Page 1

‫سێشەممە ‪/15‬خەرمانان‪ 2711/‬کوردی • ‪ 2011/09/06‬زایینی • ژمارەی ‪ • 668‬ساڵی ‪ 12 • 31‬الپەڕە‬

‫‪3‬‬

‫»‬

‫ئارام عه‌زیز شاره‌زا ل ‌ه کارو بارى تورکیا‪:‬‬

‫تورکیا ده‌یه‌وێت وانیشانى شه‌قامى عه‌ره‌بى‬ ‫بدات که‌ به‌ته‌واوه‌تى دژى ئیسڕائیله‌‬

‫مشتومڕى گه‌رم له‌سه‌ر کورده‌‬

‫‪7‬‬

‫وه‌زاره‌تى خوێندنى بااڵ مه‌رجه‌کانى به‌رنامه‌ى تواناسازى‬

‫»‬

‫ساتێک له‌گه‌ل کچانى…‬

‫ی ‪ 5‬یاریزانى هەڵبژاردەی…‬ ‫کێشه‌ ‌‬

‫ڕۆژنامەی جەماوەری کوردستان‬ ‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات‬

‫»‪8‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫»‪9‬‬

‫»‪11‬‬

‫عومه‌ر نوره‌دینى‪ ،‬سه‌رۆکى لیژنه‌ى په‌روه‌رد ‌ه و خوێندنى بااڵ لە پەرلەمانی کوردستان‪:‬‬

‫ه‬ ‫ه ‪150‬هه‌زار دیناریی ‌‬ ‫کار بۆ ئه‌وه‌ ده‌که‌ین ئه‌و ده‌رماڵ ‌‬ ‫‌ »‪2‬‬ ‫مامۆستایانى هه‌رێمى کوردستانیش بگرێته‌وه‬

‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود به‌یاوه‌رى شاندێکى‬ ‫مه‌کته‌بى ساسى (حسدک)سه‌ردانى به‌ڕێز مام جه‌الل‬ ‫و ژماره‌یه‌ک به‌رپرسى بااڵى (ى‪.‬ن‪.‬ک)یان کرد‬

‫کاتژمێر ‪6‬ى ئێواره‌ى رۆژی ‪2011/8/29‬‬ ‫هه‌ڤاڵى محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫سکرتێرى گشتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دی��م��وک��رات��ى ک��وردس��ت��ان ب �ه‌ی��اوه‌رى‬ ‫شاندێک ل ‌ه هه‌ڤااڵنى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫ل ‌ه شارى سلێمانى‪ ،‬سه‌ردانى به‌ڕێز مام‬ ‫جه‌الل تاله‌بانى سه‌رۆک کۆمارى عێراق‬ ‫و سکرتێرى گشتى یه‌کێتى نیشتمانى‬ ‫کوردستانیان کرد و له‌الیه‌ن به‌ڕێزیانه‌وه‌‬ ‫به‌گه‌رمى پێشوازییان لێکرا‪.‬‬ ‫له‌و دیداره‌د‌ه ک ‌ه به‌رێز کۆسره‌ت ره‌سوڵ‬ ‫عه‌لى جێگرى یه‌که‌مى سکرتێرى گشتى‬ ‫یه‌کێتى و لێپرسراوى ده‌سته‌ى کارگێڕیى‬ ‫و ژماره‌یه‌ک ل ‌ه کارگێڕان و ئه‌ندامانى‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسى و سه‌رکردایه‌تى یه‌کێتى‬ ‫نیشتمانى کوردستان ئاماده‌یبوون‪ ،‬باس‬ ‫ل ‌ه ره‌وشى سیاسى کوردستان و عێراق‬ ‫و ناوچه‌ک ‌ه ک��راو تیشک خرای ‌ه سه‌ر‬ ‫گۆڕانکارییه‌کانى ئه‌م دوایه‌ى ناوچه‌که‌و‬ ‫ئه‌و ته‌وژمه‌ى ک ‌ه بووه‌ت ‌ه هۆى گۆڕینى‬ ‫ژماره‌یه‌ک ل ‌ه رژێم ‌ه دیکتاتۆره‌کان و هه‌تا‬ ‫ئێستاش به‌رده‌وامى هه‌ی ‌ه و رۆڵى ئه‌و‬ ‫گۆرانکارییانه‌و کاریگه‌رییه‌کانى له‌سه‌ر‬ ‫ت �ه‌واوى واڵتانى ناوچه‌که ‌و عێراق و‬ ‫کوردستان و ده‌ورى ل ‌ه به‌ره‌وپێشچوونى‬ ‫مه‌سه‌ل ‌ه نه‌ته‌وه‌یى و نیشتمانییه‌کانى‬ ‫کورددا روونکرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫دوات��ر ل ‌ه ته‌وه‌رێکدا به‌ڕێز محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود سوپاسى به‌رێز مام‬ ‫جه‌الل تاله‌بانى و یه‌کێتى نیشتمانى‬ ‫کوردستانى کرد بۆ ئه‌و پشتگیری و‬ ‫پشتیوانیه‌ى ک ‌ه ب���ه‌رده‌وام هه‌یبوه‌و‬

‫سوپاسى ئ �ه‌و وت���اره‌ى م��ام جه‌اللى‬ ‫کرد ک ‌ه ل ‌ه کۆنگره‌ى شه‌شه‌مى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫خوێندرایه‌وه‌و به‌یه‌کێک له‌ده‌ستکه‌وت‬ ‫و سه‌رکه‌وتنه‌کانى کاروبارى کۆنگره‌ى‬ ‫شه‌شه‌مى له‌قه‌ڵه‌مدا‪.‬‬ ‫ل� ‌ه به‌شێکى ت��رى وته‌کانیدا به‌ڕێز‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود باسى له‌و‬ ‫ئاڵۆزیان ‌ه کرد ک ‌ه هه‌رێمى کوردستانى‬ ‫گۆتۆته‌وه‌و باسى بۆردومانى ناوچه‌‬ ‫سنوورییه‌کان و کێشه‌کانى ناوچه‌‬ ‫دابڕاوه‌کانی کرد‪ ،‬به‌تایبه‌ت ئه‌و هه‌وڵه‌‬ ‫شۆڤێنى و تیرۆرستیانه‌ى ل ‌ه ناوچه‌کانى‬ ‫جه‌له‌والو سه‌عدی ‌ه و قه‌ره‌ته‌په‌و مه‌نده‌لى‬ ‫و ناحیه‌ى جه‌باره‌و شارو شارۆچکه‌کانى‬ ‫ت��رى پارێزگاى دیال ‌ه ل�ه‌ئ��ارادای� ‌ه بۆ‬ ‫کوشتن و ئاواره‌کردن و ده‌ربه‌ده‌رکردنى‬ ‫کورد له‌و ناوچانه‌و رایگه‌یاند‪ :‬ئه‌و کاره‌‬ ‫تیرۆرستیان ‌ه هیچى که‌متر نی ‌ه له‌و‬ ‫کارانه‌ى ک ‌ه رژێمى پێشووى به‌عس له‌و‬ ‫ناوچان ‌ه په‌یڕه‌وى ده‌کرد بۆ به‌عه‌ره‌ب‬ ‫کردن و سڕینه‌وه‌ى ناسنامه‌ى کورد‪،‬‬ ‫وتى‪ :‬ناردنى هێزى پێشمه‌رگ ‌ه بۆ ئه‌و‬ ‫ناوچان ‌ه ده‌بێت ‌ه هۆى گه‌رانه‌وه‌ى ئارامى‬ ‫و هه‌ستکردنى دانیشتوانى ئه‌و ناوچانه‌‬ ‫ب ‌ه سه‌قامگیرى و پارێزگارییان له‌الیه‌ن‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمه‌وه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه ته‌وه‌رێکى ترى دیداره‌که‌دا به‌ڕێز مام‬ ‫جه‌الل سکرتێرى گشتى یه‌کێتى نیشتمانى‬ ‫کوردستان تیشکى خست ‌ه س�ه‌ر ئه‌و‬ ‫خه‌بات ‌ه مێژوویى و گه‌وره‌یه‌ى له‌ماوه‌ى‬ ‫‪ 35‬ساڵى ته‌مه‌نیدا حزبى سۆسیالیست‬

‫دی��م��وک��رات��ى ک��وردس��ت��ان پێشکه‌شى‬ ‫کردووه‌و له‌و پێناوه‌شدا چه‌ندین شه‌هید‬ ‫و قوربانى پێشکه‌ش ب ‌ه گه‌لى کوردستان‬ ‫کردووه‌‪ ،‬ئه‌و ده‌ستکه‌وتانه‌ى ئه‌مرۆشى ب ‌ه‬ ‫خه‌باتى دورو درێژى حزبى سۆسیالیست‬ ‫و سه‌رجه‌م حزب و الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کانى‬ ‫کوردستان له‌قه‌ڵه‌مداو هه‌نگاوه‌کانى‬ ‫ئاوه‌دانکردنه‌وه‌و خزمه‌تگوزاریشى ب ‌ه‬ ‫ده‌ستکه‌وتێکى ت��ر ه �ه‌ژم��ار ک��رد ک ‌ه‬ ‫ده‌بێت ‌ه هۆى زیاتر گه‌شه‌سه‌ندنى بنه‌ما‬ ‫دام��ه‌زراوه‌ی��ى و دیموکراسییه‌کان ل ‌ه‬ ‫ته‌واوى هه‌رێمى کوردستاندا‪ ،‬هیواشى‬ ‫خواست حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان و ت�ه‌واوى الیه‌نگرانى وه‌ک‬ ‫چۆن ل ‌ه راب��ردوو هاوکارو پشتیوانێکى‬ ‫گ���ه‌وره‌ى پاراستنى ده‌ستکه‌وته‌کان‬ ‫ب��وون‪ ،‬ل ‌ه داهاتووش ب��ه‌رده‌وام بن له‌‬ ‫هه‌وڵه‌کانیان بۆ ئ �ه‌وه‌ى ب ‌ه هاوکارى‬ ‫سه‌رجه‌م جه‌ماوه‌رى کوردستان و هه‌موو‬ ‫ح��زب و الیه‌نه‌کانى ت��رى کوردستان‬ ‫ئامانج ‌ه به‌دینه‌هاتووه‌کانى گه‌له‌که‌مان‬ ‫ک ‌ه چه‌ندین ساڵ ‌ه خه‌باتى بۆ ده‌کات‬ ‫به‌دیبهێنرێت‪.‬‬ ‫دواتر باس ل ‌ه پرۆژ‌ه چاکسازییه‌که‌ى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم و بڕیار‌ه گرنگه‌کانى کرا‬ ‫ک ‌ه ده‌بێت ‌ه هۆى زیاتر لێکنزیک کردنه‌وه‌ى‬ ‫الیه‌نه‌کان و پرکردنه‌وه‌ى که‌لێنه‌کان و‬ ‫یه‌کخستنى ریزه‌کانى گه‌لى کوردستان‬ ‫و بۆ ئه‌مه‌ش ه��ه‌ردووال پشتگیرى و‬ ‫پشتیوانى و هاوکارى خۆیان بۆ ئه‌و‬ ‫پرۆژ‌ه و بڕیاران ‌ه دوپاتکرده‌و‌ه ل ‌ه پێناو‬ ‫خزمه‌تکردن ب ‌ه جه‌ماوه‌رى کوردستان‪.‬‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا ‪ ،‬پارێزگارى پێشوى که‌رکوک‪:‬‬

‫کێشه‌ى ئه‌منى کۆتاى پێدێنێت‪ ،‬کاتێک ماده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێکرا‬ ‫تایبەت به ~‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا ‪ ،‬پارێزگارى‬ ‫پێشوى که‌رکوک ل ‌ه دیدارێکى تایبه‌تى‬ ‫~ ئ��ام��اژ‌ه ب���ه‌و‌ه ده‌ک���ات»‬ ‫هه‌نگاوه‌کان جێبه‌جێکردنى ماده‌ى ‪140‬‬ ‫زۆر دواکه‌وتووه‌‪ ،‬ئیستا هه‌نگاوى یه‌که‌م‬ ‫ته‌واو نه‌بووه‌‪ ،‬پێویست ‌ه په‌ل ‌ه بکرێت ل ‌ه‬ ‫جێبه‌جێکردنى ئه‌و ماده‌یه‌دا‪.‬‬ ‫عه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا ‪ ،‬پارێزگارى‬ ‫پێشوى که‌رکوک ب ‌ه ڕێبازى ئ��ازادى‬ ‫ڕاگه‌یاند ئه‌مریکییه‌کان ک ‌ه قسه‌مان‬

‫له‌گه‌ڵ ده‌کردن پابه‌ندى جێبه‌جێکردنى‬ ‫هه‌موو بڕگه‌کان ده‌ستوور بوون‪.‬‬ ‫جێبه‌جێکردنى ماده‌ى ‪ 140‬ماده‌یه‌کى‬ ‫ده‌ستوریی ‌ه لیژنه‌یه‌کى بااڵى وه‌زارى بۆ‬ ‫دامه‌زرا بوو نوسینگه‌شى بۆ دانرا بوو له‌‬ ‫که‌رکوک ئه‌وان کاره‌کانى خۆیان ده‌که‌ن‬ ‫و ئه‌مریکیه‌کان ب ‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک ڕێگر‬ ‫نه‌بوون‪.‬‬ ‫وتیشى له‌و کاته‌وه‌ى پۆستى سه‌رۆکى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى که‌رکوک داره‌و‌ه‬ ‫ب ‌ه تورکمانه‌کان هه‌ڵوێستیان گۆڕاوه‌‪،‬‬ ‫ماوه‌یه‌کى زۆر بوو دواى ئه‌و پۆسته‌یان‬

‫ده‌کرد‪ ،‬هه‌نگاوێکى باش بوو ئیستا نزیک‬ ‫بوونه‌وه‌یه‌ک هه‌یه‌‪.‬‬ ‫س�����ه‌ب�����اره‌ت ب��� ‌ه ڕێ��گ��ری��ی��ه‌ک��ان��ى‬ ‫جێبه‌جێنه‌رکدنى ماده‌ى ‪ 140‬پارێزگارى‬ ‫پێشووى ک�ه‌رک��وک ئ��ام��اژه‌ى ب��ه‌وه‌دا‬ ‫خشته‌ى هه‌نگاوه‌کانى حکومه‌تى ناوه‌ند‬ ‫واى کرد ماده‌ک ‌ه جێبه‌جێنه‌کرا‪ ،‬دیار‌ه‬ ‫زۆر ج��ار به‌ڵێنیان ده‌دا جێبه‌جێى‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم نه‌یان ده‌توانى ئه‌و ماده‌ی ‌ه‬ ‫جێبه‌جێبکه‌ن‪ ،‬ڕێگرى هه‌بوو ل ‌ه الیه‌ن‬ ‫هه‌ندێکه‌و‌ه دژى جێبه‌جێکردنى ئه‌و‬ ‫ماده‌ی ‌ه بوون‪6» .‬‬

‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود و شاندێکى‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسى (حسدک) سه‌ردانى به‌ڕێز‬ ‫مه‌سعود بارزانیان کرد‬

‫پێشنیوه‌ڕۆى رۆژی ‪2011/8/27‬‬ ‫هه‌ڤاڵى ب �ه‌ڕێ��ز م��ح�ه‌م�ه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود سکرتێرى گشتى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ب �ه‌ی��اوه‌رى ژم��اره‌ی �ه‌ک ل ‌ه هه‌ڤااڵنى‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسى ل ‌ه پیرمام سه‌ردانى‬ ‫ب�ه‌ڕێ��ز مه‌سعود ب��ارزان��ى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى کوردستانیان کرد و له‌الیه‌ن‬ ‫به‌ڕێزیانه‌و‌ه به‌گه‌رمى پێشوازییان‬ ‫لێکرا‪.‬‬ ‫ل ‌ه س �ه‌ره‌ت��اى دی��دراه‌ک��ه‌دا ب��اس ل ‌ه‬ ‫ره‌وشى سیاسى کوردستان و عێراق‬ ‫و ناوچه‌ک ‌ه کراو تیشک خرای ‌ه سه‌ر‬ ‫ئه‌و گۆڕانکارییانه‌ى ک ‌ه ژماره‌یه‌ک ل ‌ه‬ ‫واڵتانى رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستى گرتۆته‌وه‌‬ ‫له‌پێناو به‌دیموکراسیکردنى حوکمرانى‬ ‫له‌ته‌واوى پێگ ‌ه سیاسییه‌کانداو باس ل ‌ه‬ ‫کاریگه‌رییه‌کانى ئه‌و گۆرانکارییان ‌ه کرا‬ ‫له‌سه‌ر عێراق و کوردستان و ده‌ورى‬ ‫ل ‌ه به‌ره‌وپێشچوونى مه‌سه‌ل ‌ه نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫و نیشتمانییه‌کانى کورددا‪.‬‬ ‫پاشان به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫باسى ل� ‌ه پشتیوانى و پشتگیرى‬ ‫به‌ڕێز مه‌سعود ب��ارزان��ى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان کردو سوپاسى‬ ‫ئه‌و وتار‌ه به‌نرخه‌ى به‌ڕێزیانى کرد‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه کۆنگره‌ى شه‌شه‌مى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫خوێندیه‌وه‌و به‌یه‌کێک له‌ده‌ستکه‌وت‬ ‫و سه‌رکه‌وتنه‌کانى کاروبارى کۆنگره‌ى‬

‫شه‌شه‌مى له‌قه‌ڵه‌مدا‪.‬‬ ‫ل ‌ه به‌شێکى ترى وته‌کانیدا به‌ڕێز‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود باسى له‌و‬ ‫ئاڵۆزیان ‌ه کرد ک ‌ه هه‌رێمى کوردستانى‬ ‫گ��ۆت��ۆت�ه‌وه‌و باسى تۆپبارانکردنى‬ ‫ناوچ ‌ه سنوورییه‌کان و کێشه‌کانى‬ ‫ناوچه‌ى دابڕاوه‌کانی کرد‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫ئه‌و هه‌وڵ ‌ه شۆڤێنى و تیرۆرستیانه‌ى‬ ‫ل ‌ه ناوچه‌کانى ج �ه‌ل �ه‌والو سه‌عدی ‌ه‬ ‫و قه‌ره‌ته‌په‌و مه‌نده‌لى و ناحیه‌ى‬ ‫جه‌باره‌و شارو شارۆچکه‌کانى ترى‬ ‫پارێزگاى دیال ‌ه له‌ئارادای ‌ه بۆ کوشتن و‬ ‫ئاواره‌کردن و ده‌ربه‌ده‌رکردنى کورد له‌و‬ ‫ناوچانه‌و وتى ئه‌و کار‌ه تیرۆرستیان ‌ه‬ ‫هیچى که‌متر نی ‌ه له‌و کارانه‌ى ک ‌ه‬ ‫رژێمى پێشووى به‌عس له‌و ناوچان ‌ه‬ ‫په‌یڕه‌وى ده‌کرد بۆ به‌عه‌ره‌بکردن و‬ ‫سڕینه‌وه‌ى ناسنامه‌ى کورد‪ ،‬رایگه‌یاند‬ ‫ن��اردن��ى هێزى پێشمه‌رگ ‌ه ب��ۆ ئه‌و‬ ‫ناوچان ‌ه ده‌بێت ‌ه ه��ۆى گ �ه‌ران �ه‌وه‌ى‬ ‫ئارامى و هه‌ستکردنى دانیشتوانى ئه‌و‬ ‫ناوچان ‌ه ب ‌ه سه‌قامگیرى و پارێزگارییان‬ ‫له‌الیه‌ن حکومه‌تى هه‌رێمه‌وه‌‪.‬‬ ‫پاشان باسى له‌ پرۆژه‌ چاکسازییه‌که‌ى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم کرد که‌ هۆکارێکى‬ ‫گه‌وره‌ی ‌ه بۆ خزمه‌تکردن و چاکسازى‬ ‫و به‌دیهێنانى خواست و داواکانى‬ ‫ج��ه‌م��اوه‌رى ک��وردس��ت��ان و هیواى‬ ‫خواست ئه‌و هه‌واڵن ‌ه به‌رده‌وام بن و‬ ‫داواشى ل ‌ه هه‌موو الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کانى‬

‫کوردستان کرد ک ‌ه پشتگیرى ته‌واو له‌و‬ ‫هه‌واڵنه‌ بکه‌ن بۆ به‌دیهێنانى ته‌واوى‬ ‫داواو داخوازییه‌کانى ج �ه‌م��اوه‌رى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫ل ‌ه وته‌یه‌کیشیدا به‌ڕێز مه‌سعود بارزانى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستان تیشکى‬ ‫خست ‌ه س �ه‌ر خه‌باتى دورودرێ���ژى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان و رۆڵى ل ‌ه شۆڕشى بزافى‬ ‫رزگاریخوارى کوردستان‪ ،‬راشیگه‌یاند‬ ‫قوربانى و شه‌هیده‌کانى سۆسیالیست‬ ‫و ژماره‌یه‌ک ل ‌ه حزب و الیه‌نه‌کانى‬ ‫ترى کوردستان به‌شێکى گه‌وره‌بوون‬ ‫له‌ به‌دیهێنانى ئه‌مرۆى کوردستان‬ ‫و به‌ده‌ستهێنانى ئه‌و ده‌ستکه‌وت ‌ه‬ ‫گرنگانه‌ى ک ‌ه له‌سایه‌یدا جه‌ماوه‌رى‬ ‫کوردستان له‌ژێر ده‌سه‌اڵتى حکومه‌ت‬ ‫و په‌رله‌مان و سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێمدا و‬ ‫دور ل ‌ه هه‌موو ترس و دڵه‌راوکێیه‌ک‬ ‫به‌ئارامى ژیان و گوزه‌رانى خۆیان‬ ‫ب��ه‌س��ه‌رده‌ب��ه‌ن‪ ،‬هیواشى خواست‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان وه‌ک راب��ردوو ب�ه‌رده‌وام‬ ‫بێت ل ‌ه هه‌وڵه‌کانى بۆ کۆکردنه‌وه‌ى‬ ‫سه‌رجه‌م حزب و الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کانى‬ ‫کوردستان‪ ،‬چونک ‌ه بوونى که‌لێن و‬ ‫ئاڵۆزى له‌نێوان الیه‌نه‌کان ده‌بێت ‌ه رێ‬ ‫خۆشکه‌ر بۆ دوژمنانى گه‌له‌که‌مان‬ ‫و قۆستنه‌وه‌ى ئ��ه‌و بۆشاییه‌ بۆ‬ ‫به‌دیهێنانى مه‌رامه‌کانیان‪.‬‬

‫سه‌رۆکى لیژنه‌ى دامه‌زراندن له‌ پارێزگاى سلێمانى‪:‬‬

‫له‌م هه‌فته‌یه‌دا ئه‌نجامى دامه‌زراندنى ‪ 16‬وه‌زاره‌ت ڕاده‌گه‌یه‌نین‬ ‫تایبەت به ~‬

‫س �ه‌ب��اره‌ت ب ‌ه ڕاگه‌یاندنى قۆناغى‬ ‫دووه‌م���ى دام��ه‌زران��دن ل ‌ه پارێزگاى‬ ‫سلێمانى مه‌حمود عوسمان‪ ،‬سه‌رۆکى‬ ‫لیژنه‌ى دام��ه‌زران��دن ل ‌ه پارێزگاى‬ ‫سلێمانى ب ‌ه ~ ڕاگه‌یاند «ل ‌ه‬ ‫کۆتاى ئه‌م هه‌فته‌یه‌دا قۆناغى دووه‌م‬ ‫ڕاده‌گه‌یه‌نین گه‌ر فریا بکه‌وین»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو ئ��ام��اژه‌ى ب���ه‌وه‌دا ئه‌نجامى‬ ‫دامه‌زراندنى ‪ 16‬وه‌زاره‌ت ڕاده‌گه‌یه‌نین‬

‫ل ‌ه پارێزگاى سلێمانى ‪.‬‬ ‫وتیشى«ده‌رچوانى ئه‌م ساڵ فۆڕمیان‬ ‫پێنادرێت ده‌چ��ن �ه‌و‌ه س �ه‌ر میالکى‬ ‫‪.2012‬هێشتا ئه‌و خوێندکارانه‌ى ل ‌ه‬ ‫خولى دووه‌مدان تاقیکردنه‌وه‌ى خولى‬ ‫دووه‌میان نه‌داوه‌‪ ،‬چۆن مامه‌ڵ ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫خوێندکاردا ده‌کرێت»‪.‬‬ ‫مه‌حمود عوسمان‪ ،‬سه‌رۆکى لیژنه‌ى‬ ‫دامه‌زراندن ل ‌ه پارێزگاى سلێمانى ب ‌ه‬ ‫ڕێبازى ئ��ازادى ڕاگه‌یاند وه‌زاره‌ت��ى‬ ‫پ���ه‌روه‌رد‌ه دام�ه‌زران��دن��ى ده‌رچوانى‬ ‫په‌یمانگاکانى ماوه‌‪ .‬ئاماژه‌ى به‌وه‌دا‬

‫له‌سه‌ر پرۆسه‌ى ‪ 2011‬ئیش ده‌که‌ین‬ ‫بۆ ساالنى ڕابردوو‪ ،‬ده‌رچوانى ئه‌م ساڵ‬ ‫فۆڕمیان پێنادرێت بۆ دامه‌زراندن‪،‬‬ ‫ده‌چنه‌و‌ه سه‌ر میالکى ‪.2012‬‬ ‫م�ه‌ح��م��ود ع��وس��م��ان وت��ی قۆناغى‬ ‫دووه‌م��ى دام��ه‌زران��دن ‪ 16‬وه‌زاره‌ت‬ ‫ده‌گ��رێ��ت�ه‌وه‌‪ ،‬ئ��ه‌وه‌ى م��او‌ه پێکه‌و‌ه‬ ‫گشتى ڕاده‌گه‌یه‌نین‪ ،‬مه‌گه‌ر پاشکۆ‬ ‫و موته‌فه‌ڕیق ‌ه بمێنێت‪.‬ناوه‌کان ته‌نها‬ ‫وردبینى ماو‌ه گه‌ر فریا بکه‌وین ل ‌ه‬ ‫کۆتاى ئ�ه‌م هه‌فته‌دا ن��اوه‌ک��ان باڵو‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌‪6» .‬‬


‫‪2‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬

‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود پێشوازیکرد ل ‌ه ژماره‌یه‌ک‬ ‫ل ‌ه دانیشتوانى ناوچه‌ى هه‌ورامان‬

‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود ب ‌ه توندى ئیدانه‌ى‬ ‫هێرشکردنه‌ سه‌ر (ئاسۆس هه‌ردى) ده‌کات‬ ‫هه‌ڤاڵى ب�ه‌ڕێ��ز محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود سکرتێرى گشتى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪،‬‬ ‫په‌یامێکى دڵته‌نگى و نیگه‌رانى‬ ‫ئاڕاسته‌ى ن��ووس�ه‌رو رۆژنامه‌نوس‬ ‫ئاسۆس هه‌ردى ده‌کات له‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌و هێرشه‌ى کرایه‌ سه‌رى و جگ ‌ه‬ ‫له‌ به‌توندى ئیدانه‌کردنى داوا ل ‌ه‬ ‫الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌کانیش ده‌کات‬ ‫که‌ به‌زووترین کات هه‌وڵى دۆزینه‌وه‌و‬ ‫به‌دادگا گه‌یاندنى تاوه‌نباران بده‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ى خواره‌وه‌ ده‌قى په‌یامه‌که‌یه‌‪:‬‬ ‫به‌ڕێز نوسه‌رو رۆژنامه‌نوس‬ ‫ئاسۆس هه‌ردی‬ ‫ساڵو رێز‬ ‫هه‌واڵى به‌ناحه‌ق هێرشکردنه‌ سه‌ر‬ ‫به‌رێزتانم پێگه‌یشت ‪ ،‬به‌هۆیه‌و ‌ه‬ ‫زۆر نیگه‌ران ب��ووم به‌رانبه‌ر به‌و‬

‫ش��ه‌وى ‪ 2011/9/2‬ل�ه‌ دواهه‌مین‬ ‫رۆژى جه‌ژنى ره‌م �ه‌زان��ى پیرۆزدا‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫سکرتێرى گشتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‪ ،‬له‌ باره‌گاى‬ ‫تایبه‌تى خۆى له‌ گوندى گوڵه‌خانه‌ى‬ ‫ناوچه‌ى شاره‌زوور پێشوازی کرد له‌‬ ‫ژماره‌یه‌ک له‌ که‌سایه‌تى و دۆست‬ ‫و خزمان و دانیشتوانى ناوچه‌ى‬ ‫هه‌ورامان‪ ،‬که‌ بۆ مه‌به‌ستى پیرۆزبایى‬ ‫جه‌ژنى ره‌مه‌زان سه‌ردانیان کرد‪.‬‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫وێ���ڕاى ئاراسته‌کرنى پیرۆزبایى‬

‫خۆى به‌بۆنه‌ى جه‌ژنى ره‌مه‌زانه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌ وته‌یه‌کیدا ئاماژه‌ى به‌ ناوچه‌ى‬ ‫هه‌ورامان کرد که‌ له‌بارى خه‌باتدا‬ ‫هه‌میشه‌ النکه‌ى به‌رگرى و پشتیوانى‬ ‫ب���ووه‌و ه��ێ��م��اى ب��ۆ دانیشتوانى‬ ‫ناوچه‌که‌ کرد که‌ هه‌میشه‌ پشتیوانى‬ ‫خ�ه‌ب��ات��ى ک��وردای��ه‌ت��ى و خه‌ڵکى‬ ‫کوردستان بوون و له‌و رێگه‌یه‌شدا‬ ‫زۆرج����ار ن�ه‌ه��ام�ه‌ت��ى و ق��ورب��ان��ى‬ ‫زۆری���ان داوه‌‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ا له‌ بارى‬ ‫کلتورى ناوچه‌که‌دا وتى هه‌میشه‌‬ ‫ناوچه‌که‌ پارێزگارى له‌ کلتووره‌‬ ‫کورده‌وارییه‌کان کردووه‌و به‌رده‌وام‬

‫ب��ووه‌ له‌ خستنه‌ ب��ازاڕى به‌رهه‌م ‌ه‬ ‫کوردییه‌کان و ه��اوش��ان هه‌میشه‌‬ ‫پشتى به‌ستووه‌ به‌ به‌رهه‌مه‌کانى‬ ‫خ���ۆى ک �ه‌ئ �ه‌م �ه‌ش��ى ب��ه‌ خاڵێکى‬ ‫پۆزه‌تیڤ و به‌هێزى هه‌ر ناوچه‌و‬ ‫شارێک وه‌سفکرد بۆ پێشخستنى‬ ‫الیه‌نى ئابوورى و به‌رزکردنه‌وه‌ى‬ ‫داهات‪ ،‬وه‌ هیواى خواست حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان به‌رده‌وام بێت له‌‬ ‫خزمه‌تکردنى ئه‌و ناوچه‌یه‌و گشت‬ ‫ناوچه‌کانى ترى کوردستان له‌پێناو‬ ‫خزمه‌تى زیاتر به‌ دانیشتوانى ئه‌و‬ ‫ناوچانه‌‪.‬‬

‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود له‌ گوندی گوڵه‌خان ‌ه پێشوازی‬ ‫لە بنه‌ماڵه‌ى شه‌هید ئه‌حمه‌د تۆفیق و چه‌ندین کەسایه‌تى کرد‬ ‫رۆژی ‪ 2011/9/1‬هه‌ڤاڵى به‌ڕێز‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود سکرتێرى‬ ‫گ��ش��ت��ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‪ ،‬سێیه‌مین‬ ‫رۆژى جه‌ژنى پیرۆزى ره‌مه‌زانى‬ ‫ل��ه‌ب��اره‌گ��اى تایبه‌تى خ��ۆى له‌‬ ‫گ��ون��دى گ��وڵ �ه‌خ��ان �ه‌ى ده‌ڤ���ه‌رى‬ ‫ش��اره‌زوور به‌ڕێکردو ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆر ل �ه‌ ب��ن�ه‌م��اڵ�ه‌و خ��ان��ه‌واده‌ى‬ ‫ش�ه‌ه��ی��دان و که‌سایه‌تى ئاینى‬ ‫و کۆمه‌اڵیه‌تى سه‌ردانیان کردو‬ ‫ل �ه‌الی �ه‌ن ب�ه‌ڕی��زی��ان�ه‌وه‌ به‌گه‌رمى‬ ‫پێشوازیکران‪.‬‬ ‫له‌ سه‌ردانێکیاندا به‌ مه‌به‌ستى‬ ‫پ��ی��رۆزب��ای��ى ج��ه‌ژن��ى ره‌م����ه‌زان‬ ‫بنه‌ماڵه‌ى شه‌هید ئه‌حمه‌د تۆفیق‬ ‫و خزمانى هه‌شه‌زینى و خه‌ڵکى‬ ‫تێکۆشه‌رى گه‌رمیان سه‌ردانى‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمودیان‬ ‫ک����ردو ل���ه‌الی���ه‌ن ب��ه‌ڕێ��زی��ان��ه‌وه‌‬ ‫پێشوازیکران‪ ،‬له‌ وته‌یه‌کیدا وێڕاى‬

‫عومه‌ر نوره‌دینى‪،‬‬

‫پیرۆزبایى ج �ه‌ژن له‌ بنه‌ماڵه‌ى‬ ‫شه‌هید ئه‌حمه‌د تۆفیق‪ ،‬سکرتێرى‬ ‫گ��ش��ت��ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‪ ،‬باسى له‌‬ ‫تێکۆشه‌رى و ئازایه‌تى شه‌هید‬ ‫ئه‌حمه‌د تۆفیق ک��ردو باسى له‌‬ ‫ده‌ڤه‌رى گه‌رمیان کرد که‌ تووشى‬ ‫دڕندانه‌ترین شااڵوى وێرانکردن و‬ ‫جینۆساید بوونه‌وه‌و له‌و رووه‌وه‌‬ ‫هیواى خواست حکومه‌تى هه‌رێم‬ ‫ئ����اوڕى زی��ات��ر ل��ه‌ ک �ه‌س��وک��ارى‬ ‫شه‌هیدان و ئه‌نفالکراوان بداته‌وه‌و‬ ‫ب�����ه‌رده‌وام ب��ێ��ت ل��ه‌ گه‌یاندنى‬ ‫خزمه‌تگوزارى و چاکسازى زیاتر به‌‬ ‫ناوچه‌کانیان‪،‬له‌پێناو ساڕێژکردنى‬ ‫به‌شێک ل �ه‌ برینى که‌سوکارى‬ ‫شه‌هیدان‪.‬‬ ‫هه‌ر هەمان رۆژ به‌ڕێز محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود پێشوازیکرد له‌‬ ‫ژماره‌یه‌ک که‌سایه‌تى و دۆستانى‬ ‫ده‌ڤه‌رى رانیه‌و ناوچه‌ى شه‌قاڵوه‌‬

‫که‌ به‌مه‌به‌ستى پیرۆزبایى جه‌ژنى‬ ‫ره‌م����ه‌زان س �ه‌ردان��ی��ان ک��ردب��وو‪،‬‬ ‫ل �ه‌دواى به‌خێرهاتن و پیرۆزبایى‬ ‫جه‌ژنى ره‌مه‌زان به‌ڕێز محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود‪ ،‬رۆڵى دانیشتوانى‬ ‫ئه‌و ناوچانه‌ى له‌ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى‬ ‫رژێمى به‌عسى پێشوو به‌رزنرخاند‬ ‫و رۆڵى ئه‌و ناوچه‌یه‌ى له‌ راپه‌رین‬ ‫و رزگ��ارک��ردن��ى ش��ارى رانیه‌ به‌‬ ‫پرده‌ستکه‌وت وه‌سفکردو ئه‌مرۆى‬ ‫کوردستانیشى به‌ به‌رهه‌مى چه‌ندان‬ ‫س��اڵ �ه‌ى قوربانییه‌ زۆره‌ک��ان��ى‬ ‫دانیشتوانى ئه‌و ناوچانه‌و گشت‬ ‫ن��اوچ �ه‌ک��ان��ى ت���رى ک��وردس��ت��ان‬ ‫وه‌سفکردو هیواى خواست جه‌ژنى‬ ‫ره‌م �ه‌زان��ى ئه‌مساڵ به‌دیهێنه‌رى‬ ‫گشت ئامانج و ئاواته‌کانى گه‌لى‬ ‫کورد بێت و له‌ژێر سایه‌ى حکومه‌ت‬ ‫و پ��ه‌رل��ه‌م��ان و س �ه‌رۆک��ای �ه‌ت��ى‬ ‫هه‌رێمدا ته‌واوى داواکارییه‌کانى بۆ‬ ‫جێبه‌جێ بکرێت‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫جۆره‌ ره‌فتاره‌ نامرۆڤانه‌یه‌ له‌هه‌مان‬ ‫کاتدا به‌توندی ئیدانه‌ى ئه‌و جۆر ‌ه‬ ‫کرده‌وه‌ قێزه‌ونانه‌ ده‌که‌م به‌رانبه‌ر‬ ‫به‌که‌سێکى رۆشنبیرى وه‌ک به‌رێزتان‬ ‫و رۆژنامه‌نوسانى ترى کوردستان ‪.‬‬ ‫ه �ه‌رب��ۆی �ه‌ داواک������ارم ل��ه‌ الی�ه‌ن� ‌ه‬ ‫پ �ه‌ی��وه‌ن��دی داره‌ک��ان��ى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان هه‌رچى زوتر ‌ه‬ ‫هه‌وڵی دۆزینه‌وه‌ تاوانباران بده‌ن‬ ‫و راده‌س��ت��ى دادگ��ای��ان بکه‌ن و تا‬

‫به‌ سزاى عادیالنه‌ى خۆیان بگه‌ن‪،‬‬ ‫و چیتر کارى نه‌شیاوى وا به‌رانبه‌ر‬ ‫هیچ رۆژنامه‌نووسێکى تر دووب��اره‬ ‫‌نه‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ هیوای سه‌المه‌تى بۆ به‌رێزتان‬ ‫محمدى حاجى محمود‬ ‫سکرتێرى گشتى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان‬ ‫‪٢٠١١/٩/١‬‬

‫به‌رپرسى ئه‌نجوومه‌نى رێکخستنى ناوه‌ندى حسدک هه‌ردوو‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید و سه‌یدسادقى به‌سه‌رکرده‌وه‌‬ ‫رۆژی ‪ 2011/9/5‬هه‌ڤاڵ رزگار‬ ‫غفور ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى و‬ ‫به‌رپرسى ئه‌نجومه‌نى رێکخستنى‬ ‫ناوه‌ندى ژماره‌یه‌ک له‌ ئه‌ندامانى‬ ‫ئه‌نجوومه‌نى ریکخستن سه‌ردانى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هیدیان‬ ‫ک��رد ول��ه‌الی��ه‌ن ه �ه‌ڤ��اڵ ن���ه‌وزاد‬ ‫عبدولقادر به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ند‬ ‫وجێگرو ئه‌ندامانى مه‌ڵبه‌نده‌و ‌ه‬ ‫به‌گه‌رمى پێشوازیان لێکرا‪.‬‬ ‫س��ه‌ره‌ت��اى ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ ک �ه‌ ب ‌ه‬ ‫ساتێک وه‌س��ت��ان ب��ۆ رێزلێنان‬ ‫له‌گیانى پاکى شه‌هیدان ده‌ستى‬ ‫پێکرد دوات��ر له‌الیه‌ن به‌رپرسى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى ڕێکخستنى ناوه‌ندى‬ ‫باس له‌ بارودۆخى سیاسى عێراق‬ ‫و کوردستان وناوچه‌که‌ کرا ک ‌ه‬ ‫گ��ۆران��ک��ارى گ��ه‌وره‌ ناوچه‌که‌ى‬ ‫گرتۆته‌وه ‌وپێویستى به‌به‌رنامه‬ ‫‌وپالنه‌ بۆ ئه‌وه‌ى سودى لێببینین‬ ‫ب��ۆ گ �ه‌ل �ه‌ک �ه‌م��ان‪ ،‬دوات���ر باس‬ ‫ل�ه‌ ب��ارگ��رژى و نائارامیه‌کانى‬ ‫س �ه‌ر سنوره‌کان ک��را که‌ بۆت ‌ه‬ ‫هۆى ماڵوێرانى بۆ جه‌ماوه‌رى‬ ‫ناوچه‌که‌ و هه‌رێمى کوردستان‪،‬‬ ‫بۆیه‌ پێویسته‌ هه‌مووالیه‌نه‌کان‬ ‫پابه‌ندبن به‌ ئارامى و ئاسایشى‬ ‫هاواڵتیان و به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى‬ ‫ج���ه‌م���اوه‌ر ورێ���گ���اى گفتوگۆ‬ ‫بگرنه‌به‌ر‪.‬‬ ‫له‌ته‌وه‌رێکى تردا باس له‌ رۆڵى‬ ‫ک��ادی��رو ئ �ه‌رک وبه‌رپرسیارێتى‬ ‫کرا که‌ده‌بێت بوێرانه‌ بچنه‌ ناو‬ ‫ج �ه‌م��اوه‌رو ستراتیژو ئامانجى‬ ‫حزب بخه‌نه‌رو وبتوانن زۆرترین‬ ‫ج���ه‌م���اوه‌ر ل��ه‌ ده‌ورى ح��زب‬ ‫کۆبکه‌نه‌وه‌‪ ،‬حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان درێخى‬

‫ناکات به‌رامبه‌ر کادیرو ئه‌ندامانى‬ ‫و له‌و رووه‌شه‌وه‌ به‌رنامه‌و پالنى‬ ‫خ��ۆى هه‌یه‌ بۆ پ �ه‌روه‌رده‌ک��ردن‬ ‫و ئاماده‌کردنیان بۆچونه‌ ناو‬ ‫جه‌ماوه‌ر که‌ئه‌مه‌ش یه‌کێکه‌ ل ‌ه‬ ‫راسپارده‌کانى کۆنگره‌ى شه‌شه‌مى‬ ‫حزب‪ ،‬دواتر هه‌ڤااڵن پێشنیارو‬ ‫سه‌رنجى خۆیان خسته‌ روو بۆ‬ ‫باشترکردنى کارو چاالکیه‌کانى‬ ‫حزب له‌و سنوره‌دا‪.‬‬ ‫ه����ه‌ر ه���ەم���ان رۆژ ه��ه‌ڤ��اڵ‬ ‫رزگارغفور به‌رپرسى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫رێکخستنى ناوه‌ندى له‌ میانه‌ى‬ ‫به‌سه‌رکردنه‌وه‌ى مه‌ڵبه‌نده‌کان‪،‬‬ ‫م���ه‌ڵ���ب���ه‌ن���دى س��ه‌ی��دس��ادق��ى‬ ‫به‌سه‌رکرده‌وه ‌وله‌الیه‌ن هه‌ڤاڵ‬ ‫مه‌ال ق��ادر به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫سه‌یدسادق و جێگرو ئه‌ندامانى‬ ‫مه‌ڵبه‌نده‌وه‌ به‌گه‌رمى پێشوازى‬ ‫کران‪.‬‬ ‫دواى وه‌ستانى ده‌قیقه‌یه‌ک بۆ‬ ‫گیانى پاکى شه‌هیدان‪ ،‬به‌رپرسى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى ڕێکخستنى ناوه‌ندى‬ ‫تیشکى خسته‌سه‌ر ڕووداو و‬ ‫گۆڕانکارى و پێشهاته‌ سیاسیه‌کانى‬ ‫کوردستان و عێراق وناوچه‌که‌ ‪،‬‬ ‫که‌ پێویستى به‌یه‌کڕیزى زیاترى‬ ‫هێزو الیه‌نه‌ سیاسیه‌کان هه‌یه‌ بۆ‬ ‫خۆئاماده‌کردن به‌پالن وستراتیژى‬ ‫نوێ بۆ دواى گۆڕانکاریه‌کان‪،‬‬ ‫پ���اش���ان ب����اس ل����ه‌و ڕووداو‬ ‫وکاره‌سات و گرژى و ئاڵۆزیانه‌ى‬ ‫سه‌رسنوره‌کان کرا که‌ پێویستى‬ ‫به‌ هه‌وڵ و تێکۆشانى زیاترى هێزو‬ ‫الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌کان هه‌یه‌ ک ‌ه‬ ‫کاربکه‌ن بۆ ئ��ارام ک��ردن �ه‌وه‌ى‬ ‫ب��ارودۆخ�ه‌ک�ه‌ وچاره‌سه‌رکردنى‬ ‫کێشه‌کان به‌ئاشتى و گفتوگۆ دوور‬

‫له‌ توندوتێژى چونکه‌ زه‌ره‌رمه‌ندى‬ ‫ه��ه‌ره‌ گ �ه‌وره‌ی �ه‌ هاواڵتیانن و ‌ه‬ ‫ده‌بێت په‌رله‌مانى کوردستان‬ ‫فشار بخاته‌ سه‌ر په‌رله‌مانى عێراق‬ ‫بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى سه‌رجه‌م‬ ‫ئه‌و ڕێککه‌وتننامانه‌ى پێشوترى‬ ‫س���ه‌رده‌م���ى ب��ه‌ع��س ک �ه‌ڕێ��گ��ا‬ ‫به‌ده‌وڵه‌تان ده‌دات خاکى عێراق‬ ‫ببه‌زینن و سه‌رله‌نوێ په‌یماننامه‌ى‬ ‫ن��وێ بکرێت ل �ه‌س �ه‌ر بنه‌ماى‬ ‫هاوسێیه‌تى و پاراستنى و واڵتان‬ ‫و ده‌س��ت��وه‌رن �ه‌دان له‌کاروبارى‬ ‫یه‌کترى وپابه‌ندبون به‌بنه‌ماو‬ ‫پره‌نسیپه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان‪ ،‬دواتر‬ ‫باس له‌ڕۆڵى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دی��م��وک��رات��ى ک��وردس��ت��ان ل ‌ه‬ ‫گۆره‌پانى سیاسى کوردستان و‬ ‫عێراق وه‌ک هێزێکى شۆرشگێرى‬ ‫کاریگه‌ر که‌ ل��ه‌دواى کۆنگره‌ى‬ ‫شه‌شه‌مه‌وه‌ هه‌نگاوى باشى ناوه‌ و‬ ‫له‌وروه‌شه‌وه‌ ڕێنماى وراسپارده‌ى‬ ‫نوێ درا به‌ ئه‌ندامان که‌پێویست ‌ه‬ ‫زیاتر بچنه‌ ناوجه‌ماوه‌ر وبه‌ده‌نگ‬ ‫جه‌ماوه‌ره‌وه‌ بێن و په‌یامى حزب‬ ‫بگه‌یننه‌ ه��اواڵت��ی��ان وک��ادی��ران‬ ‫به‌ماناى کادیرى نوى وجه‌ماوه‌رى‬ ‫ب��ن‪ ،‬چونکه‌ په‌یامى حزبمان‬ ‫خ��زم�ه‌ت��ک��ردن�ه‌ ب �ه‌ ج��ه‌م��اوه‌رى‬ ‫کوردستان و هه‌وڵ بده‌ن توانا‬ ‫زات��ى و لێهاتوویه‌کانى خۆیان‬ ‫بخه‌نه‌ گه‌رو له‌و ڕوه‌شه‌وه‌ حزب‬ ‫به‌رنامه‌ڕێژى کردوه‌ بۆپێگه‌یاندن‬ ‫و پ��ه‌روه‌ده‌ک��ردن��ی��ان له‌ڕێگاى‬ ‫خولى جۆراوجۆر‪ ،‬دواتر هه‌ڤااڵن‬ ‫س �ه‌رن��ج و پێشنیارى خۆیان‬ ‫خسته‌ ڕوو گ��ف��ت��وگ��ۆى چ��رى‬ ‫له‌باره‌وه‌کرا له‌ پێناو باشترکردنى‬ ‫کاروچاالکییه‌کان له‌ سنوره‌که‌دا‪.‬‬

‫سه‌رۆکى لیژنه‌ى په‌روه‌رده‌ و خوێندنى بااڵ لە پەرلەمانی کوردستان‪:‬‬

‫کار بۆ ئه‌وه‌ ده‌که‌ین ئه‌و ده‌رماڵه‌ ‪150‬هه‌زار دینارییه‌ مامۆستایانى هه‌رێمى کوردستانیش بگرێته‌وه‌‬

‫دیمانه‌‪~ :‬‬ ‫ع���وم���ه‌ر ن���وره‌دی���ن���ى‪ ،‬ئ �ه‌ن��دام��ى‬ ‫په‌رله‌مانى کوردستان و سه‌رۆکى‬ ‫لیژنه‌ى په‌روه‌رده‌ و خوێندنى بااڵ ل ‌ه‬ ‫دیدارێکى ڕێبازى ئازادى ئاماژه‌ به‌وه‌‬ ‫ده‌کات» کار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌که‌ین ک ‌ه‬ ‫ئه‌م (‪)150‬ه �ه‌زاره‌ى که‌ به‌ گوێره‌ى‬ ‫ی��اس��اى وه‌زاره‌ت�����ى پ�����ه‌روه‌رده‌ى‬ ‫حکومه‌تى ناوه‌ند ده‌رماڵه‌ى بڕدراو‬ ‫ب��ۆ م��ام��ۆس��ت��ای��ان و ک��ارم�ه‌ن��دان��ى‬ ‫وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ دانراوه‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستان جێبه‌جی‬ ‫بکرێت بۆ ئ �ه‌وه‌ى هه‌نگاوێک بێت‬ ‫له‌سه‌ر ڕێگاى باشکردنى گوزه‌رانى‬ ‫مادى مامۆستایان»‪.‬‬ ‫* ل����ه‌م خ���ول���ه‌ى پ���ه‌رل���ه‌م���ان���دا‬ ‫دانیشتنه‌کان له‌سه‌ر چى به‌رنامه‌یه‌ک‬ ‫ده‌بێت؟‬ ‫یه‌که‌میان ده‌رکردنى چه‌ند یاسایه‌کى‬ ‫تازه‌یه‌ پاشان ب��ه‌رده‌وام بوونه‌ ل ‌ه‬ ‫چاودێری کردنى حکومه‌ت له‌وه‌ى تا‬ ‫چه‌نده‌ پابه‌نده‌ به‌ یاساوه‌ تا چه‌ند ‌ه‬

‫ئامانجه‌کانى جێبه‌جێ ده‌کات‪.‬‬ ‫* س����ه‌ب����اره‌ت ب����ه‌و ک���ۆب���ون���ه‌و‌ه‬ ‫نائاسایانه‌ى که‌ له‌ پشودا ئه‌نجام‬ ‫دران چ کاریگه‌رییه‌کیان هه‌بوو؟‬ ‫کاریگه‌ریانە هه‌بووه‌‪ ،‬ئه‌م کۆبوونه‌وان ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر چه‌ند ئاستێک هه‌ست ده‌که‌یت‬ ‫بێ کاریگه‌ر نه‌بووه‌ یه‌که‌میان له‌سه‌ر‬ ‫ئاستى ناوخۆ تێروانین هه‌بوو بۆچون‬ ‫هه‌بوو له‌ په‌رله‌مانى کوردستان ک ‌ه‬ ‫دانیشتنى نائاساى ئه‌نجام بدات‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ ڕووداوه‌کانى سه‌رسنور‬ ‫په‌رله‌مانى کوردستان بیرو بۆچونى‬ ‫ڕاى گشتى به‌ هه‌ند وه‌رده‌گ��رێ��ت‬ ‫هه‌روه‌ها بایه‌خ به‌و بابه‌تانه‌ ده‌دات‬ ‫که‌ هه‌ڕه‌شه‌و مه‌ترسین رووبه‌ڕووى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ده‌بێته‌وه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئاستى دروستکردنى فشار حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان بۆ حکومه‌تى‬ ‫ناوه‌ند بوبه‌ مایه‌ى ئه‌وه‌ى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان له‌سه‌ر ئاستى‬ ‫دیبلۆماسى و له‌سه‌ر ئاستى مه‌یدانى‬ ‫بایه‌خى زیاتر به‌ کێشه‌ى ئاوه‌ره‌کانى‬ ‫بدات‪.‬‬

‫له‌ دوای��ن کۆبونه‌وه‌ى خۆماندا ل ‌ه‬ ‫باره‌ى تۆپ باران کردنى سنوره‌کانى‬ ‫هه‌رێم له‌الیه‌ن فرۆکه‌کانى تورکیاو ‌ه‬ ‫په‌یامی‌ ئه‌وه‌مان دا که‌ پێویست ‌ه‬ ‫س��ت��رات��ی��ژی�ه‌ت��ێ��ک��ى ت��ای��ب �ه‌ت��ى بۆ‬ ‫خه‌باتى دیموکراتى بگرینه‌ به‌ر‬ ‫ده‌بینین له‌سه‌ر ئاستى خۆى په‌ژاک‬ ‫به‌یاننامه‌یه‌کى ڕاگه‌یاند الى خۆیه‌و ‌ه‬ ‫ئاگر به‌ستى ڕاگه‌یاند پابه‌ند ده‌بن ب ‌ه‬ ‫خه‌باتى مه‌ده‌نیانه‌وه‌‪.‬‬ ‫* به‌ گونجاوى ده‌زان��ن پێنچ ڕۆژ‬ ‫ده‌وامى خوێندن هاته‌ پێشه‌وه‌؟‬ ‫بۆ خ��ۆى گرفتى ک��ات یه‌کێکه‌ ل ‌ه‬ ‫گرفته‌کانى ناو سیسته‌مى په‌روه‌رد ‌ه‬ ‫ل �ه‌ ئێستادا‪ ،‬چونکه‌ سیسته‌مى‬ ‫پ���ه‌روه‌رده‌ ب��اس ل��ه‌وه‌ ده‌ک��ات ک ‌ه‬ ‫ده‌وامکردن له‌ خوێندنگاکاندا دوو‬ ‫ده‌وام و سێ ده‌وامه‌ بۆیه‌ کێشه‌ى کات‬ ‫له‌به‌رده‌م پرۆسه‌ى خوێندندا دێت ‌ه‬ ‫ئاراوه‌‪ ،‬ئه‌م سیسته‌مى په‌روه‌رده‌ی ‌ه‬ ‫پێویستى به‌وه‌ هه‌یه‌ خوێندکار ل ‌ه‬ ‫کاتژمێر هه‌شتى به‌یانییه‌وه‌ تا دوو‬ ‫نیوه‌ڕۆ له‌ قوتابخانه‌ بێت هه‌روه‌ها‬

‫له‌ ناو قوتابخانه‌کاندا یه‌ک ده‌وامى‬ ‫هه‌بێت هه‌روه‌ها ژماره‌ى خوێندکار‬ ‫له‌ ناو پۆله‌کاندا که‌م بێت له‌به‌ر ئه‌و ‌ه‬ ‫ده‌بینین هاته‌ پێشه‌وه‌ هه‌فته‌یه‌ک‬ ‫یان چه‌ند ڕۆژێک له‌ ڕاستیدا له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫بتوانێت کات پێشکه‌شى خوێندنگاکان‬ ‫ب��ک��ات‪ ،‬هاتنه‌ پێشه‌وه‌که‌ باشه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌ ته‌واوه‌تى کێشه‌ى کات ل ‌ه‬ ‫ناوه‌نده‌کانى خوێندن و سیسته‌مى‬ ‫په‌روه‌رده‌ چاره‌سه‌ر ناکات‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫هه‌وڵبده‌ین کاته‌ که‌ به‌ شێوازى تر‬ ‫قره‌بوى بکه‌ینه‌وه‌ ئه‌وه‌یش ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫هه‌وڵبده‌ین که‌ ده‌وام له‌ خوێندنگاکان‬ ‫بگاته‌ ئاستى یه‌ک ده‌وامى ئه‌و کات‬ ‫ده‌توانین کات زیاتر بکه‌ین بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫بتوانرێت سیسته‌مه‌که‌ کێشه‌ى کاتى‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫کار له‌سه‌ر ئ�ه‌وه‌ ده‌که‌ین که‌ ئه‌م‬ ‫(‪)150‬ه������ه‌زاره‌ى ک �ه‌ ب �ه‌ گ��وێ��ره‌ى‬ ‫ی��اس��اى وه‌زاره‌ت�����ى پ�����ه‌روه‌رده‌ى‬ ‫حکومه‌تى ناوه‌ند ده‌رماڵه‌ى بڕدراو‬ ‫ب��ۆ م��ام��ۆس��ت��ای��ان و ک��ارم�ه‌ن��دان��ى‬ ‫وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ دانراوه‌ ئه‌مه‌ش‬

‫له‌ هه‌رێمى کوردستان جێبه‌جێ‬ ‫بکرێت بۆ ئ �ه‌وه‌ى هه‌نگاوێک بێت‬ ‫له‌سه‌ر ڕێگاى باشکردنى گوزه‌رانى‬ ‫م��ادى مامۆستایان که‌ ئه‌ویش بۆ‬ ‫خ��ۆى به‌شێکه‌ له‌ چ��اک س��ازى ل ‌ه‬ ‫ناو پرۆسه‌ى پ �ه‌روه‌رده‌دا‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫چاودێرى ئه‌وه‌ ده‌که‌ین به‌ پێشنیارى‬

‫لیژنه‌ى ئێمه‌ ئه‌مساڵ له‌ بوودجه‌ى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان (‪ )150‬ملیار‬ ‫ت��ه‌رخ��ان ک���را ب��ۆ دروس��ت��ک��ردن��ى‬ ‫خوێندنگاى مۆدێرن چاودێرى ئه‌و‬ ‫پرۆسه‌یه‌ ده‌که‌ین که‌ ناوى لێنراو ‌ه‬ ‫هه‌ڵمه‌تى نیشتمانى بۆ دروستکردنى‬ ‫قوتابخانه‌‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫حه‌سه‌ن جه‌بارى‪ ،‬کارگێرى لقى چوارى پ‪.‬د‪.‬ک‪:‬‬

‫دیدار‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫‪3‬‬

‫بریارى سه‌رۆکى هه‌رێم پاڵپشتى یاسایی هه‌یه‌‬

‫ئا‪~ :‬‬

‫س �ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌و ب��ڕی��اران�ه‌ى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ده‌ریکرد حه‌سه‌ن‬ ‫جه‌بار کارگێرى لقى چوار به‌ رێبازى‬ ‫ئازادى ڕاگه‌یاند‪ :‬بریاره‌کانى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێم الیه‌نێکى گرنگ و باش ‌ه ‪ .‬به‌اڵم بۆ‬ ‫جێبه‌جێ کردنه‌که‌ى ئه‌رکى حکومه‌ت و‬ ‫وه‌زیره‌ به‌رێزه‌کانى حکومه‌ت ‌ه که‌ ده‌بێ‬ ‫ئه‌م ئه‌رکه‌ ب ‌ه جدى وه‌ربگرن‪.‬‬ ‫له‌و باره‌یه‌شه‌وه‌ سه‌الحه‌دین بابه‌کر‬ ‫ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى یه‌کگرتووى‬ ‫ئیسالمى ب ‌ه ~ ڕاگه‌یاند‪:‬‬ ‫ڕاگه‌یاند ئه‌و بریارانه‌ى سه‌رۆکى هه‌رێم‬ ‫کۆسپه‌کانى به‌رده‌م سه‌ر له‌نوێ ده‌ست‬ ‫پێکردنه‌وه‌ى کۆبونه‌و‌ه پێنج قۆڵیه‌کان‬ ‫الده‌بات‬

‫*سه‌رۆکى هه‌رێم له‌ چی روانگه‌یه‌که‌و‌ه‬ ‫ئه‌ م بریارانه‌ى بۆ ئاسای کردنه‌وه‌ى‬ ‫بارودۆخى کوردستان داوه‌؟‬ ‫ س���ه‌ب���اره‌ت ب���ه‌و ب��ری��اران��ه‌ى که‌‬‫جه‌نابی س��ه‌رۆک ب��ارزان��ى داویه‌تى‬ ‫ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى که‌ له‌ دواى‬ ‫‪17‬ى شوباته‌وه‌ کۆمه‌ڵێک ته‌نگه‌ژه‌ى‬ ‫سیاسی و ملمالنێی سیاسی ئاڵۆز‬ ‫هاته‌ پێشه‌وه‌ که‌ به‌ داخه‌وه‌ هه‌ندێک‬ ‫رووداوى نه‌خوازراوى له‌گه‌ڵ دا بوو‬ ‫‪ ،‬ئ �ه‌م رووداوان�����ه‌ش واى ک��رد که‌‬ ‫دانیشتن و دیالۆگ له‌ نێوان حزبه‌‬ ‫سیاسیه‌کاندا بێته‌ پێشه‌وه‌ چه‌ندین‬ ‫دانیشتن له‌ نێوان یه‌کێتى نیشتمانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان و پ��ارت��ى دیموکراتى‬ ‫کوردستان و الیه‌نه‌کانى ئۆپۆزسیۆن‬ ‫ئه‌نجامدراو دواج��ار ئۆپۆزسیۆن بۆ‬ ‫ماوه‌یه‌ک وتوێژه‌کانى راگرتبوو ‪ ،‬ئه‌م‬ ‫هه‌ڵوێسته‌ى ئێستاى به‌رێز سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێم ب��ه‌راى من ئ �ه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێ‬ ‫ک �ه‌ ئ��ه‌م ب��ری��اران �ه‌ بریتى نین له‌‬ ‫شێوه‌یه‌کى سۆزدارى به‌ڵکو ده‌یه‌وێت‬ ‫س��ارێ��ژى ه �ه‌م��وو گیروگرفته‌کان‬

‫حه‌سه‌ن جه‌بارى‪،‬‬

‫کارگێرى لقى چوارى پ‪.‬د‪.‬ک‬

‫بکات و ده‌یه‌وێت به‌ ڕێگاى یاسای‬ ‫بارودۆخه‌که‌ چاره‌سه‌ر بکرێت چونکه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ ووردى له‌ بریاره‌کان سه‌رنج‬ ‫بده‌ین ده‌بین که‌ هه‌ر چوار بریاره‌که‌‬ ‫پشت ده‌به‌ستێت به‌ ماده‌ى یاسایى و‬ ‫رێگا و شوێنى یاسایی بۆ دانراوه‌ که‌‬ ‫ئه‌و بریارانه‌ جێبه‌جێ بکرێن ‪ ،‬ئه‌وه‌ى‬ ‫که‌ مایه‌ى خۆش حاڵیه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌‬ ‫ته‌نها پارتى و ئه‌ندامانى پارتى نین‬ ‫که‌ دڵیان به‌م بریاره‌ خۆشه‌ ‪ ،‬چونکه‌‬ ‫به‌رێز کاک مه‌سعود وه‌ک و سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێم و سه‌رۆکى هه‌موو کوردستان‬ ‫ئه‌م بریارانه‌ى داوه‌ وه‌ الى هیز و‬ ‫الیه‌نه‌کانى ئۆپۆزسیۆنیش به‌ بریارى‬ ‫ئه‌رێنى وه‌رگیراون و ته‌نانه‌ت حزب‬ ‫و الیه‌نه‌کانى ده‌ره‌وه‌ى ئۆپۆزسیۆنیش‬ ‫خ��ۆش��ح��اڵ��ى خ��ۆی��ان ب���ه‌و ب��ری��اره‌‬ ‫ده‌ربریوه‌ ‪ ،‬پێم وایه‌ ئه‌م کاردانه‌وه‌‬ ‫و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ ده‌مانگه‌یه‌نێته‌ ئه‌و‬ ‫ب��اوه‌ره‌ى که‌ به‌رێز ک��اک مه‌سعود‬ ‫ب��ن �ه‌م��اى ی��اس��اى ب��ۆ ب��ری��اره‌ک��ان‬ ‫دارش��ت��ووه‌ ئ�ه‌م بنه‌ما یاساییانه‌ش‬ ‫له‌ به‌رژه‌وه‌ندى هه‌موو الیه‌ک ده‌بێت‬ ‫و له‌ ب��ه‌رژه‌وه‌ن��دى هه‌موو تاکێکى‬ ‫کوردستانیش ده‌بێت ‪ ،‬چونکه‌ یه‌کێک‬ ‫له‌ بریاره‌کان که‌ زۆر گرنگه‌ باس له‌وه‌‬ ‫ده‌ک��ات که‌ ه�ه‌ر که‌سێک ده‌گیرێت‬

‫و س��زاى یاساى ل�ه‌س�ه‌ره‌ ده‌ب��ێ ل ‌ه‬ ‫ماوه‌ى ‪ 24‬سه‌عاتدا دادگای بکرێت و‬ ‫پارێزه‌رى بۆ بگیرێت ‪ ،‬که‌واته‌ ئێمه‌‬ ‫لێره‌وه‌ ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و باوه‌ره‌ى که‌ ئه‌م‬ ‫بریارانه‌ى دراون بنه‌مایه‌کن بۆ بنیات‬ ‫نانى کۆمه‌ڵگایه‌کى مه‌ده‌نى وبنیاتنانى‬ ‫ملمالنێیه‌ک که‌ ده‌کرێ به‌پێی یاسا‬ ‫ڕێک بخرێت ‪ ،‬ئێمه‌ پێمان وایه‌ ئه‌م‬ ‫چوار بریاره‌ وه‌اڵمێکى زۆر گونجاوه‌‬ ‫بۆ ئه‌و بارودۆخه‌ى که‌ دروست بووه‌‬ ‫‪ ،‬ئه‌م الیه‌نه‌ یاسایه‌ى بریاره‌کانى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم الیه‌نێکى گرنگ و‬ ‫باشه‌ ‪ .‬به‌اڵم بۆ جێبه‌جێ کردنه‌که‌ى‬ ‫ئه‌رکى حکومه‌ت و وه‌زیره‌ به‌رێزه‌کانى‬ ‫حکومه‌ته‌ که‌ ده‌ب��ێ ئه‌م ئه‌رکه‌ به‌‬ ‫ج��دى وه‌رب��گ��رن ه��ه‌روه‌ه��ا الیه‌نى‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیش ده‌بێ رۆڵێکى کاریگه‌ر‬ ‫بگێڕێ چونکه‌ ئ��ه‌وان ده‌ڵێن ئێمه‌‬ ‫داخوازیه‌کانى خه‌ڵک جێبه‌جێ ده‌که‌ین‬ ‫‪ ،‬که‌واته‌ مادام ئۆپۆزسیۆن ده‌ڵێت‬ ‫ئێمه‌ داخوازیه‌کانى خه‌ڵک جێبه‌جێ‬ ‫ده‌که‌ین و یه‌کێتى و پارتیش ده‌ڵێن‬ ‫داخوازیه‌کانى خه‌ڵک جێبه‌جێ ده‌که‌ین‬ ‫که‌واته‌ ده‌بێ به‌ هه‌موو الیه‌نه‌کانه‌وه‌‬ ‫به‌ ده‌سه‌اڵت و ئۆپۆزسیۆنیشه‌وه‌ ئه‌و‬ ‫بریارانه‌ جێبه‌جێ بکه‌ن ‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ئه‌و بریارانه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى خه‌ڵکى‬

‫سه‌الحه‌دین بابه‌کر‪،‬‬

‫ئه‌ندامى مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کگرتووى ئیسالمى کوردستان‬

‫هه‌رێمى کوردستانه‌وه‌ و وا ده‌کات ک ‌ه‬ ‫بارودۆخه‌که‌ هه‌م له‌ رووى سیاسیه‌وه‌‬ ‫ئارام بێ و هه‌م له‌ رووى ده‌روونیه‌وه‌‬ ‫خه‌ڵکى کوردستان ئارام بن ‪ ،‬چونکه‌‬ ‫هه‌موو ئ�ه‌و گه‌شه‌کردنانه‌ى که‌ له‌‬ ‫کوردستاندا ده‌بینرێت زاده‌ى ئه‌و‬ ‫ئارامیه‌ سیاسیه‌ که‌ له‌ کوردستاندا‬ ‫هه‌یه‌ بۆیه‌ ده‌بێ هه‌موومان پشتگیرى‬ ‫له‌و بریارانه‌ بکه‌ین و به‌ جێبه‌جی کردنى‬ ‫ئه‌و بریارنه‌ ئێمه‌ ده‌چینه‌ قۆناغێکى‬ ‫تره‌وه‌ و زه‌مینه‌ سازى زیاتر ده‌کرێت‬ ‫بۆ دیالۆگ و لێک تێگه‌شتن له‌ نێوان‬ ‫ئۆپۆزسیۆن و ده‌سه‌اڵتدا ‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫ئومێد و ئاواتى خه‌ڵکى کوردستانه‌‬ ‫که‌ هه‌میشه‌ به‌ دیالۆگ و به‌ رێگاى‬ ‫ئاشتیانه‌ کێشه‌کان چاره‌سه‌ر بکرێن ‪.‬‬ ‫* که‌واته‌ زه‌مینه‌ سازى بۆ جێبه‌جێ‬ ‫کردنى ئه‌و بریارانه‌ ئه‌رکى ده‌سه‌اڵت‬ ‫و ئۆپۆزسیۆنیشه‌ ؟‬ ‫ بێگومان گرنگه‌ که‌ سه‌رۆکایه‌تى‬‫هه‌رێم بریارى له‌و جۆره‌ ده‌ربکات‬ ‫و ئه‌م بریارنه‌ش نیه‌ت نین به‌ڵکو‬ ‫بریارن ‪ .‬بریارى سه‌رۆکى هه‌رێمن‬ ‫و پاڵپشتى یاسایان هه‌یه‌ ‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫له‌ رووى کۆمه‌اڵیه‌تى و سیاسی‬ ‫و ح��زب��ی�ه‌وه‌ ده‌ب���ێ زه‌م��ی��ن�ه‌ى بۆ‬ ‫خۆش بکرێ بۆ ئ�ه‌وه‌ى جێبه‌جێ‬

‫بکرێن ‪ ،‬ل �ه‌وه‌ش��دا ئێمه‌ وه‌ک و‬ ‫پارتى دیموکراتى کوردستان له‌‬ ‫پێش هه‌موو که‌سێکه‌وه‌ پشتگیرى‬ ‫له‌و بریارنه‌ ده‌که‌ین و پێمان وایه‌‬ ‫الیه‌کانى تریش هه‌مان هه‌ڵوێستیان‬ ‫هه‌یه‌ ‪ ،‬لێره‌وه‌ راگه‌یاندنه‌کانیش‬ ‫ئه‌رکێکى نیشتمانیان ده‌گه‌وێته‌‬ ‫ئه‌ستۆ به‌وه‌ى که‌ ئه‌م بریارانه‌ بکه‌نه‌‬ ‫ت �ه‌وه‌ره‌ى باس و گفتوگۆکانیان و‬ ‫زه‌مینه‌ سازى بۆ دروست بکه‌ن ‪،‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا پێویسته‌ سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستانیش‬ ‫رۆڵى خۆى کاراتر بکات به‌ تایبه‌تى‬ ‫وه‌زاره‌تى داد و دادگاکان کارى جدى‬ ‫خۆیان بکه‌ن و رۆڵى خۆیان ببینن‬ ‫ل�ه‌ جێبه‌جێ ک��ردن��ى بریاره‌کاندا‬ ‫ده‌بێ ئه‌وه‌ش تێبپه‌رێنین که‌ بڵێین‬ ‫ئه‌م بریارنه‌ بریارى سیاسین یان‬ ‫خوانه‌کرده‌ الیه‌نێکى سیاسی به‌و‬ ‫شێوه‌یه‌ خوێندنه‌وه‌ى له‌و جۆره‌ى‬ ‫بۆ بکات بۆیه‌ به‌ جێبه‌جێ کردنى‬ ‫ئه‌م بریارانه‌ هه‌رێمه‌که‌مان قۆناغێکى‬ ‫تر ده‌چێته‌ پێشه‌وه‌ ‪.‬‬ ‫س��ه‌الح��ه‌دی��ن ب��اب �ه‌ک��ر‪ ،‬ئ�ه‌ن��دام��ى‬ ‫م �ه‌ک��ت �ه‌ب��ی س��ی��اس��ی ی �ه‌ک��گ��رت��ووى‬ ‫ئیسالمى ک��وردس��ت��ان س�ه‌ب��اره‌ت به‌‬

‫هه‌لوێستى ئۆپۆزسیۆن به‌رامبه‌ر‬ ‫ئ��ه‌و ب��ری��اران �ه‌ى س �ه‌رۆک��ى هه‌رێم‬ ‫کۆسپه‌کانى ب��ه‌رده‌م س�ه‌ر له‌نوێ‬ ‫ده‌ست پێکردنه‌وه‌ى کۆبونه‌وه‌ پێنج‬ ‫قۆڵیه‌کان الده‌بات و ئه‌و بریارانه‌ به‌و‬ ‫چوار خاڵه‌ داده‌نێت که‌ ئۆپۆزسیۆن‬ ‫به‌ هۆیه‌وه‌ کۆبوونه‌وه‌کانى خۆى‬ ‫له‌گه‌ڵ ده‌سه‌اڵتدا راگرتبوو راشی‬ ‫گه‌یاند که‌ پێده‌چێ ب�ه‌م نزیکانه‌‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌کانى نێوان ئۆپۆزسیۆن و‬ ‫ده‌سه‌اڵت ده‌ست پێبکه‌نه‌وه‌ سه‌باره‌ت‬ ‫ب �ه‌ زه‌م��ی��ن�ه‌ س���ازى ئۆپۆزسیۆن‬ ‫ب��ۆ جێبه‌جێ ک��ردن��ى بریاره‌کانى‬ ‫س �ه‌رۆک��ى ه �ه‌رێ��م ئ��ه‌و ئه‌ندامه‌ى‬ ‫مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کگرتوو ئاماژه‌ى‬ ‫به‌وه‌ کرد که‌ ئۆپۆزسیۆن هه‌ر له‌‬ ‫سه‌ره‌تاوه‌ پیشوازى له‌ بریاره‌کانى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم کردووه‌ و به‌ ئه‌رێنی‬ ‫ل�ه‌ قه‌ڵه‌مى داوه‌ ب�ه‌ شێوه‌یه‌کى‬ ‫ئه‌رێنیانه‌ مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵ ده‌کات‬ ‫ووتى یه‌کێک له‌ خاڵه‌کانیش جه‌ژن‬ ‫جێبه‌جێ کراوه‌ که‌ بریتى بووه‌ له‌‬ ‫گه‌رانه‌وه‌ى بودجه‌ى ‪ 3‬پارته‌که‌ى‬ ‫ئۆپۆزسیۆن و خاڵه‌کانى تریش‬ ‫کاتیان ب��ۆ دی���ارى ک���راوه‌ ئومێد‬ ‫ده‌خوازین که‌ بریاره‌کان له‌ کاتى‬ ‫خۆیاندا جێبه‌جێ بکرێن ‪.‬‬ ‫سه‌الحه‌دین بابه‌کر جه‌ختى له‌سه‌ر‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ک����رده‌وه‌ ک��ه‌ ب��ری��اره‌ک��ان��ى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم پاڵپشتی یاساییان‬ ‫هه‌یه‌و بریارى سه‌رۆکى هه‌رێمن که‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى یاسای و به‌ ده‌نگى‬ ‫جه‌ماوه‌رى کوردستان بۆته‌ سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌و بریارنه‌ جێبه‌جێ نه‌بن گرفت‬ ‫دروست ده‌بێت هه‌م بۆ بریاره‌کان و‬ ‫هه‌م بۆ خودى سه‌رۆکى هه‌رێم که‌‬ ‫به‌رزترین ده‌سه‌اڵتى جێبه‌جێ کردنه‌‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستاندا ‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌وان‬ ‫پێشبینى ده‌ک�ه‌ن که‌ ئه‌و بریارانه‌‬ ‫له‌ م��اوه‌ى دی��ارى ک��راوى خۆیاندا‬ ‫جێبه‌جێ بکرێن و به‌وه‌ش زه‌مینه‌‬ ‫سازى باشتر ده‌بێ و ئاماده‌تر ده‌بێ‬ ‫بۆ کۆبوونه‌وه‌ پێنج قۆڵیه‌کان‪.‬‬

‫ئارام عه‌زیز شاره‌زا ل ‌ه کارو بارى تورکیا‪:‬‬

‫تورکیا ده‌یه‌وێت وانیشانى شه‌قامى عه‌ره‌بى بدات که‌ به‌ته‌واوه‌تى دژى ئیسڕائیله‌‬ ‫دیمانه‌‪ :‬عومه‌ر عه‌بدوڵاڵ‬

‫ئ��ارام عه‌زیز ش��اره‌زا ل ‌ه ک��ارو بارى‬ ‫تورکیا ل ‌ه دیدارێکى ڕێبازى ئازادی‬ ‫ئ��ام��اژ‌ه ب���ه‌وه‌ ده‌ک���ات «ت��ورک��ی��اش‬ ‫سیاسه‌ت ده‌کات له‌بڕیارى ده‌رکردنى‬ ‫بالێوزى ئیسرائیل و هه‌نگاوه‌کانى ترى‬ ‫ده‌یه‌وێت سیاسه‌تێکى خۆى به‌ڕێو‌ه‬ ‫ببات ده‌یه‌وێت له‌و هه‌نگاوه‌دا قازانجێکى‬ ‫گه‌وره‌تر بۆخۆى له‌ناوچه‌که‌دا به‌ده‌ست‬ ‫بهێنێ ک ‌ه ڕاکێشانى سۆزو پشتیوانى‬ ‫گه‌النى ع�ه‌ره‌ب و ناوچه‌که‌»‪ .‬نوبراو‬ ‫وتیشى «به‌هه‌نگاوێکى پراکماتیکى‬ ‫ده‌ب��ی��ن��م ل � ‌ه سیاسه‌تى ت��ورک��ی��ادا‪،‬‬ ‫چونکه‌ تورکیا ئێستا نه‌گه‌یشتۆت ‌ه‬ ‫ئه‌و ئاسته‌ى که‌ سیاسه‌تێکى ئیسالمى‬ ‫په‌یڕه‌وبکات»‪.‬‬ ‫* بارگرژیاکانى تورکیا له‌گه‌ڵ ئیسڕائیل‬ ‫و بڕیارى ده‌رک��ردن��ى باڵێوزى ئیسڕائیل‬ ‫ل �ه‌ئ �ه‌ن��ک �ه‌ر‌ه س��ی��اس �ه‌ت �ه‌ک��ان��ى ت��ورک��ی��او‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌کانى به‌ره‌و کوێ ده‌بات؟‬ ‫ دواى ئه‌و ڕاپۆرته‌ى ک ‌ه نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان‬‫سه‌باره‌ت به‌هێرشى ئیسڕائیل بۆ سه‌ر که‌شتى‬ ‫ئازادى و گه‌مارۆى ئیسڕائیل له‌سه‌ر که‌رتى‬ ‫غه‌ز‌ه باڵوکرایه‌و‌ه ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ى تورکیاو‬ ‫ئه‌و کاردانه‌وه‌یه‌ى ک ‌ه نواندى به‌راستى‬ ‫کاردانه‌وه‌یه‌کى مێژووی ی ‌ه ک ‌ه له‌مێژووى‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌کانى نێوان کۆمارى تورکیاو‬ ‫ئیسرائیلدا پێشتر به‌دى نه‌کراوه‌‪ ،‬وات ‌ه یه‌که‌م‬ ‫جار‌ه کارێکى له‌و جۆر‌ه ل ‌ه په‌یوه‌ندیه‌کانى‬ ‫نێوان ئه‌و دوو وواڵته‌دا ڕوو بدات ده‌رکردنى‬ ‫باڵێوزى ئیسرائیل ل ‌ه تورکیا دواى چەندین‬ ‫ساڵ په‌یوه‌ندى زۆر باش و چه‌ندین ڕێکه‌وتن‬ ‫نامه‌ى سه‌ربازى و ستراتیژى نێوانیان کاریک ‌ه‬ ‫ک ‌ه په‌یوه‌ندیه‌کانى نێوان ئه‌و دوو واڵته‌ى‬

‫گه‌یاند‌ه خاڵێک ک ‌ه چ��اوه‌ڕوان��ى ده‌کرێت‬ ‫به‌ره‌و خراپتر بڕوات‪ ،‬وات ‌ه گۆڕانکاریه‌کى‬ ‫نه‌وعى بوو به‌ره‌و خراپ بوونى په‌یوه‌ندى‬ ‫نێوان هه‌ردووال ئه‌مه‌ش ئه‌و‌ه ده‌رده‌خات ک ‌ه‬ ‫تورکیا ده‌یه‌وێت بۆناوچه‌که‌و جیهانى نیشان‬ ‫بدات ک ‌ه ئه‌مڕۆ تورکیا هێزێکى هه‌رێمایه‌تى‬ ‫گه‌وره‌یه‌و ئه‌ویش ده‌توانێت سیاسه‌ت بکات‬ ‫و مه‌رج و سیاسه‌ته‌کانى خۆى بسه‌پێنێ‬ ‫ده‌یه‌وێت بڵێت تورکیا وه‌کو ج��اران نی ‌ه‬ ‫هه‌موو شتێک قبوڵ بکات‪ ،‬که‌له‌ماوه‌ى‬ ‫هه‌شتاساڵى ڕاب��ردوودا هه‌مووسیاسه‌ت و‬ ‫ئه‌مه‌ریکاو ئیسرائیلى قبوڵ کردوه‌‪ ،‬تورکیا‬ ‫ئه‌مڕۆ گه‌یشتۆت ‌ه ئاستێک که‌هه‌ڵوێستێکى‬ ‫جیاواز ل ‌ه سیاسه‌ته‌کانى پێشووى وه‌رگرت‬ ‫بێت ئه‌مه‌ش بێگومان په‌یوه‌ندیه‌کانى‬ ‫له‌گه‌ڵ ئیسرائیل زیاتر تێک ده‌دات‬ ‫به‌تایبه‌تى ل ‌ه کاتێکدا ک ‌ه ناوچه‌ى‬ ‫ڕۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست گۆڕانکارى زۆر‬ ‫گه‌وره‌ى چۆنایه‌تى به‌خۆو‌ه ده‌بینێ‬ ‫له‌نه‌مانى ڕژێم ‌ه دیکتاتۆریه‌کانى‬ ‫وه‌ک تونس و میسرو لیبیا و ئه‌و‬ ‫گۆڕانکاریانه‌ى ترک ‌ه به‌ڕێوه‌ن ڕوبدات‬ ‫له‌ناوچه‌که‌دا‪.‬‬ ‫* ک����ه‌وات���� ‌ه ئ����ه‌م ه �ه‌ڵ��وێ��س��ت � ‌ه‬ ‫ه�ه‌ڵ��وێ��س��ت��ێ��ک��ى م �ه‌ب��ده‌ئ��ی � ‌ه ی��ان‬ ‫بۆپه‌یداکردنى دۆست و الیه‌نگرى‬ ‫تر‌ه له‌ناوچه‌که‌دا؟‬ ‫ له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌م بڕیاره‌ى تورکیای ‌ه‬‫بە بڕیارێکى ئایدۆلۆژى دەزانم ئه‌م هه‌نگاوه‌ى‬ ‫تورکیا ب ‌ه هه‌نگاوێکى سیاسی و نیشان دانى‬ ‫هێز ده‌بینم‪ ،‬به‌هه‌نگاوێکى پراکماتیکى ده‌بینم‬ ‫ل ‌ه سیاسه‌تى تورکیادا‪ ،‬چونک ‌ه تورکیا ئێستا‬ ‫نه‌گه‌یشتۆت ‌ه ئه‌و ئاسته‌ى ک ‌ه سیاسه‌تێکى‬ ‫ئیسالمى په‌یڕه‌وبکات‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه زۆر که‌س‬ ‫بانگه‌شه‌ى ئه‌و جۆر‌ه هه‌ڵوێست ‌ه ده‌کات‬ ‫تورکیا خۆى ب ‌ه هێزێکى گه‌ور‌ه داده‌نێت‬ ‫له‌ناوچه‌که‌داو له‌و ڕوه‌و‌ه سیاسه‌ت ده‌کات‬ ‫جگه‌له‌مه‌ش تورکیا ده‌یه‌وێت به‌م بڕیاره‌ى‬ ‫وانیشانى شه‌قامى عه‌ره‌بى ب��دات که‌ئه‌و‬ ‫به‌ته‌واوه‌تى دژى ئیسڕائیل ‌ه له‌مه‌سه‌له‌ى‬ ‫فه‌ڵه‌ستین و پشتگیرى کردنى که‌رتى‬

‫غه‌زه‌دا هه‌نگاو بۆ دواو‌ه نانێت به‌تایبه‌تى‬ ‫ل ‌ه کاتێکدا له‌مه‌سه‌له‌ى گرژى وئاڵۆزى بارو‬ ‫دۆخى ناوخۆى سوریا له‌ئارادایه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫تورکیا هه‌ڵوێستێکى له‌و جۆر‌ه نه‌هاویژێ‬ ‫شه‌رمه‌زاریه‌ک به‌خۆیه‌و‌ه ده‌بینێت به‌تایبه‌تى‬ ‫هێرشى ئیسرائیل بۆ سه‌ر که‌شتى ئازادى‬ ‫و کوژرانى ‪ 9‬چاالکوانى تورکیا‪ ،‬زۆر داوا‬ ‫ل ‌ه ئیسرائیل کرا ک ‌ه داواى لێ بوردن له‌‬ ‫تورکیا بکات به‌اڵم ئیسرائیل ئه‌وه‌ى نه‌کردوو‬ ‫تورکیاش له‌و حاڵه‌ته‌دا خۆى به‌شه‌رمه‌زارى‬ ‫ده‌زانێت بۆی ‌ه هه‌ڵوێستێکى له‌و جۆره‌ى‬ ‫وه‌رگرتو‌ه له‌الیه‌کى ترره‌و‌ه تورکیا به‌م ‌ه‬ ‫نیشانى شه‌قامى عه‌ره‌بى ده‌دات ک ‌ه ئه‌و‬ ‫دژى ئیسرائل ‌ه تورکیا پێویستى به‌وه‌ش‬

‫هه‌ی ‌ه ک ‌ه متمانه‌ى شه‌قامى عه‌ره‌بى نه‌دۆڕێنێ‬ ‫که‌له‌چه‌ند ساڵى ڕاب����ردوودا به‌ده‌ستى‬ ‫هێناو‌ه به‌تایبه‌تى ک ‌ه ب���ه‌دوور نازانێت‬ ‫تورکیا له‌مه‌سه‌له‌ى سوریادا هێز به‌کار‬ ‫بهێنێت بۆئه‌وه‌ش پێویستى ب ‌ه هاوسۆزى‬ ‫و پشتیوانى شه‌قامى عه‌ره‌بى ده‌بێت‪،‬‬ ‫ده‌رکردنى باڵیوێزى ئیسرائیلیش ل ‌ه تورکیا‬ ‫واده‌کات ک ‌ه شه‌قامى عه‌ره‌بى زیاتر به‌الى‬ ‫ئورده‌گان و ئه‌که‌پ ‌ه و تورکیادا بشکێته‌و‌ه‬ ‫به‌تایبه‌تى له‌مڕۆدا مل مالنێى نێوان عه‌ره‌ب و‬ ‫ئیسرائیل له‌فه‌له‌ستین و به‌تایبه‌تى له‌غه‌زه‌دا‬ ‫گه‌یشتۆت ‌ه حاڵه‌تێکى گرنگ‪ ،‬له‌مانگى‬ ‫ئه‌یلولیش دا جارێکى تر فه‌له‌ستینیه‌کان ل ‌ه‬

‫ڕێکخراوى نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کان داواده‌که‌ن‬ ‫دان به‌ده‌وڵه‌تى سه‌ربه‌خۆى فه‌ڵه‌ستینى دا‬ ‫بنرێت‪ ،‬ئه‌مان ‌ه هه‌مووى سیاسه‌تن ک ‌ه تورکیا‬ ‫ده‌یان کات‪ ،‬ل ‌ه ڕاستیشدا ئه‌و ڕێکه‌وتنانه‌ى‬ ‫ک ‌ه پێشتر هه‌بوون و ئه‌و به‌ر‌ه هاوبه‌شه‌ى‬ ‫ک ‌ه پێشتر ل ‌ه نێوان ده‌وڵه‌تانى ناوچه‌که‌دا‬ ‫له‌م ڕۆدا خه‌ریک ‌ه هه‌ڵده‌وه‌شێته‌و‌ه بارو‬ ‫دۆخه‌ک ‌ه واده‌کات ئه‌و ڕێکه‌وتننامان ‌ه تاسه‌ر‬ ‫نه‌مێنن بۆی ‌ه ده‌بینین ئه‌مڕۆ ئه‌و دۆستایه‌تی ‌ه‬ ‫ستراتیژیه‌ى که‌ماو‌ه چەندین ساڵ ‌ه له‌نێوان‬ ‫تورکیاو ئیسرائیل دا هه‌ی ‌ه به‌ره‌و نه‌مان‬ ‫ده‌چێت و ناکۆکى زۆر ده‌که‌وێت ‌ه نێوان ئه‌و‬ ‫دوو واڵته‌و‌ه و مل مالنێ یه‌کى گه‌ور‌ه ل ‌ه‬ ‫نێوان هه‌ردوو الدا هه‌ی ‌ه به‌تایبه‌تى له‌سه‌ر‬

‫ڕۆژه �ه‌اڵت��ى ن��اوه‌ڕاس��ت ه���ه‌ردوو بۆچونى‬ ‫جیاوازو هه‌ڵوێستى جیاوازیش هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ى‬ ‫ک ‌ه ئێستاش ڕووده‌ک��ات ڕه‌هه‌نده‌کانى ئه‌و‬ ‫گۆڕانکاریه‌چاوه‌ڕوان کراوانه‌ن‪.‬‬ ‫* پێتان وای��� ‌ه ب �ه‌ت �ه‌واوب��وون��ى واده‌ى‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت ئ �ه‌و دوو حکومه‌ته‌ى ئێستاى‬ ‫ئیسرائیل و تورکیا کێشه‌کان به‌ره‌و چاک‬ ‫بوون بچێت؟‬ ‫ بڕواناکه‌م ب ‌ه گۆڕانى حکومه‌تى ئێستاى‬‫تورکیا یان ئیسرائیل گۆڕانکارى ل ‌ه کێشه‌و‬ ‫گرفتانه‌دا ڕوب��دات و ب �ه‌ره‌و باش بونه‌وه‌‬ ‫بچێت‪ ،‬چونک ‌ه ل ‌ه ئێستادا قۆناغه‌ک ‌ه به‌ره‌و‬ ‫ئه‌و‌ه ده‌ڕوات ک ‌ه سیاسه‌ت و بڕیاره‌کان‬

‫بکه‌ون ‌ه ده‌ستى خه‌ڵک و شه‌قامه‌و‌ه و بڕیارو‬ ‫سیاسه‌ته‌کان چیتر له‌ده‌ستى حکومه‌ت دا‬ ‫نامێنێ‪ ،‬ل ‌ه ئیسرائیل ناره‌زایى شه‌قام هه‌یه‌و‬ ‫داواى خزمه‌ت گ��وزارى و ژیانێکى باشتر‬ ‫ده‌که‌ن به‌هه‌مان شێو‌ه ل ‌ه تورکیادا‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫مه‌سه‌له‌کان مه‌سه‌له‌ى دوو حکومه‌تى نی ‌ه‬ ‫به‌ڵکو ڕه‌وتى ناوچه‌ک ‌ه به‌ره‌و ئه‌و‌ه ده‌ڕوات‬ ‫و قۆناغه‌ک ‌ه ئه‌و هه‌ڵوێست ‌ه دروست ده‌کات‬ ‫ئه‌گه‌ر حکومه‌ته‌کانى ئاینده‌ش هه‌نگاو‬ ‫به‌ره‌و ئاسایى بونه‌وه‌بنێن خه‌ڵک ل ‌ه تورکیاو‬ ‫ئیسرائیل ئه‌و‌ه قبوڵ ناکات له‌الیه‌کى تره‌و‌ه‬ ‫تورکیا ستراتیژو به‌رنامه‌یه‌کى خۆى هه‌ی ‌ه‬ ‫ده‌یه‌وێت ب ‌ه سود وه‌رگرتن له‌کشانه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌مه‌ریکا ل ‌ه عێراق و شکست هێنانى له‌ئه‌و‬ ‫که‌له‌ڕۆژهه‌اڵتى‬ ‫گۆڕانکاریانه‌ى‬ ‫ناوه‌ڕاست ڕوو ده‌ده‌ن به‌رنامه‌کانى‬ ‫خۆى جێ به‌جێ بکات ده‌یه‌وێت‬ ‫ل ‌ه ڕووى جوگرافیه‌و‌ه په‌لهاوێژى‬ ‫ده‌وڵه‌تى عوسمانى دروست بکه‌نه‌و‌ه‬ ‫کێشه‌ى تریش هه‌ن له‌ناوچه‌که‌دا ک ‌ه‬ ‫چاره‌سه‌ر نه‌کراون وه‌کو کێشه‌ى‬ ‫ئێران له‌گه‌ڵ وواڵتانى خۆر ئاوادا‬ ‫تورکیا له‌گه‌ڵ ئێراندا ده‌یه‌وێت هێزى‬ ‫خۆى نیشان بدات‪.‬‬ ‫* خاڵێکى ت��رى ناکۆکیه‌کانى‬ ‫تورکیاو ئیسرائیل هه‌ڵپه‌ساردنى‬ ‫ه��ه‌م��وو ڕێ��ک �ه‌وت��ن �ه‌س �ه‌رب��ازى و‬ ‫ئه‌منیه‌کانى تورکیایه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫ئ��ی��س��رائ��ی��ل‪ ،‬ک���ورد چ ق��ازان��ج��ێ��ک ل�ه‌و‬ ‫ناکۆکیانه‌ ده‌کات به‌تایبه‌تى له‌ تورکیادا؟‬ ‫ ئه‌گه‌ر بڵین له‌ ئاینده‌دا له‌ناکۆکى‬‫له‌گه‌ڵ تورکیادا‪ ،‬ئیسڕائیل پشتیوانى‬ ‫له‌کورد ده‌کات ئه‌وه‌ من به‌هه‌ڵه‌ى ده‌زانم‪،‬‬ ‫چونکه‌ ئیسرائیل له‌هه‌ندێک حاڵه‌تدا‬ ‫و له‌ناکۆکیه‌کانى له‌گه‌ڵ تورکیادا باس‬ ‫له‌چه‌وسانه‌وه‌ى ک��وردى تورکیاده‌کات‬ ‫مه‌به‌ستى دۆزى ک���ورد ن��ی �ه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ده‌ی��ه‌وێ��ت ئ��ه‌و دۆزه‌ ب��ۆ ب��ه‌رژه‌وه‌ن��دى‬ ‫خۆى به‌کار بهێنێت ئه‌گه‌ر نا به‌بڕواى‬ ‫من هه‌رگیز ئیسرائیل پشتیوانى له‌کورد‬ ‫ناکات تورکیاش به‌هه‌مان شێوه‌ عه‌ره‌ب‬

‫و ک�ه‌رت��ى غ��ه‌زه‌ وه‌ک��و کارتێک به‌کار‬ ‫ده‌هێنێت که‌واته‌ هه‌ردووالیان ده‌یانه‌وێت‬ ‫بۆ به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانى خۆیان بانگه‌شه‌ى‬ ‫داکۆکى و پشتیوانى له‌گه‌لى فه‌له‌ستین و‬ ‫له‌گه‌لى کورد بکه‌ن له‌وانه‌یه‌ له‌داهاتوودا‬ ‫ئیسرائیل هه‌وڵ بدات کوردو دۆزى کورد‬ ‫له‌تورکیا وه‌ک کارتێکى فشار به‌کار‬ ‫بهێنێ‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئ �ه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ تێپه‌ڕى‬ ‫وه‌و له‌و بڕوایه‌دام که‌له‌م چه‌ند ساڵه‌ى‬ ‫داهاتوودا هه‌موو ئه‌و مه‌سه‌النه‌ کۆتایی‬ ‫یان پێ دێت و گۆڕانکارى زۆر چاوه‌ڕوان‬ ‫نه‌کراو له‌خۆڕهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستدا ڕووده‌دات‬ ‫که‌هه‌موو له‌به‌ر ژه‌وه‌ندى گه‌النى ناوچه‌که‌و‬ ‫دادپ�ه‌روه‌رى و یه‌کسانى و مرۆڤایه‌تی دا‬ ‫ده‌شکێته‌وه‌ ئه‌و ئه‌و سه‌رده‌مه‌ ڕۆیشت‬ ‫که‌ ئه‌و هێزانه‌ى بتوانن جارێکى تر مێژوو‬ ‫بگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆدواوه‌و جارێکى تر زۆرڵم و‬ ‫سته‌م پیاده‌ بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫* تورکیا ڕاپۆرتى نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کانى‬ ‫س�ه‌ب��اره‌ت به‌ هێرشى ئیسرائیل بۆسه‌ر‬ ‫که‌شتى ئازادى و شه‌رعیه‌تى گه‌مارۆى سه‌ر‬ ‫غه‌زه‌ به‌ بڕیارێکى سیاسیانه‌ له‌قه‌ڵه‌م‬ ‫داوه‌ تاچه‌ند ئه‌م قسه‌یه‌ى تورکیا ڕاسته‌؟‬ ‫ ب���ێ���گ���وم���ان ئ�����ه‌و ڕاپ�����ۆرت�����ه‌ى‬‫نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان ڕاپۆرتێکى که‌‬ ‫سیاسه‌تى له‌پشته‌وه‌ بووه‌ ئه‌مه‌ریکا خۆى‬ ‫جوله‌که‌ى له‌ پشته‌ یه‌کێک له‌قازانجه‌کانى‬ ‫ئیسرائیل ل��ه‌و ڕاپ��ۆرت��ه‌ ئ��ه‌وه‌ی��ه‌ که‌‬ ‫شه‌رعیه‌تى وه‌رگرتن له‌ مه‌سه‌له‌ى گه‌مارۆى‬ ‫سه‌ر به‌غه‌زه‌دا که‌ پێشتر به‌ره‌سمى ئه‌و‬ ‫شه‌رعیه‌ته‌ نه‌بوه‌ بۆیه‌ من ڕاپۆرته‌که‌‬ ‫به‌ڕاپۆرتێکى سیاسی ده‌زانم و ئاشکرایه‌‬ ‫که‌ ئه‌مه‌ریکاو ئیسرائیلى له‌ پشته‌ چونکه‌‬ ‫ئه‌وان له‌نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کاندا بااڵده‌ستن‬ ‫له‌هه‌مان کاتدا تورکیاش سیاسه‌ت ده‌کات‬ ‫له‌بڕیارى ده‌رکردنى بالێوزى ئیسرائیل و‬ ‫هه‌نگاوه‌کانى ترى ده‌یه‌وێت سیاسه‌تێکى‬ ‫خۆى به‌ڕێوه‌ ببات ده‌یه‌وێت له‌و هه‌نگاوه‌دا‬ ‫قازانجێکى گه‌وره‌تر بۆخۆى له‌ناوچه‌که‌دا‬ ‫ب �ه‌ده‌س��ت بهێنێ ک�ه‌ ڕاکێشانى س��ۆزو‬ ‫پشتیوانى گه‌النى عه‌ره‌ب و ناوچه‌که‌یە‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫بیروڕا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫د‪ .‬كەیوان ئازاد‬

‫هێزه‌کانى ئه‌مریکا له‌عێراق و ئه‌گه‌رى مانه‌وه‌‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬ ‫کامیل مه‌حمود‬

‫گونده‌کانی هه‌رێمی کوردستان ل ‌ه‬ ‫سه‌ده‌ی بیست و یه‌که‌می زایینیدا!‬ ‫ڕۆژی (سێشه‌ممه‌) به‌رواری (‪23‬ی ئابی‪2011‬ز)‬ ‫بۆ کارێکی تایبه‌ت سه‌ردانێکم بۆ گوندی (دارۆخان)ی‬ ‫زێدی دووه‌می خۆم ئه‌نجامدا‪ .‬ئه‌وه‌ش ل ‌ه خه‌مساردی‬ ‫خۆم بێت یان له‌به‌ر که‌می ک��ات‪ ،‬ک ‌ه سیسته‌می‬ ‫به‌جیهانی بوون له‌گه‌ڵ خۆی بۆ هه‌مووانی هێناوه‌‪،‬‬ ‫یه‌که‌مین سه‌ردانەم دوای (‪ )36‬ساڵ داب��ڕان لێی‬ ‫ئه‌نجامدا! دیار‌ه من لێره‌دا نامه‌وێت بێم ‌ه سه‌ر ئه‌وه‌ی‪،‬‬ ‫ک ‌ه چۆن ئه‌و سەر‌دانه‌م بۆ ڕه‌خساو کێ له‌پشت ئه‌و‬ ‫سه‌ردانه‌و‌ه بوو؟ چونک ‌ه ئه‌و‌ه تایبه‌تمه‌ندییه‌کی ژیانی‬ ‫خۆم ‌ه و نامه‌وێت هیچ که‌سێکی پێو‌ه سه‌رقاڵ بکه‌م‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ئه‌وه‌ی مه‌به‌ستی من ‌ه له‌م باسه‌دا ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬که‌‬ ‫دوای (‪ )36‬ساڵ ئه‌و گوند‌ه و دانیشتوانه‌که‌یم چۆن‬ ‫بینی؟ ئه‌مه‌و دوای (‪ )19‬ساڵ ل ‌ه ته‌مه‌نی حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان ئه‌و گوند‌ه به‌ره‌و کوێ هه‌نگاوی‬ ‫ناوه‌؟ ئه‌مه‌و خودی گوندنشینه‌کان چۆن بۆ ژیانی‬ ‫ئاسایی خۆیان و حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان و‬ ‫خاک و ڕابردووه‌که‌یان ده‌ڕوانن؟‬ ‫سه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت له‌وه‌و‌ه ده‌ست پێبکه‌م‪ ،‬که‌‬ ‫دوای (‪ )36‬ساڵ له‌و مێژوو‌ه خانووه‌که‌ی (جنڕاڵ‬ ‫حه‌م ‌ه ڕه‌شیدخان)‪ ،‬ک ‌ه یه‌که‌م ته‌الری سااڵنی په‌نجا و‬ ‫شه‌ست و سه‌ره‌تای حه‌فتاکانی سه‌ده‌ی بیسته‌م بوو‪،‬‬ ‫ل ‌ه ڕووی گه‌وره‌یی و جوانکاری پارێزگای سلێمانی‪،‬‬ ‫وێران و به‌ردێکی به‌سه‌ر به‌ردێکییه‌و‌ه نه‌مابوو! ئه‌مه‌و‬ ‫بۆ گه‌یشتن به‌و گوند‌ه خزمه‌تگوزارییه‌کی وه‌ها له‌‬ ‫ڕووی ئاو و کاره‌با و ڕێگاوبانه‌و‌ه نه‌بوو! بۆی ‌ه دوای‬ ‫مێژووییه‌ک ل ‌ه ته‌مه‌نی ئه‌و گونده‌‪ ،‬کیژ و ژنه‌کانی‬ ‫ئ�ه‌وێ هه‌ر ب ‌ه گ��ۆز‌ه و ده‌ب� ‌ه ئاویان ل ‌ه سه‌رچاوه‌‬ ‫کانیاوه‌کانییه‌و‌ه بۆ ماڵه‌کانیان ده‌هێنا؟ ئه‌مه‌و بۆ‬ ‫کاره‌باش پشت ب ‌ه موه‌لیده‌یه‌کی تایبه‌ت ده‌به‌سترا‪،‬‬ ‫ک ‌ه ته‌نیا شه‌وان و ل ‌ه نێوان کاتژمێر (‪)6‬ی ئێواره‌‬ ‫بۆ (‪)12‬ی شه‌و‪ ،‬وات ‌ه بۆ (شه‌ش) کاتژمێر کاره‌بایان‬ ‫پێده‌درا؟ له‌وانه‌ش سه‌رنج ڕاکێشتر له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ل ‌ه گه‌یاندنی پرۆژه‌کانی‬ ‫(ئاو و کاره‌با و ڕێگاوبان) که‌مته‌رخه‌م بووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل ‌ه پێدانی قه‌رزی خانوو بۆ هه‌ر گوندنشینێک‪ ،‬که‌‬ ‫بڕه‌که‌ی (‪20‬ملیۆن) دینار بوو‪ ،‬تا خانووه‌که‌یان پێ‬ ‫ئاوه‌دان یان نۆژه‌ن بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬ته‌نیا (شه‌ش) که‌س‬ ‫سوودیان لێ وه‌رگرتبوو‪ ،‬ک ‌ه پرسیارم ل ‌ه چه‌ند‬ ‫خێزانێکی گونده‌ک ‌ه کرد‪ ،‬تێکڕا پێیان واب��وو‪ ،‬که‌‬ ‫نایانه‌وێت ببن ‌ه کرێچی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان!‬ ‫ئه‌وه‌ش ل ‌ه ڕق و کینه‌یان بۆ حکومه‌ته‌که‌ی خۆیان‬ ‫نا‪ ،‬به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی نه‌یانده‌توانی سااڵن ‌ه بڕی‬ ‫(‪ )1200000‬دیناری عێراقی له‌بری ئه‌و قه‌رز‌ه بده‌نه‌وه‌‬ ‫ب ‌ه حکومه‌ت‪ ،‬ک ‌ه مانگان ‌ه ده‌یکرد‌ه (‪ )100000‬دیناری‬ ‫عێراقی‪ .‬هه‌ر بۆی ‌ه ل ‌ه (حه‌فتا) خانووی گونده‌ک ‌ه ته‌نیا‬ ‫(شه‌ش)یان ل ‌ه خانوویه‌کی ته‌واو ده‌چوون‪ .‬ئه‌مه‌و به‌‬ ‫درێژایی (دوو) ڕۆژ مانه‌وه‌م له‌و گوند‌ه له‌گه‌ڵ ڕێز‬ ‫و خوشه‌ویستی گوندنیشنان بۆ خۆم و هاوڕێیانی‬ ‫گه‌شته‌که‌م‪ )%90( ،‬خواردنه‌کانیان ل ‌ه به‌روبوومی‬ ‫ئێرانی و تورکی و سوری بوون‪ .‬وات ‌ه ن ‌ه ماست و دۆ‬ ‫و که‌ر‌ه و په‌نیری کوردی بوونی هه‌بوو! ن ‌ه (برنج و‬ ‫گوشت و‪...‬تاد)! ئه‌وه‌ش ته‌نیا ئه‌وه‌ی هێنامه‌و‌ه یاد‪،‬‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه ڕاستی گونده‌کانی هه‌رێمی کوردستان بوونه‌‬ ‫شارێکی دواکه‌وتوو ب ‌ه ناخێکی گوندنشینی‪ .‬هه‌موو‬ ‫ئه‌وانه‌ش به‌سه‌رهاتی هاوڕێیه‌کمی هێنامه‌و‌ه یاد‪،‬‬ ‫به‌وه‌ی ووتبووی‪ :‬ل ‌ه سه‌ردانێکمدا بۆ گوندێکی ده‌ڤه‌ری‬ ‫هه‌ورامان بۆ نانی به‌یانی‪ ،‬ماستی ئێرانی و که‌ره‌ی‬ ‫تورکی و په‌نیری سێگۆشه‌ی میسری و هه‌نگوینی‬ ‫سعودی و نانی لوبنانیان بۆ دانام‪ ،‬بۆی ‌ه له‌وێ جگه‌‬ ‫ل ‌ه سروشته‌که‌ی هه‌رگیز هه‌ستم به‌و‌ه نه‌کرد‪ ،‬ک ‌ه من‬ ‫ل ‌ه ناوچه‌ی دڵفڕێنی هه‌ورامانم‪ ،‬به‌ڵکو وا هه‌ستم کرد‬ ‫ل ‌ه گوندێکی تێکه‌ڵ ب ‌ه خواردن و فه‌رهه‌نگی جیاواز‬ ‫میوانم! دوا ووته‌ش بۆ ئه‌م باس ‌ه ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه که‌ی‬ ‫بێت گونده‌کانی ئێمه‌ش له‌و کتوبه‌ند‌ه ده‌ربازیان بێت‬ ‫و ب ‌ه ڕاستی ببن ‌ه گوندی جوان و دڵفڕێن و ئاوه‌دان؟‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کشانه‌وه‌ى هێزه‌کانى سوپاى‬ ‫ئه‌مریکا له‌عێراق به‌پێى ئه‌و‬ ‫رێککه‌وتننامه‌ ئه‌منییه‌ى له‌نێوان‬ ‫عێراق و واڵته‌ یه‌کگرتووه‌کاندا‬ ‫ئیمزا کراوه‌ بۆ هه‌ردووال بووه‌ت ‌ه‬ ‫پرسێکى گه‌وره‌و له‌ماوه‌ى چه‌ند‬ ‫مانگى رابردوودا مشتومڕى زۆرى‬ ‫به‌دواى خۆیدا هێناوه‌‪ ،‬پرسه‌که‌ش‬ ‫ده‌ره‌نجامى پرسیارێکى مه‌یدانیی ‌ه‬ ‫ک� ‌ه ئایا ئ��ه‌م واڵت�� ‌ه له‌بارێکى‬ ‫سه‌قامگیرى سیاسى و ئه‌منیدایه‌و‬ ‫هێزه‌کانى ئاسایش و سوپاى‬ ‫عێراق له‌و ئاسته‌دای ‌ه رووبه‌رووى‬ ‫مه‌ترسى و پێشهاته‌کان ببێته‌وه‌و‬ ‫پێویستى به‌هاوکارى و پشتیوانى‬ ‫هێزه‌ ئه‌مریکییه‌کان نه‌بێت؟‬ ‫ه �ه‌رچ �ه‌ن��ده‌ هێزه‌ سیاسیی ‌ه‬ ‫ع��ێ��راق��ی��ی �ه‌ک��ان و ت �ه‌ن��ان �ه‌ت‬ ‫حکومه‌ته‌که‌ى ن��ورى مالیکیش‬ ‫بۆ مزایه‌ده‌ى سیاسى و خۆبردن ‌ه‬ ‫پ��ێ��ش�ه‌وه‌ ل�ه‌ش�ه‌ق��ام��ى عێراقى‬

‫واى پیشان ده‌ده‌ن ک ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫کشانه‌وه‌ى ته‌واوى ئه‌و هێزانه‌دان‬ ‫ل �ه‌م��اوه‌ى دی��اری��ک��راوى خۆیدا‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئ�ه‌وه‌ى له‌کۆبوونه‌وه‌کاندا‬ ‫ده‌وت��رێ��ت و ئ���ه‌وان و الیه‌نى‬ ‫ئه‌مریکى له‌سه‌رى پێکدێن وه‌ک‬ ‫ئ �ه‌و لێدوانه‌ رۆژنامه‌وانیانه‌ى‬ ‫سیاسى و به‌رپرس ‌ه عێراقییه‌کان‬ ‫نییه‌‪ ،‬چونک ‌ه هه‌موو الیه‌ک ده‌رک‬ ‫به‌واقیع ‌ه عێراقییه‌ک ‌ه ده‌ک �ه‌ن‬ ‫و خ��ۆی��ان له‌ئاستى ئ �ه‌وه‌ش��دا‬ ‫نابیننه‌و‌ه که‌ پارێزه‌ری عێراقى‬ ‫نوێ و ئه‌و نیمچ ‌ه هاوسه‌نگیی ‌ه‬ ‫سیاسیی ‌ه ب��ن ک� ‌ه خوڵقێنه‌ر‌ه‬ ‫سه‌ره‌کییه‌که‌ى فشارى ئه‌مریکییه‌و‬ ‫بوونى هێزه‌کانیان گۆڕه‌پانه‌که‌ى‬ ‫له‌هه‌ندێ پێکدادانى نه‌خوازراو‬ ‫پاراستووه‌و دواى ئه‌وان گرنتى‬ ‫ئ��اژاوه‌و تێکچوونى بارودۆخه‌ک ‌ه‬ ‫ناکرێت‪.‬‬ ‫ل���ی���ون ب��ان��ی��ت��اى وه‌زی�����رى‬ ‫به‌رگرى ئه‌مریکا ئه‌وه‌ى ئاشکرا‬ ‫ک��ردووه‌ که‌ الیه‌نه‌ عێراقییه‌کان‬ ‫له‌گه‌ڵیاندا پێکهاتوون ک�ه‌دواى‬ ‫ته‌واوبوونى واده‌ى مانه‌وه‌یان‪،‬‬ ‫هه‌ندێ له‌هێزه‌کانیان له‌عێراقدا‬ ‫ده‌ه��ێ��ڵ��ن �ه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌و ه��ێ��زان�ه‌ش‬ ‫وه‌ک تیمى راهێنه‌رى سه‌ربازى‬ ‫ک��ارى خۆیان راده‌په‌ڕێنن‪ ،‬ئه‌م‬ ‫راگه‌یه‌نراوه‌ى وه‌زی��رى به‌رگرى‬ ‫ئه‌مریکا پێچه‌وانه‌ى ئه‌و لێدوانانه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ به‌رپرسه‌ عێراقییه‌کان ده‌یده‌ن‬ ‫و ئه‌و‌ه ره‌ت ده‌که‌نه‌و‌ه ک ‌ه هیچ‬ ‫گفتوگۆیه‌ک بۆ م��ان �ه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫هێزان ‌ه له‌ئارادا هه‌بێت و ئه‌وه‌ش‬ ‫دووپ���ات ده‌ک �ه‌ن �ه‌و‌ه ک ‌ه ده‌بێت‬

‫ب��ری��ارى ک��ش��ان �ه‌وه‌ک � ‌ه له‌کاتى‬ ‫دی��اری��ک��راوى خ��ۆی��دا جێبه‌جێ‬ ‫بکرێت‪ ،‬له‌کاتێکدا بانیتا ده‌ڵێت‬ ‫ع��ێ��راق��ی��ی�ه‌ک��ان خ��ۆی��ان داواى‬ ‫هێشتنه‌وه‌ى ئه‌و بوونه‌ سه‌ربازیی ‌ه‬ ‫له‌واڵته‌که‌یاندا‬ ‫ئه‌مریکییه‌یان‬ ‫کردووه‌‪.‬‬ ‫ب�������ه‌ده‌ر ل���ه‌ب���وون���ى ه���ه‌ر‬ ‫رێککه‌وتننامه‌یه‌ک و رازیبوون و‬ ‫نارازیبوونى الیه‌نه‌ عێراقییه‌کان‬ ‫ئه‌مریکییه‌کان‬ ‫ب��ه‌م��ان��ه‌وه‌ى‬ ‫له‌عێراقدا بارودۆخ ‌ه مه‌یدانییه‌ک ‌ه‬ ‫ب �ه‌زم��ان��ى ح���اڵ ئ���ه‌وه‌م���ان پێ‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ت ک � ‌ه ره‌وش���ى ن��اوخ��ۆى‬ ‫ع���ێ���راق و م �ه‌ت��رس��ی��ی �ه‌ک��ان��ى‬ ‫ده‌وروب�����ه‌ر ل���ه‌س���ه‌رى‪ ،‬ب��وون��ى‬ ‫ئه‌و هێزان ‌ه ده‌کات ‌ه پێویست و‬ ‫کشانه‌وه‌ى ئه‌وان عێراق ڕاده‌ستى‬ ‫ئایینده‌یه‌کى نادیار ده‌ک��ات ک ‌ه‬ ‫جێگاى دڵخۆشى نابێت‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر ئاستى پرۆسه‌ى سیاسى‬ ‫ل�ه‌م واڵت��ه‌دا زۆرب��ه‌ى قه‌یران و‬ ‫ته‌نگه‌ژه‌کان چاره‌سه‌ر نه‌کراون‬ ‫و هێشتا حکومه‌ته‌که‌ى مالیکى‬ ‫ره‌ن��گ��دان��ه‌وه‌ى ویستى هه‌موو‬ ‫الیه‌نه‌کان و به‌تایبه‌تى پێکهات ‌ه‬ ‫سه‌ره‌کییه‌کان نییه‌و به‌شێک‬ ‫له‌به‌نده‌کانى جێبه‌جێ نه‌کردوو‌ه‬ ‫ک ‌ه له‌ڕێککه‌وتننامه‌ى هه‌ولێرى‬ ‫ن��ێ��وان لیسته‌ سیاسییه‌کاندا‬ ‫بریاریان له‌سه‌ر دراوه‌‪ ،‬کێشه‌ى‬ ‫نێوان لیستى عێراقییه‌و ده‌وڵه‌تى‬ ‫ی��اس��او ن��ێ��وان دوو رک��اب��ه‌ر‌ه‬ ‫سه‌رکه‌ییه‌ک ‌ه نورى مالیکى و ئه‌یاد‬ ‫ع��ه‌الوى وه‌ک خ��ۆى م��اوه‌ت�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ک��ێ��ش�ه‌ک��ان��ى ن��ێ��وان ه�ه‌ول��ێ��رو‬

‫به‌غداو پرسى ناوچ ‌ه دابڕاوه‌کان‬ ‫و م�ه‌ت��رس��ى ش���ه‌رو پ��ێ��ک��دادان‬ ‫له‌و ناوچانه‌دا هه‌ر له‌ئارادایه‌و‬ ‫الیه‌نى ره‌سمى له‌به‌غداو هێز‌ه‬ ‫عێراقییه‌کان ن��ای��ان�ه‌وێ��ت به‌و‬ ‫پێیه‌ى ل �ه‌ده‌س��ت��ووردا هاتوو‌ه‬ ‫کێشه‌ى ناوچه‌ جێناکۆکه‌کان‬ ‫چاره‌سه‌ر بکرێت‪ ،‬رووداوه‌کانى‬ ‫ئه‌م دواییه‌ى جه‌له‌والو سه‌عدیه‌و‬ ‫قه‌ره‌ته‌په‌و خانه‌قینیش زه‌نگێکى‬ ‫ئ��اگ��ادارک �ه‌ره‌وه‌ ب��وو بۆ ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫گشت الیه‌ک هه‌ست به‌هه‌ستیارى‬ ‫و مه‌ترسى بارودۆخه‌ک ‌ه بکه‌ن‪.‬‬ ‫ل��ه‌س��ه‌ر ئ��اس��ت��ى ئ �ه‌م��ن��ى و‬ ‫ب����ارودۆخ����ى ن���اوخ���ۆى ش���ارو‬ ‫ناوچه‌کان هێشتا توندوتیژییه‌کان‬ ‫و ته‌قینه‌وه‌و تیرۆرکارى هه‌ڕه‌ش ‌ه‬ ‫له‌ژیانى خه‌ڵک ده‌کات و رۆژان ‌ه‬ ‫رووداوى دڵته‌زێن ڕوو ده‌دات‪،‬‬ ‫ته‌نها له‌مانگى ره‌مه‌زانى پیرۆزدا‬ ‫زی��ات��ر ل���ه‌‪200‬ک���ه‌س له‌عێراقدا‬ ‫ک����وژراون‪ ،‬ه �ه‌ر ل �ه‌م مانگه‌داو‬ ‫ت��ا ئێستاش س���ه‌ره‌راى بوونى‬ ‫هێزه‌کانى ئه‌مریکاش واڵتانى‬ ‫دراوسێ به‌رده‌وامن له‌پێشێلکردنى‬ ‫سه‌روه‌رى خاکى عێراق‪ ،‬تورکیا‬ ‫به‌فرۆک ‌ه ناوچه‌ سنوورییه‌کانیان‬ ‫ک���ردووه‌ت���ه‌ ب �ه‌ره‌ی �ه‌ک��ى جه‌نگ‬ ‫ب���ۆ خ���ۆی���ان و خ �ه‌ڵ��ک��ى ئ �ه‌و‬ ‫ناوچانه‌یان ئاوار‌ه کردوو‌ه جگ ‌ه‬ ‫له‌شه‌هیدکردنى کۆمه‌ڵێک هاواڵتى‬ ‫مه‌ده‌نى‪.‬‬ ‫راس���ت��� ‌ه م����ان����ه‌وه‌ى ه��ێ��ز‌ه‬ ‫ئ��ه‌م��ری��ک��ی��ی��ه‌ک��ان ی����ان ه��ه‌ر‬ ‫ب��وون��ێ��ک��ى س��ه‌رب��ازی��ى ئ���ه‌وان‬ ‫له‌عێراقدا ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى واڵت� ‌ه‬

‫تێدایه‌و‬ ‫یه‌کگرتووه‌کانیشى‬ ‫هه‌ر ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندییه‌ش ‌ه واى‬ ‫له‌واشنتۆن ک��ردووه‌ هه‌وڵه‌کانى‬ ‫به‌ ئاراسته‌ى هێشتنه‌وه‌ى به‌شێک‬ ‫له‌هێزه‌کانى له‌عێراقدا بخات ‌ه‬ ‫ک��ار‪ ،‬چونک ‌ه ب��وون��ى ئه‌مریکا‬ ‫له‌ناوچه‌که‌داو به‌تایبه‌تى له‌م‬ ‫کاته‌دا بۆ واشنتۆن هاوسه‌نگى‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر هه‌ندێ هێزى ئیقلیمیدا‬ ‫ده‌پارێزێت‪ ،‬به‌تایبه‌تى ئێران‪ ،‬جگ ‌ه‬ ‫له‌وه‌ى گۆڕانکارییه‌کانى ناوچه‌که‌و‬ ‫که‌وتنى رژێم ‌ه هاوپه‌یمانه‌کانى‬ ‫ئه‌مریکاش به‌ده‌ستى گه‌له‌کانیان‬ ‫کاریگه‌رى خراپى له‌سه‌ر نفوزى‬ ‫واڵته‌ یه‌کگرتووه‌کان له‌رۆژهه‌اڵتى‬ ‫ن��اوه‌ڕاس��ت��دا هه‌یه‌و بوونى ئه‌و‬ ‫ه��ێ��زان �ه‌ ل �ه‌ع��ێ��راق��دا ئ �ه‌گ �ه‌رى‬ ‫قه‌ره‌بووى هه‌ندێ له‌زیانه‌کانى بۆ‬ ‫واشنتۆن تێدایه‌‪.‬‬ ‫به‌ئه‌ندازه‌ى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى‬ ‫ئ �ه‌م��ری��ک��ا ع��ێ��راق��ی��ی�ه‌ک��ان��ی��ش‬ ‫ب����ه‌رژه‌وه‌ن����دى ه�ه‌ن��ووک�ه‌ی��ی��ان‬ ‫له‌مانه‌وه‌ى هه‌ندێک له‌و هێزان ‌ه‬ ‫له‌واڵته‌که‌یاندا هه‌یه‌و بارودۆ‌وخى‬ ‫عێراق ئ �ه‌و‌ه ده‌خ��وازێ��ت له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌ماى ب��ه‌رژه‌وه‌ن��دى هاوبه‌ش‬ ‫رێککه‌وتننامه‌یه‌کى ن��وێ واژۆ‬ ‫ب��ک��ه‌ن‪ ،‬ب����ه‌اڵم ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى‬ ‫ه��اوب��ه‌ش ب���ه‌و وات��ای�� ‌ه ن��ا ک ‌ه‬ ‫بوونى ئه‌مریکییه‌کان ئیستیفزازو‬ ‫هه‌ره‌شه‌ى بۆ ده‌وڵه‌تانى ده‌وروبه‌ر‬ ‫تێدابێت‪ ،‬به‌تایبه‌تى ئه‌و واڵتانه‌ى‬ ‫کێشه‌یان له‌گه‌ڵ واشنتۆندا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫‪kameelmahmod@yahoo.com‬‬

‫ئاشتى بۆ نیشتمان‪ ،‬ئاشووب بۆ جیهان‬

‫سابیر عه‌بدوڵاڵ که‌ریم‬

‫مسته‌فا ک�ه‌م��ال ئ�ه‌ت��ات��ۆرک ل ‌ه‬ ‫سه‌رده‌مى خۆیدا درووشمى (ئاشتى‬ ‫بۆ نیشتمان‪ ،‬ئاشتی بۆ جیهان)‬ ‫ى به‌رزکرده‌و‌ه و خۆى ب ‌ه ناوخۆوه‌‬ ‫خ �ه‌ری��ک ک��رد ب��ۆ جێبه‌جێکردنى‬ ‫ئه‌وله‌ویاته‌کانى‪ ،‬تورکیا ب ‌ه ته‌واوه‌تى‬ ‫کاریکرد بۆ لکاندنى باکوورى عیراق‬ ‫ب ‌ه تورکیاوه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌وه‌دا سه‌رکه‌وتوو‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬ئێستاش ئه‌نقه‌ره‌ى ئێستا‌ى‬ ‫ئه‌ردۆغان خه‌ریک ‌ه ئه‌و درووشمه‌ى‬ ‫پێشوو ئه‌گه‌رچى ئه‌تاتۆرکیش ل ‌ه‬ ‫ناوه‌رۆکدا هه‌رگیز په‌یڕه‌وى نه‌ده‌کرد‬ ‫ده‌گۆڕێت بۆ (ئاشتى بۆ نیشتمان‪،‬‬ ‫ئاشووب بۆ جیهان)‪.‬‬ ‫هیچ واڵتێک نی ‌ه ل ‌ه ماوه‌ى که‌متر‬ ‫ل� ‌ه س�ه‌ده‌ی�ه‌ک��دا وه‌ک��و تورکیا ب ‌ه‬

‫تاقیکردنه‌وه‌ى بینینى سێ ناسنامه‌دا‬ ‫گ���وزه‌رى کردبێت‪ ،‬ک ‌ه بریتین ل ‌ه‬ ‫ناسنامه‌ى ئیسالمى س �ه‌رده‌م��ى‬ ‫عوسمانى و ناسنامه‌ى عه‌لمانى‬ ‫ئه‌تاتۆرکى و سه‌رده‌مى ناسنامه‌ى‬ ‫ئه‌ردۆغانیی ک ‌ه ئێستا تورکیاى‬ ‫له‌به‌رده‌م وه‌رچه‌رخانێکى گه‌وره‌دا‬ ‫داناوه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى چه‌ند هه‌ڵه‌یه‌کى‬ ‫سیاسى نه‌خوازراوه‌و‌ه تورکیا ورده‌‬ ‫ورد‌ه به‌ره‌و قۆناغى پێش گه‌یشتنى‬ ‫پارتى دادو گه‌شه‌پێدان ب ‌ه ده‌سه‌اڵت‬ ‫ل ‌ه ساڵى ‪ 2002‬ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫بۆخۆى مه‌سه‌له‌یه‌کى مه‌ترسیدار‌ه‬ ‫بۆسه‌ر هه‌موو ئه‌و هیوایانه‌ى ک ‌ه‬ ‫تورکیا ب ‌ه درێژایى سااڵنى ڕابردوو‬ ‫هه‌ڵیچنیون تاوه‌کو به‌هۆیه‌و‌ه ببێت ‌ه‬ ‫به‌شێکى کاریگه‌ر و ئه‌رێنى ل ‌ه‬ ‫ڕوانگه‌ى ئیقلیمیدا‪ ،‬نه‌ک ته‌نها ل ‌ه‬ ‫ڕوانگه‌ى عه‌ره‌بى و ئیسالمیدا‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ل ‌ه ڕوانگه‌ى ئه‌وروپی و قه‌وقازى و‬ ‫به‌لکانیشدا ب ‌ه شێوه‌یه‌کى گشتى‪.‬‬ ‫حکومه‌تى پارتى دادو گه‌شه‌پێدان‬ ‫دروش��م��ى گ����ه‌ور‌ه و گ��رن��گ��ى بۆ‬ ‫جێبه‌جێبوون و پاڵپشتى لێکردنیان‬ ‫به‌رزکرده‌و‌ه ک ‌ه گرنگترینیان بریتی ‌ه ل ‌ه‬ ‫گرتنه‌به‌رى سیاسه‌تى یه‌ک مه‌ودایى‬ ‫به‌رامبه‌ر هه‌موو ده‌وڵه‌ت و هێزه‌کان‬ ‫کاریگه‌ره‌کان ل ‌ه جیهاندا‪ .‬تورکیا بۆ‬ ‫ماوه‌یه‌کى دیاریکراو له‌م سیاسه‌ته‌دا‬ ‫سه‌رکه‌وتوو بوو ک ‌ه سه‌رکه‌وتوان ‌ه ل ‌ه‬ ‫شانۆى ئیقلیمیه‌و‌ه ده‌ستیپێکرد ل ‌ه‬ ‫باروودۆخێکدا ک ‌ه سه‌قامگیرى باڵى‬

‫به‌سه‌ردا کێشا ئه‌ویش ل ‌ه ئه‌نجامى‬ ‫ئه‌و ڕۆڵ ‌ه ئیجابیه‌و‌ه ک ‌ه ده‌سه‌اڵتى‬ ‫دادو گه‌شه‌پێدان ل ‌ه بۆته‌ى ناکۆکی ‌ه‬ ‫ئیقلیمییه‌کاندا پێى هه‌ڵسا‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫هه‌ندێکیان ل ‌ه ناکۆکی ‌ه مێژوویى و‬ ‫هه‌ستیاره‌کانن وه‌کو ملمالنێى عه‌ره‌ب‬ ‫– ئیسرائیل و په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان‬ ‫ده‌وڵه‌ت ‌ه عه‌ره‌بییه‌کان و کارکردن‬ ‫ل ‌ه ملمالنێ ئیتنى و ئاینییه‌کان و‬ ‫که‌مینه‌کان ل ‌ه ت�ه‌واوى ناوچه‌که‌دا‪.‬‬ ‫تورکیا ده‌یه‌وێت په‌یوه‌ندى باشى‬ ‫له‌گه‌ڵ ئیسرائیل و فه‌له‌ستینییه‌کان‬ ‫و ئێران و سوریا و سعودی ‌ه و میسر‬ ‫و ده‌وڵه‌تانى که‌نداوو له‌گه‌ڵ شیعه‌کان‬ ‫و سوننه‌کان و کورد و عه‌ره‌به‌کان و‬ ‫ئه‌رمه‌نه‌کان و یۆنانییه‌کاندا هه‌بێت‪،‬‬ ‫ده‌شیه‌وێت ل ‌ه هه‌مانکاتدا ئه‌ندامى‬ ‫په‌یمانى ناتۆ و ڕێکخراوى کۆنگره‌ى‬ ‫ئیسالمى بێت و داکۆکى ل ‌ه مه‌سه‌ل ‌ه‬ ‫ئیسالمییه‌کان بکات و به‌شێکیش‬ ‫بێت ل ‌ه پرۆس ‌ه ئه‌تڵه‌سییه‌کان و‬ ‫له‌ژێر چه‌ندین پاساوو بیانوودا له‌ناو‬ ‫جوگرافیاى ئیسالمیدا بمێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫دواى ئ�ه‌وه‌ى پارته‌که‌ى ڕه‌جه‌ب‬ ‫ته‌یب ئه‌ردۆغان ل ‌ه هه‌ڵبژاردنه‌کانى‬ ‫ئه‌مدواییه‌دا سه‌رکه‌وتنى به‌ده‌ستهێنا‬ ‫ویستى ئ���ه‌و‌ه ب � ‌ه جیهان بڵێت‬ ‫ک�� ‌ه ت��ورک��ی��ا ل����ه‌ڕووى پ��ه‌ی��ڕه‌وى‬ ‫دیموکراسیه‌و‌ه واڵتێکى خۆرئاواییه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ل ‌ه خۆرهه‌اڵتێکى ئیسالمیدا‪.‬‬ ‫هه‌ندێک له‌و ڕووداوو گۆڕانکارییه‌کانى‬ ‫ئه‌مدواییه‌ى ناوچه‌ک ‌ه تورکیایان‬

‫خست ‌ه هه‌ڵوێستێکى ناخۆشه‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫نه‌یده‌توانى چیتر له‌سه‌ر سیاسه‌تى‬ ‫یه‌ک مه‌ودایى به‌رده‌وام بێت‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ناچارده‌بوو پاڵ بدات ‌ه الیه‌نێک یان‬ ‫ده‌وڵه‌تێک ل ‌ه دژى ئه‌ویتر‪ .‬شۆڕش ‌ه‬ ‫عه‌ره‌بییه‌کان ک ‌ه ل ‌ه واڵتێکه‌و‌ه بۆ‬ ‫یه‌کێکى تر گ��وازرای �ه‌و‌ه نموونه‌ى‬ ‫ئ��ه‌و ش��ڵ �ه‌ژان �ه‌ى ت��ورک��ی��ا ب��وو تا‬ ‫ئه‌نجامه‌که‌ى گه‌یاندی ‌ه وه‌رگرتنى‬ ‫ڕۆڵى ناوبژیوانکارى‪ ،‬به‌ڵکو خودى‬ ‫تورکیاش ب��وو‌ه الیه‌نێک ل ‌ه چه‌ند‬ ‫کێشه‌یه‌کدا ک � ‌ه پێویستیان ب ‌ه‬ ‫ناوبژیوان هه‌ی ‌ه بۆ چاره‌سه‌رکردن و‬ ‫یه‌کالییکردنه‌وه‌یان‪ ،‬ئه‌مان ‌ه بوونه‌هۆى‬ ‫ئه‌وه‌ى تورکیا یه‌کێک ل ‌ه گرنگترین‬ ‫فاکته‌ره‌کانى ڕۆڵ� ‌ه ئیجابیه‌که‌ى و‬ ‫پێگه‌که‌ى له‌ده‌ستبدات ک ‌ه ڕۆڵى‬ ‫ناوبژیوانیکردن ‌ه ل ‌ه قه‌یرانه‌کاندا‪.‬‬ ‫پ���اش���ان ت��ورک��ی��ا درووش���م���ى‬ ‫(سفرکردنه‌وه‌ى کێشه‌کان)ى ل ‌ه‬ ‫په‌یڕه‌وى سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌ی��دا ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر ده‌وڵه‌ت ‌ه دراوسێکانیدا‬ ‫به‌رزکرده‌و‌ه و له‌و بواره‌دا سه‌رکه‌وتنى‬ ‫بێوێنه‌ى به‌ده‌ستهێنا‪ ،‬ته‌نانه‌ت ل ‌ه‬ ‫کێشه‌ى ئه‌رمه‌نییه‌کانیشدا ئه‌نقه‌ر‌ه‬ ‫خه‌ریکبوو موعجیزه‌یه‌ک ب�ه‌دى‬ ‫بێنێت‪ .‬په‌یوه‌ندییه‌کانى ئه‌نقه‌ر‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ ئیسرائیل تێکچوو به‌هۆى‬ ‫ناکۆکیان ل �ه‌س �ه‌ر دیاریکردنى‬ ‫سنوورى ئ��اوى ئیقلیمى ل �ه‌ڕووى‬ ‫س��ن��وورى گ �ه‌ڕان��ى ه��ه‌ردووالی��ان‬ ‫ب �ه‌دواى نه‌وت و غازى سروشتیدا‬

‫ل ‌ه خۆرهه‌اڵتى ده‌ریاى ناوه‌ڕاست‪،‬‬ ‫ه��ه‌رچ��ه‌ن��د‌ه ه��ێ��رش��ک��ردن� ‌ه س�ه‌ر‬ ‫که‌شتیگه‌لى ئاشتى تورکیا له‌الیه‌ن‬ ‫ئیسرائیله‌و‌ه هۆکارى ڕاسته‌وخۆى‬ ‫تێکچوونى په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان‬ ‫ئه‌نقه‌ر‌ه و ته‌لئه‌بیب بوو‪ .‬ل ‌ه ڕاستیدا‬ ‫هیچ ده‌وڵه‌تێک ناتوانێت سنوورى‬ ‫هه‌میشه‌یى ب��ۆ خ��ۆى بکێشێت‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ده‌توانێت پێچه‌وانه‌که‌ى‬ ‫پیاد‌ه بکات ئه‌گه‌ر ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دى‬ ‫نیشتمانى واب��خ��وازێ��ت‪ .‬ئه‌مڕۆش‬ ‫سیاسه‌تى ڕاگه‌یه‌نراوى ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫تورکیا ب �ه‌ده‌س��ت پ��ووک��ان �ه‌و‌ه و‬ ‫الوازبوونه‌و‌ه ده‌ناڵێنێ و پێویستى‬ ‫ب ‌ه بونیاتنانه‌و‌ه هه‌ی ‌ه ل ‌ه زۆرێک‬ ‫ل��ه‌و ناونیشانانه‌یدا ک� ‌ه ب��ه‌رزى‬ ‫ک��ردوون �ه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬جگ ‌ه ل���ه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫هه‌وڵدانى تورکیا بۆ چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫کێشه‌ى کورد ل ‌ه تورکیا ب ‌ه زه‌برى‬ ‫هێزو دوور ل ‌ه ویستى دانوستان و‬ ‫دیالۆگ ل ‌ه ئاینده‌دا ئه‌وه‌نده‌ى تر‬ ‫قه‌یرانه‌کانى ناوخۆى تورکیا ئاڵۆزتر‬ ‫ده‌کات‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا ئه‌ردۆغان خۆى‬ ‫باش ده‌زانێت ک ‌ه هێز چاره‌سه‌رى‬ ‫کێشه‌کان ناکات‪ .‬ل ‌ه چه‌ند مانگى‬ ‫ڕاب��ردووش��دا ئه‌زمونى سیاسه‌تى‬ ‫ک��ران �ه‌وه‌ى ده‌ره‌وه‌ى تورکیا به‌ر‬ ‫دیوارێکى سه‌خت ک��ه‌وت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هێشتا درووش��م��ى ک���ارى یه‌ک‬ ‫مه‌ودایى و سفرکردنه‌وه‌ى کێشه‌کان‬ ‫ل ‌ه به‌رنامه‌ی ماوه‌درێژى حکومه‌تى‬ ‫ئه‌نقه‌ره‌دا ماوه‌‪.‬‬

‫کورد پێویستى به‌ ئه‌مریکا ده‌بێت تا جێبه‌جێکردنى ماده‌ى ‪140‬‬ ‫گۆران ئه‌حمه‌د‬ ‫هێزه‌کانى‬ ‫ئه‌گه‌ر بێتوو‬ ‫ئه‌مریکا له‌ عێراق بکشێنه‌و ‌ه‬ ‫به‌ تایبه‌تى له‌و ناوچانه‌ى‪،‬‬ ‫که‌ کێشه‌دارن کاریگه‌رییه‌کى‬ ‫نێگه‌تیڤى ده‌ب��ێ��ت له‌سه‌ر‬ ‫هه‌موو الی�ه‌ک به‌ تایبه‌تیش‬ ‫ده‌بینیت ئه‌مڕۆ له‌ عێراقدا‬ ‫ئ��ارام��ى سه‌قامگیر نه‌بوو ‌ه‬ ‫تیرۆریستییه‌کان‬ ‫گ��روپ��ه‌‬ ‫ب���ه‌رده‌وام ک��ارى تیرۆرستى‬ ‫ده‌ک����ه‌ن وه‌ ت��ا ئێستاش‬ ‫مه‌ترسییه‌کى گ �ه‌وره‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌منییه‌تى عێراقه‌‪.‬‬

‫به‌تایبه‌تى له‌و سنوورانه‌ى‪،‬‬ ‫که‌ خاکى کوردستانه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫تاوه‌کو ئێستا ئه‌و سنووران ‌ه‬ ‫نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ بۆ سه‌ر هه‌رێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان‌و م���ادده‌ى ‪140‬‬ ‫جێبه‌جێنه‌کراوه‌‪ ،‬کوردیش ئه‌و‬ ‫ناوچانه‌ به‌ به‌شێکى دانه‌بڕاوى‬ ‫خاکى خ��ۆى ده‌زان��ێ��ت بۆی ‌ه‬ ‫له‌وناوچانه‌ ک��ورد پێویستى‬ ‫ب��ه‌ پشتیوانى هێزه‌کانى‬ ‫ئه‌مریکا ده‌ک���ات ت��ا وه‌ک��و‬ ‫ماده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێده‌کرێت‬ ‫ئ �ه‌و سنورانه‌ ده‌گ�ه‌ڕێ��ن�ه‌و ‌ه‬ ‫س��ه‌ر هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان‪،‬‬ ‫له‌ غیابى هێزه‌کانى ئه‌مریکا‬

‫ڕه‌نگه‌ پێکادان دروست ببێت‬ ‫له‌و سنوورانه‌دا‪ ،‬که‌ پێکادان‬ ‫دروست بوو‪ ،‬کۆنترۆڵکردنى‬ ‫ئاسان نییه‌‪.‬‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌کانى‬ ‫نێوان هه‌رێمى کوردستان‌و‬ ‫به‌غداد په‌یوه‌ندى به‌ ناوخۆى‬ ‫ع��ێ��راق �ه‌وه‌ ه�ه‌ی�ه‌ پێویست ‌ه‬ ‫الیه‌نه‌ عێراقییه‌کان پابه‌ندبن‬ ‫به‌ ده‌ستور بۆ جێبه‌جێکردنى‬ ‫م���اده‌ى ‪ 140‬ل �ه‌ ئێستاشدا‬ ‫پێویسته‌ الیه‌نه‌ سیاسییه‌کانى‬ ‫کورد و سه‌رکرده‌ سیاسییه‌کان‬ ‫سیاسه‌تێکى ژیرانه‌ په‌یڕه‌و‬ ‫بکه‌ن له‌ ناو خۆى عێراقدا‬

‫بۆ ئ�ه‌وه‌ى کێشه‌کانى نێوان‬ ‫هه‌ولێر و به‌غداد چاره‌سه‌ر‬ ‫بکرێت‪.‬‬ ‫له‌ ڕووى ده‌ره‌وه‌ش کورد‬ ‫پێویستى به‌ پشتیوانى ده‌واڵتى‬ ‫زلهێزه‌ به‌ تایبه‌تى ئه‌مریکا‬ ‫که‌ ئێستا له‌ ناوچه‌که‌دای ‌ه‬ ‫پێویسته‌ ک��ورد خ��ۆى یه‌ک‬ ‫هه‌ڵوێست و یه‌کگرتوو بێت ل ‌ه‬ ‫ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ى کوردستان‬ ‫ئه‌و کات به‌ باشى کاره‌کانى‬ ‫کورد به‌ڕێوه‌ ده‌چێت‬ ‫گه‌ر بتوانین له‌گه‌ڵ عێراقدا‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر م��ێ��زى دان��ووس��ت��ان‬

‫کێشه‌کانى چ��اره‌س�ه‌ر بکات‬ ‫ئ����ه‌وا ئ���ه‌و ک���ات ئه‌مریکا‬ ‫وه‌ک چ��اودێ��رێ��ک ئ��اگ��ادارى‬ ‫کێشه‌کانن‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ شتێکى‬ ‫باشه‌‪ ،‬به‌اڵم چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫کێشه‌کانى ناو عێراق ده‌بێت‬ ‫پێکهاته‌کانى ن���او ع��ێ��راق‬ ‫چ����اره‌س����ه‌رى ک��ێ��ش �ه‌ک��ان‬ ‫بکه‌ن واڵت��ان��ى ت��ر ب��ه‌اڵم تا‬ ‫کێشه‌کان ب�ه‌ ه�ه‌ڵ��واس��راوى‬ ‫له‌ نێوان هه‌ولێر و به‌غداد‬ ‫بمێنیه‌ته‌وه‌ کورد پێویستى ب ‌ه‬ ‫هێزه‌کانى ئه‌مریکایه‌ له‌ ناوچ ‌ه‬ ‫دابڕاوه‌کاندا‪.‬‬


‫ئافرةتان‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫‪5‬‬

‫گیالس محه‌مه‌د عه‌لی‪ ،‬جێگری به‌رپرسی رێکخراویی ئامێز‬

‫پیاو ل ‌ه چه‌مکى ئازادى تێنه‌گه‌یشتوون‪ ،‬تاکوو ئافره‌تان به‌ ته‌واوى لێی تێبگه‌ن‬

‫دیمانه‪ :‬ژاڵه‬ ‫کاتێک باس ل ‌ه ئازادى ده‌کرێت ئازادى‬ ‫کۆمه‌ڵێک ڕووى هه‌یه‌‪ ،‬ئازادى ته‌نها‬ ‫ئه‌م ‌ه نی ‌ه ک ‌ه ئافره‌ت بڕواته‌ ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫ماڵه‌وه‌ ئه‌مه‌ به‌و مانای ‌ه نیه‌ ک ‌ه ئافره‌ت‬ ‫ئ��ازاده‌‪ ،‬ئێمه‌ پیاوانمان له‌ چه‌مکى‬ ‫ئ��ازادى به‌ ت��ه‌واوى تێنه‌گه‌یشتوون‪،‬‬ ‫تاکو ئافره‌تان ب ‌ه ت��ه‌واوى تێبگه‌ن‬ ‫ل�ه‌م چه‌مکه‌‪ ،‬چه‌وساندنه‌وه‌ ل ‌ه نا‌و‬ ‫کومه‌ڵگه‌ی ک��وردی��دا ب��ه‌رده‌وام��ه‌‌و‬ ‫ئافره‌تان هه‌موو کاتێک ڕووب��ه‌ڕووی‬ ‫ده‌بنه‌وه‌‌و ژیانێکی ناخۆش به‌ سه‌ر‬ ‫ده‌ب���ه‌ن ل��ه‌م ک��وم �ه‌ڵ��گ��ای �ه‌دا‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ چه‌وساندنه‌وه‌ی ئافره‌تان‬ ‫دیداریکمان ل ‌ه گه‌ڵ گیالس محه‌مه‌د‬ ‫عه‌لی‪ ،‬جێگری به‌رپرسی رێکخراویی‬ ‫ئامێز ساز کرد بۆ زیاتر روون کردنه‌وه‌ی‬ ‫کێشه‌که‌‪.‬‬

‫~‪ :‬به‌ گشتى قسه‌ت چی ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر چه‌وساندنه‌وه‌و پێشێلکارى‬ ‫مافه‌ ڕه‌واک��ان��ى ئافره‌تانى ک��وردو‬ ‫ه��ۆک��اره‌ک��ان��ى ئ��ه‌و چ�ه‌وس��ان��دن�ه‌وه‌‬ ‫بۆچى ده‌گه‌رێنیته‌وه‌؟‬ ‫به‌ به‌ڕوای ئێمه‌ له‌ کومه‌ڵگایه‌کی‬ ‫پیاوساالریدا‪ ،‬به‌داخه‌وه‌ رێژه‌یه‌کی‬ ‫زۆر له‌ پیاوانمان هوشیاری ته‌واویان‬ ‫نییه‌ به‌رامبه‌ر به‌ مافه‌کانی ئافره‌تان‬ ‫و سه‌یرکردنی وه‌ک مرۆڤێک نه‌ک‬ ‫وه‌ک کااڵیه‌ک‪ ،‬هه‌روه‌ها رێژه‌یه‌کی‬

‫زۆر له‌ ئافره‌تان رێگه‌ خۆشکه‌رن‬ ‫بۆ ب���ه‌رده‌وام بوونی ئه‌و کومه‌ڵگا‬ ‫پیاوساالرییه‌ که‌ به‌داخه‌وه‌ هه‌موو‬ ‫ئه‌و بنه‌مایانه‌ که‌ له‌ ئایینی ئیسالمدا‬ ‫بۆ ئافره‌ت و پیاو وه‌ک یه‌ک هه‌یه‌‬ ‫و ح�ه‌اڵڵ و ح �ه‌رام ک��راوه‌ سزاکه‌ی‬ ‫له‌ کومه‌ڵگا پیاوساالریه‌کاندا ته‌نها‬ ‫ئ��اف��ره‌ت وه‌ری ده‌گ���ری و باجی‬ ‫هه‌ڵه‌ی پیاویش ئه‌داته‌وه‌‪ ،‬له‌ الیه‌کی‬ ‫تریشه‌وه‌ ئێمه‌ وه‌ک رێکخراویی ئامێز‬ ‫زۆر دڵخوشین به‌ په‌سه‌ندکردنی ئه‌و‬ ‫یاسایه‌ی «توندوتیژی دژ به‌ خێزان»‬ ‫ک �ه‌ ب �ه‌ڕاس��ت��ی ئ�ه‌م�ه‌ هه‌نگاوێکی‬ ‫گ���ه‌وره‌ی���ه‌ی ل��ه‌ ک��وردس��ت��ان بۆ‬ ‫بنه‌بڕکردنی چه‌وساندنه‌وه‌ و کوشتنی‬ ‫ئافره‌ت له‌ ژێر هه‌ر بیانوویه‌ک بێت‪.‬‬ ‫~‪ :‬پێت وایه‌ ئافره‌تان‬ ‫خ��ه‌م��س��اردن ل��ه‌س��ه‌ر ئ���ه‌و ه �ه‌م��وو‬ ‫چ���ه‌وس���ان���دن���ه‌وه‌ى ک���ه‌ ل���ه‌الی���ه‌ن‬ ‫پیاوانه‌وه‌ به‌رامبه‌ریان ده‌کرێت یان‬ ‫هۆکارى ترى له‌ پێشه‌؟‬ ‫ب �ه‌ پ��ێ��چ�ه‌وان�ه‌وه‌ ئه‌مه‌ کێشه‌ی‬ ‫ه �ه‌م��وو ئافره‌تێکه‌ وا خه‌مێکی‬ ‫گ �ه‌وره‌ی له‌ ژیانی هه‌ر تاکێکدا چ‬ ‫به‌ ئافره‌ت چ به‌ پیاو هه‌یه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ئه‌مه‌ ته‌نها کێشه‌ی ئافره‌ت نییه‌‬ ‫به‌ ته‌نیا‪ ،‬به‌ڵکوو کێشه‌ی هه‌موو‬ ‫کومه‌ڵگایه‌‪ ،‬خۆشبختانه‌ ئه‌م یاسایه‌‬ ‫به‌ هه‌وڵ و تێکۆشانی رێکخراوه‌کانی‬ ‫ئافره‌تان و ژنان له‌ گه‌ڵ پارلمانی‬ ‫ک��وردس��ت��ان��دا پ�ه‌س�ه‌ن��د ک��را و به‌‬ ‫بڕوای من ده‌بێته‌ رێگه‌خوشکه‌ر بۆ‬ ‫چاره‌سه‌ر کردنی کێشه‌کانی ئافره‌تان‬ ‫له‌ ناو کومه‌ڵگادا‪.‬‬

‫~‪ :‬ده‌م �ه‌وێ��ت ب��اس ل ‌ه‬ ‫دوو ژنه‌ بکه‌م‪ ،‬له‌ گه‌ڵ قه‌یره‌ بوونی‬ ‫کچان‪ ،‬ئایا تۆ ئه‌م دووالیه‌نه‌ یه‌ک‬ ‫دووژنه‌‪ ،‬دووهه‌م قه‌یره‌بوونى کچان‪،‬‬ ‫چ��ون ده‌بینیت ل�ه‌ ن��او کومه‌ڵگای‬ ‫کوردی؟‬ ‫ی�ه‌ک�ه‌م��ی��ن ه���ۆی س��ه‌ره‌ک��ی بۆ‬ ‫قه‌یره‌ بوونی رێژه‌یه‌کی زۆری کچان‬ ‫ئه‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ش�ه‌ڕی به‌رده‌وامی‬ ‫نیۆان عێراق و کوردستان هه‌روه‌ها‬ ‫کوچکردنی گه‌نجان بۆ ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫واڵت‪ ،‬دووه���ه‌م ئافره‌تی ئێمه‌ بۆ‬ ‫خ��ۆی کێشه‌یه‌کی زۆر گ�ه‌وره‌ی�ه‌ و‬ ‫ب��اس ل�ه‌ س��ه‌ری زۆر ئه‌خایه‌نێت‬ ‫به‌اڵم به‌ شێوه‌یه‌کی گه‌شتی به‌ رای‬ ‫ئێمه‌ دوو هوکار هه‌یه‌ که‌ ئه‌بێته‌‬ ‫هۆی زۆر بوونی ئه‌م دیارده‌یه‌ له‌‬ ‫کوردستاندا ئه‌وانه‌ش هۆکاری دینه‌‬ ‫و کومه‌اڵیه‌تییه‌ و به‌ ب�ه‌ڕوای ئێمه‌‬ ‫له‌ کومه‌ڵگایه‌کی ئیسالمیدا ئه‌ژین‬ ‫و له‌ ئایینی ئیسالمدا هێنانی تا‬ ‫چۆار ژن بۆ پیاو حاڵڵ کراوه‌ به‌اڵم‬ ‫به‌ پێ چه‌ند مه‌رجێک که‌ خۆی‬ ‫گیرۆده‌ی کومه‌ڵگایه‌ ئێمه‌ ده‌بینین‬ ‫ئه‌م رێگه‌پێدانه‌ به‌ جۆرێکی تر پیاو‬ ‫بۆ پڕکردنه‌وه‌ی غه‌ریزه‌کانی خۆی‬ ‫به‌کاری هێناوه‌ بەبێ‌ گوێدان به‌ ئه‌و‬ ‫مه‌رجانه‌ی که‌ له‌ ئایینی ئیسالمدا‬ ‫بۆی دانراوه‌ بۆ هێنانی ژنی دووهه‌م‬ ‫و ‪...‬هتد‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆ خۆی بووه‌ته‌‬ ‫هۆیه‌ک بۆ زیادبوونی ئه‌م دیارده‌یه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬ئایا حیجاب بۆخۆى‬ ‫چ �ه‌وس��ان��دن �ه‌وه‌ی �ه‌ک �ه‌ ب �ه‌رام��ب �ه‌ر به‌‬ ‫ئ��اف��ره‌ت‪ ،‬بۆ ده‌بێت ژن��ى ک��ورد به‌م‬

‫هۆکاری سه‌ره‌کی بۆ قه‌یر ‌ه بوونی کچان‬ ‫ئه‌گه‌ڕێته‌و ‌ه بۆ شه‌ڕی به‌رده‌وامی نیۆان عێراق و‬ ‫کوردستان و کوچکردنی گه‌نجان بۆ ده‌ره‌وه‌ی واڵت‬ ‫شێوازه‌ کۆتو به‌ند بکرێت‌و حیجاب‬ ‫الى تۆى ئافره‌ت چى ده‌به‌خشێت؟‬

‫حیجاب له‌ الی من و به‌ قه‌ناعه‌تی‬ ‫من چه‌وساندنه‌وه‌ی نازانم له‌ به‌ر‬

‫ئه‌وه‌ی من موسڵمانم و به‌ به‌ڕوای من‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌ ئه‌رکه‌کانی موسڵمان بوون‪.‬‬

‫جوان عوسمان‪،‬چاالکەوانی بواری ئافرەتان‌‪:‬‬

‫ڕاده‌ى توندوتیژى له‌ کومه‌ڵگای ئێمه‌دا به‌ره‌و زیاد بوون ده‌چێت‬ ‫ئافره‌تان‪.‬‬

‫دیمانه‌‪ :‬هاژه‌‬ ‫ج����وان ع��وس��م��ان ل���ە دی��دارێ��ک��ی‬ ‫~دا ئ��ام��اژە ب��ەوە دەک��ات‬ ‫«پێویست ‌ه له‌سه‌ر حوکومه‌ت یاسایى‬ ‫توندوتیژى خێزانییه‌ک ‌ه په‌راوێز نه‌خات‬ ‫وجێ به‌جێ ى بکات ب ‌ه چاودێرییه‌کى‬ ‫ته‌واوه‌وه‌ تاکو پشت گوێ نه‌خرێت»‪.‬‬

‫~‪ :‬دی��������������ارده‌ی‬ ‫توندوتیژی دژی ئافره‌تان تا‬ ‫ئێستا دیارده‌یه‌کی کۆمه‌اڵیه‌تییه‌‪،‬‬ ‫ئایا له‌ چاو سااڵنی راب��ردوودا‬ ‫ڕاده‌ی زۆری یان که‌می به‌ کوێ‬ ‫گه‌یشتووه‌؟‬ ‫به‌ به‌ڕوای من ڕاده‌ى توندوتیژى‬ ‫له‌ ناو کومه‌ڵگای ئێمه‌دا به‌ره‌و‬ ‫زیاد بوون ده‌چێت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫ئافره‌تان له‌ئێستادا ڕۆژ له‌دواى‬ ‫ڕۆژ هۆشیار تر ده‌بنه‌وه‌ به‌ هۆى‬ ‫هه‌ڵمه‌تى هۆشیار ک��ردن �ه‌وه‌ى‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ی ئ��اف��ره‌ت��ان و‬ ‫هه‌روه‌ها میدیا وڕاگه‌یاندنه‌کانیش‬ ‫هوکارن بۆ هۆشیار کردنه‌وه‌یی‬

‫هۆى‬ ‫سه‌رنه‌که‌وتنى‬ ‫ڕێکخراوه‌کان‬ ‫به‌ته‌واوه‌تى‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌و ‌ه‬ ‫بۆ که‌مى‬ ‫ده‌سه‌اڵتیان‬ ‫و یان‬ ‫پابه‌ندبوونیان‬ ‫به‌الیانى‬ ‫سیاسىیه‌وه‌‬

‫~‪ :‬وه‌ک ئافره‌تێک‬ ‫له‌ بواری پرسه‌کانی ئافره‌تاندا‬ ‫ک���ارت ک����ردووه‌ و ب���ه‌رده‌وام���ی‪،‬‬ ‫ئ�ه‌دای کاری رێکخراوه‌کان چون‬ ‫ده‌بینیت؟‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى ئ��اف��ره‌ت��ان و‬ ‫ژنان کاری خۆیان کردوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هۆى سه‌رنه‌که‌وتنى ڕێکخراوه‌کان‬ ‫به‌ته‌واوه‌تى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ که‌مى‬ ‫ده‌سه‌اڵتیان و یان پابه‌ندبوونیان‬ ‫به‌الیانى سیاسى یه‌وه‌که‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫واى کردوه‌ ئه‌و کلتوره‌ کوردیه‌یى‬ ‫چه‌نده‌ها ساڵه‌ هه‌یه‌ و زاڵه‌ ب ‌ه‬ ‫سه‌ر کومه‌ڵگای ئێمه‌دا ‪ ،‬که‌مى‬ ‫ئافره‌ت ده‌رده‌خات و به‌یه‌کسانى‬ ‫ل��ه‌گ��ه‌ڵ ڕه‌گ����ه‌زى ب �ه‌رام��ب �ه‌رى‬ ‫نایبینێت و ئه‌مه‌ش وا ده‌کات‬ ‫به‌رده‌وام بێت‪.‬‬ ‫~‪ :‬ب�����ه‌ گ���ه‌ش���ت���ی‬ ‫پرۆژه‌ی دامه‌زراندنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫بااڵی خانمان چون ده‌بینیت؟‬ ‫دورس��ت بوونى هه‌رگروپێکى‬ ‫له‌وجۆره‌ خزمه‌ت به‌ ئافره‌تان‬ ‫ده‌کات و من وه‌ک خۆم ده‌ست‬

‫خۆشیان لێده‌که‌م و هیوادارم‬ ‫ب����ه‌رده‌وام ب��ن ل �ه‌ک��ار ک���ردن و‬ ‫فشارى خۆیان هه‌بێت له‌سه‌ر‬ ‫پ��ه‌رل��ه‌م��ان و ح��وک��وم��ه‌ت بۆ‬ ‫ب��ه‌ده‌س��ت هێنانى مافه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌که‌مان‪.‬‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان��ى‬ ‫و دروس���ت ب��وون��ى ه��ه‌ر ج��ۆر ‌ه‬ ‫گروپێکى ئافره‌تان بۆ داکۆکى‬ ‫له‌ مافه‌کانى تاکى مێینه‌ى ئه‌م‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ دڵخۆشترمان ده‌کات‪.‬‬ ‫~‪ :‬ب���ه‌ ب��ۆچ��وون��ی‬ ‫ب�����ه‌رێ�����زت چ�����ی ب���ک���رێ���ت ب��ۆ‬ ‫دام���ه‌زران���دن���ی ک��وم�ه‌ڵ��گ��ای�ه‌ک��ی‬ ‫هۆشیار؟‬ ‫پێویسته‌ له‌سه‌ر‬ ‫به‌کورتى‪،‬‬ ‫حوکومه‌ت یاسایى توندوتیژى‬ ‫خێزانییه‌که‌ په‌راوێز نه‌خات وجێ‬ ‫به‌جێ ى بکات به‌ چاودێرییه‌کى‬ ‫ت������ه‌واوه‌وه‌ ت��اک��و پ��ش��ت گ��وێ‬ ‫نه‌خرێت و ب �ه‌وات��اى وش �ه‌ ئه‌و‬ ‫یاسایه‌ ک��ارى پێبکرێت نه‌ک‬ ‫نووسینى سه‌ر په‌ڕاوبێت‪ ،‬دواتر‬ ‫له‌ڕێگه‌یى میدیــا و ڕاگه‌یاندنه‌کان‬ ‫و ڕێ��ک��خ��راوه‌ک��ان �ه‌وه‌ کۆمه‌ڵگا‬ ‫به‌گشتى و تاکى مێینه‌ به‌تایبه‌تى‬ ‫ئاشنا بکرێت به‌ مافه‌کانى‪.‬‬

‫به‌خشین و ناسینى ئازادى ئافره‌تان له‌سر‌وشتى پیاودا نییه‌‬

‫ن‪ :‬به‌ندی که‌الری‬

‫کچه‌ کوردێک (‪ 200‬ــ ‪ )300‬ساڵ‬ ‫ب �ه‌ر له‌ئێستا خ��اوه‌ن��ى عه‌شقێکى‬ ‫چ�ه‌ن��د‌ه مه‌زنیش بووبێت‪ ،‬رێگاى‬ ‫ئه‌مه‌ى له‌شه‌ڕى به‌رامبه‌ر به‌دوژمندا‬ ‫بینیوه‌‪ ،‬س��ه‌ره‌ڕاى ئ �ه‌وه‌ى خاوه‌نى‬ ‫په‌یمانى م �ه‌زن �ه‌ و ه��ێ��زى ئ��ی��راد‌ه‬ ‫‌و ج��وان��ى ه �ه‌ی �ه‌‪ ،‬دی��س��ان عه‌شق‬ ‫ب �ه‌ش �ه‌ڕه‌و‌ه گ��رێ��ده‌دات و به‌مجۆر‌ه‬ ‫ده‌یگرێته‌ ده‌س��ت و ئ��ام��اژ‌ه ب�ه‌و‌ه‬ ‫ده‌کات ک ‌ه له‌شه‌ڕدا دواى له‌نێوچوونى‬ ‫ژیان نامێنێ‌‪ ،‬به‌ڵکو ژیان ته‌نیا له‌نێو‬ ‫شه‌ر ده‌شێ ب��ه‌رده‌وام بێ‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬

‫فه‌لسه‌فه‌یه‌که‌‪ .‬ناموس چییه‌؟ ئه‌م‬ ‫الوک ‌ه به‌س ‌ه بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌م مه‌سه‌الن ‌ه‬ ‫روون بکاته‌وه‌‪ .‬راستینه‌یه‌ک جێگاى‬ ‫باسه‌‪ ،‬راستینه‌ى ئافره‌تێکى وون بوو‪،‬‬ ‫له‌مه‌ش خراپتر راستینه‌ى پیاوێکى‬ ‫تێکشکاو‪ ،‬جێگاى باسه‌‪ .‬له‌بناخه‌دا‬ ‫ئه‌و خاڵه‌ى کۆتایى ب ‌ه که‌سایه‌تى‬ ‫کورد هێناوه‌‪ ،‬مه‌سه‌له‌ى ره‌گه‌زییه‌‪ .‬ب ‌ه‬ ‫تایبه‌تیش خێزانگه‌رى له‌سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫ره‌گه‌ز و له‌سه‌ر بنه‌ماى بااڵده‌ستیی ‌ه‬ ‫به‌سه‌ر ئافره‌تدا‪ ،‬هه‌روه‌ها هه‌ڵوێست‬ ‫به‌رامبه‌ر منداڵه‌کانیش ب ‌ه هه‌مان‬ ‫شێوه‌یه‌‪ .‬هه‌روه‌ها شێوازى له‌پێشترى‬ ‫ئ�ه‌م�ه‌ خێاڵیه‌تى و هۆزایه‌تییه‌‪.‬‬ ‫هه‌ربۆیه‌ خێزان ده‌زگایه‌که‌ مسۆگه‌ر‬

‫پێویست ده‌ک��ات له‌نێو کۆمه‌ڵگاى‬ ‫کوردستاندا چاوێکى پێدا بخشێندرێ‬ ‫و ه �ه‌ڵ��وه‌س��ت �ه‌ى ل��ه‌س��ه‌ر ب��ک��رێ‪.‬‬ ‫خۆشه‌ویستییه‌کى کوێران ‌ه خۆى‬ ‫له‌خۆیدا دابڕان له‌هزر و بیر دێنێت ‌ه‬ ‫ئ���اراوه‌ و ده‌رگ��ا ل �ه‌ب �ه‌رده‌م هه‌موو‬ ‫جۆره‌ کۆیالیه‌تییه‌ک ئ��اوه‌اڵ ده‌کات‬ ‫و به‌ پێویستى ده‌بینێ‌‪ .‬ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌ماناى که‌وتنێکى مه‌زنى هه‌ست و‬ ‫سۆز و که‌وتنێکى مه‌زنى هزرى دێت‬ ‫و به‌ماناى له‌هێزکه‌وتن و له‌په‌ل ‌و‬ ‫پۆکه‌وتن دێ‪ .‬کچێکى خوێن گه‌رم ک ‌ه‬ ‫ده‌گاته‌ ته‌مه‌نى بیست سااڵن جێگا‬ ‫و ره‌وشى به‌رهه‌مهێنه‌رى خۆى له‌نێو‬ ‫کۆمه‌ڵگا له‌ده‌ستده‌دات و کۆتایى‬

‫پێهاتووه‌‪ .‬له‌ڕاستینه‌ى کۆمه‌ڵگاى‬ ‫ئێمه‌شدا ئه‌و‌ه گرنگه‌‪ ،‬ئایا درێژ‌ه ب ‌ه‬ ‫نه‌و‌ه و ره‌چه‌ڵه‌کى خۆى ده‌دات یان نا‪.‬‬ ‫پیاویش که‌وتۆت ‌ه ره‌وشێکى وا سه‌یر و‬ ‫سه‌رسوڕهێنه‌ر ک ‌ه ته‌واوى پیاوێتى و‬ ‫ناموسى خۆى له‌بااڵده‌ستى و زاڵبوون‬ ‫به‌سه‌ر ئه‌و ئافره‌ته‌دا ده‌بینێ‪ .‬ئه‌مه‌ش‬ ‫له‌بچووکترین ته‌مه‌ندا ئه‌نجام ده‌درێ‪،‬‬ ‫ئیتر له‌م ته‌مه‌نه‌دا نه‌چاوه‌ڕوانى بیر و‬ ‫هزر کردن له‌واڵت و نه‌گه‌ڕان به‌دواى‬ ‫ژیانێکى ج��وان‪ ،‬له‌پیاو و ئافره‌ت و‬ ‫منداڵه‌کانیشیان ناکرێ‪ .‬ناسنامه‌ى‬ ‫پیاوى ک��ورد له‌راستیدا له‌ئافره‌ت‬ ‫زیاتر ب��وو‌ه ب ‌ه کۆیل ‌ه و‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫ب ‌ه مه‌سه‌له‌ى ئافره‌ت و راستینه‌ى‬

‫«ئافره‌ت واتاى ژیانه‌« ئاشکرای ‌ه ک ‌ه‬ ‫زۆر بێئاگا و ن�ه‌زان�ه‌‪ .‬ئ�ه‌و پیاوه‌ى‬ ‫ل�ه‌ژێ��ر ک��اری��گ�ه‌رى و فه‌رمانڕه‌وایى‬ ‫سیسته‌م ‌ه داپڵۆسێنه‌ره‌کاندای ‌ه ته‌وا‌وى‬ ‫ئێش و ئ��ازارى ئه‌م ‌ه له‌ئافره‌تان و‬ ‫مندااڵن ده‌رده‌خ�ه‌ن‪ .‬هه‌روه‌ها سه‌یر‌ه‬ ‫له‌هه‌مانکاتیشدا ده‌خوازێ سه‌رچاوه‌ى‬ ‫هه‌موو خۆشه‌ویستییه‌کى لێره‌دا ببینێ‪.‬‬ ‫وات� ‌ه هه‌م لێیده‌دات و هه‌م خۆشى‬ ‫ده‌وێت و هه‌م فرمێسکى بۆ ده‌رێژێ‪.‬‬ ‫ناکۆکه ده‌خوازێ‬ ‫‌‍‬ ‫که‌سایه‌تییه‌کى زۆر‬ ‫خۆشه‌ویستى بکات و ده‌ی��ک��وژێ!‬ ‫کوشتن له‌شێوازى خۆشه‌ویستى و‬ ‫حه‌زکردنیدا هه‌یه‌‪ .‬بۆ منداڵه‌کانیشى‬ ‫به‌م شێوه‌یه‌یه‌‪ .‬ئه‌م جۆر‌ه پیاوه‌م زۆر‬

‫بێچاره‌یه‌‪ .‬هه‌روه‌ها گه‌لێک جار بینراو‌ه‬ ‫ک ‌ه هه‌ڵوێستێک له‌باشوورى ئه‌فریقیا‬ ‫ئازاد و سه‌ربه‌سته‌‪ ،‬که‌چى له‌الى ئێم ‌ه‬ ‫بۆت ‌ه هۆکارى کوشتن! له‌نێو کۆمه‌ڵگاى‬ ‫ئێمه‌دا ئافره‌ت ب ‌ه شێوه‌یه‌کى زۆر ره‌ها‬ ‫ب ‌ه موڵک و ماڵى پیاو ده‌بینرێ‪ .‬چاوى‬ ‫پیاو له‌ئافره‌ته‌‪ ،‬گه‌ر یه‌کێکى تر چاوى‬ ‫له‌سه‌ر بێ‪ ،‬یان ده‌ستى به‌ر بکه‌وێ‪،‬‬ ‫ئه‌وکات ‌ه ده‌ڵ��ێ نامووسم چ��وو! گه‌ر‬ ‫ئه‌م ‌ه بێنین ‌ه به‌رچاو ک ‌ه تا چ راده‌یه‌ک‬ ‫له‌نێو کۆمه‌ڵگا ده‌بێت ‌ه هۆى باوبوون‬ ‫و باڵوبوونه‌وه‌ى کێشه‌کانى خوێن‪،‬‬ ‫ئه‌وکات ‌ه ده‌بینین ک ‌ه له‌ئاستێکى چه‌ند‌ه‬ ‫پاشکه‌وتووداین و تا چ راده‌یه‌ک ره‌وشى‬ ‫له‌رێ الدانى کۆمه‌ڵگا له‌ئارادایه‌‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫راپۆرت‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا ‪ ،‬پارێزگارى پێشوى که‌رکوک‪:‬‬

‫کێشه‌ى ئه‌منى کۆتاى پێدێت‪ ،‬کاتێک ماده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێکرا‬

‫دیمانه‌‪~:‬‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا ‪ ،‬پارێزگارى‬ ‫پێشوى که‌رکوک له‌ دیدارێکى تایبه‌تى‬ ‫~ ئ��ام��اژه‌ ب��ه‌وه‌ ده‌ک��ات»‬ ‫هه‌نگاوه‌کان جێبه‌جێکردنى ماده‌ى‬ ‫‪ 140‬زۆر دواکه‌وتووه‌‪ ،‬ئیستا هه‌نگاوى‬ ‫یه‌که‌م ته‌واو نه‌بووه‌‪ ،‬پێویسته‌ په‌ل ‌ه‬ ‫بکرێت له‌ جێبه‌جێکردنى ئه‌و ماده‌یه‌دا‪.‬‬ ‫ن�������اوب�������راو ئ������ام������اژ‌ه ب�����ه‌و‌ه‬ ‫ده‌کات»ئه‌مریکییه‌کان که‌ قسه‌مان‬ ‫له‌گه‌ڵ ده‌کردن پابه‌ندى جێبه‌جێکردنى‬ ‫هه‌موو بڕگه‌کان ده‌ستوور بوون‪.‬‬ ‫جێبه‌جێکردنى ماده‌ى ‪ 140‬ماده‌یه‌کى‬ ‫ده‌ستورییه‌ لیژنه‌یه‌کى بااڵى وه‌زارى‬ ‫بۆ دامه‌زرا بوو نوسینگه‌شى بۆ دانرا‬ ‫ب��وو ل� ‌ه ک �ه‌رک��وک ئ���ه‌وان کاره‌کانى‬ ‫خۆیان ده‌که‌ن و ئه‌مریکیه‌کان به‌ هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک ڕێگر نه‌بوون‪.‬‬

‫*ه �ه‌ن��گ��اوه‌ک��ان جێبه‌جێکردنى‬ ‫م����اده‌ى ‪ 140‬وه‌ک پێویسته‌ له‌‬ ‫ئیستادا؟‬ ‫ب���ه‌ ت �ه‌ئ��ک��ی��ت دواک�����ه‌وت�����ووه‌‪،‬‬ ‫هه‌نگاوه‌کان زۆر دواک��ه‌وت��ووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئیستا هه‌نگاوى یه‌که‌م ته‌واو‬ ‫نه‌بووه‌‪ ،‬پێویسته‌ په‌له‌ بکرێت له‌‬ ‫جێبه‌جێکردنى ئ �ه‌و م��اده‌ی �ه‌دا ‪،‬‬ ‫چونکه‌ زۆر دواکه‌وتووه‌‪.‬‬ ‫*له‌سه‌رده‌مى تۆدا پێکه‌وه‌ ژیانێک‬ ‫دروست بوو بوو ئه‌و پێکه‌وه‌ ژیانه‌‬ ‫له‌سه‌ر حسابى کورد بوو و یان له‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى شاره‌که‌دا بوو؟‬ ‫له‌ سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندى شاره‌که‌یه‌‪ ،‬له‌‬ ‫کۆنیشه‌وه‌ پێکهاته‌کانى که‌رکوک‬ ‫پ��ێ��ک�ه‌وه‌ ده‌ژی����ن‪ ،‬ئ��ه‌و پێکه‌وه‌‬ ‫ژیانه‌ش به‌ ته‌ئکید له‌ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫هه‌موو الیه‌نه‌کان بوو هه‌روه‌ها له‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى شاره‌که‌شه‌‪.‬‬ ‫*هه‌ڵویستى ت��ورک��م��ان�ه‌ک��ان له‌‬ ‫دواى وه‌رگرتنى پیۆستى سه‌رۆکى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى پ��ارێ��زگ��اى که‌رکوک‬ ‫هیچ گۆڕانێکى به‌ خۆووه‌ بینیوه‌؟‬ ‫به‌دڵنیاییه‌وه‌‪ ،‬ماوه‌یه‌کى زۆر بوو‬

‫داواى ئ��ه‌و پۆسته‌یان ده‌ک��رد‪،‬‬ ‫هه‌نگاوێکى باش بوو ئیستا نزیک‬ ‫بوونه‌وه‌یه‌ک هه‌یه‌‪.‬‬ ‫*ڕۆڵی هێزە ئەمنییەکانی کەرکوک‬ ‫چۆن هەڵدەسەنگێنیت؟‬ ‫هه‌رکارێکى ناخۆش ئه‌نجام بدرێت‬ ‫ده‌بێت دواى لێکۆڵینه‌وه‌ ده‌بێت‬ ‫ب��ڕی��ار ب��درێ��ت‪ ،‬دی���اره‌ پۆلیسى‬ ‫که‌رکوک ڕۆڵ��ى باشى بینیوه‌ له‌‬ ‫هه‌موو قۆناغه‌کاندا توانویانه‌ ئارامى‬ ‫بۆ شاره‌که‌ دابین بکه‌ن زۆر جار‬ ‫که‌رکوک له‌ زۆر به‌ى شاره‌کانى‬ ‫ترى عێراق باشتر بوو به‌ به‌رده‌وام‪،‬‬ ‫به‌دڵنیاییه‌وه‌ ه �ه‌م هاواڵتیان و‬ ‫هه‌م پۆلیس و هێزه‌ ئه‌منییه‌کان‬ ‫توانیویانه‌ وه‌زعى که‌رکوک به‌ره‌و‬ ‫ئارامى به‌رن‪.‬‬ ‫*غه‌درێکى زۆر له‌ ک��ورد ده‌ک��را‬ ‫به‌ تایبه‌ت له‌ شه‌ریکه‌ى نه‌وتى‬ ‫باکور له‌ چه‌ند دامووده‌زگایه‌کى‬ ‫تر له‌ به‌غداوه‌ خه‌ڵکێکى عه‌ره‌بى‬ ‫زۆریان بۆ ده‌نارد له‌و سه‌رده‌مه‌دا‬ ‫هه‌نگاوه‌کانتان چى بوو؟‬ ‫ه��ه‌م��وو الی����ه‌ک ئ���اگ���اده‌ره‌ له‌‬ ‫سه‌ره‌تاوه‌ ئێمه‌ هه‌وڵێکى زۆرمان دا‬ ‫نه‌مان هێشت له‌ غه‌یرى که‌رکوکى‬ ‫که‌سى تر دابمه‌زرێت‪ ،‬توانرا به‌و‬ ‫س��ی��اس�ه‌ت�ه‌وه‌ ژم��اره‌ی �ه‌ک��ى باش‬ ‫هاواڵتیانى که‌رکوک به‌ کوردیشه‌وه‌‬ ‫له‌ هه‌موو دامووده‌زگاکانى حکومه‌ت‬ ‫دابمه‌رزێن‪ ،‬هه‌موو ئاگادارن رێژه‌ى‬ ‫کورد له‌ دامووده‌زگاکانى حکومه‌ت‬ ‫چه‌ندێک ب��ووه‌ ئێستاش بزانن‬ ‫چه‌ندێکه‌‪ ،‬به‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ ئێمه‌‬ ‫ب�ه‌رده‌وام له‌ شه‌ڕدا بووین هه‌موو‬ ‫نوسراوه‌کانیشمان الی �ه‌‪ ،‬شه‌ڕى‬ ‫گ��ه‌وره‌م��ان ک���ردووه‌ ل�ه‌س�ه‌ر ئه‌و‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌ که‌ نه‌مان هێشتووه‌‬ ‫خه‌ڵکى غ��ێ��ره‌ ک �ه‌رک��وک��ى لێره‌‬ ‫دابمه‌زرێت‪ ،‬هه‌وڵمانداوه‌ که‌ جۆره‌‬ ‫بااڵنسێک له‌ دامه‌زراندنه‌کان بکه‌ین‪.‬‬ ‫*ل���ه‌س���ه‌رده‌م���ى ت����ۆدا ک��ۆم�ه‌ڵ��ک‬ ‫پارچه‌ زه‌وی��ت دا ب�ه‌و کوردانه‌ى‬ ‫که‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ وه‌ پێیان ده‌گوترا‬ ‫فۆڕم ئه‌وه‌ هه‌نگاوێکى باش بوو به‌‬ ‫ئاراسته‌ى جێبه‌جێکردنى ماده‌ى ‪140‬‬

‫خزمه‌ت گوزارى بۆ ئه‌و گه‌رە‌کانە و‬ ‫هه‌روه‌ها تاپۆ بۆ ئه‌و گه‌ڕه‌کانه‌‬ ‫ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى ک��ورده‌ک��ان دڵ��ی��ان به‌‬ ‫زه‌ویەکانیان خۆش بێت؟‬ ‫به‌ نیسبه‌ت تاپۆوه‌ نازانم‪ ،‬ئه‌وه‌‬ ‫ده‌که‌وێته‌ سه‌ر حکومه‌تى ناوه‌ندى‬ ‫نازانم هه‌نگاوه‌کان گه‌شتۆته‌ چى؟‬ ‫ب �ه‌اڵم ئ �ه‌وه‌ شتێکى مه‌رکه‌زییه‌‪،‬‬ ‫ئێمه‌ توانیمان تاپۆ بۆ چه‌ند قه‌زا و‬ ‫ناحیه‌یه‌ک بکه‌ن و زه‌ویان بۆ دابن‬ ‫بکه‌ین به‌ پێى ئه‌و ڕێنامایانه‌ى که‌‬ ‫بۆمان هابوو‪.‬‬ ‫*ه �ه‌ڵ��وێ��س��ت��ى ئ�ه‌م��ری��ک��ی��ی�ه‌ک��ان‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ جێبه‌جێکردنى ماده‌ى‬ ‫‪ 140‬چۆن بوو؟‬ ‫ئه‌وان که‌ قسه‌مان له‌گه‌ڵ ده‌کردن‬ ‫پابه‌ندى جێبه‌جێکردنى هه‌موو‬ ‫بڕگه‌کان ده‌ستوور بوون‪.‬‬ ‫ج��ێ��ب�ه‌ج��ێ��ک��ردن��ى م����اده‌ى ‪140‬‬ ‫ماده‌یه‌کى ده‌ستورییه‌ لیژنه‌یه‌کى‬ ‫ب��ااڵى وه‌زارى ب��ۆ دام����ه‌زرا بوو‬ ‫نوسینگه‌شى ب��ۆ دان���را ب��وو له‌‬ ‫که‌رکوک ئه‌وان کاره‌کانى خۆیان‬ ‫ده‌ک��ه‌ن و ئه‌مریکیه‌کان به‌ هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک ڕێگر نه‌بوون‪.‬‬ ‫*زۆر ج��ار عه‌ره‌به‌ شۆڤێنیه‌کان‬ ‫په‌نایان ده‌برده‌ به‌ر ئه‌مریکیه‌کان‬ ‫بۆ ڕاگرتنى به‌شێکى م��اده‌ى ‪140‬‬ ‫ئ��ای��ا ئ�ه‌م�ه‌ ل �ه‌ ک �ه‌رک��وک��دا بونى‬ ‫هه‌بوو؟‬ ‫له‌ که‌رکوکدا تا ئ�ه‌و کاته‌ى من‬ ‫لێبووم ئ���ه‌وان ده‌س��ت��ێ��وه‌ردان��ی‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌که‌ى ئێمه‌یان نه‌ده‌کر به‌‬ ‫هیچ شێوه‌یه‌ک‪.‬‬ ‫*گ��رن��گ��ت��ری��ن ڕێ��گ��ری��ی �ه‌ک��ان��ى‬ ‫جێبه‌جێنه‌کردنى ماده‌ى ‪140‬؟‬ ‫خشته‌ى هه‌نگاوه‌کانى حکومه‌تى‬ ‫ن���اوه‌ن���د واى ک����رد م���اده‌ک���ه‌‬ ‫جێبه‌جێنه‌کرا‪ ،‬دی��اره‌ زۆر جار‬ ‫به‌ڵێنیان ده‌دا جێبه‌جێى بکه‌ن‪،‬‬ ‫به‌اڵم نه‌یان ده‌توانى ئه‌و ماده‌یه‌‬ ‫جێبه‌جێبکه‌ن‪ ،‬ڕێ��گ��رى هه‌بوو‬ ‫ل���ه‌ الی����ه‌ن ه��ه‌ن��دێ��ک��ه‌وه‌ دژى‬ ‫جێبه‌جێکردنى ئه‌و ماده‌یه‌ بوون‪.‬‬ ‫*ح�����ک�����وم�����ه‌ت�����ى ه����ه‌رێ����م����ى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ی��ارم��ه‌ت��ى ده‌ر ب��وو‬

‫ب��ۆ ئ��اوه‌دان��ک��ردن��ه‌وه‌ى ک �ه‌رک��وک‬ ‫له‌سه‌رده‌مى تۆدا؟‬ ‫ل �ه‌ ه �ه‌م��وو کاتێکدا حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان هه‌وکارمان‬ ‫بوون‪ ،‬خزمه‌تى خه‌ڵکى که‌رکوکیان‬ ‫کردووه‌‪.‬‬ ‫*یه‌کێک له‌ گرفته‌کانى که‌رکوک‬ ‫ڕێگاى که‌رکوک به‌ غدایه‌ باشورى‬ ‫که‌رکوکه‌ به‌ شوێنێکى نا ئ��ارام‬ ‫ده‌زان����رێ����ت ب�����ەراى ج �ه‌ن��اب��ت��ان‬ ‫ج��ێ��ب��ب �ه‌ج��ێ��ک��ردن��ى م������اده‌ى ‪140‬‬ ‫کێشه‌ى ئه‌منى له‌ که‌رکوک کۆتاى‬ ‫پێدێنێت؟‬ ‫به‌دڵنیاییه‌وه‌ زۆر ک��اری��گ�ه‌رى‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬دڵنیام کێشه‌ى ئه‌منى‬ ‫کۆتاى پێدێنێت‪ ،‬کاتێک ماده‌ى‬ ‫‪ 140‬جێبه‌جێکرا‪.‬‬ ‫*ب���ه‌راى ئێوە ل �ه‌م ڕۆدا له‌سه‌ر‬ ‫پ��ت��رۆڵ دۆالر ه��ه‌ن��گ��اوى ج��دى‬ ‫ده‌ن��رێ��ت بۆ خزمه‌تگوزارى شارى‬ ‫که‌رکوک؟‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى که‌ بودجه‌ که‌م بوو‬ ‫خزمه‌تێکى زۆرى شارى که‌رکوکمان‬ ‫ک��رد‪ ،‬ده‌ت��وان��م بلێم له‌ ‪ %60‬ناو‬

‫ک��ۆاڵن �ه‌ک��ان��م��ان چ���اک ک���رد چى‬ ‫شه‌قامى سه‌ره‌کى هه‌بوو چاکمان‬ ‫کرد‪ ،‬کۆمه‌ڵێک به‌نداومان بۆ شارى‬ ‫ک�ه‌رک��وک دروس��ت ک��رد که‌ ئه‌وه‌‬ ‫هه‌نگاوى زۆر گه‌وره‌ بوو توانیمان‬ ‫کێشه‌ى زب��ڵ و خ��اش��اک ل�ه‌ ناو‬ ‫که‌رکوکدا نه‌هێلین‪ ،‬هه‌موو که‌س‬ ‫ده‌زانێت پترۆدۆالر هه‌نگاوى ئێمه‌‬ ‫بوو ئێمه‌ توانیمان بۆ یه‌که‌جار‬ ‫له‌ مێژووى که‌رکوکدا پیرۆدۆالر‬ ‫بۆ که‌رکوک دابین بکه‌ین‪ ،‬ئه‌مرۆ‬ ‫که‌رکوکى ‪ 2003‬نییه‌ که‌رکوکێکه‌‬ ‫پێشکه‌وتنێکى هێجگار گه‌وره‌ به‌‬ ‫خۆیه‌وه‌ ده‌بینیه‌ت‪ ،‬ئه‌وه‌شمان له‌‬ ‫ی��اد نه‌چێت مه‌سه‌له‌ى کاره‌باى‬ ‫که‌رکوک له‌ ئه‌نجامى ئ�ه‌و پترۆ‬ ‫دۆالره‌ ب��وو‪ ،‬ب �ه‌ پ���رۆژه‌ى پترۆ‬ ‫دۆالره‌که‌ پرۆژه‌ى هێجاگار گه‌وره‌‬ ‫جێبه‌جێ ده‌کرێت‪.‬‬ ‫* له‌ خوێندنى بااڵ چ هه‌نگاوێکتان‬ ‫ناوه‌؟‬ ‫زان��ک��ۆى ک��ه‌رک��وک ک��ات��ى خۆى‬ ‫ته‌نها کۆلێژى یاساى تێدا بوو‬ ‫سه‌ر به‌ زانکۆى موسڵ بوو دواتر‬

‫زانکۆى که‌رکوک ژماره‌یه‌کى زۆر‬ ‫که‌م کۆلیژى لێبوو‪ ،‬ب�ه‌اڵم دواى‬ ‫پرۆسه‌ى ئ��ازادى هه‌نگاوه‌که‌مان‬ ‫زۆر جڕکرده‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى بتوانین‬ ‫هه‌نگا و به‌ هه‌نگاو که‌رکوک به‌ره‌و‬ ‫پێشه‌وه‌ به‌رین ت��وان��را چه‌ندین‬ ‫بیناى باش بکرێت بۆ که‌رکوک‪،‬‬ ‫چه‌ندین کۆلیژى ت��ازه‌ کرایه‌وه‌‬ ‫ئه‌مانه‌ بونه‌ هۆى ئه‌وه‌ى زانکۆى‬ ‫که‌رکوک پێشکه‌وتنى به‌رچاو به‌‬ ‫خۆیه‌وه‌ ببینیه‌ت‪.‬‬ ‫*عه‌قده‌ کشتوکاڵییه‌کان ئه‌وانه‌ى‬ ‫ک�ه‌ ه��ى ک���وردن ک���راون ب�ه‌ ن��اوى‬ ‫عه‌ره‌به‌وه‌ کار بۆ هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌یان‬ ‫کراوه‌؟‬ ‫ئه‌وه‌ ئه‌رکى لیژنه‌ى جێبه‌جێکردنى‬ ‫م������اده‌ى ‪،140‬ب�����ڕی�����ار درک����را‬ ‫به‌ڕیاره‌که‌مان ته‌عمیم کرد به‌سه‌ر‬ ‫ه�ه‌م��وو ناحییه‌کان ئه‌مه‌ گیرو‬ ‫گرفتێکى دروست کرد‪ ،‬ئه‌گه‌ر بێتوو‬ ‫ئه‌و گرێبه‌ستانه‌ له‌غو بکرێته‌وه‌‬ ‫حه‌تمه‌ن ده‌بێت ئه‌و که‌سانه‌ى ئه‌و‬ ‫زه‌وییه‌یان به‌ ده‌سته‌وه‌یه‌ ده‌بێت‬ ‫ته‌عویز بکرێنه‌وه‌‪.‬‬

‫مه‌حمود عوسمان‪ ،‬سه‌رۆکى لیژنه‌ى دامه‌زراندن له‌ پارێزگاى سلێمانى‪:‬‬ ‫بۆ ئه‌م ساڵى خوێندن زیاتر له‌ یه‌ک ملیۆن‬ ‫ده‌رچوانى ئه‌م ساڵ فۆڕمیان پێنادرێت بۆ‬ ‫و نیو خوێندکار ڕوو ل ‌ه ناوه‌نده‌کانى‬ ‫دامه‌زارندن ده‌چنه‌وه‌ سه‌ر میالکى ‪2012‬‬ ‫خوێندن ده‌که‌ن‬ ‫دیمانه‌‪~:‬‬

‫سه‌باره‌ت به‌ ڕاگه‌یاندنى قۆناغى‬ ‫دووه‌مى دامه‌زراندن له‌ پارێزگاى‬ ‫سلێمانى م�ه‌ح��م��ود عوسمان‪،‬‬ ‫سه‌رۆکى لیژنه‌ى دام�ه‌زران��دن ل ‌ه‬ ‫پارێزگاى سلێمانى به‌ ڕێبازى‬ ‫ئ����ازادى ڕاگ �ه‌ی��ان��د «ل��ه‌ کۆتاى‬ ‫ئ�ه‌م هه‌فته‌یه‌دا قۆناغى دووه‌م‬ ‫ڕاده‌گه‌یه‌نین گه‌ر فریا بکه‌وین»‪.‬‬ ‫ناوبراو ئاماژه‌ى به‌وه‌دا ئه‌نجامى‬ ‫دام���ه‌زران���دن���ى ‪ 16‬وه‌زاره‌ت‬ ‫ڕاده‌گه‌یه‌نین له‌ پارێزگاى سلێمانى‬ ‫وتیشی «ده‌رچ��وان��ى ئ �ه‌م ساڵ‬ ‫ف��ۆڕم��ی��ان پێنادرێت ده‌چ��ن �ه‌و ‌ه‬ ‫س �ه‌ر میالکى ‪.2012‬هێشتا ئه‌و‬ ‫خوێندکارانه‌ى له‌ خولى دووه‌مدان‬ ‫تاقیکردنه‌وه‌ى خولى دووه‌میان‬ ‫ن����ه‌داوه‌‪ ،‬چ��ۆن م��ام�ه‌ڵ�ه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫خوێندکاردا ده‌کرێت»‪.‬‬

‫* ماوه‌ى ئیعتراز گرتن بۆ قۆناغى‬ ‫یه‌که‌م تا که‌ى ده‌بێت؟‬ ‫ئێم ‌ه هه‌رکه‌س ئیعترازى گرتبێت‬ ‫واڵممان داوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ماوه‌ى نییه‌‪.‬‬ ‫* ل ‌ه قۆناغى دووه‌مدا چه‌ند که‌س‬ ‫داده‌مه‌زرێنن؟‬ ‫نازانین هیشتا ته‌واومان نه‌کردووه‌‪.‬‬ ‫* وه‌زاره‌تى په‌روه‌رد‌ه وه‌ک مامۆستا‬ ‫پشکى ماوه‌؟‬ ‫به‌ڵێ په‌یمانگاکانیان ماوه‌‪ ،‬کۆلیژو‬

‫زان��ک��ۆک��ان��ی��ان ن���ه‌م���اوه‌‪ ،‬م�ه‌گ�ه‌ر‬ ‫پاشکۆیان هه‌بێت‪.‬‬ ‫* ده‌رچ��وان��ى ئه‌م ساڵ فۆرشمیان‬ ‫پێبدرێت؟‬ ‫ئێم ‌ه له‌سه‌ر پرۆسه‌ى ‪ 2011‬ئیش‬ ‫ده‌که‌ین بۆ ساالنى ڕابردوو‪ ،‬ده‌رچوانى‬ ‫ئ�ه‌م س��اڵ فۆڕمیان پێنادرێت بۆ‬ ‫دامه‌زراندن‪ ،‬ده‌چنه‌و‌ه سه‌ر میالکى‬ ‫‪.2012‬هێشتا ئ�ه‌و خوێندکارانه‌ى‬ ‫ل ‌ه خولى دووه‌م��دان تاقیکردنه‌وه‌ى‬ ‫خولى دووه‌م��ی��ان ن���ه‌داوه‌‪ ،‬چۆن‬ ‫مامه‌ڵ ‌ه له‌گه‌ڵ خوێندکاردا بکرێت‪،‬‬ ‫هه‌ولێر کارێکى وایکرد که‌وتونه‌ته‌‬ ‫قه‌یرانێکى گ��ه‌وره‌و‌ه خه‌ڵک ناوى‬ ‫ده‌رچ��وو‌ه بۆ دامه‌زراندن ئیکماله‌‪،‬‬ ‫مه‌به‌ستم ئه‌وه‌ی ‌ه ده‌بێت ده‌رچوى‬

‫‪2011‬ساڵه‌ک ‌ه کۆتاى پێبێت ئه‌وجا‬ ‫ساڵێکى تر ته‌عامولیان له‌گه‌ڵیان‬ ‫ده‌ک��رێ��ت ئ���ه‌و‌ه شتى ی��اس��اى له‌‬ ‫پشته‌وه‌یه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت گه‌ر ته‌واویشى‬ ‫کردبێت خوێندنه‌ک ‌ه ده‌بێت فه‌رمانى‬ ‫وه‌زارى ب��ۆ ده‌رچ��وب��ێ��ت زان��ک��ۆ و‬ ‫په‌یمانگا وایه‌‪.‬‬ ‫* قۆناغى دووه‌م چه‌ند وه‌زاره‌ت‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌؟‬ ‫قۆناغى دووه‌م��ى دام �ه‌زران��دن ‪16‬‬ ‫وه‌زاره‌ت ده‌گرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ى ماوه‌‬ ‫پێکه‌و‌ه گشتى ڕاده‌گه‌یه‌نین‪ ،‬مه‌گه‌ر‬ ‫پاشکۆ و موته‌فه‌ڕیق ‌ه بمێنیه‌ت‪.‬‬ ‫ناوه‌کان ته‌نها وردبینى ماو‌ه گه‌ر‬ ‫فریا بکه‌وین ل ‌ه کۆتاى ئه‌م هه‌فته‌دا‬ ‫ناوه‌کان باڵو ده‌که‌ینه‌وه‌‪.‬‬

‫ئا‪~ :‬‬ ‫بڕیاره‌ ڕۆژى شه‌مم ‌ه به‌روارى ‪2011/9/10‬‬ ‫ده‌وامى فه‌رمى ساڵى نوێى خوێندن ل ‌ه‬ ‫سه‌رجه‌م ناوه‌نده‌کانى خوێندنى سه‌ر‬ ‫ب �ه‌وه‌زاره‌ت��ى پ���ه‌روه‌رده‌ى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان بکرێته‌وه‌‪ .‬له‌و‬ ‫ماوه‌یه‌دا تاقیکردنه‌وه‌کانى خولى دووه‌م‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێت‪ ،‬له‌و باره‌یه‌و‌ه عومه‌ر‬ ‫حه‌مه‌ ئه‌مین‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى په‌روه‌رده‌ى‬ ‫ده‌رب �ه‌ن��دی��خ��ان ب � ‌ه ڕێ��ب��ازى ئ���ازادى‬ ‫ڕاگه‌یاند» له‌و ڕۆژان �ه‌دا تاقیکردنه‌و‌ه‬ ‫هه‌بێت ناتوانرێت ده‌وام بکرێت و وان ‌ه‬ ‫بوترێته‌وه‌ له‌ ناوه‌نده‌کانى»‪.‬‬

‫پێشبینى ده‌ک��رێ��ت زی��ات��ر ل� ‌ه یه‌ک‬ ‫ملیۆن و نیو خوێندکار بۆ خوێندنى‬ ‫ساڵى ‪ 2012-2011‬ڕوو ل ‌ه ناوه‌نده‌کانى‬ ‫خوێندن بکه‌ن‪.‬‬ ‫له‌و باره‌یه‌و‌ه عومه‌ر حه‌م ‌ه ئه‌مین‪،‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى په‌روه‌رده‌ى ده‌ربه‌ندیخان‬ ‫ب ‌ه ~ ڕاگه‌یاند س��ااڵن به‌م‬ ‫شێوه‌ی ‌ه نه‌بوو‌ه به‌اڵم ئه‌و‌ه بڕیارێکى‬ ‫وه‌زاره‌ت��ى په‌روه‌رده‌یه‌‪ ،‬هیچ گرفتێک‬ ‫نابێت ئه‌و مامۆستایانه‌ى ک ‌ه موباشه‌ره‌‬ ‫ده‌که‌ن ئه‌و مامۆستایان ‌ه ل ‌ه بیرى ئه‌وه‌ى‬ ‫بچن ‌ه پۆله‌کانى خوێندنه‌و‌ه وان ‌ه بڵێنه‌وه‌‬ ‫ئ�ه‌و کات ‌ه تاقیکردنه‌وه‌کان ئه‌نجام‬ ‫ده‌ده‌ن‪ ،‬تا کاتى تاقیکردنه‌وه‌کان ته‌واو‬ ‫ده‌بێت ل ‌ه دواى ‪ 14‬مانگه‌و‌ه ده‌ست‬ ‫ده‌کرێت ب ‌ه دوام‪.‬‬ ‫وتیى ل ‌ه کاتی تاقیکردنه‌وه‌کاندا ناتوانین‬

‫ده‌وام بکه‌ین‪ ،‬ته‌نها تاقیکردنه‌وه‌کانى‬ ‫خ��ول��ى دووه‌م ئ �ه‌ن��ج��ام ده‌درێ����ت‪،‬‬ ‫دوات��ر ب ‌ه یه‌ک دوو ڕۆژێ��ک ئه‌نجامى‬ ‫تاقیکردنه‌وه‌کان ئاشکرا ده‌کرێت‪.‬‬ ‫وتیشى ل �ه‌و ڕۆژان���ه‌دا تاقیکردنه‌وه‌‬ ‫هه‌بێت ناتوانرێت ده‌وام بکرێت و وانه‌‬ ‫بوترێته‌و‌ه ل ‌ه ناوه‌نده‌کانى خوێندندا‪،‬‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌ر ئ���ه‌و‌ه ه��ۆڵ�ه‌ک��ان��ى خوێندن‬ ‫تاقیکردنه‌وه‌ى تێدا ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫ل � ‌ه ژم���اره‌ى ڕاب����ردووى ~‬ ‫ئیسماعیل ب�ه‌رزن��ج��ى ب�ه‌رێ��وه‌ب�ه‌رى‬ ‫ڕاگ�ه‌ی��ان��دن��ى وه‌زاره‌ت����ى پ���ه‌روه‌رده‌‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان ڕایگه‌یاند‬ ‫ب��ۆ ئ �ه‌م ساڵى خوێندن پێشبینى‬ ‫ده‌کرێت زیاتر ل ‌ه یه‌ک ملیۆن و نیو‬ ‫خوێندکار ڕوو ل ‌ه ناوه‌نده‌کانى خوێندن‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫خوێندن والوان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫‪7‬‬

‫مه‌ریوان نه‌قشبه‌ندى‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى ڕاگه‌یاندنى وه‌زاره‌تى ئه‌وقاف‪:‬‬

‫ساڵ به‌ساڵ خواست له‌سه‌ر خوێندنى ئیسالمى که‌م ده‌بێته‌وه‌ ل ‌ه کوردستاندا‬

‫دیمانه‌‪ :‬عومه‌ر غواڵمى‬ ‫م�ه‌ری��وان نه‌قشبه‌ندى‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫ڕاگه‌یاندنى وه‌زاره‌ت����ى ئ �ه‌وق��اف ل ‌ه‬ ‫دیدارێکى تایبه‌تى ڕێبازى ئ��ازادى‬ ‫ڕه‌وش���ى خوێندن ل� ‌ه وه‌زاه‌ت���ى ئه‌و‬ ‫قافى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫هێما بۆ ئ��ه‌و‌ه ده‌ک���ات» ده‌رم��اڵ�ه‌ى‬ ‫خوێندکارانى ئێم ‌ه که‌مه‌ ل ‌ه ئاست‬ ‫خواستى خوێندکاراندا نییه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫خ��وێ��ن��دک��اران مانگى (‪ )15‬ه��ه‌زار‬ ‫دیناریان هه‌یه‌‪ ،‬هیچ شتێک ناکات‬ ‫که‌ باسى بکه‌ین‪ ،‬داوام���ان ک��ردوو‌ه‬ ‫بیکه‌ن ب ‌ه (‪ )30‬ه�ه‌زار ڕه‌زامه‌ندیان‬ ‫نه‌کردوو‌ه ل ‌ه سه‌رۆکایه‌تى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫وه‌زی��ران‪ ،‬بۆی ‌ه ئه‌و پشتگوێخستنه‌ى‬ ‫ب��وارى ئیسالمى هه‌ڵه‌یه‌کى گه‌وره‌ی ‌ه‬ ‫پێویست وایه‌ حکومه‌ت زیاتر گرنگى‬ ‫ب��دات به‌ خوێندنى ئیسالمى ئێم ‌ه‬ ‫زیاتر ل ‌ه (‪ )4580‬مزگه‌وتمان هه‌یه‌ ل ‌ه‬ ‫کوردستاندا پێویستمان به‌وه‌یه‌ ئیمام‬ ‫وخه‌تیب پێبگه‌یه‌نین»‪.‬‬ ‫ناوبراو ئامژ‌ه ب�ه‌و‌ه ده‌ک��ات» ئیستا‬ ‫(‪ )25‬خوێندکارمان له‌ زانکۆى ئه‌زهر‬ ‫ده‌خوێنیه‌ت له‌ قۆناغ ‌ه جیاجیاکاندا»‪.‬‬

‫*خویندن ل ‌ه وه‌زاره‌ت��ى ئه‌وقاف که‌ى‬ ‫ده‌ست پێده‌کات؟‬ ‫ئ��ێ��م � ‌ه ڕۆژى خ��ۆم��ان��م��ان ه �ه‌ی �ه‌‬ ‫تاقیکردنه‌وه‌شمان کاتى خۆى هه‌یه‌‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ وه‌زه‌ت����ى پ�����ه‌روه‌رد‌ه کاتى‬ ‫خوێندنمان جیاوازه‌‪ ،‬تائێستا دیاریمان‬ ‫نه‌کردوو‌ه که‌ى ده‌وامى خوێندنى سه‌ربه‌‬ ‫وه‌زاره‌ت��ى ئه‌وقاف ده‌ست پێده‌کات‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌م مانگه‌دا ده‌بێت‪.‬‬ ‫*چه‌ند خوێندکارتان هه‌ی ‌ه ک ‌ه سه‌ر به‌‬ ‫وه‌زاره‌تى ئه‌و قاف بێت؟‬ ‫ئێم ‌ه چه‌ندین قۆناغى خوێندنمان هه‌یه‌ن‪،‬‬ ‫پێنچ په‌یمانگامان هه‌یه‌‪،‬هه‌روه‌ها زیاتر له‌‬

‫‪ 29‬قوتابخانه‌ى دینیمان هه‌ی ‌ه ل ‌ه قۆناغى‬ ‫جیاجیاهه‌موو پرۆگرامه‌کانیشى سه‌ربه‌‬ ‫وه‌زاره‌ت��ى ئه‌وقاف ‌ه پرۆگرامه‌که‌شمان‬ ‫جیای ‌ه له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ت��ى پ�ه‌روه‌رده‌دا‪،‬‬ ‫ژم����اره‌ى ئ��ه‌و خ��وێ��ن��دک��اران �ه‌ى که‌‬ ‫ده‌خوێنن ل ‌ه هه‌موو قۆناغه‌کاندا زیاتر‬ ‫ل ‌ه ‪ 2000‬خوێندکار ده‌بن‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى زۆرب���ه‌ى چ��اره‌ن��ووس��ى ئه‌و‬ ‫خوێندکاران ‌ه وه‌رناگیرێن ل ‌ه کۆلیژه‌کان‬ ‫یان فورسه‌تى خوێندنى بااڵیان بۆ‬ ‫ناڕه‌خسێت‪ ،‬س��اڵ به‌ساڵ خواست‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر خوێندنى ئیسالمى ب �ه‌ره‌و‬ ‫که‌مبوونه‌و‌ه ده‌چێت ل ‌ه کوردستان ‪.‬‬ ‫*ی �ه‌ک��پ��ۆش��ى پ���ه‌ی���ڕه‌و ده‌ک�����ه‌ن له‌‬ ‫ناوه‌نده‌کانى خوێندندا؟‬ ‫نه‌خێر یه‌کپۆشى په‌یڕه‌و ناکه‌ین له‌‬ ‫ناوه‌نده‌کانى خوێندندا‪.‬‬ ‫*پێتوانییه‌‪ ،‬خوێندنگاى ئاینیتان‬ ‫که‌م ‌ه ل ‌ه شاره‌کاندا؟‬ ‫ن�ه‌خ��ێ��ر ئێم ‌ه زی���اد ل�� ‌ه پێویست‬ ‫خ��وێ��ن��دن��گ��ام��ان ه��ه‌ی��ه‌‪ ،‬کێشه‌ى‬ ‫حوێندنگامان نییه‌‪ ،‬ل ‌ه هه‌موو شوێنێکى‬ ‫کوردستان خوێندنگامان هه‌یه‌‪ ،‬جارى‬ ‫واهه‌ی ‌ه قوتابخانه‌یه‌ک ‪ 20‬خوێندکارى‬ ‫هه‌ی ‌ه بیناى بۆ کراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬خوێندکار‬ ‫که‌م ‌ه و خوێندنگامان زۆره‌‪.‬‬ ‫* ئه‌و ده‌رماڵه‌ى ده‌ده‌ن ب ‌ه خوێندکاران‬ ‫ل ‌ه ئاست خواستى خوێندکاراندایه‌؟‬ ‫ده‌رماڵه‌ى خوێندکارانى ئێم ‌ه که‌م ‌ه له‌‬ ‫ئاست خواستى خوێندکاراندا نییه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه خوێندکاران مانگى (‪ )15‬هه‌زار‬ ‫دیناریان هه‌یه‌‪ ،‬هیچ شتێک ناکات که‌‬ ‫باسى بکه‌ین‪ ،‬داوام��ان کردوو‌ه بیکه‌ن‬ ‫ب ‌ه (‪ )30‬هه‌زار ڕه‌زامه‌ندیان نه‌کردووه‌‬ ‫ل ‌ه سه‌رۆکایه‌تى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه ئ �ه‌و پشتگوێخستنه‌ى ب��وارى‬ ‫ئیسالمى هه‌ڵه‌یه‌کى گه‌وره‌ی ‌ه پێویست‬ ‫وای ‌ه حکومه‌ت زیاتر گرنگى بدات به‌‬ ‫خوێندنى ئیسالمى ئێم ‌ه زی��ات��ر له‌‬ ‫(‪ )4580‬مزگه‌وتمان هه‌ی ‌ه ل ‌ه کوردستاندا‬ ‫پێویستمان به‌وه‌ی ‌ه ئیمام وخه‌تیب‬ ‫پێبگه‌یه‌نین‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه خه‌ڵکى‬ ‫کوردستان هه‌ست ده‌که‌م ساڵ له‌دواى‬

‫ساڵ زۆر ڕوو ل ‌ه خوێندنى پ�ه‌روه‌رد‌ه‬ ‫ده‌که‌ن و زۆر که‌م ڕوو ل ‌ه قوتابخانه‌کانى‬ ‫ئێم ‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش واده‌کات به‌رده‌وام‬ ‫ئێم ‌ه ئه‌زمه‌ى ئیمام وخه‌تیبمان هه‌بێت‬ ‫ل ‌ه مزگه‌وته‌کاندا‪.‬‬ ‫*هۆکارى چیی ‌ه ده‌رچوانى خوێندنگاکانى‬ ‫سه‌ر ب ‌ه وه‌زاره‌تى ئه‌وقاف ل ‌ه زانکۆ و‬ ‫په‌یمانگاکان وه‌رناگیرێن؟‬ ‫ئه‌و‌ه نازانم ئه‌بێت ئه‌و‌ه ل ‌ه وه‌زاره‌تى‬ ‫خوێندنى بااڵ بپرسرێت‪ ،‬ئێم ‌ه داوامان‬ ‫ک���ردوو‌ه خوێندکاره‌کانمان هه‌مان‬ ‫ئیمتیازاتى خوێندکارانى وه‌زاره‌ت��ى‬ ‫په‌روه‌رده‌یان هه‌بێت‪ ،‬له‌الى خۆمان هه‌روا‬ ‫مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌که‌ین‪ ،‬به‌اڵم کاتێک‬ ‫کاتى قبوڵ مه‌رکه‌زى دێت ڕێگ ‌ه ناده‌ن‬ ‫خوێندکاره‌کانى ئێم ‌ه داخڵى سیسته‌مى‬ ‫قبوڵ م �ه‌رک �ه‌زى ببێت‪ ،‬له‌کاتێکدا‬ ‫خوێندکاره‌کانى ئێم ‌ه خوێندکارى زۆر‬ ‫زیره‌کى تێدایه‌‪ ،‬سااڵن ‌ه ژماره‌یه‌کى زۆر‬ ‫که‌م خوێندکارمان وه‌رده‌گیرێت‪ ،‬خه‌ڵک‬ ‫سارد ده‌کاته‌و‌ه ل ‌ه خوێندنى ئیسالمى‬ ‫بۆی ‌ه خۆمان په‌یمانگایه‌کمان کردۆته‌وه‌‬ ‫نمره‌ى دبلۆم ده‌ده‌ین به‌و که‌سانه‌‪ .‬له‌و‬ ‫په‌یمانگایه‌دا خوێندن سێ ساڵ ‌ه ب ‌ه نمرى‬ ‫دبلۆم ده‌رده‌چن ده‌بن ب ‌ه ئیمام وخه‌تیب‬ ‫له‌سه‌ر مزگه‌وته‌کانى خ��ۆم��ان‪ ،‬ئه‌و‬ ‫خوێندکارانه‌ى الى ئێم ‌ه ده‌خوێنن هیچ‬ ‫بوارێکى تریان بۆ ناڕه‌خسێت ته‌نها له‌‬ ‫چوارچێوه‌ى وه‌زاره‌تى ئه‌وقافدا نه‌بێت‪،‬‬ ‫وه‌ک خوێندکارى وه‌زاره‌ت��ى په‌روه‌رده‌‬ ‫و خوێندنى بااڵ نیی ‌ه خوێندکارى ئه‌و‬ ‫دوو وه‌زاره‌ت ‌ه ل ‌ه هه‌ر وه‌زاره‌تێک بیه‌وێت‬ ‫وه‌رده‌گیریه‌ت‪.‬‬ ‫*ک��ارت��ان بۆ ئ �ه‌و‌ه ن �ه‌ک��ردوو‌ه ڕێ��ژه‌ى‬ ‫دامه‌زراندنى ده‌رچوانتان زیاد بکه‌ن؟‬ ‫له‌ڕاستیدا ل ‌ه کوردستاندا ب ‌ه شێوه‌یه‌کى‬ ‫پسپۆڕى کار ناکرێت له‌گه‌ڵ خوێندنى‬ ‫ئیسالمى‪ ،‬هه‌ست ده‌که‌م ب ‌ه حه‌زه‌ره‌وه‌‬ ‫ته‌عامول له‌گه‌ڵ خوێندنى ئیسالمى‬ ‫ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ب��ه‌و پێیه‌ى زۆرێ����ک له‌‬ ‫خوێندکاره‌کانمان ل ‌ه سااڵنى ڕاب��ردوو‬ ‫هه‌موویان سه‌ر ب ‌ه حزب ‌ه ئیسالمییه‌کانى‬ ‫کوردستان ب��وون‪ ،‬دوات��ر ب ‌ه بڕیارێک‬

‫هه‌موویان هاتنه‌و‌ه س �ه‌ر وه‌زاره‌ت���ى‬ ‫ئه‌وقاف ئه‌و خوێندنگایان ‌ه هاتنه‌و‌ه سه‌ر‬ ‫وه‌زاره‌تى ئه‌و قاف‪.‬‬ ‫*سااڵن ‌ه خوێندکار ده‌نێرنه‌ ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫کوردستان بۆ به‌رزکردنه‌وه‌ى بڕوانامه‌؟‬ ‫به‌ڵێ‪،‬ئێمه‌ دوو جۆر ناردنه‌ ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫خوێندکارانمان هه‌یه‌ هه‌ردووکیان به‌‬ ‫زه‌ماالت له‌سه‌ر حیساباتى وه‌زاره‌تى‬ ‫ئه‌وقاف ده‌یانیرینه‌ ده‌ره‌وه‌ دواى ئه‌وه‌‬ ‫چه‌ند کورسییه‌کمان له‌ زانکۆى ئه‌زهه‌ر‬ ‫وه‌رگرت هه‌ندیکیشیان ڕێگه‌ ده‌ده‌ین‬ ‫هه‌رکه‌سێک داوا بکات له‌ سه‌ر حسابى‬ ‫خ��ۆى بچێت بخوێنیه‌ت مۆفه‌قات‬ ‫بهێنیه‌ت له‌و زانکۆیه‌ى لێیوه‌رده‌گیرێت‬ ‫مۆڵه‌تى پ��ێ��ده‌ده‌ی��ن‪ ،‬مۆڵه‌تیشمان‬ ‫به‌ سه‌دان خوێندکار داوه‌ که‌ ئێستا‬ ‫ده‌خوێنن له‌ زانکۆکانى ده‌ره‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫نایشارمه‌وه‌ هه‌ندێک له‌و زانکۆیانه‌ى‬ ‫لێده‌خوێنن‪ ،‬ئەو خوێندکارانه‌ى ئێمه‌‬ ‫به‌تایبه‌تى زانکۆکانى سودان و یه‌مه‌ن‬

‫و هه‌ندێکیش له‌ پاکستان‪ ،‬خۆم زۆر‬ ‫ترسم لێى هه‌یه‌‪ ،‬چونکه‌ پرۆگرامه‌کانیانم‬ ‫بینیوه‌ له‌ڕێگاى ئه‌نته‌رنیه‌ته‌وه‌ که‌‬ ‫به‌ڕاستى هه‌مان ئه‌و پرۆگرامه‌یه‌ که‌ له‌‬ ‫سعودییه‌ و سه‌له‌ف ییه‌کانى سعودییه‌‬ ‫ده‌یخوێنن‪ ،‬بۆیه‌ به‌ڕاستى من ترسم‬ ‫هه‌یه‌ له‌ هه‌ندێک له‌و خوێندکارانه‌‬ ‫که‌ ڕۆیشتونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌‪،‬ب���ه‌اڵم ئێمه‌‬ ‫به‌پێى یاسا مۆڵه‌تمان پێداون چونه‌ته‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ ناشزانین به‌ڕاستى که‌ دێنه‌وه‌‬ ‫کوردستان وه‌ک خزمه‌ت فکره‌یه‌کیان‬ ‫هێناوه‌ته‌وه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى ڕه‌وشى‬ ‫ن �ه‌ت �ه‌وه‌ى کوردستان بێت ی��ان به‌‬ ‫شێوازێک سود له‌و بڕوا نامه‌یه‌ بکه‌ن‬ ‫که‌ کورد وه‌ک نه‌ته‌وه‌ سودى لێببینێت‬ ‫یاخود نا‪ ،‬چونکه‌ ئێمه‌ ناشارینه‌وه‌ به‌‬ ‫ئاشکرا ڕامانگه‌یاندووه‌ سیاسه‌تى ئێمه‌‬ ‫له‌ وه‌زاره‌ت��ى ئه‌و قاف سیاسه‌تێکى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ییه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌وێت داموو ده‌زگا‬ ‫ئاینییه‌کان به‌ نەته‌وه‌ى بکرێن هه‌موو‪.‬‬

‫*سااڵنه‌ چه‌ند خوێندکار ده‌نێرنه‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ بۆ خوێندن؟‬ ‫ئیستا (‪ )25‬خ��وێ��ن��دک��ارم��ان ل ‌ه‬ ‫زان��ک��ۆى ئ �ه‌زه��ر ده‌خ��وێ��ن��ی �ه‌ت ل ‌ه‬ ‫قۆناغه‌ جیاجیاکاندا‪ ،‬سااڵنه‌ش ب ‌ه‬ ‫پێى ڕه‌زام��ه‌ن��دى زان��ک��ۆى ئه‌زهه‌ر‬ ‫ک�ه‌ چه‌ند خوێندکار وه‌رده‌گ���رن‪،‬‬ ‫ئێمه‌ ڕه‌وان���ه‌ی���ان ده‌ک��ه‌ی��ن‪،‬ب��ه‌اڵم‬ ‫ئه‌مساڵ له‌سه‌ر حسابى حکومه‌ت‬ ‫ڕازى ن �ه‌ب��وو‪ ،‬تائێستا حکومه‌ت‬ ‫موافه‌قه‌ى ن�ه‌داوه‌‪ ،‬له‌کاتێکدا ئێم ‌ه‬ ‫ڕه‌زامه‌ندیمان وه‌رگرتبوو که‌ (‪)20‬‬ ‫خوێندکار بنێرینه‌ ده‌روه‌ بخوێنن‬ ‫له‌ ئه‌زهر موافه‌قه‌مان وه‌رگرتبوو‪،‬‬ ‫به‌اڵم حکومه‌ت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌ ناو‬ ‫بوودجه‌ى خۆى داینه‌نابوو تائێستا‬ ‫ڕزامه‌ندى ئه‌وه‌مان بۆ نه‌هاتۆته‌و ‌ه‬ ‫ب���ۆ ئ�����ه‌وه‌ى ب�����ڕۆن‪ ،‬ب��ۆی��ه‌ گ �ه‌ر‬ ‫خوێندکارێکمان سه‌فه‌ر بکات ده‌بێت‬ ‫له‌سه‌ر حسابى خۆى بڕوات‪.‬‬

‫وه‌زاره‌تى خوێندنى بااڵ مه‌رجه‌کانى به‌رنامه‌ى تواناسازى راده‌گه‌یه‌نێت‬

‫وه‌زاره‌تى خوێندنى بااڵوتوێژینه‌وه‌ى‬ ‫زان��س��ت��ى ه��ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫مه‌رجه‌کانى وه‌رگرتنى خوێندکارانى‬ ‫بۆ به‌رنامه‌ تواناسازى ئاشکرا ده‌کات‪.‬‬ ‫ماڵپه‌رى فه‌رمى وه‌زاره‌ت��ى خوێندنى‬ ‫بااڵ رایگه‌یاند‪ :‬له‌ئاینده‌یه‌کى نزیکدا‬ ‫خولى سێیه‌مى به‌رنامه‌ى تواناسازى‬ ‫راده‌گ���ه‌ێ���ن���رێ���ت‪ ،‬و داواش ل �ه‌و‬

‫که‌سانه‌ ده‌کات که‌ ئاره‌زومه‌ندن بۆ‬ ‫به‌ده‌ستهێنانى بڕوانامه‌ ل �ه‌ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫واڵت داواک���ارى پێشکه‌ش بکه‌ن و‬ ‫ئاماده‌کارى ته‌واو بکه‌ن‪.‬‬ ‫پێداویستیه‌کانى وه‌رگرتن له‌ به‌رنامه‌ى‬ ‫تواناسازى بریتین له‌‪:‬‬ ‫‪ .1‬ئ��ه‌ن��ج��ام��دان��ى ی��ه‌ک��ێ��ک له‌‬ ‫تاقیکردنه‌وه‌کانى ستانداردى توانستى‬

‫زم��ان��ى ئینگلیزى (‪TOEFL,‬‬ ‫‪IELTS, PASSWORD,‬‬ ‫‪.)PEARSON, ESOL‬‬ ‫‪ .2‬ه��ه‌وڵ��دان ب��ۆ به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫ئۆفه‌رى خوێندن له‌ یه‌کێک له‌ زانکۆ‬ ‫پێشکه‌وتووه‌کانى دونیا که‌ له‌الیه‌ن‬ ‫وه‌زاره‌تى خوێندنى بااڵ و توێژینه‌وه‌ى‬ ‫زانستییه‌وه‌ وه‌ک لیستى تواناسازى‬

‫باوه‌ڕیپێکراوه‌‪.‬‬ ‫مه‌رجه‌کانى وه‌رگ��رت��ن بریتیین ل ‌ه‬ ‫هه‌مان مه‌رجه‌ گشتییه‌کانى به‌رنامه‌ى‬ ‫تواناسازی‪ ،‬واته‌ ده‌بێت پێشکه‌شکار‬ ‫کۆنمره‌ى به‌کالۆریۆسى ل�ه‌ ‪%٦٥‬‬ ‫که‌متر نه‌بێت یان له‌ چاره‌کى یه‌که‌مى‬ ‫ڕیزبه‌ندى ده‌رچوانى خوله‌که‌یدا بێت‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر هاتوو پێشکه‌شکار توانى له‌‬

‫یه‌کێک له‌ باشترین (‪ )٢٥‬زانکۆکه‌ى‬ ‫دونیا (به‌پێى لیستى شانگهاى بۆ‬ ‫ریزبه‌ندیکردنى زانکۆکانى جیهان)‬ ‫ئۆفه‌رى بێمه‌رج به‌ده‌ستبهێنێت و‬ ‫له‌ تاقیکردنه‌وه‌ى تۆفلى توانستى‬ ‫زم��ان��ى ئینگلیزیدا ن��م��ره‌ى (‪)٥٥٠‬‬ ‫به‌ده‌ستبهینێت‪ ،‬ئ��ه‌وا ل�ه‌ مه‌رجى‬ ‫کۆنمره‌ ده‌ب�ه‌خ��ش��رێ��ت و ده‌چێته‌‬

‫پێشبڕکێوه‌‪.‬‬ ‫هاوکات پێویسته‌ ته‌مه‌نى پێشکه‌شکار‬ ‫بۆ خوێندنى ماسته‌ر له‌ ‪ ٣٥‬ساڵ و‬ ‫بۆ خوێندنى دکتۆرا له‌ ‪ ٤٠‬ساڵ زیاتر‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫له‌ خولى سێیه‌مدا پێنج خاڵى زیاد‬ ‫ده‌به‌خشرێته‌ که‌سوکارى پله‌ یه‌کى‬ ‫شه‌هیدان و ئه‌نفالکراوان‪.‬‬

‫فه‌یسبووک خوێندکار ناچار ده‌کات زمانى تر فێر ببێت‬ ‫زیرەک مەحمود‬ ‫سیسته‌مى نوێى خوێندن ئه‌گه‌ر چى‬ ‫جه‌خت ده‌کاته‌و‌ه له‌سه‌ر فێربوونى زمانى‬ ‫ترى بیانى ب ‌ه تایبه‌ت ئینگلیزى ئێستا ئه‌و‬ ‫زمان ‌ه له‌سه‌رجه‌م ناوه‌نده‌کانى خوێندنى‬ ‫سه‌رب ‌ه وه‌زاره‌تى په‌روه‌رد‌ه ده‌خوێنرێت‪،‬‬ ‫گرنگى پێده‌درێت و پرۆگرامى سه‌رده‌مى‬ ‫بۆ دان��راوه‌‪ ،‬جاران خوێندکار ل ‌ه پۆلى‬ ‫پێنجى س �ه‌ره‌ت��اى وان���ه‌ى ئینگلیزى‬ ‫ده‌خوێنێت بۆی ‌ه چوار قۆناغ پێش خۆى‬ ‫ئه‌و وانه‌یه‌ى نەدەخوێند ئه‌سته‌میش‬ ‫بوو ل ‌ه پۆلى پێنجدا بتوانێت ب ‌ه باشى‬ ‫ئه‌و وانه‌ی ‌ه بخوێنێت و فێرى ووشه‌ى‬ ‫ئینگلیزى ببێت بۆی ‌ه زۆر جار خوێندکار‬ ‫ڕقى له‌و وانه‌ی ‌ه ده‌ب��وی�ه‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫نه‌بوونى پرۆگرامێکى زۆرب��اش وای له‌‬ ‫خوێندکار ده‌کرد زۆر گرنگى به‌و وانه‌یه‌‬

‫نه‌دا بۆی ‌ه ساڵ ب ‌ه ساڵ خوێندکار ئه‌م‬ ‫وانه‌یه‌ى ده‌خوێنێت ته‌نها بۆ ده‌رچون‬ ‫له‌و وانه‌ی ‌ه سه‌عى ده‌ک��رد که‌وات ‌ه بۆ‬ ‫فێر بوونى زمانه‌ک ‌ه گرنگى پێنه‌ده‌دا‪،‬‬ ‫ل ‌ه سااڵنى ڕاب��ردوو ئه‌گه‌ر چى خولى‬ ‫به‌هێزکردنى زمان ده‌کرایه‌و‌ه به‌اڵم وه‌ک‬ ‫پێویست نه‌بوو خوێندکارانیش ئه‌وه‌نده‌‬ ‫خواستیان له‌سه‌ر نه‌بوو‌ه دواجار ب ‌ه زیانى‬ ‫خوێندکاران ده‌شکایه‌و‌ه بۆی ‌ه ده‌بینرا‬ ‫که‌مترین نمر‌ه ل ‌ه وان��ه‌ى ئینگلیزیدا‬ ‫ده‌هات ل ‌ه کاتی تاقیکردنه‌وه‌کاندا‪.‬‬ ‫خۆشبه‌ختان ‌ه ل ‌ه دواى ئازاد کردنى عێراق‬ ‫له‌الیەن هاوپه‌یمانه‌کانه‌و‌ه کوردستان به‌‬ ‫ڕووى دونیادا کرایه‌و‌ه ئه‌و زمانه‌ش له‌‬ ‫کوردستاندا ب �ه‌ره‌و په‌ره‌سه‌ندن بووه‌‬ ‫جێگاى گرنگى الى زۆر ل ‌ه خه‌ڵک بۆیه‌‬ ‫هه‌نگا و ب ‌ه هه‌نگا خوله‌کانى فێربونى زمان‬ ‫زیادیان ده‌کرد و هه‌روه‌ها هاواڵتیانیش‬ ‫خواستیان له‌سه‌ر ئه‌و خوالن ‌ه زیاد کرد‬

‫ب ‌ه تایبه‌تى الى خوێندکاران‪.‬‬ ‫وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ى حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستانیش هه‌نگاوێکى گرنگى نا‬ ‫ل ‌ه ساڵى ‪ 2007‬دا ب �ه‌وه‌ى کۆنگره‌ى‬ ‫پ���ه‌روه‌رده‌ى به‌ست ل�ه‌و کۆنگره‌یه‌دا‬ ‫سیسته‌مى نوێى خوێندنى هێنای ‌ه ئاراوه‌‬ ‫ل �ه‌و سیسته‌مه‌شدا گرنگى زۆرى به‌‬ ‫فێربونى زمانى ئینگلیزى داو‌ه ک ‌ه له‌‬ ‫باخچه‌ى ساوایانه‌و‌ه وانه‌ى ئینگلیزى‬ ‫ده‌خوێندرێت و ئ �ه‌و زمان ‌ه ئاشناى‬ ‫خوێندکاران ده‌کرێت که‌وات ‌ه ئه‌م ‌ه جێگاى‬ ‫گرنگى خۆى ده‌بێت به‌رهه‌مه‌که‌ى له‌‬ ‫سااڵنى ئاینده‌دا ده‌رده‌ک��ه‌وێ��ت گه‌ر‬ ‫وه‌زاره‌ت���ى پ���ه‌روه‌رد‌ه گرنگى زیاترى‬ ‫پێبدات و له‌گه‌ڵ س �ه‌رده‌م��دا وانه‌که‌‬ ‫بگونجێنێت پێداویستییه‌کانى بۆ دایبن‬ ‫بکات تا نه‌وه‌یه‌کمان بۆ به‌رهه‌م بێت‬ ‫دوات��ر بتوانێت جگ ‌ه ل ‌ه زمانى دایک‬ ‫ب ‌ه زمانى بیگانه‌ش قس ‌ه بکات دواجا‬

‫ئه‌م ‌ه ب ‌ه قازانجى کۆمه‌ڵگاکه‌مان و‬ ‫نه‌ته‌وه‌که‌مان ده‌بێت‪ ،‬له‌م ڕێگه‌یه‌وه‌‬ ‫ده‌توانین ب ‌ه چه‌ندین شێو‌ه سودى‬ ‫لێببینین‪.‬‬ ‫کاتێک ن �ه‌وه‌ى ئه‌م سیسته‌م ‌ه تازیه‌‬ ‫ده‌چێت ‌ه زانکۆ ب ‌ه پێى سیسته‌مه‌که‌‬ ‫بێت ئیشکالى زمانى ئینگلیزى نابێت‬ ‫ت زۆر سود ل ‌ه سه‌رچاوه‌ى‬ ‫و ده‌توانێ ‌‬ ‫بیانى وه‌ر بگریه‌ت ب ‌ه مه‌به‌ستى خۆ‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندکردن ل ‌ه ڕووى زانستییه‌وه‌‪.‬‬ ‫ک �ه‌وات � ‌ه ه�ه‌ن��گ��اوى فێربونى زمانى‬ ‫ئینگلیزى و زمانه‌کانى تر گرنگ ‌ه و‬ ‫پێویستیشه‌‪.‬‬ ‫ل�� ‌ه ئێستاشدا ب��ه‌ه��ۆى ک��ران��ه‌وه‌ى‬ ‫کوردستان ب ‌ه ڕووى دونیاى ده‌ره‌وه‌دا‬ ‫وا پێویست ده‌ک���ات خوێنده‌وارانى‬ ‫میله‌ته‌که‌مان فێرى زمانى بیانى ببن‪.‬‬ ‫پێشکه‌وتنى ته‌کنه‌لۆژیاکان وایکردووه‌‬ ‫ژماره‌یه‌کى زۆر گرنگى ب ‌ه بوارى زمانى‬

‫بیانى بده‌ن و ل ‌ه نێوه‌ندیشیاندا زمانى‬ ‫ئینگلیزى‪ ،‬بۆی ‌ه ئیستا نه‌وه‌ى ته‌کنه‌لۆژیا‬ ‫و فه‌یسبووک په‌نا بۆ زمانى تر ده‌به‌ن‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى بزانن ل ‌ه دونیاى ده‌ره‌وه‌دا‬ ‫چ ده‌گ��وزه‌ری�ه‌ت هه‌ر ئه‌مه‌ش بووه‌ته‌‬

‫هۆى هاندانیان بۆ ئه‌وه‌ى خۆیان فیرى‬ ‫زمانى بیانى بکه‌ن ل ‌ه ئێستاشدا ئه‌وه‌‬ ‫ب ‌ه دى ده‌کرێت ک ‌ه زۆر له‌گه‌نجان ڕوو‬ ‫ل ‌ه فێربوونى زمانى ئینگلیزى ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ب ‌ه قازانجى میله‌ته‌که‌مانه‌‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫کورد لە میدیاکانەوە‬

‫چاره‌نووسى کورد‪،‬‬ ‫پارێزگارییه‌ ل ‌ه ده‌ستکه‌وته‌کان‬

‫(ج���ی���م ه���ۆگ�ل�ان���د)ى ن���وس���ه‌ر‌و‬ ‫رۆژنامه‌نوسى به‌ناوبانگ‪ ،‬وتارێکى‬ ‫ل���ه‌ب���اره‌ى س��ت��رات��ی��ژى ک����ورد ل ‌ه‬ ‫ئ��ای��ن��ده‌ى ع��ی��راق��دا ل �ه‌ رۆژن��ام��ه‌ى‬ ‫‪The Washington Post‬‬ ‫باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌م ووتاره‌دا هاتووه‌‪ :‬کورده‌کان دواى‬ ‫ڕووخاندنى س �ه‌دام‪ ،‬ئاواتێکیتریان‬ ‫ه��ات �ه‌دى ئ �ه‌وی��ش به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫پۆستى گرنگ ب��وو له‌سه‌رئاستى‬

‫ع��ی��راق‪ ،‬ن�ه‌ه��ام�ه‌ت��ی��ی�ه‌ک��ان��ى ئ�ه‌م‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌ و که‌مینه‌کانیتر له‌ ماوه‌ى‬ ‫چه‌ند ده‌یه‌یه‌ى ڕابردوودا‪ ،‬زه‌رووره‌تی‬ ‫گ��ۆڕان��ى ڕژێمى س��ه‌دام حسێنیان‬ ‫نیشان ده‌دا‪ .‬ئێستا ستراتیژى گرنگ‬ ‫بۆ ک��ورده‌ک��ان پارێزگاریکردنه‌ ل ‌ه‬ ‫ده‌ستکه‌وته‌کانیان‪ ،‬هه‌ر کوردیش‬ ‫ده‌توانێ‌ عیراق له‌و بارودۆخه‌ى ئێستا‬ ‫ڕزگار بکات‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها (هۆگالند) له‌ وتاره‌که‌یدا‬

‫ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬م���ان���ەوە‌ى ع��ی��راق وه‌ک‬ ‫ئ���ه‌م س��ن��وره‌ى ئێستا ه�ه‌ی�ه‌ت��ى‪،‬‬ ‫به‌نده‌ به‌ ڕێزگرتن له‌ نه‌ته‌وه‌کانى‬ ‫نمونه‌ى ک���ورده‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫کورد بیه‌وێ له‌ عیراقی ئێستا جیا‬ ‫ببێته‌وه‌ ئه‌وا زۆر ناوچه‌ى گرنگى پڕ‬ ‫له‌ نه‌وت ده‌بنه‌ موڵکى ک��ورد‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ساته‌ش به‌غداد له‌ڕووى ئابورییه‌و ‌ه‬ ‫قه‌واره‌ى داهاته‌که‌ى که‌م ده‌بێته‌وه‌و‬ ‫سنوره‌کانیشى به‌رته‌سک ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ک��ه‌وات��ه‌ ده‌ب���ێ ب��ه‌غ��داد ل���ه‌ڕووى‬ ‫ڕێزگرتنه‌وه‌ هه‌وڵى پێکه‌وه‌ژیانى‬ ‫ن��ه‌ت��ه‌وه‌ک��ان و ک���ورد و ع �ه‌ره‌ب � ‌ه‬ ‫ب��دات‪ ،‬چونکه‌ مێژووى ‪ 80‬ساڵه‌ى‬ ‫عیراقیش ده‌ریخست که‌ توندوتیژى‬ ‫ئ��ام��رازێ��ک نییه‌ ب��ۆ پێکه‌وه‌ژیانی‬ ‫گ �ه‌الن‪ ،‬به‌ڵکو زیاتر نه‌ته‌وه‌کان و‬ ‫شوێنه‌ جیۆگرافییه‌کانیان ب �ه‌ره‌و‬ ‫په‌رته‌وازه‌یى ده‌بات‪.‬‬ ‫له‌ به‌شێکیترى وتاره‌که‌یدا هاتووه‌‪:‬‬ ‫کورد زۆرى خه‌بات کرد تا گه‌یشت ‌ه‬ ‫ق��ۆن��اغ��ى ئێستای‪ ،‬ب��ۆی �ه‌ ئه‌رکى‬ ‫ئێستاى بریتیه‌ له‌ پارێزگارى ل ‌ه‬ ‫ده‌ستکه‌وته‌کانى پاشان هه‌نگاونان‬ ‫به‌ره‌و قۆناغێکى تر‪.‬‬

‫داواى سڕینه‌وه‌ى مادده‌ى (‪ )140‬ده‌کرێت‬ ‫رۆژن��ام �ه‌ى (‪)USA TODAY‬‬ ‫له‌ ڕاپۆرته‌ هه‌واڵێکدا ڕایگه‌یاند‪:‬‬ ‫ده‌وڵه‌تى تورکیا هه‌موو هه‌وڵه‌کانى‬ ‫خۆى خستۆته‌گه‌ڕ بۆ سڕینه‌وه‌ و‬ ‫البردنى مادده‌ى (‪ )140‬که‌ تایبه‌ت ‌ه‬ ‫به‌ئاسایى ک��ردن��ه‌وه‌ى ب��ارودۆخ��ى‬ ‫شارى که‌رکوک که‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌ ب ‌ه‬ ‫نه‌وت‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ڕۆژن��ام�ه‌ک�ه‌ ئ��ام��اژه‌ى بۆ‬ ‫هه‌وڵ‌و لێدوانه‌کانى چه‌ند به‌رپرسێکى‬ ‫پایه‌به‌رزی ئه‌نجومه‌نى ئاسایشى‬ ‫تورکیا ک��ردووه‌ که‌ له‌ گه‌شتێکیان‬ ‫دا بۆ ئه‌مریکا‪ ،‬به‌توندى جه‌ختیان‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر الب��ردن��ى م���ادده‌ى (‪)140‬‬ ‫کردۆته‌وه‌ که‌ ده‌ی �ه‌وێ‌ ڕووخسارى‬ ‫دیمۆگرافیانه‌ى شارى که‌رکوک ب ‌ه‬ ‫قازانجى کورده‌کان بشێوێنێت‪ .‬له‌م‬ ‫سیمیناره‌شدا پێشنیازى ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫کردووه‌‪ »:‬هه‌ر جۆره‌ ڕاپرسییه‌ک بۆ‬ ‫یه‌کالکردنه‌وه‌ى بارودۆخى شاره‌که‌‪،‬‬ ‫بۆ ماوه‌ى (‪ )4‬ساڵیتر دوابخرێت‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رنا ئه‌وا ده‌وڵه‌تى تورکیا ڕازى‬ ‫نابێت هیچ جۆره‌ ده‌ستوه‌ردانێک ل ‌ه‬ ‫بارودۆخى ناوخۆى شاره‌که‌دا ئه‌نجام‬ ‫بدرێت»‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م رۆژن���ام���ه‌ی���ه‌ ن��وس��ی��وی�ه‌ت��ی‪:‬‬

‫مشتومڕى گه‌رم له‌سه‌ر کورده‌‬

‫(ده‌یڤید هۆسکۆف)ى رۆژنامه‌نوسى‬ ‫ناسراوى ئه‌مریکا وتارێکى ل ‌ه رۆژنامه‌ى‬ ‫(‪)Wall Street Journal‬‬ ‫دا باڵوکرده‌و‌ه له‌باره‌ى هاوپه‌یمانێتى‬ ‫ن��وێ‌ى ده‌وڵه‌تانى تورکیا‪ ،‬ئیران‌و‬ ‫سوریاو‌ه ل ‌ه هه‌مبه‌ر کوردو ده‌وڵه‌تى‬ ‫نوێ‌ى عیراق‪.‬‬ ‫ل ‌ه ده‌ستپێکى وت��اره‌ک �ه‌دا هاتووه‌‪:‬‬ ‫هه‌وڵه‌کانى پته‌وکردنى ده‌وڵ��ه‌ت‬ ‫ێ ل� ‌ه عیراقدا بۆ‬ ‫و حکومه‌تى ن��و ‌‬ ‫دواى پاشه‌کشه‌ى ئه‌مریکا‪ ،‬هێشتا‬ ‫ل ‌ه قۆناغى مشومڕى نهێنی الیه‌ن ‌ه‬ ‫عیراقییه‌کاندایه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئه‌گه‌رى‬ ‫دروستبوونى کیانێکى سه‌ربه‌خۆى‬ ‫کوردیى قسه‌وباسى گه‌رمى له‌سه‌ر‬ ‫ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ئ �ه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ش بۆت ‌ه‬ ‫مایه‌ى نیگه‌رانى ده‌وڵه‌ت ‌ه دراوسێکانى‬ ‫ێ ده‌وڵ�ه‌ت��ى‬ ‫ع��ی��راق‌و ئێستا ه�ه‌رس� ‌‬

‫تاران‪ ،‬ئه‌نقه‌ره‌و دیمه‌شق سه‌رگه‌رمى‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ن بۆ گرتنه‌به‌رى ڕێوشوێنى‬ ‫پێویست‪ .‬ئ��ام��اژ‌ه بچوکه‌کانیش‬ ‫توڕه‌یى ئه‌نقه‌ره‌و تاران دژ ب ‌ه کورد‬ ‫ده‌رده‌خ�ه‌ن‪ ،‬چونک ‌ه رۆژان ‌ه تۆپباران‬ ‫و بۆردوومانى ناوچ ‌ه کوردییه‌کان له‌‬ ‫ئارادایه‌و رۆژان �ه‌ش چه‌ندین خێزانى‬ ‫کوردى ناچارن زێدى باوباپیرانیان له‌‬ ‫ترسى ئه‌و بۆردومانان ‌ه جێبهێڵن‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌به‌شێکیترى وتاره‌که‌دا‬ ‫هاتووه‌‪ :‬ئه‌و سه‌رکه‌وتن ‌ه سیاسییه‌ى ل ‌ه‬ ‫دواى ڕووخاندنى سه‌دامه‌و‌ه به‌نسیبى‬ ‫کورده‌کان بووه‌‪ ،‬فاکته‌رى بزوواندنى‬ ‫ده‌وڵه‌ت ‌ه دراوسێکانى عیراق ‌ه بۆ گێڕانى‬ ‫پیالنێکى ه��اوب � ‌هش‌و ستراتیژیان ‌ه‬ ‫دژ ب �ه‌ه �ه‌ر هه‌وڵێکى ک��ورده‌ک��ان‬ ‫له‌پێناو به‌ده‌ستهێنانى سه‌ربه‌خۆیدا‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه هه‌روا به‌ئاسانى ئه‌زموونى‬

‫ک����ورده‌ک����ان ن��اک �ه‌وێ��ت � ‌ه ب����ه‌رده‌م‬ ‫مه‌ترسییه‌وه‌‪ ،‬چونک ‌ه هێشتا دۆستی‬ ‫باشیان ل ‌ه ئه‌وروپا و ئه‌مریکا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌مه‌ش گره‌نتى نیی ‌ه بۆ مانه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌و ئه‌زموون ‌ه له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫واڵتانى دراوس��ێ‪ .‬ل ‌ه مێژووى دوور‬ ‫و نزیکى ئ �ه‌و ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی�ه‌ش��دا‪ ،‬زۆر‬ ‫ئه‌زموونى نیمچ ‌ه سه‌ربه‌خۆیى به‌دی‬ ‫ده‌کرێت ک ‌ه به‌هۆى هێرشى سوپاى‬ ‫نه‌ته‌و‌ه سه‌رده‌سته‌کانیانه‌و‌ه ڕووخاوه‌‪،‬‬ ‫ک �ه‌وات � ‌ه ده‌ب��ێ ئێم ‌ه ئاگامان له‌م‬ ‫ئه‌زمون ‌ه کوردیی ‌ه بێت ک ‌ه زۆرج��ار‬ ‫ب ‌ه تروسکاییه‌کى دیموکراسى ل ‌ه‬ ‫خۆرهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستدا داده‌ندرێت‪.‬‬ ‫کورده‌کانیش پێویست ‌ه ئاگادارى ناو‬ ‫ماڵى خۆیان بن‪ ،‬پاشان خۆیان بۆ‬ ‫رووبه‌رووبوونه‌وه‌ى نه‌یاره‌کانیان له‌‬ ‫ناوخۆ و ده‌ره‌و‌ه ئاماد‌ه بکه‌ن‪.‬‬

‫ده‌وڵه‌تی کوردی‬ ‫خه‌ونێکى کۆن و هه‌وڵێکى نوێ‬ ‫به‌رپرسانى تورکیا به‌ واشنتۆنیان‬ ‫راگه‌یاندووه‌ که‌ به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک‬ ‫به‌رپه‌رچى هه‌ر هه‌وڵێکى کورده‌کان‬ ‫ده‌ده‌نه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت پێکهاته‌ى‬ ‫دان��ی��ش��ت��وان��ى ش����ارى ک��ه‌رک��وک‬ ‫بگۆڕن یاخود ل �ه‌ڕووى ئیدارییه‌وه‌‬ ‫بیلکێننه‌وه‌ به‌ ئیداره‌کانیانه‌وه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌م مه‌به‌سته‌ش تورکیا عه‌ره‌به‌کانى‬ ‫له‌و مه‌ترسییه‌ ئاگادار کردۆته‌وه‌‬ ‫ک �ه‌ ئ�ه‌م�ه‌ ه��ه‌ڕه‌ش��ه‌ ل �ه‌ ئاینده‌ى‬ ‫یه‌کپارچه‌یى خاکى عیراق ده‌کات‪.‬‬ ‫به‌پێ‌ى ئه‌و زانیارییانه‌ى ده‌ست‬ ‫ڕۆژنامه‌ى (‪)USA TODAY‬‬

‫ک��ه‌وت��ووه‌‪ ،‬به‌رپرسیانى تورکیا‬ ‫چه‌ندجارێک ئه‌م قسانه‌یان دوور‬ ‫له‌ چ��اوى ده‌زگ��ا راگه‌یاندنه‌کان‪،‬‬ ‫گ�ه‌ی��ان��دۆت�ه‌ ئه‌مریکا مه‌سه‌له‌ى‬ ‫ئ��ای��ن��ده‌ى ک���وردی���ش گرنگترین‬ ‫ته‌وه‌ره‌ى چاوپێکه‌وتنه‌کان بووه‌‪.‬‬ ‫له‌کۆتایى ڕاپ��ۆرت�ه‌ هه‌واڵه‌که‌شدا‬ ‫ئ���ام���اژه‌ ب���ۆ ئ����ه‌وه‌ ک�����راوه‌ که‌‬ ‫ده‌وڵ���ه‌ت���ى ت��ورک��ی��ا ه���ه‌رج���ۆره‌‬ ‫کورده‌کان‬ ‫به‌ره‌وپێشڤه‌چوونێکى‬ ‫له‌هه‌ر ناوچه‌یه‌کدا بێت‪ ،‬مه‌ترسی‬ ‫داده‌نێت بۆ سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى‬ ‫خۆى‪.‬‬

‫میدیاى کوردى ل ‌ه تورکیادا قه‌ده‌غه‌ی ‌ه‬

‫ڕۆژن����ام����ه‌ى ( ‪The Daily‬‬ ‫‪ )Telegraph‬س���ه‌ب���اره‌ت ب ‌ه‬ ‫هه‌وڵه‌کانى تورکیا بۆ به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫مافى ئه‌ندامێتى له‌یه‌کێتى ئه‌وروپادا‪،‬‬ ‫ڕاپۆرتێکى ب�ڵاوک��رده‌و‌ه ک ‌ه به‌شێکى‬ ‫سه‌ره‌کى ته‌رخان ‌ه بۆ مه‌سه‌له‌ى کورد‪.‬‬ ‫ل �ه‌م ڕاپ��ۆرت��ه‌دا به‌شێک ل ‌ه زانیاریه‌‬ ‫نهێنییه‌کانى لیژنه‌ى هه‌ڵسه‌نگاندنى‬ ‫یه‌کێتى ئه‌وروپا بۆ دۆخى راگه‌یاندنى‬ ‫ئ��ازاد ب�ڵاو ک��ردۆت �ه‌و‌ه ک � ‌ه به‌شێکی‬ ‫تایبه‌ت ‌ه ب ‌ه کورد‪ ،‬له‌و به‌شه‌دا هاتووه‌‪:‬‬ ‫«هه‌رچه‌ند‌ه ل ‌ه ئێستاو‌ه ب��ڕی��اردراوه‌‬ ‫په‌خشى به‌رنامه‌ى ڕادیۆیى‌و ته‌له‌فزیۆنى‬ ‫به‌زمان ‌ه لۆکاڵییه‌کان وه‌ک زمانى کوردى‪،‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ل ‌ه واڵته‌که‌دا ئازاد بکرێت‪ .‬تۆڕ‌ه ڕادیۆ‌و‬ ‫ته‌له‌فزیۆنییه‌کان ک ‌ه له‌الیه‌ن تورکیاوه‌‬ ‫ڕێگه‌یان پێده‌ده‌رێت‪ ،‬له‌سه‌رتاسه‌رى‬ ‫واڵت �ه‌ک �ه‌دا مه‌یدانی کارکردنیان بۆ‬ ‫ف �ه‌راه �ه‌م ده‌ک��رێ��ت‪ ...‬ب �ه‌اڵم پێناچێ‬ ‫تورکیا له‌م مه‌یدانه‌دا بڕیارى راسته‌قینه‌‬ ‫بدات»‪.‬‬ ‫ه��ه‌روه‌ه��ا ڕۆژن��ام �ه‌ک � ‌ه نوسیویه‌تى‪:‬‬ ‫«په‌خشى ڕادی��ۆو ته‌له‌فزیۆن به‌زمانى‬ ‫ک���وردى‪ ،‬پێویست ‌ه له‌ژێر چاودێریى‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پێداچوونه‌و‌ه ب ‌ه داخوازیى‬ ‫تورکیا ب��ۆ قبوڵکردنى ل� ‌ه یه‌کێتى‬ ‫ئ���ه‌وروپ���ادا ک��ارب��ک��ات‪ ،‬ب���ه‌اڵم به‌هیچ‬ ‫ش��ێ��وه‌ی �ه‌ک ن��اب � ‌ێ پ��ڕوپ��اگ �ه‌ن��د‌ه بۆ‬

‫جوداخوازى‌و به‌رنامه‌ى فێرکردنى زمانى‬ ‫کوردیى باڵوبکه‌نه‌وه‌‪ .‬له‌گ ‌ه ‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬ ‫پێده‌چێت س���ه‌ره‌ڕاى پێویستبوونى‬ ‫گۆڕانکاریى له‌و ماددانه‌ى ده‌ستورى‬ ‫تورکیادا بۆ به‌کارهێنانى زمانى کوردى‬ ‫ل ‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌کانى ده‌وڵ�� ‌هت‌و‬ ‫که‌ناڵه‌کانى میدیادا‪ ،‬هێشتا له‌مپه‌ر‬ ‫زۆر هه‌بێت له‌به‌رده‌م میدیاى کوردى‬ ‫له‌تورکیادا‪ ،‬دیارترین له‌مپه‌ریش بوونى‬ ‫چه‌ندین تێڕوانین ‌ه له‌ناو سیاسه‌تمه‌دارانى‬ ‫تورکیادا ک ‌ه پێیانوای ‌ه به‌خشینى ئازادی‬ ‫کلتوریى زی��ات��ر‪ ،‬زه‌مینه‌ى داخ��وازى‬ ‫ئازادیی ‌ه سیاسییه‌کان‌و پاشان داواکارى‬ ‫که‌مینه‌کان بۆ سه‌ربه‌خۆیى‌و پێکهێنانى‬ ‫حکومه‌تێکى فیدڕاڵى ده‌هێنێته‌ئاراوه‌‪.‬‬ ‫له‌کۆتایى ڕاپۆرته‌که‌شدا هاتوو‌ه که‌‪:‬‬ ‫ده‌وڵه‌تى (ڕه‌ج �ه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان)‬ ‫له‌م سااڵنه‌ى دواییدا هه‌وڵى زۆرى بۆ‬ ‫به‌ئه‌ندامبوون له‌یه‌کێتى ئه‌وروپادا ناوه‌‪،‬‬ ‫هه‌ربۆیه‌ش ‌ه ب ‌ه ڕووکه‌ش هه‌وڵ ده‌دات‬ ‫ل ‌ه ڕێگه‌ى به‌خشینى مافى زیاتر به‌‬ ‫که‌مین ‌ه نه‌ته‌وه‌یى‌و ئایینیه‌کانی تایبه‌ت‬ ‫کورده‌کان‪ ،‬سه‌رنجى یه‌کێتى ئه‌وروپا‬ ‫ب��ۆالى خۆى ڕاکێش بکات‪ ،‬ب�ه‌اڵم له‌‬ ‫واقیعدا ئ �ه‌و ماف ‌ه ب �ه‌ک��وردان ن��ادات‬ ‫و سه‌رقاڵى له‌شکرکێشیی ‌ه بۆسه‌ر‬ ‫کورده‌کانى عیراق‪ ...‬که‌وات ‌ه کێشه‌ى‬ ‫خۆڕیفۆرم کردنى تورکیا ل ‌ه نه‌بوونى‬ ‫نییه‌تێکى راسته‌قینه‌و‌ه هه‌ڵقواڵوه‌‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه ده‌بێ ئه‌وروپا به‌وردى چاودێریى‬ ‫دۆخ�ه‌ک� ‌ه بکات‪ ،‬چونک ‌ه تائێستاش‬ ‫میدیاى کوردى ل ‌ه تورکیادا قه‌ده‌غه‌ی ‌ه ‪.‬‬

‫(ڕیچارد بالیت)ى رۆژنامه‌نووسى‬ ‫ناسراو‪ ،‬بابه‌تێکى له‌سه‌ر کێشه‌ى‬ ‫دروستبوونى ده‌وڵه‌تى ک��وردى له‌‬ ‫رۆژنامه‌ى (‪)The Enquirer‬‬ ‫باڵو کرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ل���ه‌ س����ه‌ره‌ت����اى ئ����ه‌م وت�����اره‌دا‬ ‫ه��ات��ووه‌‪ :‬کوردستانى سه‌ربه‌خۆ‬ ‫له‌باکورى عیراق‪ ،‬واڵتێکى گچکه‌و‬ ‫گ���ه‌م���ارۆدراو به‌وشکایى ده‌بێت‪.‬‬ ‫ژی���اره‌ ئ��اب��وری��ی�ه‌ک�ه‌ى وابه‌سته‌ى‬ ‫کۆنترۆڵکردنى چاڵه‌ نه‌وته‌کانى‬ ‫ب��اک��وره‌‪ .‬ک��ورده‌ک��ان ئ��وم��ێ��ده‌وارن‬ ‫کۆنتڕۆڵى‬ ‫له‌ڕێگه‌سیاسییه‌کانه‌وه‌‬ ‫ب��ک �ه‌ن‪ .‬ب���ه‌اڵم ڕوودان����ى جه‌نگى‬ ‫ناوخۆیى‌و چاالکییه‌ سه‌ربازییه‌کان‬ ‫به‌پشتگیریى ئه‌مریکا‪ ،‬له‌وانه‌یه‌‬ ‫ئ�ه‌و ئامانجانه‌ به‌ده‌ستبهێنن که‌‬ ‫به‌دانوستاندن نایه‌ته‌دى‪ .‬له‌گه‌ڵ‌‬ ‫ب��وون��ى ن�ه‌وت��ی��ش��دا‪ ،‬کوردستانى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ وابه‌سته‌ییه‌کى ئابوریى‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ دراوسێکانیدا ده‌بێت‪ ،‬چونکه‌‬ ‫لوله‌ نه‌وته‌کان ده‌بێ‌ له‌م واڵتانه‌وه‌‬ ‫ت��ێ��پ��ه‌ڕن‪ .‬گ��واس��ت��ن��ه‌وه‌ى ن��ه‌وت‬ ‫له‌ڕێگه‌ى باشوره‌وه‌ که‌ ناوچه‌یه‌کى‬ ‫پڕله‌جه‌نگه‌‪ ،‬به‌کرده‌وه‌ نایه‌ته‌دى‪.‬‬ ‫به‌مپێیه‌ ده‌بێ‌ به‌ناو تورکیا‪ ،‬ئیران‬ ‫یا سوریادا تێپه‌ڕێت‪.‬‬ ‫ل��ه‌دی��دگ��اى ئ��ه‌م��ری��ک��اوه‌ ب��وون��ى‬ ‫ده‌وڵه‌تێکى گچکه‌و الوازى کورد‬ ‫ک��ه‌ ب��ۆ ه���ه‌ن���ارده‌ ژی��اری��ی �ه‌ک��ان��ى‬ ‫پێویستییه‌کى ئ��اب��وری��ان �ه‌ى به‌‬ ‫تورکیا هه‌یه‌‪ ،‬به‌هه‌ڵسه‌نگاندنى‬

‫ده‌ستکه‌وته‌کان به‌هۆى ریسوابوونى‬ ‫عیراقه‌وه‌ له‌وانه‌یه‌ تائه‌ندازه‌یه‌ک‬ ‫به‌ره‌و باشبوون بچێت‪ .‬هه‌نارده‌ى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل �ه‌ڕێ��گ �ه‌ى ت��ورک��ی��اوه‌‬ ‫ده‌توانێ‌ له‌مپه‌رێکى گه‌وره‌بێت بۆ‬ ‫پێگه‌ى ئیران که‌ ئه‌مه‌ش ئامانجى‬ ‫ئه‌مریکایه‌‪.‬‬ ‫واڵته‌یه‌کگرتووه‌کانى‬ ‫له‌الیه‌کیتره‌وه‌‪ ،‬هه‌نارده‌ له‌ڕێگه‌ى‬ ‫ئیرانه‌وه‌ یا له‌ڕێگه‌ى سوریاى دۆستى‬ ‫ئیرانه‌وه‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ ده‌بێته‌مایه‌ى‬ ‫ناڕه‌زایى ئه‌مریکا دژبه‌ سه‌ربه‌خۆیى‬ ‫کورده‌کان‪.‬‬ ‫س�ه‌ب��اره‌ت به‌ واڵتانى دراوسێش‪،‬‬ ‫ئ���ه‌م ن��وس��ه‌ره‌ ئ��ام��اژه‌ ب��ۆ ئ��ه‌وه‌‬ ‫ده‌کات‪ :‬تورکیا پێویسته‌ ده‌ست له‌‬ ‫گومان له‌هه‌مبه‌ر ئاینده‌ى عیراقدا‬ ‫ئاگادارکردنه‌وه‌کانى‬ ‫هه‌ڵبگرێت‪.‬‬ ‫پ �ه‌ی��وه‌ن��دی��دار ب �ه‌ ده‌س��ت��وه‌ردان��ى‬ ‫س��ه‌رب��ازی��ان��ه‌ ب �ه‌ه �ه‌م��ان��ش��ێ��وه‌ى‬ ‫هێرشه‌کانى تورکیا بۆ گه‌ڕان به‌دواى‬ ‫کورده‌ شۆڕشگێڕه‌کانى سااڵنى دواى‬ ‫جه‌نگى یه‌که‌مى که‌نداوى فارس‪،‬‬ ‫ئێستا به‌جددى باسى لێوه‌ده‌کرێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش جه‌ختکردنه‌وه‌یه‌که‌ له‌سه‌ر‬ ‫سه‌رپێچى سه‌رسه‌ختانه‌ى تورکیا‬ ‫دژب���ه‌ س �ه‌رب �ه‌خ��ۆی��ى ک��ورده‌ک��ان‪.‬‬ ‫س�����ه‌ره‌ڕاى ئ��ه‌م��ه‌‪ ،‬ده‌س��ت �ه‌ب��ژێ��ره‌‬ ‫سیاسییه‌کانى ت��ورک��ی��ا ک��ه‌ دژ‬ ‫ب �ه‌ ئ��ای��دی��اى ده‌وڵ��ه‌ت��ى ک��وردی��ن‪،‬‬ ‫له‌الیه‌کیتره‌وه‌ موشتاقى ئ �ه‌وه‌ن‬ ‫بچنه‌ناو یه‌کێتى ئ �ه‌وروپ��اوه‌‪ .‬ئایا‬ ‫هێرشى سه‌ربازیى دژ به‌ده‌وڵه‌تى‬

‫س��اواى ک��وردى له‌باکورى عیراق‬ ‫نیشانه‌یه‌که‌ ب��ۆ کۆتایهاتن به‌‬ ‫دانوستاندن بۆ چوونه‌ناو یه‌کێتى‬ ‫ئ����ه‌وروپ����اوه‌؟ ج �ه‌خ��ت��ک��ردن �ه‌وه‌‬ ‫له‌سه‌ر ئ �ه‌م تێڕوانینه‌ به‌سه‌خت‬ ‫داده‌ندرێت‪ ،‬به‌اڵم به‌له‌به‌رچاوگرتنى‬ ‫ئه‌و له‌مپه‌رانه‌ى که‌ له‌هێرشه‌کانى‬ ‫تورکیاوه‌ بۆسه‌ر قوبرس تائێستاش‬ ‫ه����ه‌رم����اوه‌ت����ه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌م ئ��ه‌گ��ه‌ره‌‬ ‫هه‌رله‌ئارادایه‌‪.‬‬ ‫ئ���ه‌گ���ه‌ر ئ�����ه‌وروپ�����او ئ �ه‌م��ری��ک��ا‬ ‫س��ی��اس��ه‌ت��ه‌ک��ان��ی��ان ل �ه‌ه �ه‌م��ب �ه‌ر‬ ‫سه‌ربه‌خۆیى کوردستان بگۆڕن‪،‬‬ ‫ده‌توانن دوو مژده‌ به‌جه‌نه‌ڕاڵه‌کانى‬ ‫تورکیا ب��ده‌ن‪ :‬به‌رنامه‌یه‌کى نزیک‬ ‫مه‌ودا بۆ چوونه‌ناو یه‌کێتى ئه‌وروپاو‬ ‫جێگۆڕکێ‌ى هێزه‌ سه‌ربازییه‌کانى‬ ‫ئه‌مریکا له‌ناوچه‌ عه‌ره‌بییه‌که‌ى‬ ‫عیراقه‌وه‌ بۆ کوردستان‪ .‬دووه‌میش‬ ‫م��اف��ى م��ان �ه‌وه‌ی �ه‌ک��ى ت��اڕاده‌ی��ه‌ک‬ ‫هه‌میشه‌ییانه‌ به‌ ئه‌مریکا ده‌دات ک ‌ه‬ ‫به‌توندى ح�ه‌زى لێده‌که‌ن‌و له‌گه‌ ‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌شدا پارێزگاریى له‌سه‌ربه‌خۆیى‬ ‫کوردستان ده‌که‌ن‌و چاودێرى ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌ک���ه‌ن ک�ه‌ ک��ورده‌ک��ان له‌سنورى‬ ‫تورکیا ڕه‌فتارێکى نه‌گونجاو ئه‌نجام‬ ‫ن�ه‌ده‌ن‪ .‬بوونى ڕێگایه‌کى ناوبڕ بۆ‬ ‫ئ �ه‌وروپ��او ناسرانى وه‌ک دۆستى‬ ‫ئه‌مریکا ل �ه‌ن��اوچ �ه‌ک �ه‌دا‪ ،‬هێرشى‬ ‫پڕله‌باجدان‌و له‌ناکاو بۆ کوردستانى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ له‌الیه‌ن تورکیاوه‌‪ ،‬له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫زۆر مه‌ترسى بۆ دروست بکات‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کۆمەاڵیەتی‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫‪9‬‬

‫ساتێک له‌گه‌ل کچانى به‌زۆربه‌شودراو له‌ ڕابردودا‬ ‫ئا‪:‬دڵشاد صالح‬ ‫ئ �ه‌و ئ��اف��ره‌ت��ان�ه‌ى که‌بۆمان دواون‬ ‫ئێستا ته‌مه‌نیان له‌سه‌روى په‌نجاکان‬ ‫وشه‌سته‌کانه‌وه‌ی ‌ه له‌سااڵنى شه‌سته‌کان‬ ‫و حه‌فتاکان و تا نیوه‌ى هه‌شتاکانیش‬ ‫کچان به‌بێ ئه‌وه‌ى پرسێکى پێ بکرێ‬ ‫وه‌ک کااڵ بگر‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌وپه‌ڕى ڕێزى‬ ‫بێباپانم بۆ ژن��ان که‌سانێک هه‌بوون‬ ‫چۆن ئاژه‌ڵ بفرۆشن ئاواهه‌ڵسوکه‌وتیان‬ ‫له‌گه‌ڵ ژنان وکچانداده‌کرد!!!ئه‌وه‌ى له‌م‬ ‫ڕاپۆرته‌دا ده‌خوێنریته‌و‌ه قس ‌ه و گوفتارى‬ ‫ئه‌و ژنانه‌ی ‌ه که‌پێش (‪)35‬س��اڵ پێش‬ ‫ئێستا یان پێش (‪)45‬ساڵ پێش ئێستا‬ ‫شویان کردو‌ه و پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیریان‬ ‫ئه‌نجام داوه‌‪،‬بۆ ئه‌م مه‌به‌ست ‌ه گونده‌کانى‬ ‫ده‌وروب����ه‌رى ده‌رب�ه‌ن��دی��خ��ان و هه‌ندێ‬ ‫له‌گونده‌کانى بنارى به‌مۆم به‌سه‌رکرده‌وه‌‬ ‫زۆر له‌سه‌رخۆ ڕازى په‌نگ خ��واردووى‬ ‫چه‌ند ساڵه‌یان بۆباس کردین‪.‬‬ ‫باسى هاوسه‌رگیرى کرد فرمیسک له‌‬ ‫چاوى هات ‌ه خواره‌وه‌‬ ‫ڕه‌عنا ئه‌و ژن ‌ه ئه‌سمه‌ره‌ی ‌ه ته‌مه‌نى‬ ‫(‪)65‬س����اڵ���� ‌ه ده‌م����وچ����اوى چ��رچ��ى‬ ‫تێکه‌وتبوو هه‌رکه‌باسی یه‌که‌م ساتى‬ ‫شوکردنیمان ک��رد ئاهێکى هه‌ڵکێشا‬ ‫ودواترهۆن هۆن فرمێسک به‌چاویداهاته‌‬ ‫خ����واره‌و‌ه که‌پرسیاریشمان لێکرد‬ ‫له‌تاوپرمه‌ى گریانى وه‌اڵمى نه‌داینه‌وه‌‬ ‫ئێمه‌ش لێیگه‌ڕاین تاتێرگریا و هیالک‬ ‫ب��وو‪،‬دوات��ر له‌سه‌رخۆ ب �ه‌ده‌م فرمێسک‬ ‫هه‌ڵکێشانه‌و‌ه ووتى «کوڕم باسی کام‬ ‫به‌دبه‌ختى خۆمت بۆ بگێڕمه‌و‌ه هه‌ر‬ ‫چه‌ند‌ه گێڕانه‌و‌ه هیچ سودى نیه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ى هاتونه‌ت ‌ه ماڵه‌که‌م شتێکتان‬ ‫بۆده‌گێڕمه‌وه‌‪،‬هاوسه‌رگیرى ل ‌ه ڕابردوودا‬ ‫ویستى کچانى تێدانه‌بوو باوک یان برایان‬ ‫خ��اڵ ی��ان م��ام به‌ویستى خۆیان کام‬ ‫کوڕه‌یان به‌دڵ بوای ‌ه کچه‌که‌ى خۆیانیان‬

‫پێده‌دا ئێمه‌ش بۆمان نه‌بوو بڵێین شوى‬ ‫پێناکه‌ین‪.‬‬ ‫ئێستا(‪ )9‬منداڵم هه‌یه‌(‪ )3‬یانى تریشم‬ ‫ئێو‌ه خۆش کوڕ وکوڕه‌زام ژنیان هێناوه‌‬ ‫و کچ وکچه‌زایشم شویان کردوه‌‪،‬ته‌مه‌نم‬ ‫(‪15‬بۆ‪)16‬ساڵ ئه‌بوو کوڕێک هه‌بووله‌‬ ‫گونده‌که‌مان هه‌رله‌خۆمه‌و‌ه حه‌زم له‌چاره‌ى‬ ‫نه‌بوو زۆر ئه‌ترسام لێی ‪،‬ڕۆژێک له‌کانى‬ ‫ئه‌هاتمه‌و‌ه کونه‌یه‌کى گ��ه‌وره‌م پێبوو‬ ‫سه‌یرده‌که‌م ماڵمان قه‌ره‌باڵغ ‌ه منیش دڵم‬ ‫داخورپا ووتم به‌دایکم ئه‌وه‌چیه‌؟خۆهیچ‬ ‫نه‌بوو‌ه ووتی ئه‌ى نازانى داواکارت هاتووه‌‬ ‫ووتم کێیه‌؟دایکم ووتى فالن ‌ه که‌س ‌ه ئه‌م‬ ‫پیاوه‌ى ئێستام منیش زۆرپه‌ست بووم‬ ‫ووتم ئاخردای ‌ه من حه‌زم له‌چاره‌ى ئه‌و‬ ‫کوڕ‌ه نایه‌!!!ووتى بۆ نه‌تگه‌ره‌گ ‌ه حه‌یا‬ ‫وشه‌ره‌فمان به‌ریت وه‌اڵ براباش ‪،‬تازه‌پیاو‬ ‫قسه‌ى ک��ردوو‌ه تۆ نابێت قسه‌بکه‌یت‬ ‫به‌یانى و دووبه‌یانى شیربابڕت ده‌که‌ن‬ ‫ئه‌و کات ‌ه باوبوو ئافره‌ت شیربابڕ ده‌کرا‬ ‫ئێستا ئه‌و نه‌ریت ‌ه نه‌ماوه‌‪،‬ئیتر من دنیاى‬ ‫ڕۆشنم لێبوو به‌تاریکستان کوڕم به‌خوا‬ ‫ناوسکم بوو به‌ناوسکى ماسی ئه‌وه‌نده‌‬ ‫خه‌فه‌تم خوارد‪ ،‬به‌اڵم خه‌فه‌ت و گریان‬ ‫هیچ ئه‌رزشێکى نه‌بوو!!!ئیترشیربابڕ کرام‬ ‫و دواتر ماره‌ش بڕام له‌که‌سێک که‌پێشتر‬ ‫نه‌مدواندو‌ه و لێم تێنه‌گه‌شتوو‌ه ل ‌ه ڕازى‬ ‫یه‌کترى تێنه‌گه‌شتبوین پاش ماوه‌یه‌ک‬ ‫گوازرامه‌وه‌‪،‬ئیتر ژیانم لێبوو ب ‌ه دۆزه‌خ‬ ‫هه‌رچیم بوتای ‌ه ئه‌و دژى من ده‌جواڵیه‌وه‌‬ ‫یه‌ک دووج��ار ب ‌ه گه‌نجى ت��ۆرام‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌دوو قسه‌ى خۆش که‌الى باوکم کردى‬ ‫دایانمەوه‌پێی هه‌رچی ووتم ناڕۆمه‌و‌ه الى‬ ‫باوکم ووتى قسه‌بکه‌یت به‌خه‌نجه‌رله‌ت‬ ‫و په‌تت ده‌ک �ه‌م ده‌بێت بچیته‌و‌ه الى‬ ‫پیاوه‌که‌ت و بکه‌وه‌ته‌کى ‪،‬ئیتر مه‌جبور‬ ‫ب��ووم ئ �ه‌و دۆزه‌خ��� ‌ه هه‌ڵبژێرم به‌خوا‬ ‫کوڕم ژنێک چۆن له‌برى خوێن درابێت‬ ‫ته‌سه‌روفی له‌گه‌ڵ کرابێت ئه‌وپیاو ه‌ئاوا‬ ‫بوو له‌گه‌ڵم ‪،‬به‌خوائێستاش وه‌ک جاران‬

‫ئه‌خوڕێت هه‌ر ووتى فاڵن شت بۆى نه‌به‌م‬ ‫هه‌زار و یه‌ک وته‌ى ناشرینم پێده‌ڵێت‬ ‫پیاوى وه‌هام نه‌دیو‌ه تائێستا‪.‬‬ ‫شوى ب ‌ه که‌سێک کردوو‌ه ب ‌ه کچى‬ ‫ده‌ژمێردرێت‬ ‫شه‌مس ‌ه ئ�ه‌و ئافره‌ته‌(‪)67‬ساڵه‌یه‌‬ ‫کاتێک چوین بۆماڵیان له‌خانوویه‌کى‬

‫گڵی بچوکدابوو ته‌نهاخۆى بوو کور و کچ‬ ‫جێیان هێشتبوو‪،‬شه‌مس ‌ه ل ‌ه ته‌مه‌نێکى‬ ‫زۆرمنداڵیدا ب ‌ه شویان داوه‌‪ ،‬به‌اڵم شه‌ش‬ ‫مانگ الى پیاوى یه‌که‌مى بوو‌ه پیاوه‌که‌ى‬ ‫له‌کاره‌ساتێکدا کۆچی دوایی کردو‌ه دواتر‬ ‫شوى به‌پیاوێک کردەو‌ه ک ‌ه له‌ته‌مه‌ندا زۆر‬ ‫له‌خۆى گه‌وره‌تر بوو‌ه ناچاربوو‌ه ک ‌ه ژیان‬

‫بگوزه‌رێنێت له‌گه‌ڵ پیاوێکى به‌ته‌مه‌ن‬ ‫گه‌وره‌‪،‬که‌شه‌مسه‌به‌کچی ئه‌ژمار ده‌کرا‬ ‫ته‌نها چوار منداڵی لێی بوو‌ه ئه‌میش‬ ‫کۆچى دوایی کردو‌ه به‌هه‌تیوى منداڵی‬ ‫به‌خێوکردو‌ه وه‌ک خۆى باسی لێو‌ه کرد‬ ‫«ب ‌ه چ ڕه‌زاله‌تێک منداڵم گه‌ور‌ه کرد و‬ ‫ژنم بۆهێنان و به‌شوم دان ئێستا منداڵ‬ ‫لێم ناپرسێت خه‌ڵک خێرم پێده‌کات‬ ‫دووشوم کرد زۆر منداڵ بووم ئاخ ژیانى‬ ‫پڕله‌مه‌ینه‌ت»‪.‬‬ ‫شووى کرد ب ‌ه پیاوێک ته‌مه‌نى دوو‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ى خۆى ده‌بوو‬ ‫ئافتاوى ته‌مه‌ن (‪)59‬س��اڵ خه‌ڵکى‬ ‫یه‌کێک له‌گونده‌کانى نزیک قه‌ره‌داغه‌‬ ‫کاتێک ب��اس��ی ژی��ان��ى خ��ۆى ک��رد به‌‬ ‫حه‌سره‌تێکه‌و‌ه ووتى یاخوا که‌س توشی‬ ‫دوژمنایه‌تى نه‌بێت من کچی ناوه‌نجى‬ ‫ماڵ بووم ته‌مه‌نم (‪13‬س��اڵ بۆ‪14‬ساڵ‬ ‫ده‌بوو برایه‌کم بڕنه‌وێکى هه‌بوو فیشه‌ک‬ ‫له‌ده‌ستى ده‌رچ��وو کابرایه‌کى کوشت‬ ‫ئیتر بوو ب ‌ه دوژمندارى هه‌رچی ووتمان‬ ‫باسوڵح بکه‌ین پار‌ه ده‌ده‌ین ژن ده‌ده‌ین‬ ‫نه‌خێر ئه‌وانیش برایه‌کى ئێمه‌یان کوشت‬ ‫‪،‬ناچار گونده‌که‌ى خۆمانمان جێهێشت‬ ‫ڕومان کرد‌ه گوندێکى تر له‌وێ ئاغایه‌کى‬ ‫لێبوو ژنه‌که‌ى مردبوو کۆڵێک منداڵی‬ ‫هه‌بوو مرخى له‌من خۆش کرد داواى‬ ‫کردم هه‌رچی ووتم شوى پێناکه‌م له‌من‬ ‫گ �ه‌ور‌ه تر‌ه سودى نه‌بوو به‌خودا دوو‬ ‫ته‌مه‌ن تاسێ ته‌مه‌نى منى هه‌بوو هه‌ر‬ ‫چۆنێک ب��وو ش��وم پێکرد ئ�ه‌و ئه‌رکى‬ ‫هه‌بوو میواندار بوو ئاژه‌ڵى هه‌بوو خاوه‌ن‬ ‫زه‌ویه‌کى بێشومار بوو منیش منداڵ‬ ‫بووم هیچم نه‌ده‌زانى هه‌ر پێڕانه‌ئه‌گه‌یشتم‬ ‫ئیتر دای��م� ‌ه ب��ۆڵ�ه‌ى ب��وو جاروباریش‬ ‫لێی ده‌دام خۆ خه‌ڵک هه‌بوو خزمه‌تى‬ ‫ده‌کردین وه‌ک خزمه‌ت کارو وه‌رزێ��رو‬ ‫پاسه‌وان و ‪....‬به‌اڵم ئه‌وه‌ند‌ه خانه‌دان‬ ‫بوو سێ ژنیشی هه‌بوای ‌ه فریاى ئه‌وهه‌موو‬ ‫میوان ‌ه نه‌ئه‌که‌وت له‌الیه‌ک میوان له‌الیه‌ک‬

‫ئ�ه‌رک��ى م��ن��داڵ ل �ه‌الی �ه‌ک کشتوکاڵ و‬ ‫ئاژه‌ڵدارى ‪،‬پاش چه‌ند ساڵێک منیش‬ ‫سێ چوارمنداڵم بوو‪.‬‬ ‫پ��ور‌ه ئافتاو نه‌یتوانى درێ���ژ‌ه به‌‬ ‫قسه‌کانى بدا بۆی ‌ه ئێمه‌ش حه‌زمان نه‌کرد‬ ‫زۆر ئ��ازارى نه‌ده‌ین وازم��ان لێ هێناو‬ ‫به‌جێمان هێشت‪.‬‬ ‫قوربانى ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش ته‌نها‬ ‫چینى ژنان بوون‬ ‫له‌و باره‌یه‌و‌ه توێژه‌رێکى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫سه‌باره‌ت به‌و دی��ارد‌ه کۆن ‌ه عبدالکریم‬ ‫محەمەد ڕایگه‌یاند‪:‬ئه‌و باسه‌ى ئێو‌ه و‬ ‫روژاندوتان ‌ه هه‌ر چه‌ند‌ه حیکایه‌تێکى کۆن ‌ه‬ ‫وبه‌سه‌رچوو‌ه به‌اڵم وه‌ک به‌سه‌رهاتێک‬ ‫ن���ه‌وه‌ى ت��از‌ه ب��زان��ن نه‌نک و دایکى‬ ‫هه‌ندێکیان کاتى خۆى به‌چ شێوازێک‬ ‫پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى پێکراوه‌‪،‬ئه‌ڵبه‌ت ‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ندى به‌ئاستى ڕۆشنبیرى‬ ‫تاکه‌کانى کۆمه‌ڵگا وئه‌و ژینگه‌و‌ه هه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ئه‌و به‌ناو پرۆسه‌یه‌ى تیا ئه‌نجام‬ ‫ده‌درێت قوربانى ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش ته‌نها‬ ‫چینى ژن��ان ب��وون له‌ڕابردودا‪،‬ئێستا‬ ‫س���ه‌رده‌م گ���ۆڕاو‌ه چینى خوێنه‌وارو‬ ‫زۆرن بیرکردنه‌و‌ه وه‌ک جاران نیه‌‪،‬ژن‬ ‫نیوه‌ى کۆمه‌ڵگای ‌ه وه‌ک ج��اران نی ‌ه‬ ‫ژن به‌کۆیل ‌ه ئه‌ژمار بکرێت ئێستا ژنان‬ ‫له‌پۆسته‌بااڵکانى حکومه‌ت و حیزبدا وه‌ک‬ ‫پیاوان ئه‌رک جێبه‌جێ ده‌که‌ن ئه‌مه‌ش‬ ‫پارسه‌نگى ئه‌وچین ‌ه به‌رزتر ده‌کاته‌و‌ه‬ ‫وباالنصیان بڵند ده‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شی که‌له‌ڕابردودا کراو‌ه ئه‌و‌ه‬ ‫عورف و عاده‌ت بووه‬ ‫مامۆستایه‌کى ئاینیش ئه‌م دی��ارده‌‬ ‫به‌دورده‌گرێ له‌ئیسالم مامۆستا سه‌رحه‌د‬ ‫حسین پێشنوێژ ووتاربێژى مزگه‌وتى‬ ‫که‌وزێڕناڵی ده‌ڵێت‪:‬له‌ئیسالمدا ژن به‌زۆر‬ ‫نادرێت به‌که‌س تاڕه‌زامه‌ند نه‌بێت ئه‌و‬ ‫ژن ‌ه ئه‌وه‌شی که‌له‌ڕابردودا کراو‌ه ئه‌و‌ه‬ ‫عورف و عاده‌ت بوو‌ه وخراوه‌ت ‌ه ئه‌ستۆى‬ ‫ئیسالم و‌ه ئه‌م ‌ه زۆر دوور‌ه له‌ئیسالمه‌وه‌‪.‬‬

‫چۆن رزگارت ده‌بێت له‌ خه‌مۆکى درێژ خایه‌ن‬ ‫و‪ :‬ئیبراهیم سدیق‬ ‫ئه‌گه‌ر دڵته‌نگ و غه‌مبار بین یاخود‬ ‫دڵخۆش بین کارێکى سروشتی یه‌‪،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌و غه‌م ‌ه گ��ۆرا بۆ غه‌مێکى درێژخایه‌ن‬ ‫و لێمان دورنه‌که‌وته‌و‌ه و وه‌کو نه‌خۆشى‬ ‫لێهات‪،‬ئه‌واکاریگه‌رى ده‌خات ‌ه سه‌رژیانى‬ ‫رۆژانه‌مان و شایه‌نى ئه‌وه‌ی ‌ه که‌ئه‌و کێشه‌یه‌‬ ‫بایه‌خى پێبدرێت و ئاگامان لێی بێت‪ ،‬پێش‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى تووشى بارێکى خراپ بن ترسى‬ ‫تووش بوون به‌نه‌خۆشى ده‌روونى زیاد بێت‬ ‫و پێویست ب ‌ه چاره‌سه‌رێکى درێژخایه‌ن‬ ‫بکات‪،‬هه‌ندێک جار درێژ‌ه ده‌کێشێت تاوه‌ک‬ ‫و کۆتایى ته‌مه‌ن‬ ‫نیشانه‌کانى ده‌رکه‌وتنى خه‌مۆکى‬ ‫پسپۆران جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ده‌که‌نه‌وه‌‬ ‫کاتێک تووشى نه‌خۆشى خه‌مۆکى ده‌بین‬ ‫له‌ته‌مه‌نى الوی داده‌ش��ێ له‌قۆناغه‌کانى‬ ‫تریشدا دووب��ار‌ه بێته‌و‌ه به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر‬

‫هۆکارى تووشبوون ‌ه ک ‌ه بگه‌رێته‌و‌ه بۆ‬ ‫کردارى بۆماوه‌یى و هۆرمۆنى‪،‬نه‌ک کردارى‬ ‫بارودۆخى ئێستاى‪0‬هه‌روه‌ها ئامۆژگارى‬ ‫ده‌ک�ه‌ن بۆئه‌وه‌ى زۆربه‌زویى چاره‌سه‌رى‬ ‫خۆیان بکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى رزگاریان بێت له‌و‬ ‫کاره‌‪،‬ل ‌ه نێویشیاندا خه‌مۆکى درێژخایه‌ن‬ ‫که‌ته‌نها توشى نه‌مانى ئیشتیهای خۆراکى‬ ‫ناکات به‌ڵکو تووشى نه‌مانى چێژو خۆشى‬ ‫ژیانیشى ده‌کات و‪،‬هه‌ندێک جارتووش بوو‬ ‫هه‌ست به‌دابه‌زینى چاالکیه‌کانى رۆژانه‌ى‬ ‫ده‌کات‪،‬به‌شێوه‌یه‌کى گشتى هێزى زینده‌یى‬ ‫داده‌ب�ه‌زێ��ت‪،‬ب�ه‌رده‌وام هه‌ست به‌هیالکى و‬ ‫ماندوو بوون ده‌کات‪.‬‬ ‫نه‌مانى ئیشتیهاى خۆراک و تووش بوونى‬ ‫چه‌ندین نه‌خۆشى جه‌سته‌یى‪،0‬نه‌مانى کێش یا‬ ‫خودزیاد بوونى و‪،‬ئه‌نجامدانى هه‌ڵسوکه‌وتى‬ ‫دوژمنکاران ‌ه و دڵه‌راوکێ و تێکچوونى خه‌و‪0‬‬ ‫‪،‬به‌رده‌وام هه‌ست کردن ب ‌ه دڵته‌نگى‪،‬نه‌مانى‬ ‫ب���اوه‌ر به‌خۆ ب��وون و هه‌ست ک��ردن به‌‬ ‫تاوان‪0‬هه‌ندێک جار نه‌خۆش ده‌ناڵێنێت‬

‫ب ‌ه ده‌ست نه‌بوونى توانایى لێوردبوونه‌و‌ه‬ ‫له‌الیه‌ک‪،‬ونه‌بوونى تواناى بریاردانى گونجا و‬ ‫له‌الیه‌کى دیکه‌وه‌‪0‬نیشانه‌کانى زیاترو زۆرتر‬ ‫ده‌بن بۆ ی ‌ه پێویست ده‌کات بچێت بۆالى‬ ‫پزیشکى پسپۆر‪،‬تووش بوو ناتوانێت خۆى‬ ‫ب ‌ه ت ‌ه نها رزگارى بێت له‌خه‌مۆکى‪،‬چونکه‌‬ ‫ئ�ه‌و پێویستى یه‌کى زۆرى ب ‌ه که‌سانى‬ ‫تره‌‪،‬به‌تایبه‌ت که‌سێکى پسپۆر‪0‬‬ ‫هۆکاره‌کانى تووشبوون ب ‌ه خ ‌ه مۆکى‬ ‫ه���ۆک���ارى ب��ۆ م���اوه‌ی���ى‪ :‬زان��س��ت‬ ‫سه‌لماندویه‌تى ک ‌ه بۆ ماوه‌یى ده‌بێت ‌ه هۆکار‬ ‫بۆ تووشبوون ب ‌ه خه‌مۆکى درێژخایه‌ن‪،‬واته‌‬ ‫ئه‌گه‌ریه‌کێک له‌ئه‌ندامانى خێزان تووشى‬ ‫ئه‌م نه‌خۆشی ی ‌ه بووبێت له‌هه‌ندێک حاڵه‌تدا‬ ‫هه‌موو ئه‌ندامانى ئه‌وخێزان ‌ه تووشى هه‌مان‬ ‫نه‌خۆشى ده‌بن‪0‬‬ ‫هۆکارى بایۆلۆژى‪:‬هه‌ندێک ل ‌ه رژێنه‌‬ ‫بایۆلۆژێکانى نێو مێشک کاریگه‌رى ده‌خاته‌‬ ‫سه‌ر میزاج و بارى ده‌روونى مرۆڤ ‪0‬هه‌رچ‬ ‫کاتێک تووشى هه‌رتێکچوونێک بێت ده‌بێته‌‬

‫خه‌مۆکى درێژخایه‌ن و دوات��ر به‌ده‌ستى‬ ‫ئه‌م نه‌خۆشیی ‌ه ده‌روونییه‌و‌ه ده‌ناڵێنێت‬ ‫‪0‬دابه‌زینى ئاستى رژاندنى مادد‌ه ئه‌مینێکانى‬ ‫نێو مێشک ده‌شێ کاریگه‌رى هه‌بێت بۆ توش‬ ‫بوون به‌رووخانى ده‌مارى (االنهیارالعصبى)‬ ‫وخ �ه‌م��ۆک��ى ده‌روون����ى ‪،‬گرنگترین ئه‌و‬ ‫مه‌واد‌ه ده‌ماریی ‌ه گوازراوانه‌ش بریتین له‌‬ ‫توریبینیفرین سیرۆتۆنین‪0‬‬ ‫هۆکارى هۆرمۆنى‪:‬زانایان تێبینى ئه‌وه‌یان‬ ‫کردوو‌ه که‌تووشبووانى خه‌مۆکى ده‌ناڵێنێت‬ ‫به‌هۆى به‌رزبوونه‌وه‌ى ئاستى هۆرمۆنى‬ ‫کۆرتیزۆل ل ‌ه خوێن و میز و شله‌ى مێشک‬ ‫و بربره‌کان ‪0‬جێگ ‌ه ى ئاماژ‌ه بۆ کردنه‌‬ ‫ک ‌ه گۆرینى هۆرمۆنه‌کان پێش س��وورى‬ ‫مانگان ‌ه یاخود له‌کاتى سوورى مانگانه‌ى‬ ‫ئافره‌تدا‪،‬یاخود ل ‌ه کاتى ته‌مه‌نى بێ ئومێدى‬ ‫(سن الیأس)کاریگه‌رى ده‌کات ‌ه سه‌ر هه‌ست‬ ‫و میزاجى و هه‌ندێک جارده‌بێت ‌ه هۆى ئه‌وه‌ى‬ ‫که‌هه‌ست به‌دڵته‌نگى و خه‌مۆکى بکات‪0‬‬ ‫هۆکارى ده‌ره‌کى ‪:‬کاتێک ئه‌گه‌ر هۆکارى‬

‫باێۆلۆژى نه‌بێت‪ ،‬ئه‌وا پزیشکى ده‌روونى‬ ‫شیکارى بۆ هۆکار‌ه ده‌ره‌کێکان ده‌گه‌رێت‬ ‫به‌دواى هۆکارى به‌رپرسداو ئه‌ویش جیاوازى‬ ‫هه‌ی ‌ه به‌پێى جیاوازى حاڵه‌ته‌کان‪،‬ئه‌ویش‬ ‫یان ده‌گه‌رێته‌و‌ه بۆ کۆسپێک ل ‌ه کۆسپه‌کان‬ ‫وه‌ک ل ‌ه ده‌ستدانى خۆشه‌ویست یان خزم یان‬ ‫هاورێ‪،‬یاخود شکست هێنان ل ‌ه پرۆژه‌یه‌کى‬ ‫پیشه‌یى یان کێشه‌یه‌کى سۆزدارى ‪،‬یاخود‬ ‫به‌الو ن ‌ه هامه‌تى جه‌نگ و ئاوار‌ه بوون و‬ ‫غه‌ریبى ‪0‬‬ ‫چۆن رزگارت ده‌بێت له‌ خه‌مۆکى‬ ‫‪-1‬پ��ێ��ش ه��ه‌م��وو شتێک ده‌ب��ێ��ت‬ ‫سه‌ردانى دکتۆرى پسپۆر بکه‌یت بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى جۆرى خه‌مۆکییه‌که‌ دیارى‬ ‫بکات‪،‬داننان به‌بوونى کێشه‌و ووتنى‬ ‫راستییه‌کان نیوه‌ى چاره‌سه‌ره‌که‌یه‌‪0‬‬ ‫‪-2‬ئه‌گه‌ر هاتوو به‌ حه‌ب و ده‌رمان‬ ‫چ��اره‌س �ه‌ر نه‌بوو ئه‌وا‪،‬پزیشکه‌کان‬ ‫ئامۆژگاریان ده‌که‌ن که‌ پشت ببه‌ستن‬ ‫ب�ه‌ی��ارم�ه‌ت��ی��دان��ى خ��زم و دۆس���ت و‬

‫ناسیاوه‌کانیانه‌وه‌‪0‬‬ ‫‪-3‬چه‌ند جۆرێکى وه‌رزش ئه‌نجام بد ‌ه‬ ‫له‌ نێویشیاندا رێکردن به‌پێ له‌ ده‌ره‌‬ ‫وه‌ و له‌ نێو باوه‌ شى سروشتدا‪،‬جوانى‬ ‫و ناسکى خۆت بپارێزه‌ ‪0‬‬ ‫‪-4‬به‌پێى تواناى خۆت سه‌یرى فلیمى‬ ‫کۆمیدى بکه‌ ‪0‬‬ ‫‪-5‬سه‌ره‌ تاى رۆژت به‌ هیوا و ئاواتى‬ ‫زۆر ج��وان و چاکه‌وه‌ ده‌س��ت پێبکه‌‬ ‫و‪،‬ب����ه‌رده‌وام خ��ۆت پرچه‌ک که‌ به‌‬ ‫زه‌رده‌خه‌نه‌ و پێکه‌نین‪0‬‬ ‫‪-6‬رۆژان��ه‌ خۆراکى باش و رێک و‬ ‫پێک بخۆ چونکه‌ ڤیتامینات کاریگه‌رى‬ ‫زۆرى هه‌یه‌ بۆ ب�ه‌ره‌ نگار بونه‌وه‌ى‬ ‫خه‌مۆکى‪0‬‬ ‫‪-7‬ه���ه‌م���وو ی���اده‌ وه‌رى و بۆنه‌‬ ‫خۆشه‌کان بنوسه‌وه‌‪0‬‬ ‫‪-8‬هه‌وڵبده‌ وردبیته‌وه‌ له‌ کێشه‌ى‬ ‫خه‌ڵکى و یارمه‌تیان بده‌ و هاوکارییان‬ ‫بکه‌‪.‬‬

‫شته‌کان له‌بیر خۆت ده‌به‌یته‌وه‌‪0‬ئاگادارب ‌ه‬ ‫ل��ه‌وه‌ى که‌پێشبینى و نوقواڵنه‌ى ئه‌وه‌‬ ‫لێبده‌ى ک ‌ه ل ‌ه ئاینده‌دا توشى ته‌نگه‌ژ‌ه و‬ ‫ناخۆشى ده‌بیته‌وه‌‪0‬ئایند‌ه به‌ته‌واوى جیاوازه‌‬ ‫له‌وه‌ى ک ‌ه ئێم ‌ه ئه‌مرۆ ل ‌ه مێشکى خۆماندا‬ ‫وێناى ده‌که‌ین ‪0‬ئه‌بێ ئه‌وه‌ش بزانیت که‌‬ ‫نابێت ب ‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک پێشى روداو‬ ‫بکه‌ویت‪0‬‬ ‫جوان بن وه‌ک ده‌بینن بونه‌وه‌ر چه‌ند‬ ‫جوانه‌‪000‬ئه‌گه‌ر هه‌ستت کرد روگ��رژى و‬ ‫مۆنى زاڵبوو‌ه به‌سه‌رتدا له‌گه‌ڵ خودى‬ ‫خۆتا گاڵت ‌ه بکه‌!پێبکه‌نه‌‪،‬زانانوێ کانى‬ ‫ده‌رون��ن��اس��ى ده‌ڵ��ێ��ن پێویست ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫م��رۆڤ له‌سه‌ر خ��ۆو به‌هێمنى گرێکانى‬ ‫رۆح وشادمانى بکاته‌وه‌‪،‬بۆئه‌وه‌ى بتوانێت‬ ‫پێبکه‌نێت‪،‬سه‌ره‌راى ئ�ه‌وه‌ى که‌ماندووه‌و‬ ‫چه‌ندین کێشه‌ى تایبه‌ت ب ‌ه خۆی هه‌یه‌‬ ‫به‌اڵم قورسایى ئه‌وماندو بون و کێشانه‌ى‬ ‫که‌م ده‌کاته‌وه‌‪0‬‬ ‫((دووک�������ه‌س ل �ه‌ن��ێ��وف��رۆک �ه‌ی �ه‌ک��ى‬ ‫ن��ه‌ف��ه‌ره��ه‌ڵ��گ��ردان‪،‬ف��ڕۆک��ه‌ک��ه‌ب��ه‌س��ه‌ر‬ ‫زه‌ری��ای��ه‌ک��دات��ێ��ده‌پ��ه‌رێ��ت‪،‬ی��ه‌ک��ێ��ک��ان‬ ‫بیرله‌مه‌ترسێکانى ک �ه‌وت��ن �ه‌خ��واره‌وه‌ى‬ ‫فرۆکه‌ک ‌ه ده‌کاته‌وه‌‪،‬له‌وانه‌ی ‌ه ئامێره‌کانى‬ ‫(محرکه‌کانى)له‌کار بکه‌وێت و له‌ناکاودا‬

‫گڕى تێبه‌ربێت و بسوتێت ل ‌ه ئاسماندا‪،‬ئه‌م‬ ‫گه‌شتیار‌ه گه‌شتێکى زۆر ترسناک و ناخۆش‬ ‫به‌سه‌ر ده‌ب��ات ‪0‬ب��ه‌اڵم ئ �ه‌وى تریان زۆر‬ ‫خۆشحاڵ ده‌بێت به‌بینینى ئه‌ودیمه‌نانه‌ى‬ ‫که‌ل ‌ه جامى الى کورسیه‌که‌یه‌وه‌یه‌تى‪،‬سه‌یرى‬ ‫ه�ه‌وره‌ک�ه‌ده‌ک��ات و له‌شوێنه‌که‌ى خۆیدا‬ ‫راده‌کشێت‪،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ى که‌ل ‌ه نزیکى‬ ‫دانیشتوون گفتوگۆ ده‌ک��ات و بۆخۆى‬ ‫تۆزێک پیاسه‌ده‌کات له‌نێوفرۆکه‌که‌دا‪،‬‬ ‫هه‌وڵده‌دات بچێت بۆ ژورى فرۆکه‌وانه‌کان‪،‬‬ ‫ئ �ه‌م گه‌شتیاره‌یان رۆژێ��ک��ى زۆر خۆش‬ ‫وپرکامه‌رانى ب �ه‌س �ه‌رده‌ب��ات))‪0‬دووب��ارى‬ ‫ت���ه‌واو ل �ه‌ی �ه‌ک��چ��وون‪،‬ب �ه‌اڵم دوو رێگه‌ى‬ ‫ت �ه‌واو جیاوازبوون ل ‌ه رووب�ه‌روب��ون�ه‌و‌ه و‬ ‫له‌به‌سه‌ربردنى کاته‌کانیاندا‪0‬‬ ‫باوه‌رت به‌خۆت هه‌بێت!‪000‬ئه‌گه‌ر زانیت‬ ‫بارودۆخ و کێشه‌کان ل ‌ه تۆ به‌هێز تربوون‬ ‫و ‪،‬نه‌توانى چاره‌سه‌رى که‌یت‪،‬هه‌رچه‌ند‌ه له‌‬ ‫راستیدا تۆ ناتوانى هیچ کاریک بکه‌یت‪0‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌خۆتت ووت‪((:‬هه‌رچه‌ند‌ه تاوه‌‬ ‫کوئێستاش م��ن س�ه‌رک�ه‌وت��و و نه‌بومه‌‬ ‫ل��ه‌وک��اره‌‪،‬ب��ه‌اڵم گ��رف��ت و نه‌خۆشیه‌که‌‬ ‫ده‌زانم و‪،‬کارده‌که‌م بۆ ئه‌وه‌ى چاره‌سه‌رى‬ ‫که‌م وکۆتایپێبهێنم ))به‌م شێوه‌یه‌ش تۆ‬ ‫د ه‌گه‌یته‌چڵه‌پۆپه‌ىسه‌رکه‌وتن ‪0‬له‌ژیانى‬

‫هه‌موو مرۆڤێکدا (خێو)یه‌کى چاکه‌کار هه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌ویش پێیده‌وترێت ویست و ئیراده‌…‬ ‫ئه‌وئیراده‌یه‌ش واتاى مه‌حاڵ نازانێت ‪0‬‬ ‫س���ه‌رب���ازێ���ک ل��� ‌ه ک���ات���ى ن��ی��ش��ان‬ ‫شکاندندا ه�ه‌ڵ�ه‌ده‌ک��ات و ئامانجه‌که‌ى‬ ‫ن��اپ��ێ��ک��ێ��ت‪0‬ب�ه‌ش��پ��رزه‌ی��ی�ه‌و‌ه ل��ه‌ب��ه‌رده‌م‬ ‫ئه‌فسه‌ره‌که‌یدا ده‌ڵ��ێ��ت ((تفه‌نگه‌که‌م‬ ‫خراپه‌))‪0‬‬ ‫ئ �ه‌ف��س �ه‌ره‌ک �ه‌ش وه‌اڵم���ى ده‌دات����ه‌وه‌‪:‬‬ ‫((نه‌خێر‪،‬تفه‌نگه‌ک ‌ه چاکه‌‪،‬به‌اڵم تۆنازانیت‬ ‫به‌کارى بهێنیت!))‪0‬‬ ‫ژیان بۆ هه‌ریه‌کێک له‌ئێم ‌ه که‌ره‌سته‌یه‌کى‬ ‫چاک و کامڵه‌‪،‬به‌اڵم ئه‌مه‌یان ده‌گه‌رێته‌وه‌‬ ‫بۆ مرۆڤه‌کان که‌چۆن ل ‌ه کاتى پێویستدا‬ ‫به‌باشى به‌کارى بهێنن‪0‬‬ ‫یه‌کێک له‌زانا ده‌رووناسه‌کانى ئه‌وروپا‬ ‫چه‌ندئامۆژگارییه‌کى داناو‌ه بۆیارمه‌تیدانى‬ ‫مرۆڤ بۆئه‌وه‌ى چیژله‌ژیان ببینێت و‪،‬هه‌ست‬ ‫به‌خۆشێکانى بکات‪:‬‬ ‫ ژی��ان��ێ��ک��ى زۆرم���اق���وڵ وئ��اس��وده‌‬‫به‌سه‌ربه‌ره‌و‪،‬خۆراکى باش بخۆ‪0‬‬ ‫ ئ���ه‌ب���ێ ئ��ام��ان��ج��ێ��ک��ت ه �ه‌ب��ێ��ت‬‫بۆژیان‪،‬کاربکه‌له‌سه‌رئه‌وه‌ى که‌ئامانجه‌که‌ت‬ ‫زۆردوور‌ه ب �ه‌اڵم ئه‌بێ هه‌رپێى بگه‌یت‪،‬‬ ‫وه‌ده‌بێت فه‌لسه‌فه‌وبه‌رنامه‌ى تۆبۆژیان‬

‫هه‌ره‌وه‌زى بێت له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵدا‪0‬‬ ‫ به‌ناخۆشێکانى ژیان رازیبه‌‪،‬هه‌رچه‌نده‌‬‫تۆناته‌وێت وبێزاریشى لێى‪0‬‬ ‫بایه‌خێکىزیادله‌پێویستمه‌ده‌به‌وکارانه‌ى‬‫شتێک‬ ‫که‌زۆرشایسته‌نین‪،‬مه‌هێڵه‌هیچ‬ ‫ه �ه‌وڵ �ه‌ک��ان��ت ل �ه‌ب��ارب��ب��ات و‪،‬ب�����ه‌رده‌وام‬ ‫س��وورب�ه‌ل�ه‌س�ه‌ره��ان��دان��ى خ��ۆت له‌کاتى‬ ‫هه‌رته‌نگ وچه‌ڵه‌مه‌یه‌کدا‪0‬‬ ‫ رارامه‌به‌له‌بڕیاردانداو‪،‬ئه‌بێت رازى‬‫بیت به‌ده‌رئه‌نجامى بریاره‌کانت وبه‌رگه‌ى‬ ‫بگریت‪،‬هه‌رچه‌نده‌ده‌رئه‌نجامه‌کان ترسناکیش‬ ‫بن‪0‬‬ ‫ ب��ۆئ��ێ��س��ت��اب��ژى وات��ه‌ئ��ه‌وب��ی��س��ت‬‫وچ���وارک���ات���ژم���ێ���ره‌ى ئ���ه‌م���ڕۆت وه‌ک‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ن‪((:‬ه �ه‌چ��ى رۆش��ت وبه‌سه‌رچوو‬ ‫واته‌مرد‪،‬هه‌رچیش دێت بابێت‪،‬چونکه‌هیچ‬ ‫ک �ه‌س��ێ��ک ن��ازان��ێ��ت چ���ى دێ���ت وچ��ى‬ ‫به‌رێوه‌یه‌ته‌نهاخواى گه‌وره‌نه‌بێت‪0‬‬ ‫فێرى پێکه‌نین به‌وباخچه‌ى‬ ‫ ‪-‬‬ ‫ده‌روون�����ت ئ���اس���وده‌ک���ه‌‪،‬ئ���ه‌وه‌ش چ��اک‬ ‫ب���زان���ه‌الوازت���ری���ن ون��اپ �ه‌س �ه‌ن��دت��ری��ن‬ ‫دروس�����ت�����ک�����راوه‌ک�����ان�����ى خ�����واى‬ ‫گ �ه‌وره‌ئ �ه‌وک �ه‌س �ه‌ی �ه‌ک �ه‌ه �ه‌وڵ��ب��دات غه‌م‬ ‫وقورسایى هه‌مووجیهان بخاته‌سه‌رشانى‬ ‫خ��ۆى وه‌ک ک��وردده‌ڵ��ێ��ت((خ �ه‌م��ک �ه‌ى‬

‫خه‌مان)) یان ((مامه‌خه‌مه‌))‪0‬‬ ‫ ب �ه‌ش��دارى بۆنه‌وئاهه‌نگه‌خۆشه‌کان‬‫ب��ک �ه‌وب��ۆخ��ۆت ب��ح�ه‌وێ��ره‌وه‌‪،‬ب��ای�ه‌خ��ێ��ک��ى‬ ‫زۆربده‌به‌چه‌ندجۆرێکى یاریکردن و‪،‬بایه‌خ‬ ‫بده‌به‌کاره‌که‌ت به‌بێ ئه‌وه‌ى چاوه‌روان بیت‬ ‫له‌م کار‌ه که‌ئاره‌زووه‌کانت وخۆشبه‌ختیت‬ ‫بۆفه‌راهام بکات‪0‬‬ ‫ ژیان به‌ساده‌یى وبه‌پێى تواناى خۆت‬‫به‌سه‌ربه‌ره‌و‪،‬دوورکه‌وه‌ره‌وه‌له‌هه‌مووشتێکى‬ ‫زیاده‌وبێتام‪0‬‬ ‫ ده‌ب���ێ���ت ک��ه‌س��ێ��ک��ى چ�����االک و‬‫به‌جۆڵه‌بیت‪،‬ئه‌گه‌ربارودۆخه‌که‌به‌وشێوە‬ ‫یه‌به‌رێوه‌نه‌چووکه‌تۆحه‌زت لێیتى‪،‬نابێت‬ ‫دابنیشیت‪،‬به‌ڵکوده‌بێت‬ ‫ده‌سته‌وه‌ستان‬ ‫کارێک ئه‌نجام بده‌یت ئیترهه‌رچى کارێک‬ ‫بێت‪ 000‬گه‌شت وسه‌یران بکه‌‪،‬له‌نێوباخچه‌ى‬ ‫ح���ه‌وش���ه‌داک���ارب���ک���ه‌‪ ،‬گ��ۆره‌وی��ەک��ان��ت‬ ‫بشۆره‌‪،‬داربقڵیشێنه‌‪،‬شتێک بخوێنه‌ره‌وه‌‪000‬‬ ‫هه‌سته‌کارێک ئه‌نجام بد‌ه ئیترهه‌رچییه‌ک‬ ‫بێت‪،‬به‌اڵم به‌بێ جووڵه‌دامه‌نیشه‌‪0‬‬ ‫ خۆشى وشادى بکه‌به‌ناونیشانى ژیان‬‫وکارى رۆژانه‌ت وگوێ به‌هیچ سه‌رقاڵییه‌کى‬ ‫ترى الوه‌کى مه‌ده‌‪0‬‬ ‫ل�ه‌ک��ۆت��ای��ی��داج��وان ب��ن وه‌ک ده‌بینن‬ ‫بونه‌وه‌رچه‌ندجوانه‌‪.‬‬

‫جوان بن وه‌ک ده‌بینن بونه‌وه‌ر چه‌ند جوان ‌ه‬ ‫و‪ :‬ئاکام مەحمود‬ ‫ژی��ان ج��وان �ه‌!ج��وان بن وه‌ک ده‌بینن‬ ‫ب���ون���ه‌وه‌ر چ �ه‌ن��دج��وان �ه‌‪0‬ه �ه‌ن��دێ ک�ه‌س‬ ‫به‌ده‌ستى خۆیان خۆیان که‌ساس و داماو‬ ‫ده‌که‌ن‪0‬هه‌ندێکى دیکه‌ش خۆش به‌ختى‬ ‫بۆخۆیان ف�ه‌راه�ه‌م ده‌که‌ن‪0‬جابۆچى تۆ‬ ‫ل ‌ه ده‌سته‌ى دووه‌میان نابیت ؟ئایا هیچ‬ ‫باس و رێنماییه‌ک هه‌ی ‌ه بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌‬ ‫؟به‌ڵێ‪000‬ئه‌وه‌ى جێگه‌ى ئاماژه‌بۆکردنه‌‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه ‪،‬که‌لێره‌دا چه‌ند بنه‌مایه‌ک هه‌ی ‌ه بۆ‬ ‫ژیان ‪،‬ئه‌میش هه‌ندێکیان ‌ه ‪0‬سه‌ره‌تا ده‌ست‬ ‫بک ‌ه ب ‌ه دورخستنه‌وه‌ى ئه‌و ئه‌ندێشه‌و خه‌یاڵه‌‬ ‫کاره‌سات بارانه‌ى که‌له‌هزرو هۆشتدایه‌‪،‬ئه‌م‬ ‫کێشه‌و گرفتان ‌ه نه‌هیچ بونێکى هه‌یه‌‬ ‫و‪،‬نه‌هیچ بونێکى ئه‌بێت له‌داهاتوشدا‪000‬تۆش‬ ‫له‌ئێستادا بژى !ئایا وارێککه‌وتوو‌ه ماندو‬ ‫شه‌که‌ت بیت ؟ئایا رووب �ه‌روى قه‌ده‌رێکى‬ ‫ن��اخ��ۆش ب��وی��ت �ه‌ت �ه‌وه‌؟گ��ری��م��ان مشتو‬ ‫م��رده‌ک �ه‌ن ل �ه‌س �ه‌رى‪،‬ب �ه‌اڵم کێ ل ‌ه ئێمه‌‬ ‫به‌خت خیانه‌تى لێنه‌کردووه‌؟ چ سودێکى‬ ‫هه‌ی ‌ه دروست کردنى ئه‌م هه‌موو شت ‌ه له‌‬ ‫مێشکماندا؟هه‌رچى رۆشت وات ‌ه مرد‪0‬گریان‬ ‫بۆ رابردوو هیچ سودێکى نیه‌‪0‬بزان ‌ه ک ‌ه چۆن‬


‫‪10‬‬

‫هەمەڕەنگ‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫خواردنه‌وه‌ى ئاو رێگه‌ ل ‌ه هه‌ڵچوون و دڵه‌ڕاوکێى مرۆڤ ده‌گرێت‬ ‫پسپۆڕانى بوارى خۆراک جه‌ختیان ل ‌ه سه‌ر‬ ‫ئه‌و‌ه کرده‌و‌ه ک ‌ه ئاو کاریگه‌رى ل ‌ه سه‌ر ناخ‬ ‫و ده‌روونى مرۆڤ داده‌نێت و ئه‌و که‌سانه‌ى‬ ‫که‌متر ئاو ده‌خۆنه‌وه‌‪ ،‬زۆرتر ل ‌ه که‌سانى‬ ‫تر هه‌ڵده‌چن و دڵه‌ڕاوکێیان هه‌یه‌‪ .‬به‌‬ ‫وته‌ى زانایان‪ %45 ،‬تا ‪ %50‬ى پێکهاته‌کانى‬ ‫له‌شى مرۆڤ ل ‌ه ئاو پێکهاتوو‌ه و هه‌موو کار‬ ‫و چاالکییه‌کان ل ‌ه رێگه‌ى ئاوه‌و‌ه ئه‌نجام‬ ‫ده‌درێت‪ .‬ئاو رۆڵێکى گرنگى ل ‌ه نه‌هێشتن‬ ‫و خاوێنکردنه‌وه‌ى ژه‌هرى ناو له‌شدا هه‌یه‌‬ ‫بۆی ‌ه خواردنه‌وه‌ى ‪ 8‬تا ‪ 12‬په‌رداخ ئاو له‌‬ ‫ماوه‌ى یەک رۆژدا ده‌بێت ‌ه هۆى نه‌هێشتن و‬ ‫خاوێنکردنه‌وه‌ى ژه‌هرى ناو له‌ش‪ .‬ب ‌ه وته‌ى‬ ‫توێژه‌ران‪ ،‬ئه‌و که‌سانه‌ى ئاو ل ‌ه ناو له‌شیاندا‬ ‫که‌م ‌ه مه‌ترسى مردنیان ل ‌ه سه‌ره‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئاو‬ ‫ب ‌ه رێژه‌ى پێوست نه‌خورێته‌و‌ه هاوسه‌نگى‬ ‫کاردانه‌وه‌کانى له‌ش تێکده‌چێت و کارى‬ ‫خاوێنکردنه‌وه‌ى له‌شى م��رۆڤ ل ‌ه ماده‌‬ ‫ژه‌هراوییه‌کان ب ‌ه دروستى ئه‌نجام نادرێت‪.‬‬ ‫پسپۆڕان جه‌ختیان ل ‌ه سه‌ر ئه‌وه‌ش کرده‌وه‌‬ ‫ک ‌ه خواردنى رۆژان �ه‌ى میو‌ه و س�ه‌وز‌ه و‬ ‫ماده‌ى شله‌مه‌نى وه‌ک‪ :‬ئاو‪ ،‬ماستاو‪ ،‬ئاوى‬ ‫میو‌ه ده‌توانێت ئاوى له‌ش دابین بکات و‬

‫هه‌روه‌ها ‪%90‬ى پێکهاته‌کانى ناو هه‌ندێک‬ ‫س �ه‌وزه‌ى وه‌ک خاس ل ‌ه ئاو پێکهاتووه‌‬ ‫ک ‌ه خواردنى هاوکاتى له‌گه‌ڵ ژه‌مه‌کان‬ ‫ئاوى له‌ش دابین ده‌کات‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫خواردنى میوه‌ى ئ��اودارى وه‌ک‬ ‫ش��ووت��ى و ک��اڵ�ه‌ک رۆڵێکى‬ ‫گرنگیان بۆ دابینکردنى ئاوى‬ ‫ناو له‌شى م��رۆڤ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئاو‪ ،‬کاریگه‌رى ل ‌ه سه‌ر‬ ‫ده‌روون��ى مرۆڤ‬

‫داده‌نێت و مرۆڤ ل ‌ه هه‌ڵچوون و توڕه‌یى‬ ‫ده‌پارێزێت و دڵه‌ڕاوکى که‌م ده‌کاته‌و‌ه بۆیه‌‬ ‫خ��واردن �ه‌وه‌ى ئاو ل ‌ه کاتى پێوست‬ ‫ده‌بێت ‌ه هۆى که‌مکردنه‌وه‌ى‬ ‫حاڵه‌تى دڵه‌ڕاوکى‬ ‫و ه �ه‌ڵ��چ��وون��ى‬ ‫مرۆڤ‪.‬‬

‫سودۆکو ‪Sudoku‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کــۆنتــریــن شــۆفێــری ته‌کســى‬

‫عائیش ‌ه یوسف ئیبراهیم‪ ،‬ک ‌ه ئێستا‬ ‫ته‌مه‌نی ‪ 80‬ساڵه‌و دانیشتوی شاری‬ ‫عه‌ده‌ن ‌ه له‌کۆماری یه‌مه‌ن‪ ،‬یه‌کێک ‌ه له‌و‬ ‫ژنانه‌ی ک ‌ه ‪ 50‬ساڵ ئۆتۆمبێلی ته‌کسی‬ ‫گێڕاوه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا له‌جێگه‌دا که‌وتووه‌و‬ ‫به‌کوله‌مرگی ژیان به‌ڕێده‌کات‪.‬‬ ‫عائیش ‌ه له‌خۆرهه‌اڵتی ن��اوه‌ڕاس��ت��دا‬ ‫ب �ه‌ی �ه‌ک �ه‌م ژن ئ��ه‌ژم��ارده‌ک��رێ��ت‪ ،‬که‌‬ ‫له‌سه‌رده‌می خۆیدا توانیویه‌تی بۆ ماوه‌ی‬ ‫‪ 50‬ساڵ ئۆتۆمبێلی ته‌کسی بگێڕێت‪،‬‬ ‫هه‌ر کاتێکیش که‌موکوڕی له‌بزوێنه‌ری‬ ‫ئۆتۆمبێله‌که‌یدا هه‌بووایه‌‪ ،‬خۆی ده‌بووه‌‬ ‫فیته‌رو چاکی ده‌ک����رده‌وه‌‪ .‬ئ �ه‌و ژنه‌‬ ‫به‌سااڵچوو‌ه ده‌ڵێت‪«:‬له‌ناو خه‌ڵکیدا زۆر‬ ‫ڕێزم لێده‌گیرا‪ ،‬که‌سیش ڕێگرم نه‌بووه‌‪،‬‬ ‫بگر‌ه هه‌میش ‌ه هانیان ده‌دام تا له‌کاره‌که‌م‬ ‫به‌رده‌وامبم»‪ .‬عائیش ‌ه له‌و ماوه‌یه‌ی که‌‬ ‫توانای ئه‌وه‌ی هه‌بوو ئۆتۆمبێل بگێڕێت‪،‬‬ ‫له‌الیه‌ن هاتوچۆی ئه‌و شاره‌و‌ه بڕوانامه‌ی‬ ‫ڕێزلێنانی پێبه‌خشراوه‌‪ ،‬که‌سایه‌تییه‌کی‬

‫برێتنی‪:‬‬

‫گۆرانیبێژ نه‌بومایه‌‪،‬‬

‫مامۆستا ده‌بووم‬ ‫ئه‌ستێره‌ى پۆپى ئه‌مریکى برێتنى‬ ‫سپێرز ئ��اش��ک��راى ک��رد ئه‌گه‌ر‬ ‫ناوبانگى ده‌رنه‌کردبا و نه‌ناسرابا‬ ‫له‌الیه‌ن خه‌ڵکه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا پیشه‌ى‬ ‫مامۆستایه‌تى هه‌ڵده‌بژارد‪ .‬برێتنیى‬ ‫ت �ه‌م �ه‌ن ‪ 29‬ل � ‌ه دیمانه‌یه‌کیدا‬ ‫رای��گ �ه‌ی��ان��د‪ :‬ئ �ه‌گ �ه‌ر گۆرانیبێژ‬ ‫نه‌بومای ‌ه ده‌ب��ووم ب ‌ه مامۆستا‪،‬‬ ‫چونکه‌ منداڵم زۆر خۆشده‌وێ‬ ‫ته‌نانه‌ت ئێستاش ح�ه‌ز ده‌ک�ه‌م‬ ‫ب �ه‌رده‌وام و به‌شێوه‌یه‌کى رۆژان ‌ه‬ ‫چاوم به‌ هه‌وادارانى خۆم بکه‌وێت‬

‫ه په‌نده‌کانی ژیان‬ ‫ل‌‬

‫ناوداریش بوو‌ه له‌عه‌ده‌ندا‪ ،‬ڕێگه‌شی‬ ‫به‌هیچ نه‌فه‌رێک نه‌داو‌ه قسه‌ی هه‌ڵه‌ی‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا بکات‪ .‬هه‌رچه‌ند‌ه یه‌مه‌ن‬

‫مۆڵه‌تی تایبه‌تی به‌ژنان داو‌ه ئۆتۆمبێل‬ ‫لێبخوڕن‪ ،‬به‌اڵم له‌نێویاندا عائیش ‌ه ته‌نها‬ ‫که‌س بووه‌‪ ،‬ک ‌ه مۆڵه‌تی گشتی پێدراوه‌‪.‬‬

‫ئه‌نجیلینا جۆلى بۆ ئاماده‌بوون ل ‌ه‬ ‫شانۆگه‌رى شکسپیر سەردانی کرواتیای کرد‬

‫کتێبى به‌نرخ له‌سه‌روه‌ت و سامان باشتره‌‬ ‫*****‬

‫ل�ه‌وان�ه‌ش ئ�ه‌و مندااڵنه‌ى ک ‌ه‬ ‫حه‌ز له‌ گۆرانییه‌کانم ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫برێتینى ئ��ه‌وه‌ش��ى ئاشکرا‬ ‫کرد ک ‌ه پسپۆرى ل ‌ه بوارى‬ ‫م���ێ���ژوو وه‌رده‌گ�������رت‪،‬‬ ‫چونکه‌ زۆر ح��ه‌ز ل ‌ه‬ ‫بابه‌ته‌ مێژووییه‌کان‬ ‫ده‌که‌م به‌تایبه‌تى ئه‌و‬ ‫رووداوان���ه‌ى ل ‌ه ماوه‌ى‬ ‫بیسته‌کانى س���ه‌ده‌ى‬ ‫ڕاب����ردوودا ڕووی��ان��دا ل ‌ه‬ ‫جیهان‪.‬‬

‫ئه‌پڵ ده‌وڵه‌مه‌ندترین کۆمپانیاى جیهان ‌ه‬ ‫کۆمپانیاى ئه‌پڵ ب ‌ه یه‌کێک ل ‌ه گه‌وره‌ترین‬ ‫کۆمپانیاکانى به‌رهه‌مهێنانى کومپیوته‌ر‬ ‫ل ‌ه جیهاندا هه‌ژمار ده‌کرێت‪ ،‬ل ‌ه ماوه‌ى‬ ‫‪ 35‬ساڵ ته‌مه‌نى دامه‌زاندنى خوێدا‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫یه‌کێک ل ‌ه پڕ داهاترین و ده‌وڵه‌مه‌ندترین‬ ‫کۆمپانیاکانى جیهان هه‌ژمار ده‌کرێت ک ‌ه‬ ‫نزیکه‌ى ‪ 337‬ملیار دۆالر سه‌رمایه‌ى‬ ‫هه‌یه‌‪ .‬کۆمپانیاى ئه‌پڵ ل ‌ه‬ ‫ساڵى ‪ 1976‬ل ‌ه‬

‫بکات‪ .‬شایانى ئاماژ‌ه پێدانه‌‪ ،‬ته‌نها ل ‌ه‬ ‫ماوه‌ى سێ مانگى راب��ردوو کۆمپانیاى‬ ‫ئه‌پڵ زیاتر ل ‌ه ‪ 30‬ملیار دۆالر داهاتى‬ ‫هه‌بوو‌ه و هه‌روه‌ها ‪ 9.3‬میلۆن ئامێرى‬ ‫ئاى پۆد و ‪ 20.3‬ملیۆن ئامێرى ئاى‬

‫ئه‌گه‌ر ده‌ستت درێژ نه‌که‌یت ئاگردان‬ ‫ده‌ستت ناسوتێنێت‬ ‫*****‬ ‫سه‌بر تاله‌ به‌اڵم به‌رهه‌مه‌که‌ى شیرنه‌‬ ‫*****‬ ‫ئه‌قل ده‌توانێت پار ‌ه دروست بکات به‌اڵم‬ ‫پاره‌ ناتوانێت ئه‌قل دروست بکات‬

‫کــاوڕ‬

‫‪4/20-3/21‬‬

‫گـــــا‬

‫‪5/20-4/21‬‬

‫ب��� ‌ه وردى به‌‬ ‫دواى هه‌ندێک‬ ‫زانیاریدا ئه‌گه‌رێیت‪ ،‬ل ‌ه گه‌ڵ هاوبه‌شه‌که‌ت‬ ‫بابه‌تێکى گرنگ تاوتوێ ئه‌که‌یت‌و تووشى‬ ‫نیگه‌رانى‌و گومان ئه‌بیت‪ ،‬ئه‌م ماوه‌یه‌‬ ‫هه‌وڵى چاره‌سه‌رکردنى ناکۆکییه‌ک مه‌ده‌‪،‬‬ ‫کێشه‌کان ڕوو ل ‌ه کۆتایی ئه‌که‌ن‪.‬‬

‫ئ����ه‌م ه �ه‌ف��ت �ه‌ی � ‌ه‬ ‫ل������� ‌ه ب���������وارى‬ ‫س��ۆزداری��ی��دا هه‌ندێک ئاڵۆزى تێدایه‌‪،‬‬ ‫هه‌وڵبد‌ه ب ‌ه هێمنى ب ‌ه دواى چاره‌سه‌ردا‬ ‫بگه‌رێیت‌و که‌سانێکى نزیک پشتیوانیت‬ ‫ئه‌که‌ن ل ‌ه وانه‌ی ‌ه پاداشتێکت پێبگات‌و‬ ‫ده‌ستکه‌وتێکى دارایت ئه‌بێت‪ ،‬باشترین‬ ‫رۆژی تۆ دووشه‌مه‌یه‌‪.‬‬

‫ته‌رازوو‬ ‫‪10/20-9/21‬‬

‫دووپشک‬

‫س����ه‌رق����اڵ����ی‬ ‫دۆخێکى دارایى‬ ‫ئه‌بیت له‌ وانه‌شه‌ هه‌لێکى گرنگت‬ ‫بۆ بڕه‌خسێت‪ ،‬به‌ ئاگابه‌ له‌ هه‌ندێک‬ ‫مانۆرو به‌ڵێنى بێبناغه‌‪ ،‬له‌ دووه‌م‬ ‫رۆژى هه‌فته‌دا به‌هره‌ هونه‌رییه‌کانت‬ ‫ده‌ر ئ��ه‌ک��ه‌ون‌و ئ��ازای��ان �ه‌و به‌هێزو‬ ‫متمانه‌وه‌ ره‌فتار ئه‌که‌یت‪.‬‬

‫ئ���ه‌م هه‌فته‌ی ‌ه‬ ‫ئاماژه‌ى تێدای ‌ه‬ ‫بۆ رۆمانسییه‌ت له‌گه‌ڵ که‌سێکدا ل ‌ه‬ ‫شوێنى کاره‌که‌ت‌و توانایه‌کى زۆرت‬ ‫هه‌یه‌و کارى خه‌ڵک به‌رێ ئه‌که‌یت‌و‬ ‫یارمه‌تیان ئه‌ده‌یت بۆ قازانج کردن‪،‬‬ ‫باشترین ڕۆژ بۆ تۆ سێ شه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫‪11/20-10/21‬‬

‫له‌سه‌ر داواى ئه‌کته‌رى به‌ناوبانگى‬ ‫کرواتى «رادى سیبیردزیا»و به‌مه‌به‌ستى‬ ‫به‌شداریکردن ل ‌ه شانۆگه‌رى ئه‌ده‌بناسى‬ ‫ئینگلیزى ولیام شکسپیر ‪ ،‬خانمه‌‬ ‫ئه‌ستێرى هۆلیوود ئه‌نجیلینا جۆلى‬ ‫س�ه‌ردان��ى وواڵت��ى کرواتیاى ک��ردووه‌‬ ‫‪ .‬ڕۆژن��ام �ه‌ى «گوتارنگى لیست»ى‬ ‫کرواتى باڵویکرده‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه جۆلى له‌گه‌ڵ‬ ‫دوو منداڵه‌که‌ى به‌هۆى فرۆکه‌یه‌کى‬ ‫تایبه‌ته‌و‌ه گه‌یشتونه‌ت ‌ه واڵتى کرواتیا‪،‬‬ ‫س �ه‌ره‌ت��اش چ��اوى ب ‌ه س�ه‌رۆک��ى ئه‌م‬

‫دووانه‬

‫‪6/20-5/21‬‬ ‫ئ����ه‌م ه �ه‌ف��ت �ه‌ی � ‌ه‬ ‫وره‌ت دائه‌به‌زێت‌و‬ ‫ته‌ندروستیت خراپ ئه‌بێت ل ‌ه ناوه‌ڕاستى‬ ‫هه‌فت ‌ه پێشهاته‌کان شادمانت ئه‌ک ‌هن‌و‬ ‫ه�ه‌ن��دێ��ک زان��ی��ارى ب��اش��ت پێئه‌گات‌و‬ ‫هاوڕێکانت‌و که‌سوکارت رۆڵێکى گرنگییان‬ ‫ئه‌بێت ل ‌ه کاره‌کانتدا‪.‬‬

‫که‌وان‬

‫‪12/20-11/21‬‬ ‫ب���ه‌ره‌و هه‌ندێک‬ ‫پ��رۆژه‌ى شاراوه‌‬ ‫هه‌نگاو ئه‌نێیت‌و هه‌وڵى حه‌وانه‌وه‌و‬ ‫گۆشه‌گیرى بده‌‪ ،‬ره‌نگه‌ په‌یوه‌ندیت‬ ‫له‌گه‌ڵ ڕه‌گ �ه‌زى به‌رامبه‌ر تووشى‬ ‫ئاڵۆزى ببیت‪ ،‬به‌اڵم چاره‌سه‌ریشی‬ ‫به‌ سۆزداری ئه‌بێت‪.‬‬

‫وواڵت ‌ه ئیفو جۆسیبوفى و هاوسه‌ره‌که‌ى‬ ‫که‌وتوو‌ه و له‌گه‌ڵیدا باسى مه‌سه‌له‌ى‬ ‫هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى لوغم و مین ل ‌ه ناوچه‌کانى‬ ‫سه‌رده‌مى جه‌نگى جیهانى له‌و واڵته‌‬ ‫کردوه‌‪ .‬جۆلى ئه‌ستێره‌یه‌کى به‌ناوبانگى‬ ‫سیینه‌مایى جیهانیه‌‪ ،‬و‌ه له‌م دوایه‌شدا‬ ‫فیلمێکى ل ‌ه ژێر ناونیشانى چیرۆکى‬ ‫خۆشه‌ویستى نێوان کچێکى موسڵمان و‬ ‫گه‌نجێکى سربى به‌رهه‌مهێناوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫هاوکاریه‌کى باشى لێقه‌وماوانى جه‌نگى‬ ‫بوسنه‌ى کردووه‌‪.‬‬

‫قرژاڵ‬

‫‪7/20-6/21‬‬ ‫ئ������ه‌م م����اوه‌ی���� ‌ه‬ ‫ب����ارى خ��ێ��زان �ى‌و‬ ‫ته‌ندروستى ئه‌بن ‌ه جێى بایه‌خت‪ ،‬رۆژى‬ ‫سێ شه‌مم ‌ه زۆرباش ‌ه سوودى لێ وه‌ربگر‌ه‬ ‫بۆ ئه‌نجامدانى دیداره‌کانت‌و بارى دارایت‬ ‫باش ئه‌بێت‌و هه‌لى باشترت بۆ ئه‌ره‌خسێت‬ ‫له‌م هه‌فته‌یه‌دا‪.‬‬

‫گیسک‬

‫‪1/20-12/21‬‬ ‫وره‌و متمانه‌ت‬ ‫پ��ت��ه‌و ئ�ه‌ب��ێ�ت‌و‬ ‫بایه‌خى هه‌ندێک‬ ‫کار تێئه‌گه‌یت‌و به‌ره‌و کارێکى نوێ‬ ‫هه‌نگاو ئه‌نێیت‌و کاره‌کان به‌ره‌و‬ ‫پێش ئه‌چن‌و چاره‌سه‌ر ئه‌دۆزیته‌و ‌ه‬ ‫بۆ کێشه‌کانت‪.‬‬

‫الیه‌ن ستیڤ جابزه‌و‌ه بونیاد نراو‌ه و‬ ‫دواى ئه‌وه‌ى ل ‌ه ساڵى ‪ 2011‬ل ‌ه رووى‬ ‫سه‌رمایه‌و‌ه که‌وت ‌ه پێش گه‌وره‌ترین‬ ‫کۆمپانیاى ن�ه‌وت��ى ئ �ه‌گ��زون مۆبێلى‬ ‫ئه‌مه‌ریکى و مایکرۆسوفت و جێنرال‬ ‫ئه‌لکتریک‪ ،‬توانى نازناوى ده‌وڵه‌مه‌ندترین‬ ‫کۆمپانیاى جیهان ب ‌ه ناوى خۆى تۆمار‬

‫شێر‬

‫‪8/20-7/21‬‬ ‫ئ �ه‌م هه‌فته‌یه‌ به‌ر‬ ‫ه �ه‌ڵ��چ��وون �ه‌ک��ان��ت‬ ‫ب��گ��ره‌و ب��ه‌ دواى‬ ‫شتى نوێدا بگەڕێ به‌رپرسیارییه‌کانت‬ ‫ناسک ئه‌بن‌و هه‌ندێک په‌یوه‌ندى ئه‌خه‌نه‌‬ ‫مه‌ترسییه‌وه‌‪ ،‬پێویسته‌ ئارام بیت ‌و له‌‬ ‫سه‌ر خۆ کاره‌کانه‌ت به‌ڕی بکه‌یت‪.‬‬

‫سه‌تڵ‬

‫‪2/20-1/21‬‬ ‫ئ����ه‌م ه �ه‌ف��ت �ه‌ی � ‌ه‬ ‫ئ��ام��اژه‌ى تێدایه‌‬ ‫بۆ هه‌ندێک ک��ارو پ��رۆژه‌ى نهێنى‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌ بوارى سۆزداریدا به‌ ئاگابه‌و‬ ‫خزمه‌تێکى باش ئه‌نجام ئه‌ده‌یت‌و‬ ‫هه‌ندێک به‌ڵێنیشی تێدایه‌و بایه‌خ به‌‬ ‫کاروبارى داراى ئه‌ده‌یت‪.‬‬

‫فۆنى فرۆشتوه‌‪ .‬ل ‌ه‬ ‫سااڵنى ‪ 2008‬و ‪ 2009‬کاتێک‬ ‫جیهان رووبه‌رووى قه‌یرانى سه‌ختى‬ ‫ئابوورى ببۆوه‌‪ ،‬داهاتى ئه‌و کۆمپانیایه‌‬ ‫‪ %52‬زیادى کردبوو گه‌یشتبوو‌ه ‪ 65‬ملیار‬ ‫دۆالر‪ .‬پێشبینى ده‌کرێت‪ ،‬به‌رهه‌مه‌کانى‬ ‫کۆمپانیاى ئه‌پڵ ک ‌ه بریتین ل ‌ه ئاى فۆن‬ ‫و مۆبایلى هۆشمه‌ند و ئایپۆد و ته‌بله‌تى‬ ‫ج��ادووی��ى ستیڤ ج��اب��ز‪ ،‬ت��ا کۆتایى‬ ‫ساڵى ‪ 2011‬زیاتر ل ‌ه ‪ 44‬ملیۆن دانه‌ى‬ ‫لێبفرۆشرێت‪.‬‬

‫فه‌ریک‬

‫‪9/20-8/21‬‬ ‫ئ�����ه‌م ه �ه‌ف��ت �ه‌ی � ‌ه‬ ‫م��اوه‌ی�ه‌ک��ى باشه‌‌و‬ ‫له‌کاتێکى سه‌ختدا‬ ‫هه‌لێکى گونجاوى تێدایه‌‪ ،‬باشترین ڕۆژی‬ ‫هه‌فت ‌ه بۆ تۆ چوار شه‌ممه‌یه‌‪ ،‬زانیارى‬ ‫گرنگت ب �ه‌ده‌س��ت ئ �ه‌گ��ات ده‌رب����اره‌ی‬ ‫خۆشه‌ویسته‌که‌ت‪ ،‬به‌ئاگاب ‌ه ل ‌ه ناکۆکى‪.‬‬

‫نه‌هه‌نگ‬ ‫‪3/20-2/21‬‬

‫ئ���ه‌م هه‌فته‌ی ‌ه‬ ‫ب���ه‌خ���ت���ه‌وه‌رو‬ ‫ل �ه‌ش س��اغ ئه‌بیت‌و کۆسپه‌کان‬ ‫ت��ێ��ئ �ه‌پ �ه‌ڕێ��ن��ی �ت‌و س��ه‌رگ��ه‌رم��ى‬ ‫کاروبارى دارایى ئه‌بیت هه‌رچه‌نده‌‬ ‫به‌رپرسیارییه‌کانت زیاد ئه‌که‌ن‪،‬‬ ‫ب�����ه‌اڵم س���وورب���وون���ت ب����ه‌ره‌و‬ ‫سه‌رکه‌وتنت ئه‌بات‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫وةرزش‬

‫یانه‌ى رۆما بری ‪ 27‬ملیۆن یۆرۆ ده‌دات ‌ه دى‬ ‫رۆسی بۆ مانه‌وه‌ى له‌ یانه‌که‌دا‬

‫یانه‌ى هه‌ولێر ل ‌ه واڵتى مالیزیا ئۆردوگایه‌کى‬ ‫مه‌شقى ئه‌نجام ده‌دات‬

‫ب��ه‌ م �ه‌ب �ه‌س��ت��ى ئ �ه‌ن��ج��ام��دان��ى‬ ‫ئۆردوگایه‌کى مه‌شقی‪ ،‬شه‌وى‬ ‫یه‌کشه‌ممه‌ له‌ رێگه‌ى فرۆکه‌خانه‌ى‬ ‫هه‌ولێرى نێوده‌وڵه‌تى شاندى‬ ‫یانه‌ى هه‌ولێر ب��ه‌ره‌و واڵتى‬ ‫مالیزیا به‌ڕێکه‌وت‪.‬‬ ‫بێجان ئیبراهیم سه‌رۆکى شاندى‬ ‫ی��ان�ه‌ى هه‌ولێر ل�ه‌ لێدوانێکى‬ ‫تایبه‌ت به‌ ئاژانسى (په‌یامنێر)‬ ‫گوتی‪ :‬شه‌وى یه‌کشه‌ممه‌ به‌ره‌و‬ ‫شارى کواالمپور به‌رێده‌که‌وین‬ ‫به‌ مه‌به‌ستى ئه‌نجامدانى‬ ‫ئۆردوگایه‌کى مه‌شقى بۆ‬ ‫م���اوه‌ى پێنج رۆژ له‌م‬ ‫ئ��ۆردوگ��ای��ه‌ ی��ه‌ک ی��ارى‬ ‫دۆستانه‌ ئه‌نجام ده‌دین‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌کێک له‌ یانه‌کانى‬ ‫مالیزیا‪ ،‬دواتر روو له‌ واڵتى‬ ‫ئه‌نده‌نووسیا ده‌که‌ین بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌ ‪13‬ى ئ�ه‌م مانگه‌ رووب��ه‌روو‬ ‫ی��ان �ه‌ى پرسیبۆرا ج��ای��اب��ۆراى‬ ‫ئه‌ندنووسى ببینه‌وه‌‪.‬‬

‫رۆژن���ام���ه‌ى گ��ازت��ا دل���ۆ سپۆرتى‬ ‫ئیتالیا بالویکرده‌وه‌ که‌وا چه‌ندین‬ ‫ج��اره‌ به‌رپرسانى ی��ان�ه‌ى رۆم��اى‬ ‫وواڵته‌که‌یان داوا له‌ یاریزانى به‌‬ ‫تواناى یانه‌که‌یان “دانیێل دى روسى‬ ‫” ده‌که‌ن که‌ گرێبه‌ستیان له‌گه‌ڵدا‬ ‫نوێبکاته‌وه‌ ب�ه‌اڵم ئه‌م یاریزانه‌ تا‬ ‫ئێستا ئاماده‌نه‌بووه‌ گرێبه‌سته‌کى‬ ‫نوێبکاته‌وه‌ ھه‌رب��ۆی �ه‌ به‌رپرسانى‬

‫یانه‌ى مانشسته‌ریونایتدى ئینگلته‌را‬ ‫به‌ده‌رفه‌تى ده‌زانێت که‌ گرێبه‌ستێکى‬ ‫به‌ به‌ها پێش که‌ش به‌و یاریزان ‌ه‬ ‫به‌ توانایه‌ بکات بۆ ئه‌وه‌ى بتوانن‬ ‫ل�ه‌ چنگ ی��ان�ه‌ى رۆم���ادا ده‌ربێنن‬ ‫… ل�ه‌الی�ه‌ک��ى ت���ره‌وه‌ به‌رپرسانى‬ ‫یانه‌ى رۆم��ا بۆ ئ��ه‌وه‌ى تواناکانى‬ ‫ئ���ه‌و ی��اری��زان��ه‌ ل��ه‌ده‌س��ت ن���ه‌ده‌ن‬ ‫گرێبه‌ستێکى سه‌ره‌تایى به‌ برى‬

‫‪ ٢٧.٥‬ملیۆن یۆرۆیان پێش که‌ش‬ ‫ب�ه‌و یاریزانه‌ ک��ردووه‌ چونکه‌ ئه‌و‬ ‫یاریزانه‌ گرێبه‌سته‌که‌ى تا کۆتایى‬ ‫ئ��ه‌م وه‌رزه‌ی����ه‌ و ترسى ئ �ه‌وه‌ی��ان‬ ‫ھه‌یه‌ که‌ له‌ کۆتایى گرێبه‌سته‌که‌ى‬ ‫که‌ وه‌رزى داھات��ووه‌ به‌ شێوه‌یه‌کى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ په‌یوه‌ندى به‌ یانه‌یه‌کى‬ ‫تره‌وه‌ بکات و ھیچ سودێکى دارایى‬ ‫لێنه‌بینن ‪.‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/09/06‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪668‬‬

‫‪11‬‬

‫له‌ درێ��ژه‌ى قسه‌کانیدا بێجان‬ ‫ئیبراهیم گوتی‪ :‬چه‌ند یاریزانێک‬

‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دى‬ ‫ب�����ه‌ه�����ۆى‬ ‫کردنیان به‌ هه‌ڵبژارده‌ى عێراق‬

‫ل��ه‌گ��ه‌ڵ ش��ان��دى ی��ان �ه‌ک �ه‌م��ان‬ ‫سه‌فه‌ر ناکه‌ن‪ ،‬دواى ته‌واوبوونى‬ ‫یارییه‌کى هه‌ڵبژارده‌ى عێراق و‬ ‫سه‌نگافوره‌ یاریزانه‌کانى یانه‌ى‬ ‫هه‌ولێر راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندى‬ ‫به‌ یانه‌ى هه‌ولێر ده‌ک �ه‌ن له‌‬ ‫و ئێمه‌ پشت به‌م‬ ‫مالیزیا‬ ‫ئۆردوگا مه‌شقیه‌ ده‌بستین بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى تیپه‌که‌مان به‌ باشترین‬ ‫ش��ێ��وه‌ خ��ۆى ب��ۆ یارییه‌کانى‬ ‫ق��ۆن��اغ��ى هه‌شته‌مى جامى‬ ‫یه‌کێتى ئاسیا بۆ تۆپى‬ ‫پێى ئاماده‌ بکات‪.‬‬ ‫جێگه‌ى ب��اس�ه‌ ل �ه‌ ‪13‬ى‬ ‫ئ���ه‌م م��ان��گ �ه‌ ل��ه‌ واڵت��ى‬ ‫ئه‌ندنوسیا ه �ه‌ردوو یانه‌ى‬ ‫هه‌ولێر و پرسیبۆرا جایابۆرا‬ ‫ئه‌ندنووسى رووب��ه‌رووى یه‌کتر‬ ‫ده‌بنه‌وه‌ و له‌ ‪27‬ى هه‌مان مانگ‬ ‫ل �ه‌ ی��اری��گ�ه‌ى شه‌هید فرانسۆ‬ ‫هه‌ریرى ه��ه‌ردوو یانه‌ دووب��اره‌‬ ‫رووبه‌رووى یه‌کتر ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬

‫به‌هۆى چه‌ند کێشه‌یه‌که‌و ‌ه ‪ 5‬یاریزانى هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫عێراق ناتوانن سه‌فه‌ر بکه‌ن بۆ سه‌نگافور ‌ه‬

‫ریکێلمى ‪ :‬با میسی ته‌نها بیر ل ‌ه تۆپی پێ بکاته‌وه‌‬

‫ل��ه‌ م��ی��ان��ى ئ��ام��ۆژگ��اری �ه‌ک��ی��دا‬ ‫ئه‌ستێره‌ى پێشووى هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫ئه‌رجه‌نتینى و یانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌‬ ‫ڕۆم��ان ڕیکێلمى که‌ ئاراسته‌ى‬ ‫ی��اری��زان��ى ه��اون��ی��ش��ت��ی��م��ان��ى و‬ ‫باشترین یاریزانى جیهانى کردوه‌‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ت پێویسته‌ میسى گوێ‬ ‫به‌و ناکۆکى و ئاژاوانه‌ نه‌داتکه‌له‌‬ ‫نێوان یاریزانانى ڕیاڵ مه‌درید و‬ ‫به‌رشه‌لۆنه‌ دا ڕوو ده‌دات چونکه‌‬ ‫ئه‌مه‌ کاریگه‌رى نێگه‌تیڤى ئه‌بێت‬ ‫له‌سه‌ر داهاتووى میسی‪.‬‬ ‫ڕیکێلمى ئه‌وه‌شى ئاشکرا کرد‬ ‫که‌ میسى له‌ ئێستادا به‌باشترین‬ ‫و خۆشترین کاته‌کانى ئه‌زمونى‬ ‫ژیانیدا تێپه‌ڕده‌بێت بۆیه‌ هیوادارم‬ ‫له‌سه‌ر ئ �ه‌و ئاسته‌ى ب���ه‌رده‌وام‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫له‌کۆتاى دا ڕیکێلمى ووتى ئه‌و کێشانه‌ى‬ ‫ده‌که‌وێت ‌ه نێوان یاریزانانى ڕیاڵ مه‌درید‬

‫پێنچ له‌ یاریزانانى هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫نیشتیمانى نه‌یانتووانى گه‌شت‬ ‫بکه‌ن بۆ وواڵتى سه‌نگافوور ‌ه‬ ‫ب�ه‌ چه‌ند هۆکارێکى جیاوز‬ ‫‪ ،‬س�ه‌رچ��اوه‌ی�ه‌ک له‌ یه‌کێتى‬ ‫تۆپى پێى عێراق له‌ لێدوانێکى‬ ‫ت��ای��ب �ه‌ت��دا ئ����ه‌وه‌ى دووپ���ات‬ ‫کرده‌وە که‌ چه‌ند یاریزانێک ل ‌ه‬ ‫و به‌رشه‌لۆنه‌و‌ه به‌بێگومانى کاریگه‌رى‬ ‫خراپى ده‌بێت له‌سه‌ریان و و ناشبێت‬

‫کێشه‌ى ده‌ره‌کى تێکه‌ڵى بوارى تۆپى‬ ‫پێ بکرێت‪.‬‬

‫پیکهاته‌ى شێره‌کانى ڕافیده‌ین‬ ‫داده‌ب��ڕێ��ن له‌ ی��ارى به‌رامبه‌ر‬ ‫هه‌ڵبژارده‌ى سه‌نگافووره‌ ل ‌ه‬ ‫میانه‌ى یاریه‌کانى پااڵوتنى‬ ‫جامى جیهانى به‌رازیل ‪. ٢٠١٤‬‬ ‫یاریزان و گۆڵپارێز نوور سه‌بڕى‬ ‫و سه‌عد عه‌گیه‌ و محه‌مه‌د عه‌لى‬ ‫که‌ریم به‌هۆى ئه‌وه‌ى ناویان ل ‌ه‬

‫لیستى هه‌ڵبژارده‌که‌ نه‌بوو ل ‌ه‬ ‫یارى یه‌که‌م ناتوانن به‌ژدارى‬ ‫بکه‌ن له‌م یارییه‌ ‪،‬که‌ڕاڕ‌ جاسم‬ ‫ب�ه‌ه��ۆى پێکان ل �ه‌م ی��اری�ه‌دا‬ ‫ده‌بڕێت و ئه‌حمه‌د ئه‌یادیش‬ ‫کێشه‌ى هه‌یه‌ له‌ پاسپۆرته‌که‌ى‬ ‫و به‌هۆیه‌وه‌ ناتوانێت به‌ژدارى‬ ‫بکات ‪.‬‬

‫فیدره‌ر و جۆکۆڤیچ گه‌یشتن ‌ه قۆناغى چواره‌م‬

‫نیمار په‌یوه‌ندى به‌ یانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌و ‌ه ناکات‬

‫نیمار داسێلڤای یاریزانی الوی‬ ‫به‌رازیلی یانه‌ی سانتۆسی ئه‌و‬ ‫واڵته‌ به‌ زستانی ‪ 2013‬دا ناچێته‌‬ ‫یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ی که‌ته‌لۆنی‪.‬‬ ‫پ��اش ب�ڵاو ب��وون��ه‌وه‌ی ه�ه‌واڵ��ی‬ ‫ئه‌وه‌ی گوایه‌ نیمار به‌رشه‌لۆنه‌ی‬ ‫ب �ه‌ الوه‌ پ�ه‌س�ه‌ن��دت��ره‌ وه‌ک له‌‬ ‫ڕیاڵ مه‌درید یانه‌ به‌رازیلییه‌که‌‬ ‫له‌ پێگه‌ی ڕه‌سمی خۆیدا ئه‌و‬ ‫ه �ه‌واڵ �ه‌ی ڕه‌ت��ک��رده‌وه‌ و لویس‬ ‫ئه‌لڤارۆ ڕیبێرۆی سه‌رۆکی ئه‌و‬

‫ی��ان �ه‌ی �ه‌ش ل �ه‌ لێدوانێکیدا بۆ‬ ‫ڕادیۆی گڵۆبۆی به‌رازیلی ناودار‬ ‫ڕای��گ �ه‌ی��ان��د‪“ :‬ئ���ه‌و قسانه‌ زۆر‬ ‫ناخۆش بوون و بێزاریان کردووین‬ ‫ب �ه‌رده‌وام باس له‌ ڕۆیشتنی ئه‌و‬ ‫ده‌کرێت بۆ به‌رشه‌لۆنه‌ و ڕیاڵ‬ ‫مه‌درید له‌ کاتێکدا یاریزانه‌که‌ش‬ ‫و ی��ان �ه‌ک �ه‌ش ده‌خ����وازن نیمار‬ ‫ل �ه‌ سانتۆس بمێنێته‌وه‌ و تا‬ ‫ئێستاش ئێمه‌ ئاماده‌ییمان تیادا‬ ‫نییه‌ ده‌ستبه‌رداری ببین ئه‌ویش‬

‫نایه‌وێت بڕوات بۆ یانه‌یه‌کی تر”‪.‬‬ ‫ئ �ه‌و س�ه‌رۆک�ه‌ ئ�ه‌وه‌ش��ی ئاشکرا‬ ‫ک��رد که‌ به‌ ڕاستی هیچ شتێک‬ ‫له‌ ئ��ارادا نییه‌ و وتی‪“ :‬من درۆ‬ ‫ناکه‌م ئه‌گه‌ر بۆندێک له‌ ئاراد بوو‬ ‫ئه‌وا به‌ دڵنیاییه‌وه‌ باسی لێوه‌‬ ‫ده‌که‌م و ئاشکرای ده‌که‌م ئه‌گه‌ر‬ ‫نه‌شبێت ئه‌وا هه‌موو ئه‌و هه‌وااڵنه‌‬ ‫ڕه‌ت ده‌ک���ه‌م���ه‌وه‌ ک �ه‌ ب��اس له‌‬ ‫چوونی نیمار ده‌که‌ن بۆ پاڵه‌وانی‬ ‫ئیسپانیا و ئه‌وروپا‪.‬‬

‫جۆن تیری ‪:‬‬

‫سه‌رسامم به‌ په‌یوه‌ندى کردنى میریلێس به‌ یانه‌ى چێڵسیه‌و ‌ه‬ ‫جۆن تێرى کاپتنى یانه‌ى چێلسى ئینگلیزى‬ ‫ئه‌وه‌ى دوپات کرده‌و‌ه ک ‌ه شتێکى چاوه‌ڕوان‬ ‫نه‌کراو بوو کاتێک ئه‌و‌ه باڵوکرایه‌و‌ه که‌‬ ‫یاریزان ڕاول میریلێس په‌یوه‌ندى کردووه‌‬ ‫به‌ڕیزه‌کانى یانه‌ى بلووزه‌و‌ه ‪،‬‬ ‫تێرى ک ‌ه پێش هه‌فته‌یه‌ک له‌لێدوانێکى‬ ‫دا سه‌رسامى خۆى به‌فرێشتن یاخوود به‌‬ ‫کرێدانى یاریزان یووسى بنعیونى ب ‌ه یانه‌ى‬ ‫ئارسیناڵ ده‌ڕبڕى ‪ ،‬و‌ه ئه‌مرۆش له‌لێدوانێکى‬ ‫دا بۆ ڕۆژنامه‌ى دیلى ته‌له‌گرافى به‌ڕیتانى‬ ‫دیسان سه‌رسامى ده‌ربڕیه‌و‌ه ب ‌ه هاتنى‬ ‫میریلێس ‪،‬‬ ‫جۆن تێرى ووتى ‪ :‬من باسى ئه‌و یاریزانه‌م‬ ‫گ��وێ لێبوبو ل ‌ه هاوڕێکانم (ستیوارت‬ ‫داونینگ و ئاندرێ کاڕۆل) چونک ‌ه ئه‌وان‬

‫ل ‌ه لێڤه‌رپوول ی��ارى ده‌ک �ه‌ن و‌ه هاوڕێى‬ ‫میریلێسن بۆی ‌ه پێم وای ‌ه گرێبه‌ستێکى زۆر‬ ‫سه‌رکه‌وتوو ده‌بێت بۆ بلووز ‪.‬‬ ‫دواى ئ �ه‌وه‌ى نه‌یتووانى واژۆى مۆدریچ‬ ‫به‌ده‌ست بهێنیت ئاندرێ ڤیالس بواس‬ ‫ناچار کرا په‌نا بۆ هاونیشتیمانیه‌که‌ى خۆى‬ ‫ڕاول میریلێس به‌رێت ل ‌ه یانه‌ى لیڤه‌رپوول ‪.‬‬ ‫جێى وه‌بیر خستنه‌وه‌ی ‌ه ڕاول میریلێس‬ ‫وه‌رزى ڕاب��ردوو په‌یوه‌ندى کرد ب ‌ه یانه‌ى‬ ‫لیڤه‌رپووله‌و‌ه و ی�ه‌ک وه‌رزى ی��ارى بۆ‬ ‫کردن و له‌و وه‌رزه‌ش ‪ ٤٤‬یارى ئه‌نجام دا‬ ‫و پاشان هه‌فته‌یه‌ک پێش ئێستا هه‌ردوو‬ ‫یانه‌ى لیڤه‌رپوول و چێلسى گه‌یشتن ‌ه ڕێک‬ ‫که‌وتنێک و بۆ ماوه‌ى چوار سا‌ڵ میریلێس‬ ‫‌بێته چێلساوى ‪.‬‬ ‫ده ‌‌‬

‫له‌ یارییه‌کانى قۆناغى سێیه‌مى‬ ‫پاڵه‌وانیه‌تى ئه‌مه‌ریکاى ک��راوه‌‬ ‫ناسراوه‌ به‌ (فالشینگ میدۆس)‪،‬‬ ‫یاریزانى سڕبیایى و پۆلینکراوى‬ ‫‪1‬ــى جیهانى (نۆڤاک جۆکۆڤیچ)‬ ‫توانى بگاته‌ قۆناغى چواره‌مى‬ ‫ئ�ه‌و پاڵه‌وانیه‌تیه‌ دوای ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫له‌ یاریزانى ڕوسیایى (نیکۆالى‬ ‫داڤیدینکۆ)ـى برده‌وه‌ به‌ئه‌نجامى‬ ‫س���ێ ک���ۆم���ه‌ڵ���ه‌ى ب��ێ��ب �ه‌ران��ب �ه‌‬ ‫ئه‌نجامى کۆمه‌ڵه‌کانیش ‪ 3-6‬و‬

‫و ‪ 4-6‬و ‪ 2-6‬بوون‪ ،‬له‌ قۆناغى‬ ‫داه��ات��وودا (ج��ۆک��ۆ) ڕووب���ه‌ڕوى‬ ‫یاریزانى ئۆکڕانى (ئه‌لیکسانده‌ر‬ ‫دۆلگۆبۆلۆڤ)ـى ‪22‬ـى ڕێزبه‌ندى‬ ‫جیهانى ده‌ب��ێ��ت �ه‌وه‌ ک �ه‌ ‌ئه‌مه‌ى‬ ‫دواییان له‌الیه‌ن خۆیه‌وه‌ توانى له‌‬ ‫یاریزانى کڕواتى (ئیڤۆ کارلۆڤیچ)‬ ‫به‌ ئه‌نجامى سێ کۆمه‌ڵه‌ به‌رانبه‌ر‬ ‫کۆمه‌ڵه‌یه‌ک بباته‌وه‌ ئه‌نجامى‬ ‫کۆمه‌ڵه‌کانیش ‪ )7-4(7-6‬و ‪2-6‬‬ ‫و ‪ 4-6‬و ‪ 4-6‬بوون‪.‬‬

‫ل��ه‌الی��ه‌ن خ��ۆی��ش��ی �ه‌وه‌ (ڕۆج��ێ��ر‬ ‫ف���ێ���درێ���ر)ـ���ێ س��وی��س��ڕای��ى و‬ ‫پۆلینکراوى ‪3‬ــى جیهانى توانى‬ ‫له‌ یاریزانى کڕواتیایى (مارین‬ ‫سیلیچ) بباته‌وه‌ به‌ ئه‌نجامى سێ‬ ‫کۆمه‌ڵه‌ به‌رانبه‌ر به‌ کۆمه‌ڵه‌یه‌ک‬ ‫ئه‌نجامى کۆمه‌ڵه‌کانیش ‪ 3-6‬و‬ ‫‪ 6-4‬و ‪ 4-6‬و ‪ 2-6‬بوون‪ ،‬له‌ یاریى‬ ‫داه��ات��وش��دا فێدرێر ڕووب���ه‌ڕوى‬ ‫ی��اری��زان��ى ئه‌رژه‌نتینى (خ��وان‬ ‫مۆناکۆ ده‌بێته‌وه‌)‪.‬‬


‫خاوەنی ئیمتیاز‬

‫سەرنووسەر‬

‫جێگری سەرنووسەر‬

‫دیزاین‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫کچ ‌ه کوردێک بوو ب ‌ه شاجوانى سوید‬ ‫ک��چ � ‌ه ک���وردێ���ک وه‌ک����و ی �ه‌ک��ێ��ک ل ‌ه‬ ‫شاجوانه‌کانى سوید ده‌ستنیشانکرا‬ ‫و ل � ‌ه ری��زب �ه‌ن��دى سێیه‌مدا خه‌اڵتى‬ ‫پێبه‌خشرا‪ ،‬له‌کاتێکدا ‪ 200‬کچ به‌شداری‬ ‫ئه‌و کێبڕکیه‌یان کردبوو‪ .‬هانا سوپاسی‬ ‫سه‌رجه‌م هاواڵتیانی کوردستان ده‌کات‬ ‫ک ‌ه ده‌نگیان پێداوه‌‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی گه‌یشتۆته‌‬ ‫ئه‌و ریزبه‌نده‌‪ ،‬ووتیشی‪ :‬شانازی به‌‬ ‫کوردبوونمه‌و‌ه ده‌که‌م‪ ،‬به‌تایبه‌ت وه‌ک‬ ‫کچ ‌ه کوردێک به‌شداربووم‪ .‬جێگه‌ی‬ ‫باس ‌ه هانا به‌نیاز‌ه له‌چه‌ندین کێبڕک ‌ێ ی‬ ‫دیک ‌ه به‌شدار بێت‪ ،‬ل ‌ه داهاتوو ل ‌ه واڵتی‬ ‫سوید ئه‌نجام ده‌درێت‪ ،‬هه‌روه‌ها ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫«هیوادارم بتوانم به‌شداری کێبڕکێی‬ ‫شاجوانی جیهان بکه‌م»‪.‬‬

‫به‌ ئه‌لبومێکى تازه‌پێشوازى‬ ‫له‌ جه‌ژنى ڕه‌مه‌زان کرد‬ ‫خانمى گۆرانى بێژى عێراقى‬ ‫«ش �ه‌زا حه‌سون» خۆى بۆ‬ ‫س��ازدان��ى چه‌ند ئاهه‌نگێک‬ ‫له‌ ڕۆژانى جه‌ژنى ڕه‌مه‌زانى‬ ‫پیرۆزدا ئاماده‌ کرده‌بوو ‪.‬له‌‬ ‫یه‌کى سپتێمبه‌ر ش �ه‌زا له‌‬ ‫هۆتێلى «البستان ڕوتانا»‬ ‫به‌ به‌شدارى هونه‌رمه‌ندانى‬ ‫لوبنانى وائ��ل ک �ه‌ف��ورى و‬ ‫ئه‌یمن زبیب ‪ ،‬ئاهه‌نگێکى‬ ‫گه‌وره‌ ساز کرد ‪.‬هه‌روه‌ها له‌‬ ‫ڕۆژى ‪5‬ى سپتێمبه‌ر له‌گه‌ڵ‬ ‫هونه‌رمه‌ند راب��ح صقر له‌‬ ‫ئه‌نته‌رکۆنتینانتال ڤینسیا‬ ‫له‌ به‌یروت ئاهه‌نگێکى تر بۆ‬

‫هه‌وادارانى ساز‌کرد‪ .‬سه‌ره‌راى‬ ‫ئه‌نجامدانى کۆمه‌لێک ئاهه‌نگ‬ ‫‪( ،‬شه‌زا حه‌سون) هه‌وادارانى‬ ‫به‌ ده‌نگى دڵخۆش ده‌ک��ات‪،‬‬ ‫به‌وه‌ى که‌ به‌هاوکارى له‌گه‌ل‬ ‫کۆمه‌لێک هونه‌رمه‌ندى ناودار‪،‬‬ ‫ی���ه‌ک���ه‌م ئ �ه‌ل��ب��ۆم��ى ت���ازه‌ى‬ ‫ب�ڵاوده‌ک��ات��ه‌وه‌‪ ،‬ک �ه‌ ل �ه‌ ‪12‬‬ ‫گۆرانى پێکهاتووه‌ ‪.‬جێى باسه‌‬ ‫ئه‌م ئه‌لبۆمه‌ى شه‌زا له‌الیه‌ن‬ ‫ک��ۆم��پ��ان��ی��اى «الیفستایلیز‬ ‫ستودیوز» به‌رهه‌م هێنراوه‌‪،‬‬ ‫و ک����ارى داب �ه‌ش��ک��ردن��ی��ش‬ ‫کۆمپانیاى «ڕوت��ان��ا» پێى‬ ‫هه‌ڵساوه‌‪.‬‬

‫لۆکه‌‪ :‬خه‌ونم بۆداهاتوو ئه‌وه‌یه‌ بگه‌م ‌ه‬ ‫ئاستێکى به‌رز له‌هونه‌ره‌که‌مدا‬

‫هونه‌رمه‌ند لۆکه‌ڕایگەیاند‪ :‬گه‌ر نه‌بوای ‌ه‬ ‫به‌هونه‌رمه‌ند ئه‌وا له‌ڕێکخراوێک کارى‬ ‫ده‌کرد که‌ به‌رگرى له‌ئافره‌ت بکات‪.‬‬ ‫خانمه‌ گۆرانیبێژ لۆکه‌‪ ،‬له‌ دایکبووى‬ ‫ش��ارى سلێمانییه‌و م���اوه‌ى چه‌ند‬ ‫ساڵێکیشه‌ له‌ وواڵتى سویسرا ژیان‬ ‫به‌سه‌ر ده‌بات‪ .‬له‌لێدوانه‌که‌یدا ڕاگه‌یاند‪،‬‬ ‫تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ حه‌ز له‌ناوبانگى ده‌کات‬ ‫که‌ جه‌ماوه‌ره‌که‌ى لێى بێزارنه‌بێت‪،‬‬ ‫لۆکه‌ ده‌ڵێت‪ :‬چونکه‌ هیچ کاتێک‬ ‫ح �ه‌ز ناکه‌م ج �ه‌م��اوه‌ره‌ک �ه‌م له‌‬ ‫خۆم و هونه‌ره‌که‌م بێزار بێت‪،‬‬ ‫ه�ه‌روه��ا خه‌ونیشى بۆداهاتوو‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ بگاته‌ ئاستێکى ب�ه‌رز‬ ‫له‌هونه‌ره‌که‌یدا‪ ،‬له‌باره‌ى ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌چ کاتێکدا ده‌گریت لۆکه‌ ووتی‪:‬‬ ‫ئه‌وکاتانه‌ى که‌ یه‌کێک ناحه‌قیم‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر بکات‪ ،‬لۆکه‌ ئاماژه‌‬ ‫به‌وه‌شده‌دا که‌ ستایلى و جل و‬ ‫به‌رگه‌کانى ته‌نیا خ��ۆى دی��ارى‬ ‫ده‌کات و حه‌ز له‌قژى درێژو ڕه‌ش‬ ‫ده‌ک���ات‪ .‬س �ه‌ب��اره‌ت ب���ه‌وه‌ى گه‌ر‬ ‫کوڕێک پێى بڵێت جوانى له‌و کاته‌ دا‬ ‫چ ده‌ربڕینێکى ده‌بێت‪ ،‬لۆکه‌ ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫پێى ده‌ڵێم زۆر سوپاست ده‌که‌م‬ ‫چاوت جوان ئه‌بینێت‪.‬‬

‫دواى یه‌که‌م‬ ‫زه‌نگى خوێندنگا‬

‫ئه‌نگێال مێرکل و هیالرى کلینتۆن‬ ‫ل ‌ه لیستى پێشه‌وه‌ى به‌هێزترین‬ ‫ئافره‌تانى جیهان دان‬

‫مافى په‌نابه‌رێتى ده‌درێت ‌ه مانگایه‌ک‬ ‫ده‌سه‌اڵتدارانى ویالیه‌تى باڤاریا‬ ‫له‌باشوورى ئه‌ڵمانیا‪ ،‬فه‌رمانى‬ ‫ته‌قه‌ کردنیان ده‌رکرد له‌مانگایه‌ک‬ ‫که‌ له‌نه‌مساوه‌ ڕایکردووه‌و ناوى‬ ‫(ئیفۆن)ه‌‪ ،‬ئه‌م مانگایه‌ له‌مانگى‬ ‫ئایارى راب��ردووه‌وه‌ به‌هێرشه‌کانى‬ ‫بۆ س�ه‌ر کێڵگه‌کان و ماڵه‌کان‪،‬‬ ‫خه‌ڵکى ب��ێ��زار ک����ردووه‌و بۆته‌‬ ‫هۆى روودان��ى چه‌ندین رووداوى‬ ‫هاتوچۆ له‌سه‌ر هێڵى خێرا که‌‬ ‫مه‌ترسیى له‌سه‌ر ژیانى شۆفێران‬ ‫دروست کردووه‌‪ .‬به‌پێى ورده‌کاریى‬ ‫بڕیاره‌که‌ى ده‌سه‌اڵتدارانى باڤاریا‪،‬‬ ‫بڕى (‪ )1000‬یۆرۆ خه‌اڵت دانراوه‌‬ ‫به‌رامبه‌ر سه‌رى ئیفۆن‪ ،‬که‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫ده‌رگ��ا ب��ه‌ڕووى ده‌ی��ان راوچییدا‬ ‫ده‌ک��ات��ه‌وه‌ ک �ه‌ ئ����اره‌زووى راوى‬ ‫ئه‌م مانگا مه‌ترسیداره‌یان هه‌یه‌‬ ‫تاکو خه‌اڵته‌که‌ ببه‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫تائێستاش که‌سیان سه‌رکه‌وتوو‬ ‫ن��ه‌ب��وون ل��ه‌دۆزی��ن��ه‌وه‌ى و هه‌ر‬ ‫له‌نێو دارستانه‌کانى باڤاریاداو‬ ‫ب�ه‌ت��ای��ب�ه‌ت��ی��ش ل �ه‌ک �ه‌ن��ار ش��ارى‬ ‫مۆلدرۆفى نزیک میونیخدا خۆى ون‬ ‫کردووه‌‪.‬له‌الیه‌کى تره‌وه‌ (کۆمه‌ڵه‌ى‬ ‫به‌زه‌یى هاتنه‌وه‌ به‌ئاژه‌اڵندا) سووره‌‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى پێش راوچییه‌کان‬ ‫مانگاکه‌ بدۆزێته‌وه‌و بیپارێزێت‬ ‫و له‌ڕێگه‌ى چاالکوانه‌کانییه‌وه‌‬ ‫چه‌ندین که‌مینیان ب��ۆ دان���اوه‌‪،‬‬ ‫له‌مباره‌یه‌وه‌ میخائیل ریخته‌رى‬ ‫ووت�ه‌ب��ێ��ژ ب �ه‌ن��اوى کۆمه‌ڵه‌که‌وه‌‬ ‫به‌خۆشحاڵییه‌وه‌‬ ‫رای��گ �ه‌ی��ان��د‪:‬‬ ‫هه‌واڵمان پێگه‌یشتووه‌ جووتیارێکى‬ ‫ن �ه‌م��س��ای��ى رازى ب����ووه‌ مافى‬

‫په‌نابه‌رێتى بداته‌ مانگاکه‌‪ .‬ماوه‌ى‬ ‫هیلیکۆپته‌رێکیش‬ ‫هه‌فته‌یه‌که‌‬ ‫ب��ه‌ش��دارى ل��ه‌ڕاوه‌دوون��ان��ه‌ک��ه‌دا‬ ‫ده‌ک���ات و ب �ه‌س �ه‌ر ناوچه‌یه‌کى‬ ‫ف��راوان��ى کێڵگه‌و دارستانه‌کاندا‬ ‫ده‌سوڕێته‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌رچى خاتوو‬ ‫رۆز م��ارى رای��زن��گ�ه‌ر‪-‬ى خاوه‌نى‬ ‫مانگا الوه‌که‌یه‌ (ته‌مه‌نى ساڵ و‬ ‫نیوێکه‌) که‌ کێڵگه‌یه‌کى هه‌یه‌‬

‫ل��ه‌ش��ارۆچ��ک��ه‌ى ئ��ال��ت��ۆت��ن��گ‪-‬ى‬ ‫ن�ه‌م��س��ا‪ ،‬ب �ه‌ه �ه‌م��وو شێوه‌یه‌ک‬ ‫بڕیارى ته‌قه‌ کردن له‌مانگاکه‌ى‬ ‫ره‌ت ک��رده‌وه‌ که‌ به‌بڕى (‪)700‬‬ ‫ی��ۆرۆ کڕیویه‌تی‪ .‬ئیفۆن چه‌ند‬ ‫جارێک سه‌ردانى دایکى کردووه‌و‬ ‫به‌سه‌رکه‌وتوویى‬ ‫توانیویه‌تى‬ ‫به‌چه‌ندین که‌میندا تێبپه‌ڕێت بێ‬ ‫ئه‌وه‌ى بگیرێت‪.‬‬

‫مامۆ حاجی به‌ چه‌په‌ڵترین مرۆڤى جیهان له‌قه‌ڵه‌مده‌درێت‬ ‫م��ام��ۆ ح��اج��ى پ��ی��ره‌پ��ی��اوێ��ک��ى‬ ‫دانیشتووى گوندى «دژگاه‌»سه‌ر‬ ‫ب��ه‌ ق����ه‌زاى «ف��ه‌راش��ب��ه‌ن��د» له‌‬ ‫پ��ارێ��زگ��اى ش��ی��راز ل �ه‌ ن��اوه‌ن��دى‬ ‫ئێرانه‌‪ .‬ئه‌و پیاوه‌ ده‌ی��ان ساڵه‌‬ ‫خۆى نه‌شتووه‌ و ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر‬ ‫پ��اک و خ��اوێ��ن ببمه‌وه‌ تووشى‬ ‫نه‌خۆشى ده‌بم! ره‌نگى پێستى ئه‌و‬

‫پیاوه‌ به‌هۆى بوونى چه‌په‌ڵى ره‌ش‬ ‫بوه‌ته‌وه‌‪ .‬ئه‌و پیاوه‌ هیچ جۆره‌‬ ‫خۆراک یان خواردنه‌وه‌یه‌کى خاوێن‬ ‫و ته‌ندروست ن��اخ��وات و زۆرت��ر‬ ‫ته‌رمى ئاژه‌اڵنى مرداربوو و ئاوى‬ ‫چه‌په‌ڵى رووباره‌کان ده‌خواته‌وه‌‪.‬‬ ‫دانیشتوانى ئ�ه‌و گونده‌ ده‌ڵێن‪:‬‬ ‫جار جار میوه‌و گۆشتى مریشک و‬

‫خۆراکى ته‌ندروستى بۆ ده‌به‌ین ‪،‬‬ ‫به‌اڵم بینیومانه‌ گۆشتى مریشکه‌که‌‬ ‫له‌ناو چاڵێکدا ده‌شارێته‌وه‌و پاش‬ ‫چه‌ند رۆژ گۆشته‌که‌ ده‌هێنێته‌ ده‌ر‬ ‫و به‌نیوه‌ کوڵى ده‌یخوات ‪.‬ئه‌و‬ ‫پیاوه‌ له‌ خوارووى گونده‌که‌ و له‌‬ ‫پاڵ ژماره‌یه‌ک سه‌گ ژیان به‌سه‌ر‬ ‫ده‌بات‪.‬‬

‫ئه‌نگێال مێرکل خانمه‌ ڕاوێژکارى‬ ‫ئه‌لمانیا‪ ،‬ل �ه‌الی �ه‌ن گۆڤارى‬ ‫«فۆربز» به‌ به‌هێزترین ئافره‌تى‬ ‫جیهان ده‌ستنیشانکرا‪ ،‬به‌وه‌ى‬ ‫که‌ ئافره‌تێکى به‌هێزى بوارى‬ ‫سیاسی ‌ه ‪ .‬هه‌روه‌ها وه‌زی��رى‬ ‫ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مریکا هیالرى‬ ‫کلینتۆن ک ‌ه ل ‌ه ساڵى ‪2008‬‬ ‫له‌الیه‌ن حیزبى کۆماریه‌وه‌ بۆ‬ ‫سه‌رۆکایه‌تى پالێوراوبوو‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫‌پله‌ى دووه‌م هات ‪.‬‬ ‫له‌ لیستى گ��ۆڤ��ارى فۆربزدا‬ ‫ناوى هه‌شت سه‌رۆک ده‌وڵه‌ت‬ ‫و ‪ 29‬س���ه‌رۆک ئه‌نجومه‌نى‬ ‫ئیداره‌کان‪ ،‬وه‌ک به‌هێزترین ‪100‬‬ ‫که‌سایه‌تى جیهانى هاتوون‪.‬‬ ‫فۆربز ته‌نها ئه‌و ئافره‌تانه‌ى‬ ‫له‌ بوارى سیاسیدا کارده‌که‌ن‬ ‫لیسته‌که‌وه‌‪،‬‬ ‫نه‌یخستووت ‌ه‬ ‫به‌ڵکۆ ئ��ه‌و ئ��اف��ره‌ت��ان�ه‌ى ل ‌ه‬ ‫بوارى هونه‌رى و ڕاگه‌یاندنیش‬

‫ئاکارحسێن‬

‫ک���ارده‌ک���ه‌ن ده‌ستنیشانى‬ ‫کردوون‪ .‬هه‌ربۆی ‌ه هه‌ریه‌ک ل ‌ه‬ ‫گۆرانى بێژى ناودار لیدى گاگا و‬ ‫جیل ئه‌برمسۆن سه‌رنووسه‌رى‬ ‫ڕۆژنامه‌ى نیۆیۆرک تایمز ب ‌ه‬ ‫پله‌ى یانزده‌هه‌م و دوانزده‌هه‌مى‬ ‫به‌هێزترین ئافره‌تانى جیهان‬ ‫دێن ‪.‬لیدى گاگاى ته‌مه‌ن بیست‬ ‫و پێنج ساڵ ‪ ،‬به‌ بچووکترین‬ ‫ئ��اف��ره‌ت دێ��ت که‌ ل ‌ه لیستى‬ ‫گۆڤارى فۆربزدا ناوى هاتووه‌‪،‬‬ ‫و شاژنى به‌ریتانیا ئه‌لیزابێسى‬ ‫ته‌مه‌ن ‪ 85‬ساڵ ب ‌ه گه‌وره‌ترین‬ ‫ئافره‌ت دێت له‌ناو لیسته‌که‌دا‬ ‫که‌ به‌ پله‌ى ‪ 49‬دێت ‪ .‬جێى‬ ‫باسه‌ خانمى یه‌که‌مى ئه‌مریکا‬ ‫میشێل ئۆباما‪ ،‬ساڵى ڕابردوو‬ ‫ل ‌ه لیستى سه‌ره‌وه‌ى به‌هێزترین‬ ‫ئافره‌تانى جیهاندابوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫بۆ ئه‌م ساڵ به‌ پله‌ى هه‌شته‌م‬ ‫هات‪.‬‬

‫ڕۆژى ‪ / 2011/9/10‬به‌یه‌که‌م ڕۆژى‬ ‫ده‌وام دان���را ل �ه‌الی �ه‌ن وه‌زاره‌ت���ى‬ ‫پ�����ه‌روه‌رده‌وه‌ ب��ۆ مامۆستایانى‬ ‫کوردستان ئه‌مه‌ له‌ کاتێکدایه‌ که‌‬ ‫ت��ا‪ 10‬ى مانگ تاقى ک��ردن�ه‌وه‌ى‬ ‫وه‌رزى دووه‌م کۆتایى ن��ای��ات‪،‬‬ ‫ژم��اره‌ى‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌مامۆستایان‬ ‫خوێندکاران نازانن وه‌ک پێویست‬ ‫ناتوانرێت وانه‌کان به‌پێ ى پۆله‌کان‬ ‫به‌سه‌ر مامۆستایان دابه‌ش بکرێت‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا حه‌قه‌‬ ‫ئ�ه‌و ڕۆژه‌ به‌ڕۆژێکى نیشتیمانى‬ ‫دابنرێت له‌سه‌رجه‌م کوردستاندا‬ ‫به‌جۆرێک خوێندکاران و که‌س و‬ ‫ک��اری��ان به‌خۆشحاڵییه‌وه‌ ب �ه‌ره‌و‬ ‫ده‌رگ���اى خوێندنگه‌کان ب��ڕۆن‪،‬‬ ‫ل �ه‌والش �ه‌وه‌ مامۆستایان به‌هێزو‬ ‫تواناى ته‌واوه‌وبه‌هه‌ستى خۆشى‬ ‫ڕوبکه‌نه‌وه‌ پۆله‌کانیان وه‌زاره‌تى‬ ‫پ��ه‌روه‌رده‌ش په‌له‌بکات له‌ناردنى‬ ‫په‌رتوکى ته‌واوى وانه‌کانى خوێندن‪،‬‬ ‫بۆئه‌وه‌ى ب��ه‌زووى بگاته‌ ده‌ستى‬ ‫مامۆستاو خوێندکاران‪ ،‬له‌وانه‌نیه‌‬ ‫بتوانرێت له‌م ساڵى خوێندنیشدا‬ ‫مامۆستاى پسپۆڕ بۆهه‌موو وانه‌کان‬ ‫له‌هه‌موو خوێندنگاکان دابین بکرێت‬ ‫ه���ه‌روه‌ک که‌مى بینا گرفتێکى‬ ‫دووباره‌ى سااڵنه‌یه‌ ئه‌مه‌ سه‌ربارى‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى به‌شێک له‌ خوێندنگاکان‬ ‫هه‌تا ئێستاش ئامێرى ساردکه‌ره‌وه‌‬ ‫و گه‌رم که‌ره‌وه‌یان تیادا نییه‌ واته‌‬ ‫له‌ رووى ته‌جهیزاته‌وه‌ ته‌واو شیاو‬ ‫نین بۆ خوێندن ‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مه‌ به‌و‬ ‫مانایه‌ نییه‌ که‌ هیچ نه‌کرابێت‬ ‫ی��ان هه‌نگاو نه‌نرابێت ‪ ،‬بوونى‬ ‫خوێننگا له‌ زۆرب��ه‌ى گونده‌کانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان هه‌نگاوێکى ب��اش و‬ ‫جێگه‌ى دڵخۆشیه‌ ‪ ،‬هیوادارم ساڵى‬ ‫ئاینده‌ گرفتى که‌مى بیناو که‌مى‬ ‫مامۆستاو نه‌گونجاوى خوێندنگاکان‬ ‫چ��اره‌س�ه‌ر بکرێت ی��ان به‌جۆرێک‬ ‫که‌م بکرێته‌وه‌ که‌ ئه‌و دیارده‌یه‌‬ ‫نه‌مێنێت ‪ ،‬هه‌موو هه‌نگاوه‌کانى‬ ‫ش��ارس��ت��ان��ی�ه‌ت و م �ه‌ده‌ن��ی �ه‌ت و‬ ‫دیموکراسی و پێشکه‌وتن به‌نده‌‬ ‫به‌ ئاستى خوێنده‌وارى تاکه‌کانى‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ �ه‌‪ ،‬خ��وێ��ن��ه‌وار ب��وون��ى‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ راس��ت�ه‌وخ��ۆ کۆمه‌ڵێک‬ ‫گرفت له‌ کوردستاندا چاره‌سه‌ر‬ ‫ده‌ک����ات ‪ ،‬گ��رف��ت �ه‌ ئ���اب���وورى و‬ ‫سیاسیى و کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان له‌هه‌ر‬ ‫کۆمه‌ڵگایه‌کدا وابه‌سته‌ى ئاستى‬ ‫ه��ۆش��ی��ارى تاکه‌کانه‪ ،‬کوردیش‬ ‫که‌ نه‌ته‌وه‌یه‌که‌ هه‌تا ئێستا به‌‬ ‫مافه‌کانى خۆى نه‌گه‌یشتووه‌ زیاتر‬ ‫له‌ هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک پێویستى به‌‬ ‫خوێندن و زانین هه‌یه‌ ‪ ،‬داگیرکه‌رانى‬ ‫کوردستان هه‌رگیز رۆژێک له‌ رۆژان‬ ‫رێگه‌یان ن���ه‌داوه‌ ک��ورد گه‌لێکى‬ ‫هۆشیار و خ��وێ��ن��ده‌وار بێت وه‌‬ ‫زانست و زانیاریان به‌ مه‌ترسی‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ق �ه‌ڵ �ه‌م ره‌وه‌ى خۆیان‬ ‫زانیوه‌ بۆیه‌ پێویسته‌ حکومه‌ت‬ ‫هه‌رێم له‌ هه‌نگاوە‌ په‌روه‌رده‌یه‌کانى‬ ‫به‌رده‌وام بێت و زیاتریان بکات ‪،‬‬ ‫گرنگترین شت له‌ په‌روه‌رده‌دا پالنه‌‬ ‫‪ ،‬پالنێک که‌له‌گه‌ڵ زی��اد بوونى‬ ‫ژم��اره‌ى دانیشتوانى کوردستاندا‬ ‫ده‌سته‌وستان نه‌بێت ‪ ،‬پالنێک که‌‬ ‫جێگریه‌تى به‌ فه‌لسه‌فه‌ى په‌روه‌رده‌‬ ‫ببه‌خشێت له‌ کوردستاندا ‪ ،‬پالنێک‬ ‫که‌ له‌ ئاستى پێشکه‌وتنه‌کانى‬ ‫جیهاندا بێت ‪،‬ن��اک��رێ��ت پالنى‬ ‫پ �ه‌روه‌رده‌ی��م��ان ت��وان��اى زۆربونى‬ ‫ژم��اره‌ى دانیشتوانى کوردستانى‬ ‫نه‌بێت ‪ ،‬ده‌بێت له‌مه‌ودوا دابه‌ش‬ ‫ک��ردن�ه‌وه‌ى مامۆستاکان به‌ پێی‬ ‫پسپۆرى و پێویستى ئه‌رکى به‌شی‬ ‫پالنى وه‌زاره‌ت��ى پ�ه‌روه‌رده‌ بێت ‪،‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ک دی��ارى کردنى شوێن بۆ‬ ‫دروست کردنى خوێندنگه‌ یه‌کێکى‬ ‫تره‌ له‌ ئه‌رکه‌کانى به‌شی پالنى‬ ‫وه‌زاره‌ت���ى پ���ه‌روه‌رده‌ ‪ ،‬هیوادارم‬ ‫س��اڵ��ى ت����ازه‌‪ ،‬ک��ۆت��ای��ى هاتنى‬ ‫مه‌لزه‌مه‌و ته‌واوبونى وانه‌ى تایبه‌ت‬ ‫((درسی خصوصی)) بێت ساڵى‬ ‫کۆتایى گرفتى خوێندنگاکان بێت‪.‬‬

Rebazi Azadi 668  

Rebazi Azadi 668

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you