوت‪،‬‬ ‫خوێندکارى زانکۆ دەڵێت‪ :‬لە‬ ‫هەڵبژاردنى هاوسەردا پێویستە‬ ‫ڕەچاوى کۆمەڵک بابەتى گرنگ‬ ‫بکرێت کە دواج��ار پەیوەندى‬ ‫بە پێکەوە ژیانى دوو ڕەگەزى‬ ‫ج���ی���اوازەوە ه��ەی��ە‪ ،‬ئ��ەوی��ش‬ ‫لەیەکگەیشتنى ک��وڕ و کچە‬ ‫پێش ئ��ەوەى بچەنە پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیرییەوە‪ ،‬ب��ەاڵم بە‬ ‫بێ لەیەکگەشتن لە نێوان دوو‬ ‫ڕەگەزدا ئەنجامى باشى نابێت‬ ‫پ��رۆس��ەى هاوسەرگیرییەکە‬

‫ڕەن��گ��ە دواج���ار ببێتە هۆى‬ ‫جیابوونەوە لە یەکترى‪ ،‬بۆیە‬

‫کاتێک لێکتێگەشتن لە نێوان‬ ‫کوڕ و کچدا هەبوو ئەو کاتە‬

‫ه��اوس��ەرگ��ی��ری��ەک��ى ئیجابى‬ ‫دەبێت و خێزانێکى بەختەوەر‬

‫دروس��ت دەبێت‪ ،‬نابێت پەلە‬ ‫بکرێت لە ئەنجامدانى پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیرى دا و ماوەیەک‬ ‫دابنرێت بۆ لێک تێگەشتن پێش‬ ‫ئەنجامدانى ئەو پرۆسەیە‪.‬‬ ‫هەندێک جار الیەنى ماددى‬ ‫بەختەوەرى نابەخشێت‬ ‫کەوسەر کەریم‪،‬خوێندکار‪:‬‬ ‫ئ���ەن���ج���ام���دان���ى پ���رۆس���ەى‬ ‫هاوسەرگیرى کارێکى ه��ەروا‬ ‫ئ��اس��ان نییە ت��ا ب��ە خێراى‬ ‫بڕیارى لەسەربدرێت لە نێوان‬ ‫دوو ڕەگەزەکەدا ‪،‬دەبێت بیرى‬ ‫لێبکرێتەوە بزانرێت ئایندەى‬ ‫ئەو پرۆسەى هاوسەرگیرییە‬ ‫ئ��ەن��ج��ام��ەک��ەى چ��ى دەب��ێ��ت‪،‬‬ ‫هەندێک جار دەبینرێت کچان‬ ‫بیر لە ئایندەى ئەو پرۆسەیە‬ ‫ناکەنەوە مەرجیان هەیە بۆ‬ ‫ئ��ەن��ج��ام��دان��ى ئ��ەو پرۆسەیە‬ ‫ئەوەش تەنها الیەنى ماددییە‬ ‫خواستى زۆرە لەسەر کوڕ‪ ،‬کە‬ ‫ئەمە هەندێک جار بەختەوەرى‬ ‫دروس����ت ن��اک��ات ل��ە ژی��ان��ى‬ ‫هاوسەرگیریدا‪ ،‬کچان ئەبێت‬

‫‪9‬‬

‫هەمیشە بیر لە بەختەوەرى‬ ‫ب��ک��ەن��ەوە ب��ۆ ئ���ەوەى ژیانى‬ ‫دواڕۆژیان خۆش بێت‪.‬‬ ‫دەبێت مەرج هەبێت‬ ‫لە ئەنجامدانى پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیریدا‬ ‫مەروان ساڵح‪،‬مامۆستا‪ :‬هەر‬ ‫ک��ەس م��اف��ى خ��ۆی��ەت��ى چۆن‬ ‫بیر دەک��ات��ەوە لە ئەنجامدانى‬ ‫پرۆسەى هاوسەرگیرى‪ ،‬پێویستە‬ ‫ئ��ەو ک��ەس��ان��ەى ک��ە پرۆسەى‬ ‫هاوسەرگیرى ئەنجام دەدەن چ‬ ‫کوڕبن یان کچ دەبێت مەرجیان‬ ‫هەبێت ب��ۆ ئەنجامدانى ئەو‬ ‫پرۆسەیە و پالنیان هەبێت بۆ ئەو‬ ‫مەبەستە‪ ،‬ناکرێت بە هاکە زایى‬ ‫ئەو پڕۆسەیە ئەنجام بدرێت‪،‬‬ ‫لەبەرئەوەى ژیانى داهاتى دوو‬ ‫کەسى پێوە بەندە‪،‬زۆر لە کچان‬ ‫بە بێگوێدانە مەرجەکانیان دواى‬ ‫خۆشەویستێک دەکەون یان بە‬ ‫پێچەوانەوە کوڕانیش دواى ئەو‬ ‫جۆرە خۆشەویستیە دەکەون و‬ ‫پرۆسەى هاوسەرگیرى بە بێ‬ ‫مەرج پێکدەهێن‪.‬‬

‫بێزارى ئافرەتان لە سوڕى مانگانە بۆچى دەگەڕێتەوە؟‬ ‫و‪ /‬ڤان سەردار‬

‫لە ئامارێکى جیهانیدا کە‬ ‫لەالیەن وێب سایتى (تیرا)‬ ‫ى بەرازیلیەوە باڵوکراوەتەوە‬ ‫ئ���ام���اژە ب���ەوە ک����راوە کە‬ ‫لە‪%40‬ى ئافرەتان لە سوڕى‬ ‫مانگانە بێزارن ‪ ،‬هۆکارى ئەو‬ ‫بێزارییەش دەگەڕێتەوە بۆ‬ ‫ئەو فشارەى کە هۆڕمۆنەکان‬ ‫دروستى دەکەن کە کاریگەرى‬ ‫لەسەر بارى دەرونى ئەو تاکە‬ ‫لەو هەفتەیەدا دروست دەکات‬ ‫کە س��وڕى مانگانەى تێدا‬ ‫ڕوودەدات ‪ ،‬بۆ چارەسەرى‬ ‫گ��ۆڕان��ى ئ��ەو هۆڕمۆنانەش‬ ‫دەت��وان��ن س��ەردان��ى پزیشک‬ ‫بکەن بۆ هێور ک��ردن��ەوەى‬ ‫کاریگەرى هۆڕمۆنەکان لەسەر‬

‫ب���ارى دەرون����ى ‪ ،‬زۆرب���ەى‬ ‫ئامۆژگارى‬ ‫پزیشکەکانیش‬ ‫ئ��اف��رەت��ان دەک��ەن ک��ە هیچ‬ ‫جۆرە هێورکەرەوەیەک بەکار‬ ‫ن��ەه��ێ��ن��ن‪ ،‬چ��ون��ک��ە ه��ەم��وو‬ ‫دەرمانێک چەند سودى هەیە‬ ‫بۆ الیەنێک ئەوەندەش زیانى‬ ‫هەیە بۆ الیەنێکى دیکەى‬ ‫لەشى مرۆڤ ‪.‬‬ ‫لیستى قەدەغەکراوەکان‬ ‫پزیشکەکانى ئافرەتان‬ ‫لیستێکى تایبەتیان بەو‬ ‫کارانە ئامادەکردووە کە نابێت‬ ‫بەرامبەر ئافرەتان بکرێت‬ ‫لەو کاتانەى دەچنە سوڕى‬ ‫مانگانەوە ‪ ،‬ئەو لیستەش ئەو‬ ‫وشە و هەڵسوکەوتانە دیارى‬ ‫دەکات کە نابێت ڕووبەڕووى‬ ‫بکرێتەوە بەتایبەتى لەالیەن‬

‫هاوسەرەکەیەوە کە نزیکترین‬ ‫کەسى ئ��ەو ئافرەتەیە لە‬ ‫ژی��ان��ی��دا ‪ ،‬ن��م��وون��ەى ئ��ەو‬ ‫وشانەى قەدەغەیە لە الیەن‬ ‫مێردەکەیەوە پێى بوترێت‬ ‫ب��ۆ ئ��ەوەن��دە ت��وڕەی��ت ؟ ‪،‬‬ ‫دەم��وچ��اوت بۆ گ��ۆڕاوە ؟ ‪،‬‬ ‫قەڵەو بویت ‪ ،‬یاخود هەر‬ ‫توانجێکى ت��ر ل��ە جوانى‬ ‫ئافرەتەکە لە ماوەى سوڕى‬ ‫مانگانەکەیدا ‪ ،‬چونکە ئەو‬ ‫وش��ان��ە وادەک����ات هێندەى‬ ‫تر ب��ارى دەرون��ى نائاسایى‬ ‫و ناجێگیربێت ‪ ،‬باشترین‬ ‫ڕێگاش بۆ هێورکردنەوەى‬ ‫لە کاتى توڕەبووندا بریتییە‬ ‫لەوەى وازى لێبهێنیت بگرى‪،‬‬ ‫چونکە ئەو گریانە یارمەتى‬ ‫دەدات بۆ هێورکردنەوەى‬

‫کارى هۆڕمۆنەکانى و ئارامى‬ ‫زیاترى پێدەبەخشێت ‪.‬‬ ‫سوڕى مانگانە و‬ ‫زیادبوونى کێش‬ ‫(جولیا) هۆکارى زیادبوونى‬ ‫کێشى ئافرەتانى لەو ماوەیەدا‬ ‫گەڕاندەوە بۆ زۆر خواردن لە‬ ‫کاتى دڵەڕاوکێدا و زۆربەى‬ ‫ئ���ەو خ��ۆراک��ان��ە دووب����ارە‬ ‫کاریگەرى خراپیان دەبێت‬ ‫بۆ سەر هۆڕمۆنەکانى لەش‬ ‫و دەبێتە ه��ۆى زیادبوونى‬ ‫کێش‪ ،‬ئامۆژگارى ئافرەتانیش‬ ‫دەکات لەو ماوەیەدا بە زۆرى‬ ‫شیرینى بخۆن بە تایبەتى‬ ‫ش���ک���ۆالت ل���ەب���ەر ئ���ەوەى‬ ‫شیرینى دەتوانێت جێگاى‬ ‫ئ��ەو م��اددان��ە بگرێتەوە کە‬ ‫لەدەست دەچێت لە لەشدا ‪.‬‬

‫پەیوەندى سێکسى هەست و سۆز دەخاتە ژێر پرسیارەوە‬ ‫و‪ :‬عادل مەریوانى‬ ‫ب�����اوەڕب�����وون ب���ە ئ������ازادى و‬ ‫دژای���ەت���ى ک���ردن���ى ن���اچ���ارى ‪:‬‬

‫ل��ەو سۆنگەیەوە ک��ە م��رۆڤ‬ ‫ب��ە ئ���ازادى ل��ەدای��ک ب��ووە ‪،‬‬ ‫دەشێ بڵێین کە ناچارکردن‬ ‫وەک ق��ەف��ەس��ێ��ک وای���ە بۆ‬ ‫بەند کردنى ڕۆح��ى م��رۆڤ‪،‬‬ ‫هاوکات هەرمرۆڤێک ئ��ازادەو‬ ‫ل��ە ه��ەم��وو هەلومەرجێکى‬ ‫ژیانیدا و سەربەستە لەوەى‬ ‫ک��ە چ��ى ه��ەڵ��دەب��ژێ��رێ��ت ‪،‬‬ ‫هاوکات سێکسیش بەشێکە‬ ‫ل��ەو پ��رۆس��ان��ەى ک��ە ل��ە نێو‬ ‫ژیانیدا گرنگى تەواوى هەیە ‪،‬‬ ‫و ئەمەش بە دەستى مرۆڤ‬ ‫خۆیەتى چۆن دیارى دەکات ‪.‬‬ ‫بۆ هیچ مرۆڤێک نیە ئازادى‬ ‫مرۆڤێکى تر سنوردار بکات‬ ‫ی���ان ب��ەرت��ەس��ک��ى ب��ک��ات��ەوە‬ ‫و م��اف��ى ه��ەم��وو مرۆڤێکە‬ ‫بەهەردوو ڕەگەزەکەوە کە نە‬ ‫یاسا و نە کۆمەڵگەش هیچ‬ ‫پاڵە پەستۆیەک لە سەر ئەم‬ ‫هەلومەرجە دانەنێن‪.‬‬ ‫پ���ۆس���ت ڕەف�����ت�����ار ن���اس���ى ‪:‬‬

‫مرۆڤەکان دی��دى جیاجیایان‬ ‫لە هەمبەر پەیوەندى سێکسى‬

‫هەیە ‪ ،‬لە سۆنگەى زانستى‬ ‫ڕەفتارناسیەوە دەشێ بزانین‬ ‫ک��ە م����رۆڤ ت��ائ��ەو ک��ات��ەى‬ ‫ئەزموونى تەواوى لە هەمبەر‬ ‫سێکس نەبێت ئ��ەوا ڕاستەو‬ ‫خ���ۆ پ���ەی���وەن���دى سێکسى‬ ‫ن��ەب��ەس��ت��ێ��ت‪ ،‬ب���ەاڵم ئ��ەگ��ەر‬ ‫ئامانجى ئ��ەم پەیوەندى یە‬ ‫بریتییە لە گۆڕینەوەى سۆزو‬ ‫خۆشەویستى و ه���ەردووال‬ ‫بۆ یەک ‪ ،‬ئەوا دەتوانین بە‬ ‫پەیوەندیەکى تەندروست و‬ ‫م��رۆڤ��ان��ەى ن���اوزەد بکەین‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەگەر ئەم پەیوەندیە بۆ‬ ‫هەردوو ڕەگەز بەدەر لە سۆزو‬ ‫خۆشەویستى بێت و لە ژێر‬ ‫کاریگەرى هەر الیەنێکى فشارى‬ ‫یان ئابوورى یان ناچارى ئەوا‬ ‫ئەم پەیوەندیە بە شێوەیەکى‬ ‫گشتى پەیوەندیەکى خەوشدارو‬ ‫ناتەندروستە ‪.‬‬ ‫پۆست کۆمەڵ ناسى ‪ :‬بێجگە‬ ‫ل����ەوەى ک��ە ئ��ای��ا ت��ۆ چ��ۆن‬ ‫ب��ی��ردەک��ەی��ت��ەوە‪ ،‬پەیوەندى‬ ‫سێکسى دەرکەوت و کاریگەرى‬ ‫گرنگى لە خۆ گرتووە سەبارەت‬ ‫ب��ە کەسێتى ت��ۆ ‪ ،‬ل��ە وان��ە‬ ‫ئەوەیە کە تۆ بۆ دەستەبەر‬ ‫ک���ردن���ى ئ���ەم پ��ەی��وەن��دی��ە‬

‫پێویستت بە تابۆ شکاندنە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەمە لەو کاتەدا دەبێت‬ ‫ک��ە کۆمەڵگە بەشێوەیەکى‬ ‫گشتى گۆڕانى بەسەرداهاتبێت‪،‬‬ ‫چونکە ئەگەر ئەم پەیوەندییە‬ ‫لەدەرەوەى ئەو گۆڕانکاریە یان‬ ‫ل��ەدەرەوەى کۆمەڵگە بگیرێت‪،‬‬ ‫ئەوا بە شێوەیەکى گشتى بەدژى‬ ‫کۆمەڵگەو بە شکاندنى نەریت‬ ‫و نۆرمەکانى کۆمەڵگە ناوزەد‬ ‫دەکرێیت‪ ،‬یان لە نێو کۆمەڵگەدا‬ ‫وەک کەسێکى الدەر لە داب‬ ‫ونەریتە کان دەناسرێت‪.‬‬ ‫پۆست دەروونناسى ‪ :‬پەیوەندى‬ ‫سێکسى هەست و سۆز دەخاتە‬ ‫ژێر پرسیارەوەو‪ ،‬بە شێوەیەکى‬ ‫گشتى لەم بابەتە دەکۆڵێتەوە بە‬ ‫پێى هەلو مەرجى کۆمەڵگەکان ‪،‬‬ ‫ئەم زانستەلە دیدەگاى خواست‬ ‫و داب و نەریتى کۆمەڵگەکانەوە‬ ‫بۆ پەیوەندى سێکسى ئ��ازاد‬ ‫دەڕوانێت‪ ،‬بەاڵم لە ناوەڕۆکدا‬ ‫ب����ڕواى ت����ەواوى ب��ە ئ���ازادى‬ ‫سێکسى هەیەو پێى وای��ە کە‬ ‫ئازادى سێکسى بەهیچ جۆرێک‬ ‫پەیوەندى بە هیچ یاساو ڕێساو‬ ‫داب و نەرێتێکەوە نیەو دەشێ‬ ‫وەک خواستەکانى تر مامەڵەى‬ ‫لەگەڵدابکرێت ‪.‬‬

‫پ����ۆس����ت ف����ی����زی����ۆل����ۆژی����ک ‪:‬‬

‫پەیوەندى سێکسى‪،‬مادەیەکى‬ ‫ک��ی��م��ی��ای��ە‪،‬واب��ەس��ت��ەی��ە‪ ،‬دڵ‬ ‫خ���ۆش���ک���ەرەوەی���ە‪ ،‬ئ����ازادى‬ ‫بەرقەرار دەک��ات‪ ،‬بەرجەستە‬ ‫ک��ردن��ى پ��ەی��وەن��دى سێکسى‬ ‫ل����ە ه���������ەردوو ڕەگ������ەزى‬ ‫بەرانبەردا‪،‬فاکتەرى بەرجەستە‬ ‫کردنى م��ادەى کیمیایى یە ‪،‬‬ ‫کە هەستى دڵگیرى و خۆش‬ ‫بەختى لە مرۆڤەکاندا دروست‬ ‫دەکات ‪ .‬ئایا مرۆڤ دەیەوێت‬ ‫ئەو مادە کیمیایەى کۆئەندامى‬ ‫دەم���ارى بڕیار لەسەر ئەوە‬ ‫بدات کە دەیەوێت لەگەڵ چى‬ ‫کەسێکدا پەیوەندى هەبێت‪،‬‬ ‫بەم ئازادکردنەى کۆئەندامى‬ ‫دەم���ار م��رۆڤ ئاسودەیەکى‬ ‫بەرچاو بەدەست دێنێت ‪.‬‬ ‫پۆست کلتورى _ کۆمەاڵیەتى‪:‬‬

‫پەیوەندى سێکسى و زەمینەى‬ ‫هەڵبژاردن سنوورداردەکات‪،‬‬ ‫پ��ەی��وەن��دى سێکسى پابەند‬ ‫دەکات و پێویستە لەم ئاستەدا‬ ‫م��رۆڤ��ەک��ان ب��ە پێى خواست‬ ‫و ویستى ئەوانى تر یان بە‬ ‫پێى خواستى کۆمەڵگەکە بەم‬ ‫پەیوەندى یە هەستێتت ‪ ،‬بڕیار‬ ‫دان لەم نێوەندەدا کۆمەڵگەیەو‬

‫کۆمەڵ خاوەنى بڕیارى دابین‬ ‫کردنى ئەو پێویستى غەریزیەیە‬ ‫و لە دەرەوەى ئەو بازنەیەى‬

‫کە کۆمەڵ سنورى بۆداناوە‬ ‫هەموو پەیوەندیەکان حەرام و‬ ‫بێزراوە ‪.‬‬


‫‪10‬‬ ‫هەمەڕەنگ‬ ‫مۆبایلێک پازدە ساڵ بە بێ‬ ‫سوودەکانى سڵق‬ ‫‪ Swiss‬درێژخایەنەکانى وەک��و نەخۆشى پەستانى خ��وێ��ن‪ .‬گەاڵکانى‬ ‫‪chard‬‬ ‫س���ڵ���ق‬ ‫سڵق شەحن کردنەوە کاردەکات‬ ‫‪ 13‬ج��ۆر لەپۆلیفینۆلەکانی‬ ‫سەرچاوەیەکى زۆر باشە بۆ چەندین ش���ەک���رە و دڵ ب���ەرزب���وون���ەوەى‬ ‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫ڕێگەى دەنگەوە دەنگى تەلەفزیۆنەکە‬ ‫نزم یاخود بەرزبکەیتەوە‪ ،‬جگە لەمە‬

‫دەوارێک بەبێ ژن ‪ ،‬وەکو کەمانێکە بەبێ تار‪.‬‬ ‫پیاو ڕووبارە ‪ ،‬ژن دەریایە ‪.‬‬

‫ئێستا ک��ات��ى ئ��ەوە‬ ‫ه��ات��ووە ک��ە زی��ات��ر‬ ‫کێشەکانت لەگەڵ‬ ‫ب���ن���ەم���اڵ���ەک���ەت‬ ‫بخەیتە ب��ەر ب��اس‌و‬ ‫لێکۆڵینەوە‪ ،‬چونکە کێشەى مادیت‬ ‫هەیە‪ ،‬ب��ەاڵم دڵنیا بە بە زووترین‬ ‫کات چارەسەر ئەبێ‪ ،‬هەواڵی باش لە‬ ‫خوشەویستەکەت پێدەگات‪.‬‬

‫‪3/20-2/21‬‬

‫ل ‌ه په‌نده‌کانی ژیان‬

‫ئافرەتیش ئادەمیزادە ‪ ،‬تەنها جوانترە ‪.‬‬

‫‪ 2/20-1/21‬ن�ه‌ه�ه‌ن��گ‬

‫هەڵدەپەڕن ‪.‬‬

‫‪ 1/20-12/21‬س��ه‌ت��ڵ‬

‫کچان وەکو پەروانە وان ‪ ،‬بە دەورى ڕووناکیدا‬

‫ئەم ماوەیە نیگەران‬ ‫م���ەب���ەو ه��ەوڵ��ب��دە‬ ‫ل��ە ن��او کەسوکاردا‬ ‫خۆت شادتر نیشان‬ ‫بدەیت ئەگەر هەلێکى‬ ‫زەواجت بۆ دروستبوو بە باشى بیرى‬ ‫لێبکەرەوە بۆئەوەى شکست نەهێنى‪،‬‬ ‫خوشترین رۆژ بۆ تۆ سێشەممەیە‪.‬‬

‫‪ 12/20-11/21‬گیسک‬

‫دواى ئ��ەوەى کە زۆرێ��ک لە ئامێرە‬ ‫ئەلیکترۆنیەکانى س��ەردەم بە هۆى‬ ‫پێشکەوتنى تەکنیک و تەکنەلۆژیا بە‬ ‫شێوەى هەستیارى یاخود بە هۆى‬ ‫دەنگەوە کاردەکەن‪ ،‬کۆمپانیاى‬ ‫س��ام��س��ون��گ ل���ە دوای���ن‬ ‫ڕاپ��ۆرت��ى تەکنەلۆژیاى‬ ‫خۆى ئ��ەوەى ڕاگەیاندوە‬ ‫لە م��اوەى داهاتوودا جۆرە‬ ‫تەلەفزیۆنێک بەرهەمدەهێنن کە‬ ‫بە دەنگ کاربکات‪ ،‬لە ژێر دروشمى‬ ‫«س�ڵاو ئەى تەلەفزیۆن» کۆمپانیاى‬ ‫سامسونگ ب��ڕی��ارى داوە ک��ە ئەم‬ ‫بەرهەمەیان ببێتە جێگەى سەرسوڕمانى‬ ‫خەڵکانى جیهان ئەمەش بە هۆى ئەوەى‬

‫کە ئەم تەلەفزیۆنە نوێیە لە ڕێگەى‬ ‫دەنگەوە کاردەکات‪ ،‬واتا لەڕێى دەنگەوە‬ ‫دەتوانیت تەلەفزیۆنەکە داگیرسێنیت‬ ‫و بکوژێنێتەوە لەهەمان کاتیشدا‬ ‫دەت��وان��ی��ت هەرلە‬

‫ئەم تەلەفزیۆنە دەتوانێت ڕوخسارى‬ ‫کەسەکان خەزن بکات واتا ئەتوانێت‬ ‫ئەندامانى خێزانەکە خۆیان و ڕوخساریان‬ ‫لە تەلەفزیۆنەکە خەزن بکەن ئەمەش‬ ‫یەکێکە ل��ە ه��ەرە پیشکەوتووترین‬ ‫تەلەفزیۆنەکانى جیهان‪ ،‬جێگەى ئاماژە‬ ‫پیدانە پیشتر ئاستى دەنگ تەنها‬ ‫لە کۆمپانیاى ئەپڵ کارى‬ ‫پ��ێ��ک��راوە ئەمەش‬ ‫دواى ئ��ەوەى کە‬ ‫«ئ��ای��ف��ۆن‪»S4‬‬ ‫خرا ب��ازاڕەوە کە‬ ‫لە ڕێگەى سیستەمى‬ ‫دەنگى «سیرى» دەتوانیت ئایفۆنەکە‬ ‫دابگیرسێنیت و بکوژێنیتەوە‪.‬‬

‫ک��ـ��ـ��اوڕ‬

‫سامسونگ جۆرە تەلەفزیۆنێک بەرهەمدەهێنێت بە دەنگ کاردەکات‬

‫‪ 4/20-3/21‬گ��ـ��ـ��ـ��ـ��ا‬

‫کاندیدکراوە بۆ وەرگرتنى خەاڵتى‬ ‫ئۆسکار و لە ساڵى ‪ 2004‬توانى ئەو‬ ‫خەاڵتە بەدەست بهێنێـت‪ .‬هەروەها‬ ‫مۆرگان فریمەن لە ساڵى ‪ 1997‬لە‬ ‫الیەن گۆڤارى «ئیمپایر» وەک ‪31‬مین‬

‫ئەکتەرى مەزنى مێژووى سینماى جیهان‬ ‫دەستنیشان کرا و لە ڕێى فلیمەکانى‬ ‫زیاتر لە ‪ 3‬ملیار دۆالر قازانجى هەبووە‬ ‫بۆ کۆمپانیاکانى دروستکردنى فلیمى‬ ‫ئەمریکا‪.‬‬

‫م��ن��دااڵن ب��ەه��ۆی ئ���اوازی دەن���گ و‬ ‫شێوازی قسەکردنی دایکیانەوە لە‬ ‫قسەکانیان تێدەگەن بەبێ‌ ئەوەی‬ ‫بەالیەوە گرنگ بێت بە چ زمانێک‬ ‫قسە دەکەن‪ ‌.‬توێژینەوەیەکى نوێ کە‬ ‫ژمارەیەک زاناى کۆلێژى دەروونناسى‬ ‫لە زانکۆى کاردیف ئەنجامیان داوە‪،‬‬ ‫دەریدەخات مندااڵن لە تەمەنى یەک‬ ‫ساڵیدا لەگەڵ دەنگى دایکیاندا ئاشنا‬ ‫دەبن لە ڕێگەى ناسینەوەى شێوازى‬ ‫قسەکردن و ئ��اوازى دەنگیانەوە جا‬ ‫دایکیان بە هەر زمانێک قسە بکات‪.‬‬ ‫لە توێژینەوەکەدا دای��ک��ان لەگەڵ‌‬ ‫منداڵەکانیان دەدوان و ئاماژەیان بە‬ ‫هەندێک یاری دەکرد و ڕێنماییان‬ ‫دەکردن و ئەم کارە سەرەتا بە‬ ‫زمانی ئینگلیزی و پاشان‬ ‫بە زمانی یۆنانی دووبارە‬ ‫کرایەوە‪ .‬لە ئەنجامی‬ ‫ت���وێ���ژی���ن���ەوەک���ە‬ ‫دەرک��������������ەوت‪،‬‬ ‫منداڵەکان بە بێ‌‬ ‫ئەوەی گرنگی بە‬ ‫زمانی قسەکردن و‬ ‫ئاخافتنی دایکیان‬ ‫ب���دەن‪ ،‬تەنیا لە‬ ‫ڕێ��گ��ەی ئ����اوازی‬ ‫قسە کردنیانەوە‬ ‫لێیان تێدەگەن و‬ ‫وەاڵم��ی دایکیان‬ ‫دەدەن����������ەوە‪.‬‬

‫ئامادەکارى توێژینەوەکە (دکتۆر‬ ‫میریدیس گایتس) وتى “ئەوەى ئەم‬ ‫کارە دەریدەخات ئەوەیە کە مندااڵن‬ ‫دەتوانن لە ئ��اوازى دەنگى دایکیان‬ ‫تێبگەن‪ .‬ئەمەش ماناى ئەوەیە ڕەقى‬ ‫و قسەى ناخۆش لەالیان هەستى پێ‌‬ ‫ناکرێت ئەگەر بە ئاوازێکى نەرم قسە‬ ‫بکەن‪ ”.‬گایتس وتى ئەم توێژینەوەیە‬ ‫دەریخستووە کە پێویستە دایکان‬ ‫و باوکان لەوە نەترسن چى دەڵێن‬ ‫بەرامبەر منداڵە یەک سااڵنەکانیان‬ ‫بەڵکو بایەخ بە ئاوازى دەنگیان بدەن‪.‬‬

‫ئێستا کاتێکى باشە‬ ‫بۆ گ��ۆڕان لە شێوازى‬ ‫بیرکردنەوەتدا‪ ،‬رەنگە‬ ‫ل��ەم م��اوەی��ە تووشى‬ ‫کێشەیەک بەبیت بەاڵم‬ ‫هەوڵبدە بە شێوەیەکى رێکوپێک لێى‬ ‫دەرچ��ى بەتایبەتى بۆ زەواج��ک��ردن‪،‬‬ ‫باشترین رۆژی ئ��ەم هەفتەیە بۆ تۆ‬ ‫شەممەیە‪.‬‬ ‫هەستەکانت دەرببڕە‬ ‫چ��ی��ت ل���ە دڵ���دای���ە‬ ‫س���ەب���ارەت بەکێشە‬ ‫خۆ شە و یستییە کا نت‬ ‫لەگەڵ ئەو کەسانەى‬ ‫متمانەت پێیانە راوێژ بکە‪ ،‬بۆ ئەوەى‬ ‫سەکەوتووبیت لەکارەکانتدا‪ ،‬باری‬ ‫ئابوریت ب���ەرەو باشی دەروات لەم‬ ‫هەفتەیەدا‪.‬‬ ‫ئ���ەم م���اوەی���ە سکااڵ‬ ‫ل���ە خ���ەون���ە س��ەی��رو‬ ‫ناخۆشەکانت دەکەیت‪،‬‬ ‫ه��ەوڵ��ب��دە زی��ات��ر لە‬ ‫ب��ن��ەم��اڵ��ەک��ەت نزیک‬ ‫ب��ب��ی��ت��ەوەو نهێنییەکانت ب��ۆ کەس‬ ‫باس مەکە‪ ،‬زیاتر کراوە بە لە بواری‬ ‫خۆشەویستیدا‪ ،‬تاکوو سەرکەوتن بە‬ ‫دەست بهێنیت لەم بوارەدا‪.‬‬ ‫ڕەن��گ��ە بانگهێشتى‬ ‫کارێکى گرنگ بکرێت‪،‬‬ ‫ئەگەر هەلى سەفەرت‬ ‫هەیە‪ ،‬سەفەر بکە‪ ،‬لە‬ ‫بیرت نەچێ شکست‬ ‫لە عەشقدا هەر بۆ ماوەیەکەو بیرت‬ ‫ئەچێتەوە هەرگیز بیرى لێ مەکەرەوە‪،‬‬ ‫لە بەر ئەوەی عەشقەکەت دەگەڕێتەوە‬ ‫الت‪.‬‬ ‫ه��ەوڵ��ب��دە پەیوەندى‬ ‫ل��ەگ��ەڵ ه��اوڕێ��ک��ان��ت‬ ‫ب���ە ب���اش���ى‌و خۆشى‬ ‫درێ�����ژەى پ��ێ��ب��دەی‪،‬‬ ‫بۆئەوەى ئاسوودە بى‌و‬ ‫ناخۆشى‌و خۆشى بەشێکە لە ژیانى‬ ‫عەشق‌و خۆشەویستى هەرگیز زویر مەبە‬ ‫لە‌و ناخۆشیانە‪ ،‬جوانترین رۆژان��ت بۆ‬ ‫جێدەهێڵێت‪.‬‬

‫‪ 8/20-7/21‬ف��ه‌ری��ک‬

‫منداڵ چۆن دایک‬ ‫دەناسێتەوە؟‬

‫ه��ەرگ��ی��ز پ��ەل��ە مەکە‬ ‫ل��ەک��ارەک��ان��ت��دا‪ ،‬بە‬ ‫سەبرهەموو کێشەکانت‬ ‫بەم زووانە بە ئاسانى‬ ‫چ���ارەس���ەر ئ��ەب��ێ ‪،‬‬ ‫هەوڵبدە زیاتر لە هاوسەرەکەت یان‬ ‫ئەویندارەکەت نزیک ببیتەوە‪ ،‬چونکە‬ ‫دڵسۆزترین کەس بۆ تۆ ئەوانن‪.‬‬

‫‪ 9/20-8/21‬ت���ه‌رازوو ‪ 10/20-9/21‬دووپشک ‪ 11/20-10/21‬ک���ه‌وان‬

‫«مۆرگان فریمەن» ئەکتەرى بەناوبانگى‬ ‫ئەمریکى وەک خۆشەویسترین ئەکتەر و‬ ‫کەسایەتى سینەماى ئەمریکا لە ساڵى‬ ‫‪ 2011‬دەستنیشان کرا‪ .‬لە ڕێورەسمى‬ ‫س��ااڵن��ەى بەخشینى خەاڵتەکانى‬ ‫ئەنجوومەنى ڕەخنەگرانى سینما‪،‬‬ ‫«مۆرگان فریمەن» ئەکتەرى بەناوبانگى‬ ‫ئ��ەم��ری��ک��ى وەک خۆشەویسترین‬ ‫ئ��ەک��ت��ەر و ک��ەس��ای��ەت��ى سینەماى‬ ‫ئەمریکا دەستنیشان ک��را‪ .‬ئەکتەرە‬ ‫بەناوبانگەکانى وەک «هەریسۆن فۆرد»‬ ‫و «جۆرج کلۆنی» و «ڕابێرت دنیرۆ»‬ ‫و «تام هەنکس» پاڵێوراوى وەرگرتنى‬ ‫ئەو خەاڵتە بوون‪ ،‬بەاڵم مۆرگان فریمەن‬ ‫توانى وەک خۆشەویسترین ئەکتەر و‬ ‫کەسایەتى سینماى ئەمریکا لە ساڵى‬ ‫‪ 2011‬دەستنیشان بکرێت‪ .‬جێگەی‬ ‫ئاماژە پێدانە‪ ،‬مۆرگان فریمەنى تەمەن‬ ‫‪ 74‬ساڵ بۆ یەکەم جار لە ساڵى ‪1964‬‬ ‫بە ڕۆڵگێران لە فلیمە ئەمریکییەکان‬ ‫دەست بەکاربوو و تا ئێستا ‪ 5‬جار‬

‫بەپێی تاقیکردنەوەکانی چەند پزیشکێک‬ ‫وەک (جیمى کوفمان و جوردن ستیرن)و‬ ‫چێشت لێنەرى لێهاتووی ناوداری‬ ‫فەرەنسی (م��ارک ب��اور)‬ ‫هەندێک خ��واردن هەیە‬ ‫ک��ە دەک��رێ��ت پشتیان‬ ‫پ��ێ��ب��ب��ەس��ت��رێ��ت وەک‬ ‫چ��ارەس��ەر ب��ۆ دڵ��ەک��زێ‬ ‫وەک‪ :‬ئ��اردی‬ ‫شۆفان‪،‬‬

‫زەنجەفیل کە دەبێت بەڕێژەیی مامناوەندی‬ ‫بخورێت‪ .‬مۆز‪ ،‬بەاڵم ئاگاداربە لە هەر‪100‬‬ ‫ک��ەس��دا یەکێک پێیی ناکەوێت‪.‬‬ ‫شوتی‪ ،‬ه��ەروەک مۆز ‪ %1‬یەک‬ ‫کەس پێی ناکەوێت‪ .‬زیرە‪ ،‬ماسی‬ ‫و خواردنە دەریاییەکان‪ ،‬نابێت‬ ‫سورکرێنەوە لە ڕۆندا‪ .‬کەرەوز‪،‬‬ ‫مەعدەنوس‪ .‬لە کۆتایدا ئاگەداربە‬ ‫زەاڵتە زۆربەی کات دەبێتە هۆیی‬ ‫دڵەکزێ‪ ،‬ئاگاداریی خواردنی‬ ‫تەماتەو پیازبە‪ ،‬هەروەها پەنیر‬ ‫و ئەو ڕۆنانەی کە چەوریەکەیان‬ ‫بەرزە‪.‬‬

‫‪ 5/20-4/21‬دووان����ە‬

‫خۆشەویستترین ئەکتەری ‪2011‬ی ئەمریکا‬

‫ئەو خۆراکانەی بۆ دڵەکزێ بەسودن‬

‫ه��ەوڵ��ب��دە ه��ەن��دێ��ک‬ ‫ل��ە دوو دڵ��ی��ت ک��ەم‬ ‫ب��ک��ەی��ت��ەوە‪ ،‬چونکە‬ ‫دەبێتە هۆى ئ��اژاوەو‬ ‫ن����اخ����ۆش����ى‪ ،‬ل���ەم‬ ‫ه��ەف��ت��ەی��ەدا ه��ەل��ى ب��اش ب��ە دەس��ت‬ ‫دێنیت‪ ،‬گرنگى بدە بە ئەویندارەکەت‬ ‫یان هاوسەرەکەت بۆئەوەى لە ژیانێکى‬ ‫خۆشدا بژیت‪.‬‬ ‫ئ��ەم م��اوەی��ە تووشى‬ ‫خ���ەم���ۆک���ی ئ��ەب��ى‪،‬‬ ‫هەوڵبدە زی��ات��ر روو‬ ‫ب��ک��ەی��ت��ە ش��وێ��ن��ە‬ ‫ش��ادەک��ان‌و زوورب��ەى‬ ‫کاتەکانت لەگەڵ دۆستان‌و ه��اوڕێ‌و‬ ‫خۆشەویستەکانت ب��ە س��ەر ب��ەرە‌و‬ ‫کوتایی هەفتە بۆ تۆ باش دەبێت‪.‬‬

‫‪ 7/20-6/21‬ش���ێ���ر‬

‫‪ Polyphenols‬تێدایە‬ ‫کە دژەئۆکسانن و بایەخى‬ ‫تەندروستى بەرزیان هەیە‪.‬‬ ‫گەاڵ و السکەکانى سڵق ماددە‬ ‫دژە ئۆکسانەکان لەجۆرى‬ ‫کارۆتینۆیدەکان لەخۆدەگرێت‬ ‫کە سوودى زۆریان هەیە بۆ‬ ‫کۆئەندامى دەمار بەتایبەتیش‬ ‫بۆ تەندروستى چ��اوەک��ان‪،‬‬ ‫ه��ەروەه��ا فالڤۆنۆیدەکان‬ ‫کە‬ ‫‪Flavonoids‬‬ ‫ڕێ��ک��خ��ەرن ب��ۆ ئاستى‬ ‫ش���ەک���رى خ��وێ��ن ئ��ەم��ە‬ ‫س����ەرەڕاى بیتالێینەکان‬ ‫‪ Betalains‬کە دژى هەوکردن‬ ‫کاردەکەن و تواناى لەش بۆ ڕزگاربوون‬ ‫لەماددە زیانبەخشەکان زیاتر دەکەن‪.‬‬ ‫سوودە تەندروستییەکانى سڵق بریتین‬ ‫ل��ە‪ :‬ڕێکخستنى ئاستى شەکرەى‬ ‫خ��وێ��ن‪ ،‬چ��االک��ى دژى ه��ەوک��ردن‪،‬‬ ‫سیفەتى دژەئ��ۆک��س��ان‪ ،‬پاراستنى‬ ‫تەندروستى ئێسککەکان‪ .‬وا باشترە کە‬ ‫سڵق بەالى کەم بۆ ماوەى ‪ 3‬خولەک‬ ‫بکوڵێنرێت ئینجا بخورێت بەمەبەستى‬ ‫کەمکردنەوەى ڕێژەى ترشى ئۆکزالیک‬ ‫‪.Oxalic acid‬‬

‫یەکێک ل��ەو ه��ۆک��اران��ەى گ��رف��ت بۆ‬ ‫بەکارهێنەرانى مۆبایل دروست دەکات‬ ‫شەحن کردنەوەیەتى‪ ،‬بەاڵم کۆمپانیاى‬ ‫(‪ )SpareOne‬توانى بەسەر ئەم‬ ‫گرفتەدا زاڵ بێت و مۆبایلێک دروست‬ ‫بکات کە تواناى هەیە بۆ ماوەى ‪١٥‬ساڵ‬

‫بەبێ شەحن کردنەوە کاربکات‪ .‬ئەم‬ ‫مۆبایلە هیچ ج��ۆرە تایبەتمەندیەکى‬ ‫مۆبایلى مۆدێل نوێ لە خۆ ناگرێت‪ ،‬و‬ ‫بۆکارکردنى پشت بە پاتریەکى بچووک‬ ‫دەبەستێت لە جۆرى (‪ .)AA‬مەرجى‬ ‫بەردەوام بوونى کارى ئەم مۆبایلە بۆ ئەوە‬ ‫دەگەڕێتەوە کە بەکاربەرەکەى پاتریەکى‬ ‫جۆرى ئینیر چایزەر بەکاربێنێت‪ ،‬بەو‬ ‫شێوەیەش دەتوانى بۆماوەى ‪١٥‬‬ ‫ساڵ لەشەحن کردنەوەى‬ ‫مۆبایلەکەت دوور‬ ‫بکەویەوە‪.‬‬

‫ڕەن���گ���ە ب���ە ه��ۆى‬ ‫ه���ەن���دێ���ک ک����ارى‬ ‫تایبەتەوە دیدارەکانت‬ ‫ب���گ���ۆڕى س���ەب���ارەت‬ ‫ب���ە دی���دارەک���ان���ت‬ ‫بەباشى بیربکەرەوە‪ ،‬پێت وانەبێ کە‬ ‫تەنیا کات بە سەربردنەو پشتگوێی‬ ‫مەخە‪ ،‬باشترین رۆژی هەفتە بۆ تۆ‬ ‫دووشەمەیە‪.‬‬ ‫لەکاتى هاوسەرگیرى‬ ‫ی���ان خ��وازێ��ن��ى بە‬ ‫وردى بیر لە شتەکان‬ ‫ب���ک���ەرەوە ئ��ەوک��ات‬ ‫وەاڵم ب������دەرەوەو‬ ‫چ��اوەڕێ��ى ه��ەواڵ��ى ب��اش بکە بە‬ ‫تایبەتى لە ڕێگاى دوورەوەو هەوڵ‬ ‫بدە کارەکانت جێبەجێ بکەیت‪.‬‬

‫‪ 6/20-5/21‬ق����رژاڵ‬

‫م����اددەى گ��رن��گ وەک���و‪ :‬پرۆتین‪،‬‬ ‫ڤیتامیین ‪ ،K‬ڤیتامین ‪ ،A‬ڤیتامین‬ ‫‪ ،E‬ڤیتامین‪ ،C‬فۆلێت‪ ،‬کۆمەڵەى‬ ‫ڤیتامین ‪ B‬بەتایبەتى ڤیتامین‬ ‫‪ ،B6،B5،B2 ،B1‬بایۆتین‬ ‫‪ ،Biotin‬نیاسین ‪،Niacin‬‬ ‫م��ەگ��ن��س��ی��ۆم‪ ،‬م��ەن��گ��ەن��ی��ز‪،‬‬ ‫کالسیۆم‪ ،‬پۆتاسیۆم‪ ،‬ئاسن‪،،‬‬ ‫ف��ۆس��ف��ۆر‪ ،‬ک��ۆپ��ەر‪ ،‬زی��ن��ک‪،‬‬ ‫ڕی���ش���اڵ‪ .‬س��ڵ��ق وزەی���ەک���ى‬ ‫یەکجار ک��ەم لەخۆدەگرێت‪،‬‬ ‫ب��ەم��ەش��ەوە دەبێتە خۆراکێکى‬ ‫زۆر گونجاو ب��ۆ کۆنترۆڵکردنى‬ ‫کێشى لەش‪ ،‬هەروەها گونجاوە‬ ‫بۆ تووشبووان بەنەخۆشییە‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫وةرزش‬

‫مۆرینهۆ و ڕامۆس دەبێتە دەمەقاڵێیان‬ ‫ڕۆژنامەى مارکاى ئیسپانیى کەوا‬ ‫زۆر لە یانەى شاهانە نزیکە ‪،‬باسى‬ ‫لە گفتۆگۆیەکى نیوان مۆرینیۆ و‬ ‫ڕامۆس ک��ردوە‪ .‬ڕۆژنامەى مارکا‬ ‫ڕووک���ارى یەکەمى ڕۆژنامەکى‬ ‫تەرخان کردووە بۆ ئەم گفتو گۆیە‬ ‫کەوا لە نێوان سیرجیۆ ڕامۆس‬ ‫و ڕاهێنەرەکەى خۆزى مۆرینیۆ‬ ‫‪،‬ه��ەوێ��ن��ى ئ���ەم گ��ف��ت��ۆگ��ۆی��ەش‬ ‫دۆراندنەکەى ڕیال مەدرید بوو لە‬ ‫یانەى بەرشلۆنە بە ئەنجامى ‪2-1‬‬ ‫لە جامى کۆپا دێرى ‪ .‬مۆرینیۆ‬ ‫بە ڕامۆسى ووت لە شوێنى خۆ‬ ‫گۆرینى یاریزانان “بەراستى ئێوە‬ ‫منتان کوشت بەهۆى لێدوانەکانتان‬ ‫لە دەزگایەکانى ڕاگەیاندن لە‬ ‫دواى دۆاڕنەکەمان بەرامبەر بە‬ ‫بەرشلۆنە” ڕامۆسیش وەالم��ى‬ ‫داوە ووتى “نەخێر گ��ەورەم ‪،‬تۆ‬ ‫شتەکانت ڕاگەیاند لە دەزگایەکان‬ ‫نەک ئێمە ” ‪،‬لەوەالم دا “مۆرینهۆ‪:‬‬ ‫وتى ئێوە ئیسپانیە کان پاڵەوانى‬ ‫جیهانن هاوریەکانتان لێدوانەکان‬ ‫دژى ئێوە باڵو ناکەنەوە و بەباشى‬ ‫باسى ئێوە دەک��ەن ‪،‬ه��ەروەک��و‬ ‫کاسیاس و هاوریەکەى ‪،‬کاسیاس‬ ‫یش کەمێک دوور ڕاوەستا بوو‬ ‫ئاگەدارى وتەکانى مۆرینۆ بوو‬ ‫ووتى “گ��ەورەم واباشە شتەکان‬ ‫رووب����ەڕوو ڕاس��ت��ەخ��ۆ بەیەکتر‬ ‫بلێن ن��ەک بەنهێنى لەدرێژەى‬ ‫گفتوگۆیەکەیان مۆرینیۆ بە‬ ‫ڕاموسى ووت”ئ��ەو گۆلەى کەوا‬ ‫پیۆل تۆمارى کرد سوچى تۆ بوو‬ ‫‪،‬ڕامۆس”نەخێر سوچى من نەبوو‬ ‫چونکە من چ��اودێ��رى پێکى ێم‬ ‫ئەکرد لەو کات ئەویش بە هۆى‬ ‫جی گۆرکى یاریزانەکانى یانەى‬

‫بەرشلۆنە پیۆل گۆلەکەى تۆمار‬ ‫ک��رد ڕۆژن��ام��ەک��ە ئ��ام��اژەى بەوە‬ ‫کرد کەوا لەوکاتە دا مۆرینیۆ زۆر‬ ‫تورە بوو لە ڕامۆس پێ‌ ووت “تۆ‬ ‫هەوڵ ئەدەى ببى بە ڕاهێنەر ؟‬

‫ڕامۆس”نەخێر ‪،‬ب��ەالم هەندێک‬ ‫ب��ارودۆخ هەیە دەتکاتە ڕاهێنەر‬ ‫‪،‬وەه��ەروەه��ا ڕام��ۆس ووتى بۆیە‬ ‫بە من دەڵێت چونکە تۆ یاریزانى‬ ‫تۆپى پێ‌ نەبووى لە پێش دا ‪.‬‬

‫ئینتەر میالن بیر لە گواستنەوەى‬ ‫گوارین دەکاتەوە‬

‫ل��ە لێدوانێکیدا ب��ۆ ڕۆژن��ام��ەک��ان‬ ‫ب���ەڕێ���وەب���ەرى وەرزش����ى ی��ان��ەى‬ ‫ئەنتەر میالنى ئیتاڵى مارکۆ برانکا‬ ‫ڕایگەیاند ” یانەکەى بەفەرمى زۆر‬ ‫گرنگى بەگواستنەوەى گوارینى‬

‫تەمەن ‪ 25‬ساڵەى یاریزانى هێڵى‬ ‫ناوەندى یانەى پۆرتۆى پورتوگالى‬ ‫و هەڵبژاردەى کۆڵۆمبیا دەدات ‪،‬‬ ‫ئەو یاریزانێکى زۆر گرنگە ‪ ،‬ئێمە‬ ‫بەدڵنیاییەوە ئارەزووى ئەو دەکەین‬

‫‪ ،‬وە بەدڵنیایشەوە ئێمە پێویستمان‬ ‫بەیاریزانێکى وە کو ئەو هەیە ‪،‬‬ ‫گوارین داهاتوویەکى پرشنگ دارى‬ ‫هەیە ‪ ،‬و دەرفەتیش هەیە بۆ ئێمە‬ ‫هەوڵى گواستنەوەى بدەین “‪.‬‬

‫فابیۆ کاپیلۆ‪ :‬میالن هەڵەیەکى‬ ‫کوشندەى کرد کە پیرلۆى فرۆشت‬

‫ڕاه��ێ��ن��ەر پ��ێ��ش��ووى ی��ان��ەى‬ ‫یۆڤانتۆسى ئیتاڵى و ئێستاى‬ ‫هەڵبژاردەى ئینگلتەرا فابیۆ‬

‫کاپیلۆ باسى لەئاست بەرزى‬ ‫یانەى یۆڤانتۆسى کرد لەم‬ ‫ماوەیە ـدا ‪ .‬کاپێلۆ ووتى ‪:‬‬

‫یۆڤانتۆسى ئێستا باشترین‬ ‫ئاست پێش ک��ەش دەک��ات‬ ‫ئ��ەوی��ش ب��ەه��ۆى هەبوونى‬ ‫ڕاهینەرێکى وەکوو ئەنتۆنیۆ‬ ‫کۆنتیەوەیە ‪ .‬زیاتر ووتى ‪:‬‬ ‫میالن هەڵەیەکى کوشندەى‬ ‫ئەنجام ـدا ئەویش بەدەست‬ ‫ب�����ەردار ب���وون ل��ەی��اری��زان‬ ‫ئەندریا پێرلۆ ب��وو چونکە‬ ‫یاریزانێکى وا زیرەک بڕبڕەى‬ ‫پشتى تیمەکەیە وە یاریزان‬ ‫و گۆڵپاریز بۆفۆن یاریزانى‬ ‫ژمارەیەکى یۆڤانتۆسە ئەگەر‬ ‫لە باشترین ئاستەکانى ـدا‬ ‫بێت ‪.‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2012/01/24‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪687‬‬

‫‪11‬‬

‫ڕیاڵ مەدرید سەرکەوتنێکى گەورەى بەدەست هێنا‬

‫یانەى ڕیاڵ مدرید خاوەن پێشەنگى‬ ‫ڕێزبەندى سەرکەوتنى بە دەست‬ ‫هێنا بە چوار گۆلى بەرامبەر‬ ‫گۆلێک لە یارییەکى ژواخ��وارى‬ ‫گەرى یەکەمى خولى پلە یەکى‬ ‫ئیسپانیا ب��ەرام��ب��ەر ئەتلتیک‬ ‫بیلباو‪ .‬لە یاریگاى سانتیاگۆ‬ ‫بیرنابیۆ یانەى ڕیاڵ مدرید مێوان‬ ‫دارى یانەى ئەتلتیک بلباوى‬ ‫کرد ‪ .‬لەگەڵ دەستپێکى فیکەى‬ ‫ناوبژیوان یاریزانانى ڕیاڵ مدرید‬ ‫بە هێرش بردن دەستیان بە یارى‬ ‫کردن کرد‪ ،‬لە خولەکى ‪ 13‬دا لە‬ ‫هێرشکى پێجەوانە دا فرناندۆ‬ ‫لۆرێنتى گۆلى یەکەم بۆ یانەى‬ ‫ئەتیلک تۆمار کرد‪ .‬زۆر نە برد‬ ‫یانەى ڕی��اڵ م��دری��د لە ڕێگاى‬ ‫بەرگرى کارى بەرازیلى مارسیلۆ‬ ‫گۆلى یەکسان ب��وون��ووى تۆمار‬ ‫کرد‪ .‬گێمى یەکەم یارى بەرامبەر‬ ‫بوون بە گۆلێک کۆتاى هات‪ .‬لە‬ ‫سەرەتاى گێمى دووەم نابژیوانى‬ ‫ی��ارى لێدانکى سزاى بۆ ڕیاڵ‬ ‫مدرید ژمارد کریستانۆ ڕۆنالدۆ‬ ‫بە شێوەیکى ج��وان جێبەجێى‬ ‫کرد گۆلى دووەم بۆ یانەى ڕیاڵ‬ ‫مدرید تۆمار ک��رد‪ .‬لە خولەکى‬ ‫‪ 67‬دا نابژیوانى یارى یاریزانى‬ ‫بەرگرى یانەى ئەتلتیک بلباوى‬ ‫بە کارتى س��ور ک��ردە دەروەى‬ ‫یاریگا لێدانکى ترى س��زاى بۆ‬ ‫ڕیاڵ مدرید ژمارد ڕۆنالدۆ جى‬ ‫بەجێ کرد‪ ،‬گۆلى دووەمى خۆى‬ ‫سێمى ی��ان��ەک��ەى ت��ۆم��ار ک��رد‪.‬‬ ‫مۆرینۆ چەند گۆرانکاریەکى لە‬ ‫پێکهاتەى کەى دا کرد ڕیکاردۆ‬ ‫کاکا و کەریم بن زیمە و گرانیرۆ‬ ‫هێنایە دەروەى یاریگا هەریکە لە‬

‫یاریزانان هیگواین و السانا دیارا‬ ‫و کالیخۆن بە ش��دارى پێکرد‬ ‫‪ .‬ڕیاڵ مدرید باشتر دیار بوو‬ ‫ی��اری��زان هیگواین جەند هەلکى‬ ‫ئاسانى گ��ۆل تۆمار کردنى لە‬ ‫دەست دا لە خولەکى ‪ 86‬دا‬ ‫لە پاسکى جوانى هیگواین یاریزان‬

‫کالیخۆن گۆلى چوارەمى بۆ ڕیاڵ‬ ‫مدرید تۆمار کرد ‪ .‬ڕیاڵ مدرید‬ ‫لە پلەى یەکەم ڕێزبەند مایەوە‬ ‫بە ‪ 49‬خ��اڵ بە ج��ی��اوازى پێنج‬ ‫خاڵ لەگەڵ بەرشلۆنە ڕکابەرى‬ ‫سەرسەختى ‪ .‬ئەتلتیک بلباو لە‬ ‫پلەى ‪ 7‬دێت بە ‪ 26‬خاڵ‪.‬‬

‫بیرباتۆڤ یانەى مانچستەر بەجێ ناهێڵێت‬

‫ب��ری��ک��ارى ک��ارەک��ان��ى ی��اری��زان��ى‬ ‫ی��ان��ەى مانچیستەر یوونایتد‬ ‫دیمێتێربیرباتۆڤ ئەوەى دووپات‬ ‫ک���ردەوە ک��ە ی��اری��زان��ى ن��اوب��راو‬ ‫لەیانەکە ن��اڕوات ‪ .‬بۆ ڕۆژنامەى‬

‫سۆفتسکى سپۆڕت ئەیل دانشیف‬ ‫ب��ەڕی��وب��ەرى ک��ارەک��ان��ى ی��اری��زان‬ ‫بیرباتۆف دوا و ووتى ‪ :‬نازانم ئەو‬ ‫قسە بێ بنەمایانە لەکوێدا باڵو‬ ‫دەکرێنەوە‪ ،‬ئەوە دەزانم کە بێربا‬

‫لە مانچێستەر ناڕوات و ئەوشتە‬ ‫لەخەیاڵمان ـدا نیە ‪ .‬جێى باسە‬ ‫یاریزانەکە چەند جارێک نزیک‬ ‫بوو لەڕۆیشتن چونکە شوێنێک لە‬ ‫پێکهاتەى سەرەکەى نەماوەتەوە‪.‬‬

‫شەیتانە سوورەکان هاتنە سەر خەت بۆ‬ ‫کڕینى دیاماو‬

‫بەپێى هەواڵێکى سایتى گڵۆبۆى‬ ‫ب��ەڕازی��ل��ى ی��ان��ەى مانچستەر‬ ‫ی��وون��ای��ت��د زۆران���ب���ازی لەگەڵ‬ ‫یانەکانى میالن و ئینتەر و‬ ‫چێڵسى و تۆ تنهما دەکات بۆ‬ ‫کڕینى یاریزانى هەڵبژاردەى‬ ‫بەڕازیل و یانەى ئینتەرناسیۆناڵ‬ ‫پۆرتۆئەلێگرى بەڕازیلى لیاندرۆ‬ ‫دیاماو ‪ .‬سەرچاوەکە ئەوەشى‬ ‫ب�ڵ�اوک���ردەوە ک��ە بەرپرسانى‬ ‫ی��ان��ەى مانچیستەر بەباشى‬ ‫بیریان لەکڕینى ئ��ەو یاریزانە‬ ‫کردۆتەوە و بۆ ئەو مەبەستەش‬ ‫بڕە پاریەکەى باشییان تەرخان‬ ‫ک��ردووە کە خۆى لە ‪ ١٥‬لیۆن‬ ‫جونەى ئیستەرلینى دەدات ‪.‬‬ ‫جێى باسە یاریزانى ناوبراو زیاتر‬ ‫لە ‪ ٥٠‬یارى بۆ ئینتەرناسیۆناڵ‬

‫ئەنجا ـداوە و ‪ ٢١‬گۆڵى تۆمار‬ ‫ک���ردووە و چ��وار یاریشى بۆ‬

‫هەڵبژاردەى سیلیساو ئەنجام‬ ‫ـداوە و ‪ ١‬گۆڵى کردوە ‪.‬‬


‫خاوەنی ئیمتیاز‬

‫سەرنووسەر‬

‫جێگری سەرنووسەر‬

‫دیزاین‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫هادی مەحمود‪ ،‬ئەکتەر‪:‬‬

‫هێمن عەبدوڵاڵ‬

‫هەستی نەتەوایەتی لە مرۆڤدا نەبێت ناتوانێت لە‬ ‫نمــایشـــدا ڕۆڵ ببینێت‬

‫دیمانە‪~ :‬‬

‫ه��ادی مەحمود لەساڵی ‪ 1970‬لە‬ ‫گەڕەکی سابوونکەرانی شاری سلێمانی‬ ‫لە دایکبووە‪ ،‬زۆر ئیش و کاری جیاوازی‬ ‫ک��ردووە لە ناو ب��ازاڕدا‪ ،‬یەکێک لەو‬ ‫کارانەی کە ماوەیەکی دوور و درێژە‬ ‫دەستی پێکردووە کتێب فرۆشییە‪،‬‬ ‫هەروەها ناوبراو لێپرسراوی دابشکردنی‬ ‫ئەو باڵو کراوانە بووکە لەدوای ڕاپەڕین‬ ‫دەردەچوون‪ ،‬ئێستاش فەرمانبەرە لە‬ ‫فەرمانگەى سینەما‪.‬‬

‫سەبارەت بە کاروباری سینەما‬ ‫و هاتنی ب��ۆ ن��او ئ��ەم ب��وارە‬ ‫مامۆستا هادی وتی‪ :‬لە ڕاستیدا‬ ‫پیشەم کتێب فرۆشتن بووە و‬ ‫دواجاریش بە ڕۆژنامە و گۆڤارو‬ ‫کاری ئەدەبی‪...‬هتد‪ ،‬سەرقاڵ‬ ‫ب���ووم‪ ،‬ت��اک��وو گەیشتمەکاری‬ ‫ه��ون��ەری کە ڕۆژێ��ک لە ڕۆژان‬ ‫ل��ەو ب��ڕوای��ەدا نەبووم لەبوارى‬ ‫هونەریدا کار بکەم وەکوو بەشی‬ ‫سینەما‪ ،‬م��ن ل��ەڕێ��گ��ەی کاک‬ ‫جەلیل زەنگەنەوە پەیوەندیم‬ ‫ب��ەب��وارى هونەرییەوەکرد‪ ،‬کە‬ ‫هاورێیەکی خۆشەویستمە و‬ ‫ئەم هاوڕێیەتیە ئەگەڕێتەوە بۆ‬ ‫سااڵنی ‪ 1986‬بە دواوە‪ ،‬دواجار‬ ‫لە ساڵی ‪ 2004‬دەستمان کرد بە‬ ‫کارکردن لە فلیمى گەردەلولدا‪،‬‬ ‫م��ن ل��ە س���ەرەت���اوە ل��ە پشت‬ ‫کامێراوە بووین‪ ،‬دوای ماوەیەک‬ ‫باسی شەخسیەتی عەریف حەمە‬ ‫تاڵی ب��ۆ ک��ردم ک��ە م��ن ڕۆڵ��ی‬ ‫ببینم‪ ،‬لەڕاستی من زۆر ترسام‬ ‫و ت��ەن��ان��ەت هەوڵیشم دا کە‬

‫نەیبینم‪ ،‬بەاڵم کاک جەلیل وتی‪:‬‬ ‫من دڵنیام کە تۆ دەتۆانی ئەو‬ ‫ڕۆڵە ببینی‪ ،‬بۆیە پشتیوانی کاک‬ ‫جەلیل بۆ من زۆر بوو لەگێڕانى‬ ‫ئەوڕۆڵە‪ ،‬زۆر لە گەڵمدا هیالک‬ ‫بوو ‪،‬ئیترئەوەبوولە کۆتایی دا‬ ‫خۆشبەختانە ک��ارەک��ەم ب��ووە‬ ‫جێگەی دەستخۆشی جەماوەر‬ ‫و بینەران‪ ،‬لە الیەکی تریشەوە‬ ‫هەرچەندە داوام لێکراوە لە زۆر‬ ‫کارى درام��ادا بەشدارى بکەم‪،‬‬ ‫بەاڵم کارم تێدا نەکردووە تەنها‬ ‫لە بەشی ‪ 1‬و‪2‬ى گ��ەردەل��وول‬ ‫و درام��ای��ەک��ی ت��ردا بەشداریم‬ ‫کردووە‪.‬‬ ‫سەبارەت بە ڕۆڵی عەریف حەمە‬ ‫تاڵ لە درامای گەردەلوولدا ناو‬ ‫ب��راو وت��ی‪ :‬دی��ارە ئ��ەو ڕۆڵ��ەی‬ ‫ع��ەری��ف ح��ەم��ە ت���اڵ ک��ە ل��ەم‬ ‫درام��ای��ەدا بەرجەستەیە ئەو‬ ‫ڕۆڵەیە کە پێیدەوترێت کۆمێدی‬ ‫ڕەش‪ ،‬هۆکارەکانی سەرکەوتنی‬ ‫ئەم ڕۆڵە دەگێڕمەوە بۆ چەند‬ ‫خ��اڵ��ێ��ک‪ ،‬ی��ەک��ەم توانیینی‬ ‫سیناریستە لە بینینی ڕۆڵى ئەو‬ ‫کەسایەتییە کە چۆن بتوانێت‬ ‫ج��ی��گ��ەى خ���ۆی ل���ەو رۆڵ����ەدا‬ ‫بکاتەوە ‪ ،‬دووهەم ئەگەڕێتەوە‬ ‫بۆ کاک جەلیل کە دەرهێنەرێک‬ ‫چۆن دەتوانێت ئەو سیناریۆیە‬ ‫جێبەجێ بکات‪ ،‬سێهەم ئەکتەر‬ ‫ه��ەر ئ��ەوە نییە ک��ارى نواندن‬ ‫بکات‪ ،‬بەڵکو ئەبێت شارەزایى‬ ‫وئەزمونى هەبێت‪ ،‬بە حوکمی‬ ‫ئەوەی من خۆم هەر لە ناو کتێبدا‬ ‫ب��ووم توانیم زووت��ر تێگەیشتن‬ ‫ل��ە ب���ارەى ک��اراک��ت��ەرب��ەدەس��ت‬ ‫بهێنم وبگەمە ئەوەى کە بزانم‬

‫پێویستی بە چی هەیە‪ ،‬ڕاستە‬ ‫کاراکتەری عەریف حەمە تاڵی‬ ‫پێدەوترێت کۆمێدیای ڕەش و‬ ‫خۆی کارێکتەرێکی بووە لە ناو‬ ‫بەعس‪ ،‬بەاڵم گرنگ ئەوەیە لە‬ ‫ن��او بەعسدا چی دەک��رد‪ ،‬واتا‬ ‫ئەمە ئەساسەکەیە‪ ،‬ئایا چاکە‬ ‫دەکات یان خراپە؟ ئایا خەیاڵی‬ ‫الی میلەتەکەی خۆی ماوە یان‬ ‫هەموو شتێک لە پێناویی بەعسدا‬ ‫دەکات؟ ئەم کارەکتەرە لە ناو‬ ‫بەعسدا ش��ت ب��ۆ میلەتەکەی‬ ‫دەک��ات‪ ،‬نەک لە ناو میلەتەوە‬ ‫کار بۆ ئ��ەوان بکات‪ ،‬بۆیە ئەو‬ ‫بەشە لە واقعیشدا ب��ووە هۆی‬

‫هونەرمەند عەباسى کەمەندى خەاڵتى سااڵنەى‬ ‫ماملێ وەردەگرێت‬

‫ل��ە ڕێ��ورەس��م��ێ��ک��ى ش��ک��ۆداردا‬ ‫بەبۆنەى سیانزەهمین ساڵیادى‬ ‫ک��ۆچ��ی دوای����ى ه��ون��ەرم��ەن��دى‬ ‫گەورە (محەمەدى ماملێ) کە لە‬ ‫ش��ارى هەولێر بەئامادەبوونى‬ ‫چەندین کەسایەتى هونەریى‬ ‫و ف���ەره���ەن���گ���ى ه���ەر‬ ‫چوارپارچەکانى کوردستان‬ ‫و م��ی��وان��ان��ى ن��اوخ��ۆو‬ ‫دەرەوەو خ��ان��ەوادەى‬ ‫ماملێ‪( ،‬سێیەم خەاڵتى‬ ‫ماملێ) پێشکەش بە‬ ‫مامۆستا‬ ‫هونەرمەند‬ ‫ع��ەب��اس��ى ک��ەم��ەن��دى‬ ‫ک����را‪ .‬س���ەب���ارەت بە‬ ‫دەس��ت��ن��ی��ش��ان��ک��ردن��ى‬ ‫ه��ون��ەرم��ەن��د ع��ەب��اس��ى‬ ‫کەمەندى بۆ ئەو خەاڵتە‪،‬‬ ‫وەک لە ڕاگەیەندراوى مەڵبەندى‬ ‫هونەرى ماملێ هاتووە «مامۆستا‬ ‫عەباسى کەمەندى ماوەیەکى دوورو‬ ‫درێ��ژە لە بوارەکانى فەرهەنگ و‬ ‫هونەرى نەتەوەکەمان دا خزمەتێکى‬ ‫زۆرى گۆرانى و مۆزیکى کوردى‬

‫ک���ردووەو ڕۆڵ و شوێن دەستى‬ ‫زێرینى خ��ۆى ل��ە نێو پانتایى‬

‫فەرهەنگ و کلتوورى گەلەکەى‬ ‫دا هەبووە»‪ .‬لەم ڕوانگەیەوەو بۆ‬

‫ڕێزگرتن لە ئەرک و خزمەتەکانى‬ ‫کاک عەباسى کەمەندی‪ ،‬کۆمیتەى‬ ‫هەڵبژاردن لە مەڵبەندى هونەرى‬ ‫ماملێ ئەو کەسێتییە لێوەشاوەى‬ ‫دەستنیشانکردووە بۆ وەرگرتنى‬ ‫خەاڵتى ماملێ بۆ ساڵى ‪.٢٠١١‬‬ ‫جێگەی ئاماژەیە‪ ،‬مەڵبەندى‬ ‫ه��ون��ەرى ماملێ لە ساڵى‬ ‫‪ ٢٠٠٨‬لەالیەن بنەماڵەى‬ ‫ه���ون���ەرم���ەن���دى ن��ەم��ر‬ ‫(محەمەدى ماملی) وە‬ ‫دام���ەزراوە‪ ،‬ئەم خەاڵتە‬ ‫ک���ە س��ێ��ه��ەم خ��ەاڵت��ى‬ ‫مەڵبەندەکەیە بە خەاڵتى‬ ‫‪٢٠١١‬ى مەڵبەندى هونەرى‬ ‫ماملێ ناسراوە‪ ،‬هەروەها لە‬ ‫ڕۆژى ‪ 1/21‬لە شارى هەولێر‬ ‫درا بە هونەرمەند عەباسى‬ ‫ک��ەم��ەن��دی‪ ،‬پێشتریش یەکەم‬ ‫خەاڵتى مەڵبەندەکە لە ‪،٢٠٠٩‬‬ ‫پێشکەشى (ق��ال��ە م���ەڕە) ک��را‪،‬‬ ‫هەروەها دووەم خەاڵتش لە ‪٢٠١٠‬‬ ‫پێشکەشى مامۆستا (باکوری)‬ ‫کرا‪.‬‬

‫بــۆ خـــۆگــەرمــکــــردنەوە‬ ‫ێ‬ ‫پارەکــانى دەســوتــێــنــ ‌‬ ‫پیاوێکى تەمەن‪66‬ساڵى‬ ‫ئ��ەم��ەری��ک��ى ک��ات �ێ‌ ب��ەه��ۆى‬ ‫بەفرەوە لەیەکێک لە چیاکانى‬ ‫ویالیەتى واشنتۆن ڕێگە‬ ‫وندەکات‪ ،‬ناچار دەبێت‬ ‫ب��ۆ خ��ۆگ��ەرم��ک��ردن��ەوە‬ ‫پ��ارەک��ان��ى بسوتێنێت‪.‬‬ ‫دواى ب��ەس��ەر ب��ردن��ى دوو‬

‫ش���ەو ل��ەن��ێ��و ب��ەف��رەک��ەدا‪،‬‬ ‫تیمەکانى پشکنین توانیان‬ ‫یۆنگ ش��ۆن کیم ب��دۆزن��ەوە‬ ‫کە بەهۆى سوتاندنى هەموو‬ ‫ک��ەل��وپ��ەل��ەک��ان��ی‪ ،‬ت��ەن��ان��ەت‬ ‫گۆرەوی و پاشان ئەو پارانەى‬ ‫پێى بوون‪ ،‬خۆى لە ڕەقبونەوە‬ ‫ڕزگاربکات‪.‬‬

‫ئەوەی کە جەماوەریش پێیخۆش‬ ‫بێت‪ .‬لە الیەکی تریشەوە میدیا‬ ‫دەتۆانێت لە هەموو بوارێکدا‬ ‫ڕۆڵ ببینێت لە دروست بوونی‬ ‫بە تایبەت ئەکتەری بە توانا‪،‬‬ ‫و ب���ە گ��ش��ت��ی ب���ۆ س��ەرج��ەم‬ ‫تۆێژەکانی میلەتیش‪ .‬سەبارەت‬ ‫بە سەرکەوتنی کەسەکانیش‬ ‫ل��ەم ب���وارەدا‪ ،‬وتیشی‪ :‬ئەگەر‬ ‫هەستی نەتەوایەتی لە خودی‬ ‫ئینسانەکاندا نەبێت نە لە واقع‬ ‫نە لە نمایشکردنیش داناتۆانیت‬ ‫ئەو ڕۆڵە ببینیت‪.‬‬ ‫مامۆستا ه��ادی م��وژدەی نزیک‬ ‫بوونەوەى نمایشکردنى بەشی‬

‫ت����ازەی گ���ەردەل���وول���ی دا بە‬ ‫هالواڵتیان و وت��ی‪ :‬م��وژدەی‬ ‫ئ���ەوە دەدەم ب��ە ج��ەم��اوەرە‬ ‫خۆشەویستەکەم کە لە ئێستادا‬ ‫‪ %80‬بەشی سێهەمی گەردەلوول‬ ‫تەواو بووە ‪ ،‬هیوادارم بۆ نەورۆز‬ ‫ئامادە بێت بۆ نمایشکردنى‪ ،‬کە‬ ‫بریتییە لە ‪ 60‬زنجیرە و ووتیشى‪:‬‬ ‫کارەکەمان زۆر پرۆفیشناڵتر و‬ ‫فراوانترە لە هەموو روویەکەوە‪،‬‬ ‫هەروەها ئەمجارە سیناریۆکە‬ ‫قەرەباڵغترە‪ ،‬منیش لەم بەشەدا‬ ‫م��ەس��رح��ەک��ەم ف���راوان���ت���رە و‬ ‫هەوڵمانداوە ئاستی دراماکە لە‬ ‫چاو بەشەکانی تر بەرزتر بێت‪.‬‬

‫لورا کایبیلیر بە شاجوانى ساڵى‬ ‫‪2012‬ى ئەمریکا دەستنیشانکرا‬

‫لورا کایبیلیر شاجوانى ویالیەتى‬ ‫ویسکونسن‪ ،‬بە شاجوانى ویالیەتە‬ ‫یەکگرتووەکانى ئەمریکا بۆ ساڵى‬ ‫‪ 2012‬دەستنیشانکرا‪ ،‬ش��ەوى‬ ‫ڕابردووش لە ئاهەنگێکى تایبەتیدا‬ ‫لە هەرێمى الس فیگاس تاجى‬ ‫شاجوانى کرایە سەرى‪ .‬هەروەها‬ ‫خ��ان��م��ە ش��اج��وان��ى وی�لای��ەت��ى‬ ‫ئوکالهوما بە پلەى دووەم هات‬

‫و هەریەک لە شاجوانى نیۆیۆرک‬ ‫و ئاریزوناو کالیفۆرنیا بە پلەى‬ ‫سێیەم و چ����وارەم و پێنجەم‬ ‫هاتن‪ .‬جێى باسە ئەم ئاهەنگە‬ ‫بەشێوەیەکى ڕاستەوخۆ لەسەر‬ ‫ت��ۆڕى تەلەفزیۆنى «‪»ABC‬‬ ‫پەخشدەکرا‪ ،‬و ‪ 53‬کچ بەشداریان‬ ‫لەم پێشبڕکێیەدا کرد‪ ،‬کەتێیدا‬ ‫تەنها ‪12‬یان گەیشتە کۆتایى‪.‬‬

‫کۆماری کوردستان‬ ‫وانەیەک‬ ‫بەروار ‪ 1946/1/22‬لەشاری مەهاباد‬ ‫ک��ۆم��اری ک��وردس��ت��ان راگ��ەی��ەن��درا‬ ‫ئ��ەگ��ەرچ��ی م���اوەی م��ان��ەوەى ئەو‬ ‫کۆمارە کەمتر لەساڵێک بوو بەاڵم‬ ‫قۆناغێکی گرنگ ب��وو لەمێژووی‬ ‫ڕزگ����اری خ���وازی گ��ەل��ی ک���ورداو‬ ‫وەچەرخانێکیش بوو بەئاراستەی خۆ‬ ‫بەڕێوەبەری دەبووایە هۆکارەکانی‬ ‫شکستەکەی و دەستکەوتەکانی بە‬ ‫زۆربەی زمانە زیندووەکانی جیهان لە‬ ‫کتێبخانەکانی جیهاندا هەبوایە‪ .‬زۆر‬ ‫گرنگە وانە لەو کۆمارەی کوردستان‬ ‫وەربگرین ‪ .‬ئەوەى جێگای سەرنجە‬ ‫ئەوەیە کە یەکگرتوویی لە بونیادنانی‬ ‫ئ��ەو کۆمارە دی��ارە لەهەمانکاتدا‬ ‫پشتکردن لە کۆمارەکە لەالیەن‬ ‫هێزێکی جیهانی ئەوکاتە کە یەکێک‬ ‫بووە لە جەمسەرەکان ئەو لوغزیە‬ ‫کە وانەی لێوەربگرین تابگەینە ئەو‬ ‫ئاستەی کە ب��ەت��ەواوی پشت بەو‬ ‫هێزانە نەبەستین کە لەساڵی ‪1946‬‬ ‫و لەساڵی ‪ 1974‬پشتیان لەکورد کرد‬ ‫و بەهۆیەوە کورد تووشی ماڵوێرانی‬ ‫ب��وو‪ .‬دوای تێپەڕبوونی ‪ 66‬ساڵ‬ ‫بەسەر دامەزرانى ئەو کۆمارە پالنی‬ ‫ئێستای کورد بۆ سەربەخۆی چییە؟‬ ‫لەکاتێکدا کە کورد لەعێراقدا هێشتا‬ ‫بەتەواوی مافەکانی نەچەسپاون‪.‬‬ ‫زۆرب����ەی الی��ەن��ەک��ان��ی��ش ئ��ەگ��ەری‬ ‫پ��ارچ��ەپ��ارچ��ەب��وون��ی ع��ێ��راق بە‬ ‫یەکێک لەئەگەرە بەهێزەکان دەزانن‬ ‫ئایا ک��ورد ئ��ام��ادەک��اری ک��ردووە‬ ‫بۆ ب��ارودۆخ��ی دواى دابەشبوونی‬ ‫عێراق؟ ئەگەر کێشەکانی عێراق‬ ‫لەپێشووتردا تەنها لەسەر دەسەاڵت‬ ‫و پ��ارە بووبێت ئ��ەوا لەئێستادا‬ ‫شیعەوسونە دەستیان بەخوێنی‬ ‫یەکتر س��ورە‪ ،‬ئەمەش کاریگەری‬ ‫دەب��ێ��ت ل��ەس��ەر درەن����گ س��ارێ��ژ‬ ‫بوونی برینەکانیان‪ ،‬ڕاستە مێژووی‬ ‫خ��وێ��ن��اوی ئ��ەو دوو م��ەزه��ەب��ەی‬ ‫ئاینی ئیسالم مێژوویەکی دوور و‬ ‫درێژی هەیە بەاڵم دوای ڕووخانی‬ ‫ص��دام وح��زب و دارودەس��ت��ەک��ەی‬ ‫لەساڵی ‪ 2003‬دا لەسەر دەستی‬ ‫ئەمریکا وهاوپەیمانەکانی‪ ،‬ئەو‬ ‫شەڕە تازەبۆوە ئەمە لەکاتێکدابوو‬ ‫کەپێشتر ص���دام ش���ەڕی ل��ەدژی‬ ‫شیعەکان لەژێر ناوی جۆراوجۆردا‬ ‫دەک����رد‪ ،‬ئەستەمە ج��ارێ��ک��ی تر‬ ‫شیعەوسونە لەچوارچێوەى یەک‬ ‫دەوڵ��ەت��دا بەیەکەوە بەبێ کێشە‬ ‫بژین ‪ ،‬کەواتا چی ڕوودەدات ؟‬ ‫دابەشبوونى عێراق کەبەشێک لە‬ ‫عەرەبەکان بەکابووسی دەزان��ن و‬ ‫لێی دەترسن و کوردیش خەوی پێوە‬ ‫دەبینێت ‪ .‬ئەگەر ئ��ەوە ڕووب��دات‬ ‫ئەوسا کورد بەو خەونە دەگات کە‬ ‫لەدوای ڕووخانی کۆماری مهابادەوە‬ ‫لەیادى دایە‪ ،‬ئەمە بەو مانایە نیە کە‬ ‫پێش ڕووخانى کۆماری مهاباد بیری‬ ‫لێنەکرابێتەوە ‪ .‬بەاڵم لەدوای ‪1946‬‬ ‫زیاتر بیری سەربەخۆیی ورزگاربوون‬ ‫چ���ووە ک��ەڵ��ک��ەڵ��ەی ک�����وردەوە ‪.‬‬ ‫هەرچۆنێک بێت زل��ه��ێ��زەک��ان لە‬ ‫بەرژوەندی خۆیان عێراقی بەو جۆرە‬ ‫دروستکرد‪ ،‬ه��ەر لەپێناو هەمان‬ ‫ب���ەرژەوەن���دى خۆشیان ب��ڕی��ار لە‬ ‫دابەشبوون یا یەکپارچەیی عێراق‬ ‫دەدەن‪ .‬بەاڵم نابێت یەکپارچەیی‬ ‫ل��ەس��ەرح��س��اب��ی ڕژان����ی خوێنی‬ ‫هاواڵتیان بێت یان لەسەرحسابی‬ ‫خزمەتگوزاریەکانی خەڵک‪ ،‬بەڵکو‬ ‫دەبێت لەسەرحسابی ئارزوومەندی‬ ‫بێت ک��ەه��ەم��وو الی��ەن��ەک��ان وەک‬ ‫یەک باوەڕیان بەو بەیەکەوەژیانە‬ ‫هەبێت دوور لەبەکارهێنانی هێز‬ ‫چونکە ب��ێ ئەنجام دەب��ێ��ت وەک‬ ‫ئەوەى لەیەکیەتی سۆڤیەت ڕووى‬ ‫دا‪ ،‬کە هێز تا هەتایە پارێزەری‬ ‫یەکپارچەیی نەبوو‪.‬‬

Rebazi Azadi 678  

Rebazi Azadi 678

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you