Page 1

‫سێشەممە ‪/08‬سه‌رماوه‌ز‪ 2711/‬کوردی • ‪ 2011/11/29‬زایینی • ژمارەی ‪ • 679‬ساڵی ‪ 12 • 31‬الپەڕە‬

‫‪ 4‬کورد له‌کام وه‌رزى سیاسی‬ ‫دۆزه‌که‌ى خۆیدایه‌؟‬

‫»‬

‫چین پشتیوانى ل ‌ه کورد ده‌کات‬

‫‪5‬‬

‫»‬

‫زکی ‌ه سه‌عید‪ ،‬چاالک ل ‌ه بواری ئافرتان‪:‬‬

‫تا کۆمه‌ڵگا هوشیار نه‌بێت‬ ‫توندوتیژیه‌کان به‌رده‌وام ده‌بێت؟‬

‫دانیاڵ میتیران‪ ،‬دۆستى دێرینى کورد‬

‫یانه‌ى ئه‌یسی میالن…‬

‫ڕۆژنامەی جەماوەری کوردستان‬ ‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫»‪10‬‬

‫»‪8‬‬

‫»‪11‬‬

‫پەرلەمانتارێک‪:‬‬

‫دەرکەوتوە ئەگەر خزمەتی کارمەندانی مین‬ ‫نەکەین دەڕۆن بۆ ئەفغانستان و سودان‬

‫وتەبێژی دەزگای مین لە کوردستان‪:‬‬

‫کوردستان دووەم ناوچەیە لە رووی زۆری‬ ‫ژمارەی مینەوە‬

‫تایبەت بە ~‬

‫شلێر نه‌جیب‪ ،‬ئه‌ندامى په‌رله‌مانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ب� ‌ه ~ ڕاگه‌یاند‬ ‫ده‌زگاى گشتى مین خۆى ته‌نسیقى هه‌یه‌‬ ‫ب ‌ه پێى ئه‌و یاسایه‌ى ک ‌ه هه‌یه‌تى له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌و وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگانه‌ى په‌یوه‌ستن‬ ‫به‌و بابه‌ته‌‪ ،‬ئه‌وان کاریان کردوو‌ه پرۆژه‌‬ ‫یاسایه‌کى تریان ب ‌ه ده‌سته‌وه‌ی ‌ه به‌ڕاستى‬ ‫ئه‌یانه‌وێت ل ‌ه په‌رله‌ماندا گفتوگۆى له‌سه‌ر‬ ‫بکرێت‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى چ��اوه‌ڕوان ده‌که‌ین له‌‬ ‫داه��ات��وودا ک��ار له‌سه‌ر ئ��ەو پرۆژه‌یه‌‬ ‫بکرێت‪ ،‬ئه‌و گوندان ‌ه چۆن ل ‌ه مه‌ترسى‬ ‫مین بپارێزین‪ ،‬ده‌بێت کاری باشتربکرێت‬ ‫له‌گه‌ڵ ڕێکخراو‌ه نێوده‌وڵه‌تییه‌کاندا‪ ،‬بۆ‬ ‫پاککردنه‌وه‌ى ئه‌و ناوچانه‌ى ک ‌ه مین‬ ‫ڕێژکراون‪.‬‬ ‫شلێر نه‌جیب هێما بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات وه‌ک‬ ‫په‌رله‌مان‪ ،‬داوایان نه‌کردووه‌ل ‌ه ڕێکخراوه‌‬

‫الن ‌ه محه‌مه‌د‪،‬‬

‫نێوده‌وڵه‌تییه‌کان تا بێن یارمه‌تییان بده‌ن‬ ‫ل ‌ه پاککردنه‌وه‌ى ناوچ ‌ه کان له‌مین‪ ،‬وتی‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ى ئاگادارم‪ ،‬حکومه‌ت کارى زۆر‬ ‫کردوو‌ه بۆ ئه‌وه‌ى ل ‌ه هه‌موو کۆنفراسه‌‬ ‫جیهانییه‌کاندا به‌شدار بوون‪.‬‬ ‫ئه‌و ئه‌ندامه‌ى په‌رله‌مانى کوردستان‬ ‫وتیشی ده‌بێت خزمه‌تى ئه‌و تیمانه‌ى‬ ‫خۆمان بکه‌ین ک ‌ه ناوچه‌کان له‌مین‬ ‫پاک ده‌که‌نه‌و‌ه و گرنگیان پێبده‌ین له‌‬ ‫ب��وارى دارای��ی��دا‪ ،‬له‌وانه‌ی ‌ه ل ‌ه ڕاستیدا‬ ‫ل ‌ه باشورى سۆدان و ئه‌فغانستان داوا‬ ‫بکرێن ب ‌ه پاره‌یه‌کى باش‪ ،‬دەرکەوتووە‬ ‫ئەگەر خزمەتی کارمەندانی مین نەکەین‬ ‫دەڕۆن بۆ ئەفغانستان و سودان له‌به‌ر‬ ‫ئه‌و‌ه ده‌بێت ئێم ‌ه خزمه‌تى ئه‌و تیمانه‌‬ ‫بکه‌ین ک ‌ه هه‌ڵده‌ستن ب ‌ه پاککردنه‌وه‌ى‬ ‫خاکه‌که‌مان له‌مین بۆ ئه‌وه‌ى له‌ده‌ستمان‬ ‫نه‌چن‪.‬‬ ‫م��ی��ران ئ�ه‌ح��م�ه‌د‪ ،‬وت�ه‌ب��ێ��ژى ڕه‌سمى‬ ‫ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌رای�ه‌ت��ى ک��اروب��ارى مین به‌‬

‫~ ڕاگ���ه‌ی���ان���د «ه��ه‌رێ��م��ى‬ ‫کوردستان ک ‌ه ب �ه‌دووه‌م ناوچه‌ى پیس‬ ‫بوو ب ‌ه مین و ته‌قه‌مه‌نى ل ‌ه جیهاندا‬ ‫داده‌نرێت‪ ،‬نزیکه‌ى ‪6‬تا ‪ 7‬ملیۆن مینى‬ ‫تیادا چێنراوه‌»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات «ژماره‌ى ئه‌و‬ ‫هاواڵتیانه‌ى ک ‌ه ب ‌ه هۆى مینه‌و‌ه کوژراون و‬ ‫برینداربوون ده‌گات ‌ه نزیکه‌ى ‪14200‬که‌س‪،‬‬ ‫له‌و ڕێژه‌یه‌ش زیاتر ل ‌ه ‪ 6000‬یان شه‌هید‬ ‫بوون و زیاتر ل ‌ه ‪ 8000‬یش برینداربوون و‬ ‫کەم ئەندام بوون ک ‌ه ئه‌وه‌ش ڕێژه‌یه‌کى‬ ‫زۆره‌و ل ‌ه به‌رده‌وامیشدایه‌»‪.‬‬ ‫وتیشى وه‌زی��رى شه‌هیدانى کابینه‌ى‬ ‫پێشووى هه‌رێم هه‌ڵسان ب ‌ه دانانى ئه‌و‬ ‫‪ 18‬شه‌هیده‌ى ک ‌ه ل ‌ه رێکخراوه‌کانى میندا‬ ‫گیانیان له‌ده‌ست ب ‌ه شه‌هیدى سه‌نگه‌ر‪،‬‬ ‫لێره‌وه‌شه‌و‌ه داواده‌ک �ه‌ی��ن و داواشمان‬ ‫کردوو‌ه ک ‌ه ‪ 64‬کارمه‌ندى ڕێکخراوه‌کان‬ ‫ک ‌ه به‌هۆى مین و ته‌قه‌مه‌نیه‌و‌ه کەم ئەندام‬ ‫بوون‪ ،‬بکرێن ‌ه کەم ئەندامى سه‌نگه‌ر‪3».‬‬

‫ئه‌ندامی پەرلەمانی عێراق‪:‬‬

‫بۆ بەرەنگار بوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان‬ ‫هۆشیاری تاک‪ ،‬پێش یاسایه‌‬

‫تایبەت بە ~‬ ‫النه‌ محه‌مه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى په‌رله‌مانى‬ ‫ع��ێ��راق ب �ه‌ ~ ڕاگ�ه‌ی��ان��د‬ ‫ئافره‌تان به‌ پێ ده‌ستوور ڕێگه‌یان‬ ‫پێدراوه‌ به‌ پێى ماده‌کانى ‪،16 ،14‬‬ ‫‪ ،20 ،18‬شانبه‌شانی پیاوان له‌‬ ‫هه‌موو بواره‌ جیاوازه‌کاندا به‌شداری‬ ‫کار بکه‌ن‪ ،‬واتا ئه‌گه‌ر ده‌ستوور ئه‌و‬ ‫ده‌رفه‌ته‌ی دا بێت پیویسته‌ ئێمه‌‬ ‫کاری زیاتر بکه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫مافه‌ بۆ ئافره‌تان بگه‌ڕێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێما ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫«چاالککردنه‌وه‌ی ئه‌و یاسایانه‌ی‬ ‫ک�ه‌ ت��ا ئێستا ه �ه‌ب��وون‪ ،‬ل�ه‌ گه‌ڵ‬ ‫دانانی ئه‌و یاسایانه‌ی که‌ ڕێگری‬ ‫له‌ فه‌راهه‌مکردنى ئازادییه‌کان بۆ‬ ‫ئافره‌تان ده‌که‌ن»‪.‬‬ ‫النه‌ محه‌مه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى په‌رله‌مانى‬

‫ع��ێ��راق ب �ه‌ ~ ڕاگ�ه‌ی��ان� ‌د‬ ‫ته‌نها له‌و هه‌فته‌یه‌دا که‌ دیاری کراوه‌‬ ‫ب�ه‌ هه‌فته‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی‬ ‫توندوتیژییه‌ داده‌نرێت چاالکی تێدا‬ ‫دەکرێت‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئێمه‌ پێویستمان‬ ‫ب��ه‌وه‌ هه‌یه‌ به‌ درێ��ژای��ی ساڵه‌که‌‬ ‫بتوانین کار بکه‌ین به‌ سێ هه‌نگاو‪،‬‬ ‫پالندانان‪ ،‬جێبه‌جێ کردن‪ ،‬چاودێری‬ ‫ک��ردن‪ ،‬وات��ا ئ �ه‌م هه‌فته‌یه‌ ته‌نها‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندن بێت بۆ کاره‌کانی ئه‌و‬ ‫ساڵه‌ی که‌ چیمان کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫نه‌ک‬ ‫توندوتیژی که‌مبکه‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫ته‌نها ئه‌و هه‌فته‌یه‌ بیرخستنه‌وه‌یه‌ک‬ ‫بێت که‌ ئه‌و هه‌فته‌یه‌ پێده‌وترێت‬ ‫هه‌فته‌ی ت��ون��دوت��ی��ژی‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا‬ ‫کۆده‌نگیه‌ک کاره‌کان جدیتر و باشتر‬ ‫ده‌کات‪ ،‬ئه‌بێت خودی ئافره‌تانیش‬ ‫له‌ ناخی خۆیاندا شۆڕشێک بکه‌ن‬ ‫بۆئه‌وه‌ى بتوانن کارێکی جدی بکه‌ن‬

‫که‌ ئه‌مانه‌ هه‌مووی ده‌بنه‌ هێزێک‪،‬‬ ‫ئه‌و کاته‌ پرۆسه‌که‌ش پرۆسه‌یه‌کی‬ ‫سه‌رکه‌وتوو هه‌روه‌ها ته‌ندروست‬ ‫ده‌بێت‪5» .‬‬

‫چاره‌سه‌ر نه‌کردنى کێشه‌کانى کورد ل ‌ه عێراق خزمه‌تى کورد ناکات‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫غ�ه‌ف��ور م�ه‌خ��م��ورى‪ ،‬سکرتێرى‬ ‫یه‌کێتى ن �ه‌ت �ه‌وه‌ى دیموکراتى‬ ‫کوردستان له‌ دیدارێکى تایبه‌تى‬ ‫~ دا ئ���ام���اژه‌ ب��ه‌وه‌‬ ‫ده‌ک����ات «دواى ک��ش��ان �ه‌وه‌ى‬ ‫هێزه‌کانى ئه‌مریکا کۆمه‌ڵێک‬

‫ئ���اگ���ادارى خ��وێ��ن �ه‌ران��ى ب �ه‌ڕێ��زى‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ک��ه‌م��ان ده‌ک��ه‌ی��ن ک �ه‌ ب ‌ه‬ ‫بۆنه‌ى تێپه‌ڕبوونى دووساڵ به‌سه‌ر‬ ‫ده‌ستبه‌کاربوونى ئه‌ندازیار یاسین‬ ‫شێخ ئەبوبەکر م��اوه‌ت��ى وه‌زی��رى‬ ‫ک��اره‌ب��ا ل��ه‌ ک��اب��ی��ن�ه‌ى شه‌شه‌مى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‪ .‬ل ‌ه‬ ‫ژم��اره‌ى داهاتووى رۆژنامه‌که‌ماندا‬ ‫چاوپێکه‌وتنێکى تایبه‌ت ده‌رباره‌ى‬ ‫چاالکییه‌کانى وه‌زاره‌ت له‌ ماوه‌ى‬ ‫دوو ساڵى راب��ردوو‪ ،‬هه‌روه‌ها پالن‬ ‫و پرۆژه‌کانى داه��ات��ووى وه‌زاره‌ت‬ ‫ده‌خوێنیته‌وه‌‪.‬‬

‫سکرتێرى یه‌کێتى که‌م ئه‌ندامانى کوردستان‪:‬‬

‫ل ‌ه کوردستاندا زیاتر ل ‌ه ‪ 100‬هه‌زار کەم ئەندام هه‌یه‌‬

‫تایبەت بە ~‬ ‫سامان حسێن‪ ،‬سکرتێرى یه‌کێتى‬ ‫ک��ه‌م ئ�ه‌ن��دام��ان��ى ک��وردس��ت��ان ب ‌ه‬ ‫~ ڕاگه‌یاند «له‌ جیهاندا‬ ‫زیاتر له‌ ‪ 600‬ملیۆن که‌سى کەم‬ ‫ئەندام هه‌یه‌‪ ،‬که‌ ده‌کاته‌ ‪%10‬ى کۆى‬ ‫دانیشتوانى جیهان‪ ،‬له‌و ڕێژه‌یه‌ش‬ ‫ژم��اره‌ی �ه‌ک��ى زۆر ک��ەم ئ��ەن��دام ل ‌ه‬ ‫کوردستان هه‌یه‌‪ ،‬به‌ حوکمى ئه‌وه‌ى‬ ‫که‌ ڕژێمى به‌عسی ڕووخاو زیاتر له‌ ‪7‬‬

‫ملیۆن مینى له‌ کوردستاندا چاندوو ‌ه‬ ‫جگه‌ له‌وه‌ش شه‌ڕى عێراق –ئێران‬ ‫و چه‌ندین شه‌ڕى ناوخۆى عێراق و‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ده‌یان و سه‌دان‬ ‫که‌م ئه‌ندامى لێکه‌وتۆته‌وه‌»‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى «ته‌نها له‌ سلێمانى‬ ‫و ده‌وروب���ه‌رى زیاتر له‌ ‪ 48‬هه‌زار‬ ‫ک��ەم ئ��ەن��دام��م��ان ه �ه‌ی �ه‌‪ ،‬ل �ه‌ کۆى‬ ‫کوردستانیشدا زیاتر له‌ ‪ 100‬هه‌زار‬ ‫ک��ەم ئ��ەن��دام��ان هه‌یه‌ ک�ه‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫بۆ سێ ش��ارى بچوکى کوردستان‬

‫له‌چاو جیهاندا یه‌کجار زۆره‌‪ ،‬داواى‬ ‫سه‌ره‌کى که‌م ئه‌نادمیش له‌ ئێستادا‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ که‌ تا ئێستا هیچ یاسایه‌ک‬ ‫نییه‌ ک �ه‌ م���اف و خواسته‌کانى‬ ‫ک��ەم ئەندامان بۆفه‌راهه‌م بکات‪،‬‬ ‫کێشه‌یه‌کی دیکه‌ى کەم ئەندامان‬ ‫بریتیه‌ له‌که‌مى موچه‌ى مانگانه‌یان‬ ‫که‌ بڕى ‪150‬ه�ه‌زار دیناره‌ و ناگات ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ى که‌ کەم ئەندامانه‌یش به‌و بڕ ‌ه‬ ‫پاره‌یه‌ ژیانێکى شایسته‌ بۆخۆیان‬ ‫ده‌سته‌به‌ربکه‌ن»‪6» .‬‬

‫هه‌ڵکه‌وت عه‌بدوڵاڵ‪ ،‬شاره‌زا له‌ بوارى هاتووچۆ‪:‬‬

‫سکرتێرى یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌ى دیموکراتى کوردستان‪:‬‬

‫هه‌وڵ و سیناریۆ هه‌ن‪،‬یه‌ک له‌وانه‌‬ ‫ئه‌گه‌رى ڕوودانى کوده‌تا بێت ل ‌ه‬ ‫عێراقدا»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات «له‌‬ ‫ماوه‌ى ڕابردوو مالیکى کۆمه‌ڵێک‬ ‫ه �ه‌ن��گ��اوى ن���اوه‌‪ ،‬ه �ه‌م��وو ئه‌و‬ ‫کارانه‌شى که‌ ده‌یکرد بۆ لێدانى‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى کورد بوو»‪.‬‬

‫وەزیری کارەبا لە دیدارێکی ~‬

‫دا‬

‫غ���ه‌ف���ور م��ه‌خ��م��ورى وتیشی‬ ‫«ت��ا ئێستا حکومه‌تى عێراق‬ ‫نه‌یتوانیوه‌ وه‌ک پێویست له‌ ڕووى‬ ‫ئه‌منییه‌وه‌ پارێزگارى له‌ عێراق‬ ‫بکات» هێما بۆ ئ��ەوە دەک��ات‬ ‫چاره‌سه‌ر نه‌کردنى کێشه‌کانى‬ ‫ک��ورد له‌ عێراق خزمه‌تى کورد‬ ‫ناکات‪3» .‬‬

‫ئه‌و ئۆتۆمۆبیالن ‌ه دێن ‌ه کوردستانه‌و ‌ه ل ‌ه ڕووى‬ ‫کواڵێتییه‌و ‌ه کۆنترۆڵى جدى ناکرێن‬

‫تایبەت بە ~‬ ‫ه �ه‌ڵ��ک �ه‌وت ع��ه‌ب��دوڵ�ڵا‪ ،‬ش����اره‌زا له‌‬ ‫بوارى هاتووچۆ له‌ دیدارێکى تایبه‌تى‬ ‫~ ئ��ام��اژه‌ ب���ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫«به‌شێکى زۆر شۆفێره‌کان مۆڵه‌ت‬ ‫به‌ده‌ستن به‌اڵم شۆفێر نین‪ ،‬چونکه‌ به‌‬ ‫شێوه‌یه‌ک ئاماده‌ نه‌کراون که‌ شۆفێرێکى‬ ‫لێزان بن له‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان»‪.‬‬ ‫ن��اوب��را هێما ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ ده‌ک��ات «ئ�ه‌و‬ ‫ئۆتۆمبیالنه‌ى دێنه‌ کوردستانه‌وه‌‬ ‫تێکه‌ڵن‪ ،‬به‌شێکیان ل�ه‌ ئ �ه‌وروپ��اوه‌‬ ‫ه��ات��ووه‌ به‌شێتریشیان له‌ خلیجه‌وه‌‬ ‫هاتوون‪ ،‬ئه‌مه‌ وایکردووه‌ هه‌ندێک له‌و‬ ‫ئۆتۆمبیالنه‌ له‌گه‌ڵ ژینگه‌ى کوردستان‬ ‫نه‌گونجێن‪ ،‬به‌ تایبه‌تى ل�ه‌ وه‌رزى‬ ‫هاویندا»‪.‬‬

‫هه‌ڵکه‌وت عه‌بدوڵاڵ‪ ،‬شاره‌زا له‌ بوارى‬ ‫هاتووچۆ به‌ ~ ڕاگه‌یاند ئه‌و‬ ‫ئۆتۆمۆبیالنه‌ى که‌ دێنه‌ کوردستانه‌وه‌ له‌‬ ‫ڕووى کواڵێتییه‌وه‌ کۆنترۆڵى جدییان بۆ‬ ‫ناکرێت له‌ دوو ڕووه‌وه‌‪ ،‬یه‌که‌م به‌شێکى‬ ‫زۆرى ئه‌و ئۆتۆمبیالنه‌ى ئێستا زۆر‬ ‫ناسکن‪ ،‬واته‌ له‌ ڕووداوه‌کانى هاتووچۆدا‬ ‫کاره‌ساتى گه‌وره‌یان لێده‌که‌وێته‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌ کاتێکدا ده‌بێت ئه‌وه‌نده‌ توندوتۆڵ‬ ‫بن ئه‌گه‌ر ڕووداوی��ش ڕووى دا ڕێژه‌ى‬ ‫م��ردن ک�ه‌م بێته‌وه‌ ه�ه‌روه‌ه��ا ڕێ��ژه‌ى‬ ‫برینداره‌کان نه‌گاته‌ ڕاده‌ى ئیفلیج بوون‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ پێى ده‌گوترێت توندوتۆڵى ئه‌و‬ ‫ئۆتۆمبیالنه‌ که‌ به‌داخه‌وه‌ ڕووداوه‌کان‬ ‫نیشانى ده‌دات له‌ س �ه‌رووى شه‌ستى‬ ‫ئه‌و ئۆتۆمۆبیالنه‌ مه‌رجى توندوتۆڵى‬ ‫پاراستنى سه‌رنشین و شۆفێره‌کانى‬

‫تێدا نییه‌‪.‬‬ ‫ناو براو وتیشى «ئه‌و سیسته‌مه‌ى که‌‬ ‫ئێستا په‌یڕه‌و ده‌کرێت له‌ کوردستاندا‬ ‫ب��ۆ وه‌رگ��رت��ن��ى م��ۆڵ �ه‌ت��ى شۆفێرى‬ ‫سیسته‌مێکى جیهانییه‌»‪6» .‬‬


‫‪2‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬

‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود به‌بۆنه‌ى ساڵى نوێى کۆچییه‌و ‌ه‬ ‫بروسکه‌یه‌کى پیرۆزبایى ئاراسته‌ى سه‌رجه‌م مسوڵمانان کرد‬ ‫ب�ه‌ڕێ��ز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫سکرتێرى گشتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان به‌بۆنه‌ى هاتنى‬ ‫ساڵى نوێى کۆچى بروسکه‌یه‌کى‬ ‫پ��ی��رۆزب��ای��ى ئ��اڕاس��ت �ه‌ى س �ه‌رج �ه‌م‬ ‫مسوڵمانانى جیهان و کوردستان کرد‬ ‫که‌ئه‌مه‌ ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬ ‫به‌بۆنى هاتنى سه‌رى ساڵى کۆچى‬ ‫(‪ )1433‬یه‌وه‌ پیرۆزبایى له‌سه‌رجه‌م‬ ‫م��س��وڵ��م��ان��ى ج��ی��ه��ان به‌گشتى‬ ‫ومسوڵمانانى گه‌لى کورد به‌تایبه‌تى‬ ‫ده‌ک �ه‌ی��ن‪ ،‬به‌هیواى ئ��ه‌وه‌ى هاتنى‬ ‫ساڵى نوێى کۆچى ببێت ‌ه مایه‌ى‬ ‫خێرو خۆشى بۆ سه‌رجه‌م جیهان‬ ‫و گه‌لى ک��ورد و گه‌النى عێراق و‬ ‫ده‌سته‌به‌رکردنى ئاشته‌وایى نیشیمانى‬ ‫و پ��ێ��ک �ه‌وه‌ژی��ان ل��ه‌س��ه‌ر بنه‌ماى‬ ‫راستگۆیى و یه‌کتر قبوڵ ک��ردن‪،‬‬ ‫له‌خواى گه‌وره‌ش داواکارین که‌ ئارامى‬ ‫و سه‌قامگیرى بۆ سه‌رجه‌م جیهان و‬

‫بە‌رێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود بروسکه‌یه‌کى‬ ‫سه‌ره‌خۆشى ئاڕاسته‌ى بنه‌ماڵه‌ى خاتوو میتران کرد‬

‫به‌بۆنه‌ى کۆچى دوای���ى خاتوو‬ ‫دان��ی��اڵ‌ میتران‪ ،‬دۆستى دێرینى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى کورد و هاوسه‌رى فرانسوا‬ ‫میتران سه‌رۆک کۆمارى پێشووى‬ ‫فه‌ره‌نسا‪ ،‬به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود سکرتێرى گشتى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ل�ه‌‪22‬ىئ�ه‌م مانکه‌‪ ،‬بروسکه‌یه‌کى‬ ‫ماته‌مینى ئاڕاسته‌ى گه‌لى فه‌ره‌نسا‬ ‫کرد که‌ئه‌مه‌ ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬ ‫ب��ۆ ‪ /‬ک �ه‌س��وک��ارى خ��ات��وو میتران‬ ‫وگه‌لى فه‌ڕه‌نسا‬ ‫عێراق و کوردستان ده‌سته‌به‌ربێت‬ ‫و یارمه‌تى ده‌ربێت بۆ دروستکردنى‬ ‫ژیانێکى ئاسوده‌‪ ،‬دووباره‌ به‌خێربێت‬ ‫ساڵى نوێى کۆچى ‪.1433‬‬

‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫‪30‬ى زى لحج ‌ه ى ‪1432‬ى کۆچى‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌‬ ‫‪2011/11/26‬ى میالدى‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫بروسکه‌ى ماته‌مینى‬ ‫به‌داخ و په‌ژاره‌یه‌کى زۆره‌وه‌ هه‌واڵى‬ ‫کۆچى دوایى خاتوو دانیاڵ میتران‬ ‫دۆستى دێرینى گه‌لى کوردمان‬ ‫بیست‪ ،‬ب �ه‌و ب��ۆن �ه‌ی �ه‌وه‌ پرسه‌‌و‬ ‫ه��اوخ��ه‌م��ى خ��ۆم��ان ئ��اراس��ت �ه‌ى‬ ‫خۆمان و خ��ان �ه‌واده‌‌و که‌سوکارى‬ ‫خ��ات��وو دان��ی��ال میتران و گه‌لى‬ ‫فه‌ره‌نسا ده‌که‌ین‪ ،‬جێگاى خۆیه‌تى‬ ‫خه‌بات وهه‌وڵه‌کانى ئ�ه‌م شاژنه‌‬ ‫بۆ پشتیوانى کردنى گه‌النى ژێر‬ ‫ده‌ست ولێقه‌وماوان به‌به‌رده‌وامى‬ ‫پیشان بدرێت و بوترێته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌‬

‫خ��ات��وون��ى ک��ۆچ��ک��ردو سومبولى‬ ‫پاراستنى مافه‌کانى مرۆڤ بوو بۆیه‌‬ ‫له‌ ده‌ستدانى خاتونێکى گه‌وره‌ى‬ ‫وه‌ک مادام میتران به‌زیانێکى گه‌وره‌‬ ‫ده‌زانین‪ ،‬چونکه‌ له‌رۆژانى سه‌خت‌و‬ ‫دژواردا پ��ش��ت��ی��وان‌و خه‌مخۆرى‬ ‫گه‌لى کورد بووه‌‌و داکۆکى له‌مافى‬ ‫گه‌له‌که‌مان و دیموکراسى کردووه‌‪.‬‬ ‫دڵسۆزتان‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫ئه‌ڵمانیا‬ ‫‪2011/11/22‬‬

‫وه‌فدێکى مه‌کته‌بى سیاسى و ئه‌نجوومه‌نى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫سه‌ردانى مه‌ڵبه‌ندى چه‌مچه‌ماڵى (حسدک)یان کرد‬

‫وه‌فدێکى مه‌کته‌بى سیاسى و ئه‌نجوومه‌نى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫(حسدک) سه‌ردانى مه‌ڵبه‌ندى قه‌اڵدزه‌و رانییه‌یان کرد‬

‫رۆژی ‪ 2011/11/28‬هەڤااڵن رزگار‬ ‫غه‌فور ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى و‬ ‫به‌ختیار که‌ریم ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى سه‌ردانى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫ق��ه‌اڵدزێ��ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستانیان ک��ردو‬ ‫له‌الیه‌ن مامۆستا هه‌مزه‌ به‌رپرسى‬ ‫مه‌ڵبه‌ند و ژم��اره‌ی��ه‌ک ل �ه‌ک��ادرو‬ ‫ئه‌ندامانى مه‌ڵبه‌ند پێشوازییان‬ ‫لێکرا‪.‬‬ ‫سه‌ره‌تا رزگ��ار غه‌فور به‌رپرسى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى رێکخستنى ناوه‌ندى‬ ‫ت��ی��ش��ک��ى خ��س��ت �ه‌ س���ه‌ر گرنگى‬ ‫ناوچه‌که‌ له‌رووى جوگرافیاو فراوانى‬ ‫س��ن��وره‌ک �ه‌ی �ه‌وه‌و به‌ناوچه‌یه‌کى‬ ‫خه‌بات وشۆرشگێرى وه‌سف کرد‬ ‫به‌گرنگییه‌وه‌ باسى پشتیوانى‬ ‫خ �ه‌ڵ��ک��ى ئ���ه‌م ن��اوچ��ه‌ی��ه‌ى ک��رد‬ ‫ل�ه‌س�ه‌رج�ه‌م ش��ورش�ه‌ ی �ه‌ک ل �ه‌دوا‬ ‫یه‌که‌کانى نه‌ته‌وه‌که‌مان‪ ،‬پاشان‬ ‫ئاماژه‌ى به‌ خه‌بات و تێکۆشانى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان و ئ��ه‌و م��ێ��ژووه‌ پر‬ ‫س �ه‌روه‌ری��ی �ه‌ى ک��رد ک�ه‌ ل�ه‌م��اوه‌ى‬ ‫‪ 35‬س��اڵ��ى ت�ه‌م�ه‌ن��ى دا ت��ۆم��ارى‬

‫ک���ردووه‌‪ .‬وه‌به‌گرنگییه‌وه‌ باسى‬ ‫له‌رۆڵ و خه‌بات و هه‌وڵى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردسان‬ ‫کرد بۆ ئه‌و هه‌نگاوانه‌ى ناویه‌تى‬ ‫بۆ چه‌سپاندنى ئاشتى و ئارامى‬ ‫له‌هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ه�ه‌روه‌ه��ا‬ ‫جه‌ختکرایه‌وه‌ ل�ه‌ ک��ۆب��وون�ه‌وه‌ى‬ ‫ب��ازن��ه‌ک��ان و ش��ۆرب��وون �ه‌وه‌ی��ان‬ ‫بۆناوجه‌ماوه‌ر پاشان هه‌ڤاڵ به‌ختیار‬ ‫کریم به‌رپرسى مه‌کته‌بى رێکخراوه‌‬ ‫پیشه‌یى وجه‌ماوه‌رییه‌کان له‌به‌شێکى‬ ‫ت���رى ک���ۆب���ون���ه‌وه‌ک���ه‌دا تیشکى‬ ‫خسته‌سه‌ر رۆڵ��ى رێکخراوه‌کان و‬ ‫به‌پێوستى زانى که‌ زیاترو زۆرتر‬ ‫گرنگى به‌ تواناو به‌هره‌کانى الوان و‬ ‫خوێندکاران بدرێت هه‌روه‌ها باسى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانى خوێندکارانى کرد‬ ‫که‌بریاره‌له‌سه‌رجه‌م ناوه‌نده‌کانى‬ ‫خوێندن ئه‌نجام بدرێت وه‌ به‌پێویستى‬ ‫زانى که‌ خوێندکارانبه‌باشى خۆیانى‬ ‫بۆ سه‌رکه‌وتنى‬ ‫بۆئاماده‌بکه‌ن‬ ‫پرۆسه‌که‌ له‌ناوه‌نده‌کانى خوێندندا‬ ‫هه‌ر دوێنێ هه‌ڤااڵن رزگار غه‌فور‬ ‫ئ �ه‌ن��دام��ى م�ه‌ک��ت�ه‌ب��ى س��ی��اس��ى و‬ ‫به‌ختیار که‌ریم ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬

‫سه‌رکردایه‌تى سه‌ردانى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫ران��ی��ی �ه‌ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستانیان ک��ردو‬ ‫له‌الیه‌ن ق��ادر ئه‌حمه‌د به‌رپرسى‬ ‫مه‌ڵبه‌ند وژم���اره‌ی���ه‌ک ل �ه‌ک��ادرو‬ ‫ئه‌ندامانى مه‌ڵبه‌ند پێشوازیان‬ ‫لێکرا‪.‬‬ ‫ل �ه‌وک��ۆب��ون �ه‌وه‌ی �ه‌دا تیشک خرایه‌‬ ‫سه‌ر دواین کۆرانکارییه‌کانى جێهان‬ ‫وع��ێ��راق ون��اوچ�ه‌ک�ه‌ پاشان باس‬ ‫له‌رۆڵ و خه‌باتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیمکراتى کوردستان کرا له‌ ئێستاو‬ ‫راب�����ووردوودا له‌ته‌وه‌رێکى ترى‬ ‫کۆبوونه‌وه‌که‌دا تیشک خرایه‌ سه‌ر‬ ‫رۆڵى گه‌نجان و الوان ئافره‌تان له‌‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ى کوردیدا و رێکخراوه‌کانى‬ ‫گۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى بۆ پاراستنى‬ ‫مافه‌کانیان دواتر رۆڵى ئافره‌تان‬ ‫به‌رز نرخێنرا وه‌ به‌پێویست زانرا‬ ‫که‌ زیاتر هه‌وڵ بدرێت بۆ پاراستنى‬ ‫مافى ئافره‌تان و هۆشیار کردنه‌وه‌ى‬ ‫کۆمه‌ڵگا به‌تایبه‌تى ل �ه‌م کاته‌دا‬ ‫ک�ه‌ هه‌فته‌ى ب�ه‌ره‌ن��گ��ارب��وون�ه‌وه‌ى‬ ‫توندوتیژى دژى ئافره‌تانه‌‬ ‫له‌کۆتایدا جه‌خت له‌سه‌ر کۆبونه‌وه‌ى‬ ‫بازنه‌کان وچۆنیه‌تى به‌رێوه‌چونى‬ ‫ک��ۆب��وون��ه‌وه‌ک��ان وش��ۆرب��ون��ه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌ندامانى بازنه‌کان بۆ ناوجه‌ماوه‌رو‬ ‫گه‌یاندن وب�ڵاوک��ردن �ه‌وه‌ى په‌یامى‬ ‫ب �ه‌رن��ام �ه‌ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کردستان به‌سه‌ره‌جه‌م‬ ‫چین وتوێژه‌کانى کۆمه‌ڵگا ‪.‬‬ ‫دواتر له‌الیه‌ن ئه‌ندامانه‌وه‌ به‌چرى‬ ‫گفتو گ��ۆک��را ل�ه‌س�ه‌ر میکانیزمى‬ ‫کارکردن له‌ سه‌رجه‌م مه‌کته‌ب و‬ ‫ئۆرگانه‌کانى ح��زب��دا ‪.‬هیواشیان‬ ‫خواست ئه‌م سه‌ردانانه‌ ب �ه‌رده‌وام‬ ‫بێت ب��ۆئ��ه‌وه‌ى ئ�ه‌وان��ی��ش به‌گڕو‬ ‫تینێکى نوێوه‌ خزمه‌ت به‌جه‌ماوه‌رى‬ ‫کوردستان و حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیمکراتى کوردستان بکه‌ن ‪.‬‬

‫س�ه‌رل�ه‌ب�ه‌ی��ان��ى ڕۆژى‪2011/11/26‬‬ ‫ه��ه‌ڤ��ااڵن رزگ����ار غ��ه‌ف��ور ئ�ه‌ن��دام��ى‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسى و به‌ختیار که‌ریم‬ ‫ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫سه‌ردانى مه‌ڵبه‌ندى چه‌مچه‌ماڵى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستانیان‬ ‫کردو له‌الیه‌ن خالید عه‌لى به‌رپرسى‬ ‫مه‌ڵبه‌ند وژماره‌یه‌ک له‌کادرو ئه‌ندامانى‬ ‫مه‌ڵبه‌ند پێشوازیان لێکرا‬ ‫سه‌ره‌تا هه‌ڤاڵ رزگار غفور به‌رپرسى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى رێکخستنى ناوه‌ندى تیشکى‬ ‫خسته‌سه‌رگرنگى ناوچه‌ک ‌ه ل �ه‌رووى‬ ‫جوگرافیاو فراوانى سنوره‌که‌یه‌و‌ه ‪.‬وه‌‬ ‫به‌ناوچه‌یه‌کى خه‌بات وشۆرشگێرو خاوه‌ن‬ ‫ئه‌نفال وه‌سف کرد‪.‬پاشان ئاماژه‌ى به‌‬ ‫خه‌بات وتێکۆشانى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان و ئه‌و مێژووه‌‬ ‫پر سه‌روه‌ریه‌ى کرد ک ‌ه له‌ماوه‌ى ‪35‬‬

‫ساڵى ته‌مه‌نى دا تۆمارى ک��ردووه‌‪.‬‬ ‫وه‌به‌گرنگییه‌و‌ه باسى له‌رۆڵ و خه‌بات‬ ‫وهه‌وڵى حزبى سۆسیالیست دیمکراتى‬ ‫کوردسانى ک��رد بۆئه‌و هه‌نگاوانه‌ى‬ ‫ن��اوی �ه‌ت��ى ب��ۆ چه‌سپاندنى ئاشتى‬ ‫وئارامى له‌هه‌رێمى کوردستان هه‌روه‌ها‬ ‫باسى ل ‌ه ئه‌وشێواز و میکانیزمه‌ى‬ ‫کارکردنه‌ى رێکخستنه‌کان کردکه‌بریارى‬ ‫له‌سه‌ر دراو‌ه دواتر جه‌ختکرایه‌و‌ه له‌‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ى بازنه‌کان ک ‌ه له‌سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫ناوچه‌و بازنه‌کان دابه‌شکراو‌ه ‪..‬‬ ‫پاشان به‌ختیار کریم به‌رپرسى مه‌کته‌بى‬ ‫رێکخراو‌ه پیشیه‌ى وجه‌ماوه‌رییه‌کان‬ ‫له‌به‌شێکى ترى کۆبونه‌وه‌که‌دا تیشکى‬ ‫خسته‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌کانى خوێندکاران‬ ‫ک�ه‌ب��ری��اره‌ل�ه‌س�ه‌رج�ه‌م ناوه‌نده‌کانى‬ ‫خوێندن ئه‌نجام بدرێت و‌ه به‌پێویستى‬ ‫زانى ک ‌ه خوێندکارانبه‌باشى خۆیانى‬

‫بۆئاماده‌بکه‌ن بۆ سه‌رکه‌وتنى پرۆسه‌ک ‌ه‬ ‫له‌ناوه‌نده‌کانى خوێندندا لە وکۆتایدا‬ ‫جه‌خت له‌سه‌ر کۆبونه‌وه‌ى بازنه‌کان‬ ‫وچۆنیه‌تى به‌رێوه‌چونى کۆبوونه‌وه‌کان‬ ‫وشۆربونه‌وه‌ى ئه‌ندامانى بازنه‌کان بۆ‬ ‫ناوجه‌ماوه‌رو گه‌یاندن وباڵوکردنه‌وه‌ى‬ ‫په‌یامى به‌رنامه‌ى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کردستان به‌سه‌ره‌جه‌م چین‬ ‫وتوێژه‌کانى کۆمه‌ڵگا ‪.‬‬ ‫دوات��ر ل�ه‌الی�ه‌ن ئه‌ندامانه‌و‌ه به‌چرو‬ ‫پرى گفتو گۆکرا له‌سه‌ر میکانیزم و‬ ‫شێوازى کارکردن ل ‌ه سه‌رجه‌م ده‌زگاو‬ ‫ئۆرگانه‌کانى حزبدا‪.‬هیواشیان خواست‬ ‫ئه‌م سه‌ردانان ‌ه به‌رده‌وام بێت بۆئه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌وانیش به‌گڕو تینێکى نوێو‌ه خزمه‌ت‬ ‫ب �ه‌ج �ه‌م��اوه‌رى ک��وردس��ت��ان و حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیمکراتى کوردستان‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬

‫به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى (حسدک) له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ک‬ ‫ل ‌ه کارگێڕو ئه‌ندام مه‌ڵبه‌ند کۆبوویه‌وه‌‬

‫به‌م نزیکان ‌ه بودجه‌ى ‪ 2012‬ئاراسته‌ى‬ ‫په‌رله‌مانى کوردستان ده‌کرێت‬

‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى ته‌نها نزیکه‌ى یه‌ک مانگى‬ ‫م��او‌ه بۆ چوون ‌ه ن��او ساڵى داهاتوو‬ ‫به‌اڵم هه‌تا ئێستا بودجه‌ى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان بۆ ساڵى ‪ 2012‬ئاراسته‌ى‬ ‫پ�ه‌رل�ه‌م��ان��ى ک��وردس��ت��ان ن��ه‌ک��راوه‌‪،‬‬ ‫به‌رپرسى راگه‌یاندنى وه‌زاره‌تى دارایى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستانیش‬ ‫به‌سایتى جه‌ماوه‌رنیوزى راگه‌یاند‪:‬‬ ‫ل ‌ه قۆناغى کۆتاییدایه‌و به‌م نزیکانه‌‬ ‫بودجه‌ک ‌ه ئاراسته‌ى په‌رله‌مان ده‌کرێت‪.‬‬ ‫‪t‬دلێر ت��ارق به‌رپرسى راگه‌یاندنى‬ ‫وه‌زاره‌ت��ى دارای��ى حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان رای��گ �ه‌ی��ان��د‪ :‬ئیش و‬ ‫کاره‌کانى بودج ‌ه گه‌شتۆت ‌ه قۆناغى‬ ‫کۆتایى و ئێستا ل ‌ه قۆناغى یه‌کخستن‬ ‫و کۆکردنه‌وه‌دایه‌و ل ‌ه کاتێکی نزیکدا‬ ‫ئاراسته‌ى ئه‌نجوومه‌نى وه‌زیران ده‌کرێت‬ ‫و له‌وێشه‌و‌ه ده‌نێردرێت ‌ه په‌رله‌مانى‬ ‫کوردستان‪.‬‬

‫وتیشى‪ :‬هه‌رچه‌ند‌ه ئێستا هه‌موو‬ ‫بودجه‌ى عێراق خه‌مڵێنراو‌ه به‌اڵم‬ ‫ئاراسته‌ى په‌رله‌مان نه‌کراوه‌و کاتێک‬ ‫ئاراسته‌ى په‌رله‌مانى عێراق کرا ئه‌و‬ ‫کات ‌ه هه‌ر گۆڕانکارییه‌ک ل ‌ه رێژه‌که‌‬

‫بکرێت ئه‌و ئه‌و گۆڕانکاریی ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستانیش ئه‌نجام ده‌درێت و هه‌تا‬ ‫ئێستاش نازانین ئایا ب ‌ه ب �ه‌راورد به‌‬ ‫ساڵى پار بودجه‌ک ‌ه زیادى کردوو‌ه یان‬ ‫که‌م‪.‬‬

‫پێش ن��ی��وه‌رۆى (‪)2011/11/25‬‬ ‫هه‌ڤاڵ (م‪.‬فه‌رهاد تۆفیق حسن)‬ ‫ب�ه‌رپ��رس��ى مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى‬ ‫به‌ئاماده‌بوونى کارگێر و ژماره‌یه‌ک‬ ‫ئه‌ندام مه‌ڵبه‌ند کۆبوونه‌وه‌یه‌کى‬ ‫ف���راوان���ى ک��ادی��ره‌ چ��االک �ه‌ک��ان��ى‬ ‫سنورى مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى ساز‬ ‫ک��راو س �ه‌ره‌ت��اى کوبوونه‌وه‌که‌ش‬ ‫به‌ساتێک وه‌ستان بۆگیانى پاکى‬ ‫شه‌هیدان ده‌ستى پێکردو دوات��ر‬ ‫(م‪.‬فه‌رهاد)ده‌ستخۆشى‬ ‫هه‌ڤاڵ‬ ‫له‌کادره‌کان کرد به‌رامبه‌ر ئه‌وچاالکى‬ ‫و گه‌شه‌کردنه‌ى که‌له‌ئه‌رکه‌کانیاندا‬ ‫ئه‌نجامیانداوه‌و ئه‌و گه‌شه‌سه‌ندنه‌ى‬

‫ریزه‌کانى رێکخستنى له‌سنورى‬ ‫سلێمانى و ده‌وروب���ه‌رى ل �ه‌دواى‬ ‫ک���ۆن���گ���ره‌ى ش���ه‌ش���ه‌م���ى ح��زب‬ ‫به‌ئه‌رک و ماندوبوونى سه‌رجه‌م‬ ‫ک��ادره‌ چاالکه‌کان و کادره‌کانى‬ ‫ت��رى ح��زب له‌ناوچه‌ جیاجیاکان‬ ‫ل �ه‌ق �ه‌ڵ �ه‌م��دا ل �ه‌ت �ه‌وه‌رێ��ک��ى ت��رى‬ ‫ک���ۆب���وون���ه‌وه‌ک���ه‌دا ب��ه‌رپ��رس��ى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى به‌رنامه‌ى‬ ‫کارکردنى ئاینده‌ى مه‌ڵبه‌ندى بۆ‬ ‫ئاماده‌بووان روونکرده‌وه‌ که‌خۆى‬ ‫له‌پشتگیرى به‌رده‌وامى له‌پاراستنى‬ ‫ده‌ستکه‌وته‌کانى خوێنى شه‌هیدان‬ ‫و گ �ه‌ل �ه‌ک �ه‌م��ان��دا ده‌ب��ی��ن��ى ی��ه‌وه‌‬

‫له‌گه‌ڵ خۆئاماده‌کردن وکارکردن‬ ‫ب��و ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن��ى ن��وێ��ن�ه‌رای�ه‌ت��ى‬ ‫خ��وێ��ن��دک��اران و ه��ه‌ڵ��ب��ژاردن��ى‬ ‫ئ��ه‌ن��ج��وم��ه‌ن��ى پ���ارێ���زگ���اک���ان و‬ ‫ئاماده‌کردنى ئامار و داتاکان بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌سته‌ له‌گه‌ڵ دانانى به‌رنامه‌یه‌کى‬ ‫واق��ع��ى و م��ودێ��رن و زانستى بۆ‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کان له‌گه‌ڵ کاندیدى لێهات‬ ‫و به‌توانا بۆخوێندکاران و پسپۆڕێ‌ و‬ ‫خاوه‌ن ئه‌زموون له‌بواره‌ جیاجیاکاندا‬ ‫ب��ۆ ئ �ه‌ن��ج��وم �ه‌ن��ى پ��ارێ��زگ��اک��ان‪،‬‬ ‫دوات��ر ئاماده‌بووان گفتوگۆ و راو‬ ‫سه‌ره‌نجى خۆیان له‌سه‌ر ته‌وه‌ره‌کانى‬ ‫کۆبوونه‌وه‌که‌ خسته‌روو‪.‬‬


‫دیدار‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫غه‌فور مه‌خمورى‪،‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫‪3‬‬

‫سکرتێری یەکێتی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان‪:‬‬

‫چاره‌سه‌ر نه‌کردنى کێشه‌کانى کورد ل ‌ه عێراق خزمه‌تى کورد ناکات‬ ‫دیمانه‌‪ :‬عومه‌ر غوالمى‬

‫غه‌فور مه‌خمورى‪ ،‬سکرتێری یەکێتی‬ ‫نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان ل ‌ه‬ ‫دی��دارێ��ک��ى تایبه‌تى ~ دا‬ ‫ئاماژه‌ به‌و‌ه ده‌کات « دواى کشانه‌وه‌ى‬ ‫هێزه‌کانى ئه‌مریکا کۆمه‌ڵێک هه‌وڵ‬ ‫و سیناریۆ هه‌ن‪،‬یه‌ک له‌وان ‌ه ئه‌گه‌رى‬ ‫ڕوودانى کوده‌تا یه‌ له‌ عێراقدا»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێما ب��ۆ ئ��ه‌و‌ه ده‌ک���ات ک ‌ه‬ ‫مالیکى « ل ‌ه ماوه‌ى ڕابردوو کۆمه‌ڵێک‬ ‫هه‌نگاوى ناوه‌‪ ،‬هه‌موو ئه‌و کارانه‌ى ک ‌ه‬ ‫ده‌یکرد بۆ لێدانى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى‬ ‫کورد بوو»‪.‬‬

‫* کشانه‌وه‌ى ئه‌مریکا کاریگه‌رى‬ ‫ده‌بێت له‌سه‌ر خراپ بوونى ڕه‌وشى‬ ‫ئه‌منى ناوچ ‌ه دابڕاوه‌کان؟‬ ‫به‌ ڕاى من کشانه‌وه‌ى ئه‌مریکا‬ ‫له‌م قۆناغه‌دا کاریگه‌رێکى زۆرى‬ ‫ده‌بێت بۆ سه‌ر ئه‌و ناوچانه‌ى که‌تا‬ ‫ئێستا نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ سه‌ر هه‌رێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل��ه‌ چ���وار چ��ێ��وه‌ى‬ ‫جێبه‌جێکردنى م���ادده‌ى ‪140‬دا‬ ‫ماونه‌ته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ گه‌ر تێبینى‬ ‫بکه‌ین تائێستا ئه‌وه‌ى که‌ ڕووده‌دات‬ ‫له‌و ناوچانه‌ که‌ به‌شێکیان بریتین‬ ‫له‌ کارى تیرۆرستى ده‌گه‌ڕێته‌و ‌ه‬ ‫بۆ شۆڤێنێتیه‌کانى ئه‌و ناوچانه‌ک ‌ه‬ ‫تا ئێستا ماونه‌ته‌وه‌ وله‌هه‌وڵى‬ ‫به‌رده‌وامدان به‌ئامانجى ترساندن‬ ‫و تۆقاندنى ک��وردى ئه‌و ناوچانه‌‬ ‫وڕه‌ن��گ��ه‌ ل��ه‌ دواى ک��ش��ان �ه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌مریکا له‌وانه‌یه‌ ئ�ه‌و هێرشان ‌ه‬ ‫زی���اد ب��ک �ه‌ن‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ال �ه‌وان �ه‌ی � ‌ه‬

‫میران ئه‌حمه‌د‪،‬‬

‫کاریگه‌رى خراپتر بکه‌وێته‌ سه‌ر‬ ‫ناوچه‌کان‪ ،‬له‌و ب��اوه‌ڕه‌دام ده‌بێت‬ ‫پێش ئه‌وه‌ى ئه‌مریکا بکشایه‌ته‌و ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌مریکییه‌کان ل�ه‌و ڕوو ‌ه‬ ‫قسه‌مان بکردایه‌‪ ،‬هه‌وڵى ئه‌وه‌مان‬ ‫بدایه‌ و قه‌ناعه‌تمان پێبکردنایه‌ بۆ‬ ‫کشانه‌وه‌ى ئه‌مریکا له‌و قۆناغه‌دا‬ ‫ئه‌و ناوچانه‌ له‌ ڕووى ئه‌منییه‌و ‌ه‬ ‫بخرێنه‌ ژێ��رده‌س��ت��ى خ��ۆم��ان تا‬ ‫پارێزگاریمان لێبکردنایه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ب�ه‌داخ�ه‌وه‌ تائێستا ئ �ه‌وه‌ نه‌کرا‪،‬‬ ‫ده‌کرێت ئێمه‌ له‌گه‌ڵ حکومه‌تى‬ ‫عێراقی له‌و ڕووه‌وه‌ ڕێکبکه‌وین‬ ‫یان ئه‌و کاته‌ى سه‌یرمان کرد ئه‌و‬ ‫ناوچانه‌ ده‌که‌ونه‌ ژێر هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫شۆڤێنییه‌کانه‌وه‌‪ ،‬ئێمه‌ ک��ارى‬ ‫خۆمان بکه‌ین له‌ ڕووى ئه‌منییه‌و ‌ه‬ ‫پارێزگارى له‌و ناوچانه‌ بکه‌ین‪.‬‬ ‫* ئ���ه‌گ���ه‌رى ڕوودان�����ى ک��وده‌ت��اى‬ ‫س���ه‌رب���ازى ل��ه‌ دواى ک��ش��ان �ه‌وه‌ى‬ ‫ه����ێ����زه‌ک����ان����ى ئ����ه‌م����ری����ک����ا ل � ‌ه‬ ‫عێراقداهه‌یه‌؟‬ ‫ت��ا ئێستا ح��ک��وم�ه‌ت��ى عێراقى‬ ‫نه‌یتوانیوه‌ وه‌ک پێویست له‌‬ ‫ڕووى ئه‌منییه‌وه‌ پارێزگارى ل ‌ه‬ ‫عێراق بکات‪ ،‬به‌ ته‌ئکید له‌ دواى‬ ‫ک��ش��ان�ه‌وه‌ى هێزه‌کانى ئه‌مریکا‬ ‫کۆمه‌ڵێک هه‌وڵ و سیناریۆ هه‌ن‬ ‫ل�ه‌وان�ه‌ی�ه‌ ی��ه‌ک ل �ه‌وان �ه‌ ئه‌گه‌رى‬ ‫ڕوودان��ى کوده‌تا بێت له‌ عێراق‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌الیه‌ن به‌عسییه‌کانیشه‌و ‌ه‬ ‫نه‌بێت له‌الیه‌ن خه‌ڵکى تریشه‌و ‌ه‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫* ماوه‌یه‌ک به‌ر له‌ئێستا مالیکى‬ ‫ژماره‌یه‌ک ل ‌ه ئه‌فسه‌رانى گرت ب ‌ه‬ ‫بیانى ئه‌وه‌ى هه‌وڵى کوده‌تا ده‌ده‌ن‬ ‫پێتان وانیی ‌ه ئه‌م ‌ه بۆ دواکه‌وتنى‬

‫چاره‌سه‌رنه‌کردنى کێشه‌کانى کورد‌ه‬ ‫ل ‌ه عێراقدا؟‬ ‫ل��ه‌ م����اوه‌ى ڕاب������ردوو مالیکى‬ ‫کۆمه‌ڵێک هه‌نگاوى ناوه‌‪ ،‬هه‌موو‬ ‫ئه‌و کارانه‌ى که‌ ده‌یکرد بۆ لێدانى‬ ‫ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دی��ی �ه‌ک��ان��ى ک���ورد بوو‬ ‫وه‌ زیاتریش بۆ دژایه‌تى کردنى‬ ‫ک��ورد ب��وو‪ ،‬ی��ان ب�ه‌ شێوه‌یه‌کى‬ ‫تر لێکیبده‌ینه‌وه‌ بۆ ئ��ه‌وه‌ بوو‬ ‫ک��ه‌ ل��ه‌الی��ه‌ن ک�����ورده‌وه‌ شتێک‬ ‫بکات‪ ،‬ئێمه‌ له‌الیه‌ن خۆمانه‌و ‌ه‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌کمان هه‌یه‌ ئه‌ویش‬ ‫ئ���ەوه‌ی���ه‌ ک��ه‌ م��ال��ی��ک��ى ب��ه‌ پێى‬ ‫ئه‌وده‌سه‌اڵته‌ى که‌ هه‌یه‌تى هه‌وڵى‬ ‫داوه‌ ئه‌وپرۆژانه‌ى که‌ له‌ ڕێگه‌دای ‌ه‬ ‫هه‌ڵیانپه‌سێرێت‪ ،‬به‌اڵم به‌ ڕاى من‬ ‫مالیکى ناتوانێت ئه‌و کارانه‌ بکات‬ ‫له‌ قۆناغى داه��ات��وودا له‌به‌رئه‌و ‌ه‬ ‫مالیکى تائێستا گ �ه‌ر تێبینى‬ ‫بکه‌ین ناتوانێت به‌غداد بپارێزێت‪،‬‬ ‫تائێستا له‌ عێراقدا حکومه‌تێکى‬ ‫نیشتمانى نییه‌ که‌ نوێنه‌رایه‌تى‬ ‫هه‌موو خه‌ڵکى عێراق بکات ل ‌ه‬ ‫ه�ه‌رن��اوچ�ه‌ی�ه‌ک چه‌ند الیه‌نێکى‬ ‫سیاسى ده‌سه‌اڵتدارن‪.‬‬ ‫* دواکه‌وتنى چاره‌سه‌ر نه‌کردنى‬ ‫ک��ێ��ش �ه‌ک��ان��ى ک�����ورد ل��� ‌ه ع��ێ��راق‬ ‫پێتانوانیی ‌ه تا دوابکه‌وێت کێشه‌کان‬ ‫چاره‌سه‌ره‌که‌ى قورستر ده‌بێت؟‬ ‫دواک �ه‌وت��ن��ى ئ��ه‌و بابه‌تانه‌ له‌م‬ ‫ق��ۆن��اغ��ه‌دا ب��ه‌ ه��ی��چ ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک‬ ‫خزمه‌تى ئێمه‌ ناکات‪ ،‬چونکه‌ ئێم ‌ه‬ ‫ئه‌زمونمان هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ حکومه‌ت ‌ه‬ ‫ی �ه‌ک له‌ دوایه‌که‌کانى عێراقدا‪،‬‬ ‫ئ��ه‌و ک��ات��ان �ه‌ى ک �ه‌ ده‌س �ه‌اڵت��ی��ان‬ ‫نه‌بووه‌ ئاماده‌ بوون شته‌کانمان بۆ‬ ‫بسه‌لمێنن‪ ،‬به‌اڵم که‌ ده‌سه‌اڵتیان‬

‫پ��ه‌ی��دا ک����ردووه‌ و ت��وان��ی��وی��ان� ‌ه‬ ‫شتێک ب �ه‌ شتێک ب��ک �ه‌ن‪ ،‬دژى‬ ‫خواسته‌کانى ئێمه‌ وه‌ستاونه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫ب��ه‌ درێ����ژاى م��ێ��ژوو ئێمه‌ ئ�ه‌و‬ ‫ئه‌زمونه‌مان له‌گه‌ڵ حکومه‌ته‌ یه‌ک‬ ‫له‌ دوایه‌که‌کانى عێراقدا هه‌بووه‌‪،‬‬ ‫ب��ۆی�ه‌ ئ���ه‌وه‌ى تێبینى ده‌ک��رێ��ت‬ ‫ئێستاش حکومه‌تى عێراقى ل ‌ه‬

‫هه‌وڵى ئه‌وه‌دایه‌ که‌ کارێک بکات‬ ‫به‌ شێوه‌یه‌ک له‌ شێوه‌کان کات‬ ‫به‌ فیڕۆ بدات تا ده‌گاته‌ ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌سه‌اڵتێک په‌یدا بکات ئه‌و کات‬ ‫بکه‌وێته‌وه‌ وێزه‌ى گه‌النى عێراق‪،‬‬ ‫ڕاموایه‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ش به‌سه‌ر‬ ‫چووه‌ که‌ کێشه‌کان له‌ ڕێگاى شه‌ڕ‬ ‫و له‌ ڕێگاى گرفت و به‌کارهێنانى‬

‫هێز چ��اره‌س��ه‌ر بکرێت له‌گه‌ڵ‬ ‫حکومه‌تى عێراق‪ ،‬بۆیه‌ حکومه‌تى‬ ‫عێراقى ئه‌وه‌ى تێبینى ده‌که‌م سود‬ ‫له‌و هه‌اڵنه‌ى ماوه‌ى ڕبردووى خۆى‬ ‫بکات که‌ کردوێتى به‌شێوازێکى تر‬ ‫مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ خه‌ڵکى کوردستان‬ ‫بکات له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و نه‌ته‌وان ‌ه‬ ‫بکات که‌ له‌ عێراقدا ده‌ژین‪.‬‬ ‫*تا چه‌ند‌ه گرنگه‌ دوو هه‌رێمى تر‬ ‫هاوشێوه‌ى هه‌رێمى کوردستان ل ‌ه‬ ‫عێراقدا دروست ببێت؟‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دام تابتوانین هاوکارى‬ ‫هه‌موو ئ�ه‌و خه‌ڵکانه‌ بکه‌ین ک ‌ه‬ ‫داواى ب �ه‌ ه �ه‌رێ��م ب��وون��ى چه‌ند‬ ‫پارێزگایه‌ک ده‌که‌ن‪،‬به‌ پێچه‌وانه‌ى‬ ‫ئ�ه‌والی�ه‌ن��ان�ه‌ى داوای ب�ه‌ هه‌رێم‬ ‫بوونى پارێزگاکان دەک��ەن من‬ ‫ڕه‌تی ده‌که‌مه‌وه‌ پشتگیرى ده‌که‌م‬ ‫له‌بیرۆکه‌ى چه‌ند پارێزگایه‌ک ل ‌ه‬ ‫ناوچه‌یه‌ک داواى ئه‌وه‌ بکه‌ن ببن‬ ‫به‌ هه‌رێمێک به‌اڵم مه‌ترسى ئه‌وه‌م‬ ‫هه‌یه‌ له‌سه‌ر بنه‌ماى به‌ پارێزگا بوون‬ ‫هه‌رێمه‌کان ڕابگه‌یه‌نن‪ ،‬ئیحتیمال ‌ه‬ ‫له‌ داه��ات��وودا کاریگه‌رى له‌سه‌ر‬ ‫ئێمه‌ش هه‌بێت‪ ،‬ئامانجێک بێت بۆ‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى هه‌رێمه‌که‌ى ئێمه‌‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه ئه‌و‌ه ئه‌گه‌رێکى دووره‌‪،‬‬ ‫ئه‌بێت هه‌موو ئه‌و ئیحتیماالتان ‌ه ل ‌ه‬ ‫به‌رچاو بگرین‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ ده‌بینین‬ ‫ڕه‌وش��ى ئێمه‌ زۆر مه‌ترسیداره‌‪،‬‬ ‫واڵت��ان��ى ناوچه‌که‌ کاریگه‌ریه‌کى‬ ‫زۆری��ان له‌سه‌ر حکومه‌تى عێراقى‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬بۆی ‌ه ده‌بێت پشتگیرى له‌و‌ه‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬عێراق ببێت ‌ه ده‌وڵه‌تێکى‬ ‫فیدراڵى بۆ ئه‌و‌ه پێویسته‌ هه‌رێم‬ ‫دروس��ت ببێت‪،‬چه‌ند پارێزگایه‌ک‬ ‫ببنه‌ هه‌رێمێک‪.‬‬

‫وته‌بێژى ڕه‌سمى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى کاروبارى مین‪:‬‬

‫هه‌رێمى کوردستان دووه‌م ناوچه‌ى پیس بووه‌ ب ‌ه مین و ته‌قه‌مه‌نى له‌جیهاندا‬ ‫دیمانه‌‪~ :‬‬ ‫م��ی��ران ئ�ه‌ح��م�ه‌د‪ ،‬وت�ه‌ب��ێ��ژى ڕه‌سمى‬ ‫ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌رای�ه‌ت��ى ک��اروب��ارى مین له‌‬ ‫دیدارێکى تایبه‌تى ~ ئاماژه‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌کات «هه‌رێمى کوردستان دووه‌م‬ ‫ناوچه‌ى پیس بوو‌ه ب ‌ه مین و ته‌قه‌مه‌نى‬ ‫جیهاندا ک ‌ه به‌پێى داتاکان‪ ،‬نزیکه‌ى ‪6‬تا‬ ‫‪ 7‬ملیۆن مینى تیادا چێنرابێت»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات «ژماره‌ى‬ ‫ئه‌و هاواڵتیانه‌ى ک ‌ه ب ‌ه هۆى مینه‌وه‌‬ ‫ک����وژراون و ب��ری��ن��دارب��وون نزیکه‌ى‬ ‫‪14200‬که‌س ده‌بن‪ ،‬له‌و ژماره‌یه‌ش‪ ،‬زیاتر‬ ‫ل ‌ه ‪ 6000‬یان شه‌هید بوون و زیاتر له‌‬ ‫‪ 8000‬یش برینداربوون و کەم ئەندام‬ ‫بوون ک ‌ه ئه‌وه‌ش ڕێژه‌یه‌کى زۆره‌و له‌‬ ‫به‌رده‌وامیشدایه‌»‪.‬‬

‫*کامانه‌ن ئ �ه‌و ڕێکخراوانه‌ى ک ‌ه‬ ‫کارى هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى مین دەکه‌ن ؟‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى کاروبارى‬ ‫مین ک ‌ه سه‌ر ب ‌ه حکومه‌تى هه‌رێمه‌و‬ ‫وه‌زاره‌ت�����ى داراى سه‌رپه‌رشتى‬ ‫کاره‌کانمان ده‌کات و بودجه‌مان بۆ‬ ‫دابین ده‌کات‪ ،‬ل ‌ه هه‌ولێریش ده‌زگاى‬ ‫گشتى کاروبارى مین هه‌ی ‌ه ک ‌ه تا ئێستا‬ ‫ئه‌و دوو ده‌زگای ‌ه یه‌کیان نه‌گرتۆته‌و‌ه‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه بڕیارى یه‌کگرتنه‌وه‌یان‬ ‫هه‌ی ‌ه تا کاتى یه‌کگرتنه‌وه‌ى هه‌ردوو‬ ‫دامه‌زراوه‌ک ‌ه سه‌رپه‌رشتى کاروبارى‬ ‫مین ده‌کات ل ‌ه سلێمانى و هه‌ولێر‪،‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى کاروبارى مین‬ ‫سه‌رپه‌رشتى سه‌رجه‌م ڕێکخراوه‌کان‬ ‫و کۆمپانیاکان ده‌کات ک ‌ه ل ‌ه بوراى‬ ‫هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى میندا کارده‌که‌ن ‪.‬‬ ‫*ڕێژه‌ى زه‌وى ب ‌ه مین ڕێژکراوه‌کانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان چه‌نده‌و چه‌ندى‬ ‫لێ پاکراوه‌ته‌و‌ه ؟‬ ‫ل � ‌ه س��ن��ورى پ��ارێ��زگ��اى سلێمانى‬ ‫و گ �ه‌رم��ی��ان ل��ه‌و ن��اوچ��ان �ه‌ى ک ‌ه‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى کاروبارى مین کارى‬ ‫تیادا ده‌که‌ن (‪ )2823‬ناوچه‌ى پیس‬ ‫بوو ب ‌ه مین هه‌بوو‌ه ک ‌ه ‪ 985‬ناوچه‌ى‬

‫لێ پاکراوه‌ته‌و‌ه و ‪ 1838‬ناوچه‌ى‬ ‫پیس ب��وو م��اوه‌ت��ه‌و‌ه ک ‌ه ده‌کات ‌ه‬ ‫‪ 1835‬کێڵگه‌ى مین ئه‌و ڕووبه‌ره‌ى‬ ‫ک ‌ه پێشتر ل ‌ه سلێمانى و گه‌رمیان‬ ‫خه‌مڵێنرابوون بۆ پاککردنه‌وه‌یان‪.‬‬ ‫‪293‬ملیۆن و ‪ 446‬هه‌زار و ‪ 238‬مه‌تر‬ ‫دووج��ا زه‌وى پیس بوومان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ک ‌ه مین و ته‌قه‌مه‌نیان تیادایه‌‪ ،‬له‌و‬ ‫ڕێژه‌ی ‌ه ‪ 67‬ملیۆن و ‪100‬هه‌زار مه‌تر‬ ‫دووجاى پاکراوه‌ته‌و‌ه که‌وات ‌ه ‪2525‬‬ ‫ملیۆن و ‪350‬ه��ه‌زار مه‌تر دووجاى‬ ‫ماو‌ه پاک بکرێته‌و‌ه ک ‌ه ئه‌م ڕێژه‌یه‌ش‬ ‫ده‌کات ‌ه ‪ %76‬بۆ ل ‌ه ‪ %77‬ک ‌ه پاک‬ ‫بکرێته‌و‌ه ‪.‬‬ ‫*ه�����ۆک�����ارى س��س��ت��ى پ���رۆس���ه‌ى‬ ‫پ������اک������ردن������ه‌وه‌ى زه‌وی����ه‌م����ی����ن‬ ‫ڕێژکراوه‌کان چییه‌ ؟‬ ‫هه‌رێمى کوردستان دووه‌م ناوچه‌ی ‌ه‬ ‫له‌ جیهاندا بۆ پیس بوون به‌ مین‬ ‫و ته‌قه‌مه‌نى که‌ ده‌خه‌مڵێنرێت ب ‌ه‬ ‫نزیکه‌ى ‪6‬تا ‪ 7‬ملیۆن مینى تیادا‬ ‫چێنرابێت که‌ زۆربه‌ى ناوچه‌کانیش‬

‫ده‌که‌ونه‌ نزیک ناوچه‌ سنوریه‌کان‬ ‫ک �ه‌ پێشتر م�ه‌ی��دان��ى ش �ه‌ڕه‌ک��ان‬ ‫بووه‌‪،‬که‌ به‌شێکیان شاخاوین و‬ ‫ک��ارک��ردن تیایاندا ئاسان نییه‌‪،‬‬ ‫س�ه‌رم��ا و گ�ه‌رم��ا ک��ە کاریگه‌رى‬ ‫هه‌بووه‌‪ ،‬هۆکارى تریش نه‌بوونى‬ ‫بڕی پێویستى بودجه‌و نه‌بوونى‬ ‫کارمه‌ندى ش��اره‌زا و تا بتوانێت‬ ‫روپ��ێ��وی ئ��ه‌و ه �ه‌م��وو ڕووب���ه‌ر ‌ه‬ ‫بکات ئێمه‌ ناڵێین ئیش نه‌کراو ‌ه‬ ‫ئیش ک��راوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ڕووب �ه‌ره‌ک��ان‬ ‫ئ �ه‌وه‌ن��ده‌ زۆرن بۆیه‌ ئ�ه‌وه‌ن��ده‌ى‬ ‫لێ پاککراوه‌ته‌وه‌ ئه‌و ڕێژه‌یه‌ش‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌رده‌خات که‌ ئێمه‌ له‌ هه‌ر ‌ه‬ ‫واڵت �ه‌ باشه‌کانین که‌ کارمان ل ‌ه‬ ‫هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى مین و پاکردنه‌وه‌ى‬ ‫زه‌وی���ه‌ ب �ه‌ مین ڕێ��ژک��راوه‌ک��ان��دا‬ ‫کردبێت‪.‬‬ ‫*س������ن������وورى چ���االک���ی���ه‌ک���ان���ى‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ک��اورب��ارى مین‬ ‫ناوچه‌ دابرێنراوه‌کان ده‌گرێته‌وه‌ ؟‬ ‫‪ -‬س����ن����وورى چ��االک��ی��ه‌ک��ان��ى‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ک��اروب��ارى مین‬ ‫پارێزگاى سلێمانى به‌ هه‌موو قه‌زاو‬ ‫ناحیه‌کانیه‌وه‌ له‌ گه‌رمیان و خانه‌قین‬ ‫و دبس و داقوق و چه‌مچه‌ماڵ و‬ ‫ک �ه‌الر و ده‌وروب���ه‌رى که‌رکوک و‬ ‫کفرى ده‌گرێته‌وه‌‪ ،‬سه‌باره‌ت ب ‌ه‬ ‫ناوچه‌ دابڕێنراوه‌کانیش له‌ هه‌ندێک‬ ‫شوێن نه‌مان توانیوه‌ کارى پاکژیان‬ ‫ت��ی��ادا بکه‌ین‪ ،‬ب��ه‌اڵم ل�ه‌ ڕێگه‌ى‬ ‫دی��ارى کردنى کێڵگه‌ مینیه‌کان‬ ‫و سه‌رپه‌رشتی کردن و سه‌مپل‬ ‫کردنى کێڵگه‌کان بۆ ڕێکخراوى‬ ‫‪ MAG‬ده‌که‌ین و ئێمه‌ ئه‌نجامى‬ ‫ک��اره‌ک��ان��ى ئ��ه‌وان وه‌رده‌گ��ری��ن و‬ ‫ڕاده‌ستى حکومه‌تى ده‌که‌ینه‌و ‌ه‬ ‫به‌اڵم له‌ ناوچه‌کانى شوان و دبس‬ ‫و له‌یالن که‌ سه‌ربازگه‌ى گه‌وره‌یان‬ ‫تیادا بووه‌‪ ،‬ئێمه‌ نه‌مان توانیوه‌ زۆر‬ ‫به‌ قواڵوى ناوچه‌ دابڕێنراوه‌کاندا‬ ‫بچینه‌ ناوه‌وه‌ و کاریان تیادا بکه‌ین‬ ‫‪.‬‬ ‫*ئ��ای��ا ژم����اره‌ى قوربانیه‌کانى‬

‫ڕێکخراوه‌کانى مین هه‌ڵگرتنه‌و‌ه‬ ‫چه‌ندن؟‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ پێی دات��ا قسه‌ بکه‌ین‬ ‫ژماره‌ى ئه‌و هاواڵتیانه‌ى که‌ به‌ هۆى‬ ‫مینه‌وه‌ ک��وژراون و برینداربوون‬ ‫ن��زی��ک �ه‌ى ‪14200‬ک�����ه‌س بونه‌ت ‌ه‬ ‫قوربانى‪ ،‬له‌و ڕێژه‌یه‌ش زیاتر ل ‌ه‬ ‫‪ 6000‬یان شه‌هید بوون و زیاتر ل ‌ه‬ ‫‪ 8000‬یش برینداربوون و کەم ئەندام‬ ‫بوون که‌ ئه‌وه‌ش ڕێژه‌یه‌کى زۆره‌و‬ ‫له‌ به‌رده‌وامیشدایه‌‪ ،‬له‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌و مه‌ترسیانه‌شدا ئێمه‌ له‌ رێگه‌ى‬ ‫که‌ناڵه‌کانى ڕاگه‌یاندن و خوێندن‬ ‫و هۆشیار ک��ردن �ه‌وه‌وه‌ ب��ه‌رده‌وام‬ ‫هاواڵتیه‌کانمان له‌ مه‌ترسیه‌کانى‬ ‫مین وته‌قه‌منى ئاگادار کردۆته‌و ‌ه‬ ‫و داوامان کردووه‌ که‌ هاواڵتیان له‌‬ ‫هه‌ر شوێنێک و له‌هه‌ر ناوچه‌یه‌کدا‬ ‫مین یان ته‌قه‌مه‌نیان به‌دى کرد‬ ‫تیمه‌کانى مین هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى لێ‬ ‫ئاگادار بکه‌نه‌وه‌ و خۆیان دوور‬ ‫لوشوێنانه‌دووربخه‌نه‌وه‌‪ .‬له‌ ساڵى‬ ‫‪1992‬وه‌ تا ئێستا ‪ 18‬شه‌هیدمان‬ ‫ه �ه‌ب��ووه‌و ‪ 64‬که‌سیش بریندار‬ ‫ب��وون که‌ له‌ ڕێکخراوه‌کانى مین‬ ‫هه‌ڵگرتنه‌وه‌ و کۆمپانیاکان کاریان‬ ‫ده‌کرد ‪.‬‬ ‫*به‌و پێیه‌ى که‌ کوردستان دووه‌م‬ ‫واڵت���ى جیهانه‌ ل �ه‌ ڕووى پیس‬ ‫بوونى به‌ مین‪ ،‬هیچ داواکاریه‌کتان‬ ‫ب��ۆ ڕێ��ک��خ��راوه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان‬ ‫به‌رزکردۆته‌وه‌ ؟‬ ‫ل�ه‌ دواى ئه‌فغانستان‪ ،‬عێراق‬ ‫دووه‌م واڵت��ى جیهانه‌ ل�ه‌ ڕووى‬ ‫پیس بوون به‌ مین و ته‌قه‌مه‌نیه‌و ‌ه‬ ‫کۆنگره‌ى ئۆتاواش په‌یماننامه‌یه‌کى‬ ‫نێوده‌وڵتیه‌ ب��ۆ قه‌ده‌غه‌کردنى‬ ‫ب�ه‌ک��اره��ێ��ن��ان و چ��ان��دن��ى مینى‬ ‫دژه‌ ک��ه‌س��ی‪ ،‬ع��ێ��راق��ی��ش ئ �ه‌و‬ ‫په‌یماننامه‌یه‌ى واژۆک��ردووه‌ وهه‌ر‬ ‫واڵتێکیش ئ��ه‌وه‌ى واژۆ کردبێت‬ ‫ده‌بێ پابه‌ندبێت پێوه‌ی‪ ،‬هاوکات‬ ‫ده‌ب��ێ��ت ت��ۆش کێشه‌کانى خۆت‬ ‫بخه‌یته‌ ڕوو ئێمه‌ش ه�ه‌ر شه‌ش‬ ‫مانگ جارێک ڕاپۆرته‌کانى خۆمان‬

‫بۆ ڕێکخراوه‌ نێوه‌ده‌وڵه‌تیه‌کان‬ ‫ده‌نێرین‪ ،‬له‌ کۆنگره‌ى کۆتادا به‌رز‬ ‫ده‌کرێنه‌وه‌ که‌ هه‌ر دوو ساڵ جارێک‬ ‫له‌ واڵتێکى جیهاندا کۆبوونه‌و ‌ه‬ ‫ده‌کات‪ ،‬ئێمه‌ش وه‌کو ڕێکخراوه‌کانى‬ ‫مین هه‌ڵگرتنه‌وه‌ و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫مین به‌شدارى له‌و کۆبونه‌وه‌یه‌دا‬ ‫ده‌که‌ین و ڕاپۆرتمان بۆ نه‌ته‌و ‌ه‬ ‫یه‌کگرتووه‌کان ب �ه‌رزک��ردۆت �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڵبه‌ته‌ ڕێکخراوه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان‬ ‫داواکارییان له‌ ئێمه‌ ئه‌وه‌ بووه‌ ک ‌ه‬ ‫ئێمه‌ له‌ ساڵى ‪2008‬ه‌وه‌ چوین ‌ه‬ ‫ناو په‌یماننامه‌ى ئۆتاواوه‌ ده‌بێ تا‬ ‫ساڵى ‪ 2018‬هه‌موو کوردستان ل ‌ه‬ ‫مین پاک بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێمه‌ ب ‌ه‬ ‫پێی داتاکان و قورسی کارکردن‬ ‫له‌ کێڵگه‌کاندا پێمان ووتوون ئێم ‌ه‬ ‫ناتوانین له‌و ماوه‌یه‌دا کوردستان‬ ‫له‌ مین پاک بکه‌ینه‌وه‌ و له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌وانیش له‌و ڕووه‌وه‌ هاوکاریمان‬ ‫بکه‌ن و له‌وانه‌یه‌ واده‌که‌شمان بۆ‬ ‫درێژ بکه‌نه‌وه‌ ‪.‬‬ ‫*تا ئێستا قوربانیانى مین ل ‌ه‬ ‫ک��ارم�ه‌ن��دان��ى ڕێ��ک��خ��راوه‌ک��ان چۆن‬ ‫مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ کراوه‌؟‬ ‫به‌ سوپاسه‌وه‌‪ ،‬وه‌زیرى شه‌هیدانى‬ ‫کابینه‌ى پێشووى هه‌رێم هه‌ڵسان‬ ‫به‌ دانانى ئه‌و ‪ 18‬شه‌هیده‌ى ک ‌ه‬ ‫له‌ رێکخراوه‌کانى میندا گیانیان‬ ‫له‌ده‌ست به‌ شه‌هیدى سه‌نگه‌ر‪،‬‬ ‫ل���ێ���ره‌وه‌ش���ه‌وه‌ داواده‌ک����ه‌ی����ن و‬ ‫داواشمان کردوو‌ه ک ‌ه ‪ 64‬کارمه‌ندى‬ ‫ڕێکخراوه‌کان ک ‌ه به‌هۆى مین و‬ ‫ته‌قه‌مه‌نیه‌و‌ه که‌م ئه‌ندام بوون بکرێن ‌ه‬ ‫کەم ئەندامى سه‌نگه‌ر‪ ،‬کارمه‌ندانى‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى کاروبارى مین ل ‌ه‬ ‫دواى ڕزگ��ار کردنى کوردستانه‌و‌ه‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ داب�ه‌زی��ن��ى پێشمه‌رگ ‌ه ل ‌ه‬ ‫چیاکانه‌وه‌ ب��ۆ ش��اره‌ک��ان ئ �ه‌وان‬ ‫چونه‌ت ‌ه چیاکان بونه‌ته‌ پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫بۆی ‌ه داوا ده‌که‌ین ئه‌وانه‌ى ک ‌ه ل ‌ه‬ ‫ڕێکخراوه‌کاندا خزمه‌تیان زۆره‌‬ ‫خزمه‌ته‌کانیان بۆ ئه‌ژمار بکرێت و‬ ‫پاداشت بکرێن ل ‌ه کاتى په‌ککه‌وتن‬ ‫و بێ توانایدا خانه‌نشین بکرێن ‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫بیروڕا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫پرسی که‌رکوک و ناوچ ‌ه جێ ناکۆکه‌کان‬

‫د‪ .‬كەیوان ئازاد‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬ ‫محەمەد حمه‌ حسن‬

‫هه‌ڵه‌ی کوشنده‌ی پارت ‌ه‬ ‫سیاسییه‌ کوردییه‌کان!‬ ‫ب ‌ه پێ ڕه‌وت و ئه‌زموونه‌کانی مێژوو‪ ،‬دروستبوون و‬ ‫ده‌رکه‌وتنی پارتی سیاسی پێویستییه‌کی مێژوویی بووه‌‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه قبوڵکردنی له‌الیه‌ک دیارده‌یه‌کی ئاسایی بووه‌‪،‬‬ ‫له‌الیه‌کی دیکه‌و‌ه ڕۆڵی خۆی له‌سه‌ر ڕووداوه‌کانی دوای‬ ‫ده‌رکه‌وتنی گێڕاوه‌‪ .‬هه‌ر له‌م پێودانگه‌شه‌و‌ه سه‌رجه‌م‬ ‫یان النی که‌م زۆربه‌ی کاروباره‌کانی هه‌ر دامه‌زراوه‌یه‌کی‬ ‫حکومی ب ‌ه پارتی سیاسی به‌ستراوه‌ته‌وه‌‪ .‬پرسیاری‬ ‫سه‌ره‌کی ئه‌م باسه‌ش ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه ئه‌گه‌ر دروستبوون‬ ‫و ده‌رکه‌وتنی پارتی سیاسی پێویستییه‌کی مێژوویی‬ ‫بووبێت و له‌الیه‌ن زۆربه‌ی ئه‌ندامانی هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌که‌وه‌‬ ‫ب ‌ه حه‌سره‌ته‌و‌ه قبوڵ کرابێت‪ ،‬بۆ دواتر یاخیبوون یان‬ ‫جیابوونه‌و‌ه ل ‌ه پارتی سیاسی ڕوویداو‌ه و هه‌زارانی له‌‬ ‫پێناویدا کردۆت ‌ه قوربانی؟ یان ب ‌ه دیوێکی دیدا ئه‌و‬ ‫هۆکاران ‌ه چی بوون‪ ،‬ک ‌ه پارتی سیاسیان ب ‌ه الڕێدا بردووه‌‪،‬‬ ‫تا ئه‌و په‌رته‌وازه‌یی و جیابوونه‌وه‌یه‌ی لێبکه‌وێته‌وه‌؟ یان‬ ‫النی که‌م له‌به‌رچاو چه‌ندین تاکدا ناشیرین و خراپ‬ ‫بووبێت؟ ئه‌مه‌و ب ‌ه دیوێکی تردا ئه‌و هه‌ڵ ‌ه کوشنده‌ی ‌ه چی‬ ‫بووه‌‪ ،‬ک ‌ه پارتی سیاسی ب ‌ه پارت ‌ه سیاسیی ‌ه کوردییه‌کانی‬ ‫به‌ره‌و هه‌ڵدێر و دابڕان و په‌رته‌وازه‌یی بردووه‌‪ ،‬تا دواجار‬ ‫دووچاری بێ متمانه‌ى خۆی و هاواڵتییه‌کانی بێت؟‬ ‫جارێک به‌ر له‌وه‌ی وه‌اڵمی ئه‌و پرسیار‌ه بده‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫جێگای خۆیه‌تی ل ‌ه رێگای بیره‌وه‌رییه‌کی مێژووییه‌و‌ه بۆ‬ ‫سه‌ره‌تای وه‌اڵمه‌ک ‌ه بگه‌ڕێن‪ .‬سه‌رچاو‌ه مێژووییه‌کان ئاماژه‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬ک ‌ه ’’جارێکیان (حه‌جاجی کوڕی یوسفی‬ ‫سه‌قه‌فی) والی عێراق ل ‌ه سه‌رده‌می (عه‌بدولمه‌لیکی‬ ‫کوڕی مه‌روان)ی پێنجه‌مین خه‌لیفه‌ی بنه‌ماڵه‌ی ئومه‌وی‪،‬‬ ‫وویستی یه‌کێک ل ‌ه نزیکترین که‌سه‌کانی خۆی دادگایی‬ ‫بکات‪ ،‬چونک ‌ه ب ‌ه کۆسپی س ‌ه ڕێگه‌ی ده‌زانی‪ .‬سه‌ره‌تاش‬ ‫ک ‌ه هێنرای ‌ه به‌رده‌می ڕووی تێکرد و ووتی‪ :‬ها پیاو تۆش‬ ‫بووی به‌و قاره‌مانه‌ی ک ‌ه ب ‌ه ڕووی مندا هه‌ڵگه‌ڕێته‌وه‌؟‬ ‫بۆ تۆ کار بۆ کام پارتی سیاسی ده‌که‌یت؟ پیاوی‬ ‫بێچاره‌که‌ش‪ ،‬ک ‌ه تا ئه‌و کات ‌ه ئ��اگ��اداری پالنه‌که‌ی‬ ‫حه‌جاجی گه‌وره‌ی نه‌بوو‪ ،‬ڕووی تێکرد و ووتی‪ :‬گه‌وره‌م‬ ‫فه‌رمووت چی؟ کار بۆ کام پارتی سیاسی ده‌که‌م؟ بۆ‬ ‫ئه‌ی گه‌وره‌مان تا ئێستا ناوی پارتی سیاسیت ل ‌ه من‬ ‫بیستووه‌‪ ،‬تا بزانم کار بۆ کامیان ده‌که‌م؟ (حه‌جاج)یش‪،‬‬ ‫ک ‌ه زۆر به‌و وه‌اڵم ‌ه توڕ‌ه بوو‪ ،‬ڕووی تێکرد ووتی‪ :‬ها‬ ‫پیاوبه‌نیازى به‌و قس ‌ه پووچان ‌ه هه‌ڵم خه‌ڵه‌تێنیت‪ ،‬خێرا‬ ‫پێم بڵێ‪ ،‬کار بۆ کامیان ده‌که‌یت؟ ئه‌ویش ل ‌ه وه‌اڵمدا و‬ ‫ب ‌ه بێ چاره‌یی ووتی‪ :‬قوربان مادام وای ‌ه که‌یفی خۆته‌‬ ‫خۆ تۆ باوه‌ڕم پێ ناکه‌یت‪ ،‬بۆی ‌ه چۆنت پێباش ‌ه ئه‌و‬ ‫پارت ‌ه دیاری بکه‌‪ ،‬ک ‌ه کاری بۆ ده‌که‌م‪ ،‬تا ب ‌ه توندترین‬ ‫شێو‌ه سزام بده‌یت‪ .‬ئه‌ویش‪ ،‬به‌و وه‌اڵم ‌ه زیاتر توڕه‌بوو‪،‬‬ ‫ووتی‪ :‬بۆ قوربان ب ‌ه نیازیت من بۆت دیاری بکه‌م؟‬ ‫یان جه‌نابت ده‌ته‌وێت ملی تاوانه‌که‌ت به‌سه‌ر خۆمدا‬ ‫بسووم؟ پیاو‌ه بێچاره‌که‌ش ووتی‪ :‬ئاخر قوربان خۆ تۆ‬ ‫باوه‌ڕم پێناکه‌یت‪ ،‬بۆی ‌ه چه‌ند پاساوت بۆ بهێنمه‌وه‌ولێت‬ ‫بپارێمه‌و‌ه تۆ هه‌ر به‌ڵگه‌یه‌کی تاوانباریم بۆ ده‌هێنیته‌وه‌‬ ‫لێم ده‌دەیت‪ ،‬بۆی ‌ه چۆنت پێخۆش ‌ه ئه‌وا بکه‌‪ .‬ل ‌ه دواجاردا‬ ‫لێیدا و کوشتی‘‘‪.‬‬ ‫ل ‌ه په‌راوێزی ئه‌و بیره‌وه‌ریی ‌ه مێژووییه‌دا ده‌گه‌ینه‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‪ ،‬ک ‌ه هه‌ڵه‌ی کوشنده‌ی پارت ‌ه سیاسییه‌کان به‌‬ ‫گشتی و ئه‌وانه‌ی کوردستان ب ‌ه تابیه‌تی ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬که‌‬ ‫بێ هیچ لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی زانستی و سیاسی یه‌کسه‌ر و‬ ‫ڕاسته‌وخۆ خه‌سڵه‌تی تاوانبارێتی ده‌ده‌ن ب ‌ه سه‌ر ئه‌و‬ ‫که‌س ‌ه نزیکانه‌ی خۆیان‪ ،‬ک ‌ه مه‌به‌ستیان ‌ه لێی بده‌ن‪ ،‬یان‬ ‫ب ‌ه کۆسپی سه‌ر ڕێگایانی ده‌زانن‪ ،‬بێئه‌وه‌ى بچووکترین‬ ‫پرسیاریان ل �ه‌و‌ه کردبێت‪ ،‬ک ‌ه ئایا ئ�ه‌و که‌سانه‌ی‬ ‫ب ‌ه تاوانبار یان کۆسپ بۆ سه‌ر ئاینده‌ی پارته‌که‌یان‬ ‫و خاک و نیشتمانه‌که‌یان ده‌زان��ن ب ‌ه ڕاستی تاوانبار‬ ‫و ڕێگرن؟ بێگومان نه‌خێر‪ .‬ئا لێره‌وه‌شه‌و‌ه به‌رده‌وام‬ ‫یاخبوون و په‌رته‌وازه‌یی ل ‌ه نێو سه‌رجه‌م پارت و الیه‌نه‌‬ ‫سیاسییه‌کاندا ڕوویداو‌ه و ڕووده‌دات‪ ،‬ک ‌ه دیار‌ه ئامانجی‬ ‫هه‌ریه‌که‌یان گه‌یشتن بوو‌ه ب ‌ه ده‌سه‌اڵت و هیچی دی‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫مه‌هزه‌له‌ى سیاسی ل ‌ه عێراقی‬ ‫نوێدا و سه‌رهه‌ڵدانى چه‌ندان کێشه‌ى‬ ‫ێ و ب ‌ه تایبه‌ت پرسی ناوچ ‌ه‬ ‫ن��و ‌‬ ‫داب��ڕاوه‌ک��ان ل ‌ه هه‌رێم و دووب��اره‌‬ ‫ده‌رکه‌وتنى مه‌ترسی داگیر کردنى‬ ‫(که‌رکوک) و گرتن و ڕاو‌ه دوونانى‬ ‫هاواڵتیانى ک��ورد ل ‌ه (سه‌عدیه‌) و‬ ‫(ج �ه‌ل �ه‌وال) و وه‌زع��ی ناوچه‌کانى‬ ‫(که‌رکوک) و ده‌وروب��ه‌رى ‪ .‬ک ‌ه له‌‬ ‫قه‌یرانێکى زۆر خراپ دای ‌ه ‪ .‬گه‌رهه‌ر‬ ‫وه‌ها به‌و شێواز‌ه بڕوات خراپتریش‬ ‫ل ‌ه چ��اوه‌ڕوان��ى ئه‌و ناوچانه‌دای ‌ه ‪.‬‬ ‫بۆ ڕاستى و دروستى ئه‌و بابه‌ته‌ش‬ ‫هه‌ر له‌گ ‌ه ‌ڵ کشانه‌وه‌ى به‌شێکى زۆر‬ ‫هێزه‌کانى (ئه‌مه‌ریکا) ل ‌ه ش��ار و‬ ‫شارۆچکه‌کانى عێراق‪ ،‬به‌تایبه‌تیش ل ‌ه‬ ‫(که‌رکوک) و داگیر کردنى (مطار)‬

‫ێ‬ ‫ى ئه‌و شار‌ه ل ‌ه الیه‌ن سوپاى نو ‌‬ ‫ى عێراقه‌و‌ه ک ‌ه ل ‌ه ڕاستیدا ئه‌و‬ ‫سوپای ‌ه له‌سه‌ر ئه‌ساسی مه‌زهه‌بی و‬ ‫تائیفی و خێڵه‌کى دامه‌زراوه‌‪ ،‬نه‌ک‬ ‫ل ‌ه ڕووانگه‌ى سوپایه‌کى نه‌ته‌وه‌یی و‬ ‫نیشتمانییه‌و‌ه ‪ .‬هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ش ‌ه‬ ‫هیچ ئومێد و ئاینده‌یه‌کى باش‬ ‫ێ و‬ ‫ن ‌ه ل ‌ه حوکمڕانانى عێراقى نو ‌‬ ‫سوپاکه‌شی چ��اوه‌ڕوان��ى ده‌کرێت‪،‬‬ ‫ک ‌ه ده‌ب��وو ک��ورد و سه‌رکردایه‌تیی ‌ه‬ ‫سیاسییه‌که‌شی زووتر و ل ‌ه کات و‬ ‫ساتى خۆیدا درکیان به‌و ڕاستیی ‌ه‬ ‫بکردای ‌ه و چۆن سوودمان ل ‌ه ڕاپه‌ڕین‬ ‫وه‌رگرت و چوین ‌ه قۆناغێکى نوێو‌ه ‪.‬‬ ‫پاشانیش ل ‌ه دواى پرۆسه‌ى ئازادى‬ ‫عێراق و نه‌مانى ڕژێمه‌که‌ى (صدام)‬ ‫و دار و ده‌سته‌که‌ى چوین ‌ه قۆناغێکى‬ ‫ێ ت����ره‌وه‌‪ ،‬ده‌ب���وو ب � ‌ه هه‌مان‬ ‫ن��و ‌‬ ‫شێوه‌ش سوودمان له‌و گۆڕانکاریه‌‬ ‫گه‌ور‌ه وه‌رگرتای ‌ه و هه‌لی زێڕینمان‬ ‫ل ‌ه ده‌س��ت ن�ه‌دای�ه‌‪ .‬ده‌ک��را ک��ورد و‬ ‫سه‌رکردایه‌تى ی ‌ه سیاسى یه‌که‌ى له‌و‬ ‫کاته‌دا داواى جیاکردنه‌وه‌ى سنورى‬ ‫جوگرافیاى هه‌رێمى کوردستانیان‬ ‫ب��ک��ردای �ه‌‪ ،‬ن��ه‌ک دووب����ار‌ه ب��ه‌ره‌و‬ ‫باوه‌شی عێراق بگه‌ڕاینایه‌ته‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫ئێستا باجه‌که‌ى ده‌ده‌ی��ن �ه‌و‌ه ! ب ‌ه‬ ‫داخ���ه‌و‌ه دواى تێپه‌ڕبوونى (‪)8‬‬ ‫سا ‌ڵ به‌سه‌ر ڕووخانى ڕژێمى به‌عس‬ ‫و دار و ده‌سته‌که‌ى‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫نه‌مانتوانى ل ‌ه ملمالنێى سیاسی و‬ ‫کێبڕکێکانى ن��او عێراقی نوێیشدا‬ ‫مافه‌کان و ئامانجى میلله‌ته‌که‌مان‬ ‫ب�ه‌دى بهێنین ؟ نازانم ئ �ه‌وه‌ش ل ‌ه‬

‫نه‌زانینمان بوو‌ه یان ل ‌ه نه‌توانینمان‬ ‫؟ ل ‌ه دواى ڕووخانى ڕژێمى به‌عس و‬ ‫نه‌مانى (صدام) یشه‌و‌ه دووبار‌ه له‌‬ ‫(جه‌له‌وال و سه‌عدیه‌) له‌سه‌ر کورد‬ ‫بوون له‌و ناوچان ‌ه هاواڵتیان (ته‌رحیل‬ ‫و ته‌عریب)‪ ،‬ده‌کرێن بۆ ئه‌و مه‌به‌ست ‌ه‬ ‫توند و تیژی و تیرۆر دژی کورد‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێت؟ ئایا ئه‌م پرۆسه‌ى‬ ‫(ت �ه‌ع��ری��ب) و پ��اک��ت��اوى ڕه‌گ���ه‌زى‬ ‫ی� ‌ه ه�ه‌م��ان ش��ێ��وه‌ى ته‌عریبه‌که‌ى‬ ‫(صه‌دام) و ڕژێمه‌که‌ى نى ی ‌ه ؟ گه‌ر‬ ‫وانییه‌‪ ،‬ئه‌ى ئه‌م (ته‌عریب و ته‌رحیل)‬ ‫‌ه ل ‌ه ژێر سێبه‌رى چی الیه‌ک و چی‬ ‫ناوێک دا ده‌کرێت ‪ .‬ئه‌زمونى (‪)90‬‬ ‫ساڵی حوکمڕانانى سه‌رانى حوکمه‌تى‬ ‫عێراقی ب���ه‌وه‌ى دواى (ص���ه‌دام)‬ ‫ێ ده‌ڵێن و‬ ‫میشه‌و‌ه ‪ .‬ئ�ه‌وه‌م��ان پ ‌‬ ‫ئه‌و ڕاستییه‌ى سه‌لماندوو‌ه کورد ل ‌ه‬ ‫سایه‌ى ده‌وڵه‌تى عێراقی یه‌کگرتوودا‬ ‫ناتوانێت بێت ‌ه خاوه‌نى مافه‌کانى‬ ‫خۆی و خاوه‌ن که‌سایه‌تى خۆى و‬ ‫مافه‌کانى وه‌ک خۆى سه‌لمێنراو بێت؟‬ ‫ده‌بوو کورد له‌گ ‌ه ‌ڵ پرۆسه‌ى ئازادى‬ ‫عێراق و ئازادکردنى ئه‌و ناوچان ‌ه و‬ ‫نه‌مانى ڕژێمى به‌عس و له‌سه‌ر کار‬ ‫ال بردنى ل ‌ه الی �ه‌ن (ئه‌مه‌ریکا) و‬ ‫هاوپه‌یمانه‌کانه‌و‌ه زووتر درکى به‌و‬ ‫ڕاستی ‌ه بکردایه‌‪ ،‬نه‌ک به‌ره‌و عێراقی‬ ‫بوون و هه‌وڵی بنیاد نانى ده‌وڵه‌تى‬ ‫عێراقی عه‌ره‌بی بداته‌و‌ه ‪ .‬ئه‌وه‌ش‬ ‫ڕاستیه‌ک ‌ه ک ‌ه هه‌مووان ده‌یزانین تا‬ ‫ناوماڵی عێراقی یه‌ک بێت داخوازى‬ ‫ێ‬ ‫ێ ب ‌ه ج ‌‬ ‫و داواکارییه‌کانى کورد ج ‌‬ ‫ناکرێت ؟ نمونه‌ى ئه‌و کار و دیارده‌‬

‫دزێوانه‌ى سه‌رانى حوکمه‌تى عێراق و‬ ‫ێ نه‌کردنى بڕگ ‌ه و خاڵ ‌ه‬ ‫ێ ب ‌ه ج ‌‬ ‫ج‌‬ ‫ێ ى‬ ‫ده‌ستورییه‌کانى حوکمه‌تى نو ‌‬ ‫عێراق و خۆ دزینه‌وه‌ى لێی شاهیدى‬ ‫حه‌شا هه‌ڵنه‌گرى ئه‌و ڕاستی ‌ه ؟ گه‌ر‬ ‫بۆیان بلوێت و بۆیان بکرێت ‪ .‬هه‌مان‬ ‫سیاسه‌ت و هه‌مان بیرکردنه‌وه‌ى‬ ‫س �ه‌ران��ى ڕژێ��م��ى به‌عس و دار و‬ ‫ده‌سته‌که‌ى ئه‌ویان هه‌ی ‌ه به‌رامبه‌ر ب ‌ه‬ ‫گه‌لی کورد و هه‌رێمى کوردستان ‪ .‬گه‌ر‬ ‫وا نیی ‌ه ئه‌ى بۆچی ل ‌ه دواى پرۆسه‌ى‬ ‫ئازادى عێراقه‌و‌ه تا ئێستا (‪)4300‬‬ ‫خێزانى عه‌ره‌ب ل ‌ه ناوچه‌کانى دیکه‌ى‬ ‫عێراقه‌و‌ه هێنراونه‌ت ‌ه (جه‌له‌وال) و‬ ‫ێ کراون‬ ‫ده‌وروبه‌رى وله‌وێ نیشته‌ج ‌‬ ‫؟ ب ‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه کورد ل ‌ه دواى ساڵی‬ ‫(‪ )2003‬ێ به‌دواو‌ه ب ‌ه پێی لێدوانى‬ ‫به‌رپرسانى ئه‌و ناوچان ‌ه و حوکمه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان (‪ )1400‬بنه‌ماڵه‌ى‬ ‫کورد زێدى خۆیان جێهێشتوو‌ه و‬ ‫(‪ )450‬هاواڵتى کوردى ئه‌و ناوچانه‌ش‬ ‫به‌هۆى ک��ورد بونیانه‌و‌ه تیرۆر و‬ ‫شه‌هید کراون ؟ ئه‌وه‌ش ڕاستییه‌ک ‌ه‬ ‫الى هه‌مووان ڕوون ‌ه ک ‌ه سوپاى عێراق‬ ‫ناتوانێ س�ه‌ر و ماڵی هاواڵتیانى‬ ‫ک���وردى دان��ی��ش��ت��وى ناوچه‌کانى‬ ‫(جه‌له‌وال و سه‌عدیه‌) و (قه‌ره‌ته‌په‌)‬ ‫و باقی ناوچ ‌ه دابڕاوه‌کانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان بپارێزێت‪ ،‬بگر‌ه به‌شێک‬ ‫له‌و هێزان ‌ه هاوکار و یاریده‌ده‌رى‬ ‫گروپ ‌ه تیرۆرست و تێکده‌ره‌کانن‬ ‫‪ .‬بۆ ڕاو‌ه دون��ان و شه‌هید کردنى‬ ‫هاواڵتیانى کورد له‌و ناوچانه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ئ��ه‌وه‌ش شێوازێکى نوێى عه‌ره‌ب ‌ه‬

‫(شۆفێنیسته‌کان) ‌ه بۆ دووب��ار‌ه‬ ‫پ��اک��ت��اوى ڕه‌گ���ه‌زى و (ته‌عریب)‬ ‫کردنه‌وه‌ى ئه‌و ناوچ ‌ه کورد نشینان ‌ه‬ ‫؟ ده‌بێکه‌لى کورد و سه‌رکردایه‌تی ‌ه‬ ‫سیاسییه‌که‌ى و کار ب ‌ه ده‌ستانى‬ ‫حوکمه‌تى هه‌رێم چاوێک به‌و هه‌ل و‬ ‫مه‌رجى ئه‌و ناوچانه‌دابخشێننه‌و‌ه و‬ ‫باز به‌سه‌ر هه‌ڵه‌کانى پێشوودا نه‌ده‌ن‬ ‫و به‌هه‌مان شێوه‌ى ساڵی (‪)2008‬‬ ‫بڕیارى کشانه‌وه‌ى هێزى پێشمه‌رگه‌ى‬ ‫نه‌دا له‌و ناوچانه‌‪ ،‬چونک ‌ه به‌شێک‬ ‫ل ‌ه حوکمڕانان و ک��ار به‌ده‌ستانى‬ ‫ێ وا بیر ده‌که‌نه‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫عێراقی نو ‌‬ ‫ل ‌ه ڕووانگه‌ى هێز و به‌کارهێنانیه‌و‌ه‬ ‫ده‌ت��وان��ن ده‌س���ه‌اڵت پ���اوه‌ن بکه‌ن‬ ‫و درێ��ژ‌ه ب ‌ه هه‌مان سیاسه‌ته‌کانى‬ ‫ڕژێمه‌کانى پێشووی عێراق بده‌ن‪،‬‬ ‫ل�ه‌س�ه‌روش��ی��ان�ه‌وه‌ سیاسه‌ته‌که‌ى‬ ‫(صدام) و دارو ده‌سته‌که‌ى‪ ،‬که‌‬ ‫ه �ه‌ر چ�ه‌ن��ده‌ ڕێگایه‌کى هه‌ڵه‌ و‬ ‫ن �ه‌خ��وازراوی��ش�ه‌ چ ل�ه‌ ڕووان��گ �ه‌ى‬ ‫ن��اوخ��ۆی��ی �ه‌وه‌ و چ ل �ه‌ڕووان��گ �ه‌ى‬ ‫ده‌ره‌کیشه‌وه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم ده‌یانه‌وێت‬ ‫وه‌ک ئ �ه‌م��رى واق��ی��ع بیسه‌پێنن‬ ‫به‌سه‌ر کورد دا ‪.‬بۆیه‌ ده‌بێت کورد‬ ‫و سه‌رکردایه‌تیه‌ سیاسییه‌که‌ى‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستان به‌رنام ‌ه‬ ‫و پ�لان��ى پێشوه‌ختیان هه‌بێت‬ ‫و ئادائی کار کردنیان بگۆڕن بۆ‬ ‫ناوچه‌ جێ‌ ناکۆکه‌کان ئه‌گینا ب ‌ه‬ ‫پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ ئه‌مجاره‌یان باجى‬ ‫ق��ورس��ی ب��ۆ ده‌ده‌ی���ن و ئه‌وه‌شى‬ ‫له‌ ده‌ستمان دا به‌ ئاسانى بۆمان‬ ‫ناگه‌ڕێته‌وه‌ ‪.‬‬

‫کورد له‌کام وه‌رزى سیاسی دۆزه‌که‌ى خۆیدایه‌؟‬ ‫کامیل مه‌حمود‬

‫ش��������ۆرش و راپ����ه‌ڕی����ن���� ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کانى ناو دنیاى عه‌ره‌ب‬ ‫و که‌وتنى چه‌ند رژێمێکى دکتاتۆرى‬ ‫ناوچه‌که‌ به‌هارێکى سیاسى بۆ‬ ‫گ �ه‌الن��ى ع��ه‌ره‌ب��ى خ��وڵ��ق��ان��دووه‌و‬ ‫خۆیان و به‌شێکى زۆرى چاودێرانى‬ ‫ب��ارودۆخ �ه‌ک �ه‌ پێیان وای�� ‌ه ئ �ه‌وان‬ ‫زستانێکى ک��ڕێ��وه‌ى سیاسییان‬ ‫به‌جێهێشتووه‌و له‌وه‌رزێکى نوێى پڕ‬ ‫له‌گه‌شه‌و بوژاندنه‌وه‌و هه‌ستانه‌وه‌دا‬ ‫ده‌ژی����ن ک��ه‌ ب���ه‌ئ���ازادى ده‌ت��وان��ن‬ ‫له‌ماڵه‌کانیان بێنه‌ ده‌ره‌وه‌و له‌م‬ ‫به‌هار‌ه ن��اوازه‌ی �ه‌دا ه �ه‌واى ئ��ازادى‬ ‫هه‌ڵمژنه‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌هارى عه‌ره‌بى ده‌رهاوێشته‌ى‬ ‫گ��ۆڕان��ک��ارى ریشه‌ییه‌ له‌عه‌قڵى‬ ‫ده‌سته‌جه‌معى کۆمه‌ڵگه‌و ب��ارى‬ ‫هۆشیارى شه‌قام ک ‌ه جاران ته‌نها حزب‬ ‫و نوخب ‌ه سیاسییه‌که‌ ده‌یجواڵندن و‬ ‫هیچ جوڵه‌یه‌کى ئاراسته‌کراویشیان‬ ‫له‌ئاستى ئیحراجکردنى ده‌سه‌اڵت و‬

‫ئه‌و فشاره‌دا نه‌بووه‌ ک ‌ه رژێمه‌کان‬ ‫هه‌نگاوێک ب �ه‌ره‌و ئ �ه‌وان بهێنێت‪،‬‬ ‫نمایشى ئاراسته‌کراوى پێشترى‬ ‫شه‌قام ته‌نها پیاده‌کردنى رۆتینێکى‬ ‫باوى ناو کای ‌ه سیاسییه‌که‌و گه‌مه‌ى‬ ‫ناجه‌ریئانه‌ى ئ��ه‌و ئۆپۆزسیۆن ‌ه‬ ‫رێگه‌پێدراوانه‌ بوو ک ‌ه زۆربه‌یان بۆ‬ ‫ئارایشتکردنى رووى دکتاتۆرانه‌ى‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌ خۆسه‌پێنه‌کان بزاوتى‬ ‫سنوورداریان پێ ئه‌دا ده‌کرا‪.‬‬ ‫ل �ه‌ن��او ئ���ه‌م رووداوه‌ گ���ه‌وره‌و‬ ‫گرنگانه‌دا که‌ پێشبینى ده‌کرێت‬ ‫گ��ۆڕان��ک��ارى ب �ه‌رچ��او له‌نه‌خشه‌ى‬ ‫سیاسى ناوچه‌که‌دا ب�ه‌دواى خۆیدا‬ ‫بهێنێت و هه‌موو چه‌مکه‌ کالسیکیی ‌ه‬ ‫سیاسییه‌کانى ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌اڵت‬ ‫و قه‌وار‌ه نیشتیمانییه‌کان ئاوه‌ژوو‬ ‫بکاته‌وه‌و واقیعى نوێ بخوڵقێنێت‪،‬‬ ‫هێشتا دیار نییه‌ کورد له‌کام وه‌رزى‬ ‫سیاسى و له‌کوێى رووداوه‌ک��ان��ى‬ ‫ناوچه‌که‌دایه‌‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئ �ه‌و هه‌موو بشێوییه‌ى‬ ‫ل��ه‌ع��ێ��راق��دا ه���ه‌ی���ه‌و س�����ه‌ره‌راى‬

‫ناسه‌قامگیرى سیاسى و ئه‌منى‬ ‫و حاڵه‌تى ل �ه‌رزۆک��ان �ه‌ى ده‌وڵ��ه‌ت‬ ‫و ق��ه‌واره‌ ته‌قلیدییه‌که‌ى عێراقى‬ ‫دواى س��ه‌دام حسه‌ین‪ ،‬ک��ورد له‌م‬ ‫پارچه‌یه‌ى کوردستاندا له‌بارێکى‬ ‫چه‌قبه‌ستوودایه‌و ب��زاوت��ى خۆى‬ ‫راگرتووه‌و ئه‌وه‌ى هه‌یه‌ ئه‌م هه‌رێم ‌ه‬ ‫ئاییند‌ه نادیاره‌و ئه‌و بوون ‌ه سنووردار‌ه‬ ‫بێ کاریگه‌ره‌مان ‌ه له‌به‌غدا‪.‬‬ ‫پێش ب �ه‌ه��ارى ع �ه‌ره‌ب��ى و له‌و‬ ‫س �ه‌رده‌م �ه‌دا ک ‌ه گه‌النى ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫ل���ه‌ده‌س���ه‌اڵت���ه‌ دک���ت���ات���ۆره‌ک���ان‬ ‫ن���ه‌وروژاب���وون‪ ،‬ل �ه‌پ �ه‌ن��اى ش �ه‌ڕى‬ ‫گه‌وره‌کان و ستراتیژیه‌تى ئه‌مریکا‬ ‫ل �ه‌م ن��اوچ �ه‌ی �ه‌داو دواج���ار ش�ه‌ڕى‬ ‫دووه‌مى که‌نداودا که‌ به‌رووخاندنى‬ ‫رژێمى به‌عس کۆتایى هات‪ ،‬کورد‬ ‫ئ�ه‌م ق��ه‌وار‌ه شێو‌ه سه‌ربه‌خۆیه‌ى‬ ‫بنیات ناو ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ى قۆسته‌وه‌و‬ ‫س��وودى له‌هه‌لومه‌رجه‌ ئیقلیمى و‬ ‫نێوده‌وڵه‌تییه‌که‌ وه‌رگرت‪.‬‬ ‫پێشهات و رووداو‌ه هه‌نووکه‌ییه‌کان‬ ‫که‌ ت��ه‌واوى ئ�ه‌م س��اڵ ناوچه‌که‌ى‬

‫هه‌ژاندووه‌ کاریگه‌رییه‌که‌ى زیاتر‌ه‬ ‫له‌و هه‌لومه‌رجه‌ى شه‌ڕى که‌نداوى‬ ‫دووه‌م و ته‌نانه‌ت که‌وتنى رژێمى‬ ‫سه‌دامیش‪،‬بۆچى له‌و کاته‌دا کورد‬ ‫ده‌رفه‌ته‌کانى قۆسته‌وه‌و به‌هارى‬ ‫ئازادیى ساڵى ‪1991‬ى خوڵقاندو‬ ‫واقیعێکى نوێى بۆ خۆى بنیات نا‬ ‫که‌ چ���اوه‌ڕوان ده‌ک��را سه‌ره‌تابێت‬ ‫بۆ یه‌کالییکردنه‌وه‌ى ته‌واوى دۆز‌ه‬ ‫سیاسى و نه‌ته‌وه‌ییه‌که‌مان‪.‬‬ ‫له‌وانه‌یه‌ گڵۆپى سه‌وزى ئه‌مریکا‬ ‫بۆ جموجووڵه‌کانى الیه‌نى کوردى‬ ‫و ئارسته‌کردنى رووداوه‌ک���ان به‌م‬ ‫شێوه‌یه‌ى ک�ه‌ رووى دا بکرێت ‌ه‬ ‫پاساو بۆ قۆستنه‌وه‌ى هه‌لى زێرینى‬ ‫ئه‌وکاته‌و نه‌بوونى ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ش‬ ‫له‌ئێستادا بۆ نه‌بزاوتنى ک��ورد‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و بیرورایه‌ش هه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ ل �ه‌و کاته‌شدا سه‌رکردایه‌تى‬ ‫ک���ورد ب���ه‌ت���ه‌واوى س��وودی��ان ل ‌ه‬ ‫ره‌وش �ه‌ ئیقلیمى و جیهانییه‌که‌و‬ ‫ب���ارودۆخ���ى رووخ��ان��دن��ى رژێمى‬ ‫دکتاتۆرى به‌عس وه‌رنه‌گرتووه‌‪،‬‬

‫به‌تایبه‌تى له‌مه‌سه‌له‌ى گێڕانه‌وه‌ى‬ ‫ناوچه‌ دابڕاوه‌کان و به‌دیاریکراوى‬ ‫که‌رکوک‪.‬‬ ‫هه‌لى زێڕینترى سیاسى بۆ کورد‬ ‫له‌ئێستادا خوڵقاوه‌ که‌ له‌سه‌ر ئاستى‬ ‫عێراق دۆخه‌که‌ بۆ بزاوتى چاالکان ‌ه‬ ‫له‌ئارادایه‌و مۆدیلى جمووجووڵ و‬ ‫فشارى شه‌قام و تا ڕاده‌ی �ه‌ک بێ‬ ‫ده‌نگى گ�ه‌وره‌ هێزه‌کانیش له‌هه‌ر‬ ‫هه‌نگاوێکى گه‌الن به‌ره‌و پێشه‌و ‌ه‬ ‫با له‌گه‌ڵ سیاسه‌ته‌کانى ئه‌وانیشدا‬ ‫ته‌با نه‌بێت زیاتر له‌خیارێکى بۆ‬ ‫گه‌لى ک��ورد ده‌س��ت�ه‌ب�ه‌ر ک��ردوو ‌ه‬ ‫ک �ه‌ ده‌ک��رێ��ت ئ��ه‌م ق��ۆن��اغ�ه‌ى پێ‬ ‫تێپه‌ڕێنرێت‪ ،‬ب���ه‌اڵم ت��ا ئێستا‬ ‫دیار نییه‌ سه‌رانى سیاسى کورد‬ ‫ده‌یانه‌وێت له‌کوێى رووداوه‌کانه‌و ‌ه‬ ‫دۆزى گه‌له‌که‌یان ئاوێته‌ى ناو ئه‌م‬ ‫پێشهات و گۆڕانکاریانه‌ بکه‌ن و‬ ‫بۆ ئێمه‌ى خه‌ڵکى کوردستانیش‬ ‫ده‌رکه‌وێت که‌ ئێستا له‌کام وه‌رزى‬ ‫سیاسى دۆزه‌که‌مانداین و چه‌ند ‌ه‬ ‫له‌به‌هارى کوردییه‌وه‌ نزیکین؟‬

‫دوایین رۆژه‌کانی ژیانی قه‌زافیی‬ ‫دانا ساڵح‬ ‫جێهێشتنی ته‌رابلوس‬

‫ع�ه‌ق��ی��د م �ه‌ن��س��ور زه‌و ده‌ڵ��ێ��ت‪:‬‬ ‫موعه‌ممه‌رقه‌زافیی له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک‬ ‫ئۆتۆمبیلی بچوک ه�ه‌اڵت له‌وکاته‌ی‬ ‫ته‌رابلوس ل ‌ه گرتن نزیکبوویه‌وه‌‪،‬‬ ‫رۆژی ‪21‬ی ئاب‪ ،‬هیچ پاره‌و پولێکیش‬ ‫ل � ‌ه جانتاکانیدا ن �ه‌ب��وو‪ ،‬به‌خێرای‬ ‫ته‌رابلوسمان به‌جێهێشت‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ی‬ ‫توانیمان هه‌ڵیبکرین له‌گه‌ڵ خۆمان‬ ‫بردمان‪ ،‬له‌وکاته‌دا قه‌زافیی هه‌ستی به‌‬ ‫ترسێکی زۆر ده‌کرد ل ‌ه په‌یمانی باکوری‬ ‫ئه‌تڵه‌سی‪،‬نه‌ک ل ‌ه شۆرشگێره‌کان‪ ،‬به‌‬ ‫ی���اوه‌ری ده‌ی���ان ک �ه‌س له‌پاسه‌واون‬ ‫‌ونزیکه‌کانیی و ب��ه‌ه��ه‌ردوو ش��اری‬ ‫«ته‌رهونه‌‌و به‌نی وه‌لید» تێپه‌رین‪ ،‬و‬ ‫له‌وێشه‌و‌ه روویانکرد‌ه شاری «سرت»‬ ‫ول �ه‌وێ��دا موعته‌سه‌می ک��وری (‪36‬‬ ‫ساڵ) ـ بریاریداو‌ه شاری سرت دوایین‬ ‫په‌ناگه‌یان بێت‪.‬‬

‫گۆشه‌گیری‬

‫ژه‌نرال زه‌و ئه‌وه‌ی بیر هێنایه‌وه‌ک ‌ه‬ ‫قه‌زافیی وک��وره‌ک �ه‌ی له‌ناوچه‌یه‌کی‬ ‫چه‌په‌ک ل ‌ه ناوه‌راستی سرت‪ ،‬ک ‌ه ته‌نها‬ ‫چه‌ند سه‌د که‌سێک ل ‌ه شوێنکه‌وتووانی‬ ‫پارێزگارییان لێئه‌کرد نیشته‌جێ بوون‪،‬‬ ‫قه‌زاقی تاراده‌یه‌ک ل ‌ه دنیا دابرا بوو»‬ ‫ئامێری کۆمپیوته‌ری النه‌بوو‪ ،‬زۆربه‌ی‬ ‫کات بێ ئاو‌وکاره‌باو له‌و گۆشه‌گیریه‌دا‪،‬‬

‫قورئانی ده‌خوێند‪ ،‬که‌م قسه‌ی ده‌کرد‪،‬‬ ‫جگه‌ل ‌ه ته‌له‌فۆنێک ک ‌ه ل ‌ه رێی مانگی‬ ‫ده‌ستکرده‌و‌ه ئیشی ده‌ک��رد‪ ،‬به‌کاری‬ ‫ده‌هێنا ب��ۆ ن��اردن��ی وت��اره‌ک��ان��ی بۆ‬ ‫ته‌له‌فزیۆنی ئه‌لره‌ئی» ته‌له‌فۆنه‌که‌ش‬ ‫زۆرجار داخرابوو‪ ،‬تاوه‌کو ئه‌مریکییه‌کان‬ ‫ل ‌ه رێ��ی�ه‌و‌ه شوێن پێی هه‌ڵنه‌گرن‪،‬‬ ‫عه‌قید زه‌و ئه‌و‌ه ده‌گێرێته‌و‌ه ک ‌ه چۆن‪:‬‬ ‫هه‌وڵی داب��وو قه‌ناعه‌ت ب ‌ه قه‌زافیی‬ ‫شۆرشگێره‌کان‬ ‫بهێنێت‪،‬بۆئه‌وه‌ى‬ ‫به‌جرج‌و مورته‌زه‌ق ‌ه وه‌سف نه‌کات‪،‬‬ ‫به‌ڵکو به‌خه‌ڵکی ئاسایی ناویان‬ ‫به‌رێت وده‌ڵێ ‪ :‬هه‌وڵمدا رازیبکه‌م واز‬ ‫له‌ده‌سه‌اڵت بهێنێ یان لیبیا جێبهێڵێ‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم قه‌زافی وه‌اڵم��ی دای��ه‌وه‌‪ :‬ئه‌مه‌‬ ‫واڵتی منه‌‪ ،‬ته‌ئکیدی له‌و‌ه کرده‌و‌ه ئه‌و‬ ‫پێشه‌وای رزگاریخوازی گه‌لی لیبیایه‌‪.‬‬

‫راکردن‬

‫ه���ه‌روه‌ک مه‌نسور زه‌و ته‌ئکیدی‬ ‫کرده‌وه‌‪ ،‬الیه‌نگرانیی قه‌زافیی ده‌ستیان‬ ‫به‌پاشه‌کشه‌کرد یه‌ک ل�ه‌دوای یه‌ک و‬ ‫شاری سرتیان چۆڵکرد‪ ،‬قه‌زافی له‌‬ ‫دوایین ماڵیدا بوو‪ ،‬نزیکه‌ی د‌ه که‌س‬ ‫ل ‌ه شوێنکه‌وتوانی له‌گه‌ڵیدا مایه‌وه‌‪،‬‬ ‫خ��وارده‌م�ه‌ن��ی پێویستیان پێنه‌بوو‬ ‫‌وهه‌موویان ته‌نها نان‌وئاو‌وشه‌کریان‬ ‫ده‌خوارد‪.‬‬ ‫زه‌و وتی ‪ :‬کاتێک شۆرشگێره‌کان‬ ‫توانیان بچن ‌ه ناوه‌راستی شاری سرت‬ ‫له‌سه‌ره‌تای ئۆکتۆبه‌ردا‪ ،‬له‌وێدا قه‌زافیی‬ ‫تێگه‌شت واده‌ى که‌وتنی نزیکبۆته‌وه‌‪.‬‬

‫ئه‌وه‌شی وت ک ‌ه قه‌زافی له‌وساته‌دا‬ ‫له‌ژێر بۆردومانی هاوه‌ن وگوله‌بارانێکی‬ ‫زۆردا بوو‪ ،‬له‌وێدا «هه‌موو شتێک ته‌واو‬ ‫بووبوو‪ ،‬له‌چاوه‌روانی مردندا بوو»‬ ‫به‌هۆی ئه‌وه‌ی شۆرشگێره‌کان زۆرله‌‬ ‫په‌ناگه‌که‌ی قه‌زافیی نزیکبوونه‌وه‌‪،‬‬ ‫ب��ری��اری ه �ه‌اڵت��ن‌وخ��ۆش��اردن �ه‌وه‌ی��دا‬ ‫له‌یه‌کێک له‌ماڵی نزیکه‌کانیدا که‌به‌‬ ‫مناڵی هاوریی ب��ووه‌‪ ،‬ل ‌ه رۆژی ‪19‬ی‬ ‫ئۆکتۆبه‌ر «موعته‌سه‌می کوری» هه‌ندێ‬ ‫ئۆتۆمبیلی (پیک ئ��اب)ى پر چه‌ک‬ ‫وسوته‌مه‌نی هێنا‪ ،‬بریاربوو له‌شه‌ودا‬ ‫ب� ‌ه قافڵه‌یه‌ک ئ��ه‌وێ به‌جێبهێڵن‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم مه‌وعیده‌ک ‌ه تا سه‌عات ‪8‬ی‬ ‫به‌ره‌به‌یانی‪20‬ی مانگ دواکه‌وت‪.‬‬ ‫ئۆتۆمبیله‌کان که‌وتنه‌ژێر بۆردومانی‬ ‫فرۆکه‌کانی ناتۆ له‌وکاته‌ی ب �ه‌ره‌و‬ ‫خۆرئاوا ده‌رۆیشتن‪ ،‬ژه‌نراڵه‌ک ‌ه وتی‪:‬‬ ‫ده‌سبه‌جێ ئه‌و پشت‌وقۆڵی برینداربووه‌‬ ‫به‌اڵم قه‌زافیی سه‌ری برینداربوو که‌‬ ‫نه‌یده‌توانی بروات بۆی ‌ه یارمه‌تی داو‌ه بۆ‬ ‫رۆیشتن تاوه‌کو گه‌یشتونه‌ت ‌ه بۆرییه‌کی‬ ‫ئاو‪ ،‬قه‌زافیی خۆی تێدا حه‌شارداوه‌‬ ‫به‌اڵم شۆرشگێره‌کان گه‌یشتن ‌ه سه‌ری‪،‬‬ ‫ل �ه‌وک��ات �ه‌ش��دا موعته‌سه‌می ک��وری‬ ‫هه‌وڵی راکردنیدا به‌اڵم که‌وته‌ده‌ست‬ ‫شۆرشگێره‌کان‪.‬‬

‫قه‌زافیی بۆچی لیبیای‬ ‫جێنه‌هێشت؟‬

‫مه‌نسور زه‌و ب��اس ل �ه‌و‌ه ده‌ک��ات‪:‬‬ ‫قه‌زافیی پیی باش بوو له‌«سرت»بکوژرێت‬

‫تاوه‌کو بچێته‌به‌رده‌م دادگای تاوانی‬ ‫نێوده‌وڵه‌تیی‪ ،‬ده‌رکردنى یاداشتنامه‌‬ ‫بۆ ده‌سگیرکردنی قه‌زافیی وکوره‌کانی‬ ‫له‌الیه‌ن دادگای تاوانی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌‪،‬‬ ‫وای���ک���رد ب���ری���اری ئ����ه‌وه‌ب����ده‌ن له‌‬ ‫لیبیا بمێننه‌وه‌‪« ،‬سه‌یفولئیسالم‬ ‫ومه‌عته‌سه‌م» ئه‌یانویست باوکیان‬ ‫بمێنێته‌و‌ه به‌تایبه‌ت سه‌یفولئیسالم‬ ‫له‌کاتێکدا عه‌بدواڵ سه‌نوسی فشاری‬ ‫ئه‌خستنه‌سه‌ری تا لیبیا جێبهێڵن‪.‬‬ ‫قه‌زافیی ئه‌وکات ‌ه زانیی هه‌موو شتێک‬ ‫ته‌واو بوو‌ه ک ‌ه که‌تیبه‌کانی ل ‌ه میسراته‌‬ ‫کران ‌ه ده‌ره‌وه‌‪ ،‬ل ‌ه ‪25‬ی ئه‌پریل له‌و‬ ‫کاته‌و‌ه زیاتر توور‌ه بوو‪ ،‬به‌تایبه‌ت که‌‬ ‫هاورێ نزیکه‌کانی پشتیان لێکرد وه‌ک‬ ‫«سیلفیۆ برلسکۆنی ونیکۆال سارکۆزی‬ ‫وئه‌ردوگان وتۆنی بلێر» ئه‌مه‌ش هه‌ستی‬ ‫تێکشکانی ال زیاد کرد چونک ‌ه ئه‌و به‌‬ ‫نزیکه‌کانی خۆی حسابی بۆکردبوون‪.‬‬

‫کوژرانی قه‌زافیی‬

‫عه‌قید مه‌نسور زه‌و ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات‪ :‬موعته‌سه‌م ئیداره‌ی شه‌ره‌که‌ی‬ ‫شاری سرتی ده‌کرد به‌اڵم سه‌یفولئیسالم‬ ‫هه‌رگیز له‌وشار‌ه نه‌بوو‪ ،‬به‌ڵکو ل ‌ه ‪27‬ی‬ ‫ئۆگه‌سته‌و‌ه ل ‌ه به‌نی وه‌لید ماوه‌ته‌وه‌که‌‬ ‫پێش شاری سرت گیرا‪ ،‬زۆربه‌ی چه‌کداره‌‬ ‫خاوه‌ن ئه‌زموونه‌کان یه‌ک دوای یه‌ک‬ ‫ده‌ک��وژران‌و‪ ،‬خۆبه‌خشه‌کانی سێرتیش‬ ‫ک ‌ه ئه‌هاتن بۆ یارمه‌تیمان بی ته‌دریب‬ ‫وئه‌زموون بوون‪ ،‬قه‌زافی ده‌یخوێنده‌وه‌و‬ ‫تێبینیگه‌لی زۆری ده‌ن��وس��ی��ی وتا‬

‫به‌ره‌به‌یان ده‌مایه‌وه‌‪ ،‬قه‌زافیی هه‌رگیز‬ ‫به‌شداری هیچ شه‌رێکی نه‌کردووه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫رۆژ‌ه ئه‌و پیاوێکی پیر بوو‪ ،‬ل ‌ه ‪19‬ى‬ ‫ئۆکتۆبه‌ر ب��ارودۆخ ته‌واو بێئومێدکه‌ر‬ ‫بوو‪،‬پاشان گه‌ره‌کی ژمار‌ه ‪2‬ی سرت‬ ‫که‌دوایین په‌ناگه‌ی قه‌زافیی بوو‪ ،‬که‌وته‌‬ ‫ژێ��ر ب��ۆردوم��ان��ی شۆرشگێران‌وناتۆ‪،‬‬ ‫له‌وکاته‌دا قه‌زافیی بریاریدا به‌ره‌و باشور‬ ‫بۆ دۆڵی جه‌رف بروات ک ‌ه نزیک بووله‌‬ ‫شوێنی له‌دایکبوونی‪ ،‬زه‌و وتی « ئه‌وه‌‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌کی زۆر گ �ه‌ور‌ه ب��وو» ئه‌وه‌ش‬ ‫بیرۆکه‌ی موعته‌سه‌م بوو‪ ،‬ئه‌وکات ‌ه ‪45‬‬ ‫ئۆتۆمبیلی سه‌ربازییونزیکه‌ى ‪ 160‬بۆ‬ ‫‪ 180‬که‌سمان له‌گه‌ڵ بوو هه‌ندێکیان‬ ‫برینداربوون‪ ،‬بریاربوو سه‌عات ‪3:30‬‬ ‫خوله‌کی به‌ره‌به‌یانی ‪20‬ی ئۆکتۆبه‌ر‬ ‫برۆن‪ ،‬به‌اڵم ‪ 4‬بۆ ‪ 5‬سه‌عات دواکه‌وتن‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی خۆبه‌خشه‌کانی موعته‌سه‌م‬ ‫خۆیان رێکنه‌خستبوو‪ ،‬قافڵه‌ک ‌ه دوایی‬ ‫به‌یانی ئه‌و رۆژ‌ه به‌رێکه‌وت‪ ،‬هێزه‌کانی‬ ‫ناتۆ توانیان شوێن پێیان هه‌ڵبگرن‬ ‫‌وب ‌ه فرۆک ‌ه بۆردومانیانبکه‌ن ودواتریش‬ ‫هێزه‌کانی ئه‌نجومه‌نی نیشتیمانی‬ ‫ه��ات��ن ب��ۆ ت��ه‌واوک��ردن��ی پ��رۆس�ه‌ک�ه‌‪،‬‬ ‫بۆکوشتنی زیندوه‌کان وئه‌سیرکردنیان‪،‬‬ ‫قه‌زافی له‌ناو بۆریه‌کی ئ��اوه‌ڕۆدا خۆی‬ ‫حه‌شاردابوو ئ ‌ه وکاته‌ى چه‌کداره‌کانی‬ ‫میسرات ‌ه گرتیان‪ ،‬که‌وت ‌ه ژێر ئه‌شکه‌نجه‌‬ ‫و جنێوپێدان وسوکایه‌تی پێکردن دوای‬ ‫‪ 2‬سه‌عات به‌گولله‌بارانکردن له‌سه‌ری و‬ ‫سنگی قه‌زافیی کوژرا ‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫الن ‌ه محه‌مه‌د‪ ،‬ئه‌ندامی پەرلەمانی عێراق‪:‬‬

‫ئافرةتان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫بەندی کەالری‬

‫بۆ بەرەنگار بوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان هۆشیاری تاک‪ ،‬پێش یاسایه‌‬ ‫ئا‪ :‬ژاڵه‬

‫النه‌ محه‌مه‌د‪ ،‬ئه‌ندامی پەرلەمانی‬ ‫عێراق‪ ،‬له‌ سه‌رلیستی هاوپه‌یمانی‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ ،‬پیوایه‌ توندوتیژی‬ ‫ک��ارێ��ک��ی ن��ام��رۆڤ��ان �ه‌ی �ه‌ ده‌رح���ه‌ق‬ ‫ب �ه‌ ه �ه‌م��وو ه��اواڵت��ی �ه‌ک ی��ان هه‌ر‬ ‫مرۆڤێک بکرێت به‌تایبه‌ت به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌ ئافره‌تان‪ ،‬سه‌باره‌ت به‌م پرسه‌‬ ‫دیدارێکمان له‌ گه‌ڵ ناوبراودا ساز‬ ‫کرد‪.‬‬

‫توندوتیژی چییه‌ و ت��ۆ چۆن‬ ‫پێناسه‌ی ده‌ک���ه‌ی؟ ه��ۆک��اری ئه‌و‬ ‫توندوتیژیانه‌ی که‌ له‌ هه‌رێمی‬ ‫ک��وردس��ت��ان روو ل�ه‌ زی��اد بوونه‌‬ ‫بۆچی ده‌گه‌ڕێنیته‌وه‌؟‬ ‫دی����اره‌ ت��ون��دوت��ی��ژی کارێکی‬ ‫نامرۆڤانه‌یه‌ ده‌رح���ه‌ق ب�ه‌ هەر‬ ‫ه��اواڵت��ی �ه‌ک ی��ان ه��ه‌ر مرۆڤێک‬ ‫بکرێت‪ ،‬به‌تایبه‌ت به‌رامبه‌ر به‌‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان‪ ،‬ج��ارێ��ک ئ��ه‌و ک��اره‌‬ ‫نامرۆییه‌ هه‌ندێک جار له‌وانه‌یه‌‬ ‫جه‌سته‌یی ی��ان ده‌رون���ی بێت‪،‬‬ ‫هه‌ندێک جار له‌وانه‌یه‌ یاسایی بێت‬ ‫له‌ بواره‌ جیاجیاکاندا‪ ،‬کۆمەاڵیه‌تی‪،‬‬ ‫رۆشنبیری‪ ،‬ئابووری یان سیاسیش‬ ‫بێت‪ ،‬ئه‌مانه‌ ل �ه‌و ک��اران �ه‌ن که‌‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌ ئافره‌تان ده‌کرێت‪،‬‬ ‫به‌ نیسبه‌ت کار کردنیش ئافره‌تان‬ ‫به‌ پێ ده‌ستور رێگه‌یان پێدراوه‌‬ ‫به‌ پێى ماده‌کانى ‪،18 ،16 ،14‬‬ ‫‪ ،20‬شانبه‌شانی پیاوان له‌ هه‌موو‬ ‫بواره‌ جیاوازه‌کاندا به‌شداری کار‬

‫بکه‌ن‪ ،‬وات��ا ئه‌گه‌ر ده‌ستور ئه‌و‬ ‫ده‌رفه‌ته‌ی دا بێت پیویسته‌ ئێمه‌‬ ‫کاری زیاتر بکه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫مافه‌ بۆ ئافره‌تان بگه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫کاره‌ش به‌ چه‌ند رێگایه‌ک ده‌بێت‪،‬‬ ‫یه‌کێک له‌و کارانه‌ باڵوکردنه‌وه‌ی‬ ‫رۆشنبیری هۆشیارییه‌ له‌ نێوان‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان وپ��ی��اوان��دا‪ ،‬ب��ۆ ئه‌م‬ ‫مه‌به‌سته‌ش پێویستیمان به‌ کاری‬ ‫جه‌دییه‌ ل�ه‌ الی��ه‌ن حکومه‌ت و‬ ‫رێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی‬ ‫و ئ �ه‌و دۆس��ت و که‌سانه‌ی که‌‬ ‫پشتیوانى له‌مافه‌کانی ئافره‌تان‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬و هه‌روه‌ها پێویستیشمان‬ ‫ب�ه‌ راگ�ه‌ی��ان��دن�ه‌ک��ان ده‌ب��ێ��ت‪ .‬له‌‬ ‫الیه‌کی تریشه‌وه‌ بۆ که‌مکرنه‌وه‌ی‬ ‫توندوتیژی و ده‌سته‌به‌رکردنى‬ ‫مافه‌کانی ئافره‌تان‪ ،‬پێویستیمان‬ ‫ب��ه‌ ه��ه‌م��وار ک���ردن���ه‌وه‌ی چه‌ند‬ ‫ی��اس��ای��ه‌ک ی���ان چ��االک��ک��ردن��ی‬ ‫هه‌ندێک له‌و یاسایانه‌ی ئاماژه‌ی‬ ‫به‌ مافه‌کانی ئافره‌تان ده‌بێت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها دانانی چه‌ند یاسایه‌ک‬ ‫که‌ رێگری له‌ توندوتیژی به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌ ئافره‌تان بکات‪ ،‬که‌ ئه‌مانه‌ش‬ ‫پێویستییان به‌ کاری جدی هه‌یه‌‬ ‫له‌ الیه‌ن په‌رله‌مانتاره‌کانه‌وه‌ که‌‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌ پشتیوانی جه‌ماوه‌ر و‬ ‫رۆشنبیرکردنی کۆمه‌ڵگاش ده‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌م جۆره‌ کارکردنانه‌ ئه‌گه‌ر به‌‬ ‫به‌رده‌وامی بێت دەتوانیین بڵێن‬ ‫ده‌ک��رێ��ت و ده‌ت��وان��رێ��ت کارێکی‬ ‫جدی بکرێت بۆ که‌مکردنه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫ئازارانه‌ی به‌رامبه‌ر به‌ بوونه‌وه‌رێک‬ ‫ده‌کرێت که‌ نیوه‌ی کۆمه‌ڵه‌ و کاری‬ ‫مرۆڤانه‌ی پێده‌به‌خشرێت‪.‬‬ ‫ئاستی توندوتیژیه‌کان هه‌ر‬

‫هه‌فته‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی‬ ‫توندوتیژی یان ئه‌و رۆژه‌‪،‬‬

‫ته‌نها هه‌ڵسه‌نگاندن بێت بۆ‬ ‫کاره‌کانی ئه‌و ساڵه‌ی ک ‌ه‬ ‫چیمان کردوو ‌ه بۆ ئه‌وه‌ی‬

‫توندوتیژی که‌مبکه‌ینه‌وه‌‬

‫وه‌ک ل �ه‌ م��ی��دی��اک��ان��دا ئ��ام��اژه‌ی‬ ‫پ��ێ��دراوه‌ روو ل �ه‌ زی���اد ب��وون�ه‌‪،‬‬ ‫هۆکاره‌که‌ی بۆچی ده‌گه‌ڕێنیته‌وه‌؟‬ ‫دەتوانین بڵێین ئه‌م پرسیاره‌‬ ‫بۆ وه‌اڵم دان���ه‌وه‌ی رێژه‌ییه‌ له‌‬ ‫الیه‌کی تره‌وه‌ هۆشیار کردنه‌وه‌ی‬ ‫ئافره‌تانه‌‪ ،‬که‌ ئیتر رازی نابێت‬ ‫به‌وه‌ی چیتر ئه‌و ستمکاریه‌ له‌ الیه‌ن‬ ‫کۆمه‌ڵگاکه‌مانه‌وه‌ که‌ کۆمه‌ڵگایه‌کی‬ ‫پیاوساالرییه‌ ده‌رح�ه‌ق��ی بکرێت‬ ‫ک �ه‌ ئ��ای��ا ب �ه‌ ه��ۆک��اری ئ��اب��ووری‬ ‫بووبێت یان هه‌ر هۆکارێکی تر‪،‬‬ ‫هه‌ر وه‌ک ئ �ه‌وه‌ی که‌ کاتێک تۆ‬ ‫یه‌کێک له‌ زیندانێکدا داده‌نێت و‬ ‫دوات��ر رێگایه‌کی بۆ ده‌که‌ێته‌وه‌‬ ‫بۆ ئ��ه‌وه‌ی ل �ه‌و زی��ن��دان�ه‌دا بێته‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌‪ ،‬لێره‌دا کاری حکومه‌ت و‬ ‫رێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی‬ ‫و‪...‬هتد‪ ،‬ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و ده‌رگایه‌ی‬ ‫ک��ه‌ ب��ۆ ئ��اف��ره‌ت��ان ک���راوه‌ت���ه‌وه‌‬ ‫یارمه‌تی بدرێت به‌ شێوازێکی‬ ‫ت��ه‌ن��دروس��ت ب��ه‌ ک���اری بێنێت‬ ‫نه‌ک به‌و شێوازه‌ی به‌ کار بێت‬ ‫که‌ به‌ رێگایه‌کی ناته‌ندروستانه‌‬ ‫ب�ه‌ کاربهێنرێت‪ ،‬ل�ه‌ ب �ه‌ر ئ�ه‌وه‌‬ ‫ئەتوانم بۆ وه‌اڵمی ئه‌م پرسیاره‌‬ ‫بڵێم رێژه‌ییه‌‪ ،‬رێژه‌ییه‌کیان ئه‌و‬ ‫ده‌رگایه‌یه‌ که‌ بۆی کراوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫مافی خۆیه‌تی ئازادیه‌کانی که‌ تا‬ ‫ئێستا لێ زه‌وت ک��راوه‌ فه‌راهه‌م‬ ‫بکات‪ ،‬دووه���ه‌م مافی خۆیه‌تی‬ ‫که‌ جێبه‌جی بکات‪ .‬له‌ الیه‌کی‬ ‫تریشه‌وه‌ ئه‌بێت ئه‌و ئازادییانه‌‬ ‫هۆشیاریشی له‌ گه‌ڵدا بێت واتا‬ ‫ئه‌بێت به‌ ه��ه‌ردوو ئاراسته‌که‌دا‬ ‫بێت ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ی ک�ه‌ نامرۆڤانه‌‬ ‫نه‌بێت که‌ کاریگه‌ری سلبی هه‌بێت‬ ‫له‌ سه‌ر کۆمه‌ڵگاکه‌مان‪.‬‬ ‫ئه‌و رێوشوینانه‌ی له‌ ئێستادا‬ ‫له‌ الیه‌ن حکومه‌ت و رێکخراوه‌کان‬ ‫و که‌سایه‌تی و‪...‬هتد‪ ،‬گیراونه‌ته‌‬ ‫ب�ه‌ر بۆ باشتر کردنی باردۆخی‬ ‫ئافره‌تان پێت وای �ه‌ کاریگه‌ری‬ ‫خۆی هه‌بێت له‌ ناو کۆمه‌ڵگادا؟‬ ‫م��ن پێموایه‌ هۆشیاری پێش‬ ‫یاسایه‌‪ ،‬چونکه‌ ئافره‌تی واش‬ ‫ه��ه‌ی��ه‌ ئ���ه‌گ���ه‌ر ی��اس��اک��ه‌ش له‌‬ ‫به‌رده‌میدا بێت ب�ه‌اڵم هۆشیاری‬ ‫نه‌بوو ناتوانێت یاساکه‌ به‌کار‬ ‫بێنێت‪ ،‬که‌واتا پێویسته‌ له‌ گه‌ڵ‬ ‫ئه‌مه‌شدا هۆشیاری زیاتر به‌ کار‬ ‫بهێنرێت‪ ،‬دوه�ه‌م ئه‌گه‌ر یاساش‬ ‫باش یه‌کاربهێنرێت که‌ ئامانجى‬ ‫راسته‌قینه‌ى پاراستنی مافه‌کانی‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان ب��ێ��ت‪ ،‬ل �ه‌ گه‌ڵیشیدا‬ ‫میدیاکان و ئافره‌تانیش خۆیان‬ ‫هاوکار بن‪ ،‬دەتوانم بڵێم هه‌موو‬ ‫پێکه‌وه‌ چه‌ند هه‌نگاوێکی باشتر‬ ‫دەتوانین بچینه‌ پێشه‌وا‪.‬‬ ‫چاره‌سه‌ره‌کان بۆ ئه‌م کێشانه‌‬

‫له‌ چیدا ده‌بینیته‌وه‌؟‬ ‫چ��اره‌س��ه‌ره‌ک��ان ی �ه‌ک �ه‌م شت‬ ‫ب �ه‌ پیێ م��اده‌ک��ان ک �ه‌ باسمان‬ ‫ل��ێ��وه‌ ک���رد‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ ده‌س��ت��ور له‌‬ ‫الیه‌که‌وه‌ رێگا به‌ ئافره‌ت ده‌دات‬ ‫ک �ه‌ شانبه‌شانی پ��ی��اوان بێت‪،‬‬ ‫دووهه‌م‪ ،‬باڵوکردنه‌وه‌ی هۆشیاری‬ ‫رۆشنبیری که‌ ئه‌مش له‌ الیه‌ن‬ ‫رێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی‬ ‫له‌ گه‌ڵ میدیاکان و ئه‌و که‌سانه‌ی‬ ‫که‌ الیه‌نگه‌ری مافی ئافره‌تانن‪،‬‬ ‫ده‌کرێت ک��اری له‌ سه‌ر بکرێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌ هۆشیار کرنه‌وه‌ ده‌بێت‬ ‫که‌ ئه‌ویش خۆی سێ جۆره‌‪ ،‬هۆشیار‬ ‫کرنه‌وه‌ی ئافره‌تان به‌رامبه‌ر به‌‬ ‫پیاوان‪ ،‬یان پیاوان به‌رامبه‌ر به‌‬ ‫ئافره‌تان و ئافره‌تان به‌رامبه‌ر به‌‬ ‫ئافره‌تان‪ ،‬له‌ هه‌مانکاتدا هۆشیاری‬ ‫و رۆشبیر کردنی خودی ئافره‌ت تا‬ ‫خۆی بتوانێت چۆن ئه‌و رێره‌وانه‌‬ ‫ببڕێت‪ ،‬سێهه‌م‪ ،‬هه‌موار کردنه‌وه‌ی‬ ‫یاساکان یان چاالککردنه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫یاسایانه‌ی که‌ تا ئێستا هه‌بوون‪،‬‬ ‫له‌ گ�ه‌ڵ دانانی ئ�ه‌و یاسایانه‌ی‬ ‫ک �ه‌ رێ��گ��ری ل �ه‌ فه‌راهه‌مکردنى‬ ‫ئازادییه‌کان بۆ ئافره‌تان ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫پ��ێ��ت وا نییه‌ ک �ه‌ ئ��اف��ره‌ت��ان‬ ‫ک��ه‌م��ت��ه‌رخ��ه‌م��ن ل���ه‌ ب��ه‌رام��ب��ه‌ر‬

‫ک��ێ��ش �ه‌ک��ان��ی خ���ۆی���ان‪ ،‬ی����ان بۆ‬ ‫ک��ۆده‌ن��گ��ی��ه‌ک ن��ی��ی �ه‌ ل���ه‌ ن��ێ��وان‬ ‫ئ���اف���ره‌ت���ان���دا س�����ه‌ب�����اره‌ت ب�ه‌‬ ‫کێشه‌کانی خۆیان؟‬ ‫وه‌کوو رای شه‌خسی خۆم ده‌ڵێم‬ ‫پیویست ن��اک��ات مه‌سه‌له‌کانی‬ ‫توندوتیژی ته‌نها له‌و هه‌فته‌یا دیاری‬ ‫بکه‌ین که‌ هه‌فته‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژی��ی��ه‌‪ ،‬ب��ەڵ��ک��و ئێمه‌‬ ‫پێویستمان به‌وه‌ هه‌یه‌ به‌ درێژایی‬ ‫ساڵه‌که‌ دەتوانین کار بکه‌ین به‌ سێ‬ ‫هه‌نگاو‪ ،‬پالندانان‪ ،‬جێبه‌جێ کردن‪،‬‬ ‫موتابعه‌‪ ،‬واتا ئه‌م هه‌فته‌یه‌ ته‌نها‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندن بێت بۆ کاره‌کانی ئه‌و‬ ‫ساڵه‌ی که‌ چیمان کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫توندوتیژی که‌مبکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬نه‌ک‬ ‫ته‌نها ئه‌و هه‌فته‌یه‌ بیرخستنه‌وه‌یه‌ک‬ ‫بێت که‌ ئه‌و هه‌فته‌یه‌ پیده‌وترێت‬ ‫هه‌فته‌ی ت��ون��دوت��ی��ژی‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا‬ ‫کۆده‌نگیه‌ک کاره‌کان جدیتر و باشتر‬ ‫ده‌کات‪ ،‬ئه‌بێت خودی ئافره‌تانیش‬ ‫له‌ ناخی خۆیاندا شۆڕشێک بکه‌ن‬ ‫بۆئه‌وه‌ى بتوانن کارێکی جدی بکه‌ن‬ ‫که‌ ئه‌مانه‌ هه‌مووی ده‌بنه‌ هێزێک‪،‬‬ ‫ئه‌و کاته‌ پرۆسه‌که‌ش پرۆسه‌یه‌کی‬ ‫سه‌رکه‌وتوو هه‌روه‌ها ته‌ندروست‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬

‫زکی ‌ه سه‌عید‪ ،‬چاالک له‌ بواری ئافرتان‪:‬‬

‫تا کۆمه‌ڵگا هوشیار نه‌بێت توندوتیژیه‌کان به‌رده‌وام ده‌بێت‬ ‫ئا‪ :‬نینا‬

‫توندوتیژی به‌رامبه‌ر ب ‌ه ئافره‌تان ل ‌ه‬ ‫هه‌موو بوار‌ێکدا له‌ ناو کۆمه‌ڵگاکاندا‬ ‫ب�� ‌ه گ‌ش��ت��ی و ل�� ‌ه ن���او کۆمه‌ڵگای‬ ‫کوردیشدا ب ‌ه تایبه‌ت به‌رده‌وامه‌‪ ،‬رۆژان ‌ه‬ ‫ده‌بینین ئافره‌تان رووب�ه‌ڕووی زۆرێک‬ ‫ل ‌ه توندوتیژیه‌کان ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫ئاماره‌کان کۆمەڵیک له‌و توندوتیژیان ‌ه‬ ‫ده‌ربخه‌ن به‌اڵم کۆمەڵێکی تری له‌و‬ ‫توندوتیژیانه‌ له‌ چوارچێوه‌ی ماڵدا‬ ‫ده‌مێنه‌و‌ه و ب ‌ه بیانوی ئه‌وه‌ی گوای ‌ه‬ ‫ئابڕومان ده‌چێت و زۆر شتی تر ئاشکرا‬ ‫نابێت‪ ،‬زکیه‌ سه‌عید‪ ،‬چاالک ل ‌ه بواری‬ ‫ئافرتان سه‌باره‌ت ب ‌ه توندوتیژیی و‬ ‫هۆکاره‌کانی له‌ ناو کۆمەڵگادا هه‌روه‌ها‬ ‫چاره‌سه‌رییه‌کان زیاتر تیشکی خست ‌ه‬ ‫س �ه‌ر ئاستی هوشیاری خه‌ڵک ل ‌ه‬ ‫کۆمه‌ڵگادا‪.‬‬

‫ت���ون���دوت���ی���ژی���ی چ��ی��ی��ه‌ ل� ‌ه‬ ‫ک��وردس��ت��ان��دا و پ��ێ��ن��اس�ه‌ی تۆ‬ ‫چییه‌ بۆ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌؟‬ ‫توندوتیژی الی من به‌رته‌سک‬ ‫کردنه‌وه‌ی ئازادییه‌کانه‌‪ ،‬نه‌بوونی‬ ‫کارو ده‌رفه‌تی کاره‌ بۆ خه‌ڵک‪،‬‬ ‫نه‌بوونی بژێویه‌ بۆ خه‌ڵک‪ ،‬له‌‬ ‫سه‌رووی هه‌مووشیانه‌وه‌ ئاستی‬ ‫هوشیاری خه‌ڵکه‌‪.‬‬ ‫ب����اردۆخ����ی ئ���اف���ره‌ت���ان له‌‬ ‫ه��ه‌رێ��م��ی ک���وردس���ت���ان���دا چ��ۆن‬ ‫ده‌بینیت و هۆکاری زیادبوونی‬ ‫ت����ون����دوت����ی����ژی����ه‌ک����ان ب��ۆچ��ی‬ ‫ده‌گه‌ڕێنیته‌وه‌؟‬ ‫حه‌ز ده‌که‌م ئاماژه‌ به‌ شتێک‬ ‫بده‌م‪ ،‬توندوتیژی به‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫گشتی له‌ کوردستادا هه‌یه‌ به‌‬ ‫تایبه‌تی له‌ سه‌ر ئافره‌تان‪ ،‬له‌‬ ‫ب�ه‌ر ئ��ه‌وه‌ی زه‌ختێکی زۆر له‌‬ ‫س �ه‌ر کۆمه‌اڵنی خه‌ڵکه‌ چ له‌‬

‫‪5‬‬

‫رووی بێکاری و هه‌روه‌ها که‌می‬ ‫ده‌رفه‌تی کار بۆ خه‌ڵک‪ ،‬جگه‌‬ ‫ل�ه‌وه‌ش توندوتیژی خێزانی له‌‬ ‫ناو بنه‌ماڵه‌دا له‌ سه‌ر ئافره‌تان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬هۆکاری بوونی توندوتیژیه‌‬ ‫له‌ هەرێمی کوردستاندا‪ ،‬له‌م‬ ‫س �ه‌رده‌م��ش��دا ل�ه‌ ساڵی ‪2011‬‬ ‫ش ب�ه‌ پ��ی ئ��ام��اره‌ک��ان ک�ه‌ له‌‬ ‫میدیاکان ب �ه‌اڵو ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬و‬ ‫به‌رگوێمان ده‌که‌وێت که‌ رێژه‌که‌‬ ‫به‌رز بۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ���ای���ا ئ����ه‌و رێ��وش��وێ��ن��ان��ه‌ی‬ ‫گیراونه‌ته‌ به‌ر دەتوانن رۆڵیان‬ ‫ه��ه‌ب��ێ��ت ل���ه‌ ک���ه‌م���ک���ردن���ه‌وه‌ی‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژی��ه‌ک��ان��دا‪ ،‬وه‌ک���وو‬ ‫دام��ه‌زران��دن��ی رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ی‬ ‫ژن��ان و ئافره‌تان و هه‌روه‌ها‬ ‫رێ���ک���خ���راوه‌ک���ان���ی ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ای‬ ‫مه‌ده‌نی و ‪...‬هتد؟ یا دەتوانن‬ ‫کاری باش بکه‌ن له‌م بواره‌دا؟‬

‫م��ن ده‌ڵ��ێ��م ب �ه‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫جوزئییه‌‪ ،‬تا راده‌یه‌کی زۆر که‌م‬ ‫دەتوانن‪ ،‬به‌اڵم هوشیارکردنه‌وه‌ی‬ ‫کۆمه‌ڵگا له‌ ئه‌مڕۆدا زه‌رووره‌ بۆ‬ ‫که‌م کردنه‌وه‌ی توندوتیژییه‌کان‪،‬‬ ‫تا کۆمه‌ڵگا هوشیار نه‌بێت‪،‬‬ ‫پێموایه‌ کێشه‌کان به‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫کاتی چ��اره‌س�ه‌ر بکرێت‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫توانیت چه‌ند مانگێک یا چه‌ند‬ ‫ساڵێکیش خه‌ڵک په‌نا بده‌یت‪،‬‬ ‫ه���ه‌ر ن��ات��ۆات��ێ��ت ت��ا ک��ۆت��ای��ی‬ ‫ب���ه‌رده‌وام بێت‪ ،‬له‌ به‌ر ئه‌وه‌‬ ‫دووباره‌ی ده‌که‌مه‌وه‌ تا کۆمه‌ڵگا‬ ‫هوشیار نه‌بێت توندوتیژیه‌کان‬ ‫به‌رده‌وام ده‌بێت‪.‬‬ ‫ک�ه‌وات��ا چاره‌سه‌رییه‌کان له‌‬ ‫چیدا ده‌بینن؟‬ ‫چ��اره‌س �ه‌ری��ی �ه‌ک��ان ل �ه‌ ب �ه‌رز‬ ‫ب��وون��ه‌وه‌ى ئاستی هوشیاری‬ ‫کۆمه‌ڵگادا ده‌بینم‪.‬‬

‫ئافره‌ت کۆیله‌ی‬ ‫ده‌ستی پیا‌وە‬ ‫ئه‌گه‌رچى ئ��اف��ره‌ت توێژێکى‬ ‫گرنگى کۆمه‌ڵگایه‌ سه‌رجه‌م‬ ‫م���رۆڤ���ه‌ک���ان���ه‌‌و خ �ه‌م��خ��ۆرى‬ ‫ه �ه‌م��ووگ��رف��ت �ه‌ک��ان �ه‌ ل��ه‌ ن �ا‌و‬ ‫کۆمەڵگادا‪ ،‬ب �ه‌اڵم به‌داخه‌و ‌ه‬ ‫له‌‌و به‌ها‌و بایه‌خی خۆیه‌و به‌‌و‬ ‫ش��ێ��وازه‌ی که‌ شیاویی ئ�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌ گه‌ڵیدا مامه‌ڵه‌ ناکرێت‌و‬ ‫هه‌موو ئه‌و مافانه‌ی که‌ وه‌ک‬ ‫مرۆڤێکی ئ��ازاد له‌م جیهانه‌دا‬ ‫ئه‌بێت ب�ه‌ ده‌س��ت��ی بهێنێت‪،‬‬ ‫لێزه‌وت ک��راوه‌‌و وه‌ک کۆیله‌ی‬ ‫ژێر ده‌ستی پیا‌و ژیانی به‌ سه‌ر‬ ‫ب��ردووه‌‪ ،‬س�ه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌‌و‬ ‫شۆڕشانه‌ی که‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی‬ ‫مافی ئافره‌تان ک��راوه‌ به‌اڵم‬ ‫هێشتا ئافره‌ت ن�ه‌ی توانیو ‌ه‬ ‫وه‌ک پیا‌و‪ ،‬شان به‌شانی ئه‌وان‬ ‫له‌ هه‌موو ب��واره‌ک��ان��ی ژیاندا‬ ‫خۆی ده‌ربخات‌و بیسه‌لمێنێت‬ ‫ک���ه‌ ئ���ه‌وی���ش ب��ون��ه‌وه‌رێ��ک��ی‬ ‫ب �ه‌ت��وان��ای��ه‌‌و ه �ه‌م��وو جارێک‬ ‫ئه‌و مافه‌ی لێ زه‌وت ک��راوه‌‪،‬‬ ‫به‌ شێوازێک له‌ شێوازه‌کانی‬ ‫توندوتیژی‪ ،‬له‌ الیه‌ن بنه‌ماڵ ‌ه‬ ‫ی��ان ئ�ه‌و که‌سانه‌ی که‌ دژی‬ ‫سه‌لماندنی مافی مرۆڤن‪ ،‬ده‌بێـ‬ ‫توندوتیژی به‌رامبه‌ر بکرێت‪.‬‬ ‫دی���اره‌ توندوتیژی به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌ ئافره‌تان دیارده‌یه‌که‌ ک ‌ه‬ ‫له‌ ن��او هه‌موو کۆمەڵگایه‌کی‬ ‫جیهاندا باوه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ شێوازی‬ ‫جۆراوجۆر‪ ،‬ئه‌م توندوتیژیانه‌‬ ‫زۆرن‌و ه�ه‌ری�ه‌ک�ه‌ کاریگه‌ری‬ ‫خۆیی هه‌یه‌ له‌ سه‌ر ئافره‌ت‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫واڵتی ئێمه‌دا‌و له‌ نا‌و کۆمەڵگه‌ی‬ ‫کورده‌واریدا ئافره‌ت له‌ هه‌موو‬ ‫سه‌رده‌مێکدا چه‌وساوه‌ بووه‌‌و‬ ‫هه‌موو کاتێک کۆیله‌ی ده‌ستی‬ ‫پیا‌و ب���ووه‌‪ ،‬س���ه‌ره‌رای ئه‌م‬ ‫هه‌موو رێکخراوانه‌ی که‌ داکۆکی‬ ‫ل�ه‌ مافی ئ��اف��ره‌ت��ان ده‌ک��ه‌ن‌و‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌و بانگه‌وازانه‌ی ک ‌ه‬ ‫ب��ۆ م��اف��ی ئ��اف��ره‌ت ده‌ک��رێ��ت‪،‬‬ ‫له‌ سه‌رتاسه‌ری جیهاندا‌و ل ‌ه‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ی��ش��دا‪ ،‬ئێستاش‬ ‫ئ����ه‌و ک��ۆی��ل��ه‌ ب���وون���ه‌ ه��ه‌ر‬ ‫ب��ه‌رده‌وام��ه‌‌و کاریگه‌ری خۆی‬ ‫ل��ه‌ س���ه‌ر ئ��اف��ره‌ت��ان ه �ه‌ی �ه‌‪،‬‬ ‫سه‌لمێنه‌ری ئه‌م راستیه‌ش ئه‌و‬ ‫ئامارانه‌یه‌ که‌ سااڵنه‌ له‌ الیه‌ن‬ ‫راگه‌یاندنه‌کانه‌وه‌ باڵو ده‌بێته‌و ‌ه‬ ‫که‌ رۆژ ب�ه‌رۆژ توندوتیژیه‌کان‬ ‫روو له‌ زیاد بوونه‌ و له‌وانه‌ش ‌ه‬ ‫ئ����ه‌م ت��ون��دوت��ی��ژی��ان��ه‌ ه��ه‌ر‬ ‫بووبێت به‌اڵم ئێستا به‌ هۆی‬ ‫ئاستی هۆشیاری خه‌ڵکه‌و ‌ه‬ ‫ناشاردرێته‌وه‌‪.‬گرنگترینی ئه‌م‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژی و کۆیله‌ییه‌ش‪،‬‬ ‫لێدانه‌‪ ،‬سووکایه‌تی پێکردنه‌‪ ،‬چ‬ ‫له‌ بواری رۆحی و جه‌سته‌یی ک ‌ه‬ ‫زۆر باوه‌‌و پیاوان هه‌موو کاتێک‬ ‫وه‌ک گورزی ده‌ستیان به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌ ئافره‌تان به‌ کاری ئه‌هێنن‪،‬‬ ‫ک �ه‌ ک��اری��گ �ه‌ری جه‌سته‌یی و‬ ‫ده‌روون��ی له‌ سه‌ر ئافره‌ت ب ‌ه‬ ‫جێده‌هێلێت به‌‌و شێوازه‌ی ک ‌ه‬ ‫ئافره‌ت له‌ هه‌موو ئه‌و حه‌زوو‬ ‫خواستانه‌ی که‌ هه‌یه‌تی پاشگه‌ز‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‌و هیچ ئومێدێکی ب ‌ه‬ ‫ژیان نامێنێت‪ ،‬زۆر جار لێدان‬ ‫ئه‌بێته‌ هۆی رق‌وکینه‌ هه‌ڵگرتن‬ ‫له‌ که‌سی به‌رامبه‌ر‪ ،‬که‌ باوک ‌ه‬ ‫یان برایه‌ یان هاوسه‌ری ژیانه‌‪،‬‬ ‫‌و له‌ ئاکامدا ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی‬ ‫که‌ ئافره‌ت بیر له‌ خۆکوشتن یا‬ ‫خۆسوتاندن وهتد… بکاته‌وه‌‌و‬ ‫زۆر جاریش بینیومانه‌ که‌ ئه‌م‬ ‫کاره‌ساته‌ رووی داوه‌‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫راپۆرت‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سکرتێرى یه‌کێتى که‌م ئه‌ندامانى کوردستان‪:‬‬

‫لە کوردستاندا زیاتر ل ‌ه ‪ 100‬هه‌زار که‌م ئه‌ندام هه‌یه‌‬ ‫ئا‪ :‬عومه‌ر عه‌بدوڵاڵ‬ ‫ل ‌ه ڕۆژى ى‪ 3‬کانونى یه‌که‌مى هه‌موو‬ ‫ساڵێکدا‪ ،‬کەم ئەندامانى جیهان ب ‌ه‬ ‫گشتى و که‌م ئه‌ندامانى کوردستان‬ ‫ب ‌ه تایبه‌تى ل ‌ه ڕێگه‌ى چه‌ندین چاالکى‬ ‫جۆراوجۆر و کۆڕ و کۆبونه‌وه‌و‌ه ئه‌و‬ ‫ی��اده‌ی��ان‪ ،‬ل ‌ه گه‌ڵ نزیک بوونه‌وه‌ى‬ ‫ساڵڕۆژى کەم ئەندامانى جیهان پیرۆز‬ ‫ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫سامان حسێن‪ ،‬سکرتێرى یه‌کێتى کەم‬ ‫ئەندامانى کوردستان ب ‌ه ~‬ ‫ڕاگه‌یاند «ل ‌ه جیهاندا زیاتر ل ‌ه ‪ 600‬ملیۆن‬ ‫که‌س کەم ئەندام هه‌ی ‌ه ک ‌ه ده‌کات ‌ه‬ ‫ڕێه‌ى‪ %10‬کۆى دانیشتوانى جیهان‪ ،‬له‌و‬ ‫رێژه‌یه‌ش ژماره‌یه‌کى زۆر کەم ئەندام‬ ‫هه‌ی ‌ه ل ‌ه کوردستان ب ‌ه حوکمى ئه‌وه‌ى‬ ‫ک ‌ه رژێمى به‌عسی رووخاو زیاتر ل ‌ه ‪7‬‬ ‫ملیۆن مینى ل ‌ه کوردستاندا چاندوو‌ه‬ ‫جگ ‌ه ل �ه‌وه‌ش ش �ه‌ڕى عێراق –ئێران‬ ‫و چه‌ندین ش �ه‌ڕى ناوخۆى عێراق و‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ده‌ی��ان و سه‌دان‬ ‫کەم ئەندامى لێکه‌وتۆته‌وه‌»‪.‬‬

‫سامان حسێن‪ ،‬سکرتێرى یه‌کێتى‬ ‫که‌م ئه‌ندامانى کوردستان ئاماژه‌ به‌و‌ه‬ ‫ده‌کات «ک ‌ه له‌ ڕۆژى ‪3‬ى کانوونى‬ ‫یه‌که‌مى هه‌موو ساڵێکدا که‌م ئه‌ندامانى‬ ‫هه‌موو جیهان ل ‌ه ڕێگه‌ى ده‌ی��ان و‬ ‫سه‌دان ڕێکخراوى تایبه‌ت ب ‌ه خۆیانه‌و‌ه‬ ‫کارو چاالکیه‌کانیان پێشکه‌ش ده‌که‌ن‬ ‫و داواک��اری �ه‌ک��ان��ی��ان یشیان ب �ه‌رز‬ ‫ده‌که‌نه‌وه‌ بۆ الیه‌نى په‌یوه‌ندیدار و‬ ‫حکومه‌ت و ده‌وڵه‌ته‌کانیان و جه‌خت‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر مافه‌کانى ک��ەم ئەندامان‬ ‫ده‌کرێته‌وه‌ و هه‌ر له‌و ڕۆژه‌شدا ئه‌و‬ ‫ه��ۆک��اران�ه‌ى ک ‌ه بونه‌ت ‌ه ه��ۆى کەم‬ ‫ئ��ەن��دام��اب��وون��ى خه‌ڵک وه‌ک��و مین‬ ‫وته‌قه‌مه‌نى و ڕووداو‌ه سروشتیه‌کان‬ ‫و ئه‌وانیش باس ده‌کرێت»‪.‬‬ ‫ڕێکخراوى یه‌کێتى که‌م ئه‌ندامانى‬ ‫کوردستانیش کێشه‌و گرفته‌کانیان‬

‫زۆرن‪ ،‬من ده‌مه‌وێ ئاماژه‌ به‌و‌ه بکه‌م‬ ‫که‌ ل ‌ه جیهاندا زیاتر ل ‌ه ‪ 600‬ملیۆن‬ ‫که‌س کەم ئەندام هه‌ی ‌ه که‌ ده‌کات ‌ه‬ ‫‪%10‬ى کۆى دانیشتوانى جیهان‪ ،‬له‌و‬ ‫رێژه‌یه‌ش ژماره‌یه‌کى زۆر کەم ئەندام‬ ‫هه‌یه‌ ل ‌ه کوردستان به‌ حوکمى ئه‌وه‌ى‬ ‫که‌ رژێمى به‌عسی رووخاو زیاتر ل ‌ه ‪7‬‬ ‫ملیۆن مینى له‌ کوردستاندا چاندوو‌ه‬ ‫جگه‌ له‌وه‌ش شه‌ڕى عێراق –ئێران‬ ‫و چه‌ندین شه‌ڕى ناوخۆى عێراق و‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ده‌یان و سه‌دان‬ ‫کەم ئەندامى لێکه‌وتۆته‌وه‌‪،‬هه‌روه‌ها‬ ‫رووداوه‌ک���ان���ى ه��ات��وچ��ۆش بونه‌ت ‌ه‬ ‫دیارده‌یه‌کى مه‌ترسیدار و ک��وژران‬ ‫و ک���ەم ئ���ەن���دام ب��وون��ى خه‌ڵکى‬ ‫ل��ێ��ده‌ک �ه‌وێ��ت �ه‌وه‌‪ ،‬ئێم ‌ه ته‌نها ل ‌ه‬ ‫سلێمانى و ده‌وروبه‌رى زیاتر ل ‌ه ‪48‬‬ ‫هه‌زار کەم ئەنداممان هه‌یه‌‪ ،‬له‌ کۆى‬ ‫کوردستانیشدا زیاتر ل ‌ه ‪ 100‬هه‌زار‬ ‫کەم ئەندامان هه‌ی ‌ه ک ‌ه ئه‌مه‌ش بۆ‬ ‫سێ شارى بچوکى کوردستان له‌چاو‬ ‫جیهاندا یه‌کجار زۆره‌‪ ،‬داواى سه‌ره‌کى‬ ‫کەم ئەندام ل ‌ه ئێستادا ئه‌وه‌ی ‌ه ک ‌ه تا‬ ‫ئێستا هیچ یاسایه‌ک نییه‌ ک ‌ه ماف و‬ ‫خواسته‌کانى کەم ئەندامان فه‌راهه‌م‬ ‫بکات‪ ،‬کێشه‌ى ترى کەم ئەندامان‬ ‫بریتییه‌ له‌که‌مى موچه‌ىمانگانه‌یان‬ ‫ک ‌ه بڕى ‪150‬ه��ه‌زار دینار‌ه و ناگات ‌ه‬ ‫ئ��ه‌وه‌ى ک ‌ه ک �ه‌م ئه‌ندامانیش به‌و‬ ‫بڕ‌ه پاره‌یه‌ ژیانێکى شایست ‌ه خۆیان‬ ‫ده‌سته‌به‌ربکه‌ن‪ .‬ل ‌ه بودجه‌ى ‪2011‬دا‬ ‫هیچ بڕه‌ پاره‌یه‌ک بۆ هیچ پرۆژه‌یه‌کى‬ ‫که‌مئه‌نادامان خ �ه‌رج ن �ه‌ک��راوه‌‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫ڕاستی ئه‌مه‌ ناحه‌قیه‌ به‌رامبه‌ر ب ‌ه‬ ‫که‌م ئه‌ندامان ده‌کرێت له‌گه‌ڵ ڕێزم‬ ‫بۆیان‪ ،‬پۆلیسێک یان مامۆستایه‌ک‬ ‫ل ‌ه ی �ه‌ک سات ‌ه چ��رک�ه‌دا ‪150‬ه���ه‌زار‬ ‫دینار زیاد‌ه ده‌چێت ‌ه سه‌ر موچه‌که‌ى‬ ‫ل ‌ه کاتێکدا ئێم ‌ه هه‌موو موچه‌که‌مان‬ ‫‪150‬هه‌زار دیناره‌ ک ‌ه له‌ ڕاستیدا ئه‌م ‌ه‬ ‫موچه‌ نی ‌ه به‌ڵکو هاوکاریه‌ و ده‌کرێت‬ ‫حکومه‌ت ل ‌ه ه �ه‌ر ڕۆژێ��ک��دا بێت و‬ ‫بیبڕێت‪ ،‬چونکه‌ هیچ یاسایه‌ک نیه‌ ک ‌ه‬ ‫حکومه‌ت په‌یوه‌ست بکات ب ‌ه پێدانى‬ ‫ئه‌و بڕ‌ه پاره‌یه‌و‌ه له‌م ڕۆژه‌دا ک ‌ه ئێم ‌ه‬

‫له‌ سه‌ر و به‌ندى یادى که‌مئه‌نداین‪.‬‬ ‫ب ‌ه داخه‌وه‌ ئێمه‌ ده‌توانین بڵێین ک ‌ه‬ ‫هه‌موو ئه‌و به‌ڵێنانه‌ ى که‌ حکومه‌ت‬ ‫پێی داوین وه‌ک خۆیان ماونه‌ته‌و‌ه و‬ ‫نه‌چونه‌ته‌ قاڵبى جێبه‌جێکردنه‌وه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫نمونه‌ به‌ڵێنى ئه‌وه‌یان پێداوین ک ‌ه‬ ‫ئۆتۆمبێلى تایبه‌ت بۆ کەم ئەندامان‬ ‫دابین بکه‌ن‪ ،‬ب�ه‌اڵم جێبه‌جێنه‌کرا‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها به‌ڵێنیان پێداوین ک ‌ه شارى‬ ‫هیوا یان پرۆژه‌ى هیوامان بۆ جێبه‌جێ‬ ‫بکرێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌ویش نه‌کراوه‌‪ ،‬هیچ‬ ‫پرۆژه‌یه‌کى نیشته‌جێبوون له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستاندا بۆ کەم ئەندام ناگونجێ‬ ‫له‌ ڕووى شوێنى نیشته‌جێبوونه‌و‌ه‬ ‫ب��ۆی�ه‌ داوا ل � ‌ه حکومه‌ت ده‌ک�ه‌ی��ن‬ ‫زه‌وى بۆ کەم ئەندامان دابین بکات‬ ‫و له‌و سلفه‌ى عه‌قاره‌ش خۆش بێت‬ ‫ک ‌ه ده‌ماندرێتێ بۆ ت��ه‌واو کردنى‬ ‫خانوه‌کانمان یان سولفه‌ى زه‌واج ک ‌ه‬ ‫بۆ کوڕ و کچی شه‌هیدان و قوربانیانى‬ ‫ئه‌نفال لێیان وه‌رناگیرێته‌و‌ه ده‌با ل ‌ه‬ ‫کەم ئەندامانیش وه‌رنه‌گیرێته‌و‌ه ‪.‬‬ ‫ن��اوب��رو ئ��ه‌وه‌ش��ى ب�� ‌ه ~‬ ‫ڕاگه‌یاند ک ‌ه ئه‌شواق جاف ئه‌ندام‬ ‫په‌رله‌مانى عێراق سه‌ردانى کردوون‬ ‫و به‌ڵێنى پێداون که‌به‌نیازن پرۆژ‌ه‬ ‫یاسایه‌ک سه‌باره‌ت ب ‌ه کەم ئەندامان‬

‫بیخه‌ن ‌ه ب �ه‌رده‌م په‌رله‌مان‪ ،‬به‌ڵێنی‬ ‫پێداین هه‌ر کاتێک پرۆ‌ه یاساک ‌ه که‌وت ‌ه‬ ‫بوارى کارکردنه‌و‌ه هه‌وڵ ده‌ده‌ین ڕاو‬ ‫سه‌رنجى کەم ئەندامانى کوردستانیشى‬ ‫تیادا جێبه‌که‌نه‌وه‌ ‪.‬چه‌ند جارێکیش‬ ‫س��ه‌ردان��ى ئ�ه‌ن��دام��ان��ى په‌رله‌مانى‬ ‫عێراقمان کردو‌ه و داوامان لێکردوون‬ ‫ک ‌ه یاسایه‌ک ده‌ربکه‌ن قه‌ره‌بووى ئه‌و‬ ‫کەم ئەندامان ‌ه بکرێته‌وه‌ ک ‌ه ب ‌ه هۆى‬ ‫شه‌ڕى ئێران عێراقه‌و‌ه که‌مئه‌نادام‬ ‫بوون‪ ،‬دواتر ئێمه‌ په‌یوه‌ندیمان هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه‌ى کەم ئەندامانى عێراق‬ ‫ک ‌ه ئێستا میوانى ئێمه‌ن و هه‌وڵیان‬ ‫داو‌ه ل ‌ه ڕووى یاساییه‌و‌ه کارمان بۆ‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه ڕووى هاوکارى موچ ‌ه‬ ‫یان هاوکارى کردنى ڕێکخراوه‌که‌مان‬ ‫هیچ هاوکاریه‌کمان پێنه‌گه‌شتوو‌ه ‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وان ده‌ڵ��ێ��ن ب��اودۆخ��ى ئه‌منى‬ ‫کوردستان و بارى ئابوورى کوردستان‬ ‫ل � ‌ه ه��ى ئێم ‌ه ب��اش��ت��ر‌ه حکومه‌تى‬ ‫عێراقیش ب ‌ه پێی پێویست هاوکارى‬ ‫کەم ئەندامانى عێراقى نه‌کردووه‌‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ده‌توانم بڵێم بارى ئێم ‌ه ل ‌ه هى‬ ‫ئه‌وان باشتر‌ه ‪.‬‬ ‫ڕێ��زان ئه‌حمه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى ده‌سته‌ى‬ ‫کارگێڕى یه‌کێتى ک��ەم ئەندامانى‬ ‫کوردستان و به‌رپرسی به‌شی ژنان‬

‫ب� ‌ه ~ ڕاگ �ه‌ی��ان��د‪ :‬دی��ار‌ه‬ ‫ژنان ل ‌ه کۆمه‌ڵگه‌ى کورده‌واریدا‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى گشتى مافه‌کانیان پێشێل‬ ‫ده‌کرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر کەم ئەندامیش بێت‬ ‫کێشه‌و گرفته‌کانى زیاتر ده‌بێت‪،‬‬ ‫ده‌ت��وان��م بڵێم ژنێکى ک��ەم ئەندام‬ ‫رۆژان ‌ه تووشی ده‌یان جۆر توندوتیژى‬ ‫ده‌بێته‌و‌ه هه‌ر ل ‌ه توندوتیژى خێزانه‌و‌ه‬ ‫تاوه‌کو ده‌گات ‌ه کۆمه‌ڵگا و حکومه‌تیش‬ ‫ل � ‌ه ه �ه‌م��وو الی��ه‌ک��ه‌وه‌ مافه‌کانیان‬ ‫ده‌خورێت و که‌سیش نیی ‌ه ئاوڕیان‬ ‫لێبداته‌وه‌‪،‬بۆی ‌ه من لێره‌وه‌ ڕووده‌که‌م ‌ه‬ ‫ڕێکخراوه‌کانى داکۆکى کردن له‌ ژنان‬ ‫و ئه‌وانیش تا ڕاده‌یه‌ک مافى ژنانى‬ ‫کەم ئەندامیان پشت گوێ خستووه‌و‬ ‫ڕۆژێک ل ‌ه ڕۆژان نه‌هاتن بزانن ئێش‬ ‫و ئ��ازاره‌ک��ان��ى ژن��ان��ى ک��ەم ئەندام‬ ‫چین؟ ئ�ه‌وان داکۆکى ل ‌ه مافه‌کانى‬ ‫ژنان ده‌که‌ن به‌اڵم تا ئێستا هیچیان‬ ‫بۆ ژنانى ک��ەم ئ��ەن��دام ن �ه‌ک��ردووه‌‪،‬‬ ‫ئومێده‌وارم ڕه‌وتى ژنانى کەم ئەندام‬ ‫ل ‌ه کوردستان به‌ره‌وه‌ باشتر بڕوات و‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ى کورده‌واریشمان گوێمان‬ ‫لێ بگرێ ‪.‬‬ ‫م��وه‌ف��ه‌ق خ��ه‌ف��اج��ى‪ ،‬س �ه‌رۆک��ى‬ ‫کۆمه‌ڵه‌ى که‌م ئه‌ندامانى عێراق‬ ‫له‌باره‌ى سه‌ردانه‌که‌یان بۆ سلێمانى‬

‫به‌ ~ ڕاگه‌یاند هاوکات‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و په‌یوه‌ندى و هاوکارى‬ ‫و هه‌ماهه‌نگیه‌ى که‌ له‌ نێوان کەم‬ ‫ئەندامانى ناوڕاست و باشوورى‬ ‫عێراق و کوردستاندا و به‌ تایبه‌تیش‬ ‫سلێمانیدا هه‌یه‌ و به‌شدارى کردن‬ ‫له‌و بۆنانه‌ى که‌ تایبه‌تن به‌ کەم‬ ‫ئەندامان و له‌ ئێستاشدا که‌ له‌‬ ‫سالڕۆژى جیپهانى کەم ئەندامان‬ ‫نزیک ده‌بینه‌وه‌‪ ،‬پێمان خۆش بوو‬ ‫سه‌ردانى شارى سلێمانى بکه‌ین و‬ ‫له‌گه‌ڵ کەم ئەندامانى کوردستاندا‬ ‫له‌و ئاهه‌نگه‌دا به‌شدار بین که‌ له‌ ‪3‬ى‬ ‫مانگى داهاتوودا ئه‌نجام ده‌درێت‪،‬‬ ‫تاپێکه‌وه‌ ئاهه‌نگێکى نیشتمانى ساز‬ ‫بکه‌ین که‌ هه‌موو کەم ئەندامانى‬ ‫کوردستان و عێراقیش بگرێته‌وه‌‬ ‫و ڕوویه‌کى شارستانیانه‌و شایسته‌‬ ‫به‌ کەم ئەندامانى عێراق نیشان‬ ‫بده‌ین‪ ،‬نیشانى بده‌ین که‌ چۆن کەم‬ ‫ئەندامان هه‌ست و سۆزى خۆى بۆ‬ ‫هاوکارى و برایه‌تى کەم ئەندامانى‬ ‫ج��ی��ه��ان��ى ده‌رده‌ب���ڕێ���ت ک �ه‌چ��ۆن‬ ‫نێوده‌وڵه‌تى‬ ‫ڕێکه‌وتنامه‌یه‌کى‬ ‫کۆمان ده‌کاته‌وه‌ که‌تیایدا جه‌خت‬ ‫له‌وه‌ ده‌کاته‌وه‌ که‌ کەم ئەندامان‬ ‫هه‌موویان براى یه‌کترین پێویسته‌‬ ‫هه‌موویان هاوکارى یه‌کتر بکه‌ن‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى مافه‌کانیان به‌دیبهێنن‪،‬‬ ‫ئێمه‌ش له‌ عێراقێکى فره‌ نه‌ته‌وه‌و‬ ‫پێکهاته‌دا سوورین له‌سه‌ر په‌ره‌‬ ‫پێدانى گیانى برایه‌تى و هاوکارى‬ ‫و ڕێگه‌ش ناده‌ین هیچ الیه‌نێک ئه‌و‬ ‫هاوکارى و یه‌کێتیه‌مان تێکبدات‪،‬‬ ‫ئێمه‌ ه��ات��وی��ن�ه‌ت�ه‌و سلێمانى و‬ ‫س�ه‌ردان��ى ب��اره‌گ��اى یه‌کێتى کەم‬ ‫ئەندامانى کوردستانمان ک��ردووه‌‬ ‫و زانیمان ک�ه‌ ئ���ه‌وان ب�ه‌ش��دارى‬ ‫پێشانگایه‌کى نێوده‌وڵه‌تى ده‌که‌ن‬ ‫ئه‌وه‌ش به‌ڵگه‌یه‌ که‌ کەم ئەندامانى‬ ‫کوردستان له‌سه‌ر ئاستى جیهان‬ ‫چاالکیان هه‌یه‌ و خواست و هیواى‬ ‫خ��ۆی��ان ه�ه‌ی�ه‌ ب��ۆ پێشکه‌وتن و‬ ‫هیوادارین بگه‌نه‌ باشترین ئاستى‬ ‫خۆیان‪.‬‬

‫هه‌ڵکه‌وت عه‌بدوڵاڵ‪ ،‬شاره‌زا له‌ بوارى هاتووچۆ‪:‬‬

‫ئه‌و ئۆتۆمۆبیالنه‌ى ده‌هێنرێن ‌ه کوردستان ل ‌ه ڕووى کواڵێتییه‌و ‌ه کۆنترۆڵى جدیان بۆ ناکرێت‬ ‫دیمانه‌‪~ :‬‬ ‫هه‌ڵکه‌وت عه‌بدوڵاڵ‪ ،‬شاره‌زا له‌ بوارى‬ ‫ه��ات��ووچ��ۆ‪ ،‬ل � ‌ه دی��دارێ��ک��ى تایبه‌تى‬ ‫ئاماژ‌ه به‌وه‌ ده‌کات «به‌شێکى زۆر ل ‌ه‬ ‫شۆفێره‌کان مۆڵه‌ت به‌ده‌ستن به‌اڵم‬ ‫شۆفێر نین‪،‬چونک ‌ه ب� ‌ه شێوه‌یه‌ک‬ ‫ئاماده‌ نه‌کراون تا لێزان بن ل ‌ه سه‌ر‬ ‫شه‌قامه‌کان»‪.‬‬ ‫ناوبرا هێما بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات که‌«ئه‌و‬ ‫ئۆتۆمبیالنه‌ى ک ‌ه ده‌هێنرێنه‌ کوردستان‬ ‫جۆراوجۆرن‪ ،‬به‌شێکیان ل ‌ه ئه‌وروپاو‌ه‬ ‫ده‌ه��ێ��رێ��ن وبه‌شێکى تریشیان ل ‌ه‬ ‫خلیجه‌و‌ه هێنراون‪ ،‬ئه‌م ‌ه وایکردوو‌ه‬ ‫ک ‌ه هه‌ندێک له‌و ئۆتۆمبیالنه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫ژینگه‌ى کوردستاندا نه‌گونجێن‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫تایبه‌تیش له‌ وه‌رزى هاویندا»‪.‬‬

‫*ئه‌و سیسته‌مى مۆڵه‌ت وه‌رگرتنه‌ى‬ ‫که‌ تۆ هێنات‪ ،‬تا چه‌نده‌ سه‌رکه‌وتوو‬ ‫بووه‌ له‌ که‌مکردنه‌وه‌ى ڕووداوه‌کانى‬ ‫هاتووچۆ له‌ کوردستاندا؟‬ ‫گ���ه‌ر ب��م��ان �ه‌وێ��ت ئ���ه‌و سیسته‌مه‌‬ ‫هه‌ڵبسه‌نگێنین ل �ه‌و م��اوه‌ی �ه‌ى که‌‬ ‫وه‌ک خۆى به‌ پێى دامه‌زراندنى له‌‬ ‫س��ه‌ره‌ت��ادا ب�ه‌ سه‌رپه‌ره‌شتى لیوا‬ ‫عومه‌ر و پشتیوانیکردنى له‌ الیه‌ن‬ ‫عوسمانى حاجى مه‌حمود وه‌زی��رى‬ ‫پێشووى ناخۆ ئه‌بێت‪ ،‬له‌و ڕوانگه‌وه‌‬ ‫هه‌ڵى سه‌نگێنین‪،‬له‌وکاته‌وه‌ى له‌‬ ‫ساڵى ‪ 2005‬ده‌ستیپێکراوه‌‪،‬ڕێژه‌ى‬ ‫قوربانییه‌کانى ڕووداوه‌کان به‌ به‌راورد‬ ‫له‌گه‌ڵ سااڵنى پێشوتر‪ ،‬زۆر هاتۆته‌‬ ‫خ��واره‌وه‌‪ ،‬بۆنمونه‌ نزیکه‌ى (‪)150‬‬ ‫ک �ه‌س ته‌نها له‌ قوربانیانى مردن‬

‫له‌و ساڵه‌دا که‌م بووه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه‬ ‫دواى دا ئه‌و سیسته‌مه‌‪ ،‬ورده‌ ورده‌‬ ‫ده‌س��ت��ک��ارى ک��را‪ ،‬ب��ۆ نمونه‌ ‪:‬وه‌ک‬ ‫پێویست تاقیکردنه‌وه‌کان ئه‌نجام‬ ‫نه‌دراوه‌‪،‬له‌ڕووى پراکتیکییه‌وه‌ مۆڵه‌ت‬ ‫دراوه‌ته‌ خه‌ڵک به‌بێ ئه‌وه‌ى شۆفێر‬ ‫بێت‪ ،‬گه‌نده‌ڵى له‌الیه‌ن هه‌ندێک له‌‬ ‫نوسینگه‌کان هه‌بووه‌ ته‌نها (‪)400‬‬ ‫پرسیاره‌که‌یان به‌ فێرخواز له‌به‌ر‬ ‫ک���ردووه‌ له‌ دواى ئ���ه‌وه‌وه‌ چونه‌ته‌‬ ‫تاقیکردنه‌وه‌وه‌ له‌ ئه‌نجامدا‪ 23‬له‌‬ ‫‪25‬یان هێناوه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ى له‌ ڕووى‬

‫نه‌زه‌رییه‌وه‌‪ ،‬له‌ یاساکانى هاتووچۆ‬ ‫و مانۆڕه‌کانى هاتووچۆ چۆنێتى‬ ‫ڕه‌ف��ت��ار ک��ردن له‌سه‌ر شه‌قامه‌کان‬ ‫تێگه‌یشتبێتن‪ ،‬ئه‌گه‌ر بێت و ئه‌م‬ ‫سیسته‌مه‌ وه‌ک س��ه‌رده‌م��ى خۆى‬ ‫تۆکمه‌ بکرێته‌وه‌ پشتى پێببه‌سترێت‪،‬‬ ‫دڵنیام له‌وه‌ى که‌ کاریگه‌رییه‌کى زۆرى‬ ‫ده‌بێت له‌سه‌ر که‌مکردنه‌وه‌ى ڕێژه‌ى‬ ‫قوربانیانى ڕووداوه‌کانى هاتووچۆ‪ ،،‬له‌‬ ‫هه‌مان کاتیشدا به‌ڕێوه‌به‌ریه‌تییه‌کانى‬ ‫هاتووچۆ سیسته‌مى چاودێریکردن‬ ‫و سه‌رپێچییه‌کان له‌ شه‌قامه‌کان‬

‫ت��ون��دت��ر ب��ک��ه‌ن‪ ،‬ه���ه‌روه‌ه���ا ب��ڕى‬ ‫سزاکان زیاد بکرێت بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى که‌ سه‌رپێچى هاتووچۆ‬ ‫ده‌که‌ن پلبه‌ندبکرێن به‌ ڕێنماییه‌کانى‬ ‫هاتووچۆوه‌‪.‬‬ ‫*س��ی��س��ت�ه‌م�ه‌ک�ه‌ دان��ی��م��ارک��ی��ی�ه‌ ی��ان‬ ‫سویدییه‌؟‬ ‫ئ�ه‌گ�ه‌رچ��ى م��ن ئه‌وسیستمه‌مم له‌‬ ‫زمانى دانیمارکییه‌وه‌ وه‌رمگێڕاوه‌ته‌‬ ‫س���ه‌ر زم��ان��ى ک����وردى و خۆشم‬ ‫هه‌ستام به‌ ئ��ام��اده‌ ک��ردن��ى‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل��ە ڕاس��ت��ی��دا سیسته‌مى هاتووچۆ‬ ‫له‌ جیهانداسیسته‌مێکى جیهانییه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م سیسته‌مه‌ ب��ه‌راورد بکه‌ که‌ له‌‬ ‫کوردستان هه‌یه‌ به‌ ئه‌وه‌ى له‌ سوید‬ ‫و ئه‌ڵمانیا هه‌یه‌‪ ،‬هه‌موو وه‌ک یه‌که‌‪،‬‬ ‫مه‌گه‌ر هێماى تایبه‌تى بچوک هه‌بێت‬ ‫هى ئه‌م واڵت و ئه‌و واڵت له‌ وانه‌یه‌ له‌‬ ‫شوێنێکى تر به‌کار نه‌هێنرێت‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ئه‌م دانیمارکى نییه‌‪.‬‬ ‫*له‌م ڕۆژانه‌دا ده‌نگۆیه‌ک باڵو کرایه‌وه‌‬ ‫سیسته‌مى ک��ۆری��اى ب��اش��وور په‌یڕه‌و‬ ‫ده‌کرێت ل ‌ه کوردستان‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا‬ ‫ئه‌م سیسته‌مى مۆڵه‌ت پێدانى شۆفێریه‌‬ ‫جێهانیی ‌ه ت��اق��ی��ک��راوه‌ت �ه‌و‌ه ڕێ��ژه‌ى‬ ‫قوربانیان ل ‌ه کوردستان که‌مده‌کاته‌وه‌؟‬ ‫ئه‌م ‌ه ده‌نگۆى ئێستا نییه‌‪ ،‬زیاتر له‌‬ ‫سێ ساڵ ‌ه باس له‌و‌ه ده‌کرێت مه‌یدانێک‬ ‫هه‌ی ‌ه وه‌ک ئه‌وه‌ى کۆریا‪ ،‬مه‌دیدانێکه‌‬ ‫خه‌ڵک ده‌چێت ‌ه ژوره‌و‌ه ب ‌ه ئۆتۆمۆبیل‬ ‫له‌و مه‌یدانه‌دا ده‌بێت هه‌موو مانۆڕه‌کان‬ ‫و یاساکان جێبه‌جێ بکات‪ ،‬چه‌ند ساڵ‬ ‫به‌ر ل ‌ه ئێستا ئه‌و بیرۆکه‌ی ‌ه ته‌رحکرا من‬ ‫ئه‌وه‌م باسکرد ک ‌ه خه‌ڵکێک ده‌به‌یته‌‬ ‫ناو مه‌یدانه‌و‌ه تاقیکردنه‌وه‌ى تێوه‌رى‬ ‫پێده‌که‌ى ئه‌بێت کتێبێکى ن �ه‌زه‌رى‬ ‫هه‌بێت ل ‌ه پشته‌و‌ه ک ‌ه ئه‌و که‌سه‌ى‬

‫پێ پ��ه‌روه‌رد‌ه بکه‌یت ک ‌ه چ��وو‌ه ناو‬ ‫شه‌قامه‌ک ‌ه پشت ئه‌ستور به‌والیه‌نه‌‬ ‫عه‌مه‌لى نه‌زریی ‌ه بتوانێت مانۆڕه‌کانى‬ ‫خۆى له‌و مه‌یدانه‌دا جێبه‌جێبکات‪،‬‬ ‫به‌داخه‌و‌ه ل ‌ه هه‌ولێر شتێک نیی ‌ه ناوى‬ ‫سیسته‌مى نه‌زه‌رى بێت‪ ،‬ب ‌ه بڕواى من‬ ‫ئه‌و‌ه هێنانى سیسته‌مى کۆرى نییه‌‪،‬‬ ‫سیسته‌مى ک��ۆرى ده‌بێت ل ‌ه ڕووى‬ ‫مه‌یدانى تاقیکردنه‌وه‌و‌ه نه‌یهێنیت‬ ‫ئه‌بێت ل ‌ه ڕووى نه‌زه‌ریشه‌و‌ه بیهێنیت‪.‬‬ ‫پێشنیارى ئه‌و‌ه ده‌که‌م ل ‌ه سه‌رتاسه‌رى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ب��وون��ى م�ه‌ی��دان��ێ��ک��ى‬ ‫تاقیکردنه‌و‌ه کارێکى باشه‌‪ ،‬به‌اڵم با‬ ‫بێن ئه‌م کتێب ‌ه نه‌زه‌رییه‌ى ک ‌ه ئێمه‌‬ ‫کردومان ‌ه ب ‌ه بناغه‌یه‌ک لێر‌ه با ئه‌مه‌‬ ‫بکه‌ن ‌ه کتێب ‌ه نه‌زه‌رییه‌ک ‌ه و له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌ماى ئه‌م ‌ه ل ‌ه ناو مه‌یدانى کوریدا‬ ‫تاقیان بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫*هۆکاره‌کانى زیاد بوونى ڕووداوه‌کانى‬ ‫هاتووچۆ بۆچى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟‬ ‫ڕوداوه‌کانى هاتووچۆ هۆکارى زۆره‌‪،‬‬ ‫یه‌کێک ل ‌ه هۆکار‌ه سه‌ره‌کییه‌کان که‌‬ ‫به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌کانى هاتووچۆ باسى‬ ‫ده‌که‌ن‪،‬بریتی ‌ه ل ‌ه مه‌سه‌له‌ى پابه‌ند‬ ‫نه‌بوون ‌ه ب ‌ه یاساکانى هاتووچۆوه‌‪ ،‬من‬ ‫ده‌ڵێم ته‌نها پابه‌ند بوون به‌س نیی ‌ه به‌‬ ‫یاساکانى هاتووچۆوه‌‪ ،‬به‌ڵکو به‌شێکى‬ ‫زۆرى شۆفێره‌کان مۆڵه‌ت به‌ده‌ستن‬ ‫و شۆفێر نین‪ ،‬ب ‌ه شێوه‌یه‌ک ئاماده‌‬ ‫نه‌کراون ک ‌ه شۆفێرێکى لێزان بن له‌‬ ‫سه‌ر شه‌قامه‌کان‪.‬‬ ‫خاڵێکى تریش س �ه‌روه‌رن �ه‌ب��وون��ى‬ ‫یاسایه‌‪ ،‬به‌ڕاستى خه‌ڵکێکى زۆر‬ ‫سه‌رپێچى یاسا ده‌که‌ن‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌وانیش چاوو ل ‌ه خه‌ڵکانى به‌رپرس‬ ‫و ده‌س �ه‌اڵت ده‌که‌ن ک ‌ه له‌م واڵته‌دا‬ ‫پابه‌ند نابن ب ‌ه یاساکانى هاتووچۆ وه‌‪.‬‬

‫*له‌و سیسته‌م ‌ه شۆفێریه‌دا ڕه‌چاوى‬ ‫ژینگ ‌ه کراوه‌؟‬ ‫ل ‌ه ن��او ڕێبه‌رى کتێبى ئۆتۆمۆبیل‬ ‫لێخوڕین به‌شێکى تێدای ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫مه‌سه‌له‌ى ژینگه‌‪ ،‬ب �ه‌داخ �ه‌و‌ه ئه‌و‬ ‫ئۆتۆمبیالنه‌ى که‌دێن ‌ه کوردستانه‌وه‌‬ ‫دوو خ�ه‌وش��ى س�ه‌ره‌ک��ی��ان تێدایه‌‪،‬‬ ‫یه‌که‌میان هه‌میش ‌ه ئۆتۆمۆبیل که‌‬ ‫دینێردرێت بۆ هه‌ر واڵتێک ده‌بێت‬ ‫له‌گه‌ڵ که‌ش و هه‌واى گه‌رما و سه‌رما‬ ‫و ل�ه‌گ�ه‌ڵ ئ �ه‌و واڵت�� ‌ه دابگونجێت‪،‬‬ ‫وات ‌ه ئه‌و واڵته‌ى گه‌رم ‌ه ئۆتۆمۆبیل‬ ‫دروستکردن بۆ ئه‌و واڵت ‌ه جیاواز‌ه له‌‬ ‫واڵتێکى ئه‌وروپى‪ ،‬ئه‌و ئۆتۆمۆبیالنه‌ى‬ ‫دێن ‌ه کوردستانه‌و‌ه تێکه‌ڵن‪ ،‬به‌شێکى‬ ‫ل ‌ه ئه‌وروپاو‌ه هاتوو‌ه به‌شێکى تریشى‬ ‫ل ‌ه خلیجه‌و‌ه هاتوون‪ ،‬ئه‌م ‌ه وایکردووه‌‬ ‫هه‌ندێک ئ �ه‌و ئۆتۆمبیالن ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ژینگه‌ى کوردستان نه‌گونجێن‪ ،‬به‌‬ ‫تایبه‌تى ل ‌ه وه‌رزى هاویندا‪.‬‬ ‫خ��اڵ��ک��ىت��ری��ش ئ���ه‌وه‌ی��� ‌ه ک�� ‌ه ئ �ه‌و‬ ‫ئۆتۆمۆبیالن ‌ه ل ‌ه ڕووى کواڵێتییه‌وه‌‬ ‫کۆنترۆڵى جدییان بۆ ناکرێت‪ ،‬ل ‌ه دوو‬ ‫ڕووه‌و‌ه یه‌که‌م به‌شێکى زۆرى ئه‌و‬ ‫ئۆتۆمۆبیالنه‌ى ئێستا زۆر ناسکن‪ ،‬واته‌‬ ‫ل ‌ه ڕووداوه‌کانى هاتووچۆدا کاره‌ساتى‬ ‫گه‌وره‌یان لێده‌که‌وێته‌وه‌‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا‬ ‫ده‌بێت ئه‌وه‌ند‌ه توندوتۆڵ بن ئه‌گه‌ر‬ ‫ڕووداویش ڕووى دا ڕێژه‌ى مردن که‌م‬ ‫بێته‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها ڕێژه‌ى برینداره‌کان‬ ‫نه‌گات ‌ه ڕاده‌ى ئیفلیج ب��وون‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫پێى ده‌گ��وت��رێ��ت توندوتۆڵى ئه‌و‬ ‫ئۆتۆمبیالن ‌ه به‌داخه‌و‌ه ڕووداوه‌ک��ان‬ ‫نیشانى ده‌دات ل ‌ه سه‌رووى شه‌ستى‬ ‫ئه‌و ئۆتۆمۆبیالن ‌ه مه‌رجى توندوتۆڵى‬ ‫پاراستنى سه‌رنشین و شۆفێره‌کانى‬ ‫تێدا نییه‌‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫خوێندن والوان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫‪7‬‬

‫خوێندکارێک‪ :‬هاوڕێیه‌تى کچان و کوڕان له‌ زانکۆ له‌ ئاستێکى الوازدایه‌‬ ‫ئا‪:‬محه‌مه‌د عوسمان‬ ‫هه‌ر یه‌کێک ل ‌ه ئێم ‌ه ئه‌گه‌ر بێت و‬ ‫چاوێک بگێڕینه‌وه‌ به‌ ته‌مه‌نی منداڵی‬ ‫خۆیدا ده‌بینێت که‌ کۆمه‌ڵێک هاوڕێی‬ ‫هه‌بوو‌ه هاوکات له‌گه‌ڵ گه‌وره‌بوونی‬ ‫مرۆڤدا و گه‌وره‌بوونی عه‌قڵی مرۆڤه‌کان‬ ‫و تێگه‌یشتنی ل ‌ه که‌سانی ده‌وروبه‌ر ڕای‬ ‫ئه‌م مرۆڤه‌ گۆڕانکاری ب ‌ه سه‌ردا دێت‪،‬‬ ‫هاوکات ل ‌ه دروستکردنی هاوڕێیه‌تی‬ ‫له‌گه‌ڵ مرۆڤه‌کانی ده‌وروبه‌ر گۆڕانکاری‬ ‫به‌ سه‌ردا دێت له‌م نێوه‌نده‌دا کاتێک‬ ‫ک ‌ه مرۆڤه‌کان قۆناغه‌کانی خوێندن‬ ‫تێده‌په‌ڕێنن و ده‌گه‌نه‌ قۆناغی زانکۆ‬ ‫ناوچه‌گه‌رایی و کلتوری کۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫وکۆمه‌ڵێک شتی تر ده‌که‌وێت ‌ه مێشکی‬ ‫خوێندکارانه‌وه‌ له‌باره‌ى ب ‌ه هاوڕێیه‌تى‪.‬‬

‫په‌یوه‌ندنى هاوڕێیایه‌تى له‌ زانکۆ‬ ‫زیاتر له‌ نێوان کوڕاندا ده‌بینرێت‬ ‫ک��ازم ئه‌حمه‌د ک��وڕه‌ خوێندکارى‬ ‫زانکۆ‪ ،‬به‌ بڕوای ئه‌و مرۆڤ که‌ دێته‌‬ ‫دنیاوه‌ پێویستی به‌وه‌هه‌یه‌ مرۆڤه‌کانی‬ ‫ده‌وروبه‌ری بناسێت ئه‌مه‌ش بێگومان‬ ‫له‌ ڕێگه‌ی هاوڕێیه‌تیه‌وه‌ ده‌بێت‪،‬‬ ‫هاوڕێیه‌تی به‌ به‌شێکی گرنگی هه‌ر‬ ‫مرۆڤێک داده‌نێت‪ .‬وتیشى» هاوڕیێه‌تی‬

‫له‌ ناو زانکۆ دا به‌شێوه‌یه‌کی گشتیی‬ ‫ب��وون��ی ه �ه‌ی �ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم زی��ات��ر ئه‌م‬ ‫هاوڕێیه‌تیه‌ له‌ نێوان کوڕان و کوڕان‬ ‫زیاتر ده‌بینرێت» کازم هێما بۆ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌کات نه‌بوونی متمانه‌ و جیاوازی‬ ‫ناوچه‌گه‌ری و کلتووری کۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫به‌ هۆکارێکی گرنگی که‌می هاوڕێیه‌تی‬ ‫داده‌نێت و ده‌ڵێت که‌ ئه‌و وه‌کو خۆی‬ ‫جیاوازی ناوچه‌گه‌رایی به‌شێوه‌یه‌کی‬ ‫زۆر فراوان ده‌بینێت‪.‬‬ ‫هه‌ندێک که‌س جیاوازى له‌‬ ‫هاوڕێیه‌تى ده‌کات‬ ‫هه‌نسک تاقانه‌‪ ،‬ده‌ڵێت هه‌رکه‌سه‌ و‬ ‫ڕایه‌کی هه‌یه‌ له‌ سه‌ر هاوڕێیه‌تی‪،‬‬ ‫هه‌ندێک ب�ه‌ ب��اش ل�ه‌ هاوڕێیه‌تی‬ ‫تێده‌گه‌ن و هه‌ندێکیش به‌خراپ‪،‬‬ ‫وتیشی ئه‌و هاوڕێیه‌تی به‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫که‌م له‌ زانکۆدا ده‌بینێت ئه‌وه‌شی بۆ‬ ‫نه‌بوونی متمانه‌ له‌ نێوان خوێندکاران‬ ‫گ���ه‌ڕان���ده‌وه‌‪،‬وه‌ک���و خ��ۆى وت��ی که‌‬ ‫هاوڕێیه‌کى زۆرى هه‌یه‌ له‌ هه‌ردوو‬ ‫ڕه‌گ �ه‌زه‌ک �ه‌ن و هیچ جیاوازیه‌کیان‬ ‫له‌ نێواندا ناکات و ئ�ه‌وه‌ش��ی وت‬ ‫که‌ هاوڕێیه‌تی کوڕه‌کانی له‌ کچه‌‬ ‫هاوڕێکانی زیاتره‌‪.‬‬ ‫هه‌نسک ووتی که‌ ئه‌و هیچ جیاوازیه‌ک‬ ‫نابینێت له‌ نێو هاوڕێکانی ده‌ره‌وه‌‬ ‫و ن��اوه‌وه‌ی ناوچه‌که‌ی خۆی‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ندێک که‌س ئه‌و جیاوازیه‌ ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫نه‌بوونى متمانه‌ بووه‌ته‌ هۆى الوازى‬

‫هاوڕێیه‌تى‬ ‫ک��ارزان سه‌باح خوێندکارى زانکۆ‪،‬‬ ‫ئ��ام��اژه‌ ب �ه‌وه‌ ده‌ک��ات «هاوڕێبه‌تى‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌پێداویستیه‌ گ���ه‌وره‌ و‬ ‫بنه‌ڕه‌تیه‌کانى ژیانى هه‌موو مرۆڤێک‬ ‫به‌بڕواى ئه‌و هاوڕێیه‌تى ئه‌و کاته‌‬ ‫ماناى هاوڕێیه‌تى هه‌یه‌ که‌ مرۆڤه‌کان‬ ‫ئازادبن و کلتوورى کۆمه‌ڵگه‌ زاڵ‬ ‫نه‌بێت به‌سه‌ر تاکه‌کاندا ‪.‬‬ ‫کارزان وه‌کو خۆى نه‌بوونى متمانه‌‬ ‫له‌نێوان تاکه‌کاندا به‌هۆکارێکى گرنگ‬ ‫داده‌ن��ێ��ت ب���ۆالوازى هاوڕێیه‌تى و‬ ‫متمانه‌ له‌نێوان خوێندکارانى زانکۆدا‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى الواز وه‌سف ده‌کات‪،‬‬ ‫ده‌ڵێت نه‌بوونى متمانه‌ بووه‌ته‌ هۆى‬ ‫الوازى هاوڕێیه‌تى ‪.‬‬ ‫کارزان جیاوازى ناوچه‌یى به‌شتێکى‬ ‫باش نازانێت و ده‌ڵێت ناوچه‌گه‌رایى‬ ‫گ��رن��گ ن��ی��ی�ه‌ ل��ه‌درووس��ت��ک��ردن��ى‬ ‫هاوڕێیه‌تیدا ئه‌وه‌ى گرنگه‌ تاچه‌ند ئه‌و‬ ‫که‌سه‌ى هه‌ڵیده‌بژێرى بۆهاوڕێبیه‌تى‬ ‫که‌سێکه‌ له‌گه‌ڵ تۆدا ده‌گونجێت و‬ ‫تاچه‌ند سود له‌یه‌کتر ده‌بینن ‪.‬‬ ‫هاوڕێیه‌تى کچان و کوڕان له‌ زانکۆ‬ ‫له‌ ئاستێکى الوازدایه‌‬ ‫جوان سیروان‪ ،‬خوێندکارى زانکۆ‬ ‫هێما بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات «ئه‌و که‌سه‌ى‬ ‫هه‌ڵیده‌بژیرى بۆهاوڕێى خۆى پێویسته‌‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ له‌ناخه‌وه‌ بناسێت»‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى هاوڕێیه‌تى نێوان کوڕان‬

‫و کچان به‌شێوه‌کى زۆر کاڵ و الواز‬ ‫هه‌یه‌ له‌ زانکۆدا ئه‌مه‌شى بۆکلتورى‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��گ�ه‌و خ��ێ��زان ده‌گ �ه‌ڕێ��ت �ه‌وه‌‬ ‫که‌هاوڕێیه‌تى نێوان کچان و کوڕان و‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى باش نییه‌‪.‬‬ ‫هاورێیه‌تى کردن له‌ زانکۆ کارێکى‬ ‫باشه‌‬ ‫سه‌رخێڵ که‌ریم خوێنکارى زانکۆ‪،‬‬

‫ده‌ڵێت‪ :‬هاوڕێیه‌تى نێوان خوێندکاران‬ ‫ک��ارێ��ک��ى ب��اش �ه‌ و ب��ۆڕاپ �ه‌ڕان��دن��ى‬ ‫هه‌ندێک کارى ڕۆژانه‌‪ ،‬له‌هه‌مان کاتدا‬ ‫به‌شتێکى الوازیشى داده‌نێت له‌نێوان‬ ‫خوێندکاراندا به‌تایبه‌ت کچان و‬ ‫کوڕان‪.‬‬ ‫الن �ه‌ ع�ه‌ل��ى‪ ،‬خوێندکارى زانکۆى‬ ‫ده‌ڵێت هاوڕێیه‌تى به‌شتێکى پێویست‬

‫و گرنگ داده‌نێم له‌ژیانى هه‌رتاکێکدا‬ ‫به‌تایبه‌ت له‌نێوان خوێندکارانى‬ ‫زانکۆدا‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ئ��ام��اژه‌ش ب��ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫ک��ه‌س��اردوس��ڕی��ی��ه‌ک��ى زۆر هه‌یه‌‬ ‫ل �ه‌پ �ه‌ی��وه‌ن��دى ه��اوڕێ��ی�ه‌ت��ى نێوان‬ ‫خوێندکاران به‌شێوه‌یه‌کى گشتیى له‌‬ ‫زانکۆدا‪.‬‬

‫تکای ‌ه سنورێک بۆ ده‌ست درێژى کردن ‌ه سه‌ر مامۆستایان دابنێن‬ ‫م‪ .‬ستار قادر‬ ‫زۆرى ن �ه‌م��اوه‌ لێدانى مامۆستا‬ ‫له‌الیه‌ن خوێندکاره‌وه‌ له‌ حاله‌ته‌وه‌‬ ‫ببێت به‌ دی��ارده‌‪ ،‬هه‌موومان دژى‬ ‫لێدانى خوێندکاربووین له‌الیه‌ن‬ ‫مامۆستاوه‌ چونکه‌ به‌ڕه‌فتارێکى‬ ‫نه‌گونجاو له‌گه‌ڵ ێشکه‌وتنه‌کانى‬ ‫ئه‌مرۆمان ده‌زانى‪ ،‬دواجار توانرا به‌‬ ‫جۆرێک له‌ جۆره‌کان ئه‌م دیارده‌یه‌‬ ‫بنبڕ بکرێت‪ ،‬به‌اڵم ئ�ه‌وه‌ى ئێستا‬ ‫خه‌ریکه‌ له‌ اوه‌نده‌کانى خوێندندا‬ ‫س���ه‌ر ه���ه‌ڵ���ده‌دات پ��ێ��چ �ه‌وان �ه‌ى‬ ‫دیارده‌که‌ى پێشووه‌‪ ،‬واته‌ هێرش‬ ‫ک��ردن �ه‌ س��ه‌ر مامۆستا ل �ه‌ الی �ه‌ن‬ ‫خوێنکاره‌وه‌‪ ،‬ی��ان به‌کارهێنانى‬ ‫قسه‌ى ناخۆش و ناشرین له‌الیه‌ن‬ ‫خوێنکاره‌وه‌ به‌رامبه‌ر مامۆستا‪،‬‬ ‫لێره‌دا ئه‌رکى سه‌ره‌کى په‌رله‌مانه‌‬ ‫ی��اس��ای �ه‌ک دژى ئ��ه‌و ڕه‌ف��ت��اران �ه‌‬ ‫ب �ه‌ ن���اوى ی��اس��ای (پ��اراس��ت��ن��ى‬ ‫ک�ه‌رام�ه‌ت��ى مامۆستا) ده‌رب��ک��ات‪،‬‬ ‫ڕه‌نگه‌ خه‌ڵکانێک بپرسن جا ئه‌مه‌‬ ‫یاسای بۆ چییه‌ به‌ پێی یاساش‬ ‫پێویسته‌ که‌رامه‌تى هه‌ر تاکێکى‬

‫کۆمه‌ڵگه‌ بپارێزرێت جا ئه‌و که‌س ‌ه‬ ‫هه‌ر پیشه‌یه‌کى هه‌بێت‪ ،‬به‌اڵم من‬ ‫واى ده‌بینم که‌ ئه‌م یاسایه‌ پێویست‬ ‫بێت چونکه‌ له‌ دام وده‌زگاکانى‬ ‫ترى حکومه‌تدا پۆلیس هه‌یه‌ که‌‬ ‫ڕێگره‌ له‌ هه‌ر ده‌ست درێژیه‌ک بۆ‬

‫سه‌ر کارمه‌ندانى ئه‌و داموده‌زگایه‌‪،‬‬ ‫پاشان جێبه‌جێکردنى یاساکه‌ى‬ ‫په‌رله‌مان ئه‌رکى حکومه‌ته‌ ناکرێت‬ ‫ئێمه‌ له‌ کۆمه‌ڵگایه‌کى مه‌ده‌نیدا‬ ‫بژین به‌اڵم په‌روه‌رده‌که‌ى کۆمه‌ڵگه‌‬ ‫له‌ژێر ڕه‌حمه‌تى لێدان و سوکایه‌تى‬

‫کردندا بێت‪ ،‬ئه‌رکى ڕێکخراوه‌کانى‬ ‫م��ام��ۆس��ت��ای��ان �ه‌ ک��ه‌ ب��ه‌ج��دى له‌‬ ‫ه �ه‌ر پێشلکاریه‌ک بکۆڵنه‌وه‌ که‌‬ ‫به‌رامبه‌ر مامۆستایان بکرێت ئه‌مه‌‬ ‫ب��ه‌و م��ان��ای�ه‌ نییه‌ ک �ه‌ مامۆستا‬ ‫هه‌ڵه‌ به‌رامبه‌ر خوێندکار نه‌کات‪،‬‬

‫ب�ه‌اڵم لێپێچینه‌وه‌ى توند له‌ هه‌ر‬ ‫مامۆستایه‌ک ده‌کرێت و کراوه‌ که‌‬ ‫پێشێلى مافى خوێندکارى کردبێت‪،‬‬ ‫ڕه‌ن��گ �ه‌ ی��اس��ا ن��اس �ه‌ ب �ه‌ڕێ��زه‌ک��ان‬ ‫بڵێن هێرش کردنه‌ سه‌ر مامۆستا‬ ‫له‌ چ��وارچ��ێ��وه‌ى یاساى (هێرش‬

‫ب��ۆ س �ه‌ر فه‌رمانبه‌رانى ده‌وڵ��ه‌ت‬ ‫له‌ کاتى ک��اره‌ک�ه‌ی��دا) جێگاى بۆ‬ ‫کراوه‌ته‌وه‌ به‌اڵم دادوه‌ره‌ به‌ڕێزه‌کان‬ ‫هه‌ندێ جار بارودۆخى خوێندکار‬ ‫هه‌ڵده‌سه‌نگێنن و بڕیارى قورسی‬ ‫به‌سه‌ردا ناسه‌پێنن‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ى ئێمه‌‬ ‫ئه‌مانه‌وێت نه‌ هێرشی مامۆستایه‌ بۆ‬ ‫سه‌ر خوێندکار‪ ،‬نه‌ک پێچه‌وانه‌که‌ى‬ ‫به‌ڵکو ده‌م��ان �ه‌وێ��ت ه�ه‌ردووک��ی��ان‬ ‫له‌ چوارچێوه‌ى یاسایه‌ک ماف و‬ ‫ئه‌رک و که‌رامه‌تیان پارێزراوبێت‪،‬‬ ‫ناکرێت هێرشی خوێندکارێک بۆ‬ ‫سه‌ر مامۆستاکه‌ى له‌ چوارچێوه‌ى‬ ‫(سیسته‌مى خوێندنگا بنه‌ڕه‌تیه‌کان‬ ‫ ئ���ام���اده‌ی���ی���ه‌ک���ان ) ک���ورت‬‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬ده‌ب��ێ��ت ل�ه‌ ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫سزا په‌روه‌رده‌ییه‌کان سزاى تر له‌‬ ‫دادگاکان ڕووب �ه‌ڕووى ئه‌و که‌سانه‌‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬الیه‌نێکى ترى گرنگ‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ که‌ که‌س و کارى خوێندکار‬ ‫ب �ه‌ ڕێ���زه‌وه‌ س �ه‌ی��رى مامۆستا و‬ ‫پیشه‌که‌ى بکه‌ن من دڵنیام که‌ ئه‌م‬ ‫هێرش کردنه‌ بۆ سه‌ر هه‌ر چینێکى‬ ‫ترى کۆمه‌ڵگه‌ بوایه‌ ده‌نگدانه‌وه‌ى‬ ‫زیاترى ده‌بوو‪.‬‬

‫پێویست ‌ه وانه‌ى وه‌رزش گرنگى پێبدرێت ل ‌ه ناوه‌نده‌کانى خوێندندا‬ ‫سه‌رهه‌نگ که‌مال‬ ‫ئ �ه‌گ �ه‌رچ��ى ل �ه‌ سیسته‌مى نوێى‬ ‫خوێندن وه‌رزش وه‌ک وانه‌یه‌کى‬ ‫بنه‌ڕه‌تى ئه‌ژمێر ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫وه‌کو پێویست گرنگى پیچنه‌دراوه‌‬ ‫له‌ ناوه‌نده‌کانى خوێندنى سه‌ر به‌‬ ‫وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌‪.‬‬ ‫ده‌بینین له‌ ئێستادا ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆر که‌م یاریگاى شیاو هه‌یه‌ له‌‬ ‫ناوه‌نده‌کانى خوێندن که‌ به‌ پێى‬ ‫پێویست نییه‌‪ ،‬له‌ ئاست خواستى‬ ‫خوێندکاران مامۆستایاندا نییه‌‪.‬‬ ‫له‌ سااڵنى ڕابردوودا وانه‌ى وه‌رزش‬ ‫به‌ ته‌واوه‌تى فه‌رامۆشکرابوو‪ ،‬زۆر له‌‬ ‫خوێندنگاکان ته‌نها بۆ پڕکردنه‌وه‌ى‬ ‫خشته‌ى وان �ه‌ک��ان دای��ان ده‌ن��ا له‌‬ ‫برى وه‌رزش وانه‌ى تر ده‌وترایه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ��ه‌م��ه‌ش ت��ا ئێشتا ل��ه‌ زۆر له‌‬ ‫خوێندنگاکان ک��ارى پێده‌کرێت‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌ر ئ���ه‌وه‌ى یاریگا و شوێنى‬ ‫تایبه‌تى وه‌رزشکردنیان نییه‌‪ ،‬یان‬ ‫مامۆستاى تایبه‌تى وه‌رزشیان نییه‌‬ ‫تا ئه‌و وانه‌یه‌ بخوێنن‪ ،‬یه‌کێکى تر‬ ‫له‌ گرفته‌کانى نه‌خوێندنى وانه‌ى‬ ‫وه‌رزش به‌ شێوه‌یه‌کى پراکتیکى‬ ‫له‌ ناوه‌نده‌کانى خوێندن‪ ،‬نه‌بوونى‬

‫هۆڵى داخ��راوه‌ بۆ خوێندکاران ل ‌ه‬ ‫کاتى وه‌رزى زستان بۆیه‌ زۆرجار‬ ‫خوێندکار له‌ پۆله‌که‌یدا ده‌مێنێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ��ه‌و وان���ه‌ گرنگه‌ ناخوێنێت به‌‬ ‫شێوه‌یه‌کى پراکتیکى‪.‬‬ ‫له‌ ئێستادا زۆر به‌ى یاریگاکانى‬ ‫خوێندنگه‌کان کۆنکریته‌ که‌ ئه‌مه‌‬ ‫شیاو نییه‌ بۆ وه‌رزش��ک��ردن یان‬ ‫یاریگاکان یاساى نین‪ ،‬بۆیه‌ پێویسته‌‬ ‫له‌سه‌ر وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ گرنگى‬ ‫به‌ وه‌رزش ب��دات له‌ ناوه‌نده‌کانى‬ ‫خوێندندا تا نه‌وه‌یه‌کى زی��ره‌ک و‬ ‫له‌ش ساغ وته‌ندروستى باش دروست‬ ‫ببیت له‌ ئاینده‌دا‪ .‬وه‌رزش گرنگى‬ ‫تایبه‌تى پێبدرێت له‌ ناوه‌نده‌کانى‬ ‫خوێندندا‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى ک�ه‌ زۆر بێبه‌شکراوه‌ له‌‬ ‫وه‌رزشکردن خوێندکارانى کچانن‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ مامۆستاى وه‌رزش��ى‬ ‫کچ زۆر که‌مه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش وایکردووه‌‬ ‫خوێندنگاکانى کچان وانه‌ى وه‌رزش‬ ‫ب �ه‌ ک�ه‌م��ى بخوێنن ی��ان ل�ه‌الی�ه‌ن‬ ‫مامۆستاى پسپۆرى تره‌وه‌ وه‌رزشیان‬ ‫پێبکرێت ک��ه‌ ئ��ه‌م��ه‌ش دواج���ار‬ ‫ئه‌نجامێکى زۆر باشى نابێت وه‌ک‬ ‫ئه‌وه‌ى که‌ مامۆستایه‌کى پسپۆڕى‬ ‫وه‌رزش ئه‌و وانه‌یه‌ بڵێته‌وه‌‪.‬‬

‫ل�ه‌ ئێستادا پ��رۆگ��رام��ى تایبه‌تى‬ ‫ب��ۆ وان���ه‌ى وه‌رزش دان����راوه‌ له‌‬ ‫ن��اوه‌ن��ده‌ک��ان��ى خ��وێ��ن��دن‪ ،‬ب��ه‌اڵم‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌شێوه‌یه‌ک دان���راوه‌ که‌‬ ‫ل �ه‌ ئ��اس��ت ت��وان��ى خوێندکاراندا‬ ‫نییه‌ ب��ۆ وه‌رگ��رت��ن��ى ل�ه‌ب�ه‌ر ئ�ه‌وه‌‬ ‫ئه‌و پرۆگرامه‌ى دانراوه‌ له‌ کۆلیژى‬ ‫پ��ه‌روه‌رده‌ى وه‌رزش ده‌خوێنرێت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ئێستا ده‌نگۆى ئ �ه‌وه‌ هه‌یه‌‬

‫که‌ ئه‌و پرۆگرامى وه‌رزش �ه‌ چاوى‬ ‫پێدابخشێنرێته‌وه‌ وئاسان تر بکرێت‬ ‫تا له‌ توانى خوێندکاراندا بێت‪.‬‬ ‫له‌ کوردستاندا وه‌زاره‌تى خوێندنى‬ ‫بااڵمان هه‌یه‌ که‌ سااڵنه‌ کۆلیژى‬ ‫پ������ه‌روه‌رده‌ى وه‌رزش و به‌شى‬ ‫وه‌رزش���ى زان��ک��ۆک��ان ژم��اره‌ی �ه‌ له‌‬ ‫خوێندکاران له‌ به‌شه‌ وه‌رده‌گیرێن‬ ‫ئه‌ویش به‌ ئیختیبارات و نمره‌‪،‬‬

‫بۆیه‌ پێویسته‌ وه‌زاره‌تى په‌روه‌رد ‌ه‬ ‫وه‌ک وانه‌کانى تر گرنگى بدات به‌‬ ‫وه‌رزش بۆ ئه‌وه‌ى خوێندکار ئاماده‌‬ ‫بکات بۆ کۆلیژه‌کان له‌ دواج��اردا‬ ‫مامۆستایه‌کى کارامه‌ى لێ دروست‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫ئ��ه‌وه‌ى گرنگه‌ بوترێت پێویسته‌‬ ‫حکومه‌ت وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ یاریگاى‬ ‫شیاو بۆ خوێندنگاکان دروست بکات‬

‫و ه �ه‌روه‌ه��ا ئ �ه‌و خوێندنگایانه‌ى‬ ‫که‌ ت��ازه‌ دروستده‌کرێت یاریگاى‬ ‫ت��ێ��دا دروس��ت��ب��ک��رێ��ت ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ى‬ ‫وه‌رزش وه‌ک وانه‌یه‌کى پراکتیکیش‬ ‫بخوێنرێت‪.‬‬ ‫مامۆستاى پسپۆڕى وه‌رزش دابنرێت‬ ‫بۆ وتنه‌وه‌ى وانه‌ى وه‌رزش‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫پرۆگرامێک دابنرێت بۆ وه‌رزش که‌‬ ‫له‌ ئاست توانى خوێندکاراندا بێت‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫کورد لە میدیاکانەوە‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫ێ سه‌ربه‌خۆیى‬ ‫کورده‌کان ده‌یانه‌و ‌‬ ‫خۆیان بپارێزن‬ ‫(بنگت ئه‌لبونس)ى رۆژنامه‌نووس‌و‬ ‫ن���وس���ه‌رى ن����اس����راوى س��وی��دى‪،‬‬ ‫ل��ه‌ نوسینێکیدا ب��ۆ رۆژن���ام���ه‌ى‬ ‫‪)Dagens‬ى‬ ‫(‪Nyheter‬‬ ‫سویدى‪ ،‬کێشه‌کانى کورد له‌ عیراق‌و‬ ‫ملمالنێى ک��وردو شیعه‌و سوننه‌ى‬ ‫خستۆته‌به‌رباس‪.‬‬ ‫ل�����ه‌م ن���وس���ی���ن���ه‌دا ه����ات����ووه‌‪:‬‬ ‫«سیاسه‌تمه‌دارانى ه�ه‌رس�ێ‌ باڵ ‌ه‬ ‫گرنگه‌که‌ى خه‌ڵکى عیراق واتا عه‌ره‌ب ‌ه‬ ‫شیعه‌کان‪ ،‬ع �ه‌ره‌ب � ‌ه سوننیه‌کان‌و‬ ‫کورده‌کان کێشه‌ى به‌رده‌وامیان له‌گه‌ڵ‬ ‫یه‌کتردا هه‌یه‌‪ ،‬گه‌شبینن که‌ له‌ ڕێگه‌ى‬ ‫په‌رله‌مانى عیراقه‌و‌ه بگه‌نه‌ ڕێککه‌وتن‬ ‫تا ده‌ستور پراکتیزه‌ بکه‌ن‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫گرنگترین کێشه‌ى یه‌کالنه‌کراوه‌ى‬ ‫نێوان سێ‌ باڵه‌که‌ى عیراق نه‌بوونى‬ ‫ێ‬ ‫هیچ ج��ۆره‌ میکانیزمێکى جێبه‌ج ‌‬ ‫کردنى مادده‌کانى ده‌ستوره‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫که‌ کورد تائه‌ندازه‌یه‌ک له‌ ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫ده‌سه‌اڵتى سیاسه‌تمه‌دارانى عیراقدای ‌ه‬ ‫و ملکه‌چ ناکه‌ن بۆ هێزێکى سیاسى‬ ‫که‌ ناوه‌نده‌که‌ى له‌ به‌غداد بێت»‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌باره‌ى ناکۆکییه‌کانى کورد‬ ‫له‌گه‌ ‌ڵ عه‌ره‌ب ‌ه شیعه‌و سوننه‌کانه‌و‌ه‬ ‫نوسیویه‌تى‪ »:‬له‌بوارى زمانیشدا‪،‬‬ ‫عه‌ره‌به‌کان‌و کورده‌کان ناکۆکییان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬چونک ‌ه کورده‌کان له‌وبڕوایه‌دان‬ ‫ێ هاوتاى‬ ‫ک�ه‌ زم��ان��ى ک���وردى ده‌ب�� ‌‬ ‫زمانى عه‌ره‌بى بێت‪ .‬ئه‌و ئه‌نجامه‌ى‬ ‫چاوه‌ڕوانیش ده‌کرێ‌ ئه‌وه‌یه‌ زمانى‬ ‫ع �ه‌ره‌ب��ى زم��ان��ى نیشتمانى عیراق‬ ‫بێت جگه‌ ل ‌ه ناوچه‌ى کوردستان ک ‌ه‬ ‫هه‌ردوو زمانه‌که‌ ده‌بێت‪ .‬کورده‌کان‬ ‫ده‌ڵێن له‌ ناوچه‌ کوردنشینه‌کاندا‬ ‫ع��ه‌ره‌ب��ى وه‌ک زمانێکى ره‌سمى‬ ‫ن��اس��راوه‌و ده‌خوێندرێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم ل ‌ه‬ ‫هیچ ناوچه‌یه‌کى عه‌ره‌بنشیندا زمانى‬

‫کوردى به‌ڕه‌سمى نه‌ناسراوه‌ و هیچ‬ ‫عه‌ره‌بێک زمانى ک��وردى نازانێت‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت به‌شێکى زۆرى سه‌رکرده‌کانى‬ ‫ع �ه‌ره‌ب ئاماده‌ نین زمانى کوردى‬ ‫بخه‌ن ‌ه هاوتاى زمانه‌که‌ى خۆیانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ک����ورده‌ک����ان ده‌ی���ان���ه‌وێ���ن ئ��ه‌و‬ ‫سه‌ربه‌خۆییه‌ى ک�ه‌ م��اوه‌ی�ه‌ک� ‌ه ل ‌ه‬ ‫ناوچه‌که‌ى خۆیاندا به‌ده‌ستیانهێناوه‌‪،‬‬ ‫بیپارێزن‪ .‬هه‌ربۆیه‌شه‌ سیسته‌مى‬ ‫فیدرالیزمیان پێشنیاز ک���ردووه‌‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم ئ �ه‌و گفتوگۆیانه‌ى تائێستا‬ ‫ێ‬ ‫له‌باره‌یه‌وه‌ ئه‌نجام دراو‌ه پێده‌چ ‌‬ ‫ڕێ��ک��ک��ه‌وت��ن ل���ه‌س���ه‌رى ب �ه‌گ��رف��ت‬ ‫بێت‪ .‬ه�ه‌رچ�ه‌ن��ده‌ فیدراڵیزم یان‬ ‫کۆنفیدراڵیزم باشترین ڕێگاچاره‌سه‌ر‌ه‬ ‫بۆ کێشه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کانى عیراق‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫عه‌ره‌به‌کان ده‌یانه‌وێ‌ له‌ ناوه‌نده‌و‌ه‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت���ى ت��ه‌واوه‌ت��ی��ان ب�ه‌س�ه‌ر‬ ‫کورد هه‌بێت‪ ،‬بۆیه‌ له‌گه‌ ‌ڵ پرۆژه‌ى‬

‫فیدراڵیزه‌کردنى عیراقدا نین‪.‬‬ ‫ل�ه‌م ب���واره‌دا ک��ورده‌ک��ان پشتیوانى‬ ‫سه‌ختیان له‌الیه‌ن شیعه‌کانى عیراقه‌و‌ه‬ ‫لێده‌کرێت‪ ،‬چونکه‌ ئه‌وانیش خوازیارى‬ ‫کۆنترۆڵکردنى باشورى عیراقن ک ‌ه‬ ‫زۆرینه‌ى دانیشتوانه‌که‌ى شیعه‌ن‪.‬‬ ‫به‌اڵم سوننه‌کان ک ‌ه له‌ ناوه‌ڕاستى‬ ‫عیراقدا زۆرینه‌ن‪ ،‬دژ به‌سیسته‌مى‬ ‫فیدراڵیزمن‌و فاکته‌ره‌که‌شى ترسان ‌ه‬ ‫له‌دابه‌شبوونى عیراق‪ ،‬به‌اڵم هۆکار‌ه‬ ‫سه‌ره‌کییه‌که‌ى ئه‌م دژایه‌تیکردنه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه که‌ سه‌رچاو‌ه سروشتییه‌کانى‬ ‫ع��ی��راق به‌تایبه‌تى ن��ه‌وت ه��ه‌ر ل ‌ه‬ ‫ب��اش��ور‌و ب��اک��ورى ع��ی��راق��دا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ڕه‌نگیشه‌ سازشێک له‌سه‌ر به‌خشینى‬ ‫پشکێک ل ‌ه داهاتى نه‌وت بۆ عه‌ره‌ب ‌ه‬ ‫سوننییه‌کان بکرێت‪ .‬کورد ده‌یه‌وێ‬ ‫له‌نێوان ئه‌م مشتومڕه‌دا‪ ،‬سه‌ربه‌خۆیى‬ ‫خۆى بپارێزێت‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫حیزبه‌کانى تورکیا حه‌ز ب ‌ه هێرشى‬ ‫سه‌ربازى ده‌که‌ن‬

‫رۆژنامه‌ى (ڕادیکاڵ‌)ى تورکى ڕاپۆرت ‌ه‬ ‫هه‌واڵێکى پڕ له‌ زانیاریى ده‌رباره‌ى‬ ‫تێڕوانینى حیزبه‌کانى تورکیا بۆسه‌ر‬ ‫کوردسانى عیراق باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌سه‌ره‌تاى ئه‌م ڕاپۆرته‌دا هاتووه‌‪:‬‬ ‫ع�ه‌ب��دول�ه‌ت��ی��ف ش��ه‌ن��ه‌رى جێگرى‬ ‫س���ه‌رۆک وه‌زی��ران��ى تورکیا داواى‬ ‫چه‌ندین ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ى نهێنى ئه‌و‬ ‫ێ‬ ‫پارت ‌ه تورکییان ‌ه کردوو‌ه که‌ ده‌یانه‌و ‌‬ ‫به‌گژ ئه‌و مه‌ترسییانه‌دا بچنه‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫له‌ باکورى عیراقه‌و‌ه سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫(ده‌نیز بایکاڵ‌)ى سه‌رۆکى پێشووى‬

‫حیزبى ک��ۆم��اری��خ��وازى خه‌ڵکیش‬ ‫پشتیوانى ل �ه‌م پێشنیاز‌ه ک��رد تا‬ ‫بڕیار سه‌باره‌ت ب ‌ه ناردنى سوپا بۆ‬ ‫ناوچه‌کانى باکورى عیراق بدرێت‪،‬‬ ‫ئ �ه‌م پێشنیازه‌ش ل �ه‌و ڕاستییه‌و‌ه‬ ‫سه‌رچاوه‌ى گرتوو‌ه که‌ کورده‌کانى‬ ‫ب��اک��ورى عیراق بوونه‌ت ‌ه هه‌ڕه‌ش ‌ه‬ ‫بۆسه‌ر یه‌کپارچه‌یى خاکى عیراق‌و‬ ‫تیرۆریسته‌کانى پارتى کرێکارانى‬ ‫کوردستانیش له‌و ناوچانه‌دا خۆیان‬ ‫ح�ه‌ش��ار داوه‌‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا سه‌رۆکى‬ ‫ڕێکخراوى زانیاریى تورکیا (میت)‪،‬‬

‫جه‌ختى له‌سه‌ر ئه‌وه‌ کرده‌وه‌ ک ‌ه تورکیا‬ ‫له‌ سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌ى خۆیدا ل ‌ه‬ ‫بارودۆخى به‌رگریکاریى بچێته‌ده‌ره‌وه‌و‬ ‫ببێته‌ هێرشکار‪ ،‬به‌تایبه‌تى ده‌رباره‌ى‬ ‫کێشه‌ى که‌رکوک ک ‌ه کورده‌کان چاوى‬ ‫ته‌ماعیان تێبڕیوه‌و تائێستا هه‌زاران‬ ‫خێزانى کورد ل ‌ه شار‌ه کوردنشینه‌کانی‬ ‫تره‌و‌ه به‌ره‌و که‌رکوک کۆچیان کردووه‌و‬ ‫ێ کراون‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ل ‌ه شاره‌که‌دا نیشته‌ج ‌‬ ‫ێ وه‌ک ده‌وڵه‌تى تورکیا توندترین‬ ‫ده‌ب ‌‬ ‫هه‌ڵوێست وه‌ربگرین تا ده‌گات ‌ه هێرشى‬ ‫سه‌ربازیى‪».‬‬

‫پێنج پێشنیاز بۆ چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫کێشه‌ى کورد ده‌خرێته‌ ڕوو‬

‫ده‌یان کورد به‌ تۆمه‌تى ڕێپێوان سزا ده‌دات‬

‫دادگاى سه‌ربازى سوریاب ‌ه شێوه‌یه‌کى‬ ‫ی �ه‌ک�لای �ه‌ن��ان �ه‌ (‪ )49‬ک����وردى ل ‌ه‬ ‫کوردستانى رۆژئ���اوا (کوردستانى‬ ‫س���وری���ا)س���زادا ک��ه‌ ب��ه‌ ت��ۆم�ه‌ت��ى‬ ‫به‌شداریکردنیان ل ‌ه ڕێپێوانه‌کانى‬ ‫ئه‌م دواییه‌و ڕووداوه‌کانى قامیشلى‬

‫ده‌زگ����اى (‪The Heritage‬‬ ‫‪)Foundotion‬ى تایبه‌ت ب ‌ه‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌ى ئه‌کادیمى ل ‌ه واشنتۆنى‬ ‫ئه‌مریکا‪ ،‬لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کى ده‌رباره‌ى‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى حکومه‌تى چین‪-‬‬ ‫حکومه‌تى تورکیادا ل ‌ه رۆژنامه‌ى‬ ‫(واشنتۆن پۆست)دا ب�ڵاوک��رده‌وه‌و‬ ‫تیایدا ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ کراوه‌‪ :‬هه‌رێمى‬ ‫کوردستانى عیراق بۆت ‌ه فاکته‌رێکى‬ ‫گرنگ ل ‌ه پرۆسه‌ى په‌یوه‌ندى نێوان‬ ‫ئه‌م دوو حکومه‌ته‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌وڵه‌تى تورکیا پشتیوانى ل ‌ه که‌مین ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى (ئۆیگۆر) له‌ واڵتى چین‬ ‫بکات‪ ،‬ئه‌وا ده‌وڵه‌تی چینیش له‌هه‌مبه‌ر‬ ‫ئه‌م سیاسه‌ته‌دا بۆ دژایه‌تیکردنى‬ ‫ده‌وڵه‌تى تورکیا ئاماده‌ی ‌ه هاریکاریى‬

‫ده‌ستگیر کرابوون‪.‬‬ ‫ئاژانسى (فرانکفۆرت) ل ‌ه راپۆرت ‌ه‬ ‫هه‌واڵێکدا رایگه‌یاند‪ »:‬هیچ بیانوییه‌ک‬ ‫بۆ درێ���ژه‌دان ب�ه‌م دادگاییه‌ نییه‌‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تى دواى ده‌رچوونى مه‌رسومى‬ ‫سه‌رۆکایه‌تى سورى بۆ ئازادکردنى‬

‫هه‌موو ئ�ه‌وان�ه‌ى ل�ه‌ ڕووداوه‌ک��ان��ى‬ ‫قامیشلى ده‌ستگیر کرابوون»‪.‬‬ ‫ێ بوترێت له‌ترسى دروستبوونى‬ ‫ده‌ب ‌‬ ‫خۆپیشاندان‌و ڕێپێوانى ک��ورد ل ‌ه‬ ‫قامیشلى‪ ،‬ئه‌م پرۆسه‌ى دادگایکردن ‌ه‬ ‫گوازرابۆو‌ه بۆ (دیمه‌شق)ى پایته‌خت‪.‬‬

‫رۆژنامه‌ى (میللیه‌ت)ى چاپى تورکیا‬ ‫سه‌روتارێکى له‌باره‌ى گۆڕانکارییه‌کانى‬ ‫سیاسه‌تى تورکیا له‌باره‌ى مافه‌کانى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى کورد ل ‌ه باکورى کوردستان‬ ‫(ب��اش��ورى خ��ۆره �ه‌اڵت��ى تورکیا)‬ ‫باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌م سه‌روتاره‌ى رۆژنامه‌ى (میللیه‌ت)‬ ‫دا هاووه‌‪ :‬ئێستا چیتر هه‌لومه‌رجه‌کانى‬ ‫سااڵنى (‪ )1998-1984‬له‌ ئ��ارادا‬ ‫نه‌ماوه‌‪ ،‬مه‌سه‌له‌ک ‌ه ئیتر له‌ هێرش‌و‬ ‫چاالکییه‌کانى (‪ )PKK‬تێپه‌ڕیوه‌‪.‬‬ ‫ڕه‌هه‌نده‌کانى مه‌سه‌له‌ک ‌ه گه‌یشتۆت ‌ه‬ ‫ئاستێک ک ‌ه گرتنه‌به‌رى پالنى ئابورى‪-‬‬

‫ک��ۆم�ه‌اڵی�ه‌ت�ى‌و ئه‌نجامدانى چه‌ند‬ ‫هه‌نگاوێکى ڕواڵه‌تیانه‌ى ڕووناکبیریى‬ ‫به‌س نییه‌‪.‬‬ ‫ل��ه‌م س���ه‌روت���اره‌دا (‪ )5‬پێشنیاز‬ ‫خراونه‌ته‌ڕوو که‌ بریتین له‌‪:‬‬ ‫‪-1‬پێویست ‌ه ب �ه‌ه �ه‌م��وو شێوازێک‬ ‫(ته‌نانه‌ت به‌ڕاگه‌یاندنى لێبوردنى‬ ‫گشتى) (‪ )PKK‬ل �ه‌ شاخه‌کان‬ ‫بهێنین ‌ه خ���واره‌وه‌و له‌ تیرۆر الیان‬ ‫بده‌ین‪ .‬پێویست ‌ه هه‌نگاوى ده‌ستوریان ‌ه‬ ‫له‌و پێناوه‌دا بنێین‪.‬‬ ‫‪-2‬پێویست ‌ه ڕێگه‌ى چاالکى سیاسیان ‌ه‬ ‫به‌ سیاسه‌تمه‌دارانى به‌ڕه‌گه‌ز کورد‬

‫چین پشتیوانى ل ‌ه کورد ده‌کات‬

‫له‌گه‌ ‌ڵ کورده‌کانى باشورى عیراق‌و‬ ‫باشورى رۆژهه‌اڵتى تورکیادا بکات‪.‬‬ ‫ئه‌م سیاسه‌ت ‌ه نوێیه‌ى چین له‌و کاته‌و‌ه‬ ‫سه‌ریهه‌ڵداوه‌ ک ‌ه ده‌وڵه‌تى تورکیا‬ ‫ێ‬ ‫پشتیوانى ماددى‌و مه‌عنه‌وى هه‌ند ‌‬ ‫ل ‌ه که‌سایه‌تیی ‌ه دیاره‌کانى ناو که‌مین ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى (ئۆیگۆر)داوه‌ تاوه‌کو ل ‌ه‬ ‫واڵتى چین جیاببنه‌وه‌‪ ،‬هه‌ربۆیه‌ش ‌ه‬ ‫چین ب��ۆ دژای�ه‌ت��ی��ک��ردن��ى تورکیا‪،‬‬ ‫ده‌ستى ک��ردووه‌ هاندان‌و پشتیوانى‬ ‫ئه‌و گروپه‌ کوردییانه‌ى دژ به‌ تورکیا‬ ‫خه‌بات ده‌که‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها واڵتى چین‬ ‫یارمه‌تییه‌کى زۆریشى پێشکه‌شى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان کردوو‌ه‬ ‫تا په‌ر‌ه ب ‌ه خوێندن‌و نوسین به‌ زمانى‬ ‫چینى بدرێت‪.‬‬

‫بده‌ین‌و بچن ‌ه ئه‌نجومه‌نى نه‌ته‌وه‌ییه‌وه‌‪.‬‬ ‫ێ ناسنامه‌ى ئاشکراى کورده‌کان‌و‬ ‫‪-3‬ناب ‌‬ ‫به‌رده‌وامبوونى کلتوره‌که‌یان ڕه‌ت‬ ‫بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌و‌ه پێویست ‌ه‬ ‫باوه‌شیان بۆ بکه‌ینه‌وه‌‪.‬‬ ‫ێ ح��ی��زب ل �ه‌ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��اى‬ ‫‪-4‬ن���اب��� ‌‬ ‫دی��م��وک��راس��ی��دا بخه‌ین ‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫سیاسه‌ت‪.‬‬ ‫‪-5‬نابێ‌ کوردستانى باکورى عیراق‬ ‫ب �ه‌دوژم��ن دابنێین‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌و‌ه‬ ‫پێویسته‌ ل �ه‌ب��اوه‌ش��ی��ان بگرین‌و‬ ‫بیانخه‌ینه‌ ژێر پشتگیریى‌و پارێزگاریى‬ ‫خۆمانه‌وه‌‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کۆمەاڵیەتی‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫‪9‬‬

‫ترس ل ‌ه خۆشه‌ویستى کوڕان و کچان هه‌یه‌‬ ‫باخان سەالح‬ ‫خۆشه‌ویستى نێوان ک��وڕان و کچان‬ ‫هینده‌ ئاسان نیه‌ باسى لێو‌ه بکرێت‬ ‫له‌ زۆر کۆمه‌ڵگا‪ ،‬خۆشه‌ویستى کچ و‬ ‫کوڕ ل ‌ه کۆمه‌ڵگاکه‌ماندا شیکردنه‌وه‌ى‬ ‫ترى بۆ ده‌کرێت زۆر جار کاره‌سات ب ‌ه‬ ‫دواى خۆیدا ده‌هێنێت چ بۆ کچ چ بۆ‬ ‫کوڕ له‌به‌ر ئه‌وه‌ کارێکى شیاو نییه‌ ل ‌ه‬ ‫کۆمه‌ڵگاکه‌مان بۆیه‌ زۆر که‌س ناتوانێت‬ ‫هه‌ستى خ��ۆى ده‌رب��ڕێ��ت‪ .‬به‌رانبه‌ر‬ ‫ڕه‌گه‌زه‌که‌ى به‌رانبه‌رى بڵێت خۆشم‬ ‫ده‌وێت‪ ،‬ب ‌ه تایبه‌تى الى کچان ئاسان‬ ‫نیی ‌ه بڵێت کوڕێکم خۆش ده‌وێت‪.‬‬

‫ڕه‌نگ ‌ه ل ‌ه داهاتوودا خۆشه‌ویستى‬ ‫کوڕان و کچان ئاساى بێته‌وه‌‬ ‫سه‌رهه‌نگ براهیم‪ ،‬گه‌نجیکى ته‌مه‌ن ‪23‬‬ ‫ساڵ خۆشه‌ویستى ب ‌ه کارێکى گونجان‬ ‫ده‌زانێت ل ‌ه نێوان ڕه‌زگه‌زى نێر و مێ‪،‬‬ ‫به‌اڵم کۆمه‌ڵگاکه‌مان نه‌گه‌شتۆت ‌ه ئه‌و‬ ‫قۆناغه‌ى ک ‌ه ب ‌ه ئاسانى ئه‌و بابه‌ت ‌ه‬ ‫هه‌زم بکات‪ ،‬ڕه‌نگ ‌ه ل ‌ه داهاتوودا ئه‌م‬ ‫بابه‌ت ‌ه زۆر ئاساى بێته‌وه‌‪ ،‬ل ‌ه ئێستادا‬ ‫مه‌ترسى دار‌ه ل ‌ه کۆمه‌ڵگاکه‌مان‪،‬چونک ‌ه‬ ‫چه‌ندین کچ له‌سه‌ر خۆشه‌ویستى‬ ‫ڕووب��ه‌ڕووى توندوتیژى بونه‌ته‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫الیه‌ن خێزانه‌کانیان‪.‬‬ ‫ل ‌ه داهاتودا ب ‌ه هۆى له‌یه‌ک‬ ‫نه‌گه‌شتنیان له‌یه‌ک جیا ده‌بنه‌و‌ه‬ ‫چیمه‌ن تۆفیق‪ ،‬ته‌مه‌ن‪ 21‬ساڵ‪ ،‬ساڵ‬ ‫ب ‌ه ساڵ کۆمه‌ڵگاکه‌مان به‌ره‌و پێشه‌و‌ه‬

‫ده‌چ��ێ��ت‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر چ��ى ل � ‌ه ئێستادا‬ ‫زۆر ل ‌ه کچان ب ‌ه خواستى خۆیان‬ ‫پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى پێکده‌هێنن‪،‬‬ ‫به‌اڵم هه‌ندێک ل ‌ه خێزانه‌کان هێشتا‬ ‫کچه‌کانیان ب ‌ه خواستى خۆیان ناچن ‌ه‬ ‫پ��رۆس �ه‌ى هاوسه‌رگیرییه‌وه‌‪ ،‬وات� ‌ه‬ ‫خێزانه‌کانیان هاوسه‌رى پێکه‌و‌ه ژیانى‬ ‫داهاتوو بۆ کچه‌کانیان دیارى ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش زۆرج��ار به‌زیانى کچه‌کانیان‬ ‫ده‌شکێته‌و‌ه ک ‌ه ب ‌ه خواستى خۆیان‬ ‫پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى ئه‌نجام ناده‌ن‪،‬‬ ‫چونکه‌ئه‌گه‌رى ئه‌و‌ه ده‌بێت ل ‌ه داهاتودا‬ ‫له‌یه‌ک جیا ببنه‌و‌ه ب ‌ه هۆى له‌یه‌ک‬ ‫نه‌گه‌شتنیان‪.‬‬ ‫ئه‌وانه‌ى که‌ له‌سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫خۆشه‌ویستى هاوسه‌رگیریان ئه‌نجام‬ ‫داو‌ه گرفتیان که‌متر‌ه‬ ‫گۆران کاوه‌‪ ،‬ته‌مه‌ن ‪ 26‬ساڵ ده‌ڵێت‬ ‫خۆشه‌ویستى هه‌نگاوێک ‌ه بۆ لێک‬ ‫تێگه‌شتن ل ‌ه نێوان کوڕان و کچاندا‬ ‫بۆ ئ��ه‌وه‌ى ئاینده‌ى خۆیان له‌سه‌ر‬ ‫ڕاستى بنیاد بنێن‪ ،‬که‌سیان په‌شیمان‬ ‫نه‌بنه‌و‌ه ل ‌ه داهاتوویان له‌به‌رئه‌و‌ه‬ ‫زۆر جار ئه‌وانه‌ى ک ‌ه له‌سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫خۆشه‌ویستى هاوسه‌رگیریان ئه‌نجام‬ ‫داو‌ه گرفتیان که‌متره‌‪.‬‬ ‫ناوبرا وتى‪ :‬ئیستا کوڕان و کچان به‌‬ ‫ئاسانى ده‌توانن ل ‌ه یه‌ک بگه‌ن ب ‌ه هۆى‬ ‫په‌یدا بونى ئامیره‌کانى ته‌کنه‌لۆژیاو‌ه‬ ‫بۆی ‌ه ئه‌م ڕێچگه‌ى خۆشه‌ویستیی ‌ه ل ‌ه‬ ‫ئێستا وه‌ک ج��اران مه‌ترسى نییه‌‪،‬‬ ‫کوڕان و کچان ده‌توانن به‌یه‌ک بگه‌ن‬ ‫و ژیانى ئاینده‌یان له‌سه‌ر بنیاد بنێن‪.‬‬ ‫ڕاگه‌یاندنه‌کان ڕۆڵیان هه‌ی ‌ه ل ‌ه‬

‫هۆشیار کردنه‌وه‌ى خێزانه‌کان‬ ‫ڕۆژگار که‌ریم‪ ،‬ته‌مه‌ن ‪21‬ساڵ ده‌ڵێ‪ :‬له‌‬ ‫ڕۆژگارى ئه‌مڕۆدا به‌هۆى به‌شداریکردنى‬ ‫کچان ل ‌ه کارکردن و به‌شداریکردنیان‬ ‫ل ‌ه خوێندن ل ‌ه زانکۆ و په‌یمانگاکان‬ ‫ب��ه‌رزب��وون��ه‌وه‌ى ئاستى هۆشیارى‬ ‫خێزانه‌کانى کۆمه‌ڵگاى ک���وردى‪،‬‬ ‫کچان ده‌ت��وان��ن ب ‌ه ویستى خۆیان‬

‫پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى ئه‌نجام بده‌ن‬ ‫له‌وپێناوه‌شدا ناوه‌نده‌کانى ڕاگه‌یاندن‬ ‫ده‌ت��وان��ن ڕۆلێکى گرنگ ببینن ل ‌ه‬ ‫هۆشیارکردنه‌وه‌ى ئه‌وخه‌ڵکانه‌ى ک ‌ه‬ ‫کچه‌کانیان ب ‌ه خواستى خۆیان ده‌ده‌ن‬ ‫ب ‌ه ش��وو به‌ڵکو کچان ب ‌ه خواستى‬ ‫خۆیان هاوسه‌رگیرى ئه‌نجام بده‌ن‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى داهاتوویان خۆش بێت و‬

‫دووربن ل ‌ه کێشه‌ى خێزانى‪.‬‬ ‫ترس ل ‌ه خۆشه‌ویستى کوڕان و کچان‬ ‫هه‌یه‌‬ ‫سه‌یوان ڕه‌حمان‪ ،‬ته‌مه‌ن ‪ ،25‬ئێستاش‬ ‫ترس ل ‌ه خۆشه‌ویستى کوڕان و کچان‬ ‫هه‌ی ‌ه ل�ه‌ب�ه‌ر ئ��ه‌و‌ه ک��اره‌س��ات��ى زۆر‬ ‫ناخۆش ل ‌ه ل ‌ه خۆشه‌ویستى کوڕان‬ ‫و کچان ڕووى داوه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆته‌‬

‫هۆکارێک بۆ ئه‌وه‌ى زۆر ل ‌ه کوڕان و‬ ‫کچان ڕووبه‌رووى خۆشه‌ویستى نه‌بنه‌و‌ه‬ ‫وخویان له‌و مه‌سه‌له‌ی ‌ه دوربخه‌ونه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه زۆر جار ب ‌ه قه‌زا و قه‌ده‌ر چ کوڕان‬ ‫چ کچان پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى ئه‌نجام‬ ‫ده‌ده‌ن‪ ،‬به‌مه‌ش ماوه‌ى یه‌کتر ناسین‬ ‫زۆر که‌م ده‌بێت‪ ،‬پێکه‌و‌ه گونجاندن‬ ‫ده‌ده‌ن ‌ه ده‌ست قه‌ده‌ر‪.‬‬

‫سێکسى چه‌پێنراو له‌کۆمه‌ڵگایه‌کى چه‌پێنراو‬ ‫کۆمه‌ڵگاى چه‌پێنرا‬ ‫مه‌به‌ستم ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌یه‌ که‌وا‬ ‫ن �ه‌ری��ت �ه‌ک��ان خ���ۆى ده‌سه‌پێنێ‬ ‫وده‌بێه‌ ڕێگرله‌به‌رده‌م گه‌شه‌کردنى‬ ‫کۆمه‌ڵگا بە شێوه‌یه‌کى سروشتى‪،‬‬ ‫ه �ه‌م��ووش��ت �ه‌ک��ان ده‌ب �ه‌س��ت��ن �ه‌وه‌‬ ‫به‌نه‌ریته‌کان و ئ �ه‌و ل�ه‌س�ه‌رووى‬ ‫یاساکان و ته‌نانه‌ت هه‌ندێک جار‬ ‫ل �ه‌س �ه‌رووى ئاینیشیه‌وه‌ ده‌بێت‪،‬‬ ‫نه‌ریته‌کان کۆمه‌ڵگا ده‌مکوت ده‌کات‬ ‫و مرۆڤه‌کان به‌قاچاغ ئاره‌زووه‌کانى‬ ‫خۆى که‌ یا ساغه‌ ده‌یکردارێنێ‪،‬‬ ‫له‌ کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌دا نه‌ک سیکس‬ ‫چه‌پێنراوه‌ به‌ڵکو تێکه‌ڵ بوونى‪،‬‬ ‫نێر و مێ له‌ زۆر جێگه‌ (عه‌یب)ه‌‬ ‫و شه‌رمێکى گه‌وره‌یه‌‪ ،‬له‌ قوتابخانه‌‬ ‫سه‌ره‌تاییه‌کان لێک جیاده‌کرێنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر کچێکى منداڵ‪،‬‬ ‫یارى له‌گه‌ڵ کوڕێکى منداڵ بکات‪،‬‬ ‫به‌کوڕانى ده‌ناسرێت‪ ،‬له‌کاتێکدا‬ ‫ئ���ه‌وزارۆک���ه‌ هێشتا له‌جیهانه‌‬ ‫چه‌پێنراوه‌که‌ى نێرو مێ نه‌گیشتوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم کۆمه‌ڵگا پێش تێگه‌یشتنى‬ ‫ئه‌و ده‌که‌وێ‪ ،‬ئه‌مه‌ش واده‌کات نێر‬ ‫هه‌میشه‌ وه‌ک ئامرازێکى سێکس‬ ‫بنواڕێته‌ مێ‪ ،‬نه‌ک وه‌ک مرۆڤ‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت له‌کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌دا‪ ،‬ئه‌م‬ ‫ب��اره‌ توشى زۆر شێوازى الدان��ى‬

‫فه‌رمان هیدایه‌ت‬ ‫م���رۆڤ وه‌ک ب��ون �ه‌وه‌رێ��ک��ى ژی��رل� ‌ه‬ ‫س��روش��ت��دا‪ ،‬ه���ه‌رخ���ۆى ب��ه‌ ته‌نها‬ ‫ئه‌وبوونه‌وه‌ره‌یه‌ که‌وا سێکسى ته‌نها‬ ‫ب����ۆزاوزێ ک���ردن ب �ه‌ک��ار نه‌هێناو‌ه‬ ‫به‌ڵکو ب��ۆت��ام وچێژ لێکوه‌رگرتنى‬ ‫سێکسیش به‌کارى دێنێ‪ ،‬له‌سه‌رده‌مى‬ ‫شارستانیه‌تى سۆمه‌رى بابلى وئاشورى‬ ‫وکه‌نعانى وفیرعه‌ونى شوێنى کۆڕ و‬ ‫به‌زمى ڕابواردن وخواردنه‌وه‌ى ڕووحى‬ ‫جمه‌ى ده‌هات ل ‌ه وژنه‌ نیمچ ‌ه ڕووتانه‌ى‬ ‫که‌وا به‌گوڵى جۆراوجۆر قژى خۆیان‬ ‫ده‌ڕازان�����ده‌و‌ه و به‌خۆشترین بۆنى‬ ‫گوڵى سروشتى خۆیان بۆندار ده‌کرد‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تى له‌الى سۆمه‌رییه‌کان زۆر‬ ‫زه‌وقێکى به‌رزیان هه‌بوو‪(،‬هارپ یان‬ ‫قیساره‌) ژه‌نین‪ ،‬کارى کچ ‌ه جوانه‌کانى‬ ‫س��ۆم��ه‌رب��وو‪ ،‬ب �ه‌ش��ێ��وازی��ک ئ���اوازى‬ ‫هارپه‌کان تێکه‌ڵ به‌بۆنى سروشتى‬ ‫ق��ژى کچ ‌ه سۆمه‌رییه‌کان ده‌ب���وو‪،‬‬ ‫ڕوومه‌تى خۆیان به‌ده‌رمانى سروشتى‬ ‫ڕه‌نگاوڕه‌نگ ده‌ک��رد‪ ،‬له‌و کاتانه‌شدا‬ ‫کیژ‌ه سۆمه‌رییه‌کان جلى ڕه‌نگاوڕه‌نگى‬ ‫ناسک و ته‌نکیان ده‌پۆشى بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫سه‌ره‌نجى پیاوه‌کان ب�ه‌الى خۆیاندا‬ ‫رابکێشن‪.‬‬

‫سیکسى کردووین‪ ،‬بۆنمونه‌ سێکس‬ ‫کردنى نێر له‌گه‌ڵ گوێدریژه‌کان‬ ‫وئاژه‌ڵ به‌گشتى یان ڕه‌گه‌ز بازى‬ ‫و ئ �ه‌م��ان �ه‌و چ��ه‌ن��دان نه‌خۆشى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى تر که‌وا ناخى کۆمه‌ڵگا‬ ‫که‌ى ئێمه‌ى داڕزان���دووه‌‪ ،‬سێکس‬ ‫ئ �ه‌وه‌ن �ه‌ چ�ه‌پ��ێ��ن��راوه‌ له‌کۆمه‌ڵى‬ ‫ئێمه‌دا‪ ،‬تاکه‌کانى ئ �ه‌م کۆمه‌ڵه‌‬ ‫نییه‌‬ ‫هوشیارییه‌کى ئ��وت��ۆى‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت کاتێک نێر یان مێ ده‌بنه‌‬ ‫ه��اوس �ه‌رى ی�ه‌ کتر ن��ازان��ن چۆن‬ ‫سێکسێکى ته‌ندروست ئه‌نجامده‌ن‪،‬‬ ‫یان تا موچێژ ببه‌خشنه‌ یه‌کتر‪،‬‬ ‫ک �ه‌ئ �ه‌وه‌ مافى ه��اوس �ه‌ره‌ له‌سه‌ر‬ ‫یه‌کترى‪ ،‬ب��ه‌اڵم ه �ه‌ر زوو ب �ه‌زوو‬ ‫هاوسه‌ره‌کان جێگاکانیان له‌یه‌کتر‬ ‫ج��ی��اده‌ک��ه‌ن��ه‌وه‌ ب��ه‌ ه���ۆى پشت‬ ‫گوێ خستنى یه‌کتره‌وه‌‪ ،‬زۆر جار‬ ‫ه��اوس �ه‌ره‌ک��ان په‌نا ده‌ب �ه‌ن �ه‌ به‌ر‬ ‫ناپاکى کردن له‌یه‌کتر ئه‌مه‌ش به‌‬ ‫کوشتن یان لێک جیابوونه‌وه‌ یان‬ ‫ناوزڕاندنى یه‌کتر یان خێزانه‌کانیان‬ ‫کۆتایى دێت ومنداڵه‌ بێنازه‌کانیش‬ ‫سه‌رگه‌ردان ده‌بن‪. ،‬‬ ‫هه‌نگاوێک بۆهۆشیارى‬ ‫ب��اش��ت��ری��ن ه��ه‌ن��گ��اوى ک����ردارى‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی��ه‌ ک �ه‌ وان �ه‌ی �ه‌ک��ى تایبه‌ت‬ ‫ب���ه‌ س��ێ��ک��س ب���ۆ خ��وێ��ن��دک��اران‬

‫هه‌بێت‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌کى زانستى‬ ‫له‌سه‌ره‌تاییه‌وه‌ فێرکرێن‪ ،‬خوێندکار‬ ‫به‌شێوازێکى زانستى ش��اره‌زاى‬ ‫ئه‌ندامه‌سێکسیه‌کانى بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫چیرۆکه‌ئه‌ڤیندارییه‌کان وه‌ک (مه‌م‬ ‫وزی��ن‪ ،‬شیرین وخوسره‌و‪،‬خه‌جه‌‬ ‫وس��ی��ام��ه‌ن��د‪،‬خ��ورش��دو خ����اوه‌ر)‬ ‫به‌شێوازێکى به‌رفراوانتر بخوێندرێن‬ ‫له‌ گشت ئاسته‌کانى خوێندن‪ ،‬بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى خوێندکار بزانێت خاوه‌ن‬ ‫چ��ى ف �ه‌ره �ه‌ن��گ��ێ��ک �ه‌‪ ،‬ه��ه‌روه‌ه��ا‬ ‫پێویسته‌ ڕاگه‌یاندنى بیستراو‪،‬‬ ‫بینراو‪،‬خوێنراو‪ ،‬په‌ره‌ به‌ڕۆشنبیرى‬ ‫زای �ه‌ن��د(س��ێ��ک��س)ب��ده‌ن‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ئێستا ک��ه‌ ل��ه‌ک��وردس��ت��ان‪،‬ئ��ه‌و‬ ‫ناوه‌ندانه‌ى که‌وا ئاماژه‌م بۆکرد‪،‬‬ ‫ڕۆڵ��ى کاریگه‌ریان هه‌یه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ت��اک��ى ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��اى ک��وردس��ت��ان‪،‬‬ ‫چونکه‌خێزانێکى ته‌ندروست له‌‬ ‫نێۆان نێر و مێ نایه‌ته‌ بوون‪ ،‬به‌بێ‬ ‫ڕۆشنبیرییه‌کى سێکسى‪.‬‬ ‫سێکس گرنگى خۆى هه‌یه‌‬ ‫ب���وون���ه‌وه‌ران گرێنتى م��ان �ه‌وه‌ى‬ ‫ڕه‌گه‌زیان سێکسه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر کردارى‬ ‫سێکسى نێوان ڕه‌گه‌زى مێ و نێرى‬ ‫نێوان ب��وون �ه‌وه‌ران نه‌بێت‪ ،‬ئه‌وه‌‬ ‫هیچ بوونه‌وه‌رێک ناتوانێ وه‌چه‌‬ ‫بخاته‌وه‌‪ ،‬سه‌رئه‌نجام زینده‌وه‌ران‬

‫ب �ه‌ره‌و له‌ناوچون ده‌چ��ن و زه‌وى‬ ‫ل �ه‌ زی���ن���ده‌وه‌ران خ��اڵ��ى ده‌ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ الیه‌نێک له‌گرنگى سێکس‪،‬‬ ‫الیه‌نێکى ت��رل��ه‌ک��ردارى سێکس‬ ‫له‌مرۆڤدا ئه‌وه‌یه‌ که‌ به‌ئه‌ندازه‌ى‬ ‫وه‌رزش ک��ردن ک���ردارى سێکسى‬ ‫ن��ێ��وان م��رۆڤ��ه‌ک��ان‪ ،‬هاوسه‌نگى‬ ‫ده‌روونى ده‌به‌خشێت‪ ،‬ئه‌مه‌ جگه‌له‌‬ ‫چه‌ندان سوودى پزیشکى تر‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌وه‌ به‌ کارى پزیشکه‌کانى ده‌زانم‬ ‫ب��ۆ تاکه‌کانى کۆمه‌ڵگاى ڕوون‬ ‫که‌نه‌وه‌ و ڕێنماییان بکه‌ن‪ ،‬چونکه‌‬ ‫پێویسته‌ ئ �ه‌وج��ۆره‌ ڕێنماییانه‌‬ ‫له‌الیه‌ن پزیشکه‌وه‌ بدرێن به‌ تاکى‬ ‫ناو کۆمه‌ڵ‪.‬‬ ‫مرۆڤ وئاژه‌ڵ‬ ‫ج��ی��اوازى ن��ێ��وان م��رۆڤ وئ��اژه‌ڵ‬ ‫ماوه‌یه‌کى که‌مه‌ ئ �ه‌و ماوه‌یه‌ش‬ ‫پێده‌گوترێت (ئه‌قڵ) ئاوه‌زا‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫واى ل �ه‌م��رۆڤ ک��ردووه‌‪،‬ب��ت��وان��ێ��ت‬ ‫کۆنترۆڵى غه‌ریزه‌کانى بکات‪ ،‬له‌‬ ‫سێکسیش یه‌کێکه‌ له‌وغه‌ریزانه‌‪،‬‬ ‫که‌مرۆڤ سنورێکى بۆداناوه‌‪ ،‬که‌ى‬ ‫وچۆن وله‌کوێ‪ ،‬له‌گه‌ڵ کێ سێکس‬ ‫بکات؟‪ ،‬بۆنمونه‌(دایک وخۆشک‬ ‫وپوروکچ وکچوکوره‌زا)‪،‬چه‌ندخزم‬ ‫وخۆیششێکى تر له‌هه‌مووجیهان‬ ‫ڕێ��پ��ێ��ن �ه‌دراوه‌‪ ،‬سێکس ل �ه‌ گه‌ڵ‬

‫یه‌کتردا بکه‌ن‪،‬به‌اڵم هه‌ندێک جار‬ ‫کردارى سێکسى ڕووده‌دات له‌نێوان‬ ‫ئ���ه‌م ج���ۆره‌ خ��زم��ان��ه‌دا‪،‬ئ��ه‌وه‌ش‬ ‫ده‌چێته‌ چوارچێوه‌ى ت��اوان �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ب��ۆ ن��م��ون �ه‌ پ��ێ��اوێ��ک ل��ه‌ئ��وردن‬ ‫‪2005‬داسێکسى له‌گه‌ڵ برازایه‌کى‬ ‫خۆى کردبوو‪ ،‬دادگاى ئه‌م واڵته‌ش‬ ‫سزاى له‌سێداره‌دانى به‌سه‌رئه‌وپیاوه‌دا‬ ‫س��ه‌پ��ان��د‪ ،‬ن��م��ون �ه‌ى ئ���ه‌م ج��ۆره‌‬ ‫ک���ردار‌ه سێکسی ‌ه قه‌ده‌غه‌کراوانه‌‬ ‫ک �ه‌ڕووده‌ده‌ن ل ‌ه هه‌مووکۆمه‌ڵگایه‌ک‬ ‫ڕووده‌دات‪ ،‬ب�ه‌اڵم ج��ۆرى مامه‌له‌ى‬ ‫کۆمه‌ڵگاکان جیاوازه‌‪ ،‬به‌گشتى ئه‌و‬ ‫کردار‌ه سێکسیان ‌ه جێگه‌ى شانازى‬ ‫به‌کورتییه‌که‌ى‬ ‫ناوکۆمه‌ڵگانین‬ ‫پرسیار ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ئه‌م جۆر‌ه کارانه‌‬ ‫ب����ۆڕووده‌ده‌ن؟ پێم وای�� ‌ه هۆکارى‬ ‫سه‌ره‌کى‪ ،‬ئه‌وه‌ی ‌ه مرۆڤ ده‌گه‌ڕیته‌‬ ‫س�ه‌ر ب��ار‌ه سه‌ره‌تاییه‌که‌ى خۆى‬ ‫ک �ه‌ڕه‌ف��ت��ارى ئاژه‌اڵیانه‌یه‌‪،‬چونکه‌‬ ‫ب �ه‌ه��ۆى ئ���ه‌وه‌ى ئ���اژه‌ڵ ئ���اوه‌زاى‬ ‫(ئه‌قلى) نیی ‌ه کۆنترۆڵى غه‌ریزه‌ى‬ ‫خۆى‪ ،‬بکات یان سنوورێک بۆکردارى‬ ‫سێکس کردن دابنێت‪ ،‬به‌اڵم مرۆڤ‬ ‫ده‌زانێت‪ ،‬سنورێک بۆ سێکس دابنێت‪،‬‬ ‫چونک ‌ه خاوه‌ن ئاوه‌زه‌(ئه‌قڵه‌)هه‌ربۆیه‌‬ ‫کۆنترۆڵ کردنى غه‌ریزه‌کان کۆدى‬ ‫ئاوه‌زه‌(ئه‌قڵه‌)الى مرۆڤ‪.‬‬

‫شمه‌کى سۆپه‌رمارکێته‌کانى کوردستان بۆ گرانه‌؟‬ ‫هه‌وراز زایر‬ ‫وشه‌ى لێکدراوى (سوپه‌رمارکێت) ل ‌ه‬ ‫زمانێکى بیانییه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌ و ل ‌ه دوو‬ ‫ووشه‌ى ساده‌ پێکدێت‪( ،‬سوپه‌ر) ل ‌ه‬ ‫زمانى ئینگلیزیدا بۆ پله‌ى ب �ه‌راوردى‬ ‫ب��ااڵ به‌کارده‌هێنرێت وات � ‌ه (زۆرب��اش)‬ ‫و (مارکێت)یش واته‌ بازاڕ ب ‌ه هه‌ردوو‬ ‫ووشه‌ک ‌ه ماناى (بازاڕێکى زۆرب��اش)‬ ‫ده‌به‌خشن‪ ،‬لێره‌وه‌ ده‌مه‌وێت باس ل ‌ه‬ ‫ب��ازاڕى کوردستان بکه‌م ک ‌ه بۆ ماوه‌ى‬ ‫چه‌ند ساڵێک ‌ه (سوپه‌رمارکێت) ل ‌ه‬ ‫کوردستان په‌یدابووه‌ و به‌کاربه‌ران‬ ‫سه‌ردانى ئه‌و بازاڕانه‌ ده‌که‌ن بۆ پڕکردنه‌و‌ه‬ ‫و تێرکردنى پێداویستییه‌کانیان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫گرانى نرخ هه‌ندێکجار بووه‌ته‌ جێگه‌ى‬ ‫سه‌رنجى ڕاکێشان وتێرامانى به‌کاربه‌رانى‬ ‫ک���وردس���ت���ان‪ ،‬چ��ون��ک �ه‌ ل�� ‌ه واڵت��ان��ى‬ ‫جیهان شمه‌ک له‌ سۆپه‌رمارکێته‌کان‬

‫هه‌رزانتر‌ه وه‌ک ل ‌ه بازاڕه‌ ئاساییه‌کان‪،‬‬ ‫هۆکاره‌که‌شى بۆ ئ��ه‌و‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫ک ‌ه سۆپه‌رمارکێته‌کان خۆیان خاوه‌نى‬ ‫کێڵگه‌ و ئاژه‌ڵ و په‌له‌وه‌ر و چه‌نده‌ها‬ ‫مارکه‌ى تایبه‌ت ب ‌ه خۆیانن و ڕاسته‌وخۆ‬ ‫دواى ب�ه‌ره�ه‌م��ه��ێ��ن��ان��ى شمه‌که‌کان‬ ‫ده‌هێنرێن ‌ه ناو سۆپه‌رمارکێته‌کانه‌و‌ه و‬ ‫ئه‌گه‌ر دووکانه‌کانى ناو بازاڕى ئاسایى‬ ‫بیانه‌وێت ئه‌و شمه‌کان ‌ه بفرۆشن ده‌بێت‬ ‫سه‌ره‌تا ل ‌ه سۆپه‌رمارکێته‌کان بیکڕن و‬ ‫دواتر بیبه‌نه‌وه‌ ل ‌ه دووکانه‌کانى خۆیان‬ ‫بیفرۆشن‪ ،‬بۆی ‌ه نرخه‌که‌ى گرانترده‌بێت‬ ‫وه‌ک له‌ سۆپه‌رمارکێته‌کان‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌ بازاڕه‌کانى کوردستان ده‌بینرێت ته‌واو‬ ‫پێچه‌وانه‌ى ئه‌و مامه‌ڵه‌یه‌ی ‌ه ک ‌ه باسمان‬ ‫کرد‪ ،‬چه‌نده‌ها سۆپه‌رمارکێت هه‌ی ‌ه ل ‌ه‬ ‫کوردستان ک ‌ه ل ‌ه ‪%60‬ى کااڵکانیان ل ‌ه‬ ‫بازاڕى ئاسایى ده‌کڕن ب ‌ه نرخێکى گرانتر‬ ‫نمایشى ده‌که‌ن بۆ فرۆشتن‪ ،‬بۆ ته‌واو‬

‫ڕونکردنه‌وه‌ى ئه‌م په‌یوه‌ندیان ‌ه پشت ب ‌ه‬ ‫یاساى قازانج ده‌به‌ستین که‌ (قازانج‬ ‫=داهات‪-‬تێچون )‪ ،‬بۆ نموون ‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫بلوسێک له‌ بازاڕ ب ‌ه ‪ 5000‬دینارى عێراقى‬ ‫بێت و سۆپه‌رمارکێته‌کان ل ‌ه بازاڕ به‌و‬ ‫نرخه‌ بیکڕن و دواتر کرێى گواستنه‌و‌ه‬ ‫و کرێى کارمه‌نده‌کانیان و زه‌ریبه‌ى‬ ‫بخه‌ن ‌ه سه‌ر ئه‌وانرخى ئه‌و بلوس ‌ه ڕه‌نگ ‌ه‬ ‫بگات ‌ه ‪ 6000‬دینارى عێراقى‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫داهاتى زیاتربێت له‌ تێچوون و تووشى‬ ‫زه‌ره‌ر نه‌بێت نرخى بلوسه‌که‌ بۆ فرۆشتن‬ ‫ده‌ک��ات ب ‌ه ‪ 6500‬دینارى عێراقى ئه‌و‬ ‫کاته‌ به‌پێى ئه‌و هاوکێشه‌یه‌ى سه‌ره‌و‌ه‬ ‫( ق��ازان��ج=‪ )6000-6500‬و فرۆشیاره‌ک ‌ه‬ ‫قازانجى ‪ 500‬دی��ن��ار ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫کڕیاره‌که‌ ده‌بێت ‪ 1500‬دینار زیاتربدات ب ‌ه‬ ‫به‌راورد له‌گه‌ڵ بازاڕى ئاساییدا بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫پێداویستییه‌کانى ل ‌ه سۆپه‌رمارکێت‪ .‬پڕ‬ ‫بکاته‌و‌ه‬


‫‪10‬‬ ‫هەمەڕەنگ‬ ‫دانیاڵ میتیران‪ ،‬دۆستى دێرینى کورد‬ ‫ئافره‌تان زیاتر توشى که‌م خه‌وى ده‌بن‬ ‫دانیاڵ میتیران‪ ،‬دۆستى دێرینى کورد فه‌ره‌نسا بووه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌وڵیداو‌ه خۆى‬ ‫وه‌ک ل ‌ه پیاوان‬ ‫ل ‌ه پاریس له‌ته‌مه‌نى (‪ )87‬ساڵیدا لە دووربخاته‌و‌ه ل ‌ه رێوڕه‌سمى پێشوازییه‌کان‬ ‫ڕۆژی ‪ 2011/11/22‬کۆچى دوایى کرد‪ .‬ل ‌ه (کۆشکى ئێلیزێ) و پرۆتۆکۆڵه‌کان و‬ ‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫بۆ سه‌ر الیه‌نى هه‌ڵسوکه‌وتى‬ ‫ئافره‌ته‌که‌ ‪.‬‬

‫توێژینه‌وه‌یه‌کى نوێى زانستى‬ ‫به‌ریتانى ئ���ه‌وه‌ى ده‌رخ��س��ت��ووه‌‬ ‫که‌ خه‌و زڕان��دن ل�ه‌الى ئافره‌تان‬ ‫زیاتره‌ وه‌ک الى پیاوان‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫دواى ئه‌نجامدانى توێژینه‌وه‌یه‌ک‪.‬‬ ‫توێژه‌ران ئه‌وه‌یان روون کرده‌وه‌ که‌‬ ‫ئافره‌تان به‌رێژه‌ى ‪ %75‬ڕووبه‌رووى‬ ‫کیشه‌ى خه‌وزڕان ده‌بنه‌وه‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌رێژه‌ى ‪ %25‬له‌ پیاوان‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ئه‌وه‌یان روون کرده‌وه‌ که‌ که‌م‬ ‫خ �ه‌وى له‌الیه‌ن ئافره‌تانه‌وه‌‬ ‫ئه‌بێته‌ هۆى دروست کردنى‬ ‫کێشه‌ى ته‌ندروستى بۆ‬ ‫ئافره‌ته‌که‌‪ ،‬جگه‌ له‌مه‌ش‬ ‫ئاماژه‌یان به‌وه‌دا که‌ که‌م‬ ‫خ���ه‌وى الى ئ��اف��ره‌ت��ان‬ ‫کاریگه‌رى خراپى ده‌بیت‬

‫سودۆکو ‪Sudoku‬‬

‫میتیران ته‌نها ب ‌ه رۆڵى سه‌رنجڕاکێشى‬ ‫خانمى یه‌که‌مى فه‌ره‌نسا رازى نه‌بوو‪،‬‬ ‫به‌ڵکو داکۆکى ل ‌ه چه‌ندین که‌یس ده‌کرد‪،‬‬ ‫ل �ه‌وان �ه‌ش پشتگیریکردنى ک��ورده‌ک��ان‬ ‫و تبتییه‌کان و سه‌رۆکى کوبى ڤیدڵ‬ ‫ک��اس��ت��رۆ‌و داواک���ردن���ى داب�ه‌ش��ک��ردن��ى‬ ‫دادپ��ه‌روه‌ران��ه‌ى سه‌رچاوه‌کانى ئ��او و‬ ‫ره‌خنه‌گرتن ل ‌ه کۆیالیه‌تی‪ .‬دانیاڵ میتیران‬ ‫ل ‌ه (‪)29‬ى تشرینى یه‌که‌مى ساڵى ‪1924‬‬ ‫ل ‌ه شارۆچکه‌ى (ڤێردون) له‌دایکبووه‌‪،‬‬ ‫باوکى مامۆستایه‌کى سۆسیالیست بووه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه (‪)27‬ى ئۆکتۆبه‌رى ساڵى ‪1944‬‬ ‫له‌گه‌ڵ فڕانسوا میتیران‪ ،‬ک ‌ه ئه‌وکات ‌ه‬ ‫ئه‌ویش ئه‌ندامێکى هێزى به‌رگریى بووه‌‪،‬‬ ‫هاوسه‌رگیریى ئه‌نجامداو‌ه و دوو کوڕیان‬ ‫ب��وو‌ه ب ‌ه ناوه‌کانى گیلبه‌رت و جین‬ ‫کریستۆف‪ .‬له‌نێوان سااڵنى (‪-1981‬‬ ‫‪ )1995‬دانیاڵ میتیران خانمى یه‌که‌مى‬

‫ئه‌گه‌ر له‌ پاداشت کردن ده‌ستت‬ ‫کورت بوو‪ ،‬با له‌ سوپاس کردندا‬ ‫زمانت درێژ بێت‬ ‫*****‬ ‫ناوبانگى چاک له‌ ڕوخسارى‬ ‫جوان چاکتره‌‬ ‫*****‬ ‫زانا ئه‌و که‌سه‌یه‌ له‌ نه‌زانه‌و ‌ه‬ ‫فێرى شت ئه‌بێت‬

‫کــاوڕ‬

‫‪4/20-3/21‬‬ ‫خ����������ۆت ل��� ‌ه‬ ‫ق��ه‌ره‌ب��اڵ��غ��ى و‬ ‫په‌یوه‌ندى ئاڵۆز دووربخه‌ره‌وه‌و بێ پێچ‬ ‫و په‌نا قسه‌کانت بکه‌‪ ،‬که‌شه‌ک ‌ه گونجاو‌ه‬ ‫بۆ سه‌رگه‌رمىو رۆمانسیه‌ت و یارمه‌تى‬ ‫هه‌ندێ که‌س ده‌ده‌یت یان کارێکى مرۆیى‬ ‫گ�ه‌ور‌ه بکه‌یت‪ ،‬باشترین رۆژی هه‌فت ‌ه‬ ‫بۆتۆ دووشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬ ‫ته‌رازوو‬ ‫‪10/20-9/21‬‬ ‫له‌وانه‌یه‌ کارێکی‬ ‫ب���اش ه�ه‌ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫ئ��اگ��ادارب�ه‌ له‌هه‌موو ورده‌ک��اری��ی �ه‌ک‪،‬‬ ‫له‌وانه‌یه‌ رووبه‌ڕووى گۆڕانکارى ببیته‌وه‌‬ ‫له‌هه‌ندێک یاساو پره‌نسیپدا‪ ،‬باری‬ ‫ته‌ندرو‌ستیت باش نابێت‪ ،‬ئاگات له‌‬ ‫خۆت بێت تاکوو ژیانه‌ت گورانکاریی به‌‬ ‫سه‌ردا دێت‪.‬‬

‫گـــــا‬

‫‪5/20-4/21‬‬ ‫ره‌ن���گ��� ‌ه ده‌س���ت‬ ‫له‌کارێک هه‌ڵبگریت‬ ‫ب ‌ه هۆى نه‌گونجانى له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫خێزانیت‪ ،‬بایه‌خ ب ‌ه کاروبارى تایبه‌تى‬ ‫خۆت ده‌ده‌یت و خۆشک و براکه‌ت کێشه‌ت‬ ‫بۆ دروس��ت ده‌ک�ه‌ن ب ‌ه هه‌ڵ ‌ه راى خۆت‬ ‫ده‌رمه‌بڕه‌‪ ،‬کێشەک ‌ه چاره‌سه‌ر ده‌بێت‪،‬‬ ‫هه‌وڵ بد‌ه دڵیان نه‌ڕنجێنیت ‪.‬‬

‫دووپشک‬

‫‪11/20-10/21‬‬ ‫دی���داری که‌سێکى‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت���دارت بۆ‬ ‫ده‌ڕه‌خسێت‪ ،‬ک ‌ه دواتر یارمه‌تیت ئه‌دا‬ ‫هه‌ست ده‌که‌یت بارودۆخه‌ک ‌ه به‌ ویستى‬ ‫تۆی ‌ه له‌هه‌موو بواره‌کاندا پێش ئه‌وه‌ى‬ ‫هه‌ر هه‌نگاوێکى نوێ بنێیت به‌ دۆخى‬ ‫دارایدا بچۆره‌وه‌‪ ،‬باشترین رۆژی هه‌فت ‌ه‬ ‫بۆتۆ سێشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫پارتى سۆسیالیستى مێرده‌که‌ی‪ .‬دانیاڵ‬ ‫میتیران چه‌ند کتێبێکى نووسیوه‌‪،‬‬ ‫له‌وان ‌ه کتێبێک له‌باره‌ى یاخیبوون و‬ ‫شۆڕش ل ‌ه هه‌رێمى چیاپاسى مه‌کسیک‬ ‫و یاده‌وه‌رییه‌کانى خۆی‪.‬‬

‫پانزه‌هه‌مین فیستیڤاڵى گه‌الوێژ‬

‫له‌هۆڵى ته‌وار‪ ،‬به‌دابه‌شکردنى خه‌اڵته‌کان‬ ‫بۆ شیعرو چیرۆک و لێکۆڵینه‌وه‌‪ ،‬کۆتایى‬ ‫ب ‌ه پانزه‌هه‌مین فیستیڤاڵى گه‌الوێژ هات‪.‬‬ ‫کۆتایى رۆژى فیستیفاڵ ب ‌ه گۆرانییه‌ک‬ ‫له‌ژێر ناوى «شیوه‌نێک بۆ وان» ده‌ستى‬

‫ه په‌نده‌کانی ژیان‬ ‫ل‌‬

‫خۆى بۆ ئیشوکاره‌کانى مافه‌کانى مرۆڤ‬ ‫ته‌رخان بکات‪ ،‬و ل ‌ه چاوپێکه‌وتنێکدا‬ ‫خۆى وه‌کو که‌سێکى ساد‌ه وه‌سفکردووه‌‪.‬‬ ‫له‌ساڵى ‪1986‬دا «رێکخراوى فرانس‬ ‫لیبه‌رتی» بۆ داکۆکیکردن ل ‌ه مافه‌کانى‬ ‫م���رۆڤ و م��اف �ه‌ک��ان��ى که‌مینه‌کان‬ ‫دامه‌زراندووه‌‪ .‬ل ‌ه ساڵى ‪ 1992‬له‌میانه‌ى‬ ‫سه‌ردانێک بۆ هه‌رێمى کوردستان له‌گه‌ڵ‬ ‫بێرنارد کۆشنه‌ر‪ ،‬وه‌زیرى ته‌ندروستى‬ ‫ئ �ه‌و کاته‌ى فه‌ره‌نسا‪ ،‬ل ‌ه هه‌وڵێکى‬ ‫تیرۆرکردن رزگ���ارى ب��ووه‌‪ .‬فرانسوا‬ ‫میتیران له‌ساڵى ‪ 1996‬ب ‌ه نه‌خۆشى‬ ‫شێرپه‌نج ‌ه کۆچى دوای��ى ک��رد‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دانیاڵ میتیران به‌رده‌وامبوو ل ‌ه کارى‬ ‫سیاسى و کارکردن ل ‌ه بوارى مافه‌کانى‬ ‫مرۆڤ و کۆڕه‌کانى دژ‌ه جیهانگیرى و‬ ‫به‌رگریکردن ل ‌ه گروپه‌کانى که‌مینه‌کان‪،‬‬ ‫له‌سااڵنى دواییدا خۆى دوورخسته‌و‌ه له‌‬

‫ئایا ده‌زانیت؟‬

‫کرم نزیکه‌ى ‪ 2000‬ماسولکه‌ى هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ژم���اره‌ى جومگه‌کانى ملى زه‌ڕاف � ‌ه‬ ‫یه‌کسان ‌ه به‌ ژماره‌ى جومگه‌کانى ملى‬ ‫مرۆڤ‪.‬‬ ‫خێرا ترین و باشترین ووریاترین‬ ‫گ��ی��ان�ه‌وه‌ر ب��ۆ بیستن گ��وێ درێ��ژو‬ ‫گورگه‌‪.‬‬ ‫شاژنى هه‌نگ هه‌موو رۆژێ��ک ‪3000‬‬ ‫هه‌زار گه‌را دائه‌نێت‪.‬‬ ‫زمانى م��رۆڤ‪ 12000‬دلۆپه‌ى هه‌ستى‬ ‫تامکردنى له‌سه‌ره‌‪.‬به‌س ناوه‌راستى‬ ‫زمان هه‌ست به‌هیچ تامێک ناکات‪.‬‬ ‫به‌ هه‌ردوو الیى زمانى هه‌ست به‌تامى‬ ‫خ�����واردن ده‌ک����ات‪.‬‬ ‫ب���ه‌زم���ان���ى‬

‫دووانه‬

‫‪6/20-5/21‬‬ ‫ئه‌م ماوه‌ی ‌ه چاودێرى‬ ‫رووداو و پێشهاته‌کان‬ ‫ده‌که‌یت‪ ،‬ئه‌گه‌ر ده‌توانى خۆتى تێو‌ه مه‌گلێنه‌‪،‬‬ ‫پێویستیت ب ‌ه سازش هه‌یه‌‪ ،‬ده‌ست له‌هه‌ندێ‬ ‫مه‌رجى خۆت هه‌ڵبگر‌ه خۆت له‌سه‌ر کێش و‬ ‫وه‌به‌رهێنان له‌هه‌موو بوارێکدا به‌دووربگره‌‪ ،‬له‌‬ ‫کۆتایی هه‌فت ‌ه دوخه‌ک ‌ه هێور ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬باشترین‬ ‫رۆژی ئه‌م هه‌فته‌ی ‌ه بۆتۆ چوارشه‌ممه‌ی ‌ه ‪.‬‬

‫که‌وان‬

‫‪12/20-11/21‬‬ ‫ه��ه‌وڵ��ب��د‌ه ژی��ان��ى‬ ‫خێزانى به‌روپێش‬ ‫به‌ری‪ ،‬بارودۆخه‌که‌‬ ‫ئاڵۆز‌ه و رێگر ده‌بێت له‌به‌رده‌م به‌دیهێنانى‬ ‫حه‌زه‌کانتدا یان هه‌ست ب ‌ه دڵه‌راوکێ‬ ‫ده‌که‌یت و حه‌وسه‌ڵه‌ت خراپ ده‌بێت ل ‌ه‬ ‫ئه‌نجامى گۆاستنه‌وه‌ت بۆ شوێنێکى تر‪،‬‬ ‫باشتر وای ‌ه ب ‌ه خۆتدا بچیته‌وه‌‪ ،‬باشترین‬ ‫رۆژی ئه‌م هه‌فته‌ی ‌ه بۆتۆ دووشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫دواوه‌ش هه‌ست ب ‌ه خ��واردن��ى تاڵ‬ ‫ده‌کات‪.‬‬ ‫م��رۆڤ ئ�ه‌ت��وان��ێ ‪ 3‬ت��ا ‪ 7‬خوله‌ک‬ ‫بمێنێته‌و‌ه بێ هه‌ناسه‌دان‪.‬‬ ‫ل�ه‌ کاتى پێکه‌نین م��رۆڤ ‪ 16‬ل ‌ه‬ ‫ماسولکه‌کانى ئه‌جوڵێته‌وه‌‪.‬‬ ‫برژانگى چاوى مرۆڤ ناگات ‌ه ‪‌150‬رۆژ‬ ‫نوێ ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫جه‌سته‌ى مرۆڤ ته‌نها ‪٦‬لیتر خوێنى‬ ‫تێدایه‌‪.‬‬ ‫م��اس��ول��ک��ه‌ک��ان��ى ل��ه‌ش��ى م���رۆڤ‬ ‫‪639‬ماسولکه‌یه‌‪.‬‬ ‫گه‌رمى سه‌ر خۆر ‪٦000‬هه‌زار پله‌یه‌‪.‬‬

‫قرژاڵ‬

‫‪7/20-6/21‬‬ ‫ئه‌م ماوه‌ی ‌ه زۆرباش ‌ه‬ ‫ب���ۆ س �ه‌رخ��س��ت��ن��ى‬ ‫پالنه‌کانت‪ ،‬سه‌ره‌ڕاى‬ ‫هه‌ندێ نیگه‌رانى دارایى هه‌وڵبد‌ه ب ‌ه نهێنى‬ ‫کار بکه‌یت و خۆت نه‌خه‌یت ‌ه به‌رچاو‪ ،‬زمانت‬ ‫بگره‌و ره‌خن ‌ه ئاڕاسته‌ى که‌س مه‌ک ‌ه ئاگات‬ ‫ل ‌ه ته‌ندروستیت بێت‪ ،‬دڵخۆش ده‌بیت ب ‌ه‬ ‫دیارییه‌ک ک ‌ه ل ‌ه خۆشه‌ویستێکه‌و‌ه بۆت دێت‪.‬‬

‫گیسک‬

‫‪1/20-12/21‬‬ ‫ه �ه‌س��ت��ت به‌هێز‬ ‫ده‌بێت هیچ کارێک‬ ‫م���ه‌ک��� ‌ه ک��� ‌ه دڵ��ت‬ ‫رازی��ى نه‌بێت‪ ،‬ماوه‌یه‌کى هه‌ستیاره‌و‬ ‫له‌وانه‌ی ‌ه هه‌ندێ نهێنیت ئاشکرا بێ یان‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌کى کۆن سه‌رهه‌ڵبداته‌وه‌و هیچ‬ ‫پرۆسه‌یه‌کى کڕین و فرۆشتن ئه‌نجام مه‌ده‌‪،‬‬ ‫باشترین رۆژی هه‌فت ‌ه بۆتۆ دووشه‌ممه‌یه‌‪،‬‬ ‫وا باشتر‌ه سه‌فه‌رێک بکه‌یت بۆ هه‌نده‌ران‪.‬‬

‫پێکرد‪ ،‬دواتریش له‌الیه‌ن سه‌رپه‌رشتیارى‬ ‫فیستیفاڵى گه‌الوێژ مه‌ال به‌ختیار وتارى‬ ‫کۆتایى خوێندرایه‌وه‌‪ .‬دوا به‌دواى ئه‌ویش‬ ‫له‌الیه‌ن تیپى موزیکى سه‌نته‌رى هاوبه‌شى‬ ‫لوڕ‪ ،‬چه‌ند به‌رهه‌مێک پێشکه‌ش کران‪،‬‬

‫خه‌اڵته‌کانى پانزه‌هه‌مین فیستیفاڵى‬ ‫گه‌الوێژیش به‌م شێوه‌ى خ��واره‌و‌ه بوو‪.‬‬ ‫خه‌اڵتى یه‌که‌م بۆ شیعر به‌خشرای ‌ه «به‌شدار‬ ‫سامى و س��وار‌ه نه‌جمه‌دین»‪ ،‬خه‌اڵتى‬ ‫دووه‌میش به‌خشرای ‌ه «فاتم ‌ه فه‌رهادى‬ ‫و ئ���ازاد به‌هین»‪ ،‬خه‌اڵتى سێیه‌میش‬ ‫به‌خشرای ‌ه «رێبین ئه‌حمه‌د و پشتیوان‬ ‫عه‌لی»‪ .‬خه‌اڵتى یه‌که‌مى چیرۆکیش ب ‌ه‬ ‫ش��ااڵو حه‌بیب و خه‌اڵتى دووه‌میش ب ‌ه‬ ‫ئومێد عوسمان و خه‌اڵتى سێیه‌میش‬ ‫ب ‌ه توانا ئه‌مین به‌خشرا‪ .‬خه‌اڵتى به‌شى‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌ش به‌م شێوه‌ی ‌ه بوو‪ ،‬خه‌اڵتى‬ ‫یه‌که‌م بۆ گواڵڵ ‌ه که‌مانگه‌ر‪ ،‬خه‌اڵتى‬ ‫دووه‌م بۆ س��ۆران ئه‌حمه‌د و خه‌اڵتى‬ ‫سێیه‌میش بۆ موحسین عوسمان‪.‬جێگای‬ ‫ئاماژەیە فستیڤاڵی گەالوێژ لە رۆژانی ‪-22‬‬ ‫‪ 2011/11/25‬لە هۆڵی تەوار بەڕێوە چوو‪.‬‬

‫چۆن چاره‌سه‌رى (تا) ده‌که‌یت؟‬

‫«ت��ا» ی��ان ب �ه‌رزب��وون �ه‌وه‌ى پله‌ى‬ ‫گ��ه‌رم��ى ل���ه‌ش خ���ۆى ل �ه‌خ��ۆی��دا‬ ‫نه‌خۆشى نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو نیشانه‌یه‌‪.‬‬ ‫هێڵێکى گرنگى ب�ه‌رگ��رى له‌شه‌‬ ‫دژى هه‌وکردنه‌کان و سیستمى‬ ‫به‌رگرى ل�ه‌ش چ��االک ده‌کاته‌وه‌‬ ‫بۆ زیاتر دروستکردنى خڕۆکه‌‬ ‫سپییه‌کانى خوێن و دژه‌ته‌نه‌کان‬ ‫‪ Antibodies‬و فاکته‌رى ترى‬ ‫ب�ه‌رگ��ری‪ .‬بۆ سووککردنى (تا)‬ ‫یان چاره‌سه‌رکردنى په‌یڕه‌وى ئه‌م‬ ‫چه‌ند هه‌نگاوه‌ بکه‌‪ ،‬بۆ نموونه‌‪:‬‬ ‫جلى زیاد و به‌تانى زیاد له‌سه‌ر‬ ‫نه‌خۆش الب �ه‌ره‌‪ .‬با ده‌وروبه‌ریان‬

‫شێر‬

‫‪8/20-7/21‬‬

‫خ����ۆت ل��� ‌ه ه��ه‌م��وو‬ ‫ک�����ێ�����ش�����ه‌ی�����ه‌ک‬ ‫ب���ه‌دوورب���گ���ره‌‪ ،‬به‌‬ ‫هه‌ڵچوونه‌و‌ه ره‌فتار ده‌که‌یت و تووشی ئاڵۆزی‬ ‫ده‌بیت و هه‌وڵبد‌ه دیبلۆماسیان ‌ه ره‌فتار بکه‌یت‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه پێویستت ب ‌ه ئارامی و دان به‌خۆداگرتن‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬هیچ هه‌نگاوێکی بنه‌ڕه‌تی مه‌نێ‪ ،‬له‌‬ ‫کۆتایی هه‌فت ‌ه هه‌موو شتێک باش ده‌بێت ‪.‬‬

‫سه‌تڵ‬

‫‪2/20-1/21‬‬ ‫ل � ‌ه س��ه‌ره‌ت��ای ئه‌م‬ ‫ه��ه‌ف��ت��ه‌ی��دا‪،‬ت��وش��ى‬ ‫ه �ه‌ڵ��چ��ون و کۆسپ‬ ‫ده‌بى‪ ،‬هه‌وڵ ده‌ده‌یت داواى یارمه‌تى ل ‌ه هه‌ندێ‬ ‫ک�ه‌س بکه‌یت بۆ دۆزی��ن �ه‌وه‌ى چاره‌سه‌رى‬ ‫کێشه‌یه‌ک‪ ،‬به‌ئاگاب ‌ه ل ‌ه قسه‌کردن‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫به‌هه‌ندێ مه‌سه‌له‌ى خێزانى‪ ،‬له‌وان ‌ه هه‌ندێ‬ ‫رووداوو پێشهات ت��ووڕه‌ت بکات‪ ،‬باشترین‬ ‫رۆژی ئه‌م هه‌فته‌ی ‌ه بۆتۆ یه‌ک شه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫ه���ه‌واى ژوور فێنک بێت نه‌ک‬ ‫گه‌رم‪ .‬ماده‌ى شله‌تێن به‌کاربێنه‌‬ ‫ی��ان ب��ا ن �ه‌خ��ۆش حه‌مامێک به‌‬ ‫ئاوێکى نیمچه‌ گ �ه‌رم وه‌ربگرێت‬ ‫به‌تایبه‌تى له‌پاش به‌کارهێنانى‬ ‫ده‌رمان ئه‌گینا پله‌ى گه‌رمى له‌ش‬ ‫دووباره‌ به‌خێرایى به‌رز ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ه �ه‌وڵ ب��ده‌ شله‌ى س��ارد بده‌یته‌‬ ‫نه‌خۆش به‌پێى به‌رگه‌گرتن‪ .‬بۆ‬ ‫دابه‌زاندنى پله‌ى گه‌رمى له‌ش‪،‬‬ ‫ده‌رمانى وه‌کو ئه‌ستامینۆفین یان‬ ‫بروفین یارمه‌تى نه‌خۆش ده‌ده‌ن تا‬ ‫چاره‌سه‌رى ته‌واو ده‌کرێت له‌الیه‌ن‬ ‫دکتۆر‪.‬‬

‫فه‌ریک‬

‫‪9/20-8/21‬‬ ‫ی��ه‌ک��ه‌م رۆژی ئ �ه‌م‬ ‫ه �ه‌ف��ت �ه‌ی � ‌ه ت��ووش��ی‬ ‫دڵه‌ڕاوکێ و هه‌راسان‬ ‫بوون ده‌بیت‪ ،‬بۆی ‌ه خۆت ل ‌ه کێشه‌ی خێزانی‬ ‫ب ‌ه دوور بگره‌‪ ،‬ده‌ستکه‌وتی داراییت گۆڕانی‬ ‫به‌سه‌ردادێ چاالکیت زۆرده‌بێت‪ ،‬ل ‌ه هه‌ندێ‬ ‫بواردا به‌خت یاوه‌رت ده‌بێت‪ ،‬خۆشه‌ویسیتێک‬ ‫دێت ‌ه ژیانته‌و‌ه هه‌وڵ بد‌ه ب ‌ه باشی لێی تێبگه‌ی ‪.‬‬

‫نه‌هه‌نگ‬

‫‪3/20-2/21‬‬ ‫ل���ه‌م ه�ه‌ف��ت�ه‌ی�ه‌دا‬ ‫هه‌وڵبد‌ه بارودۆخى‬ ‫کاره‌که‌ت به‌زوویى‬ ‫یه‌کالیى بکیته‌وه‌‪ ،‬ب ‌ه ئاگاب ‌ه ل ‌ه توڕه‌بوون‪،‬‬ ‫ل ‌ه دۆخى ئاڵۆزى دارای��ى و خێزانى و‬ ‫له‌که‌سانى ده‌وروبه‌رت ره‌خن ‌ه مه‌گره‌‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫خۆتدا بچۆره‌وه‌و دۆخه‌ک ‌ه ئاڵۆز مه‌که‌‪،‬‬ ‫خوشه‌ویستی ده‌به‌ستیت ک ‌ه ده‌بێت ‌ه‬ ‫مایه‌ی ئارامی ل ‌ه ژیانتدا‪.‬‬


‫وةرزش‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رى کاره‌کانى‪:‬‬

‫ڕۆناڵدینۆ فالمینگۆ به‌جێ ناهێڵێت‬ ‫ڕۆبێرتۆ دێ ئاسیس مۆرێرا ک ‌ه هاوکات‬ ‫به‌ڕێوبه‌رى کاره‌کان و براى یاریزان‬ ‫ڕۆناڵدینهۆی ‌ه ل ‌ه لێدوانێکدا دووپاتى‬ ‫ک���رده‌وه‌‪ ،‬ڕۆنیێ زۆر دڵخۆش ‌ه له‌‬ ‫فالمینگۆ و ل ‌ه یانه‌که‌ى ده‌مێنێته‌وه‌‬ ‫‪ .‬ڕۆناڵدینهۆ چه‌ند گریبه‌ستێکى‬ ‫ل � ‌ه ئ��ه‌وروپ��او‌ه پێگه‌یشتووه‌‪ ،‬له‌‬ ‫س���ه‌رووی���ان���ه‌و‌ه ل���ه‌الی���ه‌ن ی��ان �ه‌ى‬ ‫پاناسیناکۆسى یۆنانى‪ ،‬ئه‌وه‌ى زیاتر‬ ‫هه‌واڵى ڕۆیشتنى ڕۆناڵدینهۆى وروژاند‬ ‫ئه‌و ڕاپۆرتان ‌ه بوو ک ‌ه باسیان له‌وه‌‬ ‫ده‌کرد فالمینگۆ ده‌یه‌وێت گرێبه‌ستى‬ ‫یاریزانه‌ک ‌ه هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه‌‪ .‬به‌اڵم‬ ‫ڕۆبێرتۆ له‌وباره‌یه‌و‌ه وتی من قسه‌م‬ ‫له‌گه‌ڵ هیچ که‌سێکدا نه‌کردوو‌ه سه‌باره‌ت‬ ‫ب ‌ه گواستنه‌وه‌ى ڕۆناڵدینهۆ‪ ،‬ئه‌و زۆر‬ ‫دڵخۆش ‌ه ل ‌ه فالمینگۆ ک ‌ه هه‌مووکات‬ ‫ده‌توانێت هاوڕێکانى ببینێت‪ ،‬ئه‌و‬ ‫هێشتا ناوێکى گه‌وره‌ی ‌ه ل ‌ه تۆپى پێى‬ ‫جیهان ‪ .‬ئه‌نجامه‌کانى باشن لێره‌‪٥٠ ،‬‬ ‫یارى بۆ فالمینگۆ ئه‌نجامداو‌ه و ‪٢٠‬‬ ‫گۆلیشى تۆمارکردووه‌‪ ،‬ئه‌م ‌ه سه‌ره‌ڕاى‬ ‫ئه‌وه‌ى بانگهێشتى هه‌ڵبژارده‌ى به‌ڕازیل‬ ‫کرایه‌و‌ه ‪ .‬ئه‌و زۆر دڵخۆش ‌ه لێر‌ه و ته‌نیا‬ ‫ده‌یه‌وێت بیر ل ‌ه یارییه‌کانى یانه‌که‌ى‬ ‫بکاته‌و‌ه و هیچى تر ‪.‬‬

‫کۆنتى ‪ :‬ناپۆلى پاڵێوراو ‌ه بۆ به‌ده‌ست هێنانى‬ ‫خولى ئیتاڵى نه‌ک یوڤی‬ ‫ڕاه���ێ���ن���ه‌رى ی���ان���ه‌ى ی��ۆڤ��ان��ت��ۆس‬ ‫ئه‌نتۆنیۆ کۆنتى پێى وای �ه‌ یانه‌ى‬ ‫ناپۆلى پ��اڵ��ێ��وراوى سه‌ره‌کییه‌ بۆ‬ ‫به‌ده‌ستهێنانى نازناوى خولى ئیتاڵى‬ ‫نه‌ک بیانکۆنێرى ‪ .‬ئه‌م لێدوانه‌ى‬ ‫کۆنتى له‌ کاتێکدایه‌ که‌ یانه‌که‌ى‬ ‫به‌ کۆکردنه‌وه‌ى ‪ ٢٥‬خاڵ له‌ پله‌ى‬ ‫یه‌که‌مه‌ و ناپۆلیش به‌ ‪ ١٦‬خاڵ له‌‬

‫پله‌ى هه‌شته‌مه‌ ‪ .‬کوڕانى کۆنتى ڕۆژى‬ ‫سێشه‌مه‌ ‪ 2011/11/29‬له‌ یارییه‌کى‬ ‫دواخ�����راوى ه�ه‌ف��ت�ه‌ى ی��ان��زه‌ه�ه‌م��دا‬ ‫رووبه‌ڕووى ناپۆلى ده‌بنه‌وه‌ ‪ .‬کۆنتى‬ ‫له‌وباره‌یه‌وه‌ وتی ‪:‬تاقیکردنه‌وه‌یه‌کى‬ ‫زه‌حمه‌تمان له‌پێشه‌ بۆ یارییه‌که‌ى‬ ‫به‌رامبه‌ر ناپۆلى‪ ،‬ئ �ه‌وان تیمێکن‬ ‫به‌دڵنیاییه‌وه‌ پاڵێوراوى یه‌که‌من‬

‫بۆ بردنه‌وه‌ى سکودیتۆ له‌ هه‌ردوو‬ ‫ڕووى تایبه‌تمه‌ندى یاریزانه‌کان و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندى شێوازى یاریکردنیان ‪.‬‬ ‫یۆڤانتۆس به‌ بردنه‌وه‌ى له‌ الزیۆ به‌‬ ‫گۆڵێکى سیمۆنى پیپى درێژه‌ى به‌‬ ‫ئاسته‌ به‌رزه‌که‌ى وه‌رزى ئه‌مساڵیدا‬ ‫که‌ تاکه‌ یانه‌که‌ تووشى هیچ شکستێک‬ ‫نه‌هاتووه‌‪.‬‬

‫تراپاتۆنى بۆنده‌که‌ى له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫ئیرله‌ندا نوێ کرده‌و ‌ه‬ ‫ڕاهێنه‌رى به‌ ئه‌زموونى ئیتاڵى‬ ‫جیۆڤانى تراپاتۆنى ڕه‌زامه‌ندى خۆى‬ ‫نیشاندا له‌سه‌ر ئه‌و گرێبه‌سته‌ى‬ ‫یه‌کێتى تۆپى پێى کۆمارى ئێرله‌ندا‬ ‫پێشکه‌شى کردبوو بۆ مانه‌وه‌ى‬ ‫وه‌ک ڕاهێنه‌رى هه‌ڵبژارده‌که‌ ‪.‬‬ ‫تراپاتۆنى توانى ئێرله‌ندا بگه‌یه‌نێته‌‬ ‫یه‌که‌م پاڵه‌وانێتى فه‌رمى له‌وه‌ته‌ى‬ ‫جامى جیهانى ‪ ،٢٠٠٢‬کاتێک به‌‬ ‫بردنه‌و‌ه له‌ ئه‌ستۆنیا له‌ پاشکۆکان‬ ‫ئێرله‌نداى گه‌یانده‌ کۆتاییه‌کانى‬ ‫ج��ام��ى ن �ه‌ت �ه‌وه‌ک��ان��ى ئ��ه‌وروپ��اى‬ ‫ساڵى داهاتوو ‪ .‬ئه‌مه‌ش واى له‌‬ ‫به‌رپرسانى کۆمارى ئێرله‌ندا کرد‬ ‫که‌ به‌په‌له‌ گرێبه‌ستى ڕاهێنه‌ره‌که‌‬

‫ت��ازه‌ب��ک��ه‌ن��ه‌وه‌‪ .‬ت��راپ��ات��ۆن��ى بۆ‬ ‫ڕۆژنامه‌نووسان وتی ‪:‬ڕه‌زامه‌ندیم‬ ‫نیشانداوه‌ له‌سه‌ر ئه‌و گرێبه‌سته‌ى‬ ‫ب��ۆم ئ��ام��اده‌ک��راوه‌ ب��ه‌اڵم هێشتا‬ ‫واژوون����ه‌ک����راوه‌ ‪.‬س���ه‌ب���اره‌ت به‌‬ ‫تیروپشکى کۆمه‌ڵه‌کانى جامى‬ ‫نه‌ته‌وه‌کانى ئ �ه‌وروپ��ا‪ ،‬ڕاهێنه‌ره‌‬ ‫‪ ٧٢‬س��اڵ �ه‌ک �ه‌ ه��ی��واى خ��واس��ت‬ ‫ب��ه‌ر دوو ه �ه‌ڵ��ب��ژارده‌ نه‌که‌وێت‬ ‫نامه‌وێت له‌ کۆمه‌ڵه‌ى ئه‌ڵمانیا‬ ‫بین‪ ،‬ئه‌وان یه‌کێکن له‌ به‌هێزترین‬ ‫هه‌ڵبژارده‌کانى جیهان ‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫ناشمه‌وێت له‌گه‌ڵ ئینگلته‌را بین‬ ‫به‌هۆى ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ باشه‌ى له‌‬ ‫نێوان هه‌ردوو واڵت هه‌یه‌‪.‬‬

‫ڕۆبن نایه‌وێت بۆنده‌که‌ى له‌گه‌ڵ‬ ‫باڤاریا نوێ بکاته‌و ‌ه‬

‫ئاریێن ڕۆبن بیر له‌ واژۆ کردنى‬ ‫گرێبه‌ستێکى ن��وێ ناکاته‌و ‌ه‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ بایێرن میونیش له‌‬ ‫ئێستادا‪ .‬ڕۆب��ن له‌م وه‌رزه‌دا‬ ‫ب����ه‌رده‌وام پێکانى ه�ه‌ب��ووه‌‪،‬‬ ‫ب���ه‌م دوای���ی���ه‌ش گ���ه‌ڕای���ه‌و ‌ه‬ ‫بۆ یاریى ک��ردن و به‌رانبه‌ر‬ ‫بۆروسیا دۆرتمۆند به‌شداریى‬ ‫کرد که‌ تیمه‌که‌ى ‪ ٠-١‬دۆڕا‪.‬‬ ‫گرێبه‌سته‌که‌ى ئێستاى یاریزان ‌ه‬ ‫هۆڵه‌ندییه‌که‌ له‌ هاوینى ‪٢٠١٣‬‬ ‫له‌گه‌ڵ یانه‌ باڤارییه‌که‌ کۆتاییى‬ ‫دێ��ت‪ ،‬ب �ه‌اڵم له‌ په‌یڤینێکیدا‬ ‫له‌گه‌ڵ ‪ ،TZ‬ڕۆبن دانى به‌وه‌دا‬ ‫نا که‌ له‌ ئێستادا بیر له‌ واژۆ‬ ‫ک��ردن��ى گرێبه‌ستێکى نوێ‬ ‫ناکاته‌وه‌ له‌گه‌ڵ بایێرن‪.‬‬ ‫“ی��ان �ه‌ک �ه‌ ده‌زان���ێ���ت ک��ه‌ من‬

‫هه‌ستم به‌رانبه‌ر ئه‌وان چه‌ند ‌ه‬ ‫باشه‌ و‪ ،‬ئه‌وانیش باوه‌ڕیان پێم‬ ‫هه‌یه‌‪ .‬به‌اڵم من ته‌نیا ده‌مه‌وێت‬ ‫سه‌رنج بده‌مه‌ سه‌ر یارییکردن‬ ‫له‌م ساته‌دا‪”.‬‬ ‫” چه‌ندان جار گوتوومه‌ ئه‌م‬ ‫یانه‌یه‌ که‌شێکى خێزانیى هه‌ی ‌ه‬ ‫و‪ ،‬وه‌کو یانه‌کانى دیکه‌ نییه‌‪،‬‬ ‫بۆ نموونه‌‪ ،‬ڕیاڵ مه‌درید‪ .‬لێر ‌ه‬ ‫هه‌مووان له‌ یه‌ک شوێن دا کار‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬په‌یوه‌ندییه‌کى پته‌وت‬ ‫هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ خه‌ڵک دا‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫له‌گه‌ڵ هانده‌رانیش دا‪”.‬‬ ‫“به‌اڵم تۆ هه‌رگیز نازانیت چیى‬ ‫ڕوو ده‌دات له‌ تۆپى پێ‪-‬دا‪ .‬من‬ ‫نامه‌وێت سه‌یرى داهاتوویه‌کى‬ ‫زۆر دوور بکه‌م‪”.‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/29‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪679‬‬

‫‪11‬‬

‫یانه‌ى ئه‌یسی میالن سه‌رکه‌وتنێکى‬ ‫گه‌وره‌ى ب ‌ه ده‌ست هێنا‬

‫ل���ه‌ دوای�����ن ی�����ارى ه �ه‌ف��ت �ه‌ى‬ ‫سیانزه‌ى خولى ئیتاڵیدا‪ ،‬یانه‌ى‬ ‫ئه‌یسى میالن ل�ه‌س�ه‌ر یاریگاى‬ ‫س��ان س��ی��رۆ م��ی��وان��دارى یانه‌ى‬ ‫کیڤۆى ک��رد و سه‌رکه‌وتنێکى‬ ‫گه‌وره‌ى ده‌سته‌به‌رکرد ‪.‬میالن ب ‌ه‬ ‫سه‌رکردایه‌تى زاڵتان ئیبراهیمۆڤیج‬ ‫له‌م یارییه‌دا به‌ ئاستێکى به‌رزه‌و ‌ه‬ ‫به‌ تایبه‌ت له‌ نیوه‌ى یه‌که‌مدا ک ‌ه‬ ‫چوار گۆڵى یه‌ک له‌ دواى یه‌کییان‬ ‫تۆمارکرد ‪.‬ه���ه‌رزوو له‌ خوله‌کى‬ ‫هه‌شت ئه‌ستێره‌ى هێڵى به‌رگرى‬ ‫میالن تیاگۆ سیلڤا یانه‌که‌ى ب ‌ه‬ ‫گ��ۆڵ��ێ��ک پێشخست ‪ ،‬پ��اش��ان‬ ‫هێنده‌ى نه‌برد زاڵتان ئیبراهیمۆڤیج‬

‫به‌ لێدانێکى ج��وان له‌ خوله‌کى‬ ‫‪ ١٦‬دووه‌میشى هێنا ‪ .‬پاشان‬ ‫ئه‌لیکسه‌نده‌ر پاتۆ که‌ زیاد له‌ دوو‬ ‫مانگه‌ به‌هۆى پێکان له‌ یاریگاکان‬ ‫دوورکه‌وتۆته‌وه‌ و یه‌که‌م یارى خۆى‬ ‫وه‌ک یاریزانى سه‌ره‌کى ئه‌نجامدا‬ ‫سێهه‌م گۆڵى له‌ هه‌ڵه‌یه‌کى هێڵى‬ ‫به‌رگرى و گۆڵپارێز له‌ خوله‌کى‬ ‫‪ ٣٣‬تۆمارکرد ‪ ..‬پاشان هه‌ر له‌‬ ‫نیوه‌ى یه‌که‌مدا و له‌ خوله‌کى‬ ‫‪ ٤٤‬ناوبژیوان لێدانێکى سزاى بۆ‬ ‫پاتۆ ئه‌ژمارکرد و ئیبراهیمۆڤیج‬ ‫به‌ سه‌رکه‌وتوویى جێبه‌جێى کرد‬ ‫‪.‬دواى مسۆگه‌رکردنى یارییه‌که‌ ل ‌ه‬ ‫نیوه‌ى یه‌که‌مدا‪ ،‬یاریزانانى میالن‬

‫له‌ نیوه‌ى دووه‌مدا پاشه‌کشه‌یان‬ ‫ک��رد و ته‌نیا ب��ۆ به‌سه‌ربردنى‬ ‫کاته‌کانى نیوه‌ى دووه‌م یارییان‬ ‫ده‌کرد ‪ .‬ئاماش وایکرد له‌ نیوه‌ى‬ ‫دووه‌م هیچ شتێک له‌ ئه‌نجامى‬ ‫یارییه‌که‌ نه‌گۆڕدرێت و کیڤۆش‬ ‫نه‌یتوانى مه‌ترسییه‌کى ئه‌وتۆ بخات ‌ه‬ ‫س �ه‌ر گۆڵى ئامێلیاى گۆڵپارێز‬ ‫و یارییه‌که‌ ه��ه‌ر ب��ه‌و ئه‌نجام ‌ه‬ ‫به‌کۆتاهات ‪.‬ب�ه‌م شێوه‌یه‌ میالن‬ ‫سوودى له‌ دۆڕانى الزیۆ وه‌رگرت‬ ‫و سه‌رکه‌وت بۆ پله‌ى دووه‌م ب ‌ه‬ ‫جیاوازى گۆڵ له‌گه‌ڵ ئۆدێنزى ک ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ میالن هه‌ریه‌که‌یان خاوه‌نى‬ ‫‪ ٢٤‬خاڵن ‪.‬‬

‫ئه‌گه‌رى هه‌یه‌ بێکهام لۆس ئه‌نجلس‬ ‫گاالکسی به‌جێ نه‌هێڵێت‬

‫س��ه‌ره‌ڕاى ئ �ه‌وه‌ى گرێبه‌سته‌که‌ى‬ ‫له‌ مانگى دوان��زه‌دا به‌سه‌رده‌چێت‬ ‫و ئه‌گه‌رى ئ �ه‌وه‌ زۆره‌ ڕیزه‌کانى‬ ‫ی��ان�ه‌ى ل��ۆس ئه‌نجلس گاالکسى‬ ‫ده‌ی��ڤ��د بێکهام‬ ‫به‌جێبهێڵێت‪،‬‬ ‫بانگهێشتى یانه‌که‌ى کرایه‌وه‌ بۆ‬ ‫یارییه‌که‌ى دۆستانه‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫میڵبۆرن ڤیکتۆرى ئوستراڵى له‌‬ ‫‪.. ٦/١٢‬لۆس ئه‌نجلس دواى ئه‌و‬ ‫یارییه‌ به‌مه‌به‌ستى چه‌ند یارییه‌که‌ى‬ ‫دیکه‌ ڕووده‌ک��ات��ه‌ ئه‌نده‌نوزیا و‬ ‫فیلیپین ‪ .‬بانگهێشتکردنى له‌‬ ‫کاتێکدا که‌ یاریزانه‌که‌ له‌ یارى‬ ‫کۆتایى خولى ئه‌مریکیدا تووشى‬ ‫پێکان هات و تا ئێستا له‌ قۆناغى‬ ‫چ��اک��ب��وون �ه‌وه‌دای �ه‌ و زه‌حمه‌ته‌‬

‫بتوانێت بۆ ‪ ٦/١٢‬چاکببێته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم پێده‌چێت ئه‌مه‌ ئاماژه‌یه‌ک‬

‫بێت له‌الیه‌ن یانه‌ ئه‌مریکییه‌که‌ بۆ‬ ‫هێشتنه‌وه‌ى بێکهام له‌ یانه‌که‌یان‪.‬‬

‫پاریس سان جێرمان چاوى بڕیوه‌ت ‌ه تواناکانى شه‌ماخ‬

‫ڕۆژنامه‌ى میره‌رى ئینگلیزى باڵوى‬ ‫ک��رده‌وه‌ که‌ یانه‌ى پاریس سان‬ ‫جێرمانى دووه‌مى ڕیزبه‌ندى خولى‬ ‫فه‌ڕه‌نسى ده‌یه‌وێت له‌ماوه‌ى کڕین‬ ‫و فرۆشى زستانه‌دا گرێبه‌ستێک‬ ‫بداته‌ یانه‌ ئارسیناڵ سه‌باره‌ت به‌‬

‫کڕینى مه‌روان شه‌ماخى مه‌غریبى‬ ‫و هێرشبه‌رى ئه‌و یانه‌یه‌‪ .‬میره‌ر‬ ‫ئه‌وه‌شى ئاشکرا کردووه‌ که‌ یانه‌‬ ‫فه‌ڕه‌نسیه‌که‌ ده‌یه‌وێت له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫خزمه‌ته‌کانى شه‌ماخى دا ‪ ١٠‬ملیۆن‬ ‫پاوه‌ند بداته‌ یانه‌ له‌نده‌نیه‌که‌ ‪.‬‬

‫جێگاى باسه‌ له‌وه‌ته‌ى له‌سه‌ره‌تاى‬ ‫وه‌رزى پێشوه‌وه‌ له‌ یانه‌ى بۆردۆوه‌‬ ‫ڕوى کردوه‌ته‌ ئارسیناڵ هێرشبه‌ره‌‬ ‫مه‌غریبیه‌ س �ه‌رک �ه‌وت��وو نه‌بوه‌‬ ‫له‌وه‌ى جێگه‌ى خۆى له‌ پێکهاته‌ى‬ ‫سه‌ره‌کى ئارسیناڵ دا بکاته‌وه‌‪.‬‬


‫خاوەنی ئیمتیاز‬

‫سەرنووسەر‬

‫جێگری سەرنووسەر‬

‫دیزاین‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫کریستاڵ‪ :‬غیره‌ى هونه‌رى هه‌رده‌بێت له‌ناخى هونه‌رمه‌ندا بێت‬

‫کریستاڵ له‌دیمانه‌یه‌کیدا ئه‌و ‌ه‬ ‫ده‌خاته‌ڕوو که‌ هه‌موو کارێکى‬ ‫باش قسه‌ى له‌سه‌ر ده‌کرێت و‬ ‫ڕه‌خنه‌ى لێده‌گیرێت‪ ،‬پێشى وایه‌‬ ‫که‌ غیره‌ى هونه‌رى هه‌رده‌بێت‬ ‫له‌ناخى هونه‌رمه‌ندا بێت‪ ،‬ئه‌و‬ ‫کچه‌ هونه‌رمه‌نده‌ باس له‌ چه‌ند‬ ‫پرسێکى تایبه‌ت به‌ هونه‌رى‬ ‫خ��ۆى و ک��اره‌ک��ان��ى ده‌ک���ات و‬ ‫به‌مشێوه‌یه‌ وه‌اڵمى پرسیاره‌کانى‬ ‫داوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫س �ه‌ب��اره‌ت ب�ه‌ ب�ڵاو ب��وون �ه‌وه‌ى‬ ‫ب �ه‌ره �ه‌م �ه‌ک��ان��ی و پێشوازى‬ ‫جه‌ماوه‌ر وتی‪ :‬هه‌ڵکه‌وت زاهیر‪،‬‬ ‫کارى بۆکردم بۆیه‌ سه‌رکه‌وتنم‬ ‫م��س��ۆگ��ه‌رب��وو‪ ،‬ج��گ�ه‌ ل�ه‌م�ه‌ش‬ ‫ک��ارى موزیک تێکست به‌باشى‬ ‫ئاماده‌کرابوو‪ ،‬هه‌روه‌ها متمانه‌ و‬ ‫بڕوا بوون به‌خۆشم ئه‌و دڵنیایه‌ى‬ ‫پ��ێ��دام‪ .‬ده‌رب����اره‌ی کاردینای‬

‫خوشکی که‌ له‌ ب��ورای شیعردا‬ ‫ده‌ستێکی بااڵی هه‌یه‌ و تاچه‌ند‬ ‫توانیویه‌ بۆ داهاتوو سوود له‌‬ ‫تێکسته‌کانى وه‌ربگریت؟ وتی‪:‬‬ ‫بێگومان تواناى باشه‌و هه‌وڵ‬ ‫ده‌ده‌م له‌ کاره‌کانى داهاتووم‬ ‫س��ودى ل��ێ ببینم‪ .‬ل�ه‌ وه‌اڵم��ی‬ ‫ئ�ه‌و پرسیاره‌ی ئایا‪ ،‬گۆڕینى‬ ‫ستایل ده‌بێته‌ هۆى ده‌رخستنى‬ ‫زی��ات��ر ب��ۆ ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��د؟ وت��ی‪:‬‬ ‫هه‌رکه‌سه‌و په‌یوه‌سته‌ به‌ ستایل‬ ‫و ده‌رک �ه‌وت��ن��ى به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫تایبه‌ت به‌خۆیه‌تی‪ ،‬به‌اڵم به‌ ڕاى‬ ‫من پێویسته‌ هونه‌رمه‌ند هه‌میشه‌‬ ‫هه‌وڵ بدا خۆى نۆێ بکاته‌وه‌ له‌‬ ‫کار و ستایلیش‪ .‬سه‌باره‌ت به‌وه‌ی‬ ‫کریستاڵ چ ئافره‌تێکی ال جوانه‌؟‬ ‫وتی‪ :‬ئه‌و که‌سه‌ى که‌ له‌ناخه‌وه‌‬ ‫جوانه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها هونه‌رمه‌ندى‬ ‫گه‌وره‌ سوعاد حوسنی‪.‬‬

‫چاره‌نووسی هه‌رێمه‌کان‬ ‫ل ‌ه عێراقدا‬

‫دایک و کچێک پاش ‪ 35‬ساڵ به‌دیدارى یه‌ک شاد ده‌بن‬

‫هاوواڵتێکى ئێرانى پ��اش ‪ 35‬ساڵ‬ ‫داب���ڕان ودوورک��ه‌وت��ن��ه‌و‌ه ل� ‌ه دایکى‬ ‫توانى به‌دیدارى شاد ببێته‌وه‌و دایکى‬ ‫ونبووى خۆى ل ‌ه شارى «مه‌شهه‌د»‬ ‫ل ‌ه رۆژهه‌اڵتى ئێران بدۆزێته‌وه‌‪ .‬ئه‌و‬ ‫ئافره‌ت ‌ه ب ‌ه یارمه‌تى پۆسته‌ى ئێران‬ ‫توانى دایکى خۆى بدۆزێته‌وه‌‪ .‬فاتیم ‌ه‬ ‫ئ �ه‌و هاوواڵتیی ‌ه ئێرانیی ‌ه ک ‌ه پاش‬ ‫جیابوونه‌وه‌ى دایک و باوکى ل ‌ه ته‌مه‌نى‬ ‫ی�ه‌ک ساڵیدا به‌زۆره‌ملى ل ‌ه دایکى‬ ‫جیا ده‌کرێته‌و‌ه و ئێستا ل ‌ه شارى‬ ‫«تاکستان» ده‌ژى و خاوه‌ن هاوسه‌ر و‬ ‫منداڵ ‌ه و دواى ئه‌و هه‌موو ساڵ ‌ه ویستى‬ ‫دایکى خۆى بدۆزێته‌وه‌‪ .‬ئه‌و ئافره‌ت ‌ه‬ ‫داوا ل ‌ه رێکخراوى پۆست ‌ه ده‌کات تا‬ ‫دایکى بدۆزنه‌وه‌و پاش هه‌وڵێکى فراوان‬ ‫توانیان ئافره‌تێکى به‌سااڵچوو بدۆزنه‌و‌ه‬ ‫ک ‌ه ‪ 35‬ساڵ پێش ل ‌ه هاوسه‌ره‌که‌ى جیا‬ ‫بووه‌ته‌و‌ه و ئێستا ل ‌ه شارى «مه‌شهه‌د»‬ ‫ده‌ژی‪ .‬دوای لێکۆڵینەوە دەرکەوت کە‬

‫ئەو دووانە دایک و کچن ئه‌و دایک و‬ ‫کچ ‌ه پاش ‪ 35‬ساڵ دوورى ب ‌ه دیدارى‬ ‫یه‌ک شاد ده‌بن هه‌رچه‌ند‌ه بارودۆخى‬

‫کچى باسکه‌یی‬

‫ته‌ندروستى دایکى فاتیم ‌ه باش نیی ‌ه‬ ‫به‌اڵم ئه‌م دیدار‌ه گه‌شى و ته‌ندروستى‬ ‫دایکى فاتیمه‌ى به‌دواو‌ه بوو‪.‬‬

‫ل ‌ه ‪ 10‬خوله‌کدا قه‌لێکى خوارد‬ ‫کچێکى ئه‌مه‌ریکى له‌پێشبڕکێیه‌کى‬ ‫ق���ه‌ل خ���واردن���دا ک��ه‌ ل �ه‌ش��ارى‬ ‫نیویۆرک ئه‌نجامدرا‪ ،‬به‌سه‌ر چه‌ند‬ ‫رکه‌به‌رێکیدا سه‌رکه‌وت و توانى‬ ‫له‌ م��اوه‌ى ‪ 10‬خوله‌کدا قه‌لێک‬ ‫بخوات‪ .‬سونیا تۆماسى ته‌مه‌ن‬ ‫‪ 42‬س��اڵ که‌ کێشى له‌شى ‪47‬‬ ‫کیلۆیه‌ توانى له‌ پێشبڕکێیه‌کى‬ ‫ق��ه‌ل خ��واردن��دا ب �ه‌س �ه‌ر شه‌ش‬ ‫رکه‌به‌ریدا سه‌ربکه‌وێت و له‌ماوه‌ى‬ ‫‪ 10‬خوله‌کدا قه‌لێک بخوات ک ‌ه‬ ‫کێشه‌که‌ى ‪ 2.3‬کیلۆ بووه‌‪.‬‬

‫سه‌یرترین ‪ 10‬پیشه‌ى جیهان‬

‫به‌س ‌ه خه‌وتن‪ :‬خوێندکارێک ل ‌ه زانکۆى‬ ‫بێرمینگهام به‌ناوى رۆیزین مادیکان ک ‌ه‬ ‫ته‌مه‌نى ‪ 22‬ساڵ ‌ه ل ‌ه کۆمپانیاى سیمون‬ ‫هۆرن ب ‌ه موچه‌ى مانگانه‌ى ‪ 1000‬یۆرۆ‬ ‫دامه‌زرا‪ ،‬تاک ‌ه ئیشیشى ئه‌وه‌ی ‌ه هه‌موو‬ ‫ڕۆژێک ل ‌ه سه‌عات‪10‬ى به‌یه‌نى تا ‪6‬ى‬ ‫ئێوار‌ه له‌سه‌ر سیسه‌مێک پاڵده‌که‌وێت‬ ‫وه‌ک نمایشکردنێک بۆ کڕیاره‌کان‪.‬‬ ‫ده‌مت شیرینکه‌‪ :‬هارى ویلشه‌ر ک ‌ه‬ ‫هێشتا خوێندکار‌ه ل ‌ه کۆمپانیایه‌ک‬ ‫دام�����ه‌زراو‌ه ل � ‌ه به‌یانى ت��ا ئ��ێ��وار‌ه‬ ‫ئیشه‌که‌ى ئه‌وه‌ی ‌ه شیرینى ده‌خه‌ن ‌ه‬ ‫به‌رده‌ستى و لێیان ده‌خوات بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫بزانێت تامه‌که‌یان باش ‌ه ‪..‬ڕۆژان ‌ه ده‌یان‬ ‫شیرینى تاقى ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ب ‌ه دڵى خۆت یارى بکه‌‪ :‬کۆمپانیایه‌کى‬ ‫بوارى به‌رهه‌مهێنانى یارى کۆمپیوته‌ر‬ ‫فه‌رمانبه‌رى ده‌وێ��ت بۆ ئ��ه‌وه‌ى ب ‌ه‬ ‫درێژایى ڕۆژ له‌سه‌ر کۆمپیوته‌رێک‬ ‫دابنیشێت و پێشبڕکێ له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫که‌سان ‌ه ب��ک��ات ک � ‌ه ب��ۆ یاریکردن‬ ‫سه‌ردانى ماڵپه‌ڕه‌که‌ى ده‌که‌ن تاک ‌ه‬ ‫مه‌رجى وه‌رگرتن ئه‌وه‌ی ‌ه ئه‌و که‌س ‌ه‬ ‫شاره‌زابێت له‌یاریکردندا‪.‬‬ ‫م�ه‌ل�ه‌ش خ��ۆش�ه‌‪ :‬پیاوێکى ته‌مه‌ن‬ ‫‪ 29‬س��اڵ کارێکى ده‌ستکه‌وتو‌ه و‬ ‫مانگان ‌ه بڕێک پاره‌ى باش وه‌رده‌گرێت‬

‫کاره‌که‌شى ئ�ه‌وه‌ی� ‌ه ه �ه‌ر هه‌فته‌ی ‌ه‬ ‫بچێت ‌ه واڵتێک بۆ تاقیکردنه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫یاری ‌ه ئاویانه‌ى له‌الیه‌ن کۆمپانیه‌که‌و‌ه‬ ‫داندراو‌ه خۆى بچێت یارییان له‌سه‌ر‬ ‫بکات بۆ ئه‌وه‌ى دڵنیا بێت ل ‌ه باشى‬ ‫جۆره‌که‌یان‪.‬‬ ‫وێن ‌ه بگره‌‪ :‬کۆمپانیاى گۆگڵ کۆمه‌ڵێل‬ ‫خه‌ڵکى دام �ه‌زران��دو‌ه ته‌نها ئیشیان‬ ‫ئ�ه‌وه‌ی� ‌ه پایسکیلێک لێبخوڕن ک ‌ه‬ ‫کامیراو ئامێرى ‪GPS‬ى پێوه‌ی ‌ه‬ ‫و ل ‌ه شاره‌کانى جینهادا بسوڕێنه‌و‌ه‬ ‫و وێن ‌ه کۆبکه‌نه‌و‌ه ب��ۆ به‌رنامه‌ى‬ ‫‪. GOOGLE MAPS‬‬ ‫پاسه‌وانى کۆشکى باکنگهام‪ :‬له‌ناو‬ ‫سوپاى به‌ریتانیادا ئه‌م پیشه‌ی ‌ه ب ‌ه‬ ‫خراپترین پیش ‌ه ناسێنراو‌ه کاره‌که‌ت‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه ب ‌ه درێژایى ڕۆژ به‌بێ جوڵ ‌ه‬ ‫و پێکه‌نین له‌به‌ر ده‌رگاى کۆشکه‌ک ‌ه‬ ‫بوه‌ستیت و ئه‌گه‌ر خه‌ڵکیش ده‌ستیان‬ ‫تێوه‌دایت ه �ه‌ر نه‌جولێیت ده‌بێت‬ ‫هه‌مو جارێکیش ب ‌ه جوانترین شێو‌ه‬ ‫ده‌ربکه‌ویت‪.‬‬ ‫پ��اک��ک��ردن �ه‌وه‌ى زێ����راب‪ :‬به‌شێکى‬ ‫کرێکاره‌کانى هیندستان مانگان ‌ه ب ‌ه‬ ‫بڕى سه‌د دۆالر ئه‌م ک��ار‌ه ئه‌که‌ن‪،‬‬ ‫ه�ه‌م��وو ڕۆژێ���ک ده‌چ��ن� ‌ه ن��او ب��ۆرى‬ ‫زێرابه‌کانى ئه‌و واڵت ‌ه و تا که‌مه‌ریان‬

‫ڕزگار غەفور‬

‫ل �ه‌و پیسیه‌دای ‌ه کاتێک پاشه‌ڕۆى‬ ‫مااڵن ده‌رده‌هێنن و ئاوه‌ڕۆکان پاک‬ ‫ده‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب �ه‌دی��ار مێشه‌وه‌‪ :‬چه‌ند زانایه‌کى‬ ‫ئ �ه‌م �ه‌ری��ک��ى ت��وێ��ژی��ن��ه‌و‌ه ل �ه‌س �ه‌ر‬ ‫هه‌ڵسوکه‌وتى مێشوله‌ى مه‌الریا‬ ‫ده‌ک �ه‌ن بڕێکى زۆرى ئه‌و مێشه‌یان‬ ‫کۆکردوه‌ته‌و‌ه و ڕۆژان ‌ه له‌سه‌ر چه‌ند‬ ‫شوێنێکى پێستى خۆیان دایده‌نێن و‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى پێوه‌یان بدات و توێژینه‌وه‌ى‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ب��ک�ه‌ن ه �ه‌م��وو سه‌عاتێک‬ ‫‪3000‬مێش پێوه‌یان ده‌دات‪.‬‬ ‫ڕاوى مه‌یمون‪ :‬له‌باخچه‌یه‌کى ئاژه‌اڵنى‬ ‫والتى که‌نه‌دا چه‌ند کارمه‌ندێک داندراون‬ ‫ته‌نها پیشه‌یان ئه‌وه‌ی ‌ه ئه‌و مه‌یمون ‌ه‬ ‫ڕاو بنێن که‌له‌ده‌ره‌وه‌ى باخچه‌که‌و‌ه‬ ‫دێت ‌ه ناوه‌وه‌‪ ،‬بۆئه‌ومه‌به‌سته‌ش هه‌موو‬ ‫ڕۆژێک ده‌بێت بچن ‌ه سه‌ر شه‌قامه‌کان‬ ‫بۆئه‌وه‌ى چه‌ند سه‌عاتێک مه‌یمون‬ ‫ڕاوبنێن ‪.‬‬ ‫بۆنى ناخۆش بکه‌‪ :‬کۆمپانیایه‌کى‬ ‫ب��وارى به‌رهه‌مهێنانى بۆنبڕ‌ه چه‌ند‬ ‫فه‌رمانبه‌رێکى دامه‌زراندوو‌ه بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫بۆنى بنباڵى ئه‌و که‌سان ‌ه بکه‌ن ک ‌ه‬ ‫وه‌ک خۆبه‌خش ئاماده‌ییان ده‌ربڕیو‌ه‬ ‫بۆ تاقیکردنه‌وه‌ى بۆنبڕه‌کان تا بزانن‬ ‫به‌رهه‌مه‌که‌یان کاریگه‌ره‌‪.‬‬

‫ک��چ��ى ب��اس��ک �ه‌ی��ى ن��ازن��اوی��ک � ‌ه‬ ‫که‌خه‌ڵکى به‌ (کیان هوگیان)‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ن ک��ه‌ کچێکى چینیه‌و‬ ‫ب��ۆ ج��وڵ �ه‌و داپۆشینى له‌شى‬ ‫ل �ه‌ تۆپێکى باسکه‌ یارمه‌تى‬ ‫وه‌رده‌گ��ری��ت‪ .‬کیان له‌ ته‌مه‌نى‬ ‫‪3‬ساڵیدا به‌هۆى ڕووداوی��ک �ه‌و ‌ه‬ ‫ئازارێکى سه‌ختى پێگه‌یشتوو ‌ه‬ ‫و ل�ه‌ب�ه‌ر ئ���ه‌وه‌ش پزیشکه‌کان‬ ‫ب���ۆ زی����ن����دوو ه��ێ��ش��ت��ن �ه‌وه‌ى‬ ‫هه‌ردووقاچیان بڕییه‌وه‌‪ .‬پاشان‬ ‫به‌نیوه‌ تۆپێکى باسکه‌ کارێکیان‬

‫بۆ کردووه‌ له‌گه‌ڵ دوودارده‌س��ت‬ ‫ک���ه‌ ت����وان����اى ج���وڵ���ه‌ى پ��ێ‬ ‫ئه‌به‌خشێت‪ .‬کیان له‌ گوندێکى‬ ‫بچووک ئه‌ژی و دایک و باوکى‬ ‫تواناى کڕینی ئامێرى جوڵه‌ى‬ ‫مۆدێڕنیان نیه‌ بۆ کچه‌که‌یان‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م ڕووداوه‌ش نه‌یتوانیو ‌ه‬ ‫ئ���ه‌و ک��چ�ه‌ ل��ه‌ ئ��اره‌زووه‌ک��ان��ى‬ ‫وه‌رزش���ى دوورب��خ��ات �ه‌وه‌ به‌ڵکو‬ ‫ئ �ه‌و وه‌رزش��ک��ارى مه‌له‌وانیه‌و ‌ه‬ ‫تائێستاش چه‌ندین مه‌دالیاى‬ ‫به‌ده‌ست هێناوه‌‪.‬‬

‫دوو شانۆ نامه‌ی کورده‌واری‬

‫دوو شانۆ نامه‌ی کورده‌واری‬ ‫له‌ شانۆنامه‌کانی مێژوونوس‬ ‫«ل�ه‌ی�لان» به‌رگی دووهه‌می‬ ‫که‌وته‌ به‌ر دیدی خوێنه‌ران‪،‬‬ ‫ئه‌م شانۆنامه‌یه‌ که‌ پێشکه‌ش‬ ‫کراوه‌ به‌ کچه‌ کوردی قاره‌مان‬ ‫«ق����ه‌ده‌م خ��ێ��ر»ی فه‌یلی‪،‬‬ ‫رووداوی م��ێ��ژووی��ی پ��ڕ له‌‬ ‫شانازی و سه‌روه‌ری ئافره‌تی‬ ‫کورده‌‪ ،‬که‌ باس له‌ قه‌ده‌م خێر‬ ‫و له‌یال قاسم که‌ هه‌ردووکیان‬ ‫له‌ پێناو سه‌ربه‌خۆیی‬ ‫ئ����ازادی ک��وردس��ت��ان‬ ‫گیانی خ��وی��ان فیدا‬ ‫کرد‪ ،‬ده‌کات‪.‬‬

‫دواى ب�ه‌ زۆر لکاندنى ن�ه‌ت�ه‌وه‌و‬ ‫پێکهاته‌کانى ع��ێ��راق ت��وان��را بۆ‬ ‫ماوه‌یه‌کى زۆر به‌رده‌وام بێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫سه‌رئه‌نجامه‌که‌شی چاوه‌ڕوانکراوبوو‬ ‫الى هه‌موو الیه‌ک که‌ سه‌ر له‌ نوێ‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌یه‌و گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ بۆ‬ ‫ئه‌صڵى مه‌سه‌له‌که‌‪ ،‬بۆیه‌ یه‌کێک‬ ‫له‌و ئه‌گه‌رانه‌ى پێش ڕزگار کردنى‬ ‫عێراق له‌ ‪2003‬دا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى‬ ‫ع��ێ��راق ب��وو وه‌ ب��وون��ى ب�ه‌ چه‌ند‬ ‫پ��ارچ��ه‌ی��ه‌ک ب��ه‌ پ��ێ��ی سروشتى‬ ‫پێکهاته‌که‌ى ئ�ه‌م�ه‌ش پێشبینى‬ ‫ده‌ک��را بۆیه‌ واڵتانى ناوچه‌که‌ ک ‌ه‬ ‫هه‌میشه‌ له‌ دانیشتنه‌ ڕه‌سمی و‬ ‫ناڕه‌سمیه‌کانیاندا باسی یه‌کپارچه‌یى‬ ‫عێراقیان ده‌ک��رد وه‌الى سیاسیى‬ ‫و هاواڵتى عێراق ئه‌وه‌ ڕوون بوو‬ ‫که‌ ده‌بێت عێراق به‌ المه‌رکه‌زیه‌ت‬ ‫به‌ڕێوه‌بچێت یاخود فیدڕاڵى یا‬ ‫ک��ۆن��ف��ی��دڕاڵ��ى‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ش هاوتای ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ ئامانجى کورد له‌ عێراقدا‪،‬‬ ‫ب��ۆ پاراستنى ئ �ه‌و واقیعه‌ى ک ‌ه‬ ‫هاتۆته‌ ئاراوه‌ که‌ بوونى هه‌رێمێکى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ له‌ ڕووى ئیدارى و ته‌نانه‌ت‬ ‫سیاسیش که‌ هه‌رێمى کوردستانه‌‪،‬‬ ‫الیه‌نه‌ کوردیه‌کان شه‌ڕى یاساییان‬ ‫ده‌ست پێکرد بۆ به‌ یاسایى کردنى‬ ‫و هێنانه‌ کایه‌ى سیسته‌مى فیدڕاڵى‬ ‫که‌ ته‌نها کورده‌کان بانگه‌شه‌یان بۆ‬ ‫ده‌ک��رد‪ ،‬ئه‌مه‌ش خه‌ته‌رى له‌سه‌ر‬ ‫بوو ئێستا له‌م قۆناغه‌دا گوتار ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کانى ناو عێراق جیاوازه‌و‬ ‫ت�ه‌ن��ان�ه‌ت پێکهاته‌ى سوونه‌کان‬ ‫بانگه‌شه‌ى بۆ ده‌ک�ه‌ن که‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫الیه‌نى ئیجابی و سلبی خۆى هه‌یه‌ ‪:‬‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌و الیه‌نه‌وه‌ سه‌یرى بکه‌ین‬ ‫که‌ له‌ عێراقدا بوونى چه‌ند هه‌رێمێک‬ ‫دروس��ت بێت ئ��ه‌وا ئ �ه‌و واقیعه‌ى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان چه‌سپاو تر‬ ‫ده‌بێت و له‌ تاقانه‌ى و هه‌ڕه‌شه‌ ب ‌ه‬ ‫دوور ده‌بێت به‌اڵم ئه‌گه‌ر بڕوانین ‌ه‬ ‫دیوه‌که‌ى ترى‪ ،‬ئه‌وا ده‌بێته‌ هۆى‬ ‫نه‌هێشتنى م���ادده‌ى ‪140‬ل �ه‌الی �ه‌ک‬ ‫و نه‌گه‌ڕاندنه‌وه‌ى به‌شێکى زۆرى‬ ‫خاکى کوردستان که‌ ده‌که‌وێت ‌ه‬ ‫سنوورى سوونه‌کانه‌وه‌ لە الیەکی‬ ‫ت��رەوە پێش ئ �ه‌وه‌ى بکه‌وینه‌ ئه‌و‬ ‫حاڵه‌ته‌وه‌ پێویسته‌ کورد هه‌وڵ بۆ‬ ‫دیارى کردنى سنوورى کوردستان‬ ‫بدات پاشان پشتگیرى له‌ دروست‬ ‫بوونى هه‌رێمى سه‌ربه‌خۆ بکات‬ ‫تا له‌سه‌ر حسابی خاکى ک��وردان‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫گ �ه‌ر چ��ی زۆرب���ه‌ی ئ �ه‌و گوتاران ‌ه‬ ‫ئێستا ب��اس��ی ف��ی��دڕاڵ��ى ده‌ک��ه‌ن‬ ‫په‌یوه‌ستن ب�ه‌ گۆڕانکاریه‌کانى‬ ‫ناوچه‌که‌ یاخود فشارى ناوخۆین‬ ‫ب��ۆ حکومه‌تى م��ه‌رک��ه‌زى‪ ،‬ب �ه‌اڵم‬ ‫سه‌رئه‌نجام واقیعه‌و ده‌بێت ڕووبدات‬ ‫و الیه‌نى ده‌ره‌کیش کارى له‌سه‌ر‬ ‫ده‌که‌ن که‌م تا زۆر چونکه‌ ده‌زانین‬ ‫له‌ رۆژه �ه‌اڵت��ى ن��اوڕاس��ت هه‌رچی‬ ‫گۆڕانکارى ڕووبدات له‌ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫گه‌النى ژێر ده‌سته‌و چه‌وساوه‌کان ‌ه‬ ‫چونکه‌ زۆربه‌ى واڵتانه‌ له‌الیه‌ن یه‌ک‬ ‫نه‌ته‌وه‌وه‌ حکومڕانى کراون ئێستا‬ ‫دۆخێک هاتۆته‌ ئاراوه‌ له‌ ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫مه‌حاڵه‌ به‌ ئاسانى کۆنتڕۆڵ بکرێت‬ ‫و ئارامى و سه‌قامگیرى ڕووب��دات‬ ‫له‌و واڵتانه‌ هه‌ر نه‌ته‌وه‌و پێکهاته‌و‬ ‫ئاینێک داواى مافى خۆى ده‌کات و‬ ‫ده‌شگه‌نه‌ ئامانج‪ ‌،‬کوردیش به‌ پێی‬ ‫بارودۆخه‌که‌ ده‌توانێت ئاماده‌کارى‬ ‫بکات بۆ گۆڕانکاریه‌کان و چه‌ندین‬ ‫هه‌رێم له‌ عێراقدا دێنە ئاراوه‌‪.‬‬

Rebazi Azadi 679  

Rebazi Azadi ,679

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you