Page 1

‫سێشەممە ‪/01‬سه‌رماوه‌ز‪ 2711/‬کوردی • ‪ 2011/11/22‬زایینی • ژمارەی ‪ • 678‬ساڵی ‪ 12 • 31‬الپەڕە‬

‫‪7‬‬

‫»‬

‫‪ 8‬به‌مزووان ‌ه واشنتۆن‬

‫گه‌نجێک‪ :‬له‌به‌ر‬ ‫سه‌ختى ژیان ل ‌ه‬

‫»‬

‫ئه‌وروپاوه‌…‬

‫ئافره‌تیش پێویست ‌ه وه‌ک پیاو…‬

‫عیراق دابه‌ش ده‌کات‬

‫پێنج خواردنه‌وه‌ى به‌سوود بۆ…‬

‫ب ‌ه سه‌رپه‌رشتى مه‌ڵبه‌ندى «حسدک»…‬

‫ڕۆژنامەی جەماوەری کوردستان‬ ‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات‬

‫سیروان ئه‌حمه‌د‪،‬‬

‫»‪9‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫»‪11‬‬

‫»‪10‬‬

‫ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران عێراق‪:‬‬

‫ده‌بێ کورد هه‌ڵوێستى یه‌کال که‌ره‌وه‌ى هەبێت بۆ‬ ‫ه دابڕاوه‌کان‬ ‫گه‌ڕانه‌وه‌ى ناوچ ‌‬

‫تایبەت بە ~‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫نوێنه‌رانى عێراق ل ‌ه دیدارێکى تایبه‌تى‬ ‫~ دا ئاماژ‌ه ب�ه‌و‌ه ده‌کات‬ ‫« ئه‌زمونێکى تاڵمان هه‌ی ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌غداد ب ‌ه گشتى‪ ،‬له‌گه‌ڵ هه‌ندێک ل ‌ه‬ ‫برا عه‌ره‌به‌کانیش ئه‌زمونى تاڵمان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬ب ‌ه داخ���ه‌و‌ه ڕێژه‌یه‌کى که‌م‬ ‫ل ‌ه برا عه‌ره‌به‌کان خوێندنه‌وه‌یه‌کى‬ ‫ته‌ندروستیان هه‌ی ‌ه بۆ کێشه‌کانى‬ ‫کورد»‪.‬‬

‫غه‌یاس سورچى‪،‬‬

‫ن���اوب���راو هێما ب��ۆ ئ���ه‌و‌ه ده‌ک���ات‬ ‫«پاراستنى فڕۆکه‌خانه‌ى که‌رکوک‬ ‫ل ‌ه الیه‌ن پۆلیسه‌و‌ه بێت ل ‌ه هه‌مووى‬ ‫باشتر‌ه له‌به‌رئه‌وه‌ى هێزه‌کانى پۆلیسى‬ ‫که‌رکوک سه‌رجه‌م پێکهاته‌کانى ئه‌و‬ ‫شاره‌رى له‌خۆ گرتووه‌»‪.‬‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫ن��وێ��ن�ه‌ران��ى ع��ێ��راق ب � ‌ه ~‬ ‫ڕاگ�ه‌ی��ان��د پاراستنى فڕۆکه‌خانه‌ى‬ ‫که‌رکوک ل ‌ه الی �ه‌ن پۆلیسه‌و‌ه بێت‬ ‫ل� ‌ه ه �ه‌م��ووى باشتر‌ه ل�ه‌ب�ه‌رئ�ه‌وه‌ى‬ ‫هێزه‌کانى پۆلیسى که‌رکوک سه‌رجه‌م‬

‫پێکهاته‌کانى ئ �ه‌و ش���اره‌رى له‌خۆ‬ ‫گرتووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر فیرقه‌ى سه‌ربازى‬ ‫ئه‌و ئه‌رک ‌ه بگرێت ‌ه ئه‌ستۆ کێش ‌ه دروست‬ ‫ده‌ک��ات و ل ‌ه ئێستاشدا کێشه‌یه‌کى‬ ‫ل ‌ه ناوخۆى که‌رکوکیه‌کاندا دروست‬ ‫کردوو‌ه ب ‌ه کورد و عه‌ره‌ب تورکمان و‬ ‫ئاشوریه‌کانیشه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و ئه‌ندامه‌ى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى‬ ‫عێراق وتیشی «ئه‌زمونێکى تاڵمان‬ ‫هه‌ی ‌ه له‌گه‌ڵ به‌غداد ب ‌ه گشتى له‌گه‌ڵ‬ ‫هه‌ندێک ل ‌ه برا عه‌ره‌به‌کانیش ئه‌زمونى‬ ‫تاڵمان هه‌یه‌‪ ،‬ب ‌ه داخ�ه‌و‌ه ڕێژه‌یه‌کى‬

‫ئەندامی لیستى برایه‌تى نه‌ینه‌وا‪:‬‬

‫هیچ هێزێکى پێشمه‌رگه‌ له‌ناو سه‌نته‌رى شارى‬ ‫موسڵ و ناوچه‌ عه‌ره‌ب نشینه‌کاندا بوونى نییه‌‬

‫که‌م ل ‌ه برا عه‌ره‌به‌کان خوێندنه‌وه‌یه‌کى‬ ‫ته‌ندروستیان هه‌ی ‌ه بۆ کێشه‌کانى کورد‬ ‫‪ ،‬بۆی ‌ه ده‌بێ ئێستا ئێم ‌ه شێلگیران ‌ه داوا‬ ‫بکه‌ین ک ‌ه ئه‌و به‌ڵێنان ‌ه جێبه‌جێ بکرێن‬ ‫یان نا پێویست ‌ه کاتێکى دیارى کراوى‬ ‫ماو‌ه کورتیان بۆ دابنێین بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫داواکاریه‌کانى ئێم ‌ه جێبه‌جێ بکه‌ن‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ى ئه‌وان هه‌ر ل ‌ه سه‌ره‌تاى‬ ‫ڕزگار بوونى عێراقه‌و‌ه ل ‌ه دیکتاتۆریه‌ت‬ ‫تا ئێستا شتێکى ئه‌وتۆیان ل ‌ه ماد‌ه‬ ‫ده‌ستوریه‌کان و داواکاریه‌کانى کورد‬ ‫جێبه‌جێ نه‌کردووه‌‪3» .‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رى گشتیى په‌روه‌رده‌ى سلێمانى‪:‬‬

‫‪ 150‬هه‌زاره‌که‌ له‌ دواى موچه‌ى‬ ‫مامۆستایان ده‌درێت‬

‫تایبەت بە ~‬

‫تایبەت بە ~‬ ‫غه‌یاس سورچى‪ ،‬ئەندامی لیستی‬ ‫برایه‌تى نه‌ینه‌وا له‌ دیدارێکى تایبه‌تى‬ ‫~ دا ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌کات‬ ‫«لیستى حەدبابه‌ هیچ شێوه‌یه‌ک‬ ‫ئ��ام��اده‌ نییه‌ هیچ ک��ام له‌ پۆست ‌ه‬ ‫ئیداریه‌کان بداته‌ الیه‌نى کوردى»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات «ڕێژه‌یه‌کى‬ ‫زۆرى دانیشتوانى پارێزگاى نه‌ینه‌وا‬ ‫ک��وردن و بۆ پاراستنى ژیانیان و‬ ‫به‌رده‌وامیان پێویستیان به‌ بوونى‬ ‫پێشمه‌رگه‌و ئاسایشى کوردستان‬ ‫هه‌یه‌ له‌ پارێزگاکه‌دا»‪.‬‬ ‫غه‌یاس سورچى‪ ،‬ئەندامی لیستی‬ ‫ب��رای �ه‌ت��ى ن �ه‌ی��ن �ه‌وا ب �ه‌ ~‬ ‫ڕاگه‌یاند یه‌که‌م که‌س که‌ بانگه‌شه‌ى‬

‫به‌ هه‌رێم کردنى پارێزگاکانى کرد‬ ‫ئ��وس��ام�ه‌ نوجێفى ب��وو که‌ئێستا‬ ‫سه‌رۆکى په‌رله‌مانى عێراقه‌و سه‌رۆکى‬ ‫لیستى ح��ەدب��اش �ه‌ ل �ه‌ پ��ارێ��زگ��اى‬ ‫نه‌ینه‌وا‪ ،‬له‌ناو ئه‌وانه‌شدا ده‌نگۆیه‌ک‬ ‫هه‌یه‌ که‌ پارێزگاى نه‌ینه‌وا بکرێت ‌ه‬ ‫هه‌رێمى سه‌ربه‌خۆ پێشتر سه‌رجه‌م‬ ‫الیه‌نگرانى حەدباو لێپرسراوه‌کانیان‬ ‫دژى ب��ڕی��ارى فیدڕاڵى و به‌هه‌رێم‬ ‫کردنى پارێزگاکان بوون‪ ،‬به‌اڵم له‌‬ ‫ئێستادا خه‌ڵکى نه‌ینه‌وا و الیه‌نه‌‬ ‫س��ی��اس��ی�ه‌ک��ان و س��ه‌ران��ى پ��ارت�ه‌‬ ‫سیاسیه‌کانى ئه‌م پارێزگایه‌ داواى‬ ‫به‌ هه‌رێم کردنى پارێزگاکه‌ ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێمه‌ وه‌ک الیه‌نى کوردى دژى‬ ‫ئ�ه‌و بڕیاره‌ ڕاوه‌ستاوین و ئه‌گه‌ر‬ ‫کارێکى ل �ه‌و ج��ۆره‌ بکرێت ئێمه‌‬

‫خۆپیشاندان وناڕه‌زاى ده‌رده‌بڕین‪،‬‬ ‫تا مادده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێ نه‌کرێت به‌‬ ‫هیچ شێوه‌یه‌ک ڕێگه‌ ناده‌ین نه‌ینه‌وا‬ ‫بکرێته‌ هه‌رێم‪.‬‬ ‫غه‌یاس وتیشى ڕێژه‌یه‌کى زۆرى‬ ‫دانیشتوانى پ��ارێ��زگ��اى نه‌ینه‌وا‬ ‫ک��وردن و بۆ پاراستنى ژیانیان و‬ ‫به‌رده‌وامیان پێویستیان به‌ بوونى‬ ‫پێشمه‌رگه‌و ئاسایشى کوردستان‬ ‫ه�ه‌ی�ه‌ ل �ه‌ پ��ارێ��زگ��اک �ه‌دا ‪ ،‬ئ��ه‌وان‬ ‫له‌به‌ر ئه‌و هۆکاره‌ نایانه‌وێت له‌گه‌ڵ‬ ‫لیستى برایه‌تیدا ڕێکبکه‌ون چونکه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ڕێکبکه‌ون ده‌بێ پێشمه‌رگه‌و‬ ‫ئاسایش له‌و ناوچانه‌دا بمێنێته‌وه‌‬ ‫ئه‌وانیش به‌ڵێنیان داوه‌ که‌ نابێ‬ ‫پێشمه‌رگه‌و ئاسایش له‌و ناوچانه‌دا‬ ‫بمێنێته‌وه‌‪3» .‬‬

‫سکرتێرى ڕێکخراوى یه‌کێتى پیاوانى کوردستان‪:‬‬

‫خۆکوشتن ل ‌ه نێو ڕه‌گه‌زى نێردا سه‌رى هه‌ڵداوه‌‬

‫تایبەت بە ~‬ ‫بورهان عه‌لى‪ ،‬سکرتێرى ڕێکخراوى‬ ‫یه‌کێتى پیاوانى کوردستان له‌ دیدارێکى‬ ‫تایبه‌تى ~ دا ئاماژه‌ به‌وه‌‬ ‫ده‌ک��ات» له‌ دواى ساڵى ‪1991‬وه‌ که‌‬ ‫باسى مافى مرۆڤ ده‌کرێت‪ ،‬ته‌نها مافى‬ ‫ئافره‌ت له‌به‌رچاو گیراوه‌‪ ،‬له‌و نێوەندەدا‬ ‫ڕه‌گ����ه‌زى نێرینه‌ ئ��ه‌و ت��وێ��ژه‌ی �ه‌ که‌‬ ‫فه‌رامۆشکراوه‌ و گوێى لێنه‌گیراوه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫توێژه‌ بووه‌ هه‌موو کاتێک که‌ یاساکان‬ ‫ده‌رچووه‌ له‌ له‌ دژى ده‌رچووه»‪.‬‬

‫ناوبراو هیما بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات «خۆکوشتن‬ ‫له‌ ناو ڕه‌گه‌زى نێرینه‌دا سه‌رى هه‌ڵداوه‌و‬ ‫ئاماره‌کانى خۆکوشتن ڕۆژ به‌ ڕۆژ زیاد‬ ‫ده‌که‌ن له‌ نێو ڕه‌گه‌زى نێردا»‪.‬‬ ‫بورهان عه‌لى‪ ،‬سکرتێرى ڕێکخراوى‬ ‫ی�ه‌ک��ێ��ت��ى پ��ی��اوان��ى ک��وردس��ت��ان به‌‬ ‫~ ڕاگ��ه‌ی��ان��د ت��ون��دوت��ی��ژى‬ ‫ج���ه‌س���ت���ه‌ى ب���ه‌ران���ب���ه‌ر ڕه‌گ�����ه‌زى‬ ‫نێرینه‌ده‌کرێت‪ ،‬له‌ نێویشیدا توندوتیژى‬ ‫ئابوورى و و سیکسى و ده‌روون��ى ‪،‬‬ ‫کۆمه‌لێک توندوتیژى هه‌یه‌ که‌ ڕۆژانه‌‬ ‫ڕه‌گه‌زى نێر ڕووبه‌ڕووى ده‌بێته‌‪.‬‬

‫سکرتێرى ڕێکخراوى یه‌کێتى پیاوان‬ ‫وتیشى « خۆکوشتن له‌ ناو ڕه‌گه‌زى‬ ‫نێرینه‌شدا سه‌رى هه‌ڵداوه‌‪ ،‬ئاماره‌کان‬ ‫ڕۆژ به‌ڕۆژ زیاتر ده‌بن له‌ نێوان ڕه‌گه‌زى‬ ‫نێردا‪ ،‬له‌ ده‌ مانگى ڕابردوودا له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستاندا نزیکه‌ى (‪ )60‬حاڵه‌تى‬ ‫خۆکوشتن له‌ڕه‌گه‌زى نێر هەبووە‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌و هۆکارانه‌ى که‌ پێویست‬ ‫ده‌کان ڕێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى‬ ‫هه‌ڵوێسته‌ى له‌سه‌ر بکه‌ن ‪ ،‬حکومه‌تیش‬ ‫ل���ه‌ ڕێ���گ���اى دام��وده‌زگ��اک��ان��ی��ی��ه‌وه‌‬ ‫به‌دواداچونى له‌ سه‌ ر بکات‪9» .‬‬

‫جه‌بار حه‌مه‌ ئه‌مین‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫گشتیى په‌روه‌رده‌ى سلێمانى له‌‬ ‫دیدارێکى تایبه‌تى ~ دا‬ ‫ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌کات «قه‌ره‌بووى‬ ‫موچه‌ى مامۆستایان مانگى‬ ‫داهاتوو هه‌مووى ته‌واو ده‌بێت‬ ‫ومامۆستایان و فه‌رمانبه‌ران‬ ‫وه‌ریده‌گرن»‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو ه��ێ��م��اش ب��ۆ ئ��ه‌وه‌‬ ‫ده‌ک����ات» ژم��ێ��ری��اره‌ک��ان له‌‬ ‫په‌روه‌رده‌کاندا خه‌ریکى لیستی‬ ‫موچه‌ن‪ ،‬بێگومان که‌ موچه‌یان‬ ‫ت���ه‌واو ک���رد‪ ،‬پ���ه‌روه‌رده‌ک���ان‬ ‫ده‌ستبه‌کار ده‌ب��ن بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫(‪ )150‬هه‌زاره‌که‌ سه‌رف بکه‌ن‬ ‫بۆ مامۆستایان»‪.‬‬ ‫جه‌بار حه‌مه‌ ئه‌مین‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫گشتیى پ��ه‌روه‌رده‌ى سلێمانى‬ ‫ب���ه‌ ~ ڕاگ���ه‌ی���ان���د‬ ‫نوسراوه‌که‌مان پێگه‌شتووه‌و‬ ‫گشتاندنمان کردووه‌ بۆ (‪)11‬‬

‫جه‌الل نورى‪،‬‬

‫په‌روه‌رده‌که‌‪ ،‬به‌الى که‌مه‌و ‌ه‬ ‫دوو ڕۆژى پێده‌چێت‪ ،‬چه‌ند‬ ‫ڕۆژێکى که‌مى ماوه‌ بۆ موچه‌ى‬ ‫مامۆستایان‪ ،‬ژم��ێ��ری��اران له‌‬ ‫په‌روه‌رده‌کاندا خه‌ریکى لیستى‬ ‫موچه‌ن‪ ،‬بێگومان که‌ موچه‌یان‬ ‫ت���ه‌واو ک���رد‪ ،‬پ���ه‌روه‌رده‌ک���ان‬ ‫ده‌ستبه‌کار ده‌ب��ن بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫(‪ )150‬هه‌زاره‌که‌ بۆ مامۆستایان‬ ‫سه‌رف بکه‌ن‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ قه‌ره‌بووى موچه‌ى‬ ‫مامۆستایان به‌رێوه‌به‌رى گشتیى‬ ‫په‌روه‌رده‌ى سلێمانى وتى ئێمه‌‬ ‫ی��ان��زه‌ پ���ه‌روه‌رده‌م���ان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫په‌روه‌رده‌ى مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى‬ ‫به‌ ق��ه‌ده‌ر ده‌ پ �ه‌روه‌رده‌ک �ه‌ى‬ ‫ت��ره‌‪ ،‬ل �ه‌ پ��ه‌روه‌رده‌ک��ان��ى تر‬ ‫ئیشوکاره‌کانى ت��ه‌واو ب��ووه‌‪،‬‬ ‫ئ�ه‌وه‌ى ماوه‌ته‌وه‌ پ �ه‌روه‌رده‌ى‬ ‫م��ه‌ڵ��ب��ه‌ن��دى س��ل��ێ��م��ان��ی��ی�ه‌‪،‬‬ ‫ک��ه‌ ن��زی��ک �ه‌ى (‪ )20‬ه���ه‌زار‬ ‫مامۆستان‪ ،‬هه‌روه‌ها نزیکه‌ى‬ ‫(‪ )12‬هه‌زار فه‌رمانبه‌ریشیان‬

‫هه‌یه‌‪ ،‬وتیشی ژماره‌یه‌کى زۆر‬ ‫له‌ فه‌رمانبه‌ران و مامۆستایان‬ ‫ڕاستکردنه‌وه‌ى موچه‌یان بۆ‬ ‫ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ک��اره‌ک��ان زۆرن‪،‬‬ ‫بێگومان ڕاس��ت��ک��ردن�ه‌وه‌ک��ان‬ ‫ک��راوه‌‪ ،‬ته‌نها قه‌ره‌بووه‌کردنه‌‬ ‫وه‌که‌ ماوه‌‪ ،‬قه‌ره‌بووه‌که‌ش ئه‌م‬ ‫مانگه‌و مانگى داهاتوو هه‌مووى‬ ‫ت�ه‌واو ده‌بێت‪ ،‬مامۆستایان و‬ ‫فه‌رمانبه‌ران وه‌ریده‌گرن‪7» .‬‬

‫قائیمقامى قه‌زاى که‌الر‪:‬‬

‫پالنمان هه‌ی ‌ه بۆ دروستکردنی به‌نداو‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫جه‌الل نورى‪ ،‬قائیمقامى قه‌زاى‬ ‫ک���ه‌الر ل �ه‌ دی��دارێ��ک��ى تایبه‌تى‬ ‫~ دا ئ���ام���اژه‌ ب��ه‌و ‌ه‬ ‫ده‌ک����ات «ک����ه‌الر ن��اوچ �ه‌ی �ه‌ک �ه‌‬ ‫ج��وڵ �ه‌ی �ه‌ک��ى ب��ازرگ��ان��ى باشى‬ ‫ت��ێ��دای �ه‌‪ ،‬ح��ک��وم�ه‌ت��ی��ش پالنى‬ ‫خۆى بۆناوچه‌که‌ هه‌یه‌‪ ،‬ئێمه‌ش‬ ‫وه‌ک ئیداره‌ى شاره‌که‌ زه‌ویمان‬ ‫دابینکردووه‌ بۆ وه‌به‌رهێنه‌ره‌کان‬ ‫و س�ه‌رم��ای�ه‌داره‌ک��ان بۆ ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫زیاتر له‌ (‪ )4000‬ه�ه‌زار خانوى‬ ‫نیشته‌جێبوون دروست بکه‌ن»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێما بۆ ئ��ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫«حکومه‌ت جگه‌ له‌وه‌ی که‌ موچه‌ی‬ ‫بۆ وارسی ئه‌نفالکراوه‌کان به‌ پێ‬ ‫ئه‌و فورمه‌ی که‌ دایڕشتووه‌ دابین‬ ‫کردووه‌‪ ،‬له‌ هه‌مانکاتیشدا ئێستا‬ ‫سه‌رقاڵی دروستکردنی خانووه‌‪،‬‬ ‫ورده‌ ورده‌ هه‌وڵده‌ردرێت کێشه‌ی‬

‫نیشته‌جێبوونیشیان بۆچاره‌سه‌ر‬ ‫بکرێت»‪.‬‬ ‫جه‌الل نورى‪ ،‬قائیمقامى قه‌زاى‬ ‫ک �ه‌الر به‌ ~ ڕاگه‌یاند‬ ‫پالنمان هه‌یه‌ بۆ دروستکردنی‬ ‫به‌نداو‪ ،‬ته‌نانه‌ت الی ده‌ربه‌ندخان‬ ‫ل �ه‌ ب���واری جێبه‌جێکردنایه‌و‬ ‫هه‌روه‌ها له‌ باونوور وبه‌رده‌سوور‬ ‫س �ه‌رق��اڵ��ی دی��زای��ن��ک��ردن��ی دوو‬ ‫به‌نداوی ترن جگه‌ له‌وه‌ی به‌ڕێو ‌ه‬ ‫به‌رایه‌تی ئاو و ئاودێری گه‌رمیان‬ ‫چه‌ند به‌نداوێکی تری بچووکی‬ ‫دروست ک��ردووه‌ له‌ ناحیه‌کانی‬ ‫قۆره‌توو و مه‌یدان و خه‌لیفان‪،‬‬ ‫پ�لان��ی ب���ه‌رده‌وام���ان ه �ه‌ی �ه‌ بۆ‬ ‫دروستکردنی به‌نداو‪.‬‬ ‫ناوبرا وتیشى که‌الر ناوچه‌یه‌ک ‌ه‬ ‫جوڵه‌یه‌کى بازرگانى باشى تێدایه‌‪،‬‬ ‫وه‌ک ئیداره‌ى شاره‌که‌ زه‌ویمان‬ ‫دابینکردووه‌ بۆ وه‌به‌رهێنه‌ره‌کان‬ ‫و س�ه‌رم��ای�ه‌داره‌ک��ان بۆ ئ�ه‌وه‌ى‬

‫زیاتر له‌ (‪ )4000‬ه�ه‌زار خانوى‬ ‫نیشته‌جێبوون دروس��ت بکه‌ن‪،‬‬ ‫وه‌زاره‌ت����ى ئ��اوه‌دان��ک��ردن �ه‌وه‌ و‬ ‫ڕێگاو بانیش به‌ هه‌مان شێو ‌ه‬ ‫ئه‌ویش پالنى هه‌یه‌ له‌ که‌الر بۆ‬ ‫دروستکردنی شووقه‌ بۆ خه‌ڵکى‬ ‫هه‌ژار و که‌مدرامه‌ت‪6» .‬‬


‫‪2‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬

‫به‌رپرسى ئه‌نجوومه‌نى رێکخستنى ناوه‌ندى (حسدک) له‌گه‌ڵ‬ ‫ژماره‌یه‌ک له‌به‌رپرسى بازنه‌کانى مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى کۆبۆوه‌‬

‫ڕۆزى ‪ 2011/11/17‬هه‌ڤاڵ رزگ��ار‬ ‫غه‌فور ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫و به‌رپرسى ئه‌نجومه‌نى رێکخستنى‬ ‫ن��اوه‌ن��دى به‌ئاماده‌بوونى مامۆستا‬ ‫فه‌رهاد به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ند وجێگرى‬ ‫م��ه‌ڵ��ب��ه‌ن��دى س��ل��ێ��م��ان��ى ح��زب��ى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ل��ه‌گ�� ‌ه ‌ڵ ژم���اره‌ی���ه‌ک ل�ه‌ب�ه‌رپ��رس��ى‬ ‫بازنه‌کانى مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى کۆبۆوه‌‪.‬‬ ‫س�ه‌ره‌ت��اى کۆبوونه‌وه‌که‌ به‌ساتێک‬ ‫وه‌ستان بۆ گیانى پاکى شه‌هیدان‬ ‫ده‌س���ت���ى پ��ێ��ک��رد دوات�����ر ه �ه‌ڤ��اڵ‬ ‫رزگ��ار غه‌فور تیشکى خست ‌ه سه‌ر‬ ‫ب���ارودۆخ���ى س��ی��اس��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫وع��ێ��راق ون��اوچ �ه‌ک �ه‌و رۆڵ��ى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستانى‬ ‫به‌رز نرخاند‪ ،‬له‌هه‌وڵه‌کانیدا له‌پێناو‬ ‫یه‌کریزى وئاشته‌وایى نیشتیمانى‬ ‫له‌کوردستان‪،‬ئاماژه‌شى به‌ئه‌رکه‌کانى‬

‫ئاینده‌ى رێکخستنه‌کان کرد له‌سنورى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى‪ ،‬هه‌روه‌ها باسى‬ ‫له‌گرنگى رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگاى‬ ‫مه‌ده‌نى وشێوازو سروشتى کارى‬ ‫رێکخستن کرد له‌سنورى سلێمانى و‬ ‫وده‌وروبه‌رى به‌شێوازێکى نوێ گرنگى‬ ‫زیاتر بدرێت به‌رێکخستنه‌کان ‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا به‌رپرسى ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫رێکخستنى ن���اوه‌ن���دى ب��اس��ى ل ‌ه‬ ‫گواستنه‌وه‌ى په‌یام و دروشمه‌کانى‬ ‫(حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان) ک���رد ک�� ‌ه پێویست ‌ه‬ ‫سه‌رجه‌م کادیره‌کان زۆر بوێران ‌ه‬ ‫بچنه‌ ناو جه‌ماوه‌رو ستراتیژو ئامانجى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بخه‌نه‌روو تا گه‌نجان و‬ ‫الوان وئافره‌تانى شارى سلێمانى‬ ‫زیاتر بتوانن ل ‌ه رێکخستنه‌کانه‌و‌ه بره‌و‬ ‫به‌ توانا شاراوه‌کانى خۆیان بده‌ن‬

‫له‌رێگه‌ى گرنگى دانى زیاتر به‌بوارى‬ ‫وه‌رزشى وئه‌و پالن و به‌رنامانه‌ى ک ‌ه‬ ‫پێگه‌یه‌نه‌رى گه‌نجان و الوانه‌‪.‬‬ ‫له‌ته‌وه‌رێکى ت��رى کۆبوونه‌وه‌که‌دا‬ ‫ت��ی��ش��ک خ���رای��� ‌ه س���ه‌ر پ��رۆس��ه‌ى‬ ‫هه‌ڵبژارنه‌کان که‌چاوه‌روان ده‌کرێت‬ ‫له‌ئاینده‌دا ئه‌نجام بدرێت و باس‬ ‫له‌میکانیزم وب �ه‌رن��ام �ه‌ى ح��زب و‬ ‫ئه‌رکى ک��ادران وئه‌ندامانى حزب و‬ ‫ئاماده‌سازى پێویست بۆ پرۆسه‌ى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کان کرا ‪.‬‬ ‫الى خۆشیانه‌و‌ه به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ند‬ ‫وئ�ه‌ن��دام��ان��ى مه‌ڵبه‌ندو به‌رپرسى‬ ‫بازنه‌کانى رێکخستنى سلێمانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫پێشنیارو سه‌رنجى خۆیان خسته‌ڕوو‬ ‫بۆ باشترکردنى کارو چاالکییه‌کانى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان ‪.‬‬

‫وه‌زاره‌تى کاره‌با داواى پشکى هه‌رێم ل ‌ه‬ ‫خه‌رجیی حاکمه‌ ل ‌ه بوارى کاره‌با ده‌کات‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کۆبوونه‌وه‌ى فراوانى مه‌کته‌بى رێکخراوه‌ پیشه‌یى و‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کانى (حسدک)ئه‌نجامدرا‬

‫رۆژی‬ ‫ک��ات��ژم��ێ��ر ‪ 10:30‬ى‬ ‫‪ 2011/11/16‬هه‌ڤاڵ به‌ختیار که‌ریم‬ ‫به‌رپرسى مه‌کته‌بى ڕێکخراوه‌ پیشه‌یى‬ ‫و جه‌ماوه‌رییه‌کان و ب ‌ه به‌شدارى‬ ‫ئه‌ندامانى مه‌کته‌ب له‌گه‌ڵ به‌رپرسى‬ ‫ن���اوه‌ن���ده‌ى ڕێ��ک��خ��راو‌ه پیشه‌یی‬ ‫و ج �ه‌م��اوه‌ری��ی �ه‌ک��ان و به‌رپرسى‬ ‫خوێندکاران و الوان و مامۆستایان‬ ‫ل ‌ه سنورى سه‌رجه‌م مه‌ڵبه‌نده‌کان‬ ‫کۆبوه‌وه‌‪.‬‬ ‫س �ه‌ره‌ت��اى کۆبونه‌وه‌ک ‌ه به‌رپرسى‬ ‫مه‌کته‌بى ڕێ��ک��خ��راوه‌ پیشه‌یی و‬ ‫ج�ه‌م��اوه‌ری��ی�ه‌ک��ان باسى ل� ‌ه دوای��ن‬ ‫ب��ارودۆخ��ى سیاسی ک��وردس��ت��ان و‬ ‫عێراق و ناوچه‌ک ‌ه ک��ردو ئاماژه‌ی‬ ‫به‌و گۆڕانکارییانه‌ کرد که‌ ل ‌ه ماوه‌ى‬ ‫ڕابردوودا ڕویداو‌ه به‌ تایبه‌تى داواکردنى‬ ‫ب ‌ه هه‌رێم بونى هه‌ندێک ل ‌ه پارێزگان‬ ‫بۆ بوون ب ‌ه هه‌رێمى سه‌ربه‌خۆو‪ ،‬له‌م‬ ‫ڕوانگه‌یه‌و‌ه ڕۆڵ و پێگه‌ى کورد ل ‌ه‬ ‫هاوکێشه‌ سیاسییه‌کاندا له‌ ئاینده‌دا‬ ‫گفتوگۆى ل ‌ه سه‌ر کرا‪.‬‬ ‫ل ‌ه به‌شێکى ترى کۆبوونه‌وه‌که‌دا‬ ‫ئاماژه‌ى ب ‌ه به‌رنامه‌ى نوێى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫کرد ک ‌ه ل ‌ه ماوه‌ى ڕابردوودا کاریکردو‌ه‬ ‫بۆ گرنگى دان��ى زیاتر ب ‌ه ناوه‌ندى‬

‫ڕێکخراوه‌ پیشه‌یی و جه‌ماوه‌رییه‌کانى‬ ‫ل�ه‌ س��ن��ور‌ه جیاجیاکانى هه‌رێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ب � ‌ه ل �ه‌ب �ه‌ر چاوگرتنى‬ ‫سروشتى کارکردنى ئه‌و ناوچانه‌و‬ ‫گرنگى دان��ى زیاتر ب ‌ه ناوچ ‌ه دور‌ه‬ ‫ده‌سته‌کان‪ ،.‬هه‌روه‌ها له‌ به‌شێکى‬ ‫ترى کۆبوونه‌وه‌که‌دا ئاماژه‌ى به‌ ڕۆڵ‬ ‫و پێگه‌ى ڕێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگاى‬ ‫مه‌ده‌نى کرد ل ‌ه پیشخستنى کۆمه‌ڵگاداو‬ ‫ک��ار ک��ردن ل� ‌ه س �ه‌ر بن ‌ه بڕکردنى‬ ‫دیارد‌ه نه‌خوازراوه‌کان و ڕێگه‌پێدانى‬ ‫زیاتر ب ‌ه ئافره‌تان و جه‌ختکردنه‌و‌ه‬ ‫ل ‌ه سه‌ر تواناو به‌هره‌کانى الوان و‬ ‫به‌شداری پێکردنیان له‌ ناوه‌نده‌کانى‬ ‫ده‌سته‌اڵتدا‪.‬‬ ‫پاشان به‌رپرسى مه‌کته‌بى ڕێکخراو ‌ه‬ ‫پ��ی��ش �ه‌ی��ی و ج��ه‌م��اوه‌ری��ی��ه‌ک��ان‬ ‫ئاماژه‌ى به‌ ئاماده‌کارییه‌کان کرد‬ ‫ب��ۆ ب�ه‌ش��داری��ک��ردن ل�ه‌ ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن‬ ‫ل��ه‌ ن��اوه‌ن��ده‌ک��ان��ى خ��وێ��ن��دن��دا بۆ‬ ‫ئ �ه‌و مه‌به‌سته‌ پ���رۆژه‌ى مه‌کته‌بى‬ ‫ڕێکخراوه‌پیشه‌یی و جه‌ماوه‌رییه‌کانى‬ ‫خسته‌ڕوو جه‌ختى کردوه‌ پێویست ‌ه‬ ‫س��ه‌رج��ه‌م ده‌زگ����او ئۆرگانه‌کانى‬ ‫ڕێکخراوه‌ پیشه‌یی و جه‌ماوه‌رییه‌کان‬ ‫کار بکه‌ن بۆ سه‌رخستنى پرۆسه‌ى‬ ‫ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن�ه‌ک��ان ل�ه‌ ناوه‌نده‌کانى‬

‫خوێندندا ک�ه‌ ده‌بێته‌ بنه‌مایه‌ک‬ ‫ب��ۆ زی��ات��ر ب�ه‌ دیمۆکراتیزه‌کردنى‬ ‫ناوه‌ندکانى خوێندن که‌ ئه‌وه‌ یه‌کێک ‌ه‬ ‫له‌ ئامانجه‌ ستراتیژه‌کانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان ‪.‬‬ ‫هەروەها ئاماژه‌ى به‌ گرنگى ئه‌نجامدانى‬ ‫کۆنگره‌ى ڕێکخراوه‌کانى الوان و‬ ‫خوێندکاران و ئافره‌تان و مامۆستایان‬ ‫کرد که‌ بڕیاره‌ له‌ ئاینده‌یه‌کى نزیکدا‬ ‫ئه‌نجام ب��درێ��ت ب��ۆ ئ �ه‌و مه‌به‌ست ‌ه‬ ‫باسى له‌ ئاماده‌کارییه‌کان کرد بۆ‬ ‫تاووتوێکردنى به‌رنامه‌یه‌کى گشتگیر‬ ‫بۆ سه‌رجه‌م ئه‌و رێکخراوانه‌‪.‬‬ ‫هه‌وه‌ها له‌ دوا وێستگه‌ى کۆبوونه‌وه‌که‌دا‬ ‫ئاماژه‌ به‌ هه‌وڵدان بۆ سه‌رخستنى‬ ‫کاره‌کانى رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگا‬ ‫مه‌ده‌نى کرایه‌وه‌‪ ،‬پێداچونه‌وه‌ کرا‬ ‫به‌ کاره‌کانى ڕابردووى ڕێکخراوه‌کان‬ ‫و دورستکردنى ه��ام ئاهه‌نگى ل ‌ه‬ ‫ڕیکخراوه‌ هاوشێوه‌کانداو‬ ‫نێوان‬ ‫ئه‌نجامدانى کۆبوونه‌وه‌ى ده‌ورى و‬ ‫به‌ردوام بوون له‌ کۆبوونه‌وه‌ گشتى و‬ ‫تایبه‌تییه‌کاندا‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها دواتر ئاماده‌بووان باسیان‬ ‫له‌ کێشه‌و گرفت و ئاریشه‌کان کردو‬ ‫میکانیزمى گونجاو بۆ کاره‌کانیان‬ ‫دیاریکرد ‪.‬‬

‫فازڵ نه‌بى‪ :‬دوو پالن هه‌ی ‌ه بۆ ئه‌وه‌ى فه‌رمانبه‌رانى‬ ‫هه‌رێم ل ‌ه پێدانى ‪ 100‬مووچه‌که‌ سوودمه‌ند بن‬

‫ئه‌ندازیار‬ ‫ڕۆژى ‪2011/11/20‬‬ ‫یاسین شێخ ئه‌بوبه‌کر ماوه‌تى‬ ‫وه‌زی���رى ک��اره‌ب��ا‪ ،‬سه‌رپه‌رشتى‬ ‫کۆبوونه‌وه‌یه‌کى له‌ نێوان بریکارى‬ ‫وه‌زیرى دارایى و بریکارى وه‌زیرى‬ ‫ک���اره‌ب���اى ع��ێ��راق��ى ف��ی��دڕاڵ و‬ ‫بریکارى وه‌زاره‌تى دارایى هه‌رێمى‬ ‫کوردستانى کرد‪.‬‬ ‫له‌ کۆبونه‌وه‌که‌دا که‌ راوێ��ژک��ار‬ ‫و ژم��اره‌ی �ه‌ک له‌ به‌ڕێوه‌به‌رانى‬ ‫گشتى وه‌زاره‌ت ئاماده‌ى بوون‪،‬‬ ‫ب ‌ه تێروته‌سه‌ل گفتوگۆ له‌سه‌ر‬ ‫خه‌رجییه‌کانى حاکم ‌ه کرا که‌ ل ‌ه‬ ‫ساڵى ‪2006‬ـ �ه‌و‌ه به‌شى هه‌رێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل �ه‌ ب���وارى ک��اره‌ب��ا‬ ‫ن���ه‌دراوه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى ب ‌ه پێى‬ ‫ی��اس��اى ب��ودج �ه‌ى عێراقى ئه‌و‬ ‫پاره‌ی ‌ه کاتێک سه‌رف ده‌کرێت ک ‌ه‬ ‫هه‌ردوو وه‌زاره‌تى کاره‌باى عێراق‬ ‫و هه‌رێم له‌سه‌رى رێککه‌وتبن‪،‬‬ ‫به‌اڵم وه‌زاره‌ت��ى کاره‌باى عێراق‬ ‫پابه‌ندى ئه‌و رێککه‌وتنه‌ نه‌بووه‌‪،‬‬ ‫خه‌رجییه‌که‌ش ه���ه‌ردوو ب��وارى‬

‫(هێنانى وزه‌ى کاره‌با ل ‌ه ده‌ره‌و‌ه‬ ‫و ه���اورده‌ک���ردن���ى سوته‌مه‌نى‬ ‫بۆ به‌گه‌ڕخستنى وێستگه‌کانى‬ ‫به‌رهه‌مهێنانى کاره‌با) ده‌گرێته‌وه‌و‬ ‫ڕێ���ژه‌ى ل�ه‌ (‪)%17‬ـ���ى هه‌رێمى‬ ‫کوردستانیش ده‌کات ‌ه ‪ 198‬ملیار و‬ ‫‪ 560‬ملیۆن دینار بۆ ساڵى ‪.2011‬‬ ‫له‌ کۆبوونه‌وه‌که‌دا به‌شداربووان‬ ‫رێککه‌وتن له‌سه‌ر دووبار ‌ه ناردنى‬ ‫نوسراوێک و نوێنه‌رى وه‌زاره‌ت��ى‬ ‫ک��اره‌ب��اى ه�ه‌رێ��م ب��ۆ وه‌زاره‌ت���ى‬ ‫کاره‌باى عێراق بۆ خه‌رجکردنى ئه‌و‬ ‫بڕ ‌ه پاره‌یه‌ و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش‬ ‫ئاماده‌بووان کۆنووسێکیان ئیمزا‬ ‫کرا‪.‬‬ ‫ل�ه‌الی�ه‌ک��ى دی��ک��ه‌وه‌ ئ�ه‌ن��دازی��ار‬ ‫یاسین شێخ ئه‌بوبه‌کر ماوه‌تى‬ ‫وه‌زیرى کاره‌با له‌گه‌ڵ عامر دوورى‬ ‫بریکارى وه‌زیرى کاره‌باى عێراق و‬ ‫نوێنه‌رانى ئه‌نجوومه‌نى پارێزگاى‬ ‫موسڵ و به‌رێوه‌به‌رانى گشتیى‬ ‫دابه‌شکردن و گواستنه‌وه‌ى کاره‌با‬ ‫پارێزگاى ناوبراو کۆبووه‌وه‌‪.‬‬

‫له‌ کۆبوونه‌وه‌که‌دا که‌ راوێژکار و‬ ‫ژماره‌یه‌ک له‌ به‌ڕێوه‌به‌رانى گشتیى‬ ‫وه‌زاره‌ت ئاماده‌یبوون‪ ،‬نوێنه‌رانى‬ ‫پارێزگاى موسڵ داواى پێدانى‬ ‫کاره‌بایان له‌هه‌رێمى کوردستان بۆ‬ ‫پارێزگاکه‌یان کرد به‌هه‌مانشێوه‌ى‬ ‫پ��ێ��دان��ى ک��اره‌ب��ا ب �ه‌ پ��ارێ��زگ��اى‬ ‫که‌رکوک ‪ ،‬بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش‬ ‫بڕیار درا له‌سه‌ر ک��ارک��ردن بۆ‬ ‫دۆزینه‌وه‌ى میکانیزمێکى گونجاو‬ ‫و زانستییانه‌ بۆ پێدانى کاره‌با‬ ‫به‌ پارێزگاى موسڵ به‌هاوشێوه‌ى‬ ‫پارێزگاى که‌رکوک که‌ له‌ ماوه‌ى‬ ‫چ�ه‌ن��د رۆژى داه���ات���وودا لیژن ‌ه‬ ‫ته‌کنیکیه‌کان ده‌ست به‌کار ده‌بن‬ ‫و بڕیارى گونجاو له‌و باره‌یه‌و‌ه‬ ‫ده‌درێت‪ .‬له‌الیه‌کى تره‌و‌ه وتووێژ‬ ‫کرا له‌سه‌ر جێبه‌جێکردنى پرۆژه‌ى‬ ‫هێڵى ‪ 400‬که‌ى ڤى عێراقى –‬ ‫تورکى که‌ ب ‌ه ناو خاکى هه‌رێمدا‬ ‫تێپه‌ڕ ده‌بێت و ل ‌ه داهاتوودا ب ‌ه‬ ‫وێستگه‌ى ‪ 400‬که‌ى ڤى ل ‌ه دهۆک‬ ‫ده‌به‌سترێته‌وه‌‪.‬‬

‫دواى ئه‌وه‌ى بڕیارى پێدانى ‪ 100‬مووچه‌‬ ‫به‌سه‌ر یه‌که‌و‌ه درا ب ‌ه فه‌رمانبه‌رانى‬ ‫عێراقى‪ ،‬ل ‌ه ئێستاشدا ئ �ه‌و بڕیاره‌‬ ‫ل� ‌ه جێبه‌جێکردندایه‌و ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆر ل ‌ه فه‌رمانبه‌رانى عێراقى ئه‌و‬ ‫مووچه‌یه‌یان وه‌رگ��رت��ووه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئه‌و‬ ‫به‌ڵێن ‌ه هێشتا فه‌رمانبه‌رانى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستانى نه‌گرتۆته‌وه‌و بۆ‬ ‫ئه‌و مه‌به‌سته‌ش حکومه‌تى هه‌رێم و‬ ‫حکومه‌تى ناوه‌ندى ل ‌ه گفتوگۆدان‪.‬‬ ‫له وب��اره یه وه ‪،‬دکتۆر ف��ازڵ نه‌بى‬ ‫بریکارى وه‌زاره‌ت����ى دارای���ى عێراق‬ ‫ل � ‌ه لێدوانێکیدا ب��ۆ ج�ه‌م��اوه‌رن��ی��وز‬ ‫رایگه‌یاند‪ :‬هه‌تا ئێستا حکومه‌تى‬ ‫عێراقى له‌رێگه‌ى بانکه‌کانى رافیده‌ین‬ ‫و ره‌شیده‌و‌ه به‌رده‌وامن ل ‌ه پێدانى ‪100‬‬ ‫موچه‌ک ‌ه به‌سه‌ر یه‌که‌وه‌و به‌اڵم به‌هۆى‬ ‫‪%8‬ى چوون ‌ه سه‌رى ژماره‌یه‌کى زۆر‬ ‫فه‌رمانبه‌رى عێراقى وه‌ریان نه‌گرتووه‌‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى هه‌نگاوه‌کانى دوایى بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌و بڕیار‌ه فه‌رمانبه‌رانى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستانیش بگرێته‌وه‌‪ ،‬فازڵ‬ ‫نه‌بى وت��ى‪ :‬دوو پالنمان دان��او‌ه بۆ‬

‫ئه‌وه‌ى فه‌رمانبه‌رانى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫سوودمه‌ند بن‪ ،‬یه‌که‌میان ب ‌ه کردنه‌وه‌ى‬ ‫دوو لق ل ‌ه کوردستان ک ‌ه ئه‌و‌ه کاتى‬ ‫زۆر ده‌وێ���ت‪ ،‬دووه‌م��ی��ش هه‌وڵى تر‬ ‫ى فه‌رمانبه‌رانى‬ ‫له ئارادایه بۆئه وه ‌‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ی��ش ‪ 100‬م��ووچ �ه‌ک � ‌ه له‌‬ ‫به‌غداد وه‌ربگرن‪،‬ئه‌وه‌ش پێویستى به‌‬ ‫ده‌سته‌به‌رى(ضمان) هه‌ی ‌ه ل ‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌و مه‌سره‌فه‌ى فه‌رمانبه‌ر ده‌یکات‪،‬‬ ‫ئایا ئه‌و ده‌سته‌به‌ریی ‌ه حکومه‌تى هه‌رێم‬

‫ده‌یکات یاخود بانک ‌ه بازرگانییه‌کان؟‪.‬‬ ‫راش��ی��گ �ه‌ی��ان��د‪ :‬ئ���ه‌م م�ه‌س�ه‌ل�ه‌ی�ه‌ش‬ ‫په‌یوه‌ندى ب ‌ه بودجه‌ى حکومه‌ته‌وه‌‬ ‫نییه‌و ئه‌گه‌ر ئه‌و په‌یوه‌ندی ‌ه هه‌بوای ‌ه ئه‌وا‬ ‫له‌گه‌ڵ ل ‌ه ‪%17‬ى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫ده‌ب��وو‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئه‌م ‪ 100‬موچه‌ی ‌ه هى‬ ‫بانک ‌ه تجارییه‌کانه‌و په‌یوه‌ندى به‌‬ ‫حکومه‌تى ناوه‌ندیشه‌و‌ه نییه‌و ل ‌ه کاتى‬ ‫وه‌رگرتنه‌وه‌ى پاره‌که‌شدا ‪%8‬ى زیاده‌‬ ‫ده‌چێت ‌ه سه‌ر‪.‬‬

‫سرودی نیشتیمانی عیراق به‌شێکی‬ ‫به‌هۆنراوه‌و زمانی کوردی ده‌بێت‬

‫په‌رله‌مانی عیراق له‌دانیشتنی ئه‌مڕۆی‬ ‫دا‪ ،‬بڕیاریدا سرودی نوێی نیشتیمانی‬ ‫عیراقی به‌هه‌ردوو زمانی عه‌ره‌بی و‬ ‫ک��وردی بێت‪ ،‬پێده‌چێت هۆنراوه‌ی‬ ‫خوایه‌ وه‌ته‌ن ئاواکه‌ی که‌ هۆنراوه‌ی‬ ‫ف��ای �ه‌ق بێکه‌سه‌‪،‬بکرێته به‌شێک‬ ‫له‌سروده‌که‌‪.‬‬ ‫د‪ .‬سامان فه‌وزی‪ ،‬ئه‌ندامی په‌رله‌مانی‬

‫عیراق و ئه‌ندامی لیژنه‌ی ڕاگه‌یاندن‬ ‫و ڕۆشنبیری رایگەیاند‪ :‬سه‌رجه‌م‬ ‫ئه‌ندامانی لیژنه‌ که‌ ژماره‌یان ‪ 6‬که‌سه‌‬ ‫ڕه‌زامه‌ندییان نیشاندا له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‬ ‫که‌ به‌شێک ل�ه‌س��رودی نیشتیمانی‬ ‫عیراق به‌زمان و هۆنراوه‌ی کوردی‬ ‫ب��ێ��ت‪ ،‬ب�ه‌وپ��ێ��ی�ه‌ی زم��ان��ی ک��وردی‬ ‫زمانێکی فه‌رمییه‌ له‌عیراقدا‪.‬‬

‫وتیشی‪ :‬پێشنیازه‌که‌ له‌الیه‌ن الیه‌نی‬ ‫ک��وردی��ی��ه‌وه‌ ب���ووه‌و له‌ئێستاشدا‬ ‫پێشنیازی ئ��ه‌وه‌ی��ان��ک��ردووه‌ که‌‬ ‫ه��ۆن��راوه‌ی خوایه‌ وه‌ت��ه‌ن ئاواکه‌ی‬ ‫له‌سروده‌که‌دا به‌کاربهێنرێت ئه‌گه‌ر‬ ‫هۆنراوه‌که‌ له‌گه‌ڵ ئاوازی سروده‌که‌دا‬ ‫ی �ه‌ک��ب��گ��رێ��ت �ه‌وه‌‪ ،‬ئ��ه‌گ��ه‌رن��ا ئ��ه‌وا‬ ‫هۆنراوه‌یه‌کی تری کوردی داده‌نرێت‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سیروان ئه‌حمه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران‪:‬‬

‫دیدار‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫‪3‬‬

‫ده‌بێ کورد هه‌ڵوێستى یه‌کالى که‌ره‌وه‌ى خۆى هەبێت‬ ‫بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى ناوچ ‌ه دابڕاوه‌کان‬

‫دیمانه‌‪ :‬عومه‌ر عه‌بدوڵال‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫ن��وێ��ن �ه‌ران ل �ه‌ دی��دارێ��ک��ى تایبه‌تى‬ ‫~ دا ئاماژ‌ه ب �ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫«ئه‌زمونێکى تاڵمان هه‌ی ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌غداد ب ‌ه گشتى‪ ،‬له‌گه‌ڵ هه‌ندێک ل ‌ه‬ ‫برا عه‌ره‌به‌کانیش ئه‌زمونى تاڵمان‬ ‫هه‌یه‌ ب �ه‌ داخ���ه‌و‌ه ڕێ��ژه‌ی �ه‌ک��ى که‌م‬ ‫ل ‌ه برا عه‌ره‌به‌کان خوێندنه‌وه‌یه‌کى‬ ‫ته‌ندروستیان هه‌یه‌ بۆ کێشه‌کانى‬ ‫کورد»‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو ه��ێ��م��ا ب��ۆ ئ����ه‌و‌ه ده‌ک���ات‬ ‫«پاراستنى فڕۆکه‌خانه‌ى که‌رکوک‬ ‫له‌ الیه‌ن پۆلیسه‌وه‌ بێت له‌ هه‌مووى‬ ‫باشتره‌ له‌به‌رئه‌وه‌ى هێزه‌کانى پۆلیسى‬ ‫که‌رکوک سه‌رجه‌م پێکهاته‌کانى ئه‌و‬ ‫شا‌رەى له‌خۆ گرتووه‌»‪.‬‬

‫*ک��ێ ب�ه‌رپ��رس�ه‌ ل��ه‌ پاراستنى‬ ‫ئاسایشى ف��ڕۆک �ه‌خ��ان �ه‌ى حوری ‌ه‬ ‫پ����اش ک���ش���ان���ه‌وه‌ى ه��ێ��زه‌ک��ان��ى‬ ‫ئه‌مه‌ریکا؟‬ ‫پاراستنى فڕۆکه‌خانه‌ى که‌رکوک‬ ‫ل��ه‌ الی���ه‌ن پ��ۆل��ی��س �ه‌وه‌ ب��ێ��ت ل ‌ه‬ ‫ه �ه‌م��ووى باشتره‌‪ ،‬ل�ه‌ب�ه‌رئ�ه‌وه‌ى‬ ‫ه��ێ��زه‌ک��ان��ى پۆلیسى ک �ه‌رک��وک‬ ‫سه‌رجه‌م پێکهاته‌کانى ئه‌و شاره‌رى‬ ‫له‌خۆ گرتووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر فیرقه‌ى‬ ‫س��ه‌رب��ازى ئ��ه‌و ئ �ه‌رک �ه‌ بگرێته‌‬ ‫ئه‌ستۆى کێشه‌ دروس��ت ده‌ک��ات‬ ‫و ل�ه‌ ئێستاشدا کێشه‌یه‌کى ل ‌ه‬ ‫ناوخۆى که‌رکوکیه‌کاندا دروست‬ ‫ک�����ردووه‌ ب��ه‌ ک����ورد و ع���ه‌ره‌ب‬ ‫تورکمان و ئاشوریه‌کانیشه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆیه‌ من ده‌ڵێم ئه‌گه‌ر هێزه‌کانى‬ ‫پۆلیسى ک��ه‌رک��وک ئ��ه‌و ئه‌رک ‌ه‬ ‫بگرنه‌ ده‌س��ت��ى خ��ۆی��ان گه‌لێک‬ ‫باشتره‌ بۆ ئه‌وه‌ى ئارامى شاره‌ک ‌ه‬

‫غه‌یاس سورچى‪،‬‬

‫بگه‌ڕێته‌و ه‌‪،‬چونکه‌ئێستابارودۆخى‬ ‫شارى که‌رکوک گه‌لێک ناله‌باره‌و‬ ‫ئه‌گه‌ر کۆنتڕۆڵ نه‌کرێت له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫کارى خراپی لێبکه‌وێته‌وه‌ ‪.‬‬ ‫* واته‌ تا ئێستا کێشه‌که‌ چاره‌سه‌ر‬ ‫ن�ه‌ک��راوه‌‪ ،‬ئایا چوونى پارێزگار‬ ‫بۆ به‌غداد و کۆبونه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ‬ ‫س�ه‌رۆک وه‌زیراندا چ ئه‌نجامێکى‬ ‫هه‌بوو؟‬ ‫پ��ارێ��زگ��ارى ک�ه‌رک��وک سه‌ردانى‬ ‫سه‌رۆک وه‌زیرانى کردووه‌ ئه‌ویش‬ ‫به‌ڵێنى چ��اره‌س��ه‌ر ک��ردن��ى ئه‌و‬ ‫کێشه‌یه‌ى پ��ێ��داوه‌ ‪ ،‬ب���ه‌اڵم من‬ ‫خ��ۆم متمانه‌م ب �ه‌ به‌ڵێنه‌کانى‬ ‫سه‌رۆک وه‌زی��ران نه‌ماوه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئه‌وان به‌ڵێنى زۆریان داوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫جێبه‌جێیان نه‌کردووه‌‪.‬‬ ‫* وروژاندنى ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ له‌م‬ ‫ک��ات �ه‌دا چ کاریگه‌ریه‌کى ده‌بێت‬ ‫ل���ه‌س���ه‌ر ب �ه‌ڵ��ێ��ن �ه‌ک��ان��ى س���ه‌رۆک‬ ‫وه‌زیرانى عێراق بۆ جێبه‌جێکردنى‬ ‫داواکاریه‌کانى کورد له‌ به‌غداد؟‬ ‫ئێمه‌ ئه‌زمونێکى تاڵمان هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ به‌غداد به‌ گشتى له‌گه‌ڵ‬ ‫هه‌ندێک ل�ه‌ ب��را عه‌ره‌به‌کانیش‬ ‫ئه‌زمونى تاڵمان هه‌یه‌ به‌ داخه‌و ‌ه‬ ‫ڕێژه‌یه‌کى که‌م له‌ برا عه‌ره‌به‌کان‬ ‫ته‌ندروستیان‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌کى‬ ‫هه‌یه‌ بۆ کێشه‌کانى کورد ‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ده‌بێ ئێستا ئێمه‌ شیلگیرانه‌ داوا‬ ‫بکه‌ین که‌ ئه‌و به‌ڵێنانه‌ جێبه‌جێ‬ ‫ده‌کرێن یان نا‪ ،‬پێویسته‌ کاتێکى‬ ‫دی��ارى ک��راوى م��اوه‌ کورتیان بۆ‬ ‫دابنێین بۆ ئه‌وه‌ى داواکاریه‌کانى‬ ‫ئێمه‌ جێبه‌جێ به‌که‌ن له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫ئ��ه‌وان ه �ه‌ر له‌ س �ه‌ره‌ت��اى ڕزگ��ار‬ ‫بوونى عێراقه‌وه‌ له‌ دیکتاتۆریه‌ت‬ ‫تا ئێستا شتێکى ئه‌وتۆیان له‌ ماد ‌ه‬ ‫ده‌ستوریه‌کان و داواکاریه‌کانى‬ ‫کورد جێبه‌جێ نه‌کردووه‌ ‪ ،‬هیچ‬ ‫هه‌نگاوێکى دڵخۆشکه‌ریان نه‌ناوه‌ چ‬

‫بۆ خه‌ڵکى که‌رکوک و چ بۆ خه‌ڵکى‬ ‫ناوچه‌ دابڕاوه‌کانى تر ‪ ،‬بۆیه‌ من‬ ‫ده‌ڵ��ێ��م چیتر به‌ڵێن وه‌رگ��رت��ن‬ ‫بۆ جێبه‌جێکردنى داواکاریه‌کان‬ ‫ک�ه‌ڵ��ک��ى ن��ه‌م��اوه‌ و متمانه‌یان‬ ‫نه‌ماوه‌ به‌ڵکو ده‌بێ چیتر چاوه‌ڕێ‬ ‫نه‌که‌ین ‪ ،‬پێویسته‌ له‌ کاتێکى‬ ‫دیارى کراوى ماوه‌ کورتدا وه‌اڵمى‬ ‫داخ��وازی �ه‌ک��ان��ى ک��ورد ب��ده‌ن �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئێستاش باشترین کاته‌ بۆ کورد‬ ‫که‌ داواکاریه‌کانى خۆى بسه‌لمێنێ‬ ‫به‌ڕای من ئێستا حکومه‌تى فیدڕاڵ‬ ‫به‌ سه‌رۆکایه‌تى نورى مالیکى ل ‌ه‬ ‫الوازترین حاڵه‌تدایه‌‪،‬به‌ڵگه‌ش بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ هه‌وڵه‌کانى ن��ورى مالیکی ‌ه‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى ده‌سه‌اڵتى زیاتر بدرێت ‌ه‬ ‫پارێزگاکان که‌ ئه‌ویش پێچه‌وانه‌ى‬ ‫ده‌س��ت��ووره‌‪ ،‬ئ �ه‌م هه‌وڵه‌شى بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ک �ه‌ پ��ارێ��زگ��اک��ان داواى‬ ‫ب �ه‌ ه �ه‌رێ��م ب���وون ن �ه‌ک �ه‌ن و ل ‌ه‬ ‫بڕیاره‌که‌یان پاشگه‌زببنه‌وه‌ ‪.‬‬ ‫* ئ�ه‌گ�ه‌ر هه‌ڵوێستى حکومه‌تى‬ ‫عێراق ئه‌رێنى نەبوو ئ�ه‌وا کورد‬ ‫ب��ه‌ گ��ش��ت��ى و خ �ه‌ڵ��ک��ى ک �ه‌رک��وک‬ ‫ب���ه‌ ت��ای��ب �ه‌ت��ى چ هه‌ڵوێستێک‬ ‫وه‌رده‌گرن؟‬ ‫من پێموایه‌ ده‌بێ ئێمه‌ خاوه‌نى‬ ‫بڕیارى خۆمان بین و بوێرانه‌ بڕیار‬ ‫بده‌ین و نابێ ل �ه‌وه‌ زیاتر ئێم ‌ه‬ ‫چ��اوه‌ڕوان��ى ئه‌و هه‌نگا و به‌ڵێن ‌ه‬ ‫کورت خایه‌نانه‌ بین که‌ به‌رپرسانى‬ ‫به‌غداو الیه‌نه‌ عێراقیه‌کان ده‌یده‌ن‬ ‫ب �ه‌ ب�ه‌رپ��رس��ان��ى ک���ورد ‪ ،‬ده‌ب��ێ‬ ‫س �ه‌رک��ردای �ه‌ت��ی ک���ورد بوێران ‌ه‬ ‫بڕیارێکى یه‌کالى که‌ره‌وانه‌ بدات‬ ‫به‌جۆرێک که‌ که‌رکوک و ناوچ ‌ه‬ ‫دابڕاوه‌کانى تر بگه‌ڕێنێته‌وه‌ سه‌ر‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و سنورێک‬ ‫بۆ هه‌موو ئه‌و به‌ڵێن و بڕیاران ‌ه‬ ‫دابنرێت که‌ ده‌درێن به‌ کورد ‪.‬‬ ‫* باس له‌وه‌ ده‌کرێت که‌له‌ خولى‬

‫پێشووىپه‌رله‌مانى عێراقدا له‌به‌ر‬ ‫بێ ئاگاى ئه‌ندامه‌ کورده‌کانى ناو‬ ‫په‌رله‌مانه‌که‌ زی��ات��ر ل�ه‌ ه �ه‌زار‬ ‫دۆنم زه‌وى و زارى کوردى که‌رکوک‬ ‫ل�ه‌ ده‌س��ت چ��ووه‌ ت��ا چه‌ند ئ�ه‌و‌ه‬ ‫ڕاسته‌؟‬ ‫ل��ه‌ ڕاس��ت��ی��دا ه��ه‌رچ��ه‌ن��ده‌ من‬ ‫ئ��اگ��ادارى ئ�ه‌و هه‌موارکردنه‌ نیم‬ ‫ک �ه‌ ل �ه‌ که‌یسى موڵکدارێتى و‬ ‫زه‌وى و زارى که‌رکوکدا ک��راوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌گه‌ر شتێکى له‌و جۆره‌ش‬ ‫هه‌بێت ده‌کرێت به‌ بڕیارێک یان‬ ‫به‌ پرۆژیه‌کى سه‌رۆک کۆمار ئه‌و‬ ‫بڕیارانه‌ هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌وه‌ ک ‌ه‬ ‫دراون بۆ لێسه‌ندنه‌وه‌ى زه‌وى و‬ ‫زارى کورده‌کان له‌ که‌رکوک ‪.‬‬ ‫* ت��ا چ �ه‌ن��د پ��رۆژه‌ی��ه‌ک��ى ل �ه‌و‬ ‫ج���ۆره‌ى ب�ه‌ڕێ��ز س���ه‌رۆک ک��ۆم��ار و‬ ‫جێبه‌جێ کردنى مادده‌ى ‪ 140‬ده‌بن ‌ه‬ ‫سه‌ره‌تایه‌کى باش بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ى‬ ‫که‌رکوک بۆ سه‌ر هه‌رێمى کردستان؟‬

‫له‌ ڕاستیدا بۆ یه‌کالى کردنه‌وه‌ى‬ ‫کێشه‌کانى که‌رکوک ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ‬ ‫بڕیارى خۆمان بده‌ین‪ ،‬پێویسته‌ ب ‌ه‬ ‫پرۆژه‌ى سه‌رۆک کۆمار و ماده‌ه‌ى‬ ‫‪140‬یش نییه‌ وه‌ ده‌بێ چی تر کورد‬ ‫چاوه‌ڕێی به‌ڵێن و جێبه‌جێ کردنى‬ ‫به‌ڵێنه‌کان نه‌کات ‪ ،‬ئه‌گه‌ر له‌و ماو ‌ه‬ ‫زۆره‌ى ڕابردوودا هیچ هه‌نگاوێک بۆ‬ ‫چاره‌سه‌ر کردنى کێشه‌کانى کورد‬ ‫نه‌ندرابێت ئیتر ده‌بێ چاوه‌ڕوانى‬ ‫به‌ڵێنى تر نه‌که‌ین ‪ ،‬بۆیه‌ ده‌بێ‬ ‫بوێرانه‌ بڕیار بده‌ین له‌وه‌ى ئه‌گه‌ر‬ ‫له‌ ماوه‌ى دوو هه‌فته‌ یان که‌متر‬ ‫بۆ هه‌ر بڕیارێک جێبه‌جێ نه‌کرا‬ ‫ده‌ب��ێ ک��ورد هه‌ڵوێستى یه‌کالى‬ ‫که‌ره‌وه‌ى خۆى بدات بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى‬ ‫ناوچه‌ دابڕاوه‌کان بۆ سه‌ر هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ‪.‬‬ ‫* دوواوت�����ه‌ت�����ان ل���ه‌س���ه‌ر ئ �ه‌و‬ ‫کێشه‌یه‌ى که‌ ئێستا له‌ که‌رکوکدا‬ ‫هه‌یه‌ سه‌باره‌ت به‌ فرۆکه‌خانه‌؟‬

‫پارێزگارى که‌رکوک له‌ کۆنگره‌یه‌کى‬ ‫ڕۆژنامه‌وانیدا باسی له‌وه‌ کرد که‌ ئه‌و‬ ‫هێزه‌ ژماره‌یان ته‌نها ‪ 130‬سه‌رباز‬ ‫ده‌بێ و هاتوون بۆ پاراستنى که‌ل و‬ ‫په‌ل و ئامێره‌کانى ناو فرۆکه‌خانه‌ى‬ ‫ک �ه‌رک��وک ب��ۆ م��اوه‌ی �ه‌ک��ى دی��ارى‬ ‫کراویش ئه‌مێننه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم دواى‬ ‫ڕۆشتنى ئ �ه‌و هێزانه‌ ده‌ب��ێ ئه‌و‬ ‫فرۆکه‌خانه‌یه‌ ته‌سلیم به‌ هێزه‌کانى‬ ‫ناوخۆى شارى که‌رکوک بکرێته‌و ‌ه‬ ‫‪ ،‬نه‌ک هێزه‌کانى سوپاى عێراق‪،‬‬ ‫ئێستاش ب���اس ل���ه‌وه‌ ده‌ک��رێ��ت‬ ‫که‌ ئه‌و فرۆکه‌ خانه‌یه‌ ده‌کرێت ‌ه‬ ‫فرۆکه‌خانه‌یه‌کى مه‌ده‌نى ئه‌وه‌ش‬ ‫کارێکى باشه‌ و ده‌بێته‌ سیمایه‌کى‬ ‫شارستانیانه‌ بۆ شارى که‌رکوک و‬ ‫له‌ ڕووى ناوبانگ و داهاتیشه‌وه‌‬ ‫سوودى بۆ شاره‌که‌ ده‌بێت‪ ،‬هه‌موو‬ ‫پێکهاته‌کانى که‌رکوکیش ئه‌و‬ ‫بڕیاره‌یان قبوڵه‌و به‌ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫خۆیانى ده‌زانن ‪.‬‬

‫ئەندامی لیستى برایه‌تى نه‌ینه‌وا‪:‬‬

‫هیچ هێزێکى پێشمه‌رگه‌ له‌ناو سه‌نته‌رى شارى موسڵ و ناوچه‌ عه‌ره‌ب نشینه‌کاندا بوونى نییه‌‬ ‫دیمانه‌‪~ :‬‬

‫غه‌یاس س��ورچ��ى‪ ،‬ئەندامی لیستى‬ ‫برایه‌تى نه‌ینه‌وا له‌ دیدارێکى تایبه‌تى‬ ‫~ دا ئاماژ‌ه ب �ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫«لیستى حەدباب ‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک ئاماد‌ه‬ ‫نیی ‌ه هیچ کام له‌ پۆسته‌ ئیداریه‌کان‬ ‫بدات ‌ه الیه‌نى کوردى»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات «پارێزگاى‬ ‫نه‌ینه‌وا ڕێژه‌یه‌کى زۆرى دانیشتوانه‌که‌ى‬ ‫ک���ورده‌ ب��ۆ پ��اراس��ت��ن��ى ژی��ان��ی��ان و‬ ‫به‌رده‌وامیان پێویستیان به‌ بوونى‬ ‫پێشمه‌رگه‌و ئاسایشى کوردستان هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌ پارێزگاکه‌دا»‪.‬‬

‫*له‌ ئێستادا کێشه‌کانى نێوان لیستى‬ ‫برایه‌تى نه‌ینه‌وا و لیستى حەدبا‬ ‫گه‌یشتۆته‌ کوێ ؟‬ ‫هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاى ده‌رچوونى هه‌ردوو‬ ‫لیستى برایه‌تى نه‌ینه‌وا و لیستى‬ ‫حەدباله‌ ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن��ى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫پ��ارێ��زگ��اک��ان��دا‪ ،‬ب���راده‌ران���ى لیستى‬ ‫ح��ەدب��اچ�ه‌ن��د که‌سانێکى شۆڤێنى‬ ‫و نه‌یارى کوردیان تیادایه‌ هه‌ر له‌‬ ‫سه‌ره‌تاوه‌ هه‌ڵسان به‌ دابه‌ش کردنى‬ ‫پۆسته‌ ئیداریه‌کانى پارێزگاکه‌ به‌سه‌ر‬ ‫ئه‌ندامانى خۆیاندا و لیستى برایه‌تى‬ ‫نه‌ینه‌وایان وه‌ک لیستێکى ک��وردى‬ ‫په‌راوێزخست ‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب��ووه‌ هۆى‬ ‫ئه‌وه‌ى لیستى برایه‌تى بایکۆتکردنى‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌که‌بکات‪،‬‬ ‫کۆبونه‌وه‌کانى‬ ‫له‌دواى ئه‌وه‌ش شانزه‌ یه‌که‌ى ئیدارى‬ ‫که‌ ناوچه‌ کورد نشینه‌کانى پارێزگاى‬ ‫نه‌ینه‌وا ده‌گرێته‌وه‌ دابڕانى خۆیان‬ ‫له‌گه‌ڵ به‌رپرسانى ئیدارى پارێزگاى‬ ‫نه‌ینه‌وا ڕاگه‌یاند و تاکو ئێستاش هیچ‬

‫په‌یوه‌ندیه‌کى سیاسی و کارگێڕى و‬ ‫ئابوورى و کۆمه‌اڵیه‌تى له‌ نێوان ئه‌و‬ ‫دوو لیسته‌دا نه‌ماوه‌ و لیستى حەدباش‬ ‫پۆسته‌کانى پارێزگاى نه‌ینه‌وایان‬ ‫به‌سه‌ر خۆیاندا دابه‌ش کردووه‌ ‪.‬‬ ‫* کێ بوودجه‌ى ئه‌و یه‌که‌ کارگێریانه‌‬ ‫دابین ده‌کات؟‬ ‫هه‌ر شانزه‌ یه‌که‌ ئیداریه‌که‌ هاوکارى‬ ‫و بودج ‌ه له‌ الیه‌ن حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستانه‌وه‌ وه‌رده‌گ��رن و ئه‌و دوو‬ ‫ساڵه‌ که‌ پێشتر به‌ڕێوه‌بردنى پارێزگاى‬ ‫نه‌ینه‌وا به‌ده‌ست لیستى برایه‌تیه‌وه‌‬ ‫بوو بودجه‌ بۆ ئه‌و یه‌که‌ ئیداریانه‌ى‬ ‫که‌ ناوچه‌ کوردیه‌کان پێک ده‌هێنن‬ ‫دابین ده‌ک��را‪ ،‬به‌اڵم له‌وه‌ته‌ى لیستى‬ ‫حەدباده‌سه‌اڵتى پارێزگاکه‌ى گرتۆته‌‬ ‫ده‌ست‪ ،‬بودجه‌ى ئه‌و یه‌که‌ ئیداریانه‌ى‬ ‫کرد دۆته‌ نیوه‌ى بودجه‌که‌ى خۆیان ‪.‬‬ ‫* ه��ۆک��ارى بایکۆت ک��ردن��ى لیستى‬ ‫برایه‌تى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئ �ه‌وه‌ى که‌‬ ‫مافى هه‌ڵبژاردن پێشێل کراوه‌‪ ،‬یان‬

‫لیستى به‌رامبه‌ر ڕێگاى ته‌وافوقى‬ ‫نه‌گرته‌به‌ر ؟‬ ‫ئه‌وان به‌ پێی مافى هه‌ڵبژاردن بۆیان‬ ‫هه‌بوو ئیداره‌ى پارێزگاکه‌ وه‌ربگرن‬ ‫بێ به‌شدارى کردنى لیستى برایه‌تى‬ ‫نه‌ینه‌وا‪ ،‬به‌اڵم هه‌موومان ده‌زانین که‌ له‌‬ ‫هه‌موو عێراقدا مافى به‌شدارى کردنى‬ ‫سیاسیى و ئیدارى بۆ هه‌موو پێکهاته‌و‬ ‫نه‌ته‌وه‌کانه‌ ‪ ،‬کوردیش داواى ئه‌و مافه‌‬ ‫ده‌کات ئه‌و مافه‌ش به‌ به‌ده‌ست هێنانى‬ ‫زیاتر له‌ یه‌ک ملیۆن ده‌نگى پارێزگاکه‌‬ ‫ده‌سته‌به‌ر بووه‌ ‪.‬‬ ‫* چ �ه‌ن��د ب�ه‌رپ��رس��ێ��ک��ى پ��ارێ��زگ��اى‬ ‫نه‌ینه‌وا توانیویانه‌ ب��ێ ج��ی��اوازى‪،‬‬ ‫خزمه‌ت گوزارى بۆ هه‌موو ناوچه‌کانى‬ ‫پارێزگاکه‌ دابین بکه‌ن؟‬ ‫پێش ئه‌وه‌ى لییستى حەدباده‌سه‌اڵت‬ ‫بگرێته‌ ده‌ست لیستى برایه‌تى نه‌ینه‌وا‬ ‫له‌سه‌ر بنه‌ماى ژم��اره‌ى دانیشتوانى‬ ‫شار و شارۆچکه‌کانى پارێزگاکه‌ بودجه‌‬ ‫دابه‌ش ده‌کرا‪ ،‬بۆ نمونه‌ قه‌زاى شه‌نگال‬

‫که‌ له‌ سه‌دا نه‌ودونۆى کورده‌ نزیکه‌ى‬ ‫‪500‬هه‌زار هاواڵتى تیادایه‌‪ ،‬بودجه‌که‌ى‬ ‫له‌ کاتى ده‌سه‌اڵتى برایه‌تیدا له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌ماى ژم���اره‌ى دانیشتوانه‌که‌ى‬ ‫بوو‪ ،‬به‌اڵم له‌ کاتى لیستى حەدبادا‬ ‫ئه‌م ڕێژه‌یه‌ که‌م کرایه‌وه‌ و دابه‌ش‬ ‫کردنه‌که‌ له‌سه‌ر بنه‌ماى بودجه‌ى په‌ره‌‬ ‫پێدانى هه‌رێمه‌کانه‌و له‌سه‌ر خواستى‬ ‫خ��ۆی��ان داب���ه‌ش ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬بیانووى‬ ‫که‌کردنه‌وه‌که‌ش ده‌گه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫که‌ ناوچه‌کانى تر که‌متر خزمه‌ت کراون‬ ‫و پێویستیان به‌ بودجه‌ى زیاتره‌ ‪،‬به‌اڵم‬ ‫له‌ ڕاستیدا ئه‌وه‌ بیانووى ڕاست نییه‌‬ ‫به‌ڵکو ڕاستیه‌که‌ى ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌وان‬ ‫له‌سه‌ر بنه‌ماى شۆڤێنیانه‌ سه‌یرى‬ ‫ناوچه‌ کوردیه‌کان ده‌که‌ن و که‌مترین‬ ‫خزمه‌ت گوزارییان بۆ دابین ده‌که‌ن ‪.‬‬ ‫*پرسی به‌ هه‌رێم کردنى پارێزگاى‬ ‫نه‌ینه‌وا ل�ه‌ کوێدایه‌ و هه‌ڵوێستى‬ ‫الیه‌نى کوردى چییه‌؟‬ ‫وه‌ک دیاره‌و هه‌موو که‌سیش ده‌زانێت‪،‬‬

‫یه‌که‌م که‌س که‌ بانگه‌شه‌ى به‌ هه‌رێم‬ ‫کردنى پارێزگاکانى ک��رد‪ ،‬ئوسامه‌‬ ‫نوجێفى ب��وو ک �ه‌ ئێستا سه‌رۆکى‬ ‫په‌رله‌مانى عێراقه‌و سه‌رۆکى لیستى‬ ‫ح��ەدب��اش�ه‌ ل �ه‌ پ��ارێ��زگ��اى نه‌ینه‌وا‪،‬‬ ‫له‌ناو ئه‌وانه‌شدا ده‌نگۆیه‌ک هه‌یه‌ که‌‬ ‫پارێزگاى نه‌ینه‌وا بکرێته‌ هه‌رێمى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ پێشتر سه‌رجه‌م الیه‌نگرانى‬ ‫حەدباو لێپرسراوه‌کانیان دژى بڕیارى‬ ‫فیدڕاڵى و به‌هه‌رێم کردنى پارێزگاکان‬ ‫ب���وون‪ ،‬ب��ه‌اڵم ل �ه‌ ئێستادا خه‌ڵکى‬ ‫شه‌قامى نه‌ینه‌وا والیه‌نه‌ سیاسیه‌کان‬ ‫و سه‌رانى پارته‌ سیاسیه‌کانى ئه‌م‬ ‫پارێزگایه‌ داواى به‌ هه‌رێم کردنى‬ ‫پارێزگاکه‌ ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئێمه‌ وه‌ک‬ ‫الی �ه‌ن��ى ک���وردى دژى ئ��ه‌و ب��ڕی��اره‌‬ ‫ڕاوه‌س��ت��اوی��ن و ئه‌گه‌ر کارێکى له‌و‬ ‫جۆره‌ بکرێت ئه‌وا ئێمه‌ خۆپیشاندان‬ ‫وناڕه‌زاى ده‌رده‌بڕین سازده‌که‌ین‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫تا مادده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێ نه‌کرێت به‌‬ ‫هیچ شێوه‌یه‌ک ڕێگه‌ ناده‌ین نه‌ینه‌وا‬ ‫بکرێته‌ هه‌رێم‪ ،‬ئێمه‌ له‌گه‌ڵ به‌ هه‌رێم‬ ‫کردنى هه‌مووناوچه‌و پارێزگایه‌کداین‬ ‫چۆن بۆ خۆمان هه‌رێممان هه‌یه‌ پێمان‬ ‫خۆشه‌ هه‌موو پارێزگایه‌ک یان چه‌ند‬ ‫پارێزگایه‌ک هه‌رێم دروست بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌بێ ماده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێبکرێت ئه‌و‬ ‫کاته‌ ئه‌وان هه‌رێم پێکبهێنن‪.‬‬ ‫* کێ ده‌توانێ گرژى و ئاڵۆزیه‌کانى‬ ‫نێوان لیستى برایه‌تى و حەدباچاره‌سه‌ر‬ ‫بکات‪ ،‬هه‌رێمى کوردستان یان لیستى‬ ‫عێراقیه‌ یان هه‌ر الیه‌نێکى تر ؟‬ ‫ماوه‌ى دوو ساڵه‌ الیه‌نى ئه‌مه‌ریکى و‬ ‫حکومه‌تى تورکیا و الیه‌نه‌ سیاسیه‌کان‬ ‫و به‌ڕێزان مام جه‌الل و نورى مالیکى‬ ‫ل �ه‌ ه �ه‌وڵ��ى ن��زی��ک ب���وون���ه‌وه‌ى ئه‌م‬ ‫دوو لیسته‌دان بۆ ئ��ه‌وه‌ى پێکه‌وه‌‬ ‫ئ��ی��داره‌ى پارێزگاکه‌ ب��ک�ه‌ن‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫له‌گه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ى لیستى برایه‌تى زۆر‬

‫نه‌رمى نواندوه‌ و ئاماده‌ى خۆى بۆ‬ ‫یه‌کال کردنه‌وه‌ى کێشه‌و ملمالنێکان‬ ‫ده‌رب��ڕی��ووه‌ ب�ه‌اڵم دی��اره‌ ئ �ه‌وان واته‌‬ ‫لیستى حەدبابه‌ هیچ شێوه‌یه‌ک ئاماده‌‬ ‫نییه‌ هیچ کام له‌ پۆسته‌ ئیداریه‌کان‬ ‫بداته‌ الیه‌نى ک��وردى نابێ ئه‌وه‌ش‬ ‫له‌ بیر بکه‌ین که‌ هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌‬ ‫به‌رنامه‌ى لیستى حەدبائه‌وه‌بووه‌‬ ‫که‌ ده‌بێ پێشمه‌رگه‌و ئاسایش له‌ناو‬ ‫پارێزگاى نه‌ینه‌وا نه‌مێنن و بچنه‌‬ ‫گونده‌کان و شوێنه‌کانى خۆیان که‌‬ ‫ئه‌وه‌ش مه‌رجێکى نه‌گونجاوه‌ چونکه‌‬ ‫پارێزگاى نه‌ینه‌وا ڕێژه‌یه‌کى زۆرى‬ ‫دانیشتوانه‌که‌ى کورده‌ بۆ پاراستنى‬ ‫ژیانیان و به‌رده‌وامیان پێویستیان به‌‬ ‫بوونى پێشمه‌رگه‌و ئاسایشى کوردستان‬ ‫هه‌یه‌ له‌ پارێزگاکه‌دا ‪ ،‬ئه‌وان له‌به‌ر‬ ‫ئه‌و هۆکاره‌ نایانه‌وێت له‌گه‌ڵ لیستى‬ ‫برایه‌تیدا ڕێک بکه‌ون‪ ،‬چونکه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ڕێک بکه‌ون ده‌بێ پێشمه‌رگه‌و ئاسایش‬ ‫له‌و ناوچانه‌دا بمێنێته‌وه‌ ئه‌وانیش‬ ‫به‌ڵێنیان داوه‌ که‌ نابێ پێشمه‌رگه‌و‬ ‫ئاسایش له‌و ناوچانه‌دا بمێنێته‌وه‌‪ ،‬الى‬ ‫الیه‌نگرانى خۆیان شه‌رمه‌زار ده‌بن و‬ ‫دروشمه‌کانى خۆیان دووپات ده‌که‌نه‌وه‌‬ ‫بۆیه‌ من ده‌ڵێم هیچ ئومێدێک نابینرێت‬ ‫بۆ نزیک بونه‌وه‌ى ئه‌و دوو الیه‌نه‌ له‌‬ ‫یه‌کترى ‪.‬‬ ‫*ئێستا ه��ێ��زى پێشمه‌رگه‌ ل�ه‌ن��او‬ ‫پارێزگاى نه‌ینه‌وادا بوونیان هه‌یه‌؟‬ ‫ه��ی��چ هێزێکى پێشمه‌رگه‌ ل�ه‌ن��او‬ ‫س�ه‌ن��ت�ه‌رى ش��ارى موسڵ و ناوچه‌‬ ‫ع���ه‌ره‌ب نشینه‌کاندا ب��وون��ى نییه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵێ له‌ ناوچه‌ ک��ورد نشینه‌کاندا‬ ‫ه��ێ��زى پێشمه‌رگه‌ ه��ه‌ی��ه‌و پ��ارت�ه‌‬ ‫سیاسیه‌کانیش چاالکى خۆیان ده‌که‌ن‬ ‫‪.‬به‌اڵم له‌ ناو شارى موسڵ و ناوچه‌‬ ‫عه‌ره‌ب نشینه‌کاندا هێزى پێشمه‌رگه‌‬ ‫بوونى نییه‌ ‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫بیروڕا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫عێراق به‌ره‌و وه‌رچه‌رخانێکى تر‬

‫د‪ .‬كەیوان ئازاد‬

‫مه‌ال ته‌حسین گه‌رمیانى‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫که‌سانی شیاو له‌ هه‌رێمی‬ ‫کوردستاندا کێن؟‬ ‫بۆ نۆزد ‌ه ساڵه‌ له‌ سنووری هه‌رێمی کوردستان‬ ‫ووته‌یه‌ک به‌رده‌وام ده‌وترێته‌‪ ،‬ک ‌ه ده‌ڵێین ’’که‌سی‬ ‫شیاو بۆ شوێنی شیاو‘‘‪ .‬مه‌به‌ستی ئه‌و ووته‌یه‌ش‬ ‫له‌ سه‌رۆکی حکومه‌ته‌وه‌ بووه‌‪ ،‬تا بچووکترین‬ ‫به‌رپرسی حکومی و حیزبی ل�ه‌م هه‌رێمه‌دا‪.‬‬ ‫پرسیاری سه‌رنج ڕاکێشی ئه‌م باسه‌ش ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئایا ئێمه‌ی کورد به‌ درێژایی مێژووی نه‌ته‌وایه‌تی‬ ‫و خاکه‌که‌مان ئه‌وه‌ند ‌ه ده‌سه‌اڵتی مێژوویمان‬ ‫به‌خۆو ‌ه بینیووه‌‪ ،‬تا ئه‌زموونی ئه‌وه‌مان ل ‌ه‬ ‫مێژووی ده‌سه‌اڵتدارێتی ک��وردی وه‌رگرتبێت و‬ ‫ئێمه‌ی گه‌یاندبێت ‌ه ئه‌و ئاسته‌ی‪ ،‬ک ‌ه ب ‌ه شوێن‬ ‫که‌سی شیاو له‌ شوێنی شیاودا بگه‌ڕێن؟ ئه‌مه‌و‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ درێژایی مێژووی ده‌سه‌اڵتدارێتی خۆمان‬ ‫ب ‌ه ده‌ست که‌سانی نه‌شیاو بۆ شوێن ‌ه شیاوه‌کان‬ ‫گیرمان خواردبێت‪ ،‬ده‌بێت تازه‌ ب ‌ه تازه‌ و له‌م‬ ‫سیسته‌م ‌ه جیهانیی ‌ه نوێیه‌دا بۆ که‌سانی شیاو‬ ‫بۆ شوێنی شیاو بگه‌ڕێن؟ یان ده‌کرێت بپرسین‪،‬‬ ‫که‌ ئایا هه‌موو ئه‌وانه‌ی ل ‌ه م��اوه‌ی (ن��ۆزده‌)‬ ‫ساڵی رابردوودا کرانه‌ به‌رپرس و هه‌موویان یان‬ ‫زۆربه‌یان نه‌شیاو بوون‪ ،‬ئیتر بۆ ده‌بێت ب ‌ه شوێن‬ ‫که‌سانی شیاودا بگه‌ڕێن؟ ئه‌وه‌ش وه‌ک پاساو‬ ‫نا‪ ،‬به‌ڵکو له‌سه‌ر ئه‌و ب��اوه‌ڕه‌ی‪ ،‬که‌ ئه‌گه‌ر ل ‌ه‬ ‫ماوه‌ی (نۆزده‌) ساڵی راب��ردوودا زیاتر له‌ (د‌ه‬ ‫هه‌زار) که‌س بووبن ‌ه به‌رپرسی بااڵ ل ‌ه حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان و پارت و الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کانی‬ ‫کوردستان‪ ،‬ده‌بێت که‌سانی باش هه‌بن؟ چونک ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌ کۆی (پێنج ملیۆن) که‌س ل ‌ه ساڵی‬ ‫(‪2011-1991‬ز) له‌ هه‌رێمی کوردستان نزیکه‌ی‬ ‫(‪10‬ه �ه‌زار) به‌رپرسی هه‌بووبێت و هه‌مووشیان‬ ‫که‌سانی نه‌شیاو بووبێتن‪ ،‬ئه‌ی ده‌بێت شیاوه‌کان‬ ‫کێ بووبن؟ ئه‌و ڕووداوه‌ش بیره‌وه‌رییه‌کی سه‌یری‬ ‫هێنامه‌وه‌ یاد‪ ،‬به‌وه‌ی کاتێک ساڵی (‪2008‬ز)‬ ‫خوێندکارانی ده‌رچ��ووی شه‌شه‌می ئاماده‌یی‪،‬‬ ‫که‌ به‌م سیسته‌م ‌ه سه‌قه‌ت ‌ه نوێی ‌ه پێی ده‌ڵێن‬ ‫(دوانزه‌ی بنه‌ڕه‌تی)‪ ،‬فۆرمی چوون بۆ زانکۆم بۆ‬ ‫پڕ ده‌کردنه‌وه‌‪ ،‬هه‌رچی ده‌هات بۆ الم یه‌کسه‌ر‬ ‫پێی ده‌ووت��م‪ ،‬با یه‌که‌م هه‌ڵبژارده‌م (کۆلیجی‬ ‫پزیشکی) بێت! کاتێکیش پێیم ده‌ووتن‪ ،‬ئه‌ی بۆ‬ ‫ل ‌ه کۆلیجه‌کانی ئه‌ندازیاری و زمان و زانسته‌و‌ه‬ ‫ده‌ست پێنه‌که‌م بۆتان؟ یه‌کسه‌ر ده‌یان ووت‪:‬‬ ‫ئاخر دکتۆر گیان تۆ بینووسه‌ قه‌یناکا‪ ،‬جا خۆ‬ ‫تۆ زه‌ر ‌ه ناکه‌یت؟ منیش پێم ده‌ووتن‪ :‬ئاخر به‌و‬ ‫نمره‌یه‌و ‌ه وه‌رتان ناگرێت‪ .‬ئه‌وانیش ده‌یانووت‪:‬‬ ‫قه‌یناکا‪ ،‬تۆ هه‌ر بینووسه‌‪ .‬دواجار پێم ده‌وتن‪:‬‬ ‫ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستی ئه‌و هه‌ڵبژاردنه‌تان ئه‌وه‌ی ‌ه ببن ‌ه‬ ‫پزیشک‪ ،‬ئه‌وا ده‌بێت بزانن‪ ،‬که‌ ئه‌گه‌ر هه‌مووتان‬ ‫ببن به‌ پزیشک‪ ،‬ئه‌ی کێ ببێت به‌ نه‌خۆش‘‘؟‬ ‫مه‌به‌ستی منیش له‌ هێناوه‌ی ئه‌و نموون ‌ه بۆ ئه‌وان‬ ‫ته‌نیا ئه‌وه‌ بوو‪ ،‬ک ‌ه با هه‌موو بیر ل ‌ه کۆلیجی‬ ‫پزیشکی نه‌که‌ینه‌وه‌ و که‌مێکیش ئاوڕ ل ‌ه کۆلیج و‬ ‫به‌شه‌کانی دی به‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر سوودی نه‌بوو!‬ ‫ل ‌ه په‌راوێزی ئه‌و ده‌قانه‌ی س �ه‌ره‌وه‌ و دوای‬ ‫پشتبه‌ستن به‌و بیره‌وه‌رییه‌‪ ،‬ده‌کرێت بپرسین‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌ هه‌رێمێکدا بۆ ماوه‌ی (ن��ۆزده‌) ساڵ‬ ‫(د‌ه هه‌زار) که‌سی خراپ و نه‌شیاوی بۆ پۆست ‌ه‬ ‫بااڵکان دروستکردبێت‪ ،‬ئه‌ی ئه‌بێت شیاوه‌کان‬ ‫کێ بن؟ ئه‌مه‌و ئه‌گه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک له‌ ماوه‌ی‬ ‫(نۆزده‌) ساڵدا زۆرترین که‌سه‌ به‌رپرسه‌کان خراپ‬ ‫بووبن وه‌ک هه‌مووان بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌که‌ین؟ ئه‌وا‬ ‫ده‌بێت ئه‌و‌ه چ کۆمه‌ڵگایه‌ک بووبێت‪ ،‬ک ‌ه دوای‬ ‫نۆزده‌ ساڵ مێژوو‪ ،‬تاز‌ه به‌تاز‌ه ب ‌ه خۆی زانیبێت‪،‬‬ ‫تا که‌سانی شیاو ل ‌ه شوێنی شیاو دابنێن؟‬ ‫ئه‌مه‌و کۆمه‌ڵگایه‌ک له‌و ماوه‌یه‌دا ئه‌و هه‌موو‬ ‫نه‌شیاوانه‌ی به‌رهه‌م هێنابێت‪ ،‬ئه‌بێت ئێستا ئه‌و‬ ‫هه‌موو نه‌شیاوه‌ بکاته‌ کوێو‌ه و شیاوه‌کانیش ل ‌ه‬ ‫کوێو ‌ه بهێنێت؟ یان ب ‌ه دیوێکی تردا ئه‌و شیاوه‌ی‬ ‫هه‌مووان باسی ده‌که‌ین‪ ،‬له‌ کوێى ئه‌م هه‌رێمه‌دا‬ ‫بوونیان هه‌یه‌؟ ئه‌م ‌ه ئه‌و پرسیاره‌یه‌ک ‌ه هه‌مووان‬ ‫گره‌وه‌ی له‌سه‌ر ده‌که‌ین و که‌سیشمان ناتوانین‬ ‫وه‌اڵمێکی زانستی بده‌ینه‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ هه‌مووان‬ ‫نه‌شیاوین‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئه‌گه‌ر روخاندنى ڕژێمى ل ‌ه‬ ‫ناوچوى حزبى ب ‌ه عس ل ‌ه مێژووى‬ ‫عێراقدا وه‌رچه‌رخانێکى مه‌زن‬ ‫و گرنگ ب��وو‪ ،‬ئ �ه‌وا هێشتا ئه‌و‬ ‫گرنگى و مه‌زنیه‌ى نه‌چ ‌ه سپییوه‌و‬ ‫ئه‌و ده‌س�ه‌اڵت�ه‌ى ئێستایش هه‌ر‬ ‫جۆرێک ‌ه ب ‌ه وابه‌ست ‌ه بوونى خه‌ونى‬ ‫یه‌کپارچه‌یی عێراقه‌و‌ه ی��ان ب ‌ه‬ ‫دیوێکى ت��ردا بڵێم ئ�ه‌و ره‌وش� ‌ه‬ ‫ئاڵۆزه‌ى ئێستاى عێراق ک ‌ه بۆ‬ ‫خۆى ل ‌ه قه‌یرانى سیاسى و ئابورى‬ ‫و کۆمه‌اڵیه‌تى خۆى ده‌بینێته‌وه‌و‬ ‫که‌شێکى گ��وم��ان��اوى ئ�ه‌وت��ۆى‬ ‫ره‌خ��س��ان��دووه‌ک�� ‌ه س��ه‌رک��رده‌ی‬ ‫سیاسى و که‌سایه‌تى و گروپ‬ ‫و تایفه‌و خێڵ و عه‌شیره‌ته‌کان‬ ‫و ت��اک ب ‌ه تاکى ئ �ه‌م واڵت�� ‌ه ب ‌ه‬ ‫گومان بن ل ‌ه ئاستى یه‌کترو هه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌ش وای��ک��ردوو‌ه ک ‌ه زۆرج��ار‬ ‫ده‌ستى ئ �ه‌م واڵت و ئ �ه‌و واڵت‬ ‫بێت ‌ه ناو کایه‌ى ساسییه‌وه‌و تا‬ ‫ب ‌ه ک��رده‌وه‌ى تیرۆریستى ده‌گات‬ ‫و خراپى ژیانى خه‌ڵکیش بخه‌ر‌ه‬ ‫الو‌ه ‪ ،‬ده‌م����ه‌وێ بڵێم ئه‌گه‌ر‬ ‫سه‌رده‌مى دیکتاتۆریه‌تى حزبى‬ ‫به‌عسى ل ‌ه ناوچوو ب ‌ه سته‌مکارى‬ ‫و سه‌رکوتکردنى گه‌النى عێراق ‪35‬‬ ‫ساڵى ب ‌ه رێکردو تا دواى سه‌رى‬ ‫سه‌رۆکه‌که‌یى تیاچوو‪ ،‬نه‌یتوانى‬ ‫ب �ه‌رده‌وام��ى ب�ه‌و یه‌کپارچه‌یى و‬

‫حوکمى تاک ره‌وان ‌ه بدات‪ ،‬تا ئه‌و‬ ‫کاته‌ى قۆناغى وه‌رچه‌رخان هات ‌ه‬ ‫ئ��اراو‌ه ‪ ،‬ل ‌ه دواى ئه‌م قۆناغه‌ش‬ ‫گه‌النى عێراق ب ‌ه هیواى ئه‌و‌ه بوون‬ ‫ک ‌ه ژیانى حوکم رانى پابه‌ند بێت ب ‌ه‬ ‫دنیاى ده‌سه‌اڵتى سه‌رده‌میانه‌و هه‌ر‬ ‫وه‌ها ئاکاریان ‌ه ب ‌ه پێى ده‌ستورو‬ ‫یاسا واڵت پێشبخرێت به‌ومه‌رجه‌ى‬ ‫ل ‌ه گه‌ڵ دۆزى کورد ڕاست و ڕه‌وانبن‬ ‫و ئه‌و مافانه‌ى کورد که‌له‌ده‌ستوردا‬ ‫ه��ات��وو‌ه جێبه‌جێى بکه‌ن و ل ‌ه‬ ‫گه‌ڵ تێکڕاى که‌مه‌نه‌ته‌وایه‌تیى و‬ ‫مه‌زهه‌به‌کانى تریش دا راشکاوان ‌ه‬ ‫بن ل ‌ه دابینکردنى مافه‌کانى گه‌النى‬ ‫عێراق ‪ ،‬ئه‌مان ‌ه و زۆر شتى ترک ‌ه‬ ‫ده‌بوو بکرابایه‌و نه‌گه‌یشتای ‌ه به‌م‬ ‫باروودۆخه‌ى ئێستا ک ‌ه هێزه‌کانى‬ ‫ئه‌مریکا ع��ێ��راق ب� ‌ه جێدێڵن و‬ ‫واڵتیش نا ئارام ناسه‌قامگیرو پڕ‬ ‫ل ‌ه کرده‌وه‌ى تیرۆرو کوشتو بڕه‌و‬ ‫کێش ‌ه چار‌ه سه‌رنه‌کراوه‌کانى دۆزى‬ ‫کوردیش هه‌ر وه‌ک خۆیه‌تى ‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ئیتر کاتى ئه‌و‌ه هاتوو‌ه گه‌النى‬ ‫عێراق بیر ل ‌ه جۆرى ترى ژیانى‬ ‫سیاسى و ئابورى و کۆمه‌اڵتى‬ ‫خۆیان بکه‌نه‌وه‌و هه‌ر خۆیشیان‬ ‫بڕیار ل ‌ه سه‌ر چاره‌نوسى خۆیان‬ ‫ب���ده‌ن چ��ون��ک� ‌ه ه �ه‌ول��وم �ه‌رج��ى‬ ‫وه‌هاهاتۆت ‌ه ئ��اراو‌ه ک ‌ه پێویست ‌ه‬ ‫عێراقى ده‌ستکردى به‌ریتانیاى‬ ‫کۆن وب ‌ه یه‌ک پارچه‌کردنى ئه‌م‬ ‫واڵت ‌ه و نه‌خوێندنه‌وه‌ى سروشتى‬

‫ئه‌و کاته‌ى ژیانى گه‌النى عێراق‬ ‫وب ‌ه زۆر سه‌پاندنى ده‌س�ه‌اڵت ب ‌ه‬ ‫سه‌ریاندا که‌ئه‌م ئاسه‌وار‌ه خراپه‌ى‬ ‫لێکه‌وته‌و‌ه ودووات���ر باجه‌که‌ى‬ ‫روبارێک خوێنى ب ‌ه ناهه‌ق رژاوى‬ ‫خه‌ڵک بوو‪ .‬ئەوه‌تا ئێستا نزیکه‌ى‬ ‫‪ 90‬س��اڵ ب �ه‌س �ه‌ر ئ��ه‌و ب��ڕی��ار‌ه‬ ‫نادروسته‌ى به‌ریتانیاتێپه‌ڕده‌بێت‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه ناسروشتى ده‌وڵه‌تى عێراقى‬ ‫دروستکرد‪ ،‬نه‌یتوانى تا هه‌نوکه‌ش‬ ‫سه‌قامگیرى ب ‌ه خۆیه‌و‌ه ببینێ و‬ ‫ئێستاش گه‌النى عێراق هه‌وڵ بۆ‬ ‫گێڕانه‌وه‌ى که‌رامه‌ت و ژیانى خۆیان‬ ‫ده‌ده‌ن تا بگه‌ڕێنه‌و‌ه سروشتى‬ ‫دواى ‪ 90‬ساڵ ک ‌ه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئیتر ئه‌و مۆدیل ‌ه ل ‌ه ده‌سه‌اڵتخوازى‬ ‫ک ‌ه پێ ده‌ڵین عیراقى یه‌کپارچه‌یى‬ ‫ب ‌ه سه‌رچووه‌و ناکرێت پێکهاته‌یه‌ک‬ ‫ی���ان م�ه‌زه�ه‌ب��ێ��ک پ��اوان��خ��وازى‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت���ى ت�����ه‌واوى عێراقى‬ ‫هه‌بێت و هه‌ر ئه‌مه‌ش وایکردوو‌ه‬ ‫خواستى ب ‌ه هه‌رێم کردن ل ‌ه ناوچ ‌ه‬ ‫جیاجیاکاندا ل ‌ه ب ‌ه هێز بووندایه‌و‬ ‫جگ ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى کوردستان ک ‌ه‬ ‫واقیعێک ‌ه و هه‌ی ‌ه به‌اڵم باروو دۆخ‬ ‫و ئاماژه‌کان وام��ان پێده‌ڵێن ک ‌ه‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌ى بنه‌ڕه‌تى‬ ‫و یه‌کجارى ئه‌وه‌ی ‌ه ک ‌ه پێویست ‌ه‬ ‫ئه‌مڕۆ بێت ی��ان سبه‌ى دره‌ن��گ‬ ‫یان زوو‪ ،‬ب ‌ه هه‌رێم کردنى چه‌ند‬ ‫ناوچه‌یه‌کى عێراق باشترین رێگ ‌ه‬ ‫چ��اره‌ى هه‌موو قه‌یرانه‌کان ‌ه له‌م‬

‫واڵت ‌ه و باشترین نمونه‌ش بۆ گه‌النى‬ ‫عێراق هه‌رێمى کوردستان ‌ه ‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫چى ل ‌ه ئێستایشدا بۆ ئه‌م حاڵه‌ت ‌ه‬ ‫نه‌یارو به‌رهه‌ڵستکارى زۆر هه‌ی ‌ه‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه ده‌ست و پێوه‌ندى دوژمنى‬ ‫ده‌زانن و وای پیشان ده‌ده‌ن که‌‬ ‫ئه‌م ‌ه دژى یه‌ک پارچه‌یى خاکى‬ ‫عێراق ‌ه ‪ ،‬به‌اڵم نابێ ئه‌وه‌مان ل ‌ه‬ ‫بیر بچێت ک ‌ه ئه‌م عێراقه‌ى ئێستا‬ ‫ب ‌ه ناسروشتى دروستکراوه‌و ده‌بێ‬ ‫بگه‌ڕێته‌و‌ه بۆ بنه‌ما سروشتیه‌که‌ى‬ ‫ج���اران���ى خ���ۆى ‪ ،‬ده‌ش��ک��رێ‬ ‫پرسیارێکى لۆژیکانه‌ش بکه‌ین‪،‬‬ ‫ئایا تا ئێستا واڵت ل ‌ه قه‌یراندایه‌و‬ ‫ئاسایشى ه��اواڵت��ی��ان پ��ارێ��زراو‬ ‫نیه‌و ده‌ستى تیرۆر ل ‌ه کوشتنى‬ ‫خه‌ڵک به‌رده‌وامه‌و ده‌سه‌اڵتداران‬ ‫ناتوانن خۆیشیان پێ پباریزرێت و‬ ‫ئه‌مریکاش پاش ‌ه کشێ ده‌کات؟ ئایا‬ ‫ب ‌ه چ لۆژیکێک ئه‌م یه‌ک پارچه‌یی ‌ه‬ ‫ده‌پارێزرێت یان ل ‌ه ئێستاو‌ه بیر‬ ‫ل ‌ه هێزى تاک الیه‌ن ‌ه ده‌کرێته‌و‌ه‬ ‫ی��ان ب ‌ه مانایه‌کى تر چ هێزێک‬ ‫هه‌ی ‌ه بتوانێ ئه‌م ره‌وش ‌ه بگۆڕێ‬ ‫بۆ ئارامى ک ‌ه هیچ هێزو الیه‌نێک‬ ‫متمانه‌یان ب ‌ه که‌س و یه‌کتر نییه‌؟‬ ‫یان تا ئێستا به‌رژه‌وه‌ندیی ‌ه حزبى‬ ‫و مه‌زهه‌بى و شه‌خصیه‌کان ل ‌ه‬ ‫سه‌روى هه‌موو شتێکه‌و‌ه بن ئیتر‬ ‫ب ‌ه چى یه‌ک پارچه‌یى ئه‌م عێراق ‌ه‬ ‫ده‌پاریزرێت‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا هه‌یمه‌نه‌ى‬ ‫ده‌ورو به‌ریش دی��ارو به‌رچاوه‌‬

‫مه‌رگى گورگ ‌ه مرۆڤه‌کان‬

‫سابیر عه‌بدوڵاڵ که‌ریم‬ ‫پێشینانى ک���ورد ده‌مێک ‌ه‬ ‫وت��وی��ان �ه‌‪« :‬ه �ه‌م��وو شتێک ل ‌ه‬ ‫باریکیدا ده‌پسێت ته‌نها سته‌م‬ ‫له‌ ئه‌ستوریدا ده‌پسێت»‪ .‬ل ‌ه‬ ‫ڕاستیدا دیمه‌نه‌ سه‌ره‌تاییه‌کانى‬ ‫هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى ده‌وڵه‌تى ئه‌منى‬ ‫و پۆلیسى ل�ه‌ هه‌ندێک واڵت��ى‬ ‫عه‌ره‌بیدا بووه‌ته‌ سه‌ره‌تایه‌ک بۆ‬ ‫ده‌ستپێکردنى قۆناغێکى نوێ‬ ‫ل���ه‌ڕووى پ��ووک��ان �ه‌وه‌ى چه‌مکى‬

‫سته‌مکارى ل ‌ه ت��ه‌واوى دونیادا‬ ‫ب �ه‌و پێیه‌ى ک�ه‌ سته‌مکاری و‬ ‫داپڵۆسینیش وه‌کو هه‌ر چه‌مکێکى‬ ‫ت��رى ق��ێ��زه‌ون س �ه‌رده‌م �ه‌ک �ه‌ى‬ ‫به‌سه‌رده‌چێت‪ ،‬دواى ئه‌وه‌ى بۆ‬ ‫سااڵنێکى زۆر دوورودرێژو تاقه‌ت‬ ‫پڕوکێن ئه‌و ڕژێمان ‌ه گه‌له‌کانیان‬ ‫ده‌سته‌مۆ و تۆقیوو سه‌رگه‌ردان‬ ‫کردبوو‪ .‬ئه‌گه‌ر بێتو ئه‌مجۆر‌ه‬ ‫سته‌مکاریه‌ى که‌ ئێستا ل ‌ه زۆربه‌ى‬ ‫واڵتانى جیهاندا دژى گه‌الن په‌یڕه‌و‬ ‫ده‌کرێت له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌کانى‬ ‫بونیاتى کۆمه‌اڵیه‌تى و ئابوورى‬ ‫ئ�ه‌و س�ه‌رده‌م�ه‌ جیانه‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ��ه‌وا قسه‌کردن ل�ه‌س�ه‌ر چه‌ند‬ ‫خه‌سڵه‌تێکى تایبه‌ت به‌م دیارده‌ی ‌ه‬ ‫شتێک ‌ه ل � ‌ه ته‌نها هه‌ڵوێست‬ ‫وه‌رگ��رت��ن �ه‌وه‌ چ��ووه‌ت � ‌ه قۆناغى‬ ‫به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ و هه‌وڵدان بۆ‬ ‫له‌ناوبردن و له‌گۆڕنانى وه‌کچۆن‬ ‫له‌ به‌هارى عه‌ره‌بیدا ده‌رکه‌وت و‬ ‫به‌رده‌وامیشه‌‪ ،‬سه‌ره‌تا ل ‌ه تونس و‬ ‫میسر و لیبیا‪ ،‬ئێستاش ل ‌ه سوریا‬ ‫و یه‌مه‌ن و واڵتانى تریشدا درێژه‌ى‬ ‫هه‌یه‌‪ .‬بۆ نموونه‌‪ ،‬ئه‌م سته‌مکاری ‌ه‬ ‫ته‌نها له‌ بۆته‌ى تاقمێک یان‬

‫زوم���ره‌ی���ه‌ک���ى ده‌س����ه‌اڵت����دارو‬ ‫خوێنمژى بچووکدا کۆبووه‌ته‌و‌ه‬ ‫و هه‌ر له‌وانیشدا خواسته‌کانى‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت��خ��وازى و پاوانخوازى‬ ‫ن��ام �ه‌ش��روع گ�ه‌ش� ‌ه ده‌ک���ات ب ‌ه‬ ‫جۆرێک ک ‌ه هه‌موو شێوه‌کانى‬ ‫چۆکپێدادان و سه‌رکوتکردن و‬ ‫چ��اوس��وورک��ردن �ه‌وه‌ى ل ‌ه خۆیدا‬ ‫کۆکردۆته‌وه‌‪ .‬ئه‌م ‌ه ماناى وانی ‌ه‬ ‫که‌ په‌یڕه‌وکردنى ئ�ه‌م شێواز‌ه‬ ‫سته‌مکارییان ‌ه له‌ناو پێکهاته‌ى‬ ‫که‌سی خۆرهه‌اڵتیدا ڕوێ��ن��راوه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو خ��ودى غه‌ریزه‌ک ‌ه له‌ناو‬ ‫پێکهاته‌ى جیناتى بۆماوه‌یى‬ ‫سه‌رکرده‌ سته‌مکاره‌کاندا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫واتا تایبه‌تمه‌ندێتیه‌کى ڕێژه‌یى‬ ‫ده‌رده‌که‌وێت ک ‌ه ئه‌م خه‌سڵه‌تانه‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆیدا هه‌ڵگرتووه‌ و پێیوای ‌ه‬ ‫که‌ ده‌بێت ژێرده‌ست چۆکدابدات‬ ‫ب��ۆ س �ه‌رده‌س��ت��ى سته‌مکار تا‬ ‫ده‌گات ‌ه ئه‌و ئاسته‌ى ک ‌ه پابه‌ندێتى‬ ‫ت �ه‌واوى بۆ گه‌وره‌کانى به‌شێک ‌ه‬ ‫ل� ‌ه ده‌رئه‌نجامه‌ ئاساییه‌کانى‬ ‫سه‌رجه‌م مه‌سه‌له‌ و بواره‌کانى‬ ‫ژیانى کۆمه‌ڵگا عه‌ره‌بییه‌کان‪.‬‬ ‫تێڕوانین و لێکدانه‌وه‌ى زۆر‬

‫جیاواز هه‌ی ‌ه ل ‌ه دیدوبۆچوونه‌کانى‬ ‫تایبه‌ت ب ‌ه چه‌مکى سته‌مکارى‪.‬‬ ‫بۆ نموونه‌ فه‌یله‌سوفى یۆنانى‬ ‫ئه‌ره‌ستۆ باسى لێو‌ه ک��ردوو‌ه‬ ‫و پێیوایه‌ سته‌مکارى واده‌ک��ات‬ ‫هۆشیارى خوودزانى و هه‌ستکردن‬ ‫ب ‌ه وابه‌سته‌یى و هاواڵتیبوون‬ ‫له‌الى تاکه‌کان کاڵبێته‌وه‌ و ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ردا هه‌ستى ژێرده‌ستى‬ ‫و چ��ۆک��دادان��ى ل �ه‌ال به‌رجه‌ست ‌ه‬ ‫بکات‪ ،‬به‌ڵکو ته‌نها بۆ مانه‌وه‌ى‬ ‫و درێژه‌دان به‌ ژیانێکى نابووتان ‌ه‬ ‫وه‌ک بنده‌سته‌یه‌ک هه‌موو شتێکى‬ ‫سه‌رده‌سته‌که‌ى قبووڵ ‌ه ‪.‬‬ ‫ی �ه‌ک��ێ��ک ل��� ‌ه ت���ه‌وه‌ره‌ک���ان���ى‬ ‫ت��وێ��ژی��ن �ه‌وه‌ک��ان��ى ت��ای��ب �ه‌ت ب ‌ه‬ ‫سته‌مکارى بریتیه‌ ل ‌ه درووستبوونى‬ ‫ئه‌و مرۆڤه‌ى به‌ (گورگه‌ مرۆڤ)‬ ‫ک�� ‌ه ل�� ‌ه ب��ه‌رگ��ى م��رۆڤ��ه‌ ژی��رو‬ ‫ع��اق��ڵ��م�ه‌ن��ده‌ک��ان ده‌رچ�����وون و‬ ‫بوونه‌ت ‌ه دڕنده‌‪ ،‬هه‌موو ئه‌وانه‌ى‬ ‫ده‌چن ‌ه خانه‌ى ئه‌و مرۆڤانه‌وه‌ و‬ ‫چوارچێوه‌ى ئه‌و کۆمه‌ڵگه‌یه‌ى‬ ‫ک ‌ه ژێرده‌ستکراوو بێبه‌ریه‌ ل ‌ه‬ ‫سێکوچکه‌ى پیرۆز‪ :‬سه‌ربه‌ستى‪،‬‬ ‫که‌رامه‌ت‪ ،‬خۆشگوزه‌رانى ده‌کرێن ‌ه‬

‫ل ‌ه ئێستادا ؟ بۆی ‌ه سااڵنى دواى‬ ‫پرۆسه‌ى عێراق ئه‌زمونێک بوو‬ ‫ک ‌ه عێراقى یه‌ک پارچ ‌ه ب ‌ه واتاى‬ ‫قه‌یرانى هه‌میشه‌یى ونائارمى‬ ‫و ژیانى هه‌میشه‌ مه‌ترسیدارو‬ ‫ته‌نها ب��اج �ه‌ک �ه‌ى مه‌ینه‌تى و‬ ‫کوشتنى گه‌النى ئه‌م واڵته‌ی ‌ه ‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫پێچه‌وانه‌ى ئه‌مه‌ش که‌ به‌ هه‌رێم‬ ‫بوونى چه‌ند ناوچه‌یه‌کى تر زامنى‬ ‫عێراقێکى فیدراڵ و یه‌کگرتووى‬ ‫ئ��ارام و سه‌قامگیرى لێ به‌دى‬ ‫دێت‪ ،‬ئه‌وکات هه‌ر هه‌رێمێک و‬ ‫ناوچه‌یه‌ک ده‌توانێ ب ‌ه پێى داب و‬ ‫نه‌ریت و مه‌زهه‌ب و نه‌ته‌وه‌و ‪...‬‬ ‫هتد‪ ،‬پارێزگارى ل ‌ه خۆى بکات و‬ ‫خزمه‌تگوزارى بۆ هاواڵتیانى خۆى‬ ‫مسۆگه‌ر بکات و که‌سیش چاوى‬ ‫ل ‌ه ئه‌وى تر نه‌بڕێت و ب ‌ه دوژمنى‬ ‫خ��ۆى ب��زان��ێ ‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر پێشتر‬ ‫رووخ��ان��دن��ى حزبى به‌عسى ل ‌ه‬ ‫ناوچوو به‌ مه‌حاڵ زانراو به‌ چاوى‬ ‫خۆشمان بینیمان چۆن رووخاو‬ ‫مه‌حاڵیش ن�ه‌ب��وو ‪ ،‬ئێستاش‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ هه‌رێم کردنى چه‌ند‬ ‫ناوچه‌یه‌کى عێراق الى هه‌ندێ‬ ‫هێزو الیه‌ن مه‌حاڵ بێت‪ ،‬ئه‌مڕۆ‬ ‫بێت یان سبه‌ى ئه‌و مه‌حاڵه‌ش‬ ‫ده‌بێته‌ ئ�ه‌م��رى واق��ی��ع و هه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌ش چاره‌نوسى داهاتووى‬ ‫عێراقه‌ و ئه‌و وه‌رچه‌رخانه‌ش ک ‌ه‬ ‫به‌ رێگاوه‌یه‌ مژده‌یه‌کى تره‌ بۆ‬ ‫گه‌النى عێراق هاکه‌ گه‌یشت ‪.‬‬

‫مرۆڤى نابووت و ده‌سته‌مۆ بۆ‬ ‫س��ت�ه‌م��ک��اره‌ک��ان‪ .‬ئ��ه‌م ڕاستی ‌ه‬ ‫نزیکه‌ى نیو سه‌د‌ه ده‌بێت وه‌ک‬ ‫ڕۆژى ڕون��اک دی���اره‌‪ ،‬ئێستاش‬ ‫ئ�ه‌م ده‌رکه‌وتنه‌ى تێکشکان و‬ ‫داڕووخان ‌ه ل ‌ه ڕژێم ‌ه عه‌ره‌بیه‌کاندا‬ ‫تازه‌ نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو النیکه‌م له‌پێشدا‬ ‫بوونى هه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم گه‌الن ل ‌ه‬ ‫چاوه‌ڕوانى ده‌رچه‌یه‌کدا بوون‪ .‬ل ‌ه‬ ‫ڕاستیدا که‌ڵه‌که‌بوونى درێژخایه‌ن‬ ‫و سه‌رتاسه‌رى ئه‌و دۆخه‌ ئیتر‬ ‫ب ‌ه نهێنى نه‌مایه‌و‌ه و قسه‌کردن‬ ‫ل �ه‌س �ه‌رى چیدى مه‌ترسى نی ‌ه‬ ‫کاتێک په‌رژینى ت��رس شکا و‬ ‫له‌گه‌ڵیدا بێده‌نگیش شکێنرا و‬ ‫گڕکانێک له‌ژێر پێى سته‌مکاران و‬ ‫دیکتاتۆره‌کاندا ته‌قیه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ى لێره‌دا مه‌به‌ستم ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ دێوه‌زمه‌ى ده‌سته‌مۆکردن و‬ ‫بێڕێزکردنى به‌هاکان و خودى‬ ‫مرۆڤه‌کان له‌ناو گه‌النى ناوچه‌که‌دا‬ ‫که‌ ته‌مه‌نى ل ‌ه نیو‌ه سه‌ده‌یه‌ک‬ ‫نزیکبۆوه‌ خه‌ریک ‌ه ئاوا ده‌بێت و‬ ‫ئێستا ده‌ستى ب ‌ه داڕمانێکى گه‌ور‌ه‬ ‫کردوو‌ه و سه‌رله‌به‌رى له‌به‌رده‌م‬ ‫هه‌ڵوه‌شانه‌و‌ه و فه‌وتاندایه‌‪.‬‬

‫په‌نجا دینارى له‌ نێوان بوون و نه‌بووندا‬ ‫هەوراز زایر‬ ‫پ����اره‌ بریتییه‌ ل��ه‌ پ��ارچ � ‌ه‬ ‫ک��اغ �ه‌زێ��ک ی��ان ک��ان��زای �ه‌ک ک ‌ه‬ ‫له‌الیه‌ن خه‌ڵکیه‌وه‌ قبوڵ بکرێت‬ ‫و ڕه‌زامه‌ندى هه‌موانى له‌سه‌ربێت‬ ‫و ب �ه‌پ��ێ��ى ی���اس���او ده‌س��ت��ور‬ ‫ڕێکبخرێت ‪ ،‬پ��اره‌ پێوانه‌یه‌ک ‌ه‬ ‫بۆ دیاریکردنى به‌هاى شمه‌ک‬ ‫و خزمه‌تگوزارییه‌کان ‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ب��اس ل�ه‌ دروستبوونى پ��اره‌ى‬ ‫چاپى نوێ بکه‌ین له‌ عێراق پاش‬ ‫ڕووخانى ڕژێمى به‌عس ‪ ،‬له‌سه‌ر‬ ‫ده‌ستى حاکمی مەدەنی ئه‌مریکا‬ ‫له‌ عێراق (پ��ۆڵ بریمه‌ر) ئه‌و‬ ‫پاره‌ نوێیه‌ هه‌ڵبژێردراو چاپکرا‬ ‫‪ ،‬له‌سه‌ره‌تادا وه‌ک گۆڕینه‌وه‌ى‬ ‫دراوى چاپى نوێ له‌ کوردستان‬ ‫‪ 1‬دی��ن��ارى سویسرى ب �ه‌ ‪150‬‬ ‫دینارى چاپى نوێ گۆڕدرایه‌وه‌‬ ‫‪ ،‬ل��ێ��ره‌وه‌ ب��اس له‌ ‪ 50‬دینارى‬

‫چاپى ن��وێ ده‌که‌ین ‪ ،‬وات �ه‌ ‪3‬‬ ‫په‌نجا دینارى یه‌کسان بوو ب ‌ه‬ ‫‪ 1‬دینارى سویسرى ‪ ،‬بۆ نمون ‌ه‬ ‫ده‌مانتوانى به‌ ‪ 150‬دینار سوارى‬ ‫پاس ببین یاخوود دوو نان‬ ‫بکڕین ‪ ،‬به‌اڵم دواتر بینیمان‬ ‫په‌نجا دینارى ئاسن به‌ره‌و‬ ‫نه‌مان چوو ‪ ،‬ئێستاش‬ ‫په‌نجا دینارى کاغه‌ز‬ ‫بوونى هه‌یه‌ و ته‌نها‬ ‫له‌ پاسدا ده‌توانرێت‬ ‫مامه‌ڵه‌ى پێبکرێت‬ ‫ک���رێ���ى‬ ‫وه‌ک‬ ‫گواستنه‌وه‌ ‪ ،‬ئه‌وه‌ى‬ ‫سه‌رنجى ڕاکێشام بۆ‬ ‫نوسینى ئه‌م بابه‌ت ‌ه‬ ‫بیروبۆچونى شۆفێر‬ ‫و سه‌رنشینان بوو ل ‌ه‬ ‫پاسه‌کاندا ‪ ،‬زۆرێ��ک ل ‌ه‬ ‫سه‌رنشینان پێیان باش‬ ‫ب��وو ن��رخ ل�ه‌ ‪ 400‬دی��ن��اره‌و ‌ه‬ ‫بکرێت به‌ ‪ 500‬دینار چونکه‌ ل ‌ه‬

‫کاتى ئاڵوگۆڕپێکردنى دراوه‌که‌دا‬ ‫له‌ناو پاسدا زۆرب �ه‌ى‬ ‫ک����ات ک��ێ��ش�ه‌ى‬

‫لێد ه‌که‌وێته‌و ‌ه‬ ‫و ب��ۆ نه‌مانى ئه‌و‬ ‫کێشه‌ کاتییانه‌ ته‌نها‬

‫به‌رزکردنه‌وه‌ى نرخیان بۆ ‪500‬‬ ‫دی��ن��ار ب�ه‌ چ��اره‌س �ه‌ر زان��ى بێ‬ ‫گوێدانه‌ الیه‌نه‌ ئابووریه‌کانى ‪،‬‬ ‫شۆفێرانیش به‌ هه‌مان شێو ‌ه‬ ‫بۆ قازانجى ڕۆژانه‌یه‌ى خۆیان و‬ ‫چاره‌سه‌رى ئه‌و کێشه‌یه‌ پێیان‬ ‫باش بوو بکرێت به‌ ‪ 500‬دینار‬ ‫‪ ،‬وات �ه‌ دوو دراوى ‪250‬‬ ‫دینارى یاخود یه‌ک‬ ‫دراوى ‪ 500‬دینارى‬ ‫‪ ،‬ده‌م����ه‌وێ����ت ب ‌ه‬ ‫هاواڵتیان و به‌کاربه‌ران‬ ‫ڕابگه‌یه‌نم ئه‌گه‌ر له‌ ‪400‬‬ ‫دیناره‌وه‌ نرخى گواستنه‌و ‌ه‬ ‫ببێت به‌ ‪ 500‬دینار چۆن‬ ‫زی��ان��ی��ان ب��ه‌ر ده‌ک��ه‌وێ��ت ‪.‬‬ ‫بۆ نموونه‌‪ ،‬خوێندکارێک یان‬ ‫فه‌رمانبه‌رێکى حکومى ئه‌گه‌ر ل ‌ه‬ ‫مانگێکدا ‪ 22‬ڕۆژ ده‌وام بکات و‬ ‫به‌ پاس هاتووچۆ بکات و کرێى‬ ‫پ��اس ‪ 400‬دیناربێت و ڕۆژى‬ ‫‪ 2‬ج��ار به‌ پ��اس بۆ ڕۆیشتن و‬

‫هاتنه‌وه‌ هاتووچۆ بکات ‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫له‌ مانگێکدا ‪ 44‬جار که‌ڵک ل ‌ه‬ ‫خزمه‌تگوزارى پاس وه‌رده‌گرێت‬ ‫به‌ بڕى ‪ 17600‬دینار ‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت و وه‌ک هاواڵتیان و شۆفێران‬ ‫داوا ده‌ک���ه‌ن ل �ه‌ب �ه‌ر ناخۆشى‬ ‫مامه‌ڵه‌کردن به‌دراوى ‪ 50‬دینارى‬ ‫نرخ زیادبکرێت بۆ ‪ 500‬دینار ئه‌وا‬ ‫بۆ مانگێک ده‌بێت ‪ 22000‬دینار‬ ‫بدات ب ‌ه هاتوچۆى پاس ‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت و جیاوازی نێوان ئه‌و دوو‬ ‫نرخ ‌ه ته‌ماشابکه‌ین ‪17600-22000‬‬ ‫= ‪ 4400‬دینار ‪ ،‬وات ‌ه ل ‌ه مانگێکدا‬ ‫‪ 4400‬دینار پاشه‌که‌وت ده‌که‌ین‬ ‫و ده‌توانین ئه‌و پاره‌ی ‌ه بۆ کرێى‬ ‫پاس به‌کاربهێنینه‌و‌ه و ‪ 11‬جار‬ ‫زیاتر هاتووچۆ بکه‌ین ب ‌ه پاس وات ‌ه‬ ‫کرێى ‪ 5‬ڕۆژ و نیومان ب ‌ه خۆڕایى‬ ‫ده‌بێت ئه‌گه‌ر کرێ ب ‌ه ‪ 400‬دینار‬ ‫بمێنێته‌و‌ه ‪ .‬بۆی ‌ه ده‌بێت هه‌موومان‬ ‫سوپاسى دراوى ‪ 50‬دینارى بکه‌ین‬ ‫و ڕێز ل ‌ه به‌هاکه‌ى بگرین ‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئافرةتان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫له‌گه‌ڵ پێشکه‌وتنى کۆمه‌ڵگا شێوازه‌کانى‬ ‫توندوتیژى ڕوو له‌ زیادبوونه‌‬ ‫ئا‪ :‬ژاڵه‌‬ ‫دیارده‌ى توندوتیژی له‌ هه‌رێمی‬ ‫کوردستان پێى ناوه‌ته‌ قۆناغێک‪،‬‬ ‫قۆناغی به‌ دیارخستنى ئامار و‬ ‫داتاکانى توندوتیژی که‌ ئیستا‬ ‫له‌ نێو چ��وار دی��وارى ماڵه‌کانه‌وه‌‬ ‫گواستراوه‌ته‌وه‌ بۆ دام و ده‌زگاکانى‬ ‫پۆلیس و به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌کانى‬ ‫ب �ه‌دواداچ��ون��ى توندوتیژی دژ به‌‬ ‫ئافره‌تان بۆ ئه‌وه‌ى رێکخراوه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى ب�ه‌دواداچ��ون‬ ‫و کار بکه‌ن له‌سه‌ر ژماره‌کان بۆ‬ ‫ئ��ه‌وه‌ى په‌رله‌مان و حکومه‌ت و‬ ‫رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵه‌ى مه‌ده‌نى‬ ‫ب��ب��ێ��ت�ه‌ ده‌س��ت��ێ��ک��ی پ��ۆاڵی��ن بۆ‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى ه���ه‌وڵ ب��درێ��ت دی���ارده‌ى‬ ‫توندوتیژی دژبه‌ئافره‌تان به‌ هه‌موو‬ ‫ش��ێ��وازه‌ک��ان��ی�ه‌وه‌ بنه‌بڕ بکرێت‪،‬‬ ‫چونکه‌ له‌گه‌ڵ پێشکه‌وتنى کۆمه‌ڵگا‬ ‫ش��ێ��وازه‌ک��ان��ى ت��ون��دوت��ی��ژى زی��اد‬ ‫ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ل���ێ���ره‌دا ه���ه‌ر وه‌ک ده‌زان��ی��ن‬ ‫ب �ه‌ره‌ن��گ��ارب��ون �ه‌وه‌ى توندوتیژی‬ ‫ت���ه‌ن���ه���ا ک������اری ح���ک���وم���ه‌ت و‬ ‫به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌کانى به‌دواداچونى‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژی ن��ی�ه‌‪ ،‬به‌ڵکو ک��اری‬ ‫سه‌رجه‌م ڕێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵه‌ى‬ ‫م �ه‌ده‌ن��ی و وه‌زاره‌ت���ه‌ په‌یوه‌ندى‬ ‫داره‌ک���ان���ى وه‌ک���و (ئ���ه‌وق���اف و‬ ‫پ���ه‌روه‌رده‌ و ته‌ندروستى و پالن‬ ‫دانان ‪.....‬هتد)‪ .‬لێره‌دا پێویسته‌‬ ‫رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نى‬ ‫و چ��االک��وان��ان��ى مافی ئافره‌تان‬ ‫ستراتیژیه‌تێکی رونیان هه‌بێ بۆ ئه‌م‬ ‫پرسه‌ به‌تایبه‌ت بۆ پرسی خۆسوتان‬ ‫و خۆکوشتن ک�ه‌ دوو دی���ارده‌ى‬ ‫نه‌شیاون له‌ کۆمه‌ڵگه‌ى کورده‌واری‬ ‫دا‪ .‬ئ �ه‌گ �ه‌ر چ �ا‌وێ��ک ب �ه‌ ئ��ام��ارى‬ ‫توند‌وتیژیه‌کانى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫له‌ ساڵى ‪ 2010‬دا بخشێنین ئه‌‌و‬ ‫راستیانه‌مان بۆ ده‌رده‌که‌‌وێت که‌ له‌‬ ‫ساڵى ‪ 2010‬دا به‌پێى ئاماره‌کانى‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى توندوتیژى دژى‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان ب �ه‌ڕاده‌ی �ه‌ک��ى ترسناک‬ ‫به‌رزه‌ که‌ ده‌بێته‌ هۆى له‌ناوبردنى‬ ‫کۆمه‌ڵگا که‌ ب �ه‌م شێوه‌یه‌یه‌ له‌‬ ‫پارێزاگانى هه‌رێمدا‪:‬‬ ‫ئ��ام��ارى توندوتیژیه‌کانى دژبه‌‬ ‫ئافره‌تان له‌ ساڵی ‪ 2010‬سنوورى‬ ‫پارێزگاى (هه‌ولێر و ده‌ورووبه‌ری)‪:‬‬ ‫(‪ )12‬حاڵه‌تی خۆکوشتن له‌‬ ‫ساڵی ‪ 2010‬تۆمار کراوه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫کۆی ژم��اره‌ی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی به‌‬ ‫شێوه‌ی «کوشتن به‌ ئه‌نقه‌ست و‬ ‫قه‌زاو قه‌ده‌ر» مردوون له‌ پارێزگای‬ ‫ه�ه‌ول��ێ��ر و ده‌ورووب������ه‌ری (‪)26‬‬ ‫حاڵه‌ت ب��ووه‌‪ .‬ک��ۆی ژم��اره‌ی ئه‌و‬ ‫ئافره‌تانه‌ی که‌ خۆیان سووتاندووه‌‬ ‫له‌م ناوچانه‌دا (‪ )64‬حاڵه‌ت بووه‌‪.‬‬ ‫کۆی ژم��اره‌ی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی که‌‬ ‫«به‌ ق�ه‌زاو ق�ه‌ده‌ر سووتاوه‌» له‌م‬ ‫ناوچانه‌دا (‪ )102‬حاڵه‌ت تۆمار‬ ‫ک��راوه‌‪ .‬ک��ۆى ژم��اره‌ى سکااڵکانى‬ ‫ئافره‌تان ‪ ،‬له‌ سنوورى پارێزگاى‬ ‫هه‌ولێر و ده‌ورووب����ه‌رى (‪)1123‬‬ ‫سکااڵ ب��ووه‌‪ .‬ک��ۆی ژم���اره‌ی ئه‌و‬ ‫ئافره‌تانه‌ی که‌«ئه‌شکه‌نجه‌» دراون‪،‬‬ ‫ل �ه‌م س��ن��ووره‌دا «‪ »234‬حاڵه‌ت‬

‫بووه‌‪ .‬کۆی ژماره‌ی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی‬ ‫رووبه‌ڕووی «توندوتیژی سێکسی»‬ ‫بوونه‌ته‌وه‌ «‪ »35‬حاڵه‌ت تۆمار‬ ‫کراوه‌‪.‬‬ ‫ئامارى توندوتیژیه‌کانى دژبه‌‬ ‫ئافره‌تان له‌ ساڵی ‪ 2010‬له‌سنوورى‬ ‫پارێزگاى (سلێمانى و ده‌وروبه‌رى)‪:‬‬ ‫ک��ۆی گشتی ئ �ه‌وئ��اف��ره‌ت��ان �ه‌ی‬ ‫به‌شێوازی کوژرا و خۆکوژی مردون‬ ‫له‌ سنوری پارێزگای سلێمانی و‬ ‫ده‌ورو به‌ری‪ )33( ،‬حاڵه‌ت بووه‌‪،‬‬ ‫(‪ )8‬حاڵه‌تی ک���وژراو هه‌بوه‌ به‌‬ ‫شیوازی کوشتن و خنکان‪)25( .‬‬ ‫حاڵه‌تی خۆ کوژی هه‌بوه‌ به‌ شیوازی‬ ‫(خۆکوشتن و خۆ خنکاندن)‪ ،‬کۆی‬ ‫گشتی ئه‌وئافره‌تانه‌ی ڕوب��ه‌ڕوی‬ ‫(سوتان‪،‬خۆسوتان) بونه‌ته‌وه‌ له‌‬ ‫س��ن��وره‌دا‪ )153( ،‬حاڵه‌ت بووه‌‬ ‫که‌ (‪ )104‬که‌سیان سووتێندراون‬ ‫و (‪ )49‬ک �ه‌س��ی ت��ری��ان خۆیان‬ ‫س��ووت��ان��دووه‌‪ .‬ک��ۆی گشتی ئه‌و‬ ‫ئافره‌تانه‌ی توندوتیژی سێکسیان‬ ‫به‌رامبه‌ر کراوه‌ له‌ (‪ )78‬حاڵه‌ت‬ ‫ب��ووه‌‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا (‪ )519‬خاڵه‌ت‬ ‫سکااڵیان تۆمار ک��ردووه‌‪)834( .‬‬ ‫حاڵه‌تى ئه‌شکه‌نجه‌دان هه‌بووه‌ له‌‬ ‫ساڵی ‪2010‬دا‪.‬‬ ‫ئ��ام��ارى توندوتیژیه‌کانى دژبه‌‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان ل �ه‌س��ن��وورى پ��ارێ��زگ��اى‬ ‫(دهــۆک) له‌ ساڵی ‪:2010‬‬ ‫له‌مـاوه‌ى ساڵى (‪ )2010‬کۆی‬ ‫ژماره‌ی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی به‌ شێوه‌ی‬ ‫کوشتنی ب�ه‌ ئه‌نقه‌ست م��ردوون‬ ‫بریتین له‌ (‪ )10‬خاڵه‌ت‪ .‬هه‌روه‌ها‬

‫کۆی ژم��اره‌ی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی ب ‌ه‬ ‫ش��ێ��وه‌ی «خ��ۆک��وش��ت��ن» م���ردوون‬ ‫(‪ )15‬حاڵه‌ت تۆمار ک��راوه‌‪ .‬کۆی‬ ‫ژماره‌ی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی سووتاون‬ ‫ل�ه‌م پارێزگادا بریتین له‌ (‪)85‬‬ ‫ک���ه‌س‪ .‬ه��ه‌روه‌ه��ا ل �ه‌ پ��ارێ��زگ��ادا‬ ‫(‪ )561‬حاڵه‌ت سکااڵی ئافره‌تان‬ ‫تۆمار ک��راوه‌‪ .‬ک��ۆی ژم��اره‌ی ئه‌و‬ ‫ئافره‌تانه‌ی رووبه‌ڕووی توندوتیژی‬ ‫سێکسی بوونه‌ته‌وه‌ له‌ ساڵی ‪2010‬‬ ‫له‌ س��ن��ووری پارێزگای ده��ۆک و‬ ‫دورووبه‌ری (‪ )19‬حاڵه‌ت بووه‌‪.‬‬ ‫ئامارى توندوتیژیه‌کانى دژبه‌‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان ل��ه‌ س��اڵ��ی ‪ 2010‬له‌‬ ‫ده‌ڤه‌رى گه‌رمیان‪:‬‬ ‫ک��ۆى ژم��اره‌ى ئ�ه‌و ئافره‌تانه‌ى‬ ‫به‌ شێوه‌ى (خۆکوشتن‪،‬کوشتن به‌‬ ‫ئه‌نقه‌ست‪ ،‬کوشتن قه‌زاو قه‌ده‌ر) له‌‬ ‫م��اوه‌ى ساڵى (‪ )2010‬له‌ سنورى‬ ‫ئیداره‌ى گه‌رمیان(‪ )9‬حاڵه‌ت‪ .‬کۆى‬ ‫ژماره‌ى ئه‌و ئافره‌تانه‌ى که‌ له‌ ماوه‌ى‬ ‫ساڵى (‪ )2010‬له‌ سنورى ئیداره‌ى‬ ‫گ �ه‌رم��ی��ان س��وت��اون ی��ان خۆیان‬ ‫سووتاندووه‌ (‪ )37‬حاڵه‌ت بووه‌‪.‬‬ ‫کۆى ژماره‌ى ئه‌و ئافره‌تانه‌ى له‌م‬ ‫سنورى ئیداره‌ى گه‌رمیان سوتاون‬ ‫(‪ )2‬بووه‌‪ .‬هه‌روه‌ها له‌م ده‌ڤه‌ره‌دا‬ ‫(‪ 282‬سکااڵ) تۆمارکراون‪.‬‬ ‫پ��ێ��ش��ن��ی��ار ب���ۆ ب��اش��ت��ر ک��ردن��ى‬ ‫بارودۆخى کۆمه‌اڵیه‌تى ئافره‌تان‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستان ‪:‬‬ ‫‪ )1‬په‌سه‌ند ک��ردن��ى پ��رۆژه‌‬ ‫یاساى چاره‌سه‌رى (توندو تیژى‬ ‫خ��ێ��زان��ى) ل �ه‌ الی���ه‌ن په‌رله‌مانى‬

‫پێویسته‌ میدیاکان‬ ‫به‌به‌رپرسیاریه‌تیه‌و ‌ه کار‬ ‫له‌سه‌ر دۆسیه‌کانى رووداو ‌ه‬ ‫کۆمه‌التیه‌کان بکه‌ن‬

‫کوردستانه‌وه‌ ‪ ،‬تاکو له‌ رێگه‌ى‬ ‫ئه‌و یاسایه‌وه‌‪ ،‬پاراستنى مافه‌کانى‬ ‫ئافره‌تان به‌ یاسایى بکرێن‪.‬‬ ‫‪ )2‬دابین کردنى (دادوه‌رى‬ ‫ت��ای��ب��ه‌ت) ب��ه‌ ل��ێ��ک��ۆل��ی��ن �ه‌وه‌ له‌‬ ‫که‌یسه‌کانى توندوتیژى دژ به‌‬ ‫ئافره‌تان له‌ سه‌رجه‌م پارێزگاکانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ‪ ،‬تاکو له‌و‬ ‫رێگه‌یه‌وه‌ قۆناغه‌کانى لێکۆلینه‌وه‌‬ ‫وب��ڕی��اردان له‌سه‌ر دۆسیه‌کان به‌‬ ‫ئه‌نجام بگه‌ن‪.‬‬ ‫ب��ا ش��ت��ر ک��ردن��ى ب���ارودۆخ���ى‬ ‫شه‌ڵته‌ره‌کانى پاراستنى ئافره‌تان ‪،‬‬ ‫له‌ ریگه‌ى پاراستنى الیه‌نى ئه‌منى‬ ‫و دامه‌زراندنى ستافى راهێنراو و‬ ‫دروستکردنى بیناى گونجاو به‌‬ ‫پێى پێوه‌ره‌ نێو ده‌وڵه‌تییه‌کان له‌‬ ‫سه‌ر ئاستى پارێزگاکانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫‪ )3‬پ��ێ��وی��س��ت �ه‌ م��ی��دی��اک��ان‬ ‫به‌به‌رپرسیاریه‌تیه‌وه‌ کار له‌سه‌ر‬ ‫دۆسیه‌کانى رووداوه‌ کۆمه‌التیه‌کان‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬ ‫‪ )4‬پیویسته‌ ڕێکخراوه‌کانى‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��گ�ه‌ى م��ه‌ده‌ن��ى له‌رێگه‌ى‬ ‫ج��ێ��ب��ه‌ج��ێ ک���ردن���ى پ�����رۆژه‌ى‬ ‫درێ��ژ خ��ای�ه‌ن�ه‌وه‌ ک��ارى ج��دى بۆ‬ ‫باڵوکردنه‌وه‌ى هۆشیارى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستاندا بکه‌ن‪.‬‬ ‫کۆمپانیاکانى‬ ‫‪ )5‬پێویسته‌‬ ‫م��ۆب��ای��ل ه��اوک��ار ب��ن ل�ه‌رێ��گ�ه‌ى‬ ‫رێکخستنى ش��ێ��وازى فرۆشتنى‬ ‫هێله‌کانى به‌شداربووان‪.‬‬ ‫‪ )6‬داب��ی��ن��ک��ردن��ى پ��ارێ��زه‌ر‬ ‫له‌کاتى لێکۆڵینه‌وه‌ له‌بنکه‌کانى‬ ‫پۆلیس ‪.‬‬ ‫‪ )7‬پ���ێ���وی���س���ت���ه‌ الی���ه‌ن���ه‌‬ ‫پ �ه‌ی��وه‌ن��داره‌ک��ان ب�ه‌ ده‌س���ه‌اڵت و‬ ‫به‌ رێکخراوه‌کان ستراتیژیه‌تێکى‬ ‫روونى کارکردن هه‌بى به‌مه‌به‌ستى‬ ‫به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ و بنه‌بڕکردنى‬ ‫توندوتیژى‪.‬‬ ‫‪ )8‬پێک هێنانى پالتفۆرمى‬ ‫نا بۆ خوسوتاندن ‪،‬هه‌روه‌کو چۆن‬ ‫بۆ دیارده‌ى خه‌ته‌نه‌کردنى ئافره‌تان‬ ‫دروستکرا‪.‬‬ ‫‪ )9‬داب��ی��ن ک��ردن��ى پزیشکى‬ ‫ده‌روون����ى ل �ه‌ نه‌خۆشخانه‌کانى‬ ‫تایبه‌ت به‌ ئافره‌تانى سووتاو‪ ،‬وه‌کو‬ ‫ئیمیرجینسى‪.‬‬

‫‪ )10‬پ��ێ��وی��س��ت �ه‌ وه‌زاره‌ت������ى‬ ‫پ�ه‌روه‌رده‌ له‌ناوه‌نده‌کانى خۆێندن‬ ‫گرنگى ب��دات ب�ه‌ ب�ڵاوک��ردن �ه‌وه‌ى‬ ‫ووشیارى سه‌باره‌ت به‌ ده‌رئه‌نجامه‌‬ ‫خراپه‌کانى توندوتیژى‪.‬‬ ‫ماده‌ى ‪4‬ى له‌ جاڕنامه‌ى پێشگیرى‬ ‫له‌ توندوتیژى له‌ دژى ئافره‌تان ‪:‬‬ ‫ده‌وڵه‌تان ده‌بێ‌ توندوتیژى دژى‬ ‫ئافره‌تان مه‌حکووم بکه‌ن و نابێ‌‬ ‫هیچ دابونه‌ریت‪ ،‬یان تێبینییه‌کى‬ ‫ئایینى‪ ،‬بکه‌نه‌ بیانوو بۆ به‌ ئه‌نجام‬ ‫نه‌دانى ئه‌رکه‌کانیان له‌ پێوه‌ندى‬ ‫له‌ گ�ه‌ڵ‌ نه‌هێشتنى توندوتیژیدا‬ ‫ده‌بێ‌‪ .‬ده‌وڵه‌تان به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن‬ ‫له‌ هه‌موو شێوه‌ گونجاوه‌کان و‬ ‫بێ‌راوه‌ستان‪ ،‬سیاسه‌تى نه‌هێشتنى‬ ‫توندوتیژى دژى ئافره‌تان هه‌تا‬ ‫سه‌ر ئه‌نجامه‌که‌ى دژێژه‌ پێ‌بده‌ن‪.‬‬ ‫‪25‬ى نۆڤه‌مبه‌ر به‌ رۆژى جیهانى‬ ‫سرینه‌وه‌ى توندوتیژى ناسراوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و رێکه‌وته‌ بۆ رێزگرتن له‌ سێ‌‬ ‫خوشکى چاالکى سیاسى که‌ به‌‬ ‫خوشکانى م��ی��راب��ال ن��اس��راون و‬ ‫خه‌ڵکى کۆمارى دومینیک بوون‬ ‫دیارى کراوه‌‪ .‬ئه‌وان چه‌ندین ساڵ‌‬ ‫له‌ دژى دیکتاتۆرى واڵته‌که‌ى خۆیان‬ ‫به‌ ناوى «تروهیلو» خه‌باتیان کرد‪.‬‬ ‫ه �ه‌ر بۆیه‌ ب�ه‌ سیمبولى خه‌بات‬ ‫ل �ه‌ دژى ت��ون��دوت��ی��ژى ن��اس��راون‪.‬‬ ‫سه‌ره‌نجام هه‌ر به‌ ده‌ستى عامیالنى‬ ‫ئه‌و دیکتاتۆره‌ له‌ کاتى چوونیان‬ ‫بۆ س�ه‌ردان��ى هاوسه‌ره‌کانیان له‌‬ ‫زینداندا‪ ،‬به‌ شێوه‌یه‌کى گوماناوى‬ ‫ک��وژران‪ .‬هه‌ر له‌و کاته‌وه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫ئافره‌تانی چاالکى دومینیکه‌نه‌وه‌‬ ‫رۆژى کوژرانى ئ�ه‌وان وه‌ک رۆژى‬ ‫خه‌بات دژى توندوتیژى راگه‌یاندراوه‌‬ ‫و پێشنیاریان به‌ رێکخراوى نه‌ته‌وه‌‬ ‫یه‌کگرتووه‌کان ک��رد بۆ رێزگرتن‬ ‫له‌و سێ‌ خوشکه‌ که‌ به‌ره‌نگارى‬ ‫دی��ک��ت��ات��ۆرى ب���وون���ه‌ت���ه‌وه‌ ئ �ه‌م‬ ‫پێشنیاره‌ په‌سند بکا‪ .‬ش��ووراى‬ ‫رێکخراوى نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان له‌‬ ‫‪17‬ى ئۆکتۆبرى ‪1999‬وه‌ ئه‌و رۆژه‌ى‬ ‫وه‌ک رۆژى جیهانى سڕینه‌وه‌ى‬ ‫توندوتیژى له‌ دژى ئافره‌تان په‌سند‬ ‫کردوه‌‪.‬‬ ‫«به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی به‌ دواداچوونی‬ ‫توندوتیژی دژ به‌ ئافره‌تان(ئاماره‌کان)»‬

‫‪5‬‬

‫به‌ندی که‌الری‬

‫پرسی ئافره‌ت‪،‬‬ ‫سه‌رچاوه‌ی هه‌موو‬ ‫پرسه‌کانی کۆمه‌ڵگایه‌‬ ‫هێزێکی وه‌کو ئافره‌ت‪ ،‬له‌ژێر ده‌ستی‬ ‫پیاوێکه‌‌‪ ،‬ک�ه‌وت��ووه‌ت� ‌ه ره‌وشێکى‬ ‫بێچاره‌ییه‌وه‌و مه‌حکومی پیاو بووه‌‪.‬‬ ‫وه‌اڵم��ی ئه‌مه‌‪ ،‬رۆڵی توندوتیژییه‌‪.‬‬ ‫ک��اراک��ت�ه‌ری سه‌رده‌ستى پیاو ل ‌ه‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ادا ت��ا رۆژی ئ �ه‌م��ڕۆش‬ ‫ده‌رفه‌تی نه‌داو‌ه ک ‌ه پرسى ئافره‌ت‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کی زانستی هه‌ڵسه‌نگاندنی‬ ‫ب��ۆ بکرێت‪ .‬ل �ه‌ژێ��رن��اوی نامووس‬ ‫له‌بنه‌مای خۆیدا‪ ،‬ماف و راستییه‌کانی‬ ‫ئافره‌ت له‌الیه‌ن پیاوه‌و‌ه به‌شێوه‌یه‌کی‬ ‫خ��ی��ان �ه‌ت و زۆره‌م���ل���ێ ده‌س��ت��ی‬ ‫به‌سه‌رداگیراوه‌‌و ده‌شاردرێته‌وه‌‪ .‬ئه‌و‬ ‫ئافره‌ته‌ی ک ‌ه له‌مێژوو هه‌تا رۆژی‬ ‫ئه‌مڕۆ له‌ناسنامه‌و که‌سایه‌تی خۆی‬ ‫بێبه‌شکراو‌ه هه‌میشه بۆه‌ته‌دیلی پیاو‪،‬‬ ‫ئه‌م ‌ه دیارده‌یه‌که‌‪ ،‬ک ‌ه رێ له‌به‌رده‌م‬ ‫ئه‌نجامی چینایه‌تی نهێنی ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫دیل کردنی ئافره‌ت‪ ،‬له‌هه‌مان کاتدا‬ ‫پێوانه‌ی کۆیله‌تی و که‌وتنی گشتییه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌کۆمه‌ڵگادا پرسی ئافره‌ت‬ ‫له‌الیه‌نی مێژوویی و کۆمه‌اڵیه‌تیدا‬ ‫هه‌ڵسه‌نگێنین‪ .‬ئه‌وا ده‌بینین ئه‌م‬ ‫پرسه‌‪ ،‬سه‌رچاوه‌ی هه‌موو پرسه‌کانی‬ ‫کۆمه‌ڵگایه‌‪ .‬ل ‌ه ناوه‌رۆک وسروشتی‬ ‫کۆمه‌ڵگادایه‌‪،‬دیل بوونی ئافره‌ت‪،‬‬ ‫هه‌تا ئاستێکی زۆر توند ک��راوه‌‪،‬‬ ‫ئافره‌ت ته‌نیا له‌ماڵ به‌له‌دایک بوونی‬ ‫منداڵ و وه‌کو کۆیل ‌ه به‌خزمه‌تکردنی‬ ‫پیاو س��ن��ووردارن��ه‌ک��راوه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫به‌شداربوونى ئافره‌ت له‌سیاسه‌ت‪،‬‬ ‫زانست‪ ،‬به‌ڕێوه‌بردن و پ �ه‌روه‌رده‌‬ ‫ق �ه‌ده‌غ �ه‌ک��راوه‌‪ .‬له‌ژێر ب��اری کار‌ه‬ ‫گرانه‌کانی به‌رهه‌مهێناندا ماوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫کوێالیه‌تی ئافره‌ت ک ‌ه سه‌رچاوه‌ی‬ ‫سه‌ره‌کی خۆی له‌کۆمه‌ڵگای سومه‌ر‬ ‫ده‌گرێت‪ ،‬بابه‌تێک ‌ه ک ‌ه ده‌ستکاری‬ ‫نه‌کراوه‌‪ .‬چاوه‌ڕوانی له‌کۆمه‌ڵگای‬ ‫ه��ی��رارش��ی ده‌س��ت��ی پ��ێ��ک��ردوو‌ه‬ ‫په‌ره‌ستگای راهیبی تێده‌په‌ڕێنێـت‪،‬‬ ‫به‌و ره‌نگ ‌ه ئافره‌ت ده‌خرێـت ‌ه ناو‬ ‫چوارچێوه‌یه‌کی سه‌خته‌وه‌‪ .‬له‌و‬ ‫قۆناخه‌و‌ه هه‌تا ئێستا ئ �ه‌وه‌ی ک ‌ه‬ ‫پێش خراو‌ه هه‌ر ئه‌م چوارچێوه‌ی ‌ه‬ ‫بووه‌‪ .‬پ�ه‌روه‌رد‌ه و ئه‌خالق ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ک ‌ه ئ��اف��ره‌ت ب ‌ه هه‌موو هه‌ست و‬ ‫هه‌ڵسوکه‌وتی خۆیه‌و‌ه چۆن بتوانێت‬ ‫خزمه‌تی پیاو بکات‪ .‬پیاوی کۆیل ‌ه‬ ‫ب ‌ه به‌ده‌ستخستنی به‌رهه‌می زیادو‬ ‫به‌کارهێنانی هێزی جه‌سته‌ییه‌و ‌ه‬ ‫چوارچێوه‌یه‌کی قازانج ک��ردووه‌‪.‬‬ ‫ل��ێ��ره‌دا کۆیالیه‌تی ب�ه‌ن��اوه‌ڕۆک��ی‬ ‫ئ��اب��ووری به‌هێز پێکدێت‪ .‬به‌اڵم‬ ‫ئافره‌ت به‌جه‌سته‌‪ ،‬گیان و هزری‬ ‫خۆییه‌وه‌ کۆیله‌ ده‌کرێت‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ک��ۆی��ل �ه‌ی پ��ی��او ئ����ازاد بکرێت‪،‬‬ ‫ده‌ت���وان���ێ���ت ب��ب��ێ��ت�ه‌ م��رۆڤ��ێ��ک��ی‬ ‫ئ���ازاد‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئ�ه‌گ�ه‌ر ئافره‌تێک‬ ‫ئ��ازاد بکرێت‪ ،‬ئه‌و ببێته‌ بابه‌تی‬ ‫کۆیالیه‌تیکی خراپتر‪ .‬ئه‌م راستیی ‌ه‬ ‫به‌کاربردنی کۆیالیه‌تیه‌کی قوڵ‬ ‫نیشان ده‌دات‪ .‬کاتێ که‌ چاودێرێک‬ ‫به‌سه‌ره‌نجه‌وه‌ ته‌ماشای ئافره‌تێک‬ ‫بکات‪ ،‬ده‌توانێت به‌ئاسانی بزانێت‬ ‫چه‌نده‌ به‌خراپی به‌هه‌موو شته‌کانی‬ ‫خۆییه‌وه‌ به‌گوێره‌ی داخوازییه‌کانی‬ ‫پ��ی��او ئ��ام��اده‌ ک����راوه‌‪ .‬ئ��اف��ره‌ت‬ ‫له‌سیسته‌می ده‌نگیه‌‌وه‌بگره‌‪ ،‬تاکو‬ ‫هاتوو چ��ۆى‪ ،‬له‌ ر‌وانینێکیه‌‌و ‌ه‬ ‫بگره‌ تا دانیشتنی وه‌ک ئه‌وه‌ی‬ ‫که‌ بڵێ ژیانم نه‌ماوه‌ بانگ ده‌کات‪.‬‬ ‫ی�ه‌ک له‌خاڵه‌ سه‌ره‌کیه‌کانی ک ‌ه‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر کوێالیه‌تی‬ ‫ئ��اف��ره‌ت پێناکرێت‪ ،‬ل �ه‌خ��ۆڕازی‬ ‫ب��وون��ی ب��ێ ئ���ه‌ن���دازه‌ی پ��ی��اوه‌‪.‬‬ ‫له‌ماڵدا مۆدێلی بچووکی‪ ،‬شای‬ ‫کۆمه‌ڵگا پیاوه‌ ‌و له‌هه‌مانکاتیشدا‬ ‫سه‌رده‌ستی ئافره‌ته‌‪ .‬ئه‌و وه‌سف ‌ه‬ ‫بێ ئه‌وه‌ی هیچ شتێک له‌ناوه‌ڕۆکی‬ ‫خ���ۆی ون ب��ک��ات‪ ،‬ک��اری��گ �ه‌ری‬ ‫خ��ۆی ت��ا رۆژف���ی ئ �ه‌م��ڕۆ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌کی هه‌مه‌الیه‌نه‌‪،‬‬ ‫پێشکه‌وتنی ئایدیۆلۆژیای رزگاری‬ ‫ئافره‌ت پێک نه‌یه‌ت‪ ،‬ناتوانرێت‬ ‫هیچ که‌سێک له‌ خۆهه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن‬ ‫رزگارى ببێت‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫راپۆرت‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫جه‌الل نورى‪ ،‬قائیمقامى قه‌زاى که‌الر‪:‬‬

‫پرۆژەیەک هه‌ی ‌ه لە پەرلەمانی عێراق بۆ قەرەبوکردنەوەی کەس و کاری ئەنفالکراوەکان‬

‫* زانکۆی گه‌رمیان ‪ ،‬ئایا ئه‌و‬ ‫زانکۆیه‌ له‌ ئێستادا به‌ ته‌واوه‌تی‬ ‫ده‌ست به‌ کار بووه‌ هیچ کێشه‌و‬ ‫گرفتێکی نه‌ ماوه‌؟‬ ‫ئ���ه‌و زان��ک��ۆی �ه‌ س���اڵ ب��ه‌ س��اڵ‬ ‫ده‌ست به‌کار بووه‌ وه‌کو زانکۆ‬ ‫‪ ،‬بینایه‌ک و ته‌الرێکی بۆ کراوه‌‪،‬‬ ‫هوڵی خوێندن له‌ خۆ ده‌گرێت‪،‬‬ ‫به‌ جۆرێک شته‌کانی بۆ دابین‬ ‫کراوه‌ و هه‌وڵ دراوه‌ زانکۆیه‌کی‬ ‫متکامل بێت‪.‬‬ ‫* پ��اش��م��اوه‌ی ئ �ه‌ن��ف��ال‪ ،‬ئایا‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێم هه‌وڵی داوه‌‬ ‫ئه‌م کێشه‌یه‌ چاره‌سه‌ر بکات به‌‬ ‫تایبه‌ت که‌ ده‌بینین پاشماوه‌ی‬

‫ئه‌نفال له‌ ناوچه‌ی گه‌رمیاندا‬ ‫پشکێکی گه‌وره‌ی به‌ر که‌وتووه‌ و‬ ‫زۆربه‌ی زۆری ناوچه‌ی گه‌رمیان‬ ‫ده‌ت��وان��ی��ن بڵین ده‌س��ت��ی ڕه‌ش��ی‬ ‫ئه‌نفالى ب �ه‌ر ک��ه‌وت��ووه‌‪ ،‬ئایا‬ ‫هه‌وڵه‌کان به‌ ئاراسته‌ی ئاوه‌دان‬ ‫کردنه‌وه‌ و نه‌هێشتنی ئاسه‌وارى‬ ‫ئه‌و کاره‌ساته‌ یه‌کان گیر بوون‬ ‫؟‬ ‫بێگومان بۆ که‌س وکاری ئه‌نفال‬ ‫هه‌رچی بکرێت هێشتا که‌مە‪ ،‬له‌‬ ‫ئاستی ئه‌و قوربانیانه‌دا نییه‌‪ ،‬که‌‬ ‫داویانە‪ ،‬ئێستا حکومه‌ت جگه‌‬ ‫ل�ه‌وه‌ی که‌ موچه‌ی بۆ وارسی‬ ‫ئه‌نفالکراوه‌کان دابین کردووه‌ به‌‬ ‫پێ ئه‌و فورمه‌ی که‌ دایڕشتووه‌‪،‬‬ ‫له‌ هه‌مانکاتدا ئێستا سه‌رقاڵی‬ ‫دروس��ت��ک��ردن��ی خ��ان��ووه‌‪ ،‬ورده‌‬ ‫ورده‌ هه‌وڵیش ده‌درێت کێشه‌ی‬ ‫نیشته‌جێبوونیان بۆ چاره‌سه‌ر‬ ‫بکرێت‪ ،‬پێشموایه‌ نزیک بۆته‌وه‌‬ ‫ل�ه‌ چ��اره‌س��ه‌ر ک��ردن��ی کیشه‌ی‬ ‫ئه‌مێنێته‌وه‌‬ ‫نیشته‌جێبوونیان‪،‬‬ ‫ه�ه‌ن��دێ��ک پ���رۆژه‌ ک �ه‌ ده‌ک��رێ��ت‬ ‫ئ��ه‌وی��ش ک���اری ب��ۆ ب��ک�ه‌ی��ن له‌‬ ‫داه��ات��وودا‪ ،‬له‌وانه‌ش هاوکاری‬ ‫کردنیان له‌ کاتی نه‌خۆشی و‬ ‫له‌ کاتی پێویستدا بۆ ئ�ه‌وه‌ی‬ ‫کێشه‌کانیان چاره‌سه‌ر بکه‌ین‪.‬‬ ‫*سه‌باره‌ت به‌ قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ى‬ ‫پ��اش��م��اوه‌ک��ان��ی ئ �ه‌ن��ف��ال‪ ،‬ئایا‬ ‫هه‌ماهه‌نگییه‌ک له‌ نیوان ئێوه‌‬ ‫و ئه‌ندام پارله‌مانه‌کاندا هه‌یه‌‬ ‫ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ی حکومه‌تی عیراقی‬ ‫ئێستا ک��ه ل��ە رووی یاسایەوە‬ ‫میراتگه‌ری حکومەتی عێراقی‬ ‫پ��ێ��ش��ووە‪ ،‬ق���ه‌ره‌ب���ووی ئه‌نفال‬ ‫بکاته‌وه‌ وه‌ک چ��ون ق�ه‌ره‌ب��ووی‬ ‫کویت دەکاتەوە؟‬ ‫بێگومان پارله‌مانتاره‌کانی با‬ ‫بڵێن گه‌رمیان و هه‌م ئیداره‌ که‌‬ ‫هاتوون کۆبوونه‌وه‌شیان له‌گه‌ڵ‬

‫کامیل مه‌حمود‬ ‫کشانه‌وه‌ى هێزه‌کانى ئه‌مریکا له‌عێراق‬ ‫هێشتا له‌سه‌ر هه‌موو ئاسته‌کانى میدیاى‬ ‫ده‌ره‌وه‌و ن���اوه‌وه‌ى عێراق و ناوه‌نده‌‬ ‫سیاسى و ستراتیژییه‌کان و شه‌قامى‬ ‫عێراقى و ئه‌مریکى بابه‌تى مشتومڕى‬ ‫رۆژه‌و پێشبینییه‌کان به‌هه‌ردوو بارى‬ ‫پ��ۆزه‌ت��ی��ڤ و نێگه‌تیڤدا ده‌خرێنه‌‬ ‫ڕوو‪ ،‬ئ��ه‌وه‌ى بۆ ئێم ‌ه گرنگ ‌ه ئاسته‌‬ ‫عێراقییه‌که‌یه‌و به‌تایبه‌تى له‌و رووه‌وه‌‬ ‫ک ‌ه په‌یوه‌ندى به‌کوردو ئایینده‌ى هه‌رێمى‬ ‫کوردستانه‌و‌ه هه‌یه‌‪.‬‬ ‫عێراقییه‌کان له‌به‌رامبه‌ر کشانه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌مریکییه‌کاندا هێشتا به‌متمانه‌وه‌‬ ‫پرۆسه‌ک ‌ه دووپ��ات ناکه‌نه‌وه‌و هه‌موو‬ ‫ئه‌و پێدراو‌ه مه‌یدانیانه‌ى ناو عێراق و‬ ‫کارو هه‌ڵسووڕانى هێزه‌کانى ئه‌مریکاو‬ ‫پته‌وکردنى پێگه‌و بنکه‌ى سه‌ربازییان‬ ‫له‌ناوچ ‌ه جیاوازه‌کانى عێراقدا ئه‌وه‌ى‬ ‫ل��ێ چ������اوه‌ڕوان ن���ه‌ده‌ک���را ک�� ‌ه ب �ه‌و‬ ‫ڕاگه‌یه‌نراوه‌ى باراک ئۆباماى سه‌رۆکى‬ ‫واڵت ‌ه یه‌کگرتووه‌کان کۆتایى بێت که‌‬ ‫کشانه‌وه‌ى هێزه‌کانى واڵته‌که‌ى له‌کات و‬ ‫واده‌ى دیاریکراودا دووپات کرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و هه‌موو قایمکارى و سه‌نگه‌رلێدان‬ ‫و بنیاتنانى سه‌ربازگه‌و ک��ردن�ه‌وه‌ی‬ ‫چه‌ندین قاعیده‌ى سه‌ربازى وه‌ک بنکه‌‬ ‫سه‌ربازییه‌کانى فرۆکه‌خان ‌ه له‌به‌غداو‬ ‫عه‌ینولئه‌سه‌دى حه‌دیسه‌و ئیمام عه‌لى‬ ‫له‌ناسریه‌و قاعید‌ه گه‌وره‌کانى دۆره‌و‬ ‫تاجى و به‌کر له‌ده‌وروبه‌رى پایته‌خت و‬ ‫هاوشێوه‌کانى له‌دیاله‌و که‌رکوک و موسڵ‬ ‫و شاره‌کانی تر‪ ،‬هه‌موو ئه‌مان ‌ه ئه‌وه‌یان‬ ‫لێ ده‌خوێنرایه‌و‌ه ک ‌ه ئه‌مریکییه‌کان به‌م‬ ‫زوان ‌ه عێراق به‌جێ ناهێڵن و بوونێکى‬ ‫درێژخایه‌نیان له‌م واڵته‌دا ده‌بێت‪.‬‬ ‫بۆ خۆم له‌ماوه‌ى ئه‌م چه‌ند ساڵه‌ى‬ ‫دوایى و به‌تایبه‌تى له‌دواى مۆرکردنى‬ ‫رێککه‌وتننامه‌ى ستراتیژى و ئه‌منى‬ ‫له‌نێوان عێراق و ئه‌مریکادا گوێبیستى‬ ‫چه‌ندین شرۆڤه‌و لێکدانه‌وه‌و پێشبینى‬ ‫چاودێران و رۆژنامه‌نووسان بووم ک ‌ه زۆر‬

‫پێداگرییان له‌سه‌ر ئه‌و بیروڕای ‌ه ده‌کرد‬ ‫ک ‌ه پاشه‌کشه‌ى ئه‌مریکا له‌عێراق روو‬ ‫نادات و واشنتۆن تا به‌دیهاتنى هه‌موو‬ ‫ئامانجه‌کانى و بگر‌ه دواى ئ �ه‌وه‌ش‬ ‫هه‌ر له‌عێراقدا ده‌مێنێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مه‌‬ ‫ب �ه‌و شێوه‌یه‌ى ئ���ه‌وان پێشبینییان‬ ‫ده‌ک���رد رووى ن���ه‌داو س�ه‌رۆک��ى واڵته‌‬ ‫یه‌کگرتووه‌کان بریارى کشانه‌وه‌ى هێزى‬ ‫سه‌ربازى ئه‌مریکاى له‌عێراق له‌واده‌ى‬ ‫دیاریکراوى خۆیدا ڕاگه‌یاند‪.‬‬ ‫ئه‌وان زۆر به‌متمانه‌و‌ه باسیان له‌مانه‌وه‌ى‬ ‫هێز‌ه ئه‌مریکییه‌کان ده‌کرد بۆ ماوه‌ى‬ ‫ده‌ی��ان ساڵى تر و ئ�ه‌وه‌ی��ان له‌کۆڕو‬ ‫دیمانه‌و نووسینه‌کانیاندا دووپ��ات‬ ‫ده‌کرده‌و‌ه ک ‌ه ئه‌وان ‌ه ئه‌و هه‌موو خه‌رجه‌‬ ‫مادى و مرۆییه‌ى خۆیان به‌زای ‌ه ناده‌ن و‬ ‫ستراتیژیه‌تى تایبه‌تى خۆیان له‌ناوچه‌که‌دا‬ ‫هه‌یه‌و ده‌بێت هه‌موو ئامانجه‌کانیان‬

‫دیمانه‌‪~:‬‬ ‫جه‌الل نورى‪ ،‬قائیمقامى قه‌زاى که‌الر‬ ‫ل ‌ه دیدارێکى تایبه‌تى ~ دا‬ ‫ئاماژ‌ه به‌وه‌ ده‌کات «که‌الر ناوچه‌یه‌ک ‌ه‬ ‫جوڵه‌یه‌کى بازرگانى باشى تێدایه‌‪،‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى ه��ات��ۆت� ‌ه ک����ه‌الره‌وه‌ هه‌وڵى‬ ‫ب��ژێ��وى خ��ۆى داوه‌‪ ،‬ل�ه‌ب�ه‌ر ئ��ه‌وه‌ى‬ ‫ک �ه‌الر جوڵه‌یه‌کى بازرگانى تێدای ‌ه‬ ‫ده‌روازه‌ی���ه‌ک���ه‌ ب��ۆ ئ �ه‌وان �ه‌ى که‌دێن ‌ه‬ ‫ک���ه‌الره‌وه‌‪ ،‬حکومه‌تیش پالنى خۆى‬ ‫هه‌یه‌بۆ ناوچه‌که‌‪ ،‬ئێمه‌ وه‌ک ئیداره‌ى‬ ‫ش��اره‌ک�ه‌ زه‌وی��م��ان دابینکردووه‌ بۆ‬ ‫وه‌به‌رهێنه‌ره‌کان و سه‌رمایه‌داره‌کان بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى زیاتر ل ‌ه (‪ )4000‬هه‌زار خانوى‬ ‫نیشته‌جێبوون دروست بکه‌ن»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێما بۆ ئ �ه‌وه‌ ده‌ک��ات «ک ‌ه‬ ‫حکومه‌ت جگه‌ ل��ه‌وه‌ی که‌ موچه‌ی‬ ‫ب��ۆ وارس��ی ئه‌نفالکراوه‌کان دابین‬ ‫ک���ردوو‌ه ب� ‌ه پێی ئ �ه‌و ف��ورم �ه‌ی ک ‌ه‬ ‫دای��ڕش��ت��ووه‌‪ ،‬ل ‌ه هه‌مانکاتدا ئێستا‬ ‫سه‌رقاڵی دروستکردنی خانووین‪،‬‬ ‫ورده‌ ورد‌ه هه‌وڵیش دەدرێت کێشه‌ی‬ ‫نیشته‌جێبوونیان بۆ چاره‌سه‌ر بکرێت»‪.‬‬

‫وارسی ئه‌نفالکراوه‌کان کردووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وانیش پرۆژه‌یه‌کیان پێشکه‌ش‬ ‫ب �ه‌ پ �ه‌رل �ه‌م��ان ک���ردووه‌ ک �ه‌ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی قه‌ره‌بووی ئه‌نفالکراوه‌کان‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬مامۆستا بورهان‬ ‫م��ح�ه‌م�ه‌د ف���ه‌ره‌ج یاداشتێکی‬ ‫داوه‌ت����ه‌ پ��ارل �ه‌م��ان و ع��ی��راق‪،‬‬ ‫داوای قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ی کردووه‌‬ ‫بۆ که‌س وک��اری ئه‌نفالکراوانی‬ ‫گه‌رمیان‪.‬‬ ‫*گ�����ه‌رم�����ی�����ان وش���ک���ه‌س���اڵ���ی‬ ‫ده‌ێگرێته‌وه‌‪ ،‬ئایا په‌النتان چی‬ ‫بووه‌ له‌ سااڵنی ڕابردوو هه‌روه‌ها‬ ‫بۆ ئاینده‌ش بۆ که‌مکردنه‌وه‌ی‬ ‫ئه‌و وشکه‌ ساڵییه‌؟‬ ‫بێگومان وشکه‌ ساڵی له‌ ‪2008‬وه‌ له‌‬ ‫گه‌رمیان ڕووی دا ئێمه‌ پرۆژه‌مان‬ ‫هه‌بوو بۆ دابینکردنی ئاو هه‌م بۆ‬ ‫گونده‌کان وهه‌م بۆ پرۆژه‌کانی تر‬ ‫وه‌کوو وشکه‌ساڵی‪ ،‬به‌س ئێستا‬ ‫وه‌کو حکومه‌تی هه‌رێم و یاخود‬ ‫بڵێن وه‌ک��و گه‌رمیان پالنمان‬ ‫هه‌یه‌ بۆ دروستکردنی به‌نداو‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت الی ده‌رب �ه‌ن��دخ��ان له‌‬ ‫بواری جێبه‌جێکردنایه‌و هه‌روه‌ها‬ ‫ل �ه‌ ب���اوە ن���وور و ب��ه‌رده‌س��وور‬ ‫س �ه‌رق��اڵ��ی دی��زای��ن��ک��ردن��ی دوو‬ ‫به‌نداوی ترین ‪،‬ئه‌مه‌ جگه‌له‌وه‌ی‬ ‫ب �ه‌ڕێ��وه‌ ب�ه‌رای�ه‌ت��ی و ئ��اودێ��ری‬ ‫گه‌رمیان چه‌ند به‌نداوێکی تری‬ ‫بچووکی دروس��ت ک��ردووه‌ ‪ ،‬له‌‬ ‫ناحیه‌کانی قۆره‌توو و مه‌یدان‬ ‫واتا ئێمه‌ پالنی به‌رده‌وامان هه‌یه‌‬ ‫بۆ دروستکردنی به‌نداو ‪.‬‬ ‫* ه��ات��ن��ی م��اڵ �ه‌ ک��ورده‌ک��ان��ی‬ ‫سه‌عدیه‌ و جه‌له‌وال بۆ گه‌رمیان‬ ‫به‌ تایبه‌ت بۆ ک �ه‌الرو کفری و‬ ‫ناحیه‌ی ڕزگ���اری و ئ �ه‌و ن��اوه‌‪،‬‬ ‫ئ��ای��ا ئ �ه‌م �ه‌ ب��ۆت �ه‌ دی�����ارده‌و چ‬ ‫گرفتێکی بۆ ئێوه‌ دروست کردووه‌‬ ‫له‌ کاتێکدا ئ�ه‌و مااڵنه‌ له‌وێ‬ ‫ده‌رده‌ک���رێ���ن‪ ،‬ئ��ای��ا گ��رف��ت��ی بۆ‬

‫خ��ه‌ڵ��ک دروس����ت ک�����ردووه‌ ی��ان‬ ‫بۆته‌ هۆی به‌رز بوونه‌وه‌ نرخی‬ ‫خانوو‪ ،‬ئایا هیچ پالنێک هه‌یه‌‬ ‫بۆ چاره‌سه‌ر کردنی ئه‌و گرفته‌؟‬ ‫بێگومان ئ �ه‌و م��ااڵن �ه‌ی ک�ه‌ له‌‬ ‫ده‌رەوه‌ ی��ان ل �ه‌و ناوچانه‌وه‌ى‬ ‫ت��ره‌وه‌ دێنه‌ ناو که‌الر گرفتیان‬ ‫بۆ دروس��ت ده‌بیت که‌ س�ه‌دان‬ ‫ساڵه‌ له‌سه‌ر زه‌وى باو باپیرانیان‬ ‫نیشته‌جێن‪ ،‬کێشه‌ى نیشته‌‬ ‫جێبونیان بۆ دروس��ت ده‌بێت‬ ‫له‌ که‌الر و هه‌م کێشه‌ى بژێوى‬ ‫ژیانیانیش ‪ ،‬خۆشبه‌ختانه‌ که‌الر‬ ‫ناوچه‌یه‌که‌ جوڵه‌یه‌کى بازرگانى‬ ‫باشى تێدایه‌‪ ،‬ئ��ه‌وه‌ى هاتۆته‌‬ ‫که‌الره‌وه‌ هه‌وڵى بژێوى خۆى داوه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ى که‌الر جوڵه‌یه‌کى‬ ‫بازرگانى تێدایه‌‪ ،‬ده‌روازه‌یه‌که‌‬ ‫بۆ ئه‌وانه‌ى که‌دێنه‌ ک �ه‌الره‌وه‌‪،‬‬ ‫حکومه‌تیش پالنى هه‌یه‌ ئێمه‌‬

‫وه‌ک ئیداره‌ى شاره‌که‌ زه‌ویمان‬ ‫دابینکردووه‌ بۆ وه‌به‌رهێنه‌ره‌کان‬ ‫و سه‌رمایه‌داره‌کان بۆ ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫زیاتر له‌ (‪ )4000‬هه‌زار خانوى‬ ‫نیشته‌جێبوون دروس��ت بکه‌ن‪،‬‬ ‫وه‌زاره‌تى ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ و ڕێگاو‬ ‫بانیش به‌ هه‌مان شێوه‌ ئه‌ویش‬ ‫پالنى خ��ۆى هه‌یه‌ له‌ که‌الربۆ‬ ‫دروستکردنى شوقه‌ بۆ خه‌ڵکى‬ ‫ه���ه‌ژار و ک �ه‌م��درام �ه‌ت‪ ،‬ئه‌وانه‌‬ ‫بچنه‌ بوارى جێبه‌جێکردنه‌وه‌ ئه‌و‬ ‫گرفتانه‌مان که‌م ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫* سه‌باره‌ت به‌و خانوانه‌ى که‌‬ ‫تاپۆیان نییه‌ له‌ ک�ه‌الردا ئێوه‌‬ ‫پالنتان هه‌یه‌ ب��ۆ تاپۆکردنى‬ ‫ئه‌و خانوانه‌؟‬ ‫به‌ ته‌ئکید ئێمه‌ ب��ه‌رده‌وام کار‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ئ��ه‌وه‌ ده‌ک��ه‌ی��ن‪ ،‬چه‌ند‬ ‫گه‌ڕه‌کێک تاپۆى نه‌بووه‌ ئێستا‬ ‫تاپۆى بۆ هاتووه‌‪ ،‬ئێستا کار‬

‫کشانه‌وه‌ى ئه‌مریکاو وه‌همى چاودێر ‌ه خۆماڵییه‌کان‬

‫ب �ه‌دى بهێنن و ل�ه‌م پێناوه‌دا عێراق‬ ‫ده‌بێت ‌ه قاعیده‌یه‌کى ئه‌مریکى و چه‌ندین‬ ‫دیدگاو بۆچوونى وه‌همى و خه‌یاڵیی‬ ‫ت��ر ک � ‌ه به‌هیچ ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک ئ��ی��راده‌ى‬ ‫عێراقییه‌کان و واقیعى بارودۆخه‌که‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت کاردانه‌وه‌ى به‌رده‌وامى گه‌لى‬ ‫ئه‌مریکاش به‌رامبه‌ر ب ‌ه ق �ه‌واره‌ى ئه‌و‬ ‫زیانانه‌ى ک ‌ه له‌واڵته‌که‌یان که‌وتووه‌‬ ‫به‌هۆى داگیرکردنى عێراقه‌و‌ه له‌به‌رچاو‬ ‫نه‌ده‌گیرا‪.‬‬ ‫خوێندنه‌وه‌ى ب��اردۆخ� ‌ه عێراقییه‌که‌و‬ ‫ئایینده‌ى هێزه‌کانى ئه‌مریکا له‌م‬ ‫واڵت���ه‌دا ل �ه‌الی �ه‌ن چ��اودێ��ران��ى بیانى‬ ‫وب �ه‌ت��ای��ب �ه‌ت��ى ئ�ه‌م��ری��ک��ی��ی�ه‌ک��ان زۆر‬ ‫جیاوازبوو له‌گه‌ڵ له‌شرۆڤه‌و لێکدانه‌وه‌ى‬ ‫زۆرێک له‌نووسه‌رو چاودێرانى عه‌ره‌بى‬ ‫و ع��ێ��راق��ى و به‌تایبه‌تى ش��رۆڤ �ه‌و‬ ‫شیکاریی ‌ه کوردییه‌کاندا‪ ،‬ئه‌مریکییه‌کان‬

‫و چ��اودێ��ران��ى رۆژئ��اوای��ى ب��ارودۆخ � ‌ه‬ ‫مه‌یدانییه‌که‌و ده‌رهاوێشت ‌ه به‌رچاوه‌کانى‬ ‫ره‌وشه‌که‌و ئه‌و باج ‌ه مادى و مرۆییانه‌ى‬ ‫ئه‌مریکایان ده‌خوێنده‌و‌ه که‌به‌رده‌وام‬ ‫له‌عێراقدا ده‌یدات و به‌بایه‌خه‌و‌ه فاکته‌رو‬ ‫ره‌هه‌ند‌ه جیۆپۆله‌تیکى و سایکۆلۆژى‬ ‫و سۆسیۆلۆژى و ته‌نانه‌ت مامه‌ڵه‌ى‬ ‫م��ێ��ژووی��ى گ �ه‌الن��ى ن��اوچ�ه‌ک� ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌خاله‌تى سه‌ربازى بیانى له‌واڵته‌کانیان‬ ‫و هه‌موو الیه‌ن ‌ه بابه‌تییه‌کانیتریان‬ ‫له‌به‌رچاو ده‌گرت‪ ،‬به‌اڵم زۆربه‌ى بیرۆکه‌و‬ ‫ده‌ره‌نجامى شرۆڤ ‌ه خۆماڵییه‌کانى ئێمه‌‬ ‫له‌نمایش ‌ه خه‌یاڵییه‌کانى ن��او فلیمه‌‬ ‫سۆپڕمانییه‌کانى ئه‌مریکاو چه‌پۆکه‌‬ ‫ئاسنینه‌کانى رامبۆو ئه‌و وه‌هم ‌ه بێ‬ ‫سنوورو کاریگه‌ره‌و‌ه سه‌رچاوه‌ى گرتبوو‬ ‫ک ‌ه هه‌موو ئ �ه‌وه‌ى له‌سه‌ر زه‌وى روو‬ ‫ده‌دات خوڵقێنه‌ره‌که‌ى ئه‌مریکا خۆیه‌تى‬

‫و سه‌ره‌داوى هه‌موو رووداوه‌کان به‌ده‌ست‬ ‫ئه‌مریکییه‌کانه‌وه‌یه‌و باالنسى گشت‬ ‫هاوکێشه‌کان له‌م ناوچه‌یه‌و جیهاندا‬ ‫ئه‌وان رایانگرتووه‌‪،‬‬ ‫شرۆڤه‌و شیکاریی ‌ه ئاماده‌و نه‌گۆره‌کان‬ ‫رووداوه‌کانى ناو عێراقیشى تێپه‌راندووه‌و‬ ‫هه‌موو ئ �ه‌و خرۆشان ‌ه ج �ه‌م��اوه‌رى و‬ ‫پێشهات ‌ه ن��اوازه‌و گرنگانه‌ى ناوچه‌که‌‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه به‌هارى عه‌ره‌بى ن��اوزه‌د کراوه‌‬ ‫به‌سیناریۆى ئه‌مریکى و رێخستنه‌وه‌ى‬ ‫ئ�ه‌وراق��ى کۆشکى سپى و ئاڵوگۆرى‬ ‫ژم���اره‌ى ن��او هاوکێشه‌کان له‌الیه‌ن‬ ‫ئ �ه‌و گ��ه‌ور‌ه ه��ێ��زه‌و‌ه داده‌ن��رێ��ت‪ ،‬زۆر‬ ‫به‌دڵنیاییه‌و‌ه ئه‌و‌ه دووپات ده‌کرێته‌وه‌‬ ‫ک ‌ه گۆڕانکارى و رووداوه‌کانى ئێستاو‬ ‫چه‌ند مانگى راب���ردووى ناو تونس و‬ ‫میسرو لیبیاو یه‌مه‌ن و سوریاو شوێنانى‬ ‫تر ل��ه‌ده‌ره‌وه‌ى ئیراده‌ى ئه‌مریکییه‌وه‌‬

‫له‌سه‌ر که‌الرى کۆن ده‌که‌ین بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى بتوانین تاپۆى بۆ بکه‌ین‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ناحییه‌ى ڕزگاریش ئه‌و‬ ‫زه‌ویانه‌ى که‌ پێشتر دابه‌شکراوه‌‬ ‫له‌سه‌رده‌مى ڕژێمدا ئێستا کار بۆ‬ ‫تاپۆکردنى هه‌م خانوه‌کان وهه‌م‬ ‫زه‌وییه‌کان ده‌که‌ین ئێستا کار بۆ‬ ‫ئ�ه‌وه‌ ده‌که‌ین له‌ ئاینده‌یه‌کى‬ ‫نزیکدا ده‌ستبکرێت به‌ تاپۆکردنى‬ ‫گەڕه‌که‌کانى ناحییه‌ى ڕزگارى‪.‬‬ ‫*له‌ بوودجه‌ى ‪2012‬دا ئه‌وله‌وێت‬ ‫به‌ چى ده‌ده‌ن بۆ ئه‌نجامدانى‬ ‫پرۆژه‌ له‌ که‌الردا؟‬ ‫پرۆژه‌ سه‌ره‌تاییه‌کان له‌وانه‌ ئاو‬ ‫کاره‌با و ئ��اوه‌ڕۆ قیرتاو کردنى‬ ‫شه‌قامه‌کان و ڕێگاو بان‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫جوانکارى و سه‌وزکردن‪ ،‬ئه‌مانه‌‬ ‫له‌ ئه‌وله‌وێتى کاره‌کانماندایه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها دروستکردنى بینا بۆ‬ ‫هه‌ندێک له‌ فه‌رمانگه‌کانمان‪.‬‬

‫نه‌خوڵقاون و بگر‌ه بزوێنه‌رى سه‌ره‌کى‬ ‫ره‌وش �ه‌ک � ‌ه واشنتۆن و ئ �ه‌و ئه‌جێندا‬ ‫ئه‌مریکییه‌ی ‌ه ک ‌ه ده‌مێک ‌ه بۆ دارشتنه‌وه‌ى‬ ‫نه‌خشه‌ى سیاسى ئه‌م ناوچه‌ی ‌ه گه‌اڵڵه‌‬ ‫کراوه‌‪.‬‬ ‫بێگومان ئێستاش ک ‌ه هێزه‌کانى ئه‌مریکا‬ ‫پاشه‌کش ‌ه ده‌کات و ئه‌و پێشبینى و شرۆڤه‌‬ ‫خۆماڵیان ‌ه ئاوه‌ژوو بوونه‌ته‌و‌ه ک ‌ه پێیان‬ ‫وابوو چاره‌نووسى عێراق و ناوچه‌ک ‌ه هه‌ر‬ ‫به‌ده‌ست ئه‌مریکاو‌ه ده‌مێنێته‌وه‌‪ ،‬خاوه‌ن‬ ‫شرۆڤه‌و پێشبینییه‌کان ده‌ستبه‌ردارى‬ ‫وه‌ه��م�ه‌ک��ان��ی��ان ن��اب��ن و پ��اس��اوى تر‬ ‫ده‌ه��ۆن��ن �ه‌و‌ه ک� ‌ه هێز‌ه سۆپرمانى و‬ ‫حیکمه‌ت ‌ه شاراوه‌کانى ئیمپراتۆریه‌ته‌‬ ‫هاوچه‌رخه‌که‌ى ئه‌مریکا دووپات بکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ه �ه‌م��وو ئ��ه‌و دی��دگ��ا نابابه‌تیان ‌ه بۆ‬ ‫ئاست و ق �ه‌واره‌ى هێزى بێ سنوورى‬ ‫ئه‌و ئمپراپۆریه‌ت ‌ه ده‌رهاوێشته‌ى ئه‌و‬ ‫ب��ار‌ه ده‌روون��ی��ی � ‌ه داڕم����اوه‌ى گه‌النى‬ ‫ناوچه‌که‌و ده‌ستبژێره‌که‌یه‌تى ک ‌ه زانسته‌‬ ‫سایکۆلۆژییه‌ک ‌ه ب ‌ه (هه‌ست به‌که‌مى و‬ ‫ناتەواوى کردن ‪-‬شعور بالنقص) ناوى‬ ‫ده‌بات‪.‬‬ ‫رووداو‌ه مێژووییه‌کان و راب��ردووى ئه‌و‬ ‫ئیمپراتۆریه‌ت ‌ه گ��ه‌وران��ه‌ى که‌ئێستا‬ ‫ته‌نها ناویان ماوه‌ته‌وه‌و شارستانیه‌ته‌‬ ‫کۆنه‌کانیش ئه‌وه‌مان پێ ده‌ڵێن که‌‬ ‫هێزو الیه‌نێک تاسه‌ر ناتوانێت ئاراسته‌ى‬ ‫کۆى رووداوه‌کان بکات و به‌هه‌میشه‌یى‬ ‫هاوکێشه‌ى هێز به‌نه‌گۆڕیى نامێنێته‌وه‌و‬ ‫قۆناغه‌کانى ته‌مه‌نى ئیمپراتۆریه‌ته‌کانیش‬ ‫وه‌ک قۆناغه‌کانى ته‌مه‌نى مرۆڤ وایه‌و‬ ‫مه‌حکوم ‌ه به‌قۆناغه‌کانى گه‌شه‌و هێزى‬ ‫س �ه‌ره‌ت��اى الوێ��ت��ى و پ��اش��ان الوازى‬ ‫و ماندویه‌تى داوت��رى قۆناغى پیرى‬ ‫و کۆتاییه‌که‌شى دی��ارو له‌به‌رچاوه‌‪،‬‬ ‫ب��ۆی� ‌ه ده‌ب��ووئ��ێ��م �ه‌ش تاکره‌هه‌ندانه‌‬ ‫بارودۆخه‌کانمان نه ‌خوێندایه‌ته‌وه ‌و‬ ‫ب�ه‌الى که‌مه‌و‌ه به‌گه‌رانه‌و‌ه بۆ مێژوو‬ ‫هه‌ندێ پێدراوى چه‌سپاومان له‌به‌رچاو‬ ‫بگرتای ‌ه نه‌ک ته‌نها بار‌ه سایکۆلۆژییه‌که‌‬ ‫خوڵقێنه‌رى شرۆڤه‌و ڕووانینه‌کانمان‬ ‫بووایه‌!‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫خوێندن والوان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رى گشتیى په‌روه‌رده‌ى سلێمانى‪:‬‬

‫دواى پێدانى موچه‌ى مامۆستایان‪ ،‬په‌روه‌رده‌کان ده‌ستبه‌کار ده‌بن بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى ‪ 150‬هه‌زاره‌که‌ سه‌رف بکه‌ن بۆ مامۆستایان‬

‫دیمانه‌‪~ :‬‬ ‫جه‌بار حه‌مه‌ ئه‌مین‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫گشتیى پ�����ه‌روه‌رده‌ى سلێمانى ل ‌ه‬ ‫دی��دارێ��ک��ى تایبه‌تى ~ دا‬ ‫ئ��ام��اژه‌ ب��ه‌و‌ه ده‌ک���ات « ق �ه‌ره‌ب��ووى‬ ‫موچه‌ى مامۆستایان مانگى داهاتوو‬ ‫ته‌واو ده‌بێت وپاشان مامۆستایان و‬ ‫فه‌رمانبه‌ران وه‌ریده‌گرن»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێماش بۆ ئ�ه‌وه‌ ده‌ک��ات ک ‌ه‬ ‫«ژمێریاران ل ‌ه په‌روه‌رده‌کاندا خه‌ریکى‬ ‫لیست موچه‌ن‪ ،‬بێگومان ک ‌ه موچه‌یان‬ ‫ته‌واو کرد‪ ،‬په‌روه‌رده‌کان ده‌ستبه‌کار‬ ‫ده‌بن بۆ ئه‌وه‌ى (‪ )150‬هه‌زاره‌که‌ بۆ‬ ‫مامۆستایان سه‌رف بکه‌ن»‪.‬‬

‫* ئ���ه‌و ژم�����اره‌ م��ام��ۆس��ت��ای �ه‌ى‬ ‫ک��ه‌ ل��ه‌ پ��اش��ک��ۆک��ان��دا ن��اوی��ان‬ ‫ده‌رچ��ووه‌ که‌ى ده‌ست به‌کارده‌بن‬ ‫له‌کاره‌کانیاندا؟‬ ‫ده‌ب��ێ��ت ئ �ه‌وان �ه‌ مامه‌ڵه‌کانیان‬ ‫ت����ه‌واو ب��ک��ه‌ن‪ ،‬ن��اوی��ان ل��ه‌ چ‬ ‫په‌روه‌رده‌یه‌ک ده‌رچووه‌‪،‬ده‌بێت‬ ‫پشکنینى پزیشکى ئه‌نجام بده‌ن‬ ‫ل �ه‌ نه‌خۆشخانه‌کان ‪ ،‬کاتێک‬ ‫پشکنینه‌کان گه‌ڕایه‌وه‌ ناوه‌کانیان‬ ‫ده‌کرێت به‌ لیست و ده‌نێردرێت بۆ‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رێتى گشتیى په‌روه‌رد ‌ه‬ ‫ل�ه‌ ه �ه‌ر (‪ )11‬پ��ه‌روه‌رده‌ک��ه‌و ‌ه‬ ‫ئێمه‌ش ن��اوه‌ک��ان ده‌ینێرین بۆ‬ ‫وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ وه‌زاره‌تیش‬

‫ده‌ینێرێت بۆ وه‌زاره‌ت��ى دارای��ى‬ ‫هه‌رکاتێک له‌ وه‌زاره‌ت��ى دارایى‬ ‫ناوه‌کان گه‌ڕایه‌وه‌ واته‌ ڕه‌زامه‌ندى‬ ‫وه‌زاره‌ت����ى دارای���ى ل�ه‌س�ه‌ر کرا‬ ‫وه‌زاره‌ت��ى پ�ه‌روه‌رده‌ دینێرێته‌و ‌ه‬ ‫بۆ ئێمه‌‪ ،‬ئێمه‌ش ده‌ینێرینه‌و ‌ه‬ ‫ب��ۆ پ���ه‌روه‌رده‌ک���ان‪ ،‬ئ��ه‌و کات ‌ه‬ ‫پ���ه‌روه‌رده‌ک���ان ده‌ت��وان��ن ئ�ه‌و‬ ‫مامۆستایانه‌ دابه‌ش بکه‌ن به‌سه‌ر‬ ‫خوێندنگاکاندا تا وه‌ک مامۆستا‬ ‫ده‌ستبه‌کار بن‪.‬‬ ‫*که‌ى ئه‌وه‌ مامۆستایانه‌ ده‌ست‬ ‫به‌کارده‌بن ؟‬ ‫ئه‌و مامۆستایانه‌ هه‌روا زوو ناچنه‌‬ ‫ده‌وام���ه‌وه‌ ‪ ،‬چونکه‌ ئێمه‌ ئه‌و‬ ‫ناوانه‌ى که‌ دێته‌وه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نین‪،‬‬ ‫ئه‌بێت نزیکه‌ى مانگێک چاوه‌ڕوان‬ ‫بن‪ ،‬چونکه‌ هه‌موو یه‌که‌م ڕۆژ و‬ ‫دووه‌م ڕۆژ و هه‌فته‌ى یه‌که‌م و‬ ‫دووه‌م نایه‌ت ده‌بێت چاوه‌ڕوانیان‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬ئه‌بێت ناوه‌کان هه‌مووى‬ ‫یه‌کبخرێت‪ ،‬پاش مانگه‌که‌ ئێمه‌‬ ‫ناوه‌کانیان ب �ه‌رز ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم دواى مانگێک هه‌رکه‌سێک‬ ‫سه‌ردانى نه‌کردبێت ئیتر مافى‬ ‫نامێنێت ناوه‌که‌ى ده‌سڕێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب��ۆی �ه‌ ن��اوه‌ک��ان ده‌ب��ێ��ت دواى‬ ‫مانگێک ب��ن��ێ��ردرێ��ت‪ ،‬نزیکه‌ى‬ ‫هه‌فته‌یه‌کى پێده‌چێت دواى ئه‌وه‌‬ ‫ده‌توانن ئه‌و مامۆستایانه‌ ده‌ست‬ ‫به‌کاربن ‪.‬‬ ‫* که‌ى پێدانى ‪150‬هه‌زار دینار‬ ‫بۆ مامۆستایان ده‌چێته‌ ب��وارى‬ ‫جێبه‌جێکردنه‌وه‌؟‬

‫ئێمه‌ نوسراوه‌که‌مان پێگه‌شتووه‌و‬ ‫گشتاندنمان ک��ردووه‌ بۆ (‪)11‬‬ ‫پ��ه‌روه‌رده‌ک��ه‌‪ ،‬ب��ه‌الى که‌مه‌وه‌‬ ‫دوو ڕۆژى پێده‌چێت‪ ،‬چه‌ند‬ ‫ڕۆژێکى که‌مى ماوه‌ بۆ موچه‌ى‬ ‫م��ام��ۆس��ت��ای��ان‪ ،‬ژم��ێ��ری��اران له‌‬ ‫په‌روه‌رده‌کاندا خه‌ریکى لیست‬ ‫موچه‌ن‪ ،‬بێگومان که‌ موچه‌یان‬ ‫ت����ه‌واو ک���رد‪ ،‬پ���ه‌روه‌رده‌ک���ان‬ ‫ده‌ستبه‌کار ده‌ب��ن ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ى‬ ‫(‪ )150‬هه‌زاره‌که‌ بۆ مامۆستایان‪.‬‬ ‫سه‌رف بکه‌ن‬ ‫* هۆکارى ڕاوه‌ستانى قه‌ره‌بووى‬ ‫موچه‌ى مامۆستایان له‌ په‌روه‌رده‌ى‬ ‫سلێمانى بۆچى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟‬ ‫ئێمه‌ یانزه‌ په‌روه‌رده‌مان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫پ �ه‌روه‌رده‌ى مه‌ڵبه‌ندى سلێمانى‬ ‫ب �ه‌ ق���ه‌ده‌ر ده‌ پ���ه‌روه‌رده‌ک���ه‌ى‬ ‫ت���ره‌‪ ،‬ل��ه‌ پ���ه‌روه‌رده‌ک���ان���ى تر‬ ‫ئیشوکاره‌کانى ته‌واو بووه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ى‬ ‫ماوه‌ته‌وه‌ په‌روه‌رده‌ى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫سلێمانییه‌‪ ،‬که‌ نزیکه‌ى (‪)20‬‬ ‫هه‌زار مامۆستا و هه‌روه‌ها نزیکه‌ى‬ ‫(‪ )12‬ه���ه‌زار فه‌رمانبه‌ریشی‬ ‫هه‌یه‌‪،‬یانى ژماره‌یه‌کى خه‌یاڵى‬ ‫له‌ فه‌رمانبه‌ران و مامۆستایان‬ ‫ئ �ه‌و ڕاستکردنه‌وه‌ى موچه‌یان‬ ‫ب��ۆ ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ک��اره‌ک��ان زۆرن‪،‬‬ ‫ب��ێ��گ��وم��ان ڕاس��ت��ک��ردن �ه‌وه‌ک��ان‬ ‫کراوه‌‪ ،‬ته‌نها قه‌ره‌بووه‌که‌ ماوه‌‪،‬‬ ‫قه‌ره‌بووه‌که‌ ئه‌م مانگه‌و مانگى‬ ‫داهاتوو هه‌مووى ته‌واو ده‌بێت‪،‬‬ ‫مامۆستایان و ف�ه‌رم��ان��ب�ه‌ران‬ ‫وه‌ریده‌گرن‪.‬‬

‫مانگی داهاتوو‬ ‫قەرەبووی مووچەی‬ ‫فەوتاوی مامۆستایان‬ ‫بە تەواوەتی دەدرێت‬

‫‪7‬‬

‫سرو ‌ه میراوده‌لى *‬

‫کۆلێژى زانست ‌ه‬ ‫مرۆڤایه‌تیه‌کان دابخه‌ن‬ ‫یه‌کێک له‌و گرفتانه‌ى ک ‌ه ڕووبه‌ڕووى‬ ‫ئێستاى گه‌نجانى ک��ورد ئه‌بێته‌و‌ه‬ ‫نه‌بوونى په‌یوه‌ندیه‌که‌ که‌له‌سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫پێویستى بازاڕو داموده‌زگاکان له‌نێوان‬ ‫ه��ه‌ردوو وه‌زاره‌ت���ى خوێندنى ب��ااڵ و‬ ‫په‌روه‌رده‌ بنیات نرابێ‪ ،‬ب ‌ه ڕاستى گرفت ‌ه‬ ‫خوێندکارى زانکۆ دواى چ��وار ساڵ‬ ‫خوێندن نه‌توانێ نه‌ ل ‌ه که‌رتى گشتى و‬ ‫ن ‌ه له‌ که‌رتى تایبه‌تى ده‌وام بکات و‌ه‬ ‫نه‌توانێ کارێک بۆ خۆى بدۆزێته‌وه‌ زۆر‬ ‫زه‌حه‌مه‌ت ‌ه خوێندکارێکى ده‌رچ��ووى‬ ‫کۆلێژى زانست ‌ه مرۆڤایه‌تیه‌کان بتوانێ‬ ‫ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى دامه‌زراندن له‌ داموده‌زگا‬ ‫حکومیه‌کان ک��ارێ��ک پ �ه‌ی��دا بکات‬ ‫ل ‌ه ئێستاشدا چانسی دامه‌زراندنى‬ ‫ده‌رچوانى زانست ‌ه مرۆڤایه‌تیه‌کان که‌م ‌ه‬ ‫به‌مه‌ش ژماره‌یه‌کى زۆرى ده‌رچووى‬ ‫زانکۆى بێکار به‌دى ده‌کرێت‪ ،‬ئه‌وه‌ى‬ ‫ئ �ه‌م گرفته‌ى گ �ه‌وره‌ت��ر ک���ردوو‌ه ک ‌ه‬ ‫ده‌رچوانى کۆلێژ‌ه زانستیه‌کانى وه‌ک‬ ‫(فیزیا و کیمیا و زی��ن��ده‌وه‌رزان��ى)‬ ‫زۆرج��ار بابه‌تى (کۆمه‌اڵیه‌تى مێژوو‬ ‫و جوگرافیا و ئابوورى کۆمه‌ڵناسی)‬ ‫ئه‌ڵێنه‌و‌ه ب � ‌ه ب��ی��ان��وى ئ���ه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫هه‌موو مامۆستایه‌ک ئه‌توانێ بابه‌ت ‌ه‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌ته‌کیان بڵێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و‬ ‫قسه‌ی ‌ه ڕاست بێ ئه‌وه‌ با ئه‌و کولیه‌ی ‌ه‬ ‫و هاوشێوه‌کانى دابخرێن بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫چیتر داهاتووى خوێندکارانى ئه‌و به‌ش ‌ه‬ ‫ب ‌ه هه‌ده‌ر نه‌چێ و‌ه ئه‌گه‌ر ڕاست نیی ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ پێویست ‌ه ته‌نها مامۆستاى پسپۆر‬ ‫ئه‌و وانانه‌ بڵێته‌و‌ه له‌مه‌ودوا پالن و‬ ‫هه‌نگاو له‌ نێوان خواست و خستنه‌ڕوو‬ ‫ل ‌ه بازارى کارى کوردستاندا یارمه‌تى‬ ‫ده‌ر بێ بۆ دیارى کردنى ئاینده‌یه‌کى‬ ‫باش بۆ گه‌نجانى هه‌رێمى کوردستان ‪.‬‬ ‫* ده‌رچووى کۆلێژى زانست ‌ه مرۆڤایه‌تیه‌کان‬

‫گه‌نجێک‪ :‬له‌به‌ر سه‌ختى ژیان ل ‌ه ئه‌وروپاوه‌ گه‌ڕامه‌و ‌ه بۆ کوردستان‬ ‫سه‌هه‌ند که‌ریم‬ ‫له‌ سااڵنى ڕاب���ردوودا و ب ‌ه تایبه‌تى‬ ‫له‌ دواى ڕپه‌ڕینى ساڵى ‪1991‬وه‌‪،‬‬ ‫ژم��اره‌ی��ه‌ک��ى زۆر ل��ه‌ ه��اواڵت��ی��ان��ى‬ ‫کوردستان و ب ‌ه تایبه‌تى توێژى گه‌نجان‬ ‫کوردستانیان به‌ جێهێشتوو ڕووییان ل ‌ه‬ ‫تاراوگ ‌ه کرد‪ .‬ل ‌ه ئێستادا ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆر ل� ‌ه هاواڵتیانى ک��وردس��ت��ان ل ‌ه‬ ‫ده‌ره‌و‌ه ژی���ان ب �ه‌س �ه‌ر ده‌ب���ه‌ن‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫سااڵنه‌ى دوایشدا ب ‌ه هۆى خراپى بارى‬ ‫ئابوورى واڵتانى ئه‌وروپا ژماره‌یه‌ک ل ‌ه‬ ‫گه‌نجانى کوردستان به‌ بێ خواستى‬ ‫خۆیان دیپۆرتى کوردستان کرانه‌وه‌‪.‬‬

‫مه‌نسور ڕه‌زا‪ ،‬گه‌نجێکه‌ له‌ ئێستادا‬ ‫له‌ کوردستان ده‌ژى‪ ،‬ماوه‌ى ‪ 2‬ساڵ‬ ‫وه‌ک په‌نابه‌ر له‌ واڵتى نه‌مسا ژیاوه‌‬ ‫ئه‌وه‌ى بۆ ~ خسته‌ ڕوو‬ ‫ئه‌و واڵته‌ مافى په‌نابه‌رى پێنه‌دام‪،‬‬ ‫گه‌ر له‌و واڵته‌نه‌ نه‌بیته‌ خاوه‌ن‬ ‫ئیقامه‌ ئه‌وا ژیان زۆر قورسه‌‪ ،‬مافى‬ ‫هیچت نابێت‪ ،‬هه‌ر له‌به‌ر سه‌ختى‬ ‫ژیان له‌ ئه‌وروپاوه‌ گه‌ڕامه‌وه‌ بۆ‬

‫کوردستان‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو وت��ی��ش��ى ل��ه‌ ئێستادا‬ ‫کوردستان زۆر خۆشتره‌ له‌ واڵتانى‬ ‫ئه‌وروپا به‌ تایبه‌ت بۆ ئه‌وانه‌ى که‌‬ ‫ئیقامه‌یان نییه‌ و کوردن له‌ ده‌ره‌وه‌‬ ‫ده‌ژی��ن‪ ،‬وتیشى جێگاى خۆیه‌تى‬

‫نه‌هامه‌تیەکانى‬ ‫ڕاگه‌یاندنه‌کان‬ ‫په‌نابه‌رانى کوردستان له‌ ئه‌وروپا‬ ‫نیشانى هاواڵتیانى کوردستانى‬ ‫بده‌ن و به‌ تایبه‌تى گه‌نجان‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫چى ئێستا دی���ارده‌ى کۆچکردن‬ ‫بۆ ده‌ره‌وه‌ که‌م بووه‌ته‌وه‌ به‌اڵم‬

‫خه‌ڵکانێک هه‌ن ئێستاش بۆیان‬ ‫بکرێت کوردستان به‌جێده‌هێڵن‪.‬‬ ‫بۆیه‌ پێویسته‌ حکومه‌ت هاوکارى‬ ‫ئه‌وانه‌ش بکات که‌ به‌ زۆر و به‌‬ ‫بێخواستى خۆیان ده‌گه‌ڕێندرێنه‌وه‌‬ ‫بۆ کوردستان بۆ ئ �ه‌وه‌ى توشى‬

‫بارى ده‌روونى خراپ نه‌بن‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د خواڵمى په‌نابه‌ر له‌ واڵتى‬ ‫دانیمارک ‪،‬ماوه‌ى (‪ )3‬سێ ساڵه‌‬ ‫له‌ ده‌ره‌وه‌ى کوردستان ده‌ژى‬ ‫و ه��ۆک��ارى ک��ۆچ��ک��ردن�ه‌ش��ى بۆ‬ ‫ناخۆشى و سه‌ختى ژان��ى الوان‬ ‫ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ ل�ه‌ کوردستان‪،‬‬ ‫ن��اوب��راو ئ���ه‌وه‌ى خسته‌ ڕوو بۆ‬ ‫~ له‌ ئێستادا ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆر له‌ په‌نابه‌ران به‌بێ خواستى‬ ‫خۆیان دی��پ��ۆرت ده‌ک��رێ��ن�ه‌وه‌ بۆ‬ ‫کوردستان‪،‬ناوبرو وتى‪ :‬پێویستە‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫هاوکارى ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ بکات که‌‬ ‫ده‌گه‌ڕێندرێنه‌وه‌ بۆ کوردستان‪،‬‬ ‫پاره‌یان بۆ سه‌رف بکات و هه‌روه‌ها‬ ‫بیانخاته‌ س��ه‌ر ک���ار‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ا‬ ‫هه‌ندێک ل��ه‌و پ �ه‌ن��اب �ه‌ران �ه‌ى که‌‬ ‫دیپۆرت کراونه‌ته‌وه‌ پێشتر کاریان‬ ‫هه‌بووه‌ له‌ حکومه‌تدا پێویسته‌‬ ‫حکومه‌ت بیانگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ سه‌ر‬ ‫کاره‌که‌ى خۆیان‪.‬‬ ‫ئه‌و په‌نابه‌ره‌ ک��ورده‌ ئاماژه‌شى‬ ‫ب��ه‌وه‌دا «تائێستا هیچ بڕیارێک‬ ‫ده‌رن����ه‌چ����ووه‌ ل���ه‌ پ �ه‌رل �ه‌م��ان��ى‬ ‫کوردستانه‌وه‌ بۆ قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ى‬ ‫ئ��ه‌و پ �ه‌ن��اب �ه‌ران �ه‌ى ک �ه‌ ب �ه‌ زۆر‬

‫ده‌یاننێرنه‌وه‌ بۆ کوردستان»‪.‬‬ ‫وتیشى گ��ه‌ر حکومه‌تى هه‌رێم‬ ‫هاوکارى زۆر له‌ په‌نابه‌ران بکات‬ ‫ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ کوردستان‪.‬‬ ‫فریاد حه‌مه‌ ڕه‌شید‪ ،‬چاالکه‌وانى‬ ‫ب���وارى کۆمه‌ڵگاى م �ه‌ده‌ن��ى به‌‬ ‫~ ڕاگه‌یاند‪ :‬له‌ ئیستا‬ ‫کۆچکردنى گه‌نجان بۆ ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫واڵت زیاتر بۆ الیه‌نى پڕکردنه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌و بۆشاییه‌ رۆحیی و غه‌ریزه‌ییانه‌یه‌‬ ‫ده‌گ �ه‌ڕێ��ت �ه‌وه‌ ک�ه‌ گه‌نجانى ئه‌م‬ ‫واڵته‌ هه‌یانه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌وانیش‬ ‫به‌دواى جێگروه‌یه‌کدا ده‌گه‌ڕێن تا‬ ‫بتوانن له‌و ڕیگه‌یه‌وه‌ درێ��ژه‌ به‌‬ ‫پڕکردنه‌وه‌ى حه‌زه‌ کپکراوه‌کانیان‬ ‫بده‌ن‪.‬‬ ‫وتیشى پێویسته‌ حکومه‌ت به‌‬ ‫شیوه‌یه‌کى جددى و خه‌مخۆرانه‌‬ ‫ک��ار له‌گه‌ڵ ئ�ه‌م که‌یسه‌دا بکات‬ ‫به‌ته‌نگ کێشه‌ى ئه‌و په‌نابه‌رانه‌وه‌‬ ‫بێت که‌ له‌ ئیستادا ڕووب��ه‌رووى‬ ‫ناردنه‌وه‌ ده‌کرین‪ ،‬یان ئه‌وه‌تا له‌‬ ‫کوردستان ژیانیان بۆ فه‌راهه‌م‬ ‫بکات‪ ،‬یاخود فشار له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫واڵتانه‌ دروس��ت بکات بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫به‌بێ هۆ ئ �ه‌و ک��وردان �ه‌ دیبۆرت‬ ‫نه‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫وته‌کانى ناو دراماکان کاریگه‌رى له‌سه‌ر مندااڵن دروست ده‌کات‬ ‫خه‌نده‌ ته‌ها‬ ‫کارى هونه‌رى یه‌کێک ‌ه له‌و کارانه‌ى‬ ‫ک ‌ه ده‌کرێت ب ‌ه شێوه‌یه‌کى زۆر باش‬ ‫کۆمه‌ڵگا سودى لێوه‌ربگرێت‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫کۆمه‌ڵگا ئاراست ‌ه بکات به‌ره‌و کارى‬ ‫باش‪.‬‬ ‫ب�ه‌اڵم ئ �ه‌وه‌ى ده‌بینرێت ل ‌ه هه‌ندێک‬ ‫دراماى کوردیدا ب ‌ه جۆرێک ‌ه ک ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌م سه‌رده‌مه‌دا ناگونجێت و له‌گه‌ڵ‬ ‫خواسته‌کانى کۆمه‌ڵگه‌دا یکناگرێه‌وه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه ئێستادا کۆمه‌ڵگا پێوستى ب ‌ه‬ ‫ڕێنماى رۆژانه‌ى خۆى هه‌ی ‌ه نه‌ک باس‬ ‫ل ‌ه دیارده‌یه‌ک بکرێت ک ‌ه کۆمه‌ڵگا پێدا‬ ‫تێپه‌ر نه‌بوبێت و یان هه‌ر نه‌یبیستبێت‪.‬‬ ‫کاتێک ئه‌و درامایان ‌ه په‌خش ده‌کرێت‬ ‫ل� ‌ه ته‌له‌فزیونه‌کانه‌و‌ه هیچ ج��ۆر‌ه‬

‫ئاماژه‌یه‌کى تیدا نیی ‌ه ک ‌ه ته‌مه‌ن بکات ‌ه‬ ‫پێوه‌ر بۆ ئ �ه‌وه‌ى مندااڵن یان هه‌ر‬ ‫توێژێک پێوست نه‌کات ته‌ماشاى بکات‪.‬‬ ‫کۆمه‌ڵێک وشه‌ى نه‌شاز و نه‌خوازراو‬ ‫نه‌شیاو به‌کار ده‌هێنرێت ک ‌ه باش نییه‌‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه زۆر جار مندااڵن ته‌ماشاى ئه‌و‬ ‫درامایان ‌ه ده‌که‌ن دواتر وشه‌کان دوباره‌‬ ‫ده‌که‌نه‌و‌ه ل ‌ه ناو هاوڕێکانیاندا‪.‬‬ ‫پێویسته کاتێک ئه‌و دراما کوردیان ‌ه باڵو‬ ‫ده‌کرێته‌و‌ه ل ‌ه که‌ناڵه‌کانى ڕاگه‌یاندن‬ ‫ل ‌ه الیه‌ن الیه‌نێکه‌و‌ه چاودێرى بکرێت‬ ‫پێش ب�ڵاو ک���ردن���ه‌وه‌ى‪ ،‬ب��ۆئ �ه‌وه‌ى‬ ‫به‌باشترین شێو‌ه باڵو بکرێته‌و‌ه تا‬ ‫بینه‌ر سودى لێوه‌ربگرێت و ل ‌ه ژیانى‬ ‫ڕۆژانه‌یدا ئامۆژگارى و به‌سه‌رهاته‌کانى‬ ‫ناو دراماکه‌‪ .‬به‌کار بهێنێت‪.‬‬ ‫ئ��ه‌وه‌ش بخرێته‌ ڕوو بۆ بینه‌ر ک ‌ه‬ ‫بوترێت ئ��ه‌م درام��ای��ه‌ ب��ۆ ته‌مه‌ن‬

‫ئه‌وه‌نده‌ ساڵ هه‌یه‌ ته‌ماشاى بکات‪.‬‬ ‫ئیستا ده‌بینرێت ل ‌ه باڵو کردنه‌وه‌ى‬ ‫درام��اک��ان��دا ته‌مه‌ن دی��اری ناکرێت‬ ‫بۆ ته‌ماشا کردنى زۆر جار مندااڵن‬ ‫بینه‌رێکى دان �ه‌ب��ڕاوى دراماکانن و‬ ‫هه‌ر ئه‌مه‌ش وا ده‌کات کۆمه‌ڵێ وش ‌ه‬ ‫فێر ببن که‌ له‌ ته‌مه‌نى ئه‌ودا نییه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و وشانه‌ به‌ کار بهێنێت ڕه‌نگ ‌ه ل ‌ه‬ ‫ماناى وشه‌ک ‌ه نه‌گه‌ن‪ ،‬ب �ه‌اڵم وه‌ک‬ ‫السایکردنه‌وه‌یه‌ک به‌کارى ده‌هێنن ل ‌ه‬ ‫ناو هاوڕێکانیاندا‪.‬‬ ‫ی��ان م��ن��دااڵن ل � ‌ه ه�ه‌ن��دێ��ک کاتدا‬ ‫ده‌یانه‌وێت ڕۆڵى ئه‌کته‌ره‌کان ببینن‪،‬‬ ‫ه �ه‌ن��دێ��ک ج���ار ئ �ه‌م � ‌ه ک��اره‌س��ات��ى‬ ‫نه‌خوازراوى به‌ دواى خۆیدا هێناوه‌‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى ب��ۆ ئ �ه‌م��ڕۆ پێویسته‌ له‌‬ ‫درام��اک��ان��دا ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ک�ه‌ ب��اس له‌‬ ‫دیارده‌یه‌کى زیندووى کۆمه‌ڵگا بکات‬

‫و له‌و ڕێگه‌یه‌وه‌ گرفته‌کان بخات ‌ه‬ ‫ڕوو‪ ،‬هه‌روه‌ها هۆکارى چاره‌سه‌ریش‬ ‫ب��خ��ات �ه‌ڕوو ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى کۆمه‌ڵگا‬ ‫ئاراسته‌ بکات به‌ره‌و کارى باش‪.‬‬ ‫پێویسته‌ له‌سه‌ر ڕاگه‌یاندنه‌کانیش‬ ‫ته‌مه‌ن بکه‌نه‌ پێوه‌ر بۆ ته‌ماشکارانى‬ ‫درام���اک���ان ب��ۆ ئ����ه‌وه‌ى ه �ه‌م��وو‬ ‫ته‌مه‌نه‌کان س �ه‌ی��رى ی��ه‌ک درام��ا‬ ‫نه‌که‌ن به‌ تایبه‌تى بۆ مندااڵن‪ .‬گه‌ر‬ ‫درامایه‌ک جۆرێک له‌ جوڵه‌و وته‌ى‬ ‫تێدا بێت له‌ ئاست مندااڵندا نه‌بێت‪،‬‬ ‫پێویسه‌ ڕاگه‌یاندنه‌کان ئه‌وه‌ بخه‌نه‌‬ ‫ڕوو بۆ بینه‌ره‌کانیان‪.‬‬ ‫وته‌ نه‌شیاوه‌کانى ناو دراماکان و‬ ‫زنجیره‌کان و فلیمه‌کان کاریگه‌رى‬ ‫خ��راپ��ى ده‌ب��ی��ت ل�ه‌س�ه‌ر م��ن��داالن‪،‬‬ ‫دواجار مندااڵن الساى ئه‌و وتانه‌ى‬ ‫ناو درامه‌کان ده‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬


‫‪8‬‬ ‫کورد لە میدیاکانەوە‬ ‫به‌مزووان ‌ه واشنتۆن عیراق دابه‌ش ده‌کات‬ ‫پیالنى تورکیا له‌ هه‌رێمى کوردستان‬ ‫به‌رده‌وام ده‌بێت‬ ‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫هه‌فته‌نامه‌ى (واڵ ستریت جۆرناڵ)‬ ‫له‌ نوێترین ژماره‌ى خۆیدا ئاشکراى‬ ‫کردووه‌‪ :‬واشنتۆن له‌گه‌ڵ‌ هاوپه‌یمانانى‬ ‫خۆى ‌و هه‌ندێ‌ له‌ واڵتانى دراوسێى‬ ‫ع��ی��راق‪ ،‬س �ه‌رق��اڵ��ى داب�ه‌ش��ک��ردن��ى‬ ‫مه‌یدانیانه‌ى عیراقه‌ بۆ سێ‌ به‌شى‬ ‫ب��اک��ور (ک���ورده‌ک���ان)‪ ،‬ن��اوه‌ڕاس��ت‬ ‫(سوننه‌کان)‌و باشور (شیعه‌کان)‪،‬‬ ‫که‌ هه‌رکام ل�ه‌م ناوچانه‌ خاوه‌نى‬ ‫حکومڕانى‌و ده‌زگاى ئاسایشى تایبه‌ت‬ ‫به‌خۆى ده‌بێت‪.‬‬

‫س �ه‌رچ��اوه‌ی �ه‌ک��ى ئ��اگ��اداری��ش به‌م‬ ‫رۆژنامه‌یه‌ى ڕاگه‌یاندووه‌‪ :‬ئه‌مریکا‬ ‫ل �ه‌ گفتوگۆدایه‌ ل �ه‌گ �ه‌ڵ‌ ه�ه‌ری�ه‌ک‬ ‫له‌ واڵت��ان��ى تورکیا‪ ،‬عه‌ره‌بستانى‬ ‫سعودییه‌ و به‌ریتانیا و چه‌ند‬ ‫واڵتێکی ت��ردا له‌ سه‌ر ئه‌م پرسه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هێشتا ده‌ره‌نجامه‌کانى ئاشکرا‬ ‫نه‌کراوه‌‪،‬چونکه‌ ئه‌م دابه‌شبوونه‌ش‬ ‫کۆمه‌ڵێک کێشه‌ و گرفتى ده‌ستوری‬ ‫و سیاسى له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌هێنێت‪.‬‬ ‫ل��ه‌ هه‌مانکاتیشدا ق��ازان��ج��ى بۆ‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫عیراق ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئیتر هیچکام له‌م‬ ‫پێکهاتانه‌ى عیراق رێگایان پێنادرێ‬ ‫ده‌س��ت��درێ��ژى بکه‌نه‌سه‌ر یه‌کتر‪،‬‬ ‫سیسته‌مى حکومڕانی عیراقیش‬ ‫شێوه‌ى کۆنفیدراسیۆنێک یاخود‬ ‫کۆنفیدراڵى وه‌رده‌گرێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌م رۆژنامه‌یه‌ له‌و ڕاپۆرت ‌ه‬ ‫هه‌واڵه‌یدا ده‌ڵێت‪ :‬تورکیا نیگه‌ران ‌ه‬ ‫له‌م پرۆژه‌یه‌ى ئه‌مریکا‪ ،‬چونکه‌ ب ‌ه‬ ‫وته‌ى ئه‌ردۆغان بۆنى دروستبوونى‬ ‫ده‌وڵه‌تى کوردیى لێدێت‪.‬‬

‫رۆژن��ام��ه‌ى (میللیه‌ت) ى چاپى‬ ‫تورکیا‪ ،‬نوێترین وتارى (ئه‌رته‌غۆل‬ ‫ئ����ۆزک����ۆک) ى رۆژن���ام���ه‌ن���وس���ى‬ ‫ن��اودارى تورکیاى له‌باره‌ى دوایین‬ ‫گۆڕانکارییه‌کانى کێشه‌ى ک��ورد‪-‬‬ ‫تورکیا باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌سه‌ره‌تاى وتاره‌که‌دا‪ ،‬ئۆزکۆک باس‬ ‫له‌و په‌یوه‌ندییه‌ ته‌له‌فۆنییه‌ى خۆى‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ (عه‌بدوڵاڵ گ��ول)ى سه‌رۆک‬ ‫کۆمار ده‌کات که‌ په‌یوه‌ندیداره‌ ب ‌ه‬ ‫داڕشتنى پیالنى به‌گژداچوونه‌وه‌ى‬ ‫مه‌ترسى دروستبوونى ده‌وڵ�ه‌ت��ى‬ ‫ک���وردى ل �ه‌ هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان‪.‬‬ ‫ئۆزکۆک له‌ وت��اره‌ک �ه‌دا ئاماژه‌ بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ ده‌ک��ات که‌‪«:‬عه‌بدوڵاڵ گولى‬

‫دۆست‌و هاوڕێم پێى ڕاگه‌یاندم تا ئه‌و‬ ‫ساته‌ى عیراق هێزه‌کانى ئاسایشی‬ ‫خۆى ئۆرگانیزه‌ نه‌کات ‌و هه‌نگاوى‬ ‫پێویست بۆ پاراستنى سنوره‌کانى‬ ‫نه‌نێت‪ ،‬ئه‌وا پیالنه‌ ئاسایشییه‌کانى‬ ‫تورکیا له‌ باکورى عیراق به‌رده‌وام‬ ‫ده‌بێت»‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ل �ه‌ب��اره‌ى مه‌ترسییه‌کانى‬ ‫ک��ش��ان�ه‌وه‌ى هێزه‌کانى ئه‌مریکا و‬ ‫هاوپه‌یمانه‌کانى ل ‌ه عیراق‪ ،‬ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌مریکا پاشه‌کش ‌ه به‌هێزه‌کانى‬ ‫خ��ۆى ب��ک��ات‪ ،‬ئ���ه‌وا ک��ورده‌ک��ان��ی��ش‬ ‫ڕووب�����ه‌ڕووى مه‌ترسییه‌کى ج��ددى‬ ‫ده‌بنه‌و‌ه به‌هۆى ئه‌و دوژمن ‌ه زۆرانه‌ى‬ ‫ل �ه‌ن��اوخ��ۆى ع��ی��راق��دا دژ ب � ‌ه ک��ورد‬

‫کارده‌که‌ن‪.‬‬ ‫پاشان ئۆزکۆک هه‌ڕه‌شه‌کانى ئه‌ودیو‬ ‫قسه‌که‌ى (گول) شرۆڤ ‌ه ده‌کات ک ‌ه ب ‌ه‬ ‫ێ تورکیا‬ ‫کورده‌کانى عیراقى وتوه‌‪ «:‬ناب ‌‬ ‫بکه‌ن ‌ه دوژمنى خۆتان»‪ .‬مه‌به‌ستیش ل ‌ه‬ ‫(گول) ئه‌وه‌ی ‌ه هێشتا کورد که‌مینه‌ى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یین‌و مه‌رجه‌کانى دروستبوونى‬ ‫ده‌وڵه‌تیان تیادا نییه‌‪ ،‬هه‌ر هه‌نگاوێکیش‬ ‫یاخود باس ‌و خواسێکیش له‌باره‌ى‬ ‫کیانێکى سه‌ربه‌خۆ بۆ ک��ورده‌ک��ان‪،‬‬ ‫ده‌چ��ێ��ت � ‌ه خ��ان��ه‌ى دژای�ه‌ت��ی��ک��ردن��ى‬ ‫ێ‌و خودى حکومه‌تى‬ ‫ده‌وڵه‌تانى دراوس ‌‬ ‫تورکیاوه‌‪ ،‬هه‌ربۆی ‌ه تورکیا ئاماده‌ى‬ ‫ه�ه‌م��وو ب�ه‌گ��ژداچ��وون�ه‌وه‌ی�ه‌ک��ى ئه‌و‬ ‫چه‌شن ‌ه بیرکردنه‌وانه‌یه‌‪.‬‬

‫یه‌کێتی ئه‌وروپا له‌سه‌ر کورد ڕه‌خنه‌ ل ‌ه‬ ‫تورکیا ده‌گرێته‌وه‌‬

‫مافی کورده‌کانى عێراق‪ ،‬واڵتانى‬ ‫سوریاو تورکیا هه‌راسان ده‌کات‬ ‫ئ���ه‌ی���ال زی���س���ه‌ر ک��� ‌ه س���ه‌رۆک���ى‬ ‫ئه‌نیستیتۆى خۆرهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست‌و‬ ‫ب��اک��ورى ئه‌فریقایه‌و لێکۆڵه‌ره‌ ل ‌ه‬ ‫ناوه‌ندى توێژینه‌وه‌کانى خۆرهه‌اڵتى‬ ‫ناوه‌ڕاست‌و ئه‌فریقا له‌ زانکۆى ته‌ل‬ ‫ئه‌بیب‪ ،‬وتارێکى له‌ژێرناوى (سوریا‪،‬‬ ‫ویالیه‌ت ‌ه ی�ه‌ک��گ��رت��ووه‌ک��ان‌و عیراق‬ ‫دواى ڕووخانى سه‌دام) ل ‌ه رۆژنامه‌ى‬ ‫(ده‌ی��ل��ى ت�ه‌ل�ه‌گ��راف) ب�ڵاوک��رده‌وه‌‪،‬‬ ‫تیایدا ئاماژه‌ى بۆ رۆڵى کورد کردوو‌ه‬ ‫ل� ‌ه هاوکێشه‌ى سیاسى ئ �ه‌و (‪)3‬‬ ‫واڵته‌دا‪.‬‬ ‫له‌ به‌شێکى وتاره‌که‌یدا سه‌باره‌ت‬

‫ب�ه‌رۆڵ��ى ک��ورد له‌په‌یوه‌ندییه‌کانى‬ ‫سوریا‪ -‬تورکیادا ده‌ڵێت‪ :‬پشتیوانى‬ ‫دیمه‌شق ل �ه‌ (پ��ارت��ى کرێکارانى‬ ‫کوردستان ‪ )PKK‬ک ‌ه ده‌وڵه‌تى تورکیا‬ ‫به‌گژداچوونه‌وه‌یه‌تى‪،‬‬ ‫سه‌رگه‌رمى‬ ‫کێشه‌کانیانى ئاڵۆز کردووه‌‪ .‬بێگومانیش‬ ‫پاڵنه‌رى هه‌ردوو الیه‌ن بۆ باشترکردنى‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانیان بریتی ب��وو ل ‌ه‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندیی ‌ه هاوبه‌شه‌کانى هه‌ردوو‬ ‫واڵته‌ک ‌ه بۆ ڕێگه‌گرتن له‌دامه‌زراندنى‬ ‫ده‌وڵه‌تێکى کوردیى له‌باکورى عیراق‬ ‫ک ‌ه ده‌بێت ‌ه بزوێنه‌رى چاالکییه‌کانى‬ ‫که‌مین ‌ه کورده‌کانی تریش ل ‌ه سوریاو‬

‫تورکیا‌و ئیراندا‪.‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا ن��وس��ی��وی��ه‌ت��ى‪ :‬دواى‬ ‫گۆڕانکارییه‌کانى عیراقیش‪ ،‬په‌یامێک‬ ‫به‌و حکومه‌تان ‌ه ڕاگه‌یه‌ندرا ک ‌ه بریتى‬ ‫بوو ل�ه‌وه‌ى ویالیه‌ت ‌ه یه‌کگرتووه‌کان‬ ‫پشتیوانى له‌سه‌ربه‌خۆیى ڕێژه‌ییانه‌ى‬ ‫ک���ورده‌ک���ان ل � ‌ه ع��ی��راق��دا ده‌ک���ات‌و‬ ‫به‌کرده‌و‌ه به‌رگریى ل ‌ه کورده‌کانى دژ ب ‌ه‬ ‫ده‌وڵه‌ت ‌ه مه‌رکه‌زییه‌کانى سوریا‪ ،‬ئیران‬ ‫‌و تورکیا پته‌وکردووه‌‪ .‬ئه‌م نیمچ ‌ه‬ ‫ده‌وڵه‌ت ‌ه کوردییه‌‪ ،‬ئه‌وانی تریش واتا‬ ‫کورده‌کانی تورکیا‪ ،‬سوریاو ئیرانیش‬ ‫بێدارده‌کاته‌وه‌‪.‬‬

‫ئیسرائیل پشتیوانى ل ‌ه ده‌وڵه‌تى کورد ده‌کات‬

‫(سیمۆر ه��رش)ى ڕۆژنامه‌نوسى‬ ‫به‌ناوبانگى ئه‌مریکى وتارێکى پڕ له‌‬ ‫زانیاریى له‌ ڕۆژنامه‌ى (ئیندیپێندت)‬ ‫دا‪ ،‬ده‌رباره‌ى تێڕوانین‌و پرۆژه‌کانى‬ ‫ئیسرائیل بۆ دابه‌شکردنى عیراق‬ ‫‌و دروس��ت��ک��ردن��ى ده‌وڵ �ه‌ت��ێ��ک��ى‬ ‫سه‌ربه‌خۆى کوردیى له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستان باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬

‫ئه‌م رۆژنامه‌نوسه‌ ئه‌مریکییه‌ ل ‌ه‬ ‫به‌شێکى وتاره‌که‌یدا نوسیویه‌تى‪:‬‬ ‫ڕێکخراوى هه‌واڵگری ئیسرائیل‬ ‫(موساد) پرۆژه‌یه‌کى مه‌زنى له‌م‬ ‫پێناوه‌دا ئاماده‌ ک��ردووه‌ که‌ به‌و‬ ‫هۆیه‌وه‌ یاریده‌ى کورده‌کانى عیراق‬ ‫ده‌درێ���ت ت��ا ج��اڕى جیابوونه‌وه‌‬ ‫ل �ه‌ ده‌وڵ��ه‌ت��ى ن��اوه‌ن��دى ب �ه‌غ��داد‬

‫ب��ده‌ن ‌و سه‌ربه‌خۆیى ڕابگه‌یه‌نن‪.‬‬ ‫به‌تایبه‌تى بارودۆخى خراپى عیراق‬ ‫‌و نه‌به‌خشینى مافێکى ڕاسته‌قینه‌‬ ‫ب���ه‌ ک���ورده‌ک���ان���ى ئ���ه‌و واڵت���ه‌‪،‬‬ ‫ڕێگاخۆشکه‌رن بۆ دابه‌شبوونى‬ ‫خ��اک��ی ع��ی��راق و دروس��ت��ب��وون��ى‬ ‫ده‌وڵه‌تێکى سه‌ربه‌خۆى کوردى که‌‬ ‫ئاواتى ساڵه‌هاى ساڵى کورده‌کانه‌‪.‬‬

‫یه‌کێتى ئه‌وروپا ل ‌ه نوێترین ڕاپۆرتى‬ ‫خۆیدا سه‌باره‌ت ب ‌ه گۆڕانکاریى‌و‬ ‫ێ ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ب ‌ه‬ ‫هه‌ڵوێستى ن��و ‌‬ ‫مه‌رجه‌کانى ئ �ه‌م یه‌کێتیی ‌ه بۆ‬ ‫قبوڵکردنى تورکیا باڵوکرده‌وه‌‪ ،‬له‌م‬ ‫ڕاپۆرته‌شدا هیچ جۆر‌ه ئومێدێک‬ ‫بۆ قبوڵکردنى تورکیا به‌دیناکرێت‬ ‫چونک ‌ه تائێستا ئه‌م ده‌وڵه‌ت ‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫سوپاو‌ه حکومڕانى ده‌کرێت‪.‬‬ ‫(‪The‬‬ ‫رۆژن���������ام���������ه‌ى‬ ‫‪)Washington Times‬یش‬ ‫ده‌قى ته‌واوى دواڕاپۆرتى یه‌کێتى‬ ‫ئه‌وروپاى سه‌باره‌ت ب ‌ه مه‌رجه‌کانى‬ ‫قبوڵکردنى تورکیا له‌م یه‌کێتییه‌دا‪،‬‬ ‫باڵوکرده‌و‌ه ک ‌ه بۆته‌مایه‌ى وروژاندنى‬ ‫ده‌وڵه‌تى تورکیا له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م‬ ‫رۆژنامه‌یه‌‪.‬‬ ‫له‌م ڕاپۆرته‌ى یه‌کێتى ئه‌وروپادا‬ ‫ه����ات����ووه‌‪«:‬دواى تێپه‌ڕبوونى‬ ‫چه‌ندین س��ا ‌ڵ ب�ه‌س�ه‌ر ئه‌گه‌رى‬ ‫په‌سه‌ندکردنى ئه‌ندامێتى تورکیا‬ ‫له‌یه‌کێتى ئ���ه‌وروپ���ادا‪ ،‬هێشتا‬

‫گۆڕانکارییه‌کى دڵخۆشکه‌ر له‌و‬ ‫واڵته‌دا ڕووى نه‌داو‌ه تاوه‌کو ببێت ‌ه‬ ‫بنه‌مایه‌ک بۆ ده‌ستپێکردنه‌وه‌ى‬ ‫جددیانه‌ى گفتوگۆکانى هه‌ردووال‪.‬‬ ‫گرنگترین ئ�ه‌و له‌مپه‌رانه‌ش ک ‌ه‬ ‫تورکیا هه‌نگاوى باشى بۆ نه‌ناوه‌‪،‬‬ ‫مه‌سه‌له‌ى چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌ى‬ ‫ک��ورده‌‪ .‬کورده‌کانى ناو ده‌وڵه‌تى‬ ‫تورکیا‪ ،‬له‌سه‌ره‌تاترین مافى خۆیان‬ ‫بێبه‌شن‪ ،‬ه �ه‌ر ئ �ه‌م ڕاستییه‌ش‬ ‫بۆته‌مایه‌ى دروستبوونى چه‌ندین‬ ‫ڕێکخراو و پارتى چه‌کدار له‌ناو‬ ‫کورده‌کاندا‌و کێشه‌ى کوردیش ب ‌ه‬ ‫پێچه‌وانه‌ى ڕاى ده‌وڵه‌تى تورکیاو‌ه‬ ‫ب ‌ه چه‌ک چاره‌سه‌ر ناکرێت»‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ڕاپ��ۆرت �ه‌ک �ه‌ى یه‌کێتى‬ ‫ئ��ه‌وروپ��ا ده‌ڵ��ێ��ت‪« :‬تائێستاش‬ ‫پێشێلکردنى مافه‌کانى هاواڵتیانى‬ ‫کورد له‌تورکیادا به‌ره‌و به‌رزبوونه‌وه‌‬ ‫ده‌چ��ێ��ت‪ ،‬ق��س �ه‌ک��ردن به‌زمانى‬ ‫ک���وردى‌و خوێندن به‌توندترین‬ ‫شێو‌ه قه‌ده‌غه‌یه‌‪ .‬ته‌نانه‌ت سوپاى‬

‫تورکیا خۆى بۆ هێرشکردن ‌ه سه‌ر‬ ‫باکورى عیراقیش ئاماد‌ه کردووه‌‪،‬‬ ‫ت له‌سه‌ر‬ ‫هه‌ربۆیه‌ش ‌ه ئه‌گه‌ر ده‌وڵ ‌ه ‌‬ ‫ئه‌م سیاسه‌تان ‌ه ب��ه‌رده‌وام بێت‪،‬‬ ‫ئه‌وا گفتوگۆکانمان له‌گ ‌ه ‌ڵ تورکیادا‬ ‫الواز ده‌بن چونک ‌ه یه‌کێتی ئه‌وروپا‬ ‫خوازیارى چاره‌سه‌رى ئاشتیانه‌ى‬ ‫کێشه‌ى ک��ورده‌‌و چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫ئه‌م کێشه‌ی ‌ه مه‌رجى سه‌ره‌کییه‌و‬ ‫به‌هیچ شێوه‌یه‌ک گفتوگۆ له‌سه‌ر‬ ‫الب��ردن��ى ئ��ه‌م م �ه‌رج � ‌ه ناکرێت‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌ت ک ‌ه هیچکام ل ‌ه واڵتانى‬ ‫یه‌کێتى ئ �ه‌وروپ��ا الیه‌نگرى ل ‌ه‬ ‫ده‌وڵ��ه‌ت��ێ��ک ن��اک��ه‌ن ک�� ‌ه مافى‬ ‫که‌مینه‌کانى خۆى پێشێل بکات‌و‬ ‫ب ‌ه چه‌ک وه‌اڵمى داواکارییه‌کانى ئه‌و‬ ‫که‌مین ‌ه نه‌ته‌وه‌و که‌مین ‌ه ئایینیان ‌ه‬ ‫بداته‌و‌ه ک ‌ه ل ‌ه واڵته‌که‌یدا ده‌ژین‪.‬‬ ‫یه‌کێتی ئ �ه‌وروپ��ا ل ‌ه سیاسه‌تى‬ ‫تورکیا به‌رامبه‌ر ب ‌ه کورد نیگه‌رانه‌و‬ ‫خ��وازی��ارى ڕی��ف��ۆرم��ک��ردن��ى ئه‌و‬ ‫مه‌سه‌النه‌یه‌»‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کۆمەاڵیەتی‬

‫بورهان عه‌لى‪،‬‬

‫سکرتێرى ڕێکخراوى یه‌کێتى پیاوانى کوردستان‪:‬‬

‫دیمانه‌‪ :‬عومه‌ر غواڵمى‬

‫له‌ له‌ دژى ده‌رچووه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫ده‌رنه‌چووه‌‪ ،‬بۆیه‌ پێویست ده‌کات‬ ‫ڕێکخراوێک دابمه‌زرێت یه‌که‌میان بۆ‬ ‫به‌رگریکردن له‌ مافه‌کانى هه‌م بۆ‬ ‫هۆشیارکردنه‌وه‌شى‪.‬‬ ‫*ئ������ای������ا پ�����ی�����اوان�����ى ک������ورد‬ ‫ئ���ام���اده‌ى ئ���ه‌وه‌ی���ان ه��ه‌ی��ه‌ بێن ‌ه‬ ‫الى ڕێ��ک��خ��راوه‌ک �ه‌ت��ان ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى‬ ‫کێشه‌کانیان چاره‌سه‌ر بکه‌ن؟‬ ‫ب���ه‌ڵ���ێ‪ ،‬ل����ه‌س����ه‌رت����ادا ئێم ‌ه‬ ‫ڕێکخراوه‌که‌مان ڕاگه‌یاند‪ ،‬تۆزێک‬ ‫ب �ه‌الم��ان �ه‌وه‌ ق��ورس ب��وو له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫به‌که‌مى ڕه‌گ���ه‌زى نێرینه‌ ڕووم��ان‬ ‫تێبه‌که‌ن‪ ،‬پ �ه‌روه‌رده‌ى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى کورد وایه‌ ڕه‌گ�ه‌زى نێر‬ ‫کاتێک باسى کێشه‌کانى خ��ۆى و‬ ‫توندوتیژییه‌کانى به‌رانبه‌ر کراوه‌‪،‬‬ ‫به‌ چاوێکى که‌متر ته‌ماشا کراوه‌‪،‬‬ ‫بۆیه‌ خۆى هه‌وڵى داوه‌ له‌ ڕێگاى‬ ‫هێز و تواناى خۆیه‌وه‌ مافه‌کانى‬ ‫خۆى وه‌ربگرێت یان دانى به‌ خۆیدا‬ ‫گ��رت��ووه‌ ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى خ�ه‌ڵ��ک پێى‬ ‫نه‌زانێت و به‌که‌م ته‌ماشاى نه‌کات‪،‬‬ ‫ئ�ه‌وه‌ى جێگاى خۆش به‌ختییه‌ ل ‌ه‬ ‫دواى ڕاگه‌یاندنى ڕێکخراوه‌که‌مان‪،‬‬ ‫ڕۆژان���ه‌ خه‌ڵکى ڕوم���ان تێده‌که‌ن‬ ‫که‌ توندوتیژى جه‌سته‌ى به‌رانبه‌ر‬ ‫ک��راوه‌ هه‌شه‌ ده‌رونییه‌ و مادیی ‌ه‬ ‫و ده‌س��ت��ب�ه‌س�ه‌راگ��رت��ن��ى منداڵه‌‪،‬‬ ‫هه‌شه‌ ده‌ستبه‌سه‌راگرتنى خانووه‌‪،‬‬ ‫ڕووده‌که‌نه‌ ڕێکخراوه‌که‌مان ئێمه‌ش‬ ‫وه‌ک ڕێچکه‌ى ڕێکخراوه‌کانى ترى‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��اى م��ه‌ده‌ن��ى ی���ان وه‌ک‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫‪9‬‬

‫خۆکوشتن ل ‌ه نێو ڕه‌گه‌زى نێردا سه‌رى هه‌ڵداوه‌‬

‫بورهان عه‌لى‪ ،‬سکرتێرى ڕێکخراوى‬ ‫یه‌کێتى پیاوانى کوردستان له‌ دیدارێکى‬ ‫تایبه‌تى ~دا ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌ک���ات «ل �ه‌ دواى ساڵى ‪1991‬و‌ه‬ ‫که‌باسى مافى م��رۆڤ ده‌کرێت ته‌ها‬ ‫مافى ئافره‌ت له‌به‌رچاو گیراوه‌‪ ،‬له‌م‬ ‫نێوانه‌دا ڕه‌گه‌زى نێرین ‌ه ئه‌و توێژه‌ی ‌ه‬ ‫ک ‌ه فه‌رامۆشکراوه‌ و گوێى لێنه‌گیراوه‌‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و توێژه‌ ب��ووه‌ هه‌موو کاتێک ک ‌ه‬ ‫یاساکان ده‌رچووه‌ له‌ دژى ده‌رچووه‌»‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو ه��ی��م��ا ب��ۆ ئ����ه‌و‌ه ده‌ک���ات‬ ‫«خۆکوشتن ل ‌ه ناو ڕه‌گه‌زى نێرینه‌دا‬ ‫سه‌رى هه‌ڵداوه‌‪ ،‬ئاماره‌کان ڕۆژ به‌ڕۆژ‬ ‫زیاتر ده‌بن له‌ نێوان ڕه‌گه‌زى نێردا»‪.‬‬

‫*مه‌به‌ست له‌ یه‌کێتى پیاوانى‬ ‫کوردستان چییه‌؟‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوى ی�ه‌ک��ێ��ت��ى پ��ی��اوان‪،‬‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوێ��ک��ى س��ه‌رب��ه‌خ��ۆی��ه‌‪،‬‬ ‫تێده‌کۆشێت له‌ پێناوى پاراستنى‬ ‫م��اف �ه‌ک��ان��ى م���رۆڤ ب��ه‌ گشتى و‬ ‫پ��اراس��ت��ن��ى م��اف �ه‌ک��ان��ى ڕه‌گ���ه‌زى‬ ‫نێرینه‌ش به‌ تایبه‌تى‪.‬‬ ‫*ئامارێکتان له‌به‌رده‌ستایه‌ ک ‌ه‬ ‫له‌الیه‌ن ئافره‌تانه‌وه‌ توندوتیژى‬ ‫کرابێته‌ سه‌ر پیاوان؟‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوه‌ک�ه‌م��ان دوو ئامانجى‬ ‫هه‌یه‌ ئامانجى یه‌که‌م‪ ،‬داکۆکیکردن ‌ه‬ ‫ل �ه‌ مافه‌کانى نێرینه‌یه‌‪ ،‬دووه‌م‬

‫ه��ۆش��ی��ارک��ردن �ه‌وه‌ى ب �ه‌ ئ���ه‌رک و‬ ‫به‌رپرسیاریه‌ته‌که‌یانه‌ له‌ خێزاندا‪،‬‬ ‫بێگومان تا ژی��ان ب���ه‌رده‌وام بێت‬ ‫چه‌وساندنه‌وه‌ ده‌بێت به‌رامبه‌ر ب ‌ه‬ ‫مرۆڤایه‌تى‪ ،‬مرۆڤایه‌تیش پێکهاتوو ‌ه‬ ‫له‌ دوو توێژ توێژى ڕه‌گه‌زى نێرین ‌ه‬ ‫و توێژى ڕه‌گ��ه‌زى مێینه‌‪ ،‬به‌هۆى‬ ‫جیاوازى فیسه‌لۆژیه‌ى که‌ له‌ نێوان‬ ‫ڕه‌گ �ه‌زى نێر و مێدا له‌ کۆمه‌ڵگاى‬ ‫کوردى به‌تایبه‌تى و له‌ کۆمه‌ڵگاى‬ ‫م��رۆڤ��ای�ه‌ت��ی ب �ه‌ گشتى ‪،‬ل���ه‌ڕووى‬ ‫توندوتیژى جه‌سته‌ییه‌وه‌ که‌متر‬ ‫ڕه‌گ���ه‌زى نێرینه‌ ئ �ه‌و توندوتیژی ‌ه‬ ‫جه‌سته‌ییه‌ى به‌رکه‌وتبێت که‌هه‌یه‌‪،‬‬ ‫وه‌کو توندوتیژى جه‌سته‌یى به‌رانبه‌ر‬ ‫ڕه‌گه‌زى نێرینه‌ده‌کرێت‪ ،‬له‌ نێویشیدا‬ ‫توندوتیژى ئ��اب��وورى و سیکسى‬ ‫و ده‌روون���ى ‪ ،‬بێگومان کۆمه‌ڵێک‬ ‫توندوتیژى هه‌یه‌ که‌ ڕۆژانه‌ ڕه‌گه‌زى‬ ‫نێر ڕووب��ه‌ڕووى ده‌بێته‌ له‌ پێناوى‬ ‫خێزانه‌که‌یدا‪ ،‬به‌اڵم که‌سێک نییه‌ ئه‌م ‌ه‬ ‫له‌به‌رچاو بگرێت‪ ،‬ده‌سه‌اڵته‌که‌مان‬ ‫که‌ له‌ دواى ساڵى ‪1991‬وه‌ ده‌ست‬ ‫پ��ێ��ده‌ک��ات ‪،‬ئ���ی���داره‌ى ک���وردى ل ‌ه‬ ‫هه‌موو مه‌سه‌له‌کاندا تازه‌ که‌وتۆت ‌ه‬ ‫مه‌سه‌له‌کانه‌وه‌ به‌ تایبه‌تى له‌ بوارى‬ ‫ڕێکخراوه‌یدا له‌ دواى ساڵى ‪1991‬وه‌‬ ‫باسى مافى م��رۆڤ ده‌کرێت ته‌نها‬ ‫مافى ئافره‌ت له‌به‌رچاو گیراوه‌‪ ،‬له‌و‬ ‫نێوانه‌دا ڕه‌گه‌زى نێرینه‌ ئه‌و توێژه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ فه‌رامۆشکراوه‌ و ئه‌و توێژه‌یه‌ ک ‌ه‬ ‫گوێى لێنه‌گیراوه‌‪ ،‬ئه‌و توێژه‌ بوو ‌ه‬ ‫هه‌موو کاتێک که‌ یاساکان ده‌رچوو ‌ه‬

‫له‌ د ‌ه مانگى ڕابردوودا له‌ هه‌رێمى‬

‫کوردستاندا نزیکه‌ى «‪ »60‬حاڵه‌تى‬ ‫خۆکوشتنی ڕه‌گه‌زى نێر هه‌بووە‬

‫ڕێکخراوه‌کانى ئافره‌تان‪ ،‬سه‌ره‌تا‬ ‫لیژنه‌یه‌کمان هه‌یه‌ بۆ تۆمارکردنى‬ ‫که‌یسه‌کان و پاشانیش لیژنه‌ى‬ ‫به‌دواداچونى کێشه‌کان هه‌یه‌‪ ،‬بزانین‬ ‫کێشه‌که‌ چ��ۆن مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵدا‬ ‫ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬به‌ڵى ئ �ه‌و لیژنانه‌مان‬ ‫هه‌یه‌ و ئاماریشمان هه‌یه‌ که‌ ل ‌ه‬ ‫دواى ساڵى ‪2008‬وه‌ ڕێکخراوه‌که‌مان‬ ‫ڕاگه‌یاندووه‌ سااڵنه‌ ئامارى خۆمان‬ ‫باڵو کردۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫*ل����ه‌ ئ��ێ��س��ت��ادا خ��ۆس��وت��ان��دو‬ ‫خۆکوشتن الى پیاوان بوونى هه‌یه‌؟‬ ‫به‌ڵى‪ ،‬ب �ه‌داخ �ه‌وه‌ ئێمه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫هیچ خۆکوشتن و کوشتنێکدا‬ ‫نین‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌وه‌ له‌ ڕابردووى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى ک��وردى زیاتر ڕه‌گه‌زى‬ ‫م��ێ��ی��ن �ه‌ پ���ه‌ن���اى ده‌ب������رده‌ ب��ه‌ر‬ ‫خۆکوشتن و خۆسوتاندن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌هۆى ئه‌و گۆڕانکارییه‌ خێرایه‌ و‬ ‫ته‌کنه‌لۆژیایه‌ و ئابوورى به‌ گشتى‬ ‫جیهانى گ��رت��ۆت �ه‌وه‌ ن��اوچ�ه‌ک�ه‌ى‬ ‫ئێمه‌ى پێداتێده‌په‌ڕێت‪ ،‬وه‌ زۆرى‬ ‫به‌رپرسیاریه‌تییه‌کان له‌سه‌ر تاک‬ ‫وای��ک��ردووه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا تاکى‬ ‫ئێمه‌ ئاماده‌ نه‌کراوه‌‪ ،‬به‌رنامه‌یه‌ک‬

‫له‌الیه‌ن خێزان و حکومه‌ته‌وه‌ نییه‌‪،‬‬ ‫بۆ ئ�ه‌وه‌ى تاک به‌ ڕه‌گ �ه‌زى نێر و‬ ‫مێیه‌وه‌ بتوانێت ڕووب���ه‌ڕووى ئه‌و‬ ‫کێشانه‌ بێته‌وه‌ که‌ ڕۆژانه‌ ڕووبه‌ڕووى‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬کاتێک سه‌یر ده‌که‌یت‬ ‫ڕووب����ه‌ڕووى ده‌بێته‌وه‌ له‌ ژێریدا‬ ‫ده‌رناچێت‪ ،‬ی��ان له‌ ڕوانگه‌یه‌کى‬ ‫ته‌سکه‌وه‌ ته‌ماشاى ده‌ک��ات‪ ،‬په‌نا‬ ‫ده‌ب��ات �ه‌ ب �ه‌ر خۆکوشتن‪ ،‬ی��ان به‌‬ ‫خۆکوشتن کۆتاى به‌ چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫کێشه‌که‌ى دێنێت‪ ،‬به‌ داخه‌وه‌ ئه‌مه‌‬ ‫له‌ ناو ڕه‌گ �ه‌زى نێرینه‌شدا سه‌رى‬ ‫ه �ه‌ڵ��داوه‌‪ ،‬ئ��ام��اره‌ک��ان ڕۆژ ب �ه‌ڕۆژ‬ ‫زیاتر ده‌بن ڕۆژ به‌ ڕۆژیش قورستر‬ ‫ده‌بێت له‌ نێوان ڕه‌گ��ه‌زى نێردا‪،‬‬ ‫له‌ ده‌ مانگى ڕابردوودا له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستاندا نزیکه‌ى (‪ )60‬حاڵه‌تى‬ ‫خۆکوشتن له‌ ڕه‌گه‌زى نێر هەبووە‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ یه‌کێکه‌ له‌و هۆکارانه‌ى که‌‬ ‫پێویست ده‌ک���ان ڕێکخراوه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى م�ه‌ده‌ن��ى هه‌ڵوێسته‌ى‬ ‫له‌سه‌ر بکه‌ن ‪ ،‬حکومه‌تیش له‌ ڕێگاى‬ ‫داموده‌زگاکانییه‌وه‌ به‌دواداچونى بۆ‬ ‫بکات‪.‬‬ ‫*تاچه‌نده‌ په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ‬

‫ڕێکخراوه‌کانى ئافره‌تاندا هه‌یه‌؟‬ ‫ڕێکخراوه‌که‌مان که‌ دام���ه‌زراو ‌ه‬ ‫ئامانجمان ئه‌وه‌ بووه‌ ته‌واو که‌رى‬ ‫کارى ڕێکخراوه‌کانى ئافره‌تان بین‪،‬‬ ‫هه‌م ئامانجى ئێمه‌ و ئه‌وان خزمه‌تى‬ ‫مرۆڤایه‌تى کردنه‌‪ ،‬دوور و نزیک‬ ‫بێگومان هاوکارى هه‌یه‌ هه‌روه‌ها‬ ‫دوره‌په‌رێزیش هه‌بووه‌‪ ،‬به‌هۆى زۆرى‬ ‫ڕێکخراوه‌کانى ئافره‌تانه‌وه‌ جیاوازى‬ ‫ئ�ه‌داک��ان له‌ پشت ڕێکخراوه‌کانى‬ ‫ئافره‌تانه‌وه‌ ‪ ،‬ڕێکخراویش هه‌بووه‌‬ ‫حه‌زیانکردووه‌ له‌نزیکه‌وه‌ ئیشمان‬ ‫له‌گه‌ڵ بکه‌ن‪.‬‬ ‫* ئ��اس��ت��ى ه��ۆش��ی��ارى پ��ی��اوان��ى‬ ‫کوردستان له‌ چى قۆناغێکدایه‌؟‬ ‫ئاستى هۆشیارى ڕه‌گ��ه‌زى نێر‬ ‫خ���راپ نییه‌‪ ،‬ئاستى هۆشیارى‬ ‫ڕه‌گه‌زى نێر به‌ره‌و پێشه‌وه‌ ده‌چێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم فشارێکى زۆرى ده‌رونى له‌سه‌ر‬ ‫تاکى نێرینه‌ى کورد هه‌یه‌‪ ،‬فشارێکى‬ ‫جیهانگیرى له‌سه‌ر تاکى نێرینه‌ى‬ ‫ک���وردى ه�ه‌ی�ه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ وای��ک��ردووه‌‬ ‫تاکى نێرینه‌ى کورد تاکێکى هیالک‬ ‫و ماندووبێت له‌ ڕووى جه‌سته‌ى و‬ ‫ده‌روونییه‌وه‌‪.‬‬

‫ئافره‌تیش پێویست ‌ه وه‌ک پیاو بژى و هیچ ڕێگرێکى بۆ دانه‌نرێت‬ ‫و ‪ :‬عادل مه‌ریوانى‬ ‫یه‌که‌مین به‌ڵگه‌ى سێکس ‪:‬‬ ‫س �ه‌ره‌ت��ا تیشک ده‌خه‌ینه‌ سه‌ر‬ ‫ب�ه‌ڵ��گ�ه‌ى سیکسۆلۆژیسته‌کان ‪.‬‬ ‫هه‌ندێک ل �ه‌و ب����اوه‌ڕه‌دان چوونک ‌ه‬ ‫م���رۆڤ ب �ه‌ ج��ۆرێ��ک ل �ه‌ ج��ۆره‌ک��ان‬ ‫ئ���ازاد‌ه ‪،‬ئافره‌تیش وه‌ک مرۆڤێک‬ ‫ئازاد‌ه و نابێت هه‌وڵ بدرێت ئازادیان‬ ‫سنوورداربکرێت ‪.‬هاوکات ناشبێت ل ‌ه‬ ‫نێوان جیاوازی ‌ه فیزیۆلۆژیه‌کانى نێرو‬ ‫مێدا به‌هانه‌یه‌ک بۆ زه‌وت کردنى‬ ‫ئازادى ئافره‌ت به‌رجه‌سته‌ بکرێت ‪.‬‬ ‫ئه‌م جۆر‌ه سنووردار کردن ‌ه پێچه‌وانه‌ى‬ ‫عه‌قڵ و ئه‌ندێشه‌یه‌و ‪ ،‬مه‌حروم‬ ‫کردنى ئافره‌ت له‌ مافى تاکیه‌تى و‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى و ئابوورى و سیاسى و‬ ‫هیچ بنه‌مایه‌کى لۆژیکى نی ‌ه ‪.‬‬ ‫ئه‌مانه‌ پێیان وایه‌ هیچ به‌ڵگه‌یه‌کى‬ ‫کۆنکرێتى بوونى نیه‌ بۆ سنووردارکردنى‬ ‫ماف و ئازادى ئافره‌ت و ته‌ نها ئه‌و‌ه‬ ‫نه‌بێت ک ‌ه هه‌ندێک به‌هاى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫کۆن و نۆرمى عه‌شایرى ومه‌زهه‌بى‬ ‫و ناوچه‌یى نه‌بێت ک ‌ه ئافره‌تانیان‬ ‫دووچارى ئه‌م سنوورداری ‌ه کردووه‌ ‪،‬‬ ‫شتێکى تر نی ‌ه له‌ ئارادا ‪ ،‬ئافره‌تیش‬ ‫پێویست ‌ه وه‌ک پیاو ب��ژى و هیچ‬ ‫ڕێگرێکى بۆ دانه‌نرێت‪.‬‬ ‫ڕوانگه‌یه‌کى تر ‪:‬‬ ‫ئه‌م ڕوانگه‌ی ‌ه پێیان وایه‌ ک ‌ه ئافره‌ت‬ ‫ل ‌ه به‌ر ئه‌وه‌ى جیاوازى فیزیولۆژى‬ ‫له‌گه‌ڵ پیاودا هه‌ی ‌ه نابێت وه‌ک پیاو‬ ‫مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵدا بکرێت و پێویست ‌ه‬ ‫ل ‌ه کاتى هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ى و چوون ‌ه نێو‬

‫شوێنه‌ گشتى یه‌کان ‪ ،‬به‌ شێوه‌یه‌کى‬ ‫ب��اش خ��ۆى دابپۆشێت و جوانى و‬ ‫ناسکى خ��ۆى به‌دیار نه‌خات ‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى پیاوان به‌شێوه‌یه‌کى سه‌رنجى‬ ‫ڕاکێش لێى نه‌ڕوانن‪ .‬ئه‌م ڕوانگه‌ی ‌ه‬ ‫ب �ه‌ش��دارب��وون��ى ئ��اف��ره‌ت��ى ل �ه‌ کای ‌ه‬ ‫سیاسى و ئابوورى و کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کاندا‬ ‫پێ ڕه‌فزه‌و پێى وایه‌ کارى ئافره‌ت ل ‌ه‬ ‫نێو چوار دیوارى ماڵدایه‌‌و پێویست‬ ‫ناکات ئه‌و ته‌واوکه‌رى کار‌ه سیاسى‬ ‫و ئابوورى و کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کانى پیاو‬ ‫بێت‪ .‬ب �ه‌اڵم ئه‌م ڕای �ه‌ له‌ دیده‌گاى‬ ‫فیمینیستى یه‌وه‌ به‌ته‌واوى مانا خه‌تى‬ ‫ڕاس��ت و چه‌پى به‌سه‌ر داهێنراوه‌و‬ ‫وه‌ال نراوه‌ و هیچ بایه‌خێکى تیۆرى‬ ‫و زانستى له‌ نێو زانسته‌کاندا نیه‌و‬ ‫پێشیان وایه‌ به‌ڵگه‌کانى ئه‌م ڕوانگه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ ماف و ئازادى ئافره‌ت سنووردار‬ ‫ده‌ک���ات زۆر الوازو ب��ێ بنه‌مان و‬ ‫شیاوى سه‌رنج دان نین ‪ .‬چونکه‌ ئه‌و‬ ‫به‌ڵگه‌یه‌ى که‌ ئه‌م ڕوانگه‌ی ‌ه ده‌یکه‌ن ‌ه‬ ‫پاساوى سنوردارکردنى ئافره‌ت ل ‌ه‬ ‫نێو چوار دیوارى ماڵ و لێسه‌ندنه‌وه‌ى‬ ‫زۆرینه‌ى ماف و ئازادیه‌کانى ته‌نیا‬ ‫ئه‌و به‌هانه‌یه‌یه‌ ک ‌ه پێیان وای ‌ه ئافره‌ت‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کى وروژان��دن��ى سێکى‬ ‫پیاوه‌و ئه‌مه‌ش کۆمه‌ڵگه‌ به‌ته‌واوى‬ ‫مانا ب �ه‌الڕێ��دا ده‌ب���ات‪ ،‬چونکه‌ ک ‌ه‬ ‫ئافره‌تێک ئارایشت ده‌ک��ات و دێت ‌ه‬ ‫شوێنه‌ گشتییه‌یه‌کان ئه‌مه‌ش ده‌بێت ‌ه‬ ‫هۆى سه‌رنج ڕاکێشانى چه‌ندین پیاو‪.‬‬ ‫ئه‌م ڕوانگه‌یه‌ ل ‌ه دیدى فێمینیست و‬ ‫دنیاى مۆدێرنه‌وه‌ نه‌ک هه‌ر به‌ڵگه‌ى‬ ‫بازارى و نا زانستین به‌ڵکو پێیان وای ‌ه‬ ‫ئه‌و ڕوانگه‌یه‌شى که‌ ته‌نیا ئافره‌ت‬

‫ب ‌ه سه‌ر چ��اوه‌ى ه�ه‌وه‌س و سێکس‬ ‫ده‌زانێت ته‌نیا ئه‌و که‌سانه‌ن ک ‌ه ل ‌ه‬ ‫سه‌ده‌تاریکه‌کاندا ژیان ده‌گووزه‌رێنن و‬ ‫ده‌یانه‌وێت کۆمه‌ڵگه‌ به‌گشتى ب ‌ه چه‌ق‬ ‫به‌ستویى بهێڵنه‌و‌ه ‪.‬‬ ‫ب������ه‌اڵم ئ����ه‌م����رۆ ک���� ‌ه زان���س���ت‬ ‫سه‌لماندوویه‌تى ک ‌ه دابڕینى ئه‌و‬ ‫به‌شه‌ گرنگه‌ى کۆمه‌ڵ ل ‌ه کۆمه‌ڵگ ‌ه‬ ‫ئه‌وا جگه‌ له‌وه‌ى به‌ربه‌ستى زانستى‬ ‫و پ��ێ��ش��ک�ه‌وت��ن دروس����ت ده‌ب��ێ��ت‬ ‫به‌پێچه‌وانه‌وه‌ کۆمه‌ڵگه‌ش ب �ه‌ره‌و‬

‫ه�ه‌ڵ��دێ��رو سه‌رلێشێواوى ده‌چێت‬ ‫‪ ،‬ل��ه‌ب��ه‌ر ئ����ه‌وه‌ى ک�� ‌ه س��ه‌ره‌ک��وت‬ ‫ک��ردن��ى حاڵه‌تێکى سروشتى یان‬ ‫غه‌ریزه‌یه‌کى سروشتى ناخى مرۆڤ‬ ‫ب ‌ه کۆمه‌ڵێک به‌ڵگه‌ى الوازو نه‌شیاو‬ ‫‪ ،‬گرنگى به‌هاى مرۆڤایه‌تى به‌ره‌و‬ ‫دارمان ده‌بات ‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا ب ‌ه هۆى‬ ‫ئاماره‌کانه‌و‌ه بۆ مان ده‌رده‌که‌وێت ئه‌و‬ ‫تاوانانه‌ى ک ‌ه به‌رانبه‌ر به‌ ئافره‌تان‬ ‫ل ‌ه س�ه‌ر تاسه‌رى جیهاندا ئه‌نجام‬ ‫ده‌درێ��ت هه‌ر خ��ودى ئه‌و که‌سانه‌ن‬

‫ک �ه‌ ئ���ازادى ئ��اف��ره‌ت وه‌ک م��رۆڤ‬ ‫به‌رته‌سک ده‌که‌نه‌وه‌و چه‌ندین پاساوو‬ ‫به‌ربه‌ست دروست ده‌که‌ن به‌به‌هانه‌ى‬ ‫جیاجیا بۆ به‌رته‌سک ک��ردن�ه‌وه‌ى‬ ‫ئازادى ئافره‌ت له‌کۆمه‌ڵگه‌دا‪ ،‬ئه‌مان‬ ‫بۆ خۆیان شه‌هوانى ترین مرۆڤن ک ‌ه‬ ‫ئافره‌ت ته‌نیا وه‌ک بوونه‌وه‌رێکى چێژ‬ ‫به‌خش ده‌بینن و پێناسه‌ى ده‌که‌ن‬ ‫‪.‬هه‌ر بۆ ی ‌ه به‌ناچارى ئه‌مرۆک ‌ه ل ‌ه‬ ‫به‌رده‌م پێشکه‌وتنه‌کاندا‪ ،‬تواناى ئه‌و‬ ‫سنووردار کردنه‌ فراوانه‌یان نی ‌ه ‪،‬‬

‫ناچارن ک ‌ه مه‌یلى پۆشاک و جلو به‌رگى‬ ‫جیاوازو ت �ه‌واو پۆشت ‌ه بۆ ئافره‌تان‬ ‫پیشنیار بکه‌ن ‪ ،‬ک� ‌ه پێیان وای� ‌ه‬ ‫پارچ ‌ه قوماشێک وه‌ک چۆن ده‌توانێت‬ ‫ڕوخسارو جه‌ست ‌ه دابپۆشێت ئاواش‬ ‫خواست و ماف و ئازادى دابپۆشێت‬ ‫‪.‬پێشکه‌وتنه‌کان زۆر ل ‌ه و‌ه زیاترن ئه‌م‬ ‫تیۆریایانه‌ى سه‌رده‌مى کۆن ل ‌ه دنیاى‬ ‫زانستى ئه‌مرۆدا بتوانن به‌ربه‌ره‌کانێى‬ ‫ماف و ئازادیه‌کانى مرۆڤ به‌گشتى و‬ ‫ئافره‌تان ب ‌ه تایبه‌تى بکه‌ن ‪.‬‬


‫‪10‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫سودى هه‌نار بۆ له‌شى مرۆڤ‬ ‫توێژه‌ران ئه‌وه‌یان روون کرده‌و ‌ه‬ ‫ک�ه‌ ه�ه‌ن��ار وه‌ک میوه‌یه‌کى به‌‬ ‫س��ود گرنگى و بایه‌خى زۆرى‬ ‫هه‌یه‌ بۆ له‌شى م��رۆڤ ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌ هۆى ئه‌و ماده‌‬ ‫سو د به‌خشا نه‌ى‬ ‫که‌ له‌ ناو هه‌ناردا‬ ‫هه‌ن‪ ،‬به‌ وته‌ى‬ ‫توێژه‌ران هه‌نار‬

‫هەمەڕەنگ‬

‫م��رۆڤ به‌تایبه‌تى به‌هێزکردنى‬ ‫ئێسک‪ ،‬هه‌روه‌ها هه‌نار ده‌بێت ‌ه هۆى‬ ‫رێکخستنى هاوسه‌نگى‬ ‫ئ��او له‌له‌شى م��رۆڤ‬ ‫و ج��گ � ‌ه ل �ه‌م �ه‌ش‬ ‫ده‌وڵ �ه‌م �ه‌ن��د‌ه به‌‬ ‫ڤیتامین «ئه‌ى‬ ‫و دى» ‪ ،‬هه‌نار‬ ‫ده‌ب��ێ��ت �ه‌ ه��ۆى‬ ‫ر ێکخستنه‌و ه‌ى‬ ‫ئاوى له‌ش و پله‌ى‬ ‫گه‌رمى ل �ه‌ش و هه‌روه‌ها‬ ‫رێژه‌یه‌کى‬ ‫دابینکه‌رى‬ ‫ب����اش����ى ش���ه‌ک���رى‬ ‫سروشتى و توانا و‬ ‫هێزه‌ بۆ خانه‌کانى‬ ‫ل������ه‌ش ه�����ه‌روه‌ه�����ا‬ ‫چ��اره‌س��ه‌ره‌‬ ‫بۆ سه‌رئێشه‌‪.‬‬

‫د ه‌وڵه‌مه‌ندترین‬ ‫میوه‌یه‌ له‌ رووى‬ ‫بوونى رێژه‌یه‌کى زۆر ماده‌‬ ‫سودبه‌خشه‌کانى وه‌ک «کالسیۆم‬ ‫و پ��ۆت��اس��ی��ۆم و س���ۆدی���ۆم و‬ ‫فالکاسیۆم» ئه‌مانه‌ش کاریگه‌رى‬ ‫ت �ه‌واوی��ان ده‌بێت له‌سه‌ر له‌شى‬

‫سودۆکو ‪Sudoku‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫دواى ‪ 17‬ساڵ بون ‌ه هاوسه‌رى یه‌کتری‬

‫هاواڵتیه‌که‌ى ئه‌مریکى ب ‌ه ناوى پۆڵ‬ ‫واکر ته‌مه‌ن ‪ 88‬ساڵ ل ‌ه دواى ‪ 17‬ساڵ‬ ‫خۆشه‌ویستى له‌گه‌ڵ ژنێکى ‪ 87‬ساڵیدا‬ ‫ب ‌ه ناوى (وان تایر) دواجار توانیان‬ ‫ژیانى هاوسه‌رگیر پێک بهێنن له‌گه‌ڵ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى ه��ه‌ردوو الی��ان ته‌ندروستیان‬

‫پردى ئاوى له‌ ئه‌لمانیا‬

‫وه‌ک ده‌زانین و ل ‌ه هه‌موو جیهاندا‬ ‫باو‌ه ک ‌ه پرد زیاتر بۆ رێگاى وشکانى‬ ‫واتا ئۆتۆمبێل دروست ده‌کرێت به‌سه‌ر‬ ‫رووبار و ئه‌و شوێنانه‌ى ک ‌ه ئاویان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم یه‌کێک له‌و پرد‌ه سه‌یرانه‌ى ک ‌ه‬ ‫ده‌که‌وێت ‌ه ئه‌ڵمانیا بۆ ئاو دروستکراوه‌‪،‬‬

‫به‌رزترین تاوه‌ر لە جیهان‬

‫پ���ه‌رت���وک���ى گ��ی��ن��ی��س ب���ۆ ژم����ار ‌ه‬ ‫پێوانه‌یه‌کانى جیهان ئه‌وه‌ى راگه‌یاند‬ ‫ک �ه‌ ت���اوه‌رى «تۆکیو س��ک��اى ‪»3‬ی‬ ‫ژاپ��ۆن به‌ به‌رزترین ت��اوه‌رى جیهان‬ ‫ده‌س��ت نیشان ک��را‪ ،‬که‌ به‌رزیه‌که‌ى‬ ‫ده‌گ��ات��ه‌ ‪634‬م���ه‌ت���ر و ده‌ک �ه‌وێ��ت �ه‌‬ ‫پایته‌ختى ژاپ��ۆن‪ ،‬له‌ ئاهه‌نگێکدا له‌‬ ‫واڵت��ى ژاپ���ۆن نوێنه‌رانى په‌رتوکى‬ ‫گینیس ئه‌م تاوه‌ره‌یان به‌ به‌رزترین‬ ‫تاوه‌رى جیهان ده‌ست نیشان کرد‪ .‬له‌‬ ‫مانگه‌کانى رابردوو تاوه‌رى کانتون له‌‬ ‫واڵتى چین به‌ به‌رزترین تاوه‌ر دانرا که‌‬ ‫به‌رزیه‌که‌ى ده‌گاته‌ ‪ 600‬مه‌تر‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌رکه‌وت تاوه‌رى توکیو سکاى له‌و‬ ‫به‌رزتره‌‪ ،‬شایه‌نى باسکردنه‌ په‌رتوکى‬ ‫گینیس ت��اوه‌رى خه‌لیفه‌ى له‌ واڵتى‬ ‫ئیمارات بە به‌رزترین ئۆتێل له‌ جیهان‬ ‫ده‌ست نیشان کردوو که‌ به‌رزیه‌که‌ى‬ ‫ده‌گاته‌ ‪ 828‬مه‌تر‪.‬‬

‫ه په‌نده‌کانی ژیان‬ ‫ل‌‬ ‫شانازى ئه‌و هه‌موو پای ‌ه به‌رزییه‌ى پێى‬ ‫گه‌یشتووم‪ ،‬ده‌گه‌ڕێته‌و ‌ه بۆ دایکم ‪.‬‬ ‫جۆن ئاده‌میز‬ ‫*****‬ ‫مرۆڤ ‌ه هه‌ڵکه‌وتووه‌کان‪ ،‬هه‌رده‌م‬ ‫ئه‌وانه‌ن ک ‌ه دایکیان ب ‌ه باشى‬ ‫په‌روه‌رده‌ى کرددون‪ .‬کیم ئیل سۆنگ‬ ‫*****‬ ‫دایک مۆمێکى پیرۆزى بێ هه‌وا و‬ ‫میهره‌بان ‌ه ‪ ،‬شه‌وانى ژیان ڕووناک‬ ‫ده‌کاته‌و ‌ه ‪ .‬لى شین‬

‫کــاوڕ‬

‫‪4/20-3/21‬‬ ‫ئ�����ه‌م م���اوه‌ی���ه‌‬ ‫ح�ه‌ز له‌ ته‌نیاى‬ ‫ده‌ک�ه‌ی��ت‪ ،‬باشتر وای�ه‌ خۆت به‌ دوور‬ ‫بگریت ل�ه‌ ه�ه‌م��وو فشارێک‪ ،‬ل��ه‌رووى‬ ‫داراییه‌وه‌ سودمه‌ند ده‌بى‪ ،‬کارێکى نوێ‌‬ ‫ئه‌نجام ده‌ده‌ی���ت‌و خ��ه‌اڵت ده‌کرێیت‪،‬‬ ‫هه‌وڵبده‌ زیاتر گرنگی به‌ ته‌ندروستی‬ ‫خۆت بدەیت‪.‬‬ ‫ته‌رازوو‬ ‫‪10/20-9/21‬‬ ‫ل��ه‌ ن��اوه‌راس��ت��ى‬ ‫ه���ه‌ف���ت���ه‌ک���ه‌دا‬ ‫هه‌واڵێکى خۆشت پ �ێ‌ ده‌گ����ات‪ ،‬بۆ‬ ‫ئ �ه‌و ب��ڕی��اره‌ى به‌ده‌سته‌وه‌یه‌ گ��وێ‌ له‌‬ ‫ئامۆژگارى بگره‌ وپێویستت به‌ گوێ‌‬ ‫رایه‌ڵى‌و ورده‌کارى زیاتر هه‌یه‌‪ ،‬باشترین‬ ‫رۆژی هه‌فته‌بۆتۆ چوارشه‌ممه‌یه‌ ‪.‬‬

‫گـــــا‬

‫‪5/20-4/21‬‬ ‫هه‌ندێک کێشه‌ی‬ ‫ب����چ����وک دێ���ت��� ‌ه‬ ‫به‌رده‌مت پێویستت ب ‌ه پشتیوانی مه‌عنه‌وی‬ ‫و هاندان هه‌یه‌‌و هه‌ست به‌بێزارییه‌کى زۆر‬ ‫ده‌که‌یت‪ ،‬دڵى ئه‌وینداره‌که‌ت رابگر‌ه‬ ‫چونک ‌ه هه‌ستى زۆر ناسک بۆته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل ‌ه کۆتایى هه‌فته‌دا هه‌واڵێکى دڵخۆشکه‌ر‬ ‫ئه‌بیستى‪.‬‬

‫دووپشک‬

‫‪11/20-10/21‬‬ ‫گۆڕانکارى کتوپڕ‬ ‫ل���ه‌ ک��اره‌ک��ان��ت��دا‬ ‫روو ده‌دا‪ ،‬ئ �ه‌م‬ ‫ماوه‌یه‌ به‌خت یاوه‌رته‌ خۆت ب �ه‌دوور‬ ‫هه‌ڵچوون‬ ‫بگره‌له‌ملمالنێ‌وتوڕه‌بوون‌و‬ ‫چونکه‌ ک�ه‌س��ان��ى ده‌وروب�����ه‌رت حه‌ز‬ ‫به‌یارمه‌تیدانت ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬بنه‌ماڵه‌که‌ت‬ ‫مه‌ڕه‌نجێنه‌‪.‬‬

‫باش نه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم ه �ه‌ردوو الیان ب ‌ه‬ ‫پزیشکه‌کانیان وت ئێم ‌ه ماوه‌یه‌کى‬ ‫زۆر‌ه چاوه‌رێى یه‌کتر ده‌که‌ین بۆچى‬ ‫ئێستا نه‌توانین ژیانى هاوسه‌رى پێک‬ ‫بهێنین؟ ل��ه‌دواى ئ�ه‌م داواکارییه‌ى‬ ‫هه‌ر دووالی��ان پزیشکه‌کان بڕیاریاندا‬

‫رێگه‌یان بۆ خۆش بکه‌ن بۆ گه‌یشتن ب ‌ه‬ ‫یه‌کتر ئێستا ئه‌و دوان ‌ه توانیان ژیانى‬ ‫هاوسەری پێکبێنن له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا‬ ‫رۆژان � ‌ه سه‌ردانى پزیشک ده‌ک�ه‌ن بۆ‬ ‫وه‌رگرتنى چ��اره‌س�ه‌رى پێوسیت بۆ‬ ‫نه‌خۆشیه‌که‌یان‪.‬‬

‫دووانه‬

‫‪6/20-5/21‬‬ ‫ئ���ه‌وی���ن���داره‌ک���ه‌ت‬ ‫داواى یارمه‌تیت لێ‬ ‫ده‌کات باشتر‌ه به‌ده‌نگیه‌و‌ه بچى‌و هاوکارى‬ ‫بکه‌یت‪ ،‬ده‌ستکه‌وتى دارایى باشت ده‌بێت‌‬ ‫ل�ه‌رووى سۆزداریه‌و‌ه سه‌رکه‌وتوو ده‌بى‪،‬‬ ‫هه‌وڵبد‌ه زیاتر گرنگی ب ‌ه ته‌ندروستی‬ ‫خۆت بدەیت‪ ،‬باشترین رۆژی هه‌فت ‌ه بۆتۆ‬ ‫یه‌کشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫که‌وان‬

‫‪12/20-11/21‬‬ ‫ل��� ‌ه س���ه‌ره‌ت���ای‬ ‫ئ���ه‌م ه �ه‌ف��ت �ه‌ی��دا‪،‬‬ ‫هه‌ست به‌ئاسوده‌یى‬ ‫ده‌که‌یت‌و که‌س‌وکارت دڵخۆش ده‌بن ب ‌ه‬ ‫پێشنیاره‌که‌ت له‌بوارى کارکردن‌و دارایى‬ ‫دا‪ ،‬به‌ره‌و پێش ده‌چى‌و ده‌ستکه‌وتى‬ ‫باشت ده‌ب�ێ‌‪ ،‬سه‌ردانی ده‌وروب��ه‌ر بک ‌ه‬ ‫تاکوو له‌ئاڵۆزی ب ‌ه دوور بیت ‪.‬‬

‫قرژاڵ‬

‫‪7/20-6/21‬‬ ‫ف��ش��ارێ��ک��ى زۆرت‬ ‫له‌سه‌ره‌و په‌ل ‌ه مه‌که‌‬ ‫ل ‌ه ب��ڕی��اردان‪ ،‬گوێ‌‬ ‫له‌گله‌یى ئه‌ندامانى خێزانەکەت بگره‌‪،‬‬ ‫سوودى تۆیان ده‌وێت‪ ،‬نهێنیه‌کانت بپارێزه‌‌و‬ ‫باسیان مه‌ک ‌ه چونک ‌ه ده‌وروپشته‌که‌ت باش‬ ‫نین‪ ،‬لێکدانه‌و‌ه گه‌ردونیه‌کان جۆش‌و‬ ‫خرۆشت به‌رز ده‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫گیسک‬

‫‪1/20-12/21‬‬ ‫ل���� ‌ه س����ه‌ره‌ت����ای‬ ‫ه��ه‌ف��ت��ه‌دا چ���اوت‬ ‫ب���ه‌ک���ه‌س���ێ���ک���ى‬ ‫ێ ‌و پشتگیریت ده‌ک��ا‬ ‫ن��زی��ک ده‌ک���ه‌و ‌‬ ‫له‌ ئه‌نجامدانى ک��اره‌ک��ان��ت‪ ،‬ل �ه‌رووى‬ ‫ته‌ندروستییه‌وه‌گرفتت ب��ۆ دروس��ت‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬ئه‌وینداره‌که‌ت ئه‌بینى ‌وبرینت‬ ‫ئه‌کولێته‌وه‌‪ ،‬باشترین رۆژی هه‌فته‌ بۆتۆ‬ ‫دووشه‌ممه‌ ده‌بێت‪.‬‬

‫پ��ردى «ماجدیبورغى ئ��اوى»ه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫پرد‌ه خۆى بۆ ئاو دروستکراو‌ه و له‌سه‌ر‬ ‫ئاویش دروستکراوه‌‪ ،‬ئه‌م پرد‌ه یه‌کێک ‌ه‬ ‫ل ‌ه پرد‌ه هه‌ر‌ه به‌ناوبانگه‌کانى جیهان و‬ ‫هه‌روه‌ها وێنه‌ى ئه‌م جۆر‌ه پرد‌ه زۆر‬ ‫ده‌گمه‌ن ‌ه ل ‌ه جیهان ک ‌ه بۆ ئاو دروستکرا‬

‫بێت و به‌له‌م و سه‌فین ‌ه و پاپۆره‌کانى‬ ‫به‌سه‌ردا تێپه‌رببێت و له‌سه‌ر ئاوێکى‬ ‫تر دروستکرابێت ‪،‬درێ��ژی ئه‌م پرده‌‬ ‫‪ 918‬مه‌تر‌ه و پانیه‌که‌شى ‪ 43‬مه‌تر‌ه‬ ‫هه‌ردوو گه‌رووى «هافل ومیتیالند» له‌‬ ‫ئه‌ڵمانیا به‌یه‌که‌و‌ه ده‌به‌ستێته‌وه‌‪.‬‬

‫پێنج خواردنه‌وه‌ى به‌سوود بۆ‬ ‫دابه‌زینى کێشى له‌ش‬

‫بۆ دابه‌زینى کێشى له‌ش ته‌نیا خواردنى‬ ‫خۆراک ‌ه ته‌ندروسته‌کان رێگه‌چار‌ه نیی ‌ه و‬ ‫بۆ دابه‌زینى کێشى له‌ش‪ .‬له‌م بابه‌ت ‌ه هه‌ندێ‬ ‫زانیارى ل ‌ه باره‌ى ‪ 5‬خواردنه‌وه‌ى به‌سوود‬ ‫بۆ دابه‌زینى کێشى له‌ش راده‌گه‌یه‌نین‪:‬‬ ‫ئاو یه‌کێک له‌و خواردنانه‌ی ‌ه ک ‌ه سوودى‬ ‫زۆرى هه‌ی ‌ه بۆ دابه‌زینى کێشى له‌ش و ئاو‬ ‫خواردنه‌و‌ه رێگرى ده‌کات له‌به‌رزبوونه‌وه‌ى‬ ‫کێشى له‌ش و زانایان ده‌ڵێن تێکه‌اڵوکردنى‬ ‫ئاوى لیمۆ سووده‌کانى ئاو زیاتر ده‌کات‪.‬‬ ‫ئاوى سه‌وزه‌کانیش‪ :‬ماده‌ى به‌سوودى‬ ‫وه‌ک «فیبری» تێیدای ‌ه و ئاوى سه‌وزه‌‬ ‫باشترین ماده‌ی ‌ه بۆ سوتاندنى چه‌ورییه‌کان‬ ‫و له‌نێوبردنیان‪ .‬هه‌روه‌ها ئاوى سه‌وزه‌کان‬ ‫به‌سوود‌ه بۆ هێزى بینینى مرۆڤ‪ .‬چاى‬ ‫س����ه‌وز ب��ه‌ ب��ێ ش��ه‌ک��ر‪ :‬چ��اى س �ه‌وز‬

‫شێر‬

‫‪8/20-7/21‬‬ ‫کاتێکى خ��ۆش‬ ‫ل�ه‌ن��او ئه‌ندامانى‬ ‫خ���ێ���زان���ه‌ک���ه‌ت���دا‬ ‫به‌سه‌ر ده‌ب�ه‌ی��ت‪ ،‬ئاگات له‌ هه‌ندێ‌‬ ‫که‌سى به‌دخوبێت وخ��ۆت بپارێزه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ که‌سانێک هه‌ن شایه‌نى ئه‌وه‌‬ ‫نین ه��اوڕێ��ی�ه‌ت��ی��ان ب��ک�ه‌ی��ت‪ ،‬ب��اری‬ ‫ئابوریت باش نابێت له‌م هه‌فته‌دا‪.‬‬

‫سه‌تڵ‬

‫‪2/20-1/21‬‬ ‫ل������ه‌ س�����ه‌ره‌ت�����ا‬ ‫ئ����ه‌م ه �ه‌ف��ت �ه‌ی �ه‌‪،‬‬ ‫ت���ووش���ى گ��رف��ت��ى‬ ‫ته‌ندروستى وجێى سه‌رنجی که‌سانى‬ ‫ده‌وروبه‌ریشت ده‌بى‪ ،‬که‌سێکى نزیکیت‬ ‫داواى یارمه‌تیت لێئه‌کات دوودڵ‌ مه‌ب ‌ه‬ ‫له‌یارمه‌تیدانى‪ ،‬باشترین رۆژی هه‌فت ‌ه‬ ‫بۆتۆ یه‌کشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫خواردنه‌وه‌یه‌کى ب�ه‌س��وود‌ه بۆ ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫کێشى مرۆڤ به‌رزنه‌بێته‌وه‌و رێگرى ده‌کات‬ ‫ل ‌ه قه‌ڵه‌وبوونى مرۆڤ‪ .‬چاى سه‌وز ماده‌ى‬ ‫«ئانتى ئۆکسیدان»ى تێدایه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌سوود‌ه بۆ دابه‌زینى کێشى له‌ش‪.‬‬ ‫ق����اوه‌‪ :‬خ��واردن��ى ق���او‌ه ل � ‌ه به‌یانیان‬ ‫ده‌بێته‌هۆى به‌رگریکردن ل ‌ه برسێتى‬ ‫و ئه‌مه‌ش وا ده‌ک��ات ک ‌ه م��رۆڤ که‌متر‬ ‫بخوات و کێشیش به‌رز نه‌بێته‌وه‌‪ .‬زانایان‬ ‫پێیانوای ‌ه ده‌بێ شه‌کر به‌رێژه‌یه‌کى که‌م‬ ‫تێکه‌اڵوى قاو‌ه بکرێت و به‌سوودتر ئه‌وه‌یه‌‬ ‫شیر بکرێته‌ناو قاوه‌و پاشان بخورێت‪.‬‬ ‫ش��ی��ر‪ :‬شیر یه‌کێک ل� ‌ه به‌سوودترین‬ ‫خواردنه‌کانى جیهان ‌ه و بۆ به‌هێزکردنى‬ ‫ئیسکه‌کان سوودى هه‌ی ‌ه و بۆ دابه‌زینى‬ ‫کێشى له‌ش ده‌بێ شیر‬ ‫بخۆن به‌اڵم باشتروایه‌‬ ‫شیره‌ک ‌ه چه‌ورى که‌مى‬ ‫هه‌بێ‪.‬‬

‫فه‌ریک‬

‫‪9/20-8/21‬‬ ‫ل ‌ه سه‌ره‌تای ئه‌م‬ ‫هه‌فته‌یه‌‪ ،‬هه‌ست‬ ‫ب��ه‌ ئ��اس��وده‌ی��ى‌و‬ ‫ته‌ندروستیه‌کى باش ده‌که‌یت‪ ،‬ئاهه‌نگێک‬ ‫ده‌گێڕیت زۆرب��ه‌ى که‌سه‌ نزیکه‌کانت‬ ‫هاوکاریت ده‌که‌ن هه‌واڵێکى دڵ‌خۆشکه‌ر‬ ‫ده‌بیستیت‪ ،‬ئه‌م ماوه‌ی ‌ه باشترین کات ‌ه بۆ‬ ‫گه‌یشتن به‌ ئاواته‌کانه‌ت‪.‬‬

‫نه‌هه‌نگ‬

‫‪3/20-2/21‬‬ ‫ف��رس �ه‌ت��ى ک��ارت‬ ‫ێ‬ ‫ب��ۆ ه �ه‌ڵ��ده‌ک �ه‌و ‌‬ ‫ل��ه‌ده‌س��ت خۆتى‬ ‫مه‌ده‌‪ ،‬هه‌موو گۆڕانکاریه‌کان به‌دڵى‬ ‫تۆ ده‌ب �ێ‌‪ ،‬ئه‌وینداره‌که‌ت ده‌بینیت‬ ‫هه‌ست به‌ خۆشى ده‌که‌یت‪ ،‬فرسه‌تێکی‬ ‫نوێ دێته‌ پێش سه‌باره‌ت به‌کارێک‌و‬ ‫په‌یوه‌ست به‌موڵک‌و خانوو ده‌بێت‪.‬‬


‫وةرزش‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/11/22‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪678‬‬

‫‪11‬‬

‫ب ‌ه سه‌رپه‌رشتى مه‌ڵبه‌ندى قه‌اڵدزێی (حسدک) دایکى مارادۆنا کۆچى دواى کرد‬ ‫خولێکى وه‌رزشی به‌ڕێوه‌چوو‬

‫له‌ چوارچێوه‌ى کاروچاالکیه‌کانى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى قه‌اڵدزێی (حسدک)‬ ‫ب��ه‌روارى ‪ 2011/11/18‬کۆتایى‬ ‫به‌ خولێکى وه‌رزش���ی هێنا که‌‬ ‫بۆ ‪ 15‬تیپی وه‌رزش���ی سنورى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى قه‌اڵدزێ ڕێک خرابوو‬ ‫ک �ه‌ل �ه‌ ب����ه‌روارى ‪2011/10/20‬‬ ‫ده‌ستی پێکردبوو له‌ دوا یاریدا‬

‫له‌ نێوان هه‌ردوو تیپى وه‌رزشی‬ ‫(سه‌حه‌ر و الوانى ئاشتى) سازکرا‬ ‫له‌ گێمى یه‌که‌مدا الوانى ئاشتى‬ ‫توانیان یاریگا کۆنتڕۆڵ بکه‌ن‬ ‫و دوو گ��ۆڵ تۆماربکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌مه‌ زۆرى نه‌خایاند و له‌ گێمى‬ ‫دووه‌مدا تیپى سه‌حه‌ر توانى سێ‬ ‫گۆڵ تۆمار بکات و سه‌ربکه‌وێت‬

‫به‌سه‌ر تیپی الوان��ى ئاشتیدا‪.‬‬ ‫دوات��ر له‌ ڕێوڕه‌سمێکدا له‌الیه‌ن‬ ‫ستافى م�ه‌ڵ��ب�ه‌ن��دى ق �ه‌اڵدزێ��ی‬ ‫حزبی سۆسیالیست دیموکراتی‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ەوە‌‪ ،‬خ��ه‌اڵت داب �ه‌ش‬ ‫کرا به‌سه‌ر نابژیوان و ه�ه‌ردوو‬ ‫تیپی وه‌رزشی سه‌حه‌ر و الوانى‬ ‫ئاشتیدا‪.‬‬

‫دایکى دیێگۆ مارادۆناى ئه‌فسانه‌ى‬ ‫تۆپى پێى ئه‌رجه‌نتین له‌ ته‌مه‌ن ‪٨١‬‬ ‫ساڵییدا کۆچى دوایى کرد‪ ،‬ئه‌ویش‬ ‫پ��اش ملمالنێیه‌کى زۆر له‌گه‌ڵ‬ ‫نه‌خۆشییه‌کانى په‌یوه‌ندییدار به‌‬ ‫دڵه‌وه‌‪.‬‬ ‫دالما سالڤادۆرا فرانکۆ‪ ،‬که‌ زیاتر‬ ‫ن��اس��راوه‌ به‌ دۆن��ا تۆتا‪ ،‬له‌ ڕۆژى‬ ‫هه‌ینیى ڕابردووه‌وه‌ له‌ نه‌خۆشخانه‌ى‬ ‫لۆس ئارکۆس‪-‬ى بوێنۆس ئایرێس‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫دیێگۆى کوڕی‪ ،‬که‌ ئێستا ڕاهێنه‌رى‬

‫یانه‌ى ئه‌لوه‌سڵى ئیماراتییه‌‪ ،‬کاتێک‬ ‫زانى دایکى گه‌یه‌ندراوه‌ته‌ نه‌خۆشخانه‌‬ ‫گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ ئه‌رجه‌نتین‪.،‬‬ ‫جێى باسه‌ دایکى مارادۆنا چه‌ند‬ ‫مانگێک پ��ێ��ش ئێستا ت��ووش��ى‬ ‫نه‌خۆشیى تایبه‌ت به‌ دڵ ببوو‪.‬‬ ‫به‌ هۆى مردنى دایکى مارادۆناوه‌‬ ‫له‌ ی��ارى نێوان ئیندێپێندیێتى و‬ ‫ئۆڵۆمپۆ یاریزانانى ه��ه‌ردوو یانه‌‬ ‫خوله‌کێک وه‌ستان بۆ ڕێزلێنان له‌‬ ‫دایکى ئه‌و ئه‌فسانه‌ زیندووه‌ى تۆپى‬ ‫پێى ئه‌رجه‌نتین و جیهان‪.‬‬

‫ئه‌دریانۆ یه‌کم گۆڵى بۆ یانه‌که‌ى تۆمار کرد‬ ‫پاش ماوه‌یه‌کى زۆر له‌ دابڕان‬ ‫ئادریانۆى به‌ڕازیلیى دڵخۆش ‌ه‬ ‫به‌ تۆمارکردنى یه‌که‌مین گۆڵى‬ ‫خۆى بۆ کۆرێنتیانز له‌ بردنه‌وه‌ی‬ ‫یانه‌که‌یدا به‌رانبه‌ر ئاتله‌تیکۆ‬ ‫مینێیرۆ ‪ .١-٢‬یاریزانه‌ ته‌مه‌ن ‪٢٩‬‬ ‫سااڵنه‌که‌ له‌ نیوه‌ى دووه‌مدا هاته‌‬ ‫ناو و توانى گۆڵى سه‌رکه‌وتن له‌‬ ‫دوا خوله‌کى یارییه‌که‌دا تۆمار‬ ‫بکات‪ .‬ئادریانۆ که‌ له‌ مانگى‬ ‫سێى ‪ ٢٠١١‬هاته‌ کۆرێنتیانز‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌هۆى پێکانه‌وه‌ له‌ پاژنه‌ى‬ ‫پێى‪ ،‬گۆڵى یه‌که‌مى تا کاتى ئه‌م‬

‫ئۆزێل ‪ :‬ڕیاڵ مه‌درید وه‌ک خێزانێکى بچووک وای ‌ه‬ ‫مه‌سعود ئۆزیل ده‌ڵێت ک ‌ه ڕیاڵ‬ ‫مه‌درید وه‌ک��و خێزانێک وای �ه‌ و‬ ‫ئاماده‌یشه‌ بۆ یارییه‌که‌ى ئه‌مرۆى‬ ‫خولى پ��اڵ�ه‌وان�ه‌ک��ان��ى ئ �ه‌وروپ��ا‬ ‫به‌رانبه‌ر دینامۆ زاگرێب‪.‬‬ ‫یاریزان ‌ه ئه‌ڵمانیی ‌ه نێو ده‌وڵه‌تیی ‌ه‬ ‫که‌ ستایشى زۆرى تیمه‌که‌ى جۆزێ‬ ‫مۆرینۆى کرد ب��ه‌وه‌ى توانییان‬ ‫به‌رده‌وامیى ب ‌ه پێشه‌نگایه‌تیى بده‌ن‬ ‫کاتێک له‌ ڤالێنسیایان بردە‌و‌ه ‪٢-٣‬‬ ‫لە یاری ڕۆژى شه‌ممه‌ی بەرواری‬ ‫‪ .2011/11/19‬ئۆزیل باوه‌ڕى وای ‌ه‬ ‫ئ �ه‌و سه‌رکه‌وتنانه‌ى تیمه‌که‌ى‬ ‫بێرنابیۆ ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ هه‌وڵ و‬ ‫کۆششه‌کانى مۆرینۆ‪«.‬ئێمه‌ وه‌کو‬ ‫خێزانێکى بچووک واین و‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫پێناسه‌ى ئێم ‌ه ده‌کات‪ .‬هه‌مووان‬ ‫ده‌جه‌نگن بۆ سه‌رکه‌وتن و‪ ،‬هه‌موو‬ ‫یاریزانێک ت �ه‌واوى تواناى خۆى‬ ‫له‌ پێناوى یانه‌که‌یدا ده‌به‌خشێت‪.‬‬ ‫ئه‌و‌ه به‌ڕاستیى هه‌ستێکى خۆشت‬ ‫پێ ده‌به‌خشێت و هاوکات دڵخۆشت‬ ‫ده‌ک���ات ک �ه‌ متمانه‌ت به‌خۆت‬ ‫زیاتر بێت‪ .‬هه‌ر ئه‌و هۆکاره‌ش‬ ‫ده‌بێته‌ هه‌وێنى س�ه‌رک�ه‌وت��ن و‬ ‫وه‌ده‌ستهێنانى ن��ازن��اوه‌ک��ان»‪.‬‬ ‫ده‌رب���اره‌ى یارییه‌که‌ى ئه‌مرۆش‬ ‫گوتی‪«:‬زاگرێب ل ‌ه کرواتیا کێشه‌ى‬ ‫بۆ دروست کردین‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مجار‌ه‬ ‫ئێم ‌ه له‌ ناو یاریگاى خۆمانین ک ‌ه‬ ‫ته‌واو به‌هێز و بااڵده‌ستین تێیدا»‪.‬‬

‫ب ‌ه ڕابه‌رایه‌تى بێکهام لۆس ئه‌نجلۆس توانى‬ ‫نازناوى جامى خولى ئه‌مه‌ریکى به‌ده‌ست بهێنێت‬ ‫یانه‌ى لۆس ئه‌نجلۆس گاالکسى‬ ‫توانى سه‌رکه‌وتن به‌سه‌ر یانه‌ى‬ ‫هۆستن دای��ن�ه‌م��ۆ ت��ۆم��ار بکات‬ ‫به‌ئه‌نجامى گۆڵێکى بێ وه‌اڵم و‬ ‫نازناوى خوولى ئه‌مریکى ئێم ئێڵ‬ ‫ئێس به‌ده‌ست بهێنێت بۆ یه‌که‌مجار‬ ‫له‌مێژووى ـدا ‪ .‬به‌سه‌رکردایه‌تى‬ ‫دێڤد بێکهامى مامۆستاى تۆپه‌‬ ‫جێگیره‌کان دوێنێ یانه‌ى لۆس‬ ‫ئه‌نجلۆس گاالکسى به‌گۆڵێکى‬ ‫ی��اری��زان الن���دۆن دۆن��اڤ��ان که‌له‌‬ ‫خووله‌کى ‪ ٧٠‬تۆمارى کرد توانى‬ ‫سه‌رکه‌وتن به‌ده‌ست بهنێت به‌سه‌ر‬ ‫یانه‌ى هۆستۆن و جامى خولى‬ ‫ئه‌مریکى به‌ده‌ست هێنا‪ .‬جێى‬ ‫باسه‌ دێڤد بێکهام ئه‌مه‌ یه‌که‌م‬ ‫نازناویه‌تى له‌گه‌ڵ ئه‌م یانه‌یه‌ و‬ ‫بووه‌ دووه‌م یاریزانى ئینگلیزى‬ ‫که‌ سێ خولى جیاواز به‌ده‌ست‬ ‫بهێنێت (ئینگلیزى و ئیسپانى و‬ ‫ئه‌مریکى )‪.‬‬

‫ڤان باستن ‪ :‬ل ‌ه ئێستادا میسی باشترین یاریزانه‌ ل ‌ه جیهاندا‬

‫هێدینک ‪ :‬ب ‌ه پرۆژه‌کانى ئانژى ڕووسی سه‌رسامم‬

‫ڕاهێنه‌رى پێشووى هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫تورکیا گۆس هیدینگى هۆڵه‌ندى‬ ‫س��ه‌رس��ام��ى خ���ۆى ده‌رب����ڕى‬ ‫س���ه‌ب���اره‌ت ب���ه‌ پ��رۆژه‌ک��ان��ى‬

‫یاریه‌ دواک��ه‌وت‪ .‬دواى یارییه‌ک ‌ه‬ ‫له‌لێدوانێکیدا وتی‪ ”:‬هیچ وشه‌یه‌کم‬ ‫نییه‌ بۆ گوتن دواى تۆمارکردنى‬ ‫گۆڵێکى وه‌ک��و ئه‌مه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫که‌ ئه‌و ماوه‌ زۆره‌م به‌سه‌ر برد‬ ‫به‌ بێ گ��ۆڵ ک��ردن‪ ” ”.‬شتێکى‬ ‫سه‌خته‌ هه‌ستى خۆم ده‌رببڕم‪.‬‬ ‫من ده‌بێت سوپاسى خودا بکه‌م‪،‬‬ ‫چونکه‌ هه‌میشه‌ یارمه‌تیى داوم‬ ‫له‌ کاتێکدا که‌ پێویستم بووه‌‪.‬‬ ‫گۆڵه‌که‌شم ده‌که‌مه‌ دیاریى بۆ‬ ‫یاریزانه‌ هاوڕێکانم‪”.‬‬

‫یانه‌ى ئانژى ڕووس��ى که‌ له‌م‬ ‫م��اوه‌ی��ه‌ى ڕاب����ردوو ئه‌نجامى‬ ‫داوه‌ و ب �ه‌رده‌وام �ه‌ له‌سه‌رى ‪.‬‬ ‫ڕۆژن��ام�ه‌ک��ان��ى نزیک له‌یانه‌ى‬

‫ئانژى و واڵتى ڕوسیا ئه‌وه‌یان‬ ‫ب�ڵاوک��ردوه‌ ک �ه‌ ی��ان �ه‌ى ئانژى‬ ‫ده‌یه‌وێت گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫ڕاهێنه‌ره‌ واژۆ بکات به‌تایبه‌ت‬ ‫که‌ یانه‌ى ناوبراو تائێستا بێ‬ ‫ڕاهێنه‌ره‌ ‪ .‬سه‌رۆکى فیدڕاسیۆنى‬ ‫تۆپی پێی تورکیا محمد عه‌لى‬ ‫ئایدینالر ڕۆژى پێنج شه‌ممه‌‬ ‫ئ��اش��ک��راى ک��رد ک���ه‌وا ئاڤجى‬ ‫ده‌بێته‌ ش��وێ��ن��گ��ره‌وه‌ى گۆس‬ ‫هێدینک له‌هه‌ڵبژارده‌ى تورکیا‬ ‫ک �ه‌ ل �ه‌ دواى شکت هێنانى‬ ‫تورکیا به‌رامبه‌ر هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫کڕواتى له‌ یارى یه‌کالکه‌ره‌وه‌ى‬ ‫گه‌یشتن به‌ یۆڕۆـى ‪ 2012‬دوور‬ ‫خرایه‌وه‌‪،‬ئه‌مه‌ش دواى ئه‌وه‌ى‬ ‫که‌له‌ کۆى یارى چوون و هاتن‬ ‫به‌ ئه‌نجامى ‪ 0-3‬دۆڕا‪.‬‬

‫ی��اری��زان و ئه‌ستێره‌ى پێشووى‬ ‫تۆپى پى هۆڵه‌ندى و یانه‌ى ئه‌ى‬ ‫سى میالنى پێشوو مارکۆ ڤان‬ ‫باستن‪ ،‬باسى له‌ ئاست به‌رزى‬ ‫یانه‌ى بارسلۆنا کرد‪ .‬له‌میانه‌ى‬ ‫لێدوانێکىـدا بۆ ڕۆژنامه‌ى ئه‌لمۆندۆ‬ ‫دیپۆرتیڤۆى که‌ته‌لۆنى ڤان باستن‬ ‫ووت��ى ‪ :‬ی��ان �ه‌ى بارسلۆنا له‌م‬ ‫کاته‌ـدا تۆپى پێیه‌کى نموونه‌یى‬ ‫نماییش ده‌که‌ن و جوانترین یارى‬ ‫ئه‌نجام ده‌ده‌ن ‪.‬سه‌باره‌ت به‌میسى‬ ‫ووتى ‪ :‬باشترین یاریزانى جیهانه‌‬ ‫له‌م کاته‌ـدا و پێشبینى بردنه‌وه‌ى‬ ‫تۆپى زێرنیشى ده‌که‌م له‌م وه‌رزه‌‬ ‫‪ .‬زیاتر ووتى ‪ :‬چوارشه‌ممه‌ میالن‬ ‫و بارسا ڕووب���ه‌ڕوو ده‌ب��ن �ه‌وه‌ ‪،‬‬ ‫به‌ڕاستى یارییه‌کى خۆشه‌ میالن‬ ‫ئ��ام��اده‌ی �ه‌ شکست پێهێنان و‬ ‫ئیحراج کردنى یانه‌ که‌ته‌لۆنیه‌که‌ و‬ ‫پێشتریش ئه‌وه‌ى کردووه‌ له‌ ساڵى‬ ‫‪ ١٩٩٤‬کاتێک له‌کۆتایى چامپیۆس‬ ‫به‌ئه‌نجامى ‪ ٠-٤‬ی��اری�ه‌ک�ه‌ی��ان‬ ‫بردوه‌وه‌ ‪ .‬له‌کۆتایى ـدا ‪ :‬من زۆر‬ ‫نزیک بووم له‌ چوونم بۆ یانه‌ى‬ ‫بارسلۆنا له‌و کاته‌ى یاریزان بووم‬ ‫و یۆهان کریۆف ڕاهێنه‌رى بارسا‬ ‫بوو ‪ ،‬به‌اڵم میالن منى فڕاند‪.‬‬


‫خاوەنی ئیمتیاز‬

‫سەرنووسەر‬

‫ ‬ ‫جێگری سەرنووسەر‬

‫دیزاین‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫عه‌لى ئه‌سغه‌رى کوردستانی‪:‬‬

‫سەرنووسەر‬

‫ده‌نگى من به‌هره‌یه‌کى خوداییی ‌ه و نابێ له‌ خه‌ڵک بشاردریته‌وه‌‬

‫ئا‪ :‬نینا‬ ‫ل ‌ه راستێدا ده‌نگى سه‌یه‌د ئه‌سغه‌ر‪،‬‬ ‫ب ‌ه شنه‌باى به‌یانیانى کوێستانه‌کانى‬ ‫سه‌ڵواتاوا‪ ،‬ب ‌ه بۆنى گوڵه‌باخ و هه‌واى‬ ‫هه‌ستبزوێنى هه‌واره‌کانى ئ �ه‌وێ و‬ ‫کانیاوى خۆرنه‌وه‌ز و خوڕه‌ى شه‌تاوان‬ ‫و چریکه‌ى مه‌النى ئه‌و ناوچه‌ی ‌ه ل ‌ه‬ ‫دارێژگ ‌ه ده‌ردی ئه‌و ده‌نگه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ند‌ه ب ‌ه‬ ‫سۆز و دڵڕفێن و ل ‌ه داڵن خۆش ده‌بێ‪،‬‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه الیه‌ن دانیشتووانى ناوچه‌که‌وه‌‪،‬‬ ‫نازناوی «داوود»ى دووهه‌مى ب ‌ه سه‌ردا‬ ‫ده‌بڕێت‪ .‬پاش ماوه‌یه‌ک دیت ‌ه شارى‬ ‫سنه‌‪ .‬له‌ویش ل ‌ه مزگه‌وتى جامیع ‌ه‬ ‫خویندن ده‌س��ت پێده‌کات‪ ،‬ئه‌ویش‬ ‫دواى چه‌ند ساڵ‪ ،‬قورئان ل ‌ه به‌ر ده‌کا‬ ‫و ده‌بێت ‌ه مامۆستا‪ .‬سه‌یه‌د ئه‌سغه‌ر ل ‌ه‬ ‫به‌ر ئه‌و ده‌نگ ‌ه خۆشه‌ى هه‌یبووه‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫ناو خه‌ڵکدا خۆشه‌ویست و جێگاى ریز‬ ‫بووه‌‪ ،‬سه‌رپه‌ڕى دیوه‌خانانى ئه‌شراف‬ ‫و ئه‌عیانه‌کانى هه‌رێمى سن ‌ه و پیاوێکى‬ ‫ئه‌هوه‌ن و بێ فیز و بێزیان بووه‌‪،‬‬ ‫جگ ‌ه ل ‌ه گۆرانى گوتن ل ‌ه دیوه‌خانان‪،‬‬ ‫ل ‌ه هه‌ر شوینێکدا ک ‌ه ده‌ستى دابێ‪،‬‬ ‫دڵى الیه‌نگرانى خۆى نه‌شکاندوو‌ه و‬ ‫گۆرانیى بۆ چڕیون‪ .‬باوکى زۆر جار‬ ‫ل ‌ه سه‌ر گۆرانیگوتن به‌سه‌ریدا هاتوو‌ه‬ ‫و لۆمه‌ى کردوو‌ه که‌‪ ،‬واز بێنێ و له‌‬ ‫پێش چاوى خه‌ڵک‪ ،‬گۆرانى نه‌ڵیت‪.‬‬ ‫چونک ‌ه بۆ ئه‌وان سه‌ییدن و ڕۆڵه‌ى‬ ‫پێغه‌مبه‌رن‪ ،‬کارێکى ناشیرین ‌ه و‬ ‫به‌جێ نییه‌‪ .‬به‌اڵم به‌و په‌ڕى رێزه‌وه‌‪،‬‬ ‫ل ‌ه وه‌اڵمى باوکیدا وتوویه‌تی‪ :‬ده‌نگى‬ ‫من به‌هره‌یه‌کى خوداییی ‌ه و نابێ ل ‌ه‬

‫خه‌ڵک بشاردرێته‌وه‌‪ .‬ئه‌و گۆرانییانه‌ى‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه سه‌یه‌د ئه‌سغه‌ر ب ‌ه جێماون‪:‬‬ ‫‪ 13‬گۆرانین‪ .‬ئه‌ویش دواى دامه‌زرانى‬

‫رادی��ۆى سن ‌ه ل ‌ه (‪)1948‬ى زایینی‪،‬‬ ‫ل ‌ه ماڵى ئاسه‌فدیوان دۆزراونه‌ته‌و‌ه و‬ ‫دراون ب ‌ه رادیۆى سن ‌ه ک ‌ه خه‌ڵک ئێستا‬

‫نه‌شته‌گه‌ریکى ‪ 9‬کاتژمێر بۆ دوانه‌یه‌کى پێکه‌وه‌لکاو‬

‫له‌ ئه‌مریکا له‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌کى‬ ‫مندااڵنى کالیفۆرنیا دووانه‌یه‌کى‬ ‫ب���ه‌ڕه‌گ���ه‌ز م��ێ ک��ه‌ ل��ه‌ س��ن��گ و‬ ‫سکه‌وه‌ پێکه‌وه‌ به‌سترابون توانرا‬ ‫به‌سه‌رکه‌وتویى جیا بکرێنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ه����ه‌ردوو خ��وش��ک ب �ه‌ن��اوه‌ک��ان��ى‬ ‫که‌‬ ‫ئه‌نجێلیکا)‬ ‫(ئه‌نجێلیناو‬

‫ل��ه‌دای��ک��ب��ووى ف��ل��ی��پ��ی��ن��ن‪ ،‬ل �ه‌و‬ ‫نه‌شته‌رگه‌ریه‌دا که‌ زیاتر له‌ (‪)٩‬‬ ‫سه‌عاتى خایاندو تێیدا تیمێکى‬ ‫پزیشکى ک��ه‌ زی��ات��ر ل��ه‌ (‪)٤٠‬‬ ‫پ��زی��ش��ک و پ �ه‌رش��ت��ی��ارى له‌خۆ‬ ‫گرتبو‪ ،‬هه‌ردووکیان جیاکرانه‌وه‌‪.‬‬ ‫سه‌ربارى ئه‌وه‌ى که‌ هه‌ردووکیان‬

‫ده‌م و چاویان به‌رووى یه‌کتردایه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌پێکانى خۆیان رێده‌که‌ن و‬ ‫ته‌ندروستیشیان زۆر باشه‌‪ .‬جێى‬ ‫ئاماژه‌یه‌ دوان�ه‌ک�ه‌ له‌ دایکبووى‬ ‫فلیپینن و له‌ ساڵى پاره‌وه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫دایک و باوکى و برایه‌کى ته‌مه‌ن‬ ‫(‪ )١٠‬ساڵه‌دا له‌ ئه‌مریکا ده‌ژین‪.‬‬

‫ل ‌ه سه‌ر کاسێت گوێى لێ ده‌گرن‪ .‬ده‌نا‬ ‫ئه‌گه‌ر‪ ،‬ب ‌ه هۆى ئه‌و بنه‌ماڵه‌یه‌و‌ه نه‌با‪،‬‬ ‫ئێستا ئه‌و چه‌ند گۆرانییه‌ش نه‌مابوون‬ ‫و ل ‌ه ناو چووبوون‪.‬‬ ‫کوڕه‌گه‌وره‌ى سه‌یه‌د ئه‌سغه‌ر‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫له‌ سنه‌ پێیان ده‌گوت(سه‌یه‌د وله‌)‬ ‫وتوویه‌تی‪ :‬باوکم سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى‬ ‫که‌ هیچ مامۆستایه‌کى نه‌بووه‌ و‬ ‫ده‌رس���ى م��وزی��ک��ى ن�ه‌خ��وێ��ن��دووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌ ده‌زگاکانى موزیکى زانیو ‌ه‬ ‫و ش����اره‌زاى ق �ه‌ت��ار و هه‌ستان ‌ه‬ ‫کوردییه‌کان بووه‌‪ .‬ئه‌و گۆرانیانه‌ش‬ ‫که‌ چڕیونی‪ ،‬کوردیى ره‌سه‌نن و ب ‌ه‬ ‫سه‌ر بناغه‌ى میلۆدییه‌ کوردییه‌کانه‌و ‌ه‬ ‫دان���راون‪ .‬ئ�ه‌و هه‌ڵبه‌ستانه‌ش ک ‌ه‬ ‫بۆ گۆرانییه‌کانى ه �ه‌ڵ��ب��ژاردوون‪،‬‬ ‫شیعرى مه‌وله‌وى تاوگۆزى و وه‌فاى‬ ‫مه‌هابادیى و تاهیر به‌گى جاف و بابا‬ ‫تاهیرى هه‌مه‌دانى ب��ووه‌‪ .‬سه‌یه‌د‬ ‫ئه‌سغه‌ر شیوازێکى تایبه‌ت خۆى‬ ‫هه‌بووه‌ و تا راده‌یه‌ک گۆرانییه‌کانى‬ ‫جگه‌ ل �ه‌ ف��ۆل��ک��ل��ۆره‌ک��ان شێوه‌ى‬ ‫عیرفانییان ه �ه‌ی �ه‌‪ .‬ب��ۆ نموونه‌‪:‬‬ ‫گۆرانییه‌ فۆلکلۆرییه‌کانى (ئاى‬ ‫له‌ له‌نجه‌ى یه‌ و هه‌ى نابێ نابێ)‬ ‫ى وه‌ه��ا گوتووه‌‪ ،‬که‌ کردوونیه‌ت ‌ه‬ ‫گۆرانیگه‌لێکى سه‌نگین و له‌ سه‌ر‌خۆ‬ ‫و له‌ حاڵه‌تى شایى و هه‌ڵپه‌ڕکیى‬ ‫ده‌رهێناون‪.‬‬ ‫س �ه‌ی �ه‌د ئەسغه‌ر ه�ه‌رچ�ه‌ن��د ک��ورد‬ ‫بوو‌ه و ب ‌ه کوردى گۆرانیى گوتووه‌‪،‬‬ ‫ب � ‌ه فارسیش ه��ه‌ر گ��وت��ووی�ه‌ت��ى و‬ ‫ته‌نانه‌ت هه‌ندێ شیعرى عه‌ره‌بیشى‬ ‫ب ‌ه مه‌ناجات چڕیوه‌‪ .‬سه‌یه‌د ئه‌سغه‌ر‬

‫ئینسانێکى وش��ک و ک�ه‌ل��ل�ه‌ڕه‌ق‬ ‫نه‌بوو‪ .‬هه‌ستى کوردانه‌شى هه‌بوو‪.‬‬ ‫وا بوو ک ‌ه نێوبانگى گه‌یشته‌ واڵت ‌ه‬ ‫ئیسالمییه‌کانى دیک ‌ه و بانگهێشت‬ ‫کرا بڕوا بۆ میسر ک ‌ه له‌وى ببێ ب ‌ه‬ ‫قورئانخوێن‪ ،‬به‌اڵم کوردستانى به‌ جێ‬ ‫نه‌هێشت و ل ‌ه چوون پاشگه‌ز بۆ‌وه‌‪.‬‬ ‫گۆرانییه‌کانى سه‌یەد ئه‌سغه‌ر بریتین‬ ‫له‌‪، :‬مه‌قامى س �ه‌داى زیل و به‌م‪:‬‬ ‫ه���ه‌واى سێگا‪ ،‬شیعرى م�ه‌ول�ه‌وى‬ ‫تاوگۆزی‪ ،‬ســه‌داى زیل و بـه‌م‪ ،‬زه‌نگ‬ ‫دڵ‪ ،‬مـه‌کا مات مــاچــــى زه‌واره‌ن‪،‬‬ ‫بـارکــــه‌رده‌ى بســـــات‪ ،‬شیعرى بابا‬ ‫تاهیری هەمەدانین مه‌قامى زه‌ردى‬ ‫خ���ه‌زان‪ ،‬زه‌ردى مــــن و ئـــــه‌و‬ ‫زه‌ردى‪ ،‬خــــــه‌زانـــــان‪ ،‬یـاران‬ ‫هـه‌ر دوو ره‌نگ وه‌ک یه‌ک مـه‌زانــان‬ ‫‪،‬گۆرانیى خه‌مگین و دڵپه‌شێوم‪،‬‬ ‫مه‌قامى ک��وردى به‌یات و گۆرانیى‬ ‫ده‌ردى هیجران و چه‌ندین گۆرانیى‬ ‫دیکه‌ى فۆلکلۆر‪.‬‬ ‫ب ‌ه داخ �ه‌و‌ه ل ‌ه به‌ر به‌ربه‌ستکردن و‬ ‫پاوانکردنى زمان و ئه‌ده‌بێ کوردى و‬ ‫ل ‌ه الیه‌کى دیکه‌ش پیرى سه‌یه‌سغه‌ر‬ ‫چیتر نه‌یتوانیو‌ه گۆرانى تۆمار بکا و‬ ‫ورد‌ه ورد‌ه مه‌رگ به‌ربینى پێگرتوو‌ه‬ ‫و کۆچى دوای��ى ک���ردووه‌‪ .‬ب �ه‌اڵم به‌‬ ‫داخ���ه‌و‌ه ک��ه‌س ن��ازان��ى چ ساڵێک‬ ‫مردوو‌ه و ئێستاش نازانرێ گڵکۆى ئه‌و‬ ‫هونه‌رمەند‌ە ده‌نگسۆز‌ه ل ‌ه چ جێگایه‌که‌‪.‬‬ ‫هه‌ندێ که‌س ده‌ڵێن ل ‌ه گۆڕستانێکى‬ ‫سه‌ڵواتاوا نێژراو‌ه و هه‌ندێکیش ده‌ڵێن‬ ‫ل ‌ه گۆڕستانى تایله‌ى شارى سن ‌ه ب ‌ه‬ ‫خاک سپێردراوه‌‪.‬‬

‫فێستیڤاڵى کورت ‌ه فیلمى‬ ‫دژ ب ‌ه توندوتیژى‬

‫دواى ئ�ه‌وه‌ى ساڵى پار یه‌که‌مین‬ ‫فێستیڤاڵى کورته‌ فیلمى دژ به‌‬ ‫توندوتیژى مێینه‌ له‌شارى هه‌ولێر‬ ‫به‌ڕێوه‌چوو‪ ،‬وابڕیاره‌ ئه‌مساڵیش‬ ‫ل��ه‌ن��اوه‌ڕاس��ت��ى م��ان��گ��ى دوان���زه‌‬ ‫هه‌مان فێستیڤاڵ له‌شارى هه‌لێر‬ ‫سازبکرێته‌وه‌‪ .‬له‌وباره‌یه‌وه‌‪ ،‬ناسر‬ ‫حه‌سه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رى گشتى سینه‌ما‬ ‫له‌لێدوانێکیدا رایگه‌یاند‪ :‬دواى‬ ‫ئه‌وه‌ى ساڵى پار یه‌که‌م فێستیڤاڵى‬ ‫کورته‌ فیلمێک له‌سه‌رتوندوتیژى دژ‬ ‫به‌ مێینه‌ ئه‌نجامدرا‪ ،‬ئه‌مساڵیش‬ ‫له‌سه‌ر داواى وه‌زیرى رۆشنبیرى و‬ ‫الوان دووه‌مین فێستیڤاڵى کورته‌‬ ‫فیلمى توندوتیژى ئه‌نجامده‌ده‌ین‪،‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ب��ۆ ئ �ه‌م فێستیڤاڵه‌ش‬

‫له‌هه‌ر سێ به‌ڕێوبه‌رایه‌تییه‌کانى‬ ‫سینه‌ما سیناریۆمان بۆ هاتبوون که‌‬ ‫له‌زۆربه‌ى شوێنه‌کان سیناریۆمان‬ ‫پێشکه‌شکرا‪ .‬وتیشی‪ :‬سه‌رئه‌نجام‬ ‫ت��وان��ی��م��ان ل���ه‌ک���ۆى س��ی��ن��اری��ۆ‬ ‫پێشکه‌شکراوه‌کان ‪ 14‬سیناریۆ‬ ‫هه‌ڵبژێرین‪ ،‬ئ�ه‌وان��ی��ش هه‌ریه‌ک‬ ‫له‌سیناریۆى کورته‌ فیلمى ده‌رگا‬ ‫داخراوه‌کان و کورته‌ فیلمى کچه‌‬ ‫رۆژن��ام �ه‌ن��ووس �ه‌ک �ه‌ ‪ ،‬سیناریۆى‬ ‫خونچه‌ و فرمێسکى تارا ‪ ،‬سیناریۆى‬ ‫له‌وکاته‌دا له‌گه‌ڵ فۆکس ‪ ،‬سیناریۆى‬ ‫بڕانى په‌یوه‌ندى ‪ ،‬سیناریۆى داڤ‬ ‫‪ ،‬سیناریۆى باوکه‌کانم ‪ ،‬سیناریۆى‬ ‫ماسى گره‌کان ‪ ،‬سیناریۆى برێشک‬ ‫‪ ،‬سیناریۆى لێره‌وه‌ مه‌یه‌‪.‬‬

‫شاجوانى مانگاکان ل ‌ه سویسرا هه‌ڵبژێردرا‬ ‫سااڵن ‌ه کێبرکێى تایبه‌ت ب ‌ه جوانترین‬ ‫مانگا ساز ده‌کرێت ئه‌م ساڵیش ل ‌ه شارى‬ ‫زیوریخ ل ‌ه سویسرا‪ ،‬ل ‌ه کێبڕکێیه‌کدا‬ ‫ش��اج��وان��ى مانگاکانى زی��وری��خ ل ‌ه‬ ‫سویسرا هه‌ڵبژێردرا‪ ،‬شاجوانى ئه‌مساڵ‬ ‫مانگایه‌کى به‌ڵه‌ک (ڕ‌ه ش و سپی) بااڵ‬ ‫به‌رزو پان و ته‌مەن ‪ 11‬ساڵه‌‪ ،‬ڕۆژانه‌‬ ‫زۆرترین به‌رهه‌مى شیرى هه‌ی ‌ه و شیر‌ه‬ ‫که‌شى خه‌ست و چ ‌ه وره‌‪ .‬ئه‌و مانگایه‌ى‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه ‪ 38‬هه‌مین کێبڕکێى ئه‌مساڵدا‬ ‫وه‌ک شاجوانى مانگاکانى ساڵى ‪2011‬‬ ‫دیاریکرا‪ ،‬ل ‌ه فه‌ره‌نسا ل ‌ه دایک بوو‌ه و‬ ‫خاوه‌نه‌که‌ى ئ ‌ه ندریاس بامبێرگ‪ .‬شایانى‬ ‫باس ‌ه ل ‌ه کۆتایى کێبڕکێکه‌دا ‪ 46‬مه‌تر‬ ‫فه‌رشى سوور بۆ شاجوانى مانگاکان‬ ‫و خاوه‌نه‌که‌ى ڕاخراو ل ‌ه الیه‌ن ئاماده‌‬ ‫بوانى پێشبڕکێکه‌و‌ه پێشوازیکران‪.‬‬

‫کورته‌بااڵترین پیاو له‌جیهاندا‬ ‫پیاوێکى کۆڵومبى ک ‌ه ب ‌ه بچووکترین پیاو‬ ‫دانرا ل ‌ه ساڵى ‪ 2011‬واتا کورت ‌ه بااڵترین‬ ‫پیاو‌ه له‌جیهاندا‪ ،‬درێژى بااڵى ‪70.20‬‬ ‫سانتیمه‌تر‌ه وته‌مه‌نیشى ‪ 28‬ساڵه‌‪ .‬ئه‌م‬ ‫ساڵ توانى خه‌اڵتى بچووکترین پیاو‬ ‫له‌جیهاندا به‌ده‌ست بهێنێت‪.‬‬

‫هاواڵتیه‌ک وه‌کو خاوه‌ن درێژترین ریش ناوى چوو ‌ه گینیسەوە‬ ‫هاواڵتیه‌کى هندى به‌ناوی (ساروان‬ ‫سینغ) نازناوى ده‌رێژترین ریشی له‌‬ ‫جیهانى وه‌رگرت‪ ،‬که‌ درێژییه‌که‌ى‬

‫‪ 1.85‬مه‌تره‌ هه‌ر به‌م بۆنه‌یه‌شه‌و ‌ه‬ ‫ناوى له‌ فه‌رهه‌نگى گینس بۆ ژماره‌‬ ‫پێوانەیەکان تۆمار کرا‪.‬‬

‫سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫میــســـــر‬ ‫ئ��ه‌گ��ه‌ر چ��ی چ �ه‌ن��د مانگێک ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵتداریه‌تى حوسنى موباره‌ک‬ ‫و بنه‌ماڵه‌و حزبه‌که‌ى له‌ میسر‬ ‫کۆتاى هاتووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مه‌ ماناى‬ ‫تەواوبوونى کێشه‌کانى میسرى‬ ‫نه‌گه‌یاند ‪ ،‬خۆپیشاندانى گه‌لى‬ ‫میسر له‌ گۆره‌پانى ئ��ازادى له‌‬ ‫قاهیره‌ى پایته‌خت له‌ ڕۆژانى‪19‬و‬ ‫‪20‬و ‪ 2011/11/21‬دا‪ ،‬ئ�ه‌و‬ ‫ئاماژه‌یه‌ى تیادایه‌ که‌ مه‌رج نیه‌‬ ‫ت��ەواوى لێکدانه‌وه‌ سیاسیه‌کان‬ ‫بۆ واڵتانى عه‌ره‌ب دواى ڕزگارى‬ ‫و ب�ه‌ره�ه‌م دار بوونى به‌هارى‬ ‫ئ��ازادى وه‌ک خۆى ده‌ربچێت ‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر چی هێشتا زووه‌ بۆ قسه‌‬ ‫ک��ردن له‌سه‌ر دیموکراتیه‌ت و‬ ‫به‌یه‌که‌وه‌ ژیانى گه‌الن له‌ دواى‬ ‫ڕووخاندنى دیکتاتۆره‌کان به‌اڵم‬ ‫ناشبێت ئه‌وه‌مان له‌ بیر بچێت‬ ‫ک�ه‌ ه�ه‌م��وو ئه‌مانه‌ کاریگه‌رى‬ ‫سلبی ده‌که‌نه‌ سه‌ر ئامانجه‌کانى‬ ‫ش��ۆڕش��ى گ �ه‌الن��ى ع��ه‌ره‌ب��ی له‌‬ ‫ب���ه‌ه���ارى ئ���ازادی���دا‪،‬ده‌ک���رێ���ت‬ ‫م��ی��س��ری��ه‌ک��ان زۆر ب �ه‌ت �ه‌ن��گ‬ ‫واڵته‌که‌یانه‌وه‌‬ ‫دیموکراسیه‌تى‬ ‫ب��ن و داوا ب��ک��ه‌ن ده‌س���ه‌اڵت‬ ‫ته‌سلیم به‌ حکومه‌ت بکرێته‌وه‌و‬ ‫ئه‌نجومه‌نى سه‌ربازى واڵت ده‌ست‬ ‫وه‌رنه‌داته‌ به‌رێوه‌بردنى ده‌وڵه‌ت‪،‬‬ ‫به‌اڵم دووباره‌ سه‌ر هه‌ڵدانه‌وه‌ى‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژى و خ��وێ��ن ڕشتن‬ ‫ڕه‌نگه‌ پرسیارێک الى هه‌موومان‬ ‫دروس��ت بکات‪ ،‬ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌‬ ‫که‌ ئایا ئ�ه‌و خۆپیشاندانانه‌ى‬ ‫ئێستا به‌شێکن له‌ شۆڕشی میسر‬ ‫وات �ه‌ ش��ۆڕش به‌ کۆتاى هاتنى‬ ‫موباره‌ک کۆتاى نه‌هاتووه‌ و ئه‌مه‌‬ ‫درێ��ژک��راوه‌ى شۆڕشه‌که‌یه‌ یان‬ ‫وه‌ک ڕابردوو ده‌سه‌اڵتى سه‌ربازى‬ ‫ده‌یه‌وێت له‌سه‌رووى ده‌سه‌اڵتى‬ ‫مه‌ده‌نى و به‌ڕێوه‌بردنه‌وه‌ بێت‪،‬‬ ‫دواجار که‌سایه‌تیه‌کى سه‌ربازى‬ ‫وه‌ک موباره‌ک کاندید بکه‌ن بۆ‬ ‫سه‌رۆکایه‌تى واڵت‪ ،‬چونکه‌ بیرمان‬ ‫نه‌چێت موباره‌ک که‌سایه‌تیه‌کى‬ ‫سه‌ربازى بوو ‪ ،‬له‌وانه‌یه‌ کوشتنى‬ ‫ق��ه‌زاف��ى ب��ه‌ ده‌س��ت��ى ش��ۆڕش‬ ‫گ��ی��ران ب�ه‌ ب��ێ دادگ��ای��ی��ک��ردن و‬ ‫ئه‌م توندوتیژیانه‌ى ئه‌م دوایه‌ى‬ ‫میسر زۆرترین زه‌ره‌ر به‌ ناوبانگ‬ ‫و ئامانجه‌کانى شۆڕشى گه‌النى‬ ‫عه‌ره‌بی بگه‌یه‌نێت وه‌ جۆرێک‬ ‫له‌ س��اردب��وون �ه‌وه‌ى خه‌ڵکى له‌‬ ‫واڵت��ان��ى ت���ردا ب��ه‌دواوه‌ب��ێ��ت ‪،‬‬ ‫ناکرێت چ��اره‌ن��ووس��ی میسر و‬ ‫شۆڕشه‌که‌ى ناڕوون بێت‪ ،‬کاتى‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ه��ات��ووه‌ دیموکراتیه‌تى‬ ‫ڕاسته‌قینه‌ ل �ه‌و واڵت��ان �ه‌ دوای‬ ‫ڕووخانى دیکتاتۆره‌کان بهێنرێته‌‬ ‫دى نه‌ک دیموکراتیه‌تى موزه‌یه‌ف‬ ‫‪ ،‬که‌ پێش هه‌موومان ئه‌رکى‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��اى‬ ‫مه‌ده‌نیه‌ ڕۆڵى سه‌ره‌کى خۆیان‬ ‫ببینن له‌ قۆناغى گواستنه‌وه‌ى‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت له‌ میسر و واڵتانى‬ ‫ت��ردا به‌جۆرێک ئ �ه‌و که‌لێنه‌ى‬ ‫ک��ه‌ دروس����ت ده‌ب��ێ��ت ب �ه‌ب �ه‌رز‬ ‫ک��ردن��ه‌وه‌ى ئاستى هۆشیارى‬ ‫تاکه‌کان پڕى بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬بێگومان‬ ‫قۆناغى گواستنه‌وه‌ قۆناغێکى‬ ‫ئاڵۆز و جه‌نجاڵه‌‪ ،‬ئاسان نییه‌‬ ‫که‌ به‌بێ گرفت تێبپه‌ڕێنرێت‪.‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌ى ده‌بێت هه‌موو الیه‌ک‬ ‫ل �ه‌س �ه‌رى ک��ۆک ب��ن ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ که‌‬ ‫ڕشتنى خوێنى هاواڵتیانى مه‌ده‌نى‬ ‫له‌ میسر له‌ دواى موباره‌ک و له‌‬ ‫لیبیا له‌ دواى قه‌زافى و لە تونس‬ ‫له‌ دواى بن عه‌لى کارێکى بێ‬ ‫مانایە‪.‬‬

Rebazi Azadi 678  

Rebazi Azadi 678

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you