Page 1

‫سێشەممە ‪/11‬گه‌الوێژ‪ 2711/‬کوردی • ‪ 2011/08/16‬زایینی • ژمارەی ‪ • 666‬ساڵی ‪ 12 • 31‬الپەڕە‬

‫‪ 4‬کێ له‌ سه‌رووى‬

‫»‬

‫‪8‬‬

‫یاساوه‌یه‌‪ ،‬ده‌دۆڕێت‬

‫کاتێک ئافره‌ت ده‌گرى…‬

‫»‬

‫دروس�����ت�����ب�����وون�����ى‬ ‫ده‌وڵ���ه‌ت���ى ک���وردی‬ ‫م�������ه‌ح�������اڵ ن���ی���ی���ه‌‬ ‫جارێکى تر به‌رشه‌ بااڵده‌ستى خۆى …‬

‫بێکارى پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیری…‬

‫ڕۆژنامەی جەماوەری کوردستان‬ ‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫»‪5‬‬

‫»‪11‬‬

‫»‪7‬‬

‫مەحمود سەنگاوی‪:‬‬ ‫بە فەرمانی سەرۆکی هەرێم پێشمەرگە ڕەوانەی سەعدییه و جەلەوال کرا‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود بروسکه‌یه‌کى‬ ‫پیرۆزبایى ئاڕاسته‌ى به‌ڕێز مه‌سعوود بارزانى ده‌کات‬

‫ب���ه‌ ب���ۆن���ه‌ى ی����ادى ‪ 65‬س��اڵ �ه‌ى‬ ‫دام��ه‌زران��دن��ى پ��ارت��ى دیموکراتى‬ ‫کوردستان‪ ،‬هه‌ڤاڵى به‌ڕێز محه‌مه‌ى‬ ‫حاجى مه‌حموود‪ ،‬سکرتێرى گشتى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان بروسکه‌یه‌کى پیرۆزبایى‬ ‫ئاڕاسته‌ى به‌ڕێز مه‌سعوود بارزانى‬ ‫سه‌رۆکى (پ‪.‬د‪.‬ک) و ئه‌ندامانى‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسى و ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫س���ه‌رک���ردای���ه‌ت���ى ک�����رد‪ ،‬ئ �ه‌م � ‌ه‬ ‫ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬ ‫ب �ه‌ڕێ��ز ج�ه‌ن��اب��ى ک��اک مه‌سعوود‬ ‫بارزانى‪ ،‬سه‌رۆکى پارتى دیموکراتى‬ ‫کوردستان‬ ‫به‌ڕێزان ئه‌ندامانى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫و ئه‌نجومه‌نى سه‌رکردایه‌تى پارتى‬ ‫دیموکراتى کوردستان‬ ‫ساڵو و ڕێزى گه‌رم‪...‬‬ ‫ب�ه‌ ب��ۆن�ه‌ى تێپه‌ڕبوونى ‪ 65‬ساڵ‬ ‫ب���ه‌س���ه‌ر دام���ه‌زران���دن���ى پ��ارت��ى‬ ‫دیموکراتى کوردستان‪ ،‬جوانترین‬ ‫پیرۆزبایى پێشکه‌ش ب�ه‌ ئێوه‌ و‬ ‫س�ه‌رج�ه‌م ئه‌ندامان و ج�ه‌م��اوه‌رى‬ ‫پارته‌ تێکۆشه‌ره‌که‌تان ده‌که‌ین و‬ ‫هیواى سه‌رکه‌وتنتان له‌و خه‌بات ‌ه‬ ‫مێژووییه‌ ب��ۆ ده‌خ��وازی��ن‪ ،‬ک�ه‌ ل ‌ه‬ ‫ماوه‌ى ‪ 65‬ساڵى ڕاب��ردوودا سه‌دان‬

‫ده‌ستکه‌وتى نه‌ته‌وه‌یى و نیشتمانیى‬ ‫ب��ۆ گ�ه‌ل�ه‌ک�ه‌م��ان به‌ده‌ستهێناوه‌و‬ ‫هه‌زران شه‌هیدى پێشکه‌ش به‌ بزافى‬ ‫ڕزگاریخوازى کوردستان کردووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌مساڵ له‌ کاتێکدا یادى دامه‌زراندنى‬ ‫پ��ارت��ى دی��م��وک��رات��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫ده‌کرێته‌وه‌‪ ،‬که‌ ڕۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست‬ ‫و ناوچه‌که‌ به‌ بارودۆخێکى نوێدا‬ ‫تێپه‌ڕ ده‌بێت و ئه‌و گۆڕانکارییانه‌ى‬ ‫جیهانى ع �ه‌ره‌ب��ى و ده‌وروب����ه‌رى‬ ‫ک���وردس���ت���ان���ى گ���رت���ووه‌ت���ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ده‌رکه‌وته‌گه‌لێکى نوێن له‌ مێژووى‬ ‫نزیکى ناوچه‌که‌دا ‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ش حزب‬ ‫و الیه‌نه‌ سیاسییه‌ تێکۆشه‌ره‌کانى‬ ‫کوردستان ڕووبه‌ڕووى ئه‌رکێکى نوێ‬ ‫ده‌ک��ات �ه‌وه‌‪ ،‬که‌ دڵنیاین جه‌نابتان‬ ‫و پارتى دیموکراتى کوردستان به‌‬ ‫دی��دى نیشتمانیى و نه‌ته‌وه‌یى و‬ ‫به‌رنامه‌ى سیاسى ورد لێى ده‌ڕوانن‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ک کوردستان له‌ قۆناغێکى‬ ‫نوێى ژیانى سیاسیدایه‌‪ ،‬که‌ ئه‌وه‌ش‬ ‫یه‌کێتى ڕیزه‌کان و پێکه‌وه‌کارکردنى‬ ‫سه‌رجه‌م هێزو الیه‌نه‌کان ده‌خوازێت‬ ‫ل�ه‌پ��ێ��ن��او جێگیرکردنى ت���ه‌واوى‬ ‫م��اف �ه‌ ڕه‌واک���ان���ى گ �ه‌ل �ه‌ک �ه‌م��ان ل ‌ه‬ ‫سه‌روشیانه‌وه‌ گه‌ڕاندنه‌وه‌ى که‌رکوک‬ ‫و ت�����ه‌واوى خ��اک��ى داب��ڕێ��ن��راوى‬

‫کوردستان‪ ،‬که‌ تا ئێستا به‌شێک ل ‌ه‬ ‫خه‌ڵکه‌ تێکۆشه‌ره‌که‌ى ئاواره‌ن‪.‬‬ ‫هیوادارین ئه‌م یاده‌ گوڕێکى تر ب ‌ه‬ ‫ئاشته‌وایى و دۆستایه‌تى نێوان هێزو‬ ‫الیه‌نه‌ سیاسییه‌کان بدات و هه‌مووان‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر پ��اراس��ت��ن��ى ئ��ه‌و ئامانج ‌ه‬ ‫نیشتمانییانه‌ کۆبکاته‌وه‌‪ ،‬که‌ پارتى‬ ‫دیموکراتى کوردستان نزیک به‌ سێ‬ ‫چاره‌که‌ سه‌ده‌یه‌ بۆى تێده‌کۆشێت و‬ ‫پێکه‌وه‌ خه‌باتمان له‌پێناودا کردوو ‌ه‬ ‫و ه���ه‌زاران تێکۆشه‌ر له‌ پێناویدا‬ ‫گیانیان به‌خشیوه‌‪.‬‬ ‫دووب���������اره‌ ب����ه‌ن����اوى خ�����ۆم و‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسى و ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى و سه‌رجه‌م هه‌ڤااڵنى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ک����وردس����ت����ان����ه‌وه‌‪ ،‬گ��ه‌رم��ت��ری��ن‬ ‫پیرۆزباییتان پێشکه‌ش ده‌که‌ین و‬ ‫جه‌خت له‌سه‌ر په‌یوه‌ندى برایانه‌ى‬ ‫نێوانمان و دۆستایه‌تى نێوان حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫و پ��ارت��ى دیموکراتى کوردستان‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌ ‪.‬‬ ‫هه‌ر شادو سه‌رکه‌وتووبن‬ ‫دڵسۆزتان‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود‬ ‫‪2011/8/15‬‬

‫فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد‪ ،‬ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى یه‌کێتى نیشتمانى کوردستان‪:‬‬

‫ناردنى هێزى پێشمه‌رگه‌ به‌بێ هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ‬ ‫حکومه‌تى فیدراڵدا‪ ،‬کێشه‌ى لێده‌که‌وێته‌وه‌‬ ‫تایبەت به ~‬ ‫فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد ‪ ،‬ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫یه‌کێتى نیشتمانى کوردستان ل ‌ه دیدارێکى‬ ‫~ ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌کات «ناردنى‬ ‫هێزى پێشمه‌رگ ‌ه به‌بێ هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ‬ ‫حکومه‌تى فیدراڵدا‪ ،‬ڕه‌نگ ‌ه هه‌ندێ کێشه‌ى‬ ‫لێبکه‌وێته‌وه»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات «ئه‌وه‌ى له‌‬ ‫سه‌عدیی ‌ه و جه‌له‌وال و ناوچه‌کانى ترى‬ ‫پارێزگاى دیاله‌دا ڕووده‌دات‪ ،‬مه‌سه‌له‌ى‬ ‫ت �ه‌ع��ری��ب نیی ‌ه ‪ ،‬ب�ه‌ڵ��ک��و م�ه‌س�ه‌ل�ه‌ى‬ ‫جێبه‌جێنه‌کردنى مادده‌ى ‪140‬ى ده‌ستوور‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه تا ئێستا ب ‌ه کرده‌و‌ه به‌شێکى زۆرى ئه‌و‬ ‫مادده‌ی ‌ه جێبه‌جێنه‌کراوه‌»‪.‬‬ ‫فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد‪ ،‬ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫یه‌کێتى نیشتمانى ک��وردس��ت��ان به‌‬

‫~ ڕاگ��ه‌ی��ان��د م�����ادده‌ى ‪140‬‬ ‫و کێشه‌ى ئه‌منیى ناوچ ‌ه داب��ڕاوه‌ک��ان‬ ‫دوو مه‌سه‌له‌ى تێکهه‌ڵکێشن‪ ،‬ناوچه‌ى‬ ‫خانه‌قینیش کۆمه‌ڵێک کێشه‌ى تایبه‌تى‬ ‫خۆى هه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه په‌یوه‌ندى ب ‌ه جوگرافیاى‬ ‫کوردستانه‌و‌ه هه‌یه‌‪ ،‬به‌وه‌ى ک ‌ه ناوچه‌یه‌کى‬ ‫تێکه‌ڵ ‌ه ل ‌ه کورد و عه‌ره‌ب و ته‌عریبێکى‬ ‫زۆرى تیادا جێبه‌جێ ک��راوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫که‌وتووه‌ت ‌ه باشوورى کوردستانه‌و‌ه و زۆر‬ ‫نزیک ‌ه ل ‌ه که‌رکوکه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌ى‬ ‫نه‌وتى لێده‌ربکه‌ین‪ ،‬مه‌سه‌له‌ی خانەقین‬ ‫لە کەرکوک ده‌چێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌‬ ‫چاره‌سه‌ر ناکرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر م��ادده‌ى ‪140‬‬ ‫جێبه‌جێنه‌کرێت‪.‬‬ ‫وتیشى «ناردنى هێزى پێشمه‌رگ ‌ه به‌بێ‬ ‫هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ حکومه‌تى فیدراڵدا‬ ‫ڕه‌نگ ‌ه هه‌ندێک کێشه‌ى لێبکه‌وێته‌وه‌‪،‬‬

‫مه‌حموود سه‌نگاوى‪ :‬ئه‌و هێزانه‌ى له‌ جه‌له‌والو‬ ‫سه‌عدییه‌ن‪ ،‬به‌شێکن ل ‌ه تیرۆریستان‬

‫ڕۆژى دووشه‌ممه‌ ‪ 2011/8/15‬دوو‬ ‫لیواى هێزى پێشمه‌رگه‌ ڕه‌وان�ه‌ى‬ ‫ناوچه‌کانى جه‌له‌والو سه‌عدییه‌ کران‪،‬‬ ‫له‌و باره‌یه‌وه‌ مه‌حموود سه‌نگاوى‬ ‫ڕایگه‌یاند‪« :‬هیچ ڕه‌زامه‌ندییه‌کى‬ ‫حکومه‌تى عێراقیمان وه‌رنه‌گرتووه‌و‬ ‫ی��ان ده‌ب��ێ��ت هێزێکى ه��اوب �ه‌ش‬ ‫دروست بکات بۆ ئه‌و ناوچانه‌ یان‬ ‫ده‌بێت ناوچه‌که‌مان ته‌سلیم بکات‪،‬‬ ‫ئێمه‌ ده‌یپارێزین»‪.‬‬ ‫مه‌حموود سه‌نگاوى‪ ،‬لێپرسراوى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى گه‌رمیانى (ی‪.‬ن‪.‬ک)‬ ‫ڕایگه‌یاند‪ :‬ئه‌و هێزانه‌ به‌ فه‌رمانى‬ ‫به‌ڕێز سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫و وه‌زی��رى پێشمه‌رگه‌ و سه‌رۆکى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫ڕه‌وانه‌ى ئه‌و ناوچانه‌ کراون‪.‬‬ ‫مه‌حموود سه‌نگاوى وتیشى‪« :‬تاکو‬ ‫ئه‌من و ئاسایش بۆ خه‌ڵکى ئه‌و‬ ‫ناوچانه‌ دابین نه‌بێت‪ ،‬ئه‌و ناوچانه‌‬ ‫چۆڵ ناکه‌ین»‪.‬‬ ‫س �ه‌ن��گ��اوى ڕاش��ی��گ �ه‌ی��ان��د‪ :‬هیچ‬ ‫ڕه‌زام���ه‌ن���دی���ی���ه‌ک���ى ح��ک��وم �ه‌ت��ى‬ ‫ناوه‌ندمان وه‌رنه‌گرتووه‌‪ ،‬حکومه‌تى‬ ‫ناوه‌ند له‌به‌رئه‌وه‌ى خ��ۆى هێزى‬ ‫نییه‌‪ ،‬تواناى نییه‌ ئه‌و ناوچانه‌‬ ‫ب��پ��ارێ��زێ��ت‪ ،‬س��وپ��اک�ه‌ى به‌شێکه‌‬ ‫له‌ تیرۆریستان و تیرۆریستیش‬ ‫ناتوانێت به‌رگرى له‌ خه‌ڵک بکات‬

‫و ژیانى خه‌ڵک دابین بکات‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ ئێمه‌ هێزه‌که‌مان بردووه‌ته‌‬ ‫ئه‌و ناوچه‌یه‌و له‌گه‌ڵ حکومه‌تى‬ ‫عێراقیشدا قسه‌ ده‌ک��ه‌ی��ن‪ ،‬یان‬ ‫ده‌بێت هێزێکى هاوبه‌ش دروست‬ ‫بکات بۆ ئه‌و ناوچانه‌ یان ده‌بێت‬ ‫ناوچه‌که‌مان ته‌سلیم بکات‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫ده‌یپارێزین‪.‬‬ ‫ناوبراو ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد‪ ،‬که‌‬ ‫به‌یانى ڕۆژى دووشه‌ممه‌ به‌ هێزێکى‬ ‫گه‌وره‌وه‌ چووه‌ته‌ ناو سه‌عدییه‌ و‬ ‫جه‌له‌والو ته‌رمى ئه‌و شه‌هیدانه‌ى‬

‫ڕۆژى یه‌کشه‌ممه‌ شه‌هید کرابوون‬ ‫به‌خاک سپاردووه‌و له‌وێ ماونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هێزى پێشمه‌رگه‌ى کوردستان‬ ‫له‌ سنوورى جه‌له‌وال و خانه‌قین‬ ‫ورده‌ ورده‌ جێگیر ئه‌بن و ئاگادارى‬ ‫الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌کانیش ده‌که‌ین‪،‬‬ ‫چونکه‌ ل �ه‌م �ه‌ودوا ناتوانین ئه‌وه‌‬ ‫قبووڵ بکه‌ین‪ ،‬که‌ خه‌ڵکه‌که‌مان له‌‬ ‫به‌رچاومان قه‌تڵ و عام بکرێن‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى ئاشکراکرد‪ ،‬که‌ له‌ ساڵى‬ ‫‪ 2003‬ه‌وه‌ تا شه‌هیده‌که‌ى دوێنێ‬ ‫‪ 643‬که‌س شه‌هید کراون‪.‬‬

‫الن ‌ه محه‌مه‌د عه‌لى‪ ،‬ئه‌ندامى ئه‌نجوومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق‪:‬‬

‫پێکهێنانى لیژنه‌ بۆ به‌دواداچوونى مادده‌ى ‪،140‬‬ ‫ده‌یسه‌لمێنێت ئه‌و مادده‌یه‌ زیندووه‌‬

‫تایبەت به ~‬ ‫الن���ه‌ م��ح �ه‌م �ه‌د ع��ه‌ل��ى‪ ،‬ئ�ه‌ن��دام��ى‬ ‫ئه‌نجوومه‌نى ن��وێ��ن�ه‌ران��ى عێراق‬ ‫ل�ه‌ دی��دارێ��ک��ى ~ تیشک‬ ‫ده‌خاته‌ سه‌ر ڕه‌وشى ئه‌منى ناوچه‌ى‬ ‫جه‌له‌وال و سه‌عدییه‌و ئاماژه‌ به‌وه‌‬ ‫ده‌ک���ات «ن��زی��ک �ه‌ى ‪ 1400‬خێزان‬ ‫ماڵه‌کانیان به‌جێهێشتووه‌و زیاتر له‌‬ ‫‪ 100‬کورد کوژراوه‌»‪.‬‬ ‫وتیشى‪« :‬به‌و هۆیه‌وه‌ به‌یانێکمان‬ ‫ده‌رک��رد له‌ناو په‌رله‌مانى عێراق و‬ ‫به‌یانه‌که‌شمان ئاڕاسته‌ى هه‌رسێ‬ ‫سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌ کردووه‌»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێماش بۆ ئ �ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫«پێویسته‌ ح��ک��وم�ه‌ت��ى عێراقى‬ ‫ناوچه‌که‌ بپارێزێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر نا‪ ،‬ئه‌و‬ ‫کاته‌ به‌ هه‌ماهانگى له‌گه‌ڵ هه‌رێمى‬ ‫کوردستاندا پێویست ده‌کات هێزى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ ببرێته‌ ئ �ه‌و ناوچانه‌‬

‫بۆ پاراستنى سه‌رو ماڵ و گیانى‬ ‫کورده‌کان»‪.‬‬ ‫الن���ه‌ م��ح �ه‌م �ه‌د ع��ه‌ل��ى‪ ،‬ئ�ه‌ن��دام��ى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق به‌‬ ‫~ ڕاگه‌یاند‬ ‫«پێویسته‌ ح��ک��وم�ه‌ت��ى عێراقى‬ ‫ن��اوچ �ه‌ک �ه‌ ب��پ��ارێ��زێ��ت»‪ .‬وتیشى‬ ‫نوێنه‌رانى ک��ورد ل�ه‌گ�ه‌ڵ هه‌موو‬ ‫دام���وده‌زگ���اک���ان���ى ح��ک��وم �ه‌ت��ى‬ ‫ه��ه‌رێ��م ه�ه‌م��اه�ه‌ن��گ��ی��م��ان ه�ه‌ی�ه‌‪،‬‬ ‫گ �ه‌ر نه‌گه‌یشتینه‌ ئه‌نجام‪ ،‬ئ�ه‌وا‬ ‫یاداشته‌که‌مان دووباره‌ ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌ ئه‌و کاته‌ داواى ئه‌وه‌ ده‌که‌ین‬ ‫پێویسته‌ پێشمه‌رگه‌ س �ه‌رو ماڵى‬ ‫کورده‌کان بپارێزێت‪.‬‬ ‫ئه‌و ئه‌ندامه‌ى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى‬ ‫عێراق ئاماژه‌ ب �ه‌وه‌ ده‌ک��ات «ئه‌و‬ ‫کێشانه‌ کێشه‌ى ناوخۆیین‪ ،‬تا‬ ‫بتوانرێت له‌ ناوخۆدا چاره‌سه‌ر بکرێن‬

‫باشتره‌‪ ،‬وه‌ک له‌وه‌ى ئێمه‌ په‌یوه‌ندى‬ ‫بکه‌ین به‌ ئه‌مریکییه‌کانه‌وه‌‪3» .‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ڕى ڕاگه‌یاندنى وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌‪:‬‬

‫بۆ ئه‌مساڵى خوێندن زیاتر ل ‌ه ‪ 150‬ملیار دینار‬ ‫بۆ دروستکردنی خوێندنگا دابینده‌کرێت‬

‫ناردنى ئه‌و هێز‌ه ب ‌ه هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌غداد دی��ار‌ه ده‌رفه‌تێکى زۆر گونجاو‬ ‫پێکده‌هێنێت بۆ دابینکردنى ئاشتى له‌و‬ ‫ناوچانه‌دا»‪3» .‬‬

‫تایبەت به ~‬ ‫ئیسماعیل به‌رزنجى‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫ڕاگه‌یاندنى وه‌زاره‌ت��ى پ�ه‌روه‌رده‌ى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان له‌‬ ‫دیمانه‌یه‌کى ~ ده‌ڵێت‬ ‫«ساڵى ڕاب��ردوو ملیۆن و نیوێک‬ ‫خوێندکار لە کوردستاندا هەبووە‌‪،‬‬ ‫ئه‌مساڵ مه‌زه‌نده‌ ده‌که‌ین ئه‌و بڕه‌‬ ‫خوێندکاره‌ زیاتر ببێت»‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو ئ���ام���اژه‌ ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ش‬

‫ده‌ک��ات «پ��رۆس�ه‌ى دروستکردنى‬ ‫خوێندنگا ب���ه‌رده‌وام���ه‌‪ ،‬ساڵى‬ ‫ڕاب��ردوو سه‌دوپه‌نجا ملیار دینار‬ ‫ب��ۆ دروس��ت��ک��ردن��ى خوێندنگا‬ ‫دان���را‪ ،‬ج��گ�ه‌ل�ه‌وه‌ى میزانییه‌کى‬ ‫تایبه‌تیشى ب��ۆ دان���را‪ ،‬ئه‌مساڵ‬ ‫ب��ه‌ ه��ه‌م��ان ب���ڕو زی��ات��ری��ش ئ�ه‌و‬ ‫میزانییه‌یه‌ دابینکراوه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تیش‬ ‫ئه‌مساڵ هه‌ڵمه‌تى نیشتمانیى بۆ‬ ‫دروستکردنى خوێندنگا به‌ڕێوه‌یه‌‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ سه‌ره‌تاى خوێندنى ئه‌مساڵ‬

‫پێشبینى ئه‌وه‌ ده‌که‌ین ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆر خوێندنگا ته‌واو ببێت»‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ چۆنێتى کردنه‌وه‌ى‬ ‫خوێندنگا ل �ه‌ پ��ارێ��زگ��او ش��ارو‬ ‫شارۆچکه‌کاندا‪ ،‬ڕایگه‌یاند «پاره‌‬ ‫الى ئێمه‌ ن��ی��ی�ه‌‪،‬ل�ه‌ پ �ه‌رل �ه‌م��ان‬ ‫م��ی��زان��ی��ی�ه‌ داده‌ن��رێ��ت‪،‬پ��ه‌س��ه‌ن��د‬ ‫ده‌ک��رێ��ت و ئه‌نجومه‌نى وه‌زی��ران‬ ‫بڕیارى له‌سه‌ر ده‌دات و ده‌کرێته‌‬ ‫ته‌نده‌ر ‪ ،‬هه‌ر پارێزگاو به‌شى خۆى‬ ‫به‌رده‌که‌وێت»‪7» .‬‬


‫‪2‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬

‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود چاوی به‌ بنه‌ماڵه‌ى شه‌هید حه‌م ‌ه‬ ‫حه‌سه‌ن حسێن که‌وزه‌ناڵى که‌وت‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫پارتى دیموکراتى کوردستان بروسکه‌یه‌کى پیرۆزبایى ئاڕاسته‌ى‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسى «حسدک» ده‌کات‬ ‫ب��ه‌ ب��ۆن��ه‌ى ی����ادى ‪ 35‬س��اڵ �ه‌ى‬ ‫دامه‌زراندنى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‪ ،‬مه‌کته‌بى‬ ‫س��ی��اس��ى پ���ارت���ى دی��م��وک��رات��ى‬ ‫کوردستان‪ ،‬بروسکه‌یه‌کى پیرۆزبایى‬ ‫ئ��اڕاس��ت �ه‌ى سکرتێرو مه‌کته‌بى‬ ‫س��ی��اس��ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان کرد‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬

‫ڕۆژى هه‌ینى ‪ 2011/8/12‬هه‌ڤاڵى‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود‪،‬‬ ‫سکرتێرى گشتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان ل ‌ه باره‌گاى‬ ‫تایبه‌تى خۆى ل ‌ه گوندى گوڵه‌خانه‌ى‬ ‫ده‌ڤ �ه‌رى ش��اره‌زوور ب ‌ه ئاماده‌بوونى‬ ‫عه‌تا تۆفیق‪ ،‬به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫ده‌ربه‌ندیخانى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان و ژماره‌یه‌ک‬ ‫ل ‌ه ئه‌ندامانى مه‌ڵبه‌ند پێشوازى ل ‌ه‬ ‫بنه‌ماڵه‌ى شه‌هید حه‌م ‌ه حه‌سه‌ن‬ ‫حسێن که‌وزه‌ناڵى کرد‪.‬‬ ‫ل ‌ه دیدارێکدا به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حموود تیشکى خست ‌ه سه‌ر ڕۆڵ و‬

‫قاره‌مانێتى شه‌هید حه‌م ‌ه حه‌سه‌ن ل ‌ه‬ ‫خه‌باتى پێشمه‌رگایه‌تیدا ل ‌ه ڕیزه‌کانى‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان ل ‌ه به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى‬ ‫ڕژێمى به‌عسى ڕووخ���اودا له‌پێناو‬ ‫به‌ده‌ستهێنانى مافه‌کانى خه‌ڵکى‬ ‫کوردستان‪ ،‬ئاماژه‌شى ب��ه‌وه‌دا که‌‬ ‫ش�ه‌ه��ی��د ح �ه‌م � ‌ه ح��ه‌س��ه‌ن ده‌ورى‬ ‫کاریگه‌رى هه‌بوو‌ه ل ‌ه تۆمارکردنى‬ ‫داستانه‌کانى ده‌شتى ش��اره‌زووردا تا‬ ‫ل ‌ه شه‌ڕێکى قاره‌مانانه‌دا ل ‌ه گوندنى‬ ‫ن���اوگ���ردان ل � ‌ه س���ه‌ره‌ت���اى سااڵنى‬ ‫هه‌شتاکان گیانى پاکى ب ‌ه خاکى‬ ‫کوردستان سپاردو چوو‌ه کاروانى پڕ‬

‫سه‌روه‌رى شه‌هیدانه‌و‌ه ‪.‬‬ ‫ل ‌ه ته‌وه‌رێکى ترى دیداره‌که‌دا به‌ڕێزیان‬ ‫ئاماژه‌یان ب ‌ه دوایین گۆڕانکارییه‌کانى‬ ‫کوردستان و هه‌وڵه‌کانى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێم کوردستان کرد بۆ جێبه‌جێکردنى‬ ‫به‌رنامه‌ى چاکسازى و باشترکردنى‬ ‫ژیانى که‌سوکارى شه‌هیدان‪ ،‬هیواشى‬ ‫خواست زیاتر ئ��اوڕ ل ‌ه که‌سوکارى‬ ‫س��ه‌رب��ه‌رزى ش�ه‌ه��ی��دان ب��درێ��ت�ه‌وه‌و‬ ‫گوزه‌رانیان باشتر بکرێت‪ ،‬ب ‌ه جۆرێک‬ ‫ک ‌ه هه‌ست ب ‌ه مه‌زنى خوێنى ڕۆڵه‌کانیان‬ ‫ب��ک �ه‌ن‪ ،‬چونک ‌ه ده‌ستکه‌وته‌کانى‬ ‫ئه‌مڕۆى هه‌رێمى کوردستان به‌رهه‌مى‬ ‫خوێنى شه‌هیدانه‌‪.‬‬

‫ب��ۆ ب���ه‌ڕێ���زان‪ /‬سکرتێرى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫و ئه‌ندامانى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫و ئه‌نجوومه‌نى سه‌رکردایه‌تى و‬ ‫هه‌موو ئه‌ندامان و الیه‌نگرانى حزبى‬ ‫سۆسیالیستى تێکۆشه‌ر‪.‬‬ ‫به‌ بۆنه‌ى ساڵوه‌گه‌ڕى دامه‌زراندنى‬ ‫حزبه‌ تێکۆشه‌ره‌که‌تان‪ ،‬گه‌رمترین‬ ‫پیرۆزباییتان لێده‌که‌ین و خه‌بات و‬ ‫قوربانیدانى حزبه‌که‌تان له‌ شۆڕشى‬ ‫گه‌له‌که‌ماندا له‌پێناوى ئ��ازادى و‬ ‫س �ه‌رف��رازى و دیموکراسیدا به‌رز‬ ‫ده‌نرخێنین‪ .‬له‌م بۆنه‌یه‌دا جه‌خت‬ ‫له‌سه‌ر په‌یوه‌ندى تووندوتۆڵى نێوان‬ ‫پارتیمان و حزبه‌ خه‌باتگێڕه‌که‌تان‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌ و به‌رده‌وام کارده‌که‌ین‬ ‫ب��ۆ ه�ه‌رچ��ى زی��ات��ر ب���ره‌ودان پێى‬ ‫له‌پێناوى ئه‌و ئامانجه‌ نیشتمانییانه‌ى‬ ‫خه‌باتمان بۆ کردوون و ده‌یکه‌ین‪.‬‬

‫به‌رنامه‌یه‌کى ستراتیژى نه‌ته‌وه‌ییه‌وه‌‬ ‫ڕووبه‌ڕوویان ببینه‌وه‌ و حکومه‌تى‬ ‫عێراقى ف��ی��دراڵ بخه‌ینه‌ ب��ه‌رده‌م‬ ‫به‌رپرسیارێتى خۆى له‌ پاراستنى‬ ‫ژی��ان و م��اڵ و سامانى کوردانى‬ ‫ئ��ه‌و ن��اوچ��ان�ه‌ و جێبه‌جێکردنى‬ ‫م��ادده‌ى ‪ ،140‬که‌ ته‌نیا زامنێکه‌‬ ‫بۆ دووباره‌نه‌بوونه‌وه‌ى تاوانه‌کانى‬ ‫ئیرهاب و شۆڤێنیزم‪.‬‬

‫هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ش دووپات ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌ ڕێگه‌چاره‌ى ڕاسته‌قینه‌ و کاراى‬ ‫ه�ه‌م��وو کێشه‌ و گرفته‌کانى ناو‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ته‌نیا گفتوگۆى‬ ‫نێوان الیه‌نه‌ سیاسییه‌کانى هه‌رێمه‌ و‬ ‫په‌یوه‌ندى دروست و کارلێکى ئه‌رێنى‬ ‫نێوان دامه‌زراوه‌ سیاسییه‌ بااڵکانى‬ ‫هه‌رێم و ئۆپۆزسیۆن به‌ردى بناغه‌ى‬ ‫گه‌شه‌پێدانى سیاسى و کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫ئه‌م قۆناغه‌ى ئه‌زموونه‌که‌مانه‌ و‬ ‫سستمى دیموکراسى ده‌خاته‌ سه‌ر‬ ‫ڕاسته‌ڕێ‪.‬‬ ‫هه‌لومه‌رجى عێراق و ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ى‬ ‫ڕووب��ه‌ڕووى ڕۆڵه‌کانى گه‌له‌که‌مان‬ ‫بوونه‌ته‌وه‌ له‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌کان‬ ‫و هه‌موو ئه‌و پیالنه‌ شۆڤێنییانه‌ى‬ ‫له‌ دژیان ده‌کرێ‪ ،‬وامان لێده‌خوازن‪،‬‬ ‫که‌ ڕیزه‌کانمان یه‌ک بخه‌ین و به‌‬

‫مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫پارتى دیموکراتى کوردستان‬ ‫‪2011/8/10‬‬

‫ده‌ک��ه‌ی��ن‪ ،‬ب�ه‌ه��ی��وای��ن ل � ‌ه ک��اروان��ى‬ ‫خه‌باتدا هه‌میش ‌ه ل ‌ه سه‌رکه‌وتندا بن‬ ‫و ب ‌ه هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ هێزو الیه‌ن ‌ه‬ ‫کوردستانییه‌کان ل ‌ه به‌ره‌ى پێشه‌وه‌ى‬ ‫داخ��وازی��ی �ه‌ک��ان��ى گ�ه‌ل�ه‌ک�ه‌م��ان بن‬ ‫له‌پێناو ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵى‬ ‫و هێنانه‌دى عه‌داله‌تى کۆمه‌الیه‌تى و‬ ‫به‌هێزکردنى سیسته‌مى دیموکراسى‬ ‫و گیانى لێبوورده‌یى‪ .‬دی��ار‌ه حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫چ ل�� ‌ه ش���اخ و چ ل�� ‌ه ش����اردا جێ‬

‫په‌نجه‌ى خه‌باتى له‌پێناو هێنانه‌دى‬ ‫م��اف�ه‌ڕه‌واک��ان��ى گه‌له‌کامان دی��اره‌‪،‬‬ ‫ئه‌ویش ب ‌ه قوربانیدان و به‌خشینى‬ ‫خوێنى هه‌ڤااڵکانى ئه‌و حزب ‌ه له‌ته‌ک‬ ‫حزبه‌کانى ترى کوردستان‪ .‬جارێکى‬ ‫تر پیرۆزباییتان لێده‌که‌ین و جه‌خت‬ ‫ل ‌ه په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان هه‌ردووالمان‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌‪.‬‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسی‬ ‫بزووتنه‌وه‌ى دیموکراتى گه‌لى‬ ‫کوردستان‬

‫دووباره‌ پیرۆزباییمان قبووڵ‬ ‫بکه‌ن و گیانى شه‌هیدانى حزب ‌ه‬ ‫تێکۆشه‌ره‌که‌تان ئاسووده‌ و ئارام‬ ‫بێت و ئێوه‌ش سه‌رکه‌وتوو بن‪.‬‬

‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود بروسکه‌یه‌کى پیرۆزبایى له‌ په‌یمانگاى‬ ‫دیموکراسى نیشتمانیى (‪ )NDI‬پێده‌گات‬ ‫بزووتنه‌وه‌ى دیموکراتى گه‌لى کوردستان بروسکه‌یه‌کى پیرۆزبایی‬ ‫ئاڕاسته‌ى محەمەدی حاجی مەحمود کرد‬ ‫ب ‌ه بۆنه‌ى یادى ‪ 35‬ساڵه‌ى دامه‌زراندنى‬

‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان‪ ،‬په‌یمانگاى دیموکراسى‬ ‫نیشتمانیى (‪ )NDI‬ل� ‌ه عێراق‪،‬‬ ‫بروسکه‌یه‌کى پیرۆزبایى ئاراسته‌ى‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود‬ ‫و ه�ه‌ڤ��ااڵن��ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان کرد‪ ،‬ک ‌ه ئه‌م ‌ه‬ ‫ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬ ‫بۆ‪ /‬به‌ڕێز محه‌مه‌د حاجى مه‌حموود‬ ‫سکرتێرى گشتى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‬ ‫به‌ناوى به‌رنامه‌ى په‌ره‌پێدانى پارت ‌ه‬ ‫سیاسییه‌کانى په‌یمانگاى دیموکراسى‬ ‫نیشتمانیى (‪ )NDI‬ل� ‌ه عێراق‪،‬‬ ‫پیرۆزباییه‌کى گ���ه‌رم ئ��اڕاس��ت�ه‌ى‬ ‫به‌ڕێزتان و هه‌ڤااڵنتان ده‌که‌ین ب ‌ه‬ ‫بۆنه‌ى ساڵیادى دامه‌زراندنى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪.‬‬ ‫له‌ماوه‌ى ساڵى ڕابردوودا (‪)NDI‬‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کى به‌رهه‌مدارى به‌رده‌وامى‬ ‫ه�ه‌ب��وو ل�ه‌گ�ه‌ڵ به‌رپرس ‌ه بااڵکانى‬ ‫حزبه‌که‌تان‪ ،‬بۆیه‌ ده‌مانه‌وێت له‌م‬ ‫ده‌رف��ه‌ت��ه‌دا سوپاسیان بکه‌ین بۆ‬

‫به‌ڕێز‪ /‬کاک محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود‬ ‫س��ک��رت��ێ��رى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‬ ‫به‌ڕێزان‪ /‬ئه‌ندامانى مه‌کته‌ب سیاسی‬ ‫و سه‌رکردایه‌تى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‬

‫پابه‌ندبوونیان و سووربوونیان و ئه‌و‬ ‫کاته‌ى که‌ به‌ ئێمه‌یان به‌خشى‪.‬‬ ‫دوایین کۆنگره‌ى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان‪ ،‬نموونه‌یه‌کى‬ ‫پۆزه‌تیڤان ‌ه بوو بۆ هه‌وڵه‌کانى کرانه‌وه‌و‬ ‫چاکسازى بۆ وه‌اڵمدانه‌وه‌یه‌کى باشتر‬ ‫ب��ۆ پێشبینییه‌کانى هاوواڵتییان‬ ‫و ئێمه‌ش زۆر خۆشحاڵین‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ڕێکخه‌رانى کۆنگره‌ س��وودی��ان ل ‌ه‬ ‫ڕاوێژکاریکردنیان له‌گه‌ڵ (‪)NDI‬‬ ‫وه‌رگرتووه‌ بۆ ڕێکخستنى ئه‌م بۆن ‌ه‬ ‫گرنگه‌‪.‬‬ ‫په‌یمانگاکه‌مان له‌و بڕوایه‌دایه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫گ��ۆڕان��ک��ارى ج���ددى‪ ،‬ح��زب ب��ه‌ره‌و‬

‫دیموکراتى و سه‌قامگیرى زیاترى‬ ‫ده‌ب����ات‪ ،‬ک �ه‌ ئ �ه‌م �ه‌ش نماینده‌یى‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى ئه‌و هاوواڵتییان ‌ه ده‌کات‪،‬‬ ‫که‌ ب ‌ه باشترین شێو‌ه پشتگیرییان‬ ‫لێکردووه‌‪.‬‬ ‫له‌ کۆتاییشدا هیواى‬ ‫سه‌رکه‌وتنتان بۆ ده‌خوازین‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ڕێزدا‬ ‫ئۆگینیان بۆیادۆڤیچ‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى پرۆگرام ‪ -‬پارت ‌ه‬ ‫سیاسییه‌کان‬ ‫‪ / NDI‬عێراق‬ ‫‪2011/8/13‬‬

‫مه‌کته‌بى رێکخراوه‌ پیشه‌یى و جه‌ماوه‌رییه‌کانى‬ ‫(حسدک) رۆژى جیهانى الوان به‌رز ده‌نرخێنێت‬ ‫به‌ بۆنه‌ى ڕۆژى جیهانى الوان �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫مه‌کته‌بى ڕێ��ک��خ��راوه‌ پیشه‌یى و‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کانى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان بروسکه‌یه‌کى‬ ‫پ��ی��رۆزب��ای��ى ئ��اڕاس��ت��ه‌ى الوان���ى‬ ‫ک��وردس��ت��ان و جیهان ک��رد‪ ،‬ئه‌م ‌ه‬ ‫ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬ ‫به‌ بۆنه‌ى هاتنى ڕۆژى جیهانى الوان‬ ‫گه‌رمترین و جوانترین پیرۆزبایى‬ ‫ئاڕاسته‌ى الوان��ى جیهان ده‌که‌ین‬ ‫به‌ گشتى و الوان��ى کوردستان ب ‌ه‬ ‫تایبه‌تى‪ ،‬ئاشکرایه‌ دیاریکردنى‬ ‫ڕۆژێکى تایبه‌ت به‌ الوان له‌ الیه‌ن‬ ‫ڕێکخراوى نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان‬ ‫له‌ ‪12‬ى ئابى ساڵى ‪2000‬دا گرنگى‬ ‫تایبه‌تى خ��ۆى هه‌یه‌‪ ،‬تاکو زیاتر‬ ‫گرنگى بدرێت به‌ تواناو به‌هره‌کانى‬ ‫الوان و سوودوه‌رگرتن له‌ تواناکانیان‬ ‫ل �ه‌پ��ێ��ن��او ب��ه‌ش��داری��ک��ردن��ی��ان ل ‌ه‬ ‫بوونیادنانى کۆمه‌ڵگایه‌کى مه‌ده‌نیدا‪.‬‬ ‫بۆیه‌ جێگاى خۆیه‌تى له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستانیش ڕێکخراوه‌کانى الوان‬ ‫زیاتر هه‌ماهه‌نگ بن بۆ خزمه‌تکردنى‬ ‫زیاترى الوان له‌پیناو قووڵکردنه‌وه‌ى‬ ‫گیانى ل��ێ��ب��وورده‌ی��ى و یه‌کسانى‬ ‫و هه‌وڵدان بۆ زیاتر به‌هێزکردنى‬ ‫بنه‌ماکانى فیکرى و ڕووناکبیرى و‬

‫سوودوه‌رگرتن له‌ تواناو به‌هره‌کانى‬ ‫الوان ل���ه‌ ڕێ���گ���اى ئ���ه‌و پ���رۆژ ‌ه‬ ‫گرنگانه‌ى‪ ،‬که‌ ئێستا حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ده‌ستی کردووه‌‬ ‫به‌ جێبه‌جێکردنى‪ ،‬هه‌ر له‌ پێدانى‬ ‫پێشینه‌ى هاوسه‌رگیرى و قه‌رزى‬ ‫درێژخایه‌ن بۆ پرۆژه‌ بچووکه‌کان و‬ ‫زۆر پرسى تر‪ ،‬که‌ ئه‌م فاکته‌ران ‌ه‬ ‫ده‌ب��ن �ه‌ه��ۆى پێشخستنى زی��ات��رى‬ ‫به‌هره‌و تواناکانى الوان ‪.‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا گ��رن��گ �ه‌ الوان زی��ات��ر‬ ‫به‌شدارییان پێبکرێت له‌ ناوه‌نده‌کانى‬ ‫بڕیاردا‪ ،‬تاکو بتوانرێت زیاتر هه‌ستى‬ ‫نیشتمانپه‌روه‌رى و دڵسۆزى له‌ناو‬ ‫هزرى الواندا جێگیر بکرێت و هه‌مووان‬ ‫به‌شداربین له‌ ئ��اوه‌دان��ک��ردن�ه‌وه‌ى‬ ‫کوردستاندا‪ ،‬که‌ له‌ماوه‌ى ڕابردوودا‬ ‫له‌سه‌ر ده‌ستى ڕژێمه‌ یه‌ک له‌دواى‬ ‫ی �ه‌ک �ه‌ک��ان��دا ڕووب������ه‌ڕووى الوان���ى‬ ‫واڵته‌که‌مان بووه‌ته‌وه‌ ‪.‬‬ ‫دووباره‌ وێڕاى پیرۆزباییمان له‌ الوانى‬ ‫کوردستان‪ ،‬جه‌خت ده‌که‌ینه‌وه‌ ک ‌ه‬ ‫پێویسته‌ ڕێکخراوه‌کانى الوان ب ‌ه‬ ‫هاوبه‌شى کاربکه‌ن بۆ به‌رزڕاگرتنى‬ ‫یادى ڕۆژى جیهانى الوان‪ ،‬که‌ سه‌رجه‌م‬ ‫الوانى دنیا به‌ ئه‌نجامدانى چاالکى‬ ‫ج��ۆراوج��ۆر ئ �ه‌م ی��اده‌ ده‌ک �ه‌ن �ه‌وه‌‪،‬‬

‫پێویسته‌ الوان���ى کوردستانیش‬ ‫ک��ار بکه‌ن بۆ پیشاندانى سیماى‬ ‫جوانى نه‌ته‌وه‌که‌مان به‌ واڵتانى‬ ‫دنیا و به‌شداریکردنى هه‌موو الیه‌ک‬ ‫ل�ه‌ ئ��اوه‌دان��ک��ردن �ه‌وه‌ى کوردستان‬ ‫و پته‌وکردنى گیانى برایه‌تى و‬ ‫کارى پێکه‌وه‌یى له‌ کوردستاندا ب ‌ه‬ ‫ئامانجى پاراستنى ده‌ستکه‌وته‌کانى‬ ‫گ �ه‌ل �ه‌ک �ه‌م��ان‪ ،‬ک �ه‌ چ�ه‌ن��دی��ن ساڵ ‌ه‬ ‫قوربانى بۆ ده‌ده‌ین‪ ،‬هه‌روه‌ها ڕۆڵ و‬ ‫کاریگه‌رى سه‌رجه‌م ئه‌و ڕێکخراوان ‌ه‬ ‫به‌رز ده‌نرخێنین ‪ ،‬که‌ له‌ ڕابردوودا‬ ‫کاریان کردووه‌ بۆ په‌ره‌پێدانى داواو‬ ‫خواسته‌کانى الوان له‌پێناو ئه‌و‬ ‫هه‌واڵنه‌ى داویانه‌ بۆ که‌مکردنه‌وه‌ى‬ ‫دیارده‌ نه‌خوازراوه‌کان به‌ تایبه‌تى‬ ‫ڕێکخراوى الوان��ى کوردستان‪ ،‬که‌‬ ‫له‌ماوه‌ى ڕابردوودا خه‌باتى کردووه‌‬ ‫ب��ۆ به‌دیهێنانى داواو خ��واس��ت و‬ ‫مافه‌کانى الوان‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ڕێزدا‬ ‫مه‌کته‌بى ڕێکخراوه‌ پیشه‌یى و‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کانى‬ ‫حسدک‬ ‫‪12‬ى ئابى ‪2011‬‬

‫ساڵو و ڕێز‪...‬‬ ‫به‌بۆنه‌ى ی��ادى دام�ه‌زران��دن��ى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪،‬‬ ‫جوانترین پیرۆزباییتان ئاڕاست ‌ه‬

‫به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ندى خانه‌قینى «حسدک» پێشوازی ل ‌ه‬ ‫سه‌رپه‌رشتیارى ئیداره‌ى گه‌رمیان ده‌کات‬ ‫ب �ه‌ مه‌به‌ستى پ��ی��رۆزب��ای��ى ی��ادى‬ ‫‪ 35‬س��اڵ �ه‌ى دام��ه‌زران��دن��ى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‪،‬‬ ‫ڕۆژى شه‌ممه‌ ‪ 2011/8/13‬سه‌اڵح‬ ‫کوێخا‪ ،‬سه‌رپه‌رشتیارى ئیداره‌ى‬ ‫گ �ه‌رم��ی��ان‪ ،‬س��ه‌ردان��ى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫خانه‌قینى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستانى کردو له‌ الیه‌ن‬ ‫هه‌ڤاڵ جه‌لیل سه‌عید‪ ،‬به‌رپرسى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندو ژماره‌یه‌ک له‌ ئه‌ندامانى‬ ‫مه‌ڵبه‌نده‌وه‌ پێشوازیکران‪.‬‬ ‫له‌ دی��دارێ��ک��دا به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ند‬ ‫ت��ی��ش��ک��ى خ��س��ت�ه‌ س���ه‌ر م��ێ��ژووى‬ ‫دام �ه‌زران��دن��ى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان و ئه‌و ڕۆژانه‌ى‬ ‫حزبیان تیادا دروستبوو له‌پێناو‬ ‫به‌دیهێنان و گه‌یشتن به‌ ت �ه‌واوى‬ ‫مافه‌ نه‌ته‌وه‌یى و نیشتمانییه‌کان‬

‫و به‌فیڕۆنه‌چوونى تاوانکارییه‌کانى‬ ‫ئه‌نفال و هه‌ڵه‌بجه‌و ماڵوێرانییه‌کانى‬ ‫ت��رى گه‌له‌که‌مان‪ ،‬ل�ه‌و پێناوه‌شدا‬ ‫ح��زب��ى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان ژماره‌یه‌کى زۆر شه‌هیدى‬ ‫سه‌رکرده‌ى کرده‌ قوربانى‪.‬‬ ‫دوات���ر باسى ل�ه‌ ب�ه‌رن��ام�ه‌ى ک��ارى‬

‫داه���ات���ووى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان کرد له‌ ناوچه‌‬ ‫داب��ڕاوه‌ک��ان��ى ک��وردس��ت��ان له‌پێناو‬ ‫گ �ه‌ڕان �ه‌وه‌ى ئ�ه‌و ناوچانه‌ بۆ سه‌ر‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و خزمه‌تکردنى‬ ‫زی��ات��رى خه‌ڵکى ئ��ه‌و ن��اوچ��ان�ه‌ و‬ ‫سه‌رجه‌م ناوچه‌کانى ترى کوردستان‪.‬‬

‫چاالکییه‌کانى مه‌ڵبه‌ندى قه‌اڵدزێ‬

‫ڕۆژى ‪ 2011/8/8‬له‌یادى دامه‌زراندنى‬ ‫(حسدک )‪ ،‬م‪ .‬هه‌مزه‌‪ ،‬به‌رپرسى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى ق���ه‌اڵدزێ ل�ه‌ ب��اره‌گ��اى‬ ‫مه‌ڵبه‌ند له‌گه‌ڵ ستافى مه‌ڵبه‌ند‬ ‫پێشوازییان له‌ الیه‌نه‌ سیاسییه‌کانى‬ ‫سنووره‌که‌ کرد‪ ،‬که‌ پێکهاتبوو ل ‌ه‬ ‫کۆمیته‌ى ڕاپ�ه‌ڕی��ن��ى (ى ن ک)‪،‬‬ ‫ناوچه‌ى ق �ه‌اڵدزێ و ڕاپه‌ڕینى (پ‬ ‫د ک) و ستافێکى پارتى پارێزگاران‬ ‫له‌گه‌ڵ دام��وده‌زگ��ا حکومییه‌کان و‬ ‫چه‌ندین که‌سایه‌تى و جه‌ماوه‌رى‬ ‫سنووره‌که‌‪.‬‬

‫سوپاسنامه‬

‫بنه‌ماڵه‌ى کوێخا مامه‌ند سوپاسنامه‌یه‌ک ئاڕاسته‌ى به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود‪ ،‬سکرتێرى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ده‌کات‪ ،‬ئه‌مه‌ ده‌قه‌که‌یه‌تى‪:‬‬ ‫به‌ڕێز محه‌مه‌دى حاجى مه‌حموود‪ ،‬سکرتێرى حزبى سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان ده‌کات‪ ،‬پرسه‌نامه‌که‌تان گه‌یشته‌ بنه‌ماڵه‌که‌مان‪،‬‬ ‫سوپاسى به‌ڕێزت ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫پرسه‌نامه‌که‌ت خه‌مى که‌م کردینه‌وه‌‪.‬‬ ‫بنه‌ماڵه‌ى کوێخا مامه‌ند‬ ‫‪2011/8/11‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫الن ‌ه محه‌مه‌د عه‌لى‪ ،‬ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق‪:‬‬

‫دیدار‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫‪3‬‬

‫پێکهێنانى لیژنه‌ بۆ به‌دواداچوونى مادده‌ى ‪ ،140‬ده‌یسه‌لمێنێت ئه‌و مادده‌یه‌ زیندووه‌‬ ‫دیمانه‪ :‬عومه‌ر غواڵمى‬

‫الن��� ‌ه م��ح��ه‌م��ه‌د ع��ه‌ل��ى‪ ،‬ئ �ه‌ن��دام��ى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى ن��وێ��ن�ه‌ران��ى ع��ێ��راق ل ‌ه‬ ‫دیدارێکى ~ تیشک ده‌خات ‌ه‬ ‫سه‌ر ڕه‌وشى ئه‌منى ناوچه‌ى جه‌له‌وال و‬ ‫سه‌عدیی ‌ه ئاماژ‌ه به‌وه‌ ده‌کات «نزیکه‌ى‬ ‫‪ 1400‬خێزان ماڵه‌کانیان به‌جێهێشتووه‌و‬ ‫زیاتر ل ‌ه ‪ 100‬کورد کوژراوه‌»‪.‬‬ ‫وتیشى «ب �ه‌و هۆیه‌وه‌ به‌یانێکمان‬ ‫ده‌رک���رد له‌ناو په‌رله‌مانى عێراق و‬ ‫به‌یانه‌که‌شمان ئاڕاسته‌ى هه‌رسێ‬ ‫سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌ کردووه»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو هێماش ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ ده‌ک��ات‬ ‫«پێویست ‌ه حکومه‌تى عێراقى ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫بپارێزێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر ن��ا‪ ،‬ئ�ه‌و کات ‌ه ب ‌ه‬ ‫هه‌ماهانگى له‌گه‌ڵ هه‌رێمى کوردستاندا‬ ‫پێویست ده‌ک��ات هێزى پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫ببرێت ‌ه ئه‌و ناوچانه‌ بۆ پاراستنى سه‌رو‬ ‫ماڵ و گیانى کورده‌کان»‪.‬‬

‫*پ��ارس��ت��ن��ى ن��اوچ �ه‌ داب���ڕاوه‌ک���ان‬ ‫ل�ه‌ ڕووى ئه‌منییه‌وه‌ ل�ه‌ ئه‌ستۆى‬ ‫کێدایه‌؟‬ ‫دی��اره‌ الیه‌نى په‌یوه‌ندیدارى ئه‌و‬ ‫ناوچانه‌ ده‌گرێته‌وه‌‪ ،‬چه‌ندین گرفت‬ ‫ڕووی����داوه‌ ب �ه‌س �ه‌ر ک��ورده‌ک��ان��دا‪،‬‬ ‫نزیکه‌ى ‪ 1400‬خێزان ماڵه‌کانیان‬ ‫به‌جێهێشتووه‌و زیاتر له‌ ‪ 100‬کورد‬ ‫ک��وژراوه‌‪ ،‬به‌و هۆیه‌وه‌ به‌یانێکمان‬ ‫ده‌رک��رد له‌ناو په‌رله‌مانى عێراق و‬ ‫به‌یانه‌که‌شمان ئاڕاسته‌ى هه‌رسێ‬ ‫سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌‪،‬پێویسته‌ الیه‌نى‬ ‫ئه‌منى و ئ��ی��دارى ئ��ه‌و ناوچانه‌‬ ‫کورده‌کان بپارێزن‪ ،‬ئه‌گه‌رنا ئه‌و‬ ‫کاته‌ به‌ هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ هه‌رێمى‬ ‫کوردستاندا پێویست ده‌کات هێزى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ ببرێته‌ ئ �ه‌و ناوچانه‌‬ ‫بۆ پاراستنى سه‌رو ماڵ و گیانى‬ ‫کورده‌کان‪ ،‬گه‌ر ئ �ه‌وان به‌ ئه‌رکى‬ ‫به‌رپرسیارێتى خۆیان هه‌ڵنه‌ستان‪.‬‬ ‫*توانیوتانه‌ له‌و ڕێگه‌یه‌وه‌ فشار‬

‫به‌پێى ده‌ستوور دروستبوونى فیدراڵیه‌ت‬

‫مافێکى ڕه‌واى هه‌موو پارێزگاکانه‌‪ ،‬چه‌ند‬

‫پارێزگایه‌ک ده‌توانن کۆببنه‌و ‌ه فیدراڵیه‌تى‬ ‫جوگرافى دروست بکه‌ن‬

‫دروست بکه‌ن‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى ئه‌و ناوچانه‌‬ ‫ئارامى به‌خۆیانه‌وه‌ ببینن؟‬ ‫ب��ۆ ئ �ه‌و مه‌به‌سته‌ به‌رنامه‌یه‌کى‬ ‫وامان به‌ده‌سته‌وه‌یه‌‪ ،‬که‌ لیژنه‌یه‌ک‬

‫پێکبهێنین‪ ،‬ئ �ه‌و لیژنه‌یه‌ ته‌نها‬ ‫کورده‌کان نه‌گرێته‌وه‌‪ ،‬به‌ڵکو بریتی‬ ‫بێت له‌ نوێنه‌رانى کورد و عه‌ره‌به‌کانى‬ ‫ئ��ه‌و ن��اوچ��ان �ه‌‪ ،‬ب��ۆ گفتوگۆکردن‬

‫ل��ه‌س��ه‌ر ئ���ه‌و پ��رس��ان��ه‌‪ ،‬کاتێک‬ ‫گرفتێک هاته‌ پێشه‌وه‌‪ ،‬نوێنه‌رانى‬ ‫ئه‌و ناوچانه‌ بکه‌ونه‌ گفتوگۆکردن‬ ‫بۆ چاره‌سه‌رى ئه‌و کێشانه‌ى له‌و‬

‫ناوچانه‌ سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫*هه‌ماهه‌نگیتان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ هه‌یه‌ بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ى‬ ‫هێمنى بۆ ئه‌و ناوچانه‌؟‬ ‫پ��ێ��وی��س��ت�ه‌ ح��ک��وم �ه‌ت��ى ع��ێ��راق��ى‬ ‫ن��اوچ�ه‌ک�ه‌ ب��پ��ارێ��زێ��ت‪ ،‬ئێمه‌ هه‌ر‬ ‫سێ سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌مان ئاگادار‬ ‫ک��ردۆت �ه‌وه‌ له‌ قۆناغى یه‌که‌مدا‪،‬‬ ‫قۆناغى دووه‌م پێکهێنانى لیژنه‌یه‌که‌‬ ‫ل �ه‌ ن��وێ��ن�ه‌ران��ى ئ��ه‌و ن��اوچ��ان�ه‌ به‌‬ ‫کورد و عه‌ره‌به‌وه‌‪ ،‬ئێمه‌ به‌ته‌ئکید‬ ‫وه‌ک ن��وێ��ن �ه‌ران��ى ک���ورد ل�ه‌گ�ه‌ڵ‬ ‫هه‌موو داموده‌زگاکانى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێم هه‌ماهه‌نگیمان هه‌یه‌‪ ،‬گه‌ر‬ ‫ب �ه‌وه‌ نه‌گه‌یشتینه‌ ئه‌نجام‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫یاداشته‌که‌مان دووباره‌ ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌ ئه‌و کاته‌ داواى ئه‌وه‌ ده‌که‌ین‬ ‫پێویسته‌ پێشمه‌رگه‌ س �ه‌رو ماڵى‬ ‫کورده‌کان بپارێزێت‪.‬‬ ‫*ت��اچ �ه‌ن��ده‌ ت��وان��ی��وت��ان�ه‌ ل�ه‌گ�ه‌ڵ‬ ‫ئه‌مریکییه‌کاندا نزیک ببنه‌وه‌ بۆ‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى ئه‌و گرفته‌؟‬ ‫ئه‌و کێشانه‌ کێشه‌ى ناوخۆیین‪ ،‬تا‬ ‫بتوانرێت له‌ ناوخۆدا چاره‌سه‌ر بکرێن‬ ‫باشتره‌‪ ،‬وه‌ک له‌وه‌ى ئێمه‌ په‌یوه‌ندى‬ ‫بکه‌ین به‌ ئه‌مریکییه‌کانه‌وه‌‪.‬‬ ‫*م���ان���ه‌وه‌ى ه��ێ��زه‌ک��ان��ى ئه‌مریکا‬ ‫پێویستى به‌ ڕه‌زامه‌ندى په‌رله‌مانى‬ ‫عێراق هه‌یه‌؟‬ ‫پێویست ده‌ک���ات ه �ه‌م��وو کوتله‌‬ ‫سیاسییه‌کان ڕێکبکه‌ون له‌سه‌ر‬ ‫ش��ێ��وازى ک��ش��ان �ه‌وه‌ى هێزه‌کانى‬ ‫ئه‌مریکا‪ ،‬ئایا ئه‌وانه‌ى ده‌مێننه‌وه‌ چ‬ ‫ده‌بن؟ بۆ چ مه‌به‌ستێک ده‌مێننه‌وه‌؟‬ ‫ئه‌وانه‌ هه‌مووى دیراسه‌ى له‌سه‌ر‬ ‫ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ئینجا ب��ڕی��ارى کۆتایى‬ ‫له‌سه‌ر ده‌درێ��ت له‌ناو کوتله‌کاندا‪،‬‬ ‫دواتر پرۆژه‌که‌ دێته‌ ناو په‌رله‌مان‬ ‫بۆ ده‌نگدان له‌سه‌ر مانه‌وه‌ یان یان‬ ‫نه‌مانه‌وه‌یان‪.‬‬ ‫*پێتوایه‌ ئێستا بارودۆخى عێراق‬ ‫له‌باره‌ بۆ دروستکردنى فیدراڵیه‌ت؟‬ ‫به‌پێى ده‌س��ت��وور دروس��ت��ب��وون��ى‬ ‫فیدراڵیه‌ت مافێکى ڕه‌واى هه‌موو‬

‫پارێزگاکانه‌‪ ،‬چه‌ند پارێزگایه‌ک‬ ‫ده‌ت��وان��ن کۆببنه‌وه‌ فیدراڵیه‌تى‬ ‫جوگرافى دروست بکه‌ن‪.‬‬ ‫به‌ ڕاى من قه‌زیه‌ى له‌و جۆره‌ ده‌خرێته‌‬ ‫ناو خه‌ڵکه‌وه‌‪ ،‬تا بزانرێت کاردانه‌وه‌ى‬ ‫خه‌ڵک چۆنه‌ به‌رانبه‌ر به‌و قه‌زیه‌یه‌‪،‬‬ ‫له‌ الیه‌کى تریشه‌وه‌ سوودبینینه‌‬ ‫له‌ ئه‌زموونى کورد له‌ فیدراڵیه‌ت‪،‬‬ ‫که‌ سه‌رکه‌وتوو ب��ووه‌‪ ،‬چونکه‌ له‌‬ ‫فیدراڵیه‌تدا دیموکراسییه‌ت زیاد‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌و دوو هۆکاره‌‬ ‫باڵوببوویه‌وه‌‪ ،‬ئێستا هه‌ندێک له‌‬ ‫عه‌ره‌به‌کان له‌و بڕوایه‌دان فیدراڵیه‌ت‬ ‫باشترین چاره‌سه‌ره‌‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى که‌س‬ ‫مافى پێشێل نه‌کرێت‪.‬‬ ‫*ئ��ای��ا ب��ارودۆخ��ه‌ک��ه‌ ل��ه‌ب��اره‌ بۆ‬ ‫دروس���ت���ب���وون���ى ف���ی���دراڵ���ی���ه‌ت له‌‬ ‫عێراقدا؟‬ ‫پێشبینى ن��اک��ه‌م ل���ه‌م ک��ات �ه‌دا‬ ‫فیدراڵیه‌ت بکرێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم م��اده‌م‬ ‫ق��س��ه‌ى ل��ێ��ک��راوه‌‪ ،‬م��ان��اى وای��ه‌‬ ‫ده‌ستیپێکردووه‌‪،‬‬ ‫هه‌نگاوه‌کانى‬ ‫ئه‌کرێت چه‌ند ساڵێکى تر فیدراڵیه‌ت‬ ‫دروستببێت‪ ،‬هه‌ندێک له‌ عه‌ره‌به‌کان‬ ‫خۆیان گه‌شتوونه‌ته‌ ئه‌و ب��اوه‌ڕه‌ى‬ ‫باسى لێوه‌ بکه‌ن‪ ،‬به‌سره‌ ماوه‌یه‌ک‬ ‫به‌ر له‌ ئێستا داوایان کرد فیدراڵیه‌ت‬ ‫دروس��ت بکه‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها ناوچه‌ى‬ ‫واستیش داواى فیدراڵیه‌تیان کرد‪،‬‬ ‫ماناى ئه‌وه‌یه‌ هه‌نگاوه‌کانى پالندانان‬ ‫ده‌ستى پێکردووه‌‪.‬‬ ‫*تاچه‌نده‌ گه‌شبینیت به‌و لیژنه‌‬ ‫نوێیه‌ى‪ ،‬ک�ه‌ دان���راوه‌ ب��ۆ م��ادده‌ى‬ ‫‪140‬؟‬ ‫خۆى بۆ خوى باسکردنى مادده‌ى ‪140‬‬ ‫و پێکهێنانى لیژنه‌ بۆ به‌دواداچوونى‬ ‫مادده‌ى ‪ 140‬ئیسپاتى ئه‌وه‌ ده‌کات‪،‬‬ ‫که‌ م��ادده‌ى ‪ 140‬زی��ن��دووه‌‪ ،‬وه‌ک‬ ‫ئه‌وه‌ى هه‌ندێک له‌ په‌رله‌مانتاره‌کان‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وان �ه‌ى ن�ه‌ی��ارى م���ادده‌ى ‪140‬ن‬ ‫باسیان له‌وه‌ ده‌ک��رد‪ ،‬که‌ مادده‌ى‬ ‫‪ 140‬مادده‌یه‌کى مردووه‌‪ ،‬پێکهێنانى‬ ‫ئه‌م لیژنه‌یه‌ ده‌یسه‌لمێنێت مادده‌ى‬ ‫‪ 140‬زیندووه‌‪.‬‬

‫فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد‪ ،‬ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى یه‌کێتى نیشتمانى کوردستان‪:‬‬

‫ئەوەی لە جەلەوال و سەعدییە ڕوودەدات جێبەجێنەکردنی ماددەی (‪)140‬ە‬

‫دیمانه‪~ :‬‬ ‫ف��ه‌ری��د ئ��ه‌س��ه‌س��ه‌رد ‪ ،‬ئ �ه‌ن��دام��ى‬ ‫س�ه‌رک��ردای�ه‌ت��ى یه‌کێتى نیشتمانى‬ ‫کوردستان ل ‌ه دیدارێکى ~‬ ‫ئاماژ‌ه ب�ه‌وه‌ ده‌ک��ات «ناردنى هێزى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ به‌بێ هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ‬ ‫حکومه‌تى فیدراڵدا‪ ،‬ڕه‌نگه‌ هه‌ندێ‬ ‫کێشه‌ى لێبکه‌وێته‌وه‌»‪.‬‬ ‫ناوبراو هێما بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات «ئه‌وه‌ى‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه سه‌عدیی ‌ه و جه‌له‌وال و ناوچه‌کانى‬ ‫ت��رى پ��ارێ��زگ��اى دی��ال �ه‌دا ڕووده‌دات‬ ‫مه‌سه‌له‌ى ته‌عریب نییه‌ ‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫مه‌سه‌له‌ى جێبه‌جێنه‌کردنى مادده‌ى‬ ‫‪140‬ى ده‌ستوورییه‌‪ ،‬که‌ تا ئێستا ب ‌ه‬ ‫کرده‌وه‌ به‌شێکى زۆرى ئه‌و مادده‌ی ‌ه‬ ‫جێبه‌جێنه‌کراوه»‪.‬‬

‫* پ�لان��ى ده‌س���ه‌اڵت���ى ک����وردى بۆ‬ ‫ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى ئه‌و گرفتانه‌ى‬ ‫ب��ۆ ک���وردى سه‌عدییه‌ و ج�ه‌ل�ه‌وال‬ ‫دروستبووه‌ چییه‌؟‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى له‌ سه‌عدییه‌ و جه‌له‌وال و‬ ‫ناوچه‌کانى ترى پارێزگاى دیاله‌دا‬ ‫ڕووده‌دات‪ ،‬مه‌سه‌له‌ى ته‌عریب نییه‌‬ ‫‪ ،‬به‌ڵکو مه‌سه‌له‌ى جێبه‌جێنه‌کردنى‬ ‫مادده‌ى ‪140‬ى ده‌ستوورییه‌‪ ،‬که‌ تا‬ ‫ئێستا به‌ ک��رده‌وه‌ به‌شێکى زۆرى‬ ‫ئ��ه‌و م��ادده‌ی��ه‌ جێبه‌جێنه‌کراوه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ په‌یوه‌ندى‬ ‫به‌ جێبه‌جێنه‌کردنى مادده‌ى ‪140‬وه‌‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫* ک �ه‌وات �ه‌ ه �ه‌ن��گ��اوى ده‌س �ه‌اڵت��ى‬ ‫ک���وردى ده‌ب��ێ��ت ب��ۆ ب �ه‌ ج��ددی��ب��وون‬ ‫له‌سه‌ر جێبه‌جێکردنى م��ادده‌ى ‪140‬‬ ‫و کۆتاییهێنانى گرفت و کێشه‌کانى‬ ‫کورد بێت له‌و ناوچانه‌دا؟‬

‫ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ له‌سه‌ر دوو ئاست‬ ‫دروستبووه‌‪ :‬یه‌کێکیان ئاستێکى‬ ‫گشتییه‌ و په‌یوه‌ندى به‌ مادده‌ى‬ ‫‪140‬وه‌ ه�ه‌ی�ه‌‪ ،‬ت��ا م���ادده‌ى ‪140‬‬ ‫جێبه‌جێنه‌کرێت‪ ،‬ئ �ه‌م کێشه‌یه‌‬ ‫وه‌کو خۆى ده‌مێنێته‌وه‌‪ .‬له‌سه‌ر‬ ‫ئاستى تایبه‌تیش‪ ،‬که‌ په‌یوه‌ندى به‌‬ ‫خودى ناوچه‌ى خانه‌قینه‌وه‌ هه‌یه‌‪،‬‬ ‫که‌ هه‌لومه‌رجێکى تایبه‌تى هه‌یه‌ و‬ ‫له‌سه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ حساب‬ ‫کراوه‌ ‪ ،‬که‌ په‌یوه‌ندى به‌ به‌غداده‌وه‌‬ ‫بکرێت ه �ه‌م له‌ناو ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫ن��وێ��ن��ه‌ران��دا ئ���ه‌م م �ه‌س �ه‌ل �ه‌ی �ه‌‬ ‫وروژێنراوه‌ و هه‌م له‌ ڕۆژنامه‌کاندا‬ ‫و ه��ه‌م ل �ه‌گ �ه‌ڵ کاربه‌ده‌ستانى‬ ‫حکومه‌تى عێراقدا و هه‌م له‌گه‌ڵ‬ ‫ک��ارب �ه‌ده‌س��ت��ان��ى ئه‌نجوومه‌نى‬ ‫پارێزگاى دیاله‌ ‪ ،‬هه‌روه‌ها سوپای‬ ‫عێراق و کاربه‌ده‌ستانیش ئاگادار‬ ‫ک��راون �ه‌ت �ه‌وه‌ ب��ۆ ه�ه‌ن��گ��اون��ان بۆ‬ ‫چاره‌سه‌ر کردنى ئه‌م کێشه‌یه‌‪.‬‬ ‫م��ادده‌ى ‪ 140‬و کێشه‌ى ئه‌منیى‬ ‫ناوچه‌ دابڕاوه‌کان دوو مه‌سه‌له‌ى‬ ‫تێکهه‌ڵکێشن‪ ،‬ناوچه‌ى خانه‌قینیش‬ ‫ب �ه‌ تایبه‌تى کۆمه‌ڵێک کێشه‌ى‬

‫تایبه‌تى خۆى هه‌یه‌‪ ،‬که‌ په‌یوه‌ندى‬ ‫به‌ جوگرافیاى کوردستانه‌وه‌ هه‌یه‌‪،‬‬ ‫به‌وه‌ى که‌ ناوچه‌یه‌کى تێکه‌ڵه‌ له‌‬ ‫کورد و عه‌ره‌ب و ته‌عریبێکى زۆرى‬ ‫تیادا جێبه‌جێ ک���راوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫که‌وتۆته‌ باشوورى کوردستانه‌وه‌ و‬ ‫زۆر نزیکه‌ له‌ که‌رکوکه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫م�ه‌س�ه‌ل�ه‌ى ن �ه‌وت��ى لێده‌ربکه‌ین‪،‬‬ ‫مه‌سه‌له‌ی خانەقین لە کەرکوک‬ ‫ده‌چ��ێ��ت‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئ��ه‌م مه‌سه‌له‌یه‌‬ ‫چاره‌سه‌ر ناکرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر مادده‌ى‬ ‫‪ 140‬جێبه‌جێنه‌کرێت‪.‬‬ ‫* تا چه‌ند نادرنى هێزى پێشمه‌رگه‌‬ ‫ب���ۆ ئ���ه‌و ن��اوچ��ان��ه‌ ده‌ب��ێ��ت �ه‌ه��ۆى‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌که‌؟‬ ‫ن��اردن��ى هێزى پێشمه‌رگه‌ به‌بێ‬ ‫هه‌ماهه‌نگى ل �ه‌گ �ه‌ڵ حکومه‌تى‬ ‫فیدراڵدا ڕه‌نگه‌ هه‌ندێک کێشه‌ى‬ ‫لێبکه‌وێته‌وه‌‪ ،‬ناردنى ئه‌و هێزه‌ به‌‬ ‫هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ به‌غداد دیاره‌‬ ‫ده‌رفه‌تێکى زۆر گونجاو پێکده‌هێنێت‬ ‫بۆ دابینکردنى ئاشتى له‌و ناوچانه‌‬ ‫‪ ،‬ب����ه‌اڵم گ��رن��گ ئ���ه‌وه‌ی���ه‌ ئ �ه‌م‬ ‫هه‌نگاوه‌ که‌ ده‌نرێت‪ ،‬کێشه‌ى ترى‬ ‫لێنه‌که‌وێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌که‌ له‌‬

‫ن���اردن���ى ه��ێ��زى پێشمه‌رگ ‌ه‬

‫ب�ه‌ب��ێ هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ‬

‫حکومه‌تى ف��ی��دراڵ��دا ڕه‌نگ ‌ه‬

‫هه‌ندێک کێشه‌ى لێبکه‌وێته‌وه‬

‫نادرنى هێزى پێشمه‌رگه‌ بۆ ئه‌و‬ ‫ناوچانه‌ ببێته‌هۆى چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫کێشه‌کانى ئ��ه‌و ن��اوچ��ان �ه‌‪ ،‬ئ �ه‌وه‌‬ ‫کارێکه‌ ه�ه‌م��وو ک �ه‌س پشتگیرى‬ ‫ل��ێ��ده‌ک��ات‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئ�ه‌گ�ه‌ر کێشه‌ى‬ ‫ترى لێبکه‌وێته‌وه‌ وه‌ک پێکدادانى‬ ‫سوپای عێراق و هێزى پێشمه‌رگه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ مه‌سه‌له‌که‌ مه‌ترسیدار ده‌بێت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ده‌بێت ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ زۆر به‌‬ ‫وریایه‌وه‌ هه‌نگاوى بۆ بنرێت ‪.‬‬ ‫* ئایا ده‌کرێت ک��ورد وه‌ک فشار‬ ‫داواى کشانه‌وه‌ له‌ حکومه‌ته‌که‌ى‬ ‫مالیکى بکات؟‬ ‫ک���ورد ل��ه‌ ک��ات��ێ��ک��دا ده‌ت��وان��ێ��ت‬ ‫فشار له‌ سه‌ر حکومه‌تى مالیکى‬ ‫دروس��ت��ب��ک��ات‪ ،‬ک���ه‌ ک��ێ��ش�ه‌ک��ان‬ ‫له‌گه‌ڵ لیستى عێراقییه‌دا بگه‌نه‌‬ ‫بنه‌به‌ست‪ ،‬ب �ه‌اڵم له‌ ئێستادا بۆ‬ ‫نموونه‌ مالیکى دژى ئه‌وه‌ نییه‌ که‌‬

‫عه‌الوى ببێته‌ سه‌رۆکى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫سیاسه‌ته‌ بااڵکان‪ ،‬به‌ڵکو ده‌یه‌وێت‬ ‫ئه‌و ئه‌نجوومه‌نه‌‪ ،‬ئه‌نجوومه‌نێکى‬ ‫ڕاوێ����ژک����ارى ب��ێ��ت و ن�ه‌ب��ێ��ت�ه‌‬ ‫حکومه‌تێکى تر له‌ناو حکومه‌تدا‬ ‫و هیچ ده‌سه‌اڵتێکى به‌ڕێوه‌بردنى‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫مالیکى ب��ه‌و شێوه‌ی ‌ه ڕازی��ی � ‌ه به‌‬ ‫دروستبوونى ئه‌و ئه‌نجوومه‌نه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ک��ورد له‌م قۆناغه‌دا ئ �ه‌وه‌ى له‌به‌ر‬ ‫ژه‌وه‌ندیدایه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی ‌ه ک ‌ه خاڵه‌کانى‬ ‫ڕێککه‌وتنامه‌ى هه‌ولێر وه‌ک خۆیان‬ ‫جێبه‌جێبکرێن‪ ،‬ئ �ه‌م ڕێککه‌وتنه‌‬ ‫ئاشتییه‌کى بۆ عێراق دابین کرد‪،‬‬ ‫له‌و ڕووه‌و‌ه ک ‌ه له‌سه‌ر بنه‌ماى ئه‌و‬ ‫ڕێککه‌وتنامه‌ی ‌ه حکومه‌تى عێراق‬ ‫پێکهات‪ .‬ئه‌م ڕێککه‌وتن ‌ه کۆمه‌ڵێک‬ ‫خاڵى ترى تێدایه‌‪ ،‬ک ‌ه ده‌بێته‌هۆى‬ ‫که‌مکردنه‌وه‌ى تاکڕه‌وى حکومه‌ت‬

‫یه‌کێک ل��ه‌وان�� ‌ه پێکهێنانى ئه‌و‬ ‫ئه‌نجوومه‌نه‌ی ‌ه به‌و شێوه‌یه‌ى‪ ،‬که‌‬ ‫ل ‌ه پ��رۆژه‌ى یاساکه‌دا نێردراو‌ه بۆ‬ ‫ئه‌نجوومه‌نى نوێنه‌ران‪ .‬بۆی ‌ه کورد‬ ‫ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى ل��ه‌وه‌دا نیی ‌ه الیه‌نێک‬ ‫ل ‌ه عێراقدا هه‌موو ده‌سه‌اڵته‌کان‬ ‫بۆ خۆى ق��ۆرخ بکات وه‌ک ئه‌وه‌ى‬ ‫ئێستا هه‌ستى پێده‌که‌ین‪ ،‬ک ‌ه له‌‬ ‫الی�ه‌ک هه‌وڵى قۆرخکردنى هه‌موو‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌کان ده‌دات و تا پێى بکرێت‬ ‫هه‌وڵى ئه‌و‌ه ده‌دات سووننه‌کان له‌‬ ‫عێراقدا ده‌سه‌اڵتێکى ئه‌وتۆیان نه‌بێت‬ ‫‪ ،‬ئه‌مه‌ش ل ‌ه قازانجى کوردا نییه‌‪ .‬بۆیه‌‬ ‫پێداگرى کورد له‌سه‌ر ڕێککه‌وتنامه‌ى‬ ‫هه‌ولێر ‪ ،‬ته‌نها بۆ پاراستنى ڕه‌وشى‬ ‫سیاسی ع��ێ��راق نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو بۆ‬ ‫دابینکردنى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى کورده‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه جێبه‌جێکردنى ئه‌و ڕێککه‌وتنه‌‬ ‫ل ‌ه قازانجى کورددایه‌‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫بیروڕا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫د‪ .‬كەیوان ئازاد‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫خه‌مه‌کانی تاک!‬ ‫ئێستاش و دوای ته‌مه‌نێک ل ‌ه ژیان ئه‌و وته‌یه‌م ل ‌ه‬ ‫ال پرسیاره‌‪ ،‬ک ‌ه ده‌بێت ده‌وڵه‌ت و کۆمه‌ڵگا و خێزانێک‬ ‫له‌سه‌ر ڕووی ئه‌م زه‌مین ‌ه هه‌بێت بێ خه‌م و بێ کێش ‌ه‬ ‫و گرفت بێت؟ یان النیکه‌م تاکێک هه‌بێت هیچ خه‌م‬ ‫و کێشه‌یه‌کی نه‌بێت؟ ئه‌ی ده‌بێت ده‌سه‌اڵتدارێک ل ‌ه‬ ‫مێژوو بووبێت یان هه‌بێت بۆ ڕۆژێک بێ گرفت ژیابێت و‬ ‫ڕۆژێکی ده‌سه‌اڵتی به‌بێ گرفت تێپه‌ڕ کردبێت؟ هه‌موو‬ ‫ئه‌مان ‌ه پرسیارن و ده‌کرێت الی هه‌ر تاکێک بۆچوون‬ ‫و وه‌اڵمێکیان هه‌بێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی گرنگ ‌ه ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ده‌بێت یه‌کێک له‌وان ‌ه ل ‌ه مێژوو و ژیاندا بوونیان بووبێت؟‬ ‫دیار‌ه من له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ل ‌ه سه‌راپای ڕووداو و تۆماره‌کانی‬ ‫مێژوودا شتێکی وه‌هام به‌رچاو نه‌که‌وتووه‌‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه‬ ‫مێژووی ژیانی خۆمدا و ل ‌ه سه‌رده‌می منداڵی که‌سێکم‬ ‫ده‌ناسی‪ ،‬ک ‌ه الی بنه‌ماڵه‌که‌مان ل ‌ه گوندی (وێنه‌) کاری‬ ‫ده‌کرد وات ‌ه (خزمه‌تکار) بوو‪ ،‬ناوی (حه‌م ‌ه بێ خه‌م)‬ ‫بوو‪ .‬ئه‌و له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ناوی نرابوو (بێخه‌م)‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫هیچ خه‌می نه‌بوو! بۆی ‌ه هه‌ر کاتێک پێمانبوتایه‌‪ :‬بۆ‬ ‫ناوت (حه‌م ‌ه بێ خه‌مه‌)؟ یه‌کسه‌ر ده‌یوت‪ :‬جا خه‌می‬ ‫چیم هه‌بێت‪ ،‬خوا ده‌کات سێ ژه‌مه‌ی خواردن نانێک‬ ‫ده‌بێت له‌گه‌ڵ ئێو‌ه بیخۆم‪ ،‬ئیتر چیم ده‌وێت؟ هه‌روه‌ها‬ ‫به‌رده‌وام ده‌یوت‪ :‬سه‌ری دونیا ب ‌ه گوریس نه‌گیراوه‌‪.‬‬ ‫دیار‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌و (کاک ‌ه حه‌م ‌ه بێخه‌مه‌) دوای‬ ‫نسکۆی شۆڕشی ئه‌یلوول و ئاواره‌بوونی بنه‌ماڵه‌که‌مان‬ ‫بۆ واڵتی ئێران ل ‌ه (سه‌ره‌تای نیسانی ‪1975‬ز) ل ‌ه ئێم ‌ه‬ ‫دابڕاو ئیتر نه‌مانبینییه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستاش نه‌مزانی ئایا‬ ‫ئه‌و که‌س ‌ه هه‌روا به‌بێ خه‌می مایه‌و‌ه یان نا؟‬ ‫هه‌موو ئه‌و ده‌قانه‌ی سه‌ره‌و‌ه ڕووداوێکی ماوه‌یه‌ک‬ ‫پێشتری هێنامه‌و‌ه یاد‪ ،‬به‌وه‌ی ل ‌ه سه‌ردانێکی خێزانیمدا‬ ‫بۆ ماڵی یه‌کێک ل ‌ه دۆسته‌کانم ڕووبه‌ڕووی دیارده‌یه‌کی‬ ‫سه‌یر بوومه‌وه‌‪ .‬له‌و سه‌ردانه‌دا دوای گه‌یشتن ب ‌ه ماڵی‬ ‫مه‌به‌ست و دانیشتن و گوێ ل ‌ه ته‌له‌فزیۆن گرتن‪ ،‬نزیک‬ ‫ب ‌ه (دوو) کاتژمێر تێپه‌ڕی‪ .‬له‌و ماوه‌یه‌دا جگ ‌ه ل ‌ه‬ ‫به‌خێرهێنانی خاوه‌ن ماڵ یه‌ک وته‌ی دیکه‌م لێنه‌بیست!‬ ‫ئه‌م ‌ه ل ‌ه کاتێکدا بوو‪ ،‬ک ‌ه له‌و ماوه‌یه‌دا ئاو و ساردی‬ ‫و چا و شیرینی و میو‌ه هات و هه‌موویان خوران و‬ ‫خورانه‌وه‌‪ ،‬که‌چی یه‌ک وته‌ی دیکه‌م ل ‌ه ده‌می خاوه‌ن‬ ‫ماڵ له‌سه‌ر هیچ بابه‌تێک نه‌بیست‪ ،‬تا ئه‌و کاته‌ی له‌سه‌ر‬ ‫شاشه‌ی که‌ناڵی ئاسمانی کوردسات و ل ‌ه هه‌واڵه‌کانی‬ ‫کاتژمێر (‪)10‬ی ش �ه‌ودا باس ل ‌ه ڕاپۆرتێک له‌سه‌ر‬ ‫کرانه‌وه‌ی به‌نزینخانه‌کانی شاری سلێمانی ب ‌ه شه‌ودا‬ ‫ک��را‪ ،‬ک ‌ه ئامانج لێی سه‌قامگیری سیاسی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان و شاری سلێمانی بوو‪ ،‬به‌وه‌ی ب ‌ه شه‌ودا‬ ‫به‌نزینخانه‌کان هه‌ی ‌ه و هه‌موو خ��اوه‌ن ئۆتۆمبێلێک‬ ‫ده‌توانێت به‌نزینی ده‌ستبکه‌وێت‪ .‬دیار‌ه ئه‌و‌ه دوور‬ ‫له‌وه‌ی‪ ،‬ک ‌ه ئه‌و ڕووداو‌ه دیارده‌یه‌کی جیهانیی ‌ه و ل ‌ه‬ ‫سه‌رتاسه‌ری جیهاندا به‌نزینخانه‌کان ب ‌ه شه‌ودا ب ‌ه ڕووی‬ ‫شۆفێر و ئۆتۆمبێله‌کاندا کراوه‌ن‪ .‬ئه‌مه‌و جگ ‌ه له‌وه‌ی‬ ‫کرانه‌وه‌ی ئه‌و به‌نزینخانان ‌ه بۆ ئه‌و به‌نزین ‌ه نییه‌‪ ،‬ک ‌ه ب ‌ه‬ ‫نرخێکی ئاسایی ده‌درێت ‌ه شۆفێر و ئۆتۆمبێله‌کان‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫به‌و نرخه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه سه‌رتاسه‌ری جیهاندا وێنه‌ی نییه‌‪،‬‬ ‫به‌وه‌ی ل ‌ه هه‌رێمێکی نه‌وتی وه‌ک هه‌رێمی کوردستاندا‬ ‫ئێستاش نرخی به‌نزین چه‌ندین به‌رامبه‌ری نرخی‬ ‫به‌نزینی واڵتێکی سه‌رمایه‌دار و بێ نه‌وت و به‌نزینه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم با واز له‌و‌ه بهێنین و بزانین به‌و ڕاپۆرت ‌ه چی ل ‌ه‬ ‫میواندارییه‌که‌ی ئێم ‌ه گوزرا‪ ،‬ئه‌و‌ه بوو هه‌ر ک ‌ه باس‬ ‫هات ‌ه سه‌ر کارکردنی به‌نزینخانه‌کان ب ‌ه شه‌ودا یه‌کسه‌ر‬ ‫خاوه‌ن ماڵ ب ‌ه ده‌ستی ڕاستی و ب ‌ه هه‌موو هێزی خۆی‬ ‫کێشای ب ‌ه ڕانی ڕاستیدا و هات ‌ه قس ‌ه و وتی‪ :‬ئای‬ ‫ده‌ستی شکاوم بۆ به‌نزینخانه‌یه‌ک! منیش‪ ،‬ک ‌ه تا ئه‌و‬ ‫کات یه‌ک وشه‌م ل ‌ه ده‌می نه‌بیستبوو‪ ،‬زۆر به‌و وته‌ی ‌ه‬ ‫سه‌رسام بووم و وتم‪ :‬بۆ کاکه‌‪ ،‬جا تۆ گرفتت چییه‌‪،‬‬ ‫وا خه‌م ب ‌ه نه‌بوونی به‌نزیخانه‌یه‌که‌و‌ه ده‌خۆیت؟ خۆ ل ‌ه‬ ‫خودا به‌زیاد بێت ماڵی خۆت و دووکان و بازاڕی خۆت‬ ‫هه‌ی ‌ه و منداڵه‌کانیش هه‌ر هه‌موویان ل ‌ه ماڵ و حاڵی‬ ‫خۆیاندان‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه وه‌اڵمی ئه‌و وته‌یه‌ی مندا یه‌کسه‌ر‬ ‫هات ‌ه قس ‌ه و وتی‪ :‬ئاخر دکتۆر گیان‪ ،‬دووکانه‌که‌ی من‬ ‫ل ‌ه ئێواره‌و‌ه داخراوه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌نزینخانه‌کان دوای ئێواره‌‬ ‫و ب ‌ه درێژایی شه‌و کار ده‌که‌ن و پار‌ه په‌یدا ده‌که‌ن!‬ ‫دیار‌ه من بێئه‌وه‌ی هیچ وه‌اڵمێکی بده‌مه‌و‌ه و له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و بابه‌ت ‌ه بیکه‌م ‌ه کێش ‌ه گه‌یشتم ‌ه ئه‌وه‌ی‪ ،‬ک ‌ه ئه‌ویش‬ ‫کێشه‌ی هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم کێشه‌ی نه‌بوونی نا‪ ،‬به‌ڵکو گه‌یشتن‬ ‫ب ‌ه زیاد‪ ،‬بۆی ‌ه ل ‌ه کۆتاییدا گه‌یشتم ‌ه ئه‌وه‌ی‪ ،‬ک ‌ه هه‌مووان‬ ‫خه‌ممان هه‌ی ‌ه و که‌س بێخه‌م نییه‌‪ ،‬تا ئه‌وه‌ی هه‌ر‬ ‫که‌سێک ب ‌ه ده‌رد و کێشه‌یه‌که‌و‌ه گرفتاره‌! هه‌ی ‌ه خه‌م ب ‌ه‬ ‫پاره‌و‌ه ده‌خوات! هه‌ی ‌ه ب ‌ه هه‌ژاری و هه‌ی ‌ه ب ‌ه خوێندن و‬ ‫هاوڕێی خراپ و خزمی خراپ و نادادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵگا‬ ‫و حکومه‌ت و‪...‬هتد! بۆی ‌ه که‌س بێ خه‌م نییه‌!‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانى به‌هارى دیموکراتى له‌ ڕۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست‬

‫محه‌مه‌د حه‌مه‌ حه‌سه‌ن‬

‫سه‌ره‌تاى سه‌رهه‌ڵدانى شۆڕشێکى‬ ‫نوێی جه‌ماوه‌رى ‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه ( توونس‬ ‫و میسر )ه‌و‌ه ده‌ستیپێکرد و قۆناغی‬ ‫گه‌الن و سه‌ره‌تای شۆڕشێکى نوێی‬ ‫گه‌نجان‪ ،‬ک ‌ه ب��وو‌ه وه‌چه‌رخانێکى‬ ‫مێژوویی ل ‌ه ڕۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست و‬ ‫واڵتانى عه‌ره‌بی ب ‌ه گشتى ‪ ،‬ساڵی (‬ ‫‪ ) 2011‬بوو‌ه ساڵێکى مژده‌به‌خش له‌‬ ‫ناوچه‌ک ‌ه و سه‌ربه‌خۆیی و سه‌رفرازى‬ ‫باشوورى ( س��وودان) ى لـ ‌ێ هاته‌‬ ‫ئ��اراوه‌و بوو ب ‌ه نوێترین ده‌وڵه‌تى‬ ‫ژم���ار‌ه ( ‪ ) 193‬ل � ‌ه ڕێکخراوى‬ ‫نه‌ته‌و‌ه یه‌کگرتووه‌کان ‪ .‬جگه‌له‌وه‌ش‬ ‫ش��ه‌وه‌زه‌ن��گ��ى دی��ک��ت��ات��ۆره‌ک��ان و‬ ‫س �ه‌ره‌ت��ای ڕۆژێ��ک��ى نوێی به‌هارى‬ ‫دیموکراتى بۆ گه‌الن لـ ‌ێ هات ‌ه ئاراوه‌‬ ‫‪ ،‬ک ‌ه چه‌ندان ساڵ بوو ڕۆژهه‌اڵتى‬ ‫ن��اوه‌ڕاس��ت ب � ‌ه گشتى و گه‌النى‬ ‫عه‌ره‌بی ب ‌ه تایبه‌ت ب ‌ه ده‌ست حوکمى‬ ‫قه‌ره‌قوشییانه‌ى سه‌رۆک و سه‌رکرده‌‬ ‫خێڵه‌کییه‌کانیانه‌و‌ه ده‌یاننااڵند و‬ ‫ده‌چه‌وسێندرانه‌و‌ه ‪ .‬نموونه‌ى ئه‌و‬ ‫ش��ۆڕش �ه‌ى ت��وون��س و میسر‪ ،‬که‌‬

‫له‌وێو‌ه سه‌ریهه‌ڵدا و توانى کۆتایی ب ‌ه‬ ‫حوکمى چه‌ندان ساڵه‌ى دیکتاتۆریه‌ت‬ ‫بهێن ‌ێ و به‌رۆکیشی ب ‌ه چه‌ندین‬ ‫واڵتى دیکه‌ى وه‌ک لیبیا و یه‌مه‌ن و‬ ‫به‌حره‌ین و سووریا بگرێت و سه‌رۆک‬ ‫و سه‌رکرد‌ه دیکتاتۆرییه‌کانیان له‌‬ ‫لێوارى نه‌مان و له‌ناوچوون نزیک‬ ‫ب��ک��ات �ه‌وه‌‪ .‬ئ���ه‌وه‌ش ڕاستییه‌کى‬ ‫حه‌شاهه‌ڵنه‌گره‌‪ ،‬ک� ‌ه نه‌وه‌یه‌کى‬ ‫نو ‌ێ هاتۆت ‌ه کایه‌و‌ه و شۆڕشێکى‬ ‫جه‌ماوه‌ریش سه‌ریهه‌ڵداوه‌و بێده‌نگى‬ ‫پ ‌ێ قبوو ‌ڵ ناکرێت و ته‌سلیمى حوکمى‬ ‫قه‌ره‌قوشییان ‌ه و دیکتاتۆرییه‌ت نابێت‬ ‫و باوه‌ڕی ب ‌ه سه‌رۆک و سه‌رکرده‌ى‬ ‫ئه‌به‌دیه‌ت نییه‌‪ ،‬ده‌ی �ه‌وێ��ت واڵت‬ ‫و کۆمه‌ڵگا ب���ه‌ره‌و پێشکه‌وتن و‬ ‫دیموکراسیه‌ت هه‌نگاو بنێت و‬ ‫له‌سه‌ر ته‌رزێکى نو ‌ێ دووبار‌ه واڵت‬

‫بنیاتبنرێته‌و‌ه ‪ ،‬ک ‌ه داهات و سه‌روه‌ت‬ ‫و سامانى واڵت ل ‌ه ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى‬ ‫گشتیدا ب��ێ��ت‪ ،‬ن��ه‌ک س���ه‌رۆک و‬ ‫سه‌رکرده‌یه‌ک حوکمى واڵت بکات ‪،‬‬ ‫ک ‌ه گیرفانى له‌گ ‌ه ‌ڵ سه‌رمایه‌داران و‬ ‫زمانى له‌گ ‌ه ‌ڵ هه‌ژاراندا بێت ‪.‬‬ ‫پێویسته‌ ئێمه‌ى گه‌لی کوردیش‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستان زوو درک‬ ‫به‌و ڕاستییه‌ بکه‌ین و به‌ وریایی‬ ‫و واقیعبینانه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گ ‌هڵ‌ ئه‌و‬ ‫ب��ارودۆخ�ه‌ى‪ ،‬که‌ هاتۆته‌ پێش له‌‬ ‫ناوچه‌که‌ و ده‌وروبه‌ر مامه‌ڵه‌ بکه‌ین و‬ ‫هه‌وڵی چاککارى چاکسازى بده‌ین و‬ ‫نێوماڵی خۆمان یه‌کبخه‌ین و به‌ره‌ى‬ ‫ناوخۆیی خۆمان به‌هێزتر بکه‌ین‪.‬‬ ‫به‌رپرسیاریه‌تى ئ�ه‌م ئه‌زموونه‌ى‬ ‫ک �ه‌ تێیداین ل �ه‌س �ه‌ر شانمانه‌‪.‬‬ ‫مه‌ترسییه‌کانى ئێستا و ئه‌گه‌ره‌کانى‬

‫ئایینده‌ ئ �ه‌وه‌م��ان لـێده‌خوازێ‌‪،‬‬ ‫که‌ یه‌کگرتوو و ته‌با بین له‌پێناو‬ ‫س�ه‌رک�ه‌وت��ن��ى ئ�ه‌زم��وون�ه‌ک�ه‌م��ان��دا‬ ‫بۆ به‌مه‌نزڵ‌ گه‌یاندنى ‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫ڕاستییه‌که‌ ناتوانین خۆمانی لـێ‌‬ ‫الب��ده‌ی��ن‪ ،‬که‌ ئ��ه‌دای کارکردنمان‬ ‫ب �ه‌م ش��ێ��واز‌ه ل�ه‌گ� ‌ه ‌ڵ سیاسه‌ت و‬ ‫پێشکه‌وتنه‌کانى ئه‌مڕۆی جیهاندا‬ ‫ناگونجێت ‪ .‬ده‌بێت هه‌ڵوێسته‌یه‌کى‬ ‫جددییانه‌تر و ستراتیژی کارکردنمان‬ ‫بگۆڕین و مامه‌ڵه‌یه‌کى واقیعبینان ‌ه تر‬ ‫له‌گ ‌ه ‌ڵ ئه‌م دۆخه‌ى هه‌رێمدا بکه‌ین‪،‬‬ ‫پالنى تۆکم ‌ه و به‌هێز و ئه‌کتیڤ بۆ‬ ‫به‌غداد دابنێین ‪ ،‬نه‌ک ب ‌ه هه‌مان‬ ‫شێوه‌ى سااڵنى پێشوو‪ ،‬ک ‌ه دێته‌سه‌ر‬ ‫ئ �ه‌رزى واقیع که‌سمان ل ‌ه ده‌ور و‬ ‫ڕۆڵی کورد ل ‌ه به‌غداد ڕازى نین ‪ ،‬که‌‬ ‫چه‌ندان ساڵ ‌ه کورد و نوێنه‌رانى له‌‬

‫ته‌جروب ‌ه و تاقیکردنه‌وه‌کانى به‌غداد‬ ‫سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون ‪.‬‬ ‫ده‌بێت له‌مه‌ودواش پیالنى ڕاست‬ ‫و تۆکمه‌مان هه‌بێت ‪ ،‬که‌ ئه‌وه‌ش‬ ‫ئ �ه‌رک��ى س �ه‌رک��ردای �ه‌ت��ى سیاسی‬ ‫ک���ورده‌ ب�ه‌ ئۆپۆزسیۆنیشه‌وه‌ ‪،‬‬ ‫ئه‌گینا به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ ئه‌وه‌ى که‌‬ ‫به‌ده‌ست هاتووه‌ له‌ ده‌ستده‌درێت و‬ ‫زه‌مه‌نیش ڕه‌حممان پێناکات ‪ ،‬با‬ ‫تا زه‌مه‌ن به‌ به‌رییه‌وه‌ ماوه‌و کار‬ ‫له‌کار نه‌ترازاوه‌‪ .‬له‌ خه‌مى ئێستا و‬ ‫ئایینده‌ى گه‌له‌که‌ماندا بین و چاوێک‬ ‫به‌ ڕابردوو و ئێستاى گه‌له‌که‌ماندا‬ ‫بخشێنینه‌وه‌ و هه‌ڵه‌کانى پێشوومان‬ ‫دووب���اره‌ نه‌کرێته‌وه‌ و ڕه‌چ��اوى‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌ بااڵکانى گه‌له‌که‌مان‬ ‫ب��ک �ه‌ی��ن‪ ،‬ک��ه‌ ه���ه‌ر ئ����ه‌وه‌ش له‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى گشتماندایه‌ ‪.‬‬

‫کێ له‌ سه‌رووى یاساوه‌یه‌‪ ،‬ده‌دۆڕێت‬

‫سابیر عه‌بدوڵاڵ که‌ریم‬

‫ب ‌ه شێوه‌یه‌کى گشتى ل ‌ه ده‌وڵه‌تانى‬ ‫ن��اوچ �ه‌ى خ��ۆره�ه‌اڵت��ى ن��اوه‌ڕاس��ت��دا‬ ‫و ل ‌ه پ �ه‌ی��ڕه‌وى سیستم ‌ه سیاسى‬ ‫و کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کاندا ب ‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستانى خۆشمانه‌و‌ه زۆر باسى‬ ‫س����ه‌روه‌رى ی��اس��ا و ڕێ��زگ��رت��ن ل ‌ه‬ ‫ده‌س��ت��وور و یاساکان ده‌ک��رێ��ت و‬ ‫تا ئاستێکى زۆری��ش پیرۆزى به‌م‬ ‫مه‌سه‌له‌ی ‌ه ده‌درێ���ت‪ ،‬ب��ه‌اڵم سه‌یر‬ ‫ل��ه‌وه‌دای��ه‌‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه هیچ شوێنێکى‬ ‫ترى ئه‌م جیهان ‌ه به‌رینه‌دا به‌قه‌د‬ ‫سیستم ‌ه سیاسییه‌کانى ناوچه‌ى‬ ‫خ��ۆره �ه‌اڵت��ى ن��اوه‌ڕاس��ت پێشێلى‬ ‫بنه‌ماکانى ده‌س��ت��وور و یاساکان‬

‫ناکرێت‪ ،‬ب ‌ه تایبه‌تى ل ‌ه کاتێکدا ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌ستکه‌وت و به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى‬ ‫سیستمێک یان ڕژێمێکى سیاسى‬ ‫تۆتالیتارى به‌ناو دیموکراسى له‌گه‌ڵ‬ ‫یاساکاندا به‌ریه‌کبکه‌ون‪ ،‬واتا ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌ستوور و یاساکان ببن ‌ه کۆسپێک‬ ‫ل ‌ه ڕێگه‌ى قه‌به‌کردن و گه‌شه‌کردنى‬ ‫ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندییانه‌دا‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه بنه‌ڕه‌تدا‬ ‫خزمه‌ت ب ‌ه چین و توێژێکى‬ ‫ده‌سه‌اڵتدار ده‌کات‪ ،‬نه‌ک ته‌واوى‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌‪.‬‬ ‫ل����� ‌ه ڕاس�����ت�����ی�����دا واڵت����� ‌ه‬ ‫ئه‌مڕۆ‪،‬‬ ‫پێشکه‌وتووه‌کانى‬ ‫ک � ‌ه ڕێ���زى ت���ه‌واو ل � ‌ه یاسا‬ ‫و ڕێ��س��اک��ان ده‌گ����رن و‬ ‫س��ن��ووری��ان ن��اب�ه‌زێ��ن��ن‪،‬‬ ‫کاتى زۆری��ان ویستووه‌‬ ‫ت��اوه‌ک��و تاکه‌کانیان‬ ‫و کۆمه‌ڵگه‌کانیان ب ‌ه‬ ‫گشتى له‌سه‌ر ئه‌وجۆر‌ه هۆشیاریی ‌ه‬ ‫سه‌رده‌مییانه‌ی ‌ه‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیی ‌ه‬ ‫ڕابێنن‪ ،‬ک ‌ه چۆن ڕێز ل ‌ه سه‌روه‌رى‬ ‫یاسا و دام���وده‌زگ���ا یاساییه‌کان‬ ‫ده‌گ���رن‪ ،‬ئه‌نجامه‌که‌شى ئ�ه‌وه‌ی� ‌ه‬ ‫ک�� ‌ه ئێستا ده‌ی��ب��ی��ن��ی��ن‪ :‬ئێمه‌ى‬ ‫خۆرهه‌اڵتى دواکه‌وتوو (پاشکه‌وتوو)‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وان��ى خ��ۆرئ��اوای��ى پێشکه‌وتوو‬ ‫(گه‌شه‌کردوو)‪ ،‬به‌اڵم هه‌موو کۆمه‌ڵگ ‌ه‬ ‫خۆرهه‌اڵتییه‌کان پاشکه‌وتوو نین‪،‬‬

‫به‌ڵکو هه‌ندێکیان ڕێڕه‌وى پێشکه‌وتن‬ ‫و بووژانه‌وه‌یان گرتووه‌ت ‌ه به‌رو ل ‌ه‬ ‫چۆنێتى بوونیاتنانى ده‌وڵ���ه‌ت و‬ ‫ڕێزگرتن ل ‌ه س���ه‌روه‌رى ده‌ستوورو‬ ‫یاسا تێگه‌یشتوون و قۆناغێکى‬ ‫باشیان بڕیو‌ه و هه‌ندێکیان ل ‌ه ڕووى‬ ‫بووژانه‌وه‌ى ئابوورى و کۆمه‌اڵیه‌تییه‌و‌ه‬

‫شان ل ‌ه شانى ده‌وڵه‌ت ‌ه پێشکه‌وتوو‌ه‬ ‫خۆرئاواییه‌کان ده‌ده‌ن و کێبڕکێیان‬ ‫له‌گه‌ڵدا ده‌که‌ن‪ .‬ئه‌وه‌ى له‌م نێوه‌نده‌دا‬ ‫پاشکه‌وت ‌ه و په‌ڕاگه‌ند‌ه ماوه‌ته‌و‌ه ئه‌و‬ ‫کۆمه‌ڵگایانه‌ن‪ ،‬ک ‌ه هێشتا ڕه‌گوڕیشه‌ى‬

‫ئینتیماى خێڵه‌کى و عه‌شایه‌رى و‬ ‫ده‌سته‌گه‌رێتى و ناوچه‌گه‌رێتى و‬ ‫گه‌نده‌ڵى به‌ناو هه‌موو جومگه‌کانیدا‬ ‫شۆڕبوونه‌ته‌و‌ه و ڕه‌وڕه‌وه‌ى ژیانى‬ ‫کۆمه‌ڵگ ‌ه و سیستمى سیاسى و‬ ‫ئ��اب��وورى و کۆمه‌اڵیه‌تى تووشى‬ ‫ئیفلیجى کردوو‌ه و بێهیواى کردووه‌‪.‬‬ ‫فاکته‌رى سه‌ره‌کى له‌پشت گه‌شه‌کردن‬ ‫و زیندووێتى کۆمه‌ڵگه‌کانى مرۆڤایه‌تى‬ ‫بریتیی ‌ه ل � ‌ه ب��وون��ى یه‌کسانى و‬ ‫دادپ���ه‌روه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ل ‌ه سایه‌ى سیستمێکى سیاسى‬ ‫دادپ��ه‌روه‌ردا تاکه‌کان هه‌ست ب ‌ه‬ ‫ئاسووده‌یى و هاوواڵتیبوونى‬ ‫ڕاسته‌قین ‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬خۆ ئه‌گه‌ر‬ ‫پ��ێ��چ �ه‌وان �ه‌ک �ه‌ى ب��ێ��ت ئ��ه‌وا‬ ‫کۆمه‌ڵگا ب ‌ه گشتى تووشى‬ ‫پاشاگه‌ردانى و ناسه‌قامگیرى‬ ‫و ب��ێ��ئ��وم��ێ��دى ده‌ک�����ات‪ ،‬ب�ه‌م‬ ‫ده‌رئه‌نجامه‌ش هه‌رکه‌س ‌ه و ته‌نها بیر ل ‌ه‬ ‫خۆى ده‌کاته‌و‌ه و سه‌روه‌رى نیشتمانى‬ ‫و ڕێزگرتن ل ‌ه یاسا و مافه‌کانى مرۆڤ‬ ‫و بنه‌ماکانى هاوواڵتیبوون ده‌بن ‌ه‬ ‫ده‌سته‌واژه‌ى زۆر سه‌تحى‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ه �ه‌م��وو خ�ه‌م�ه‌ک��ان ده‌ب��ن � ‌ه خه‌مى‬ ‫تێرکردنى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى تاک ‌ه‬ ‫چاوچنۆکه‌کانى کۆمه‌ڵگه‌‪ ،‬ک ‌ه ته‌نها‬ ‫نوخبه‌یه‌کى ده‌سه‌اڵتخوازى پاوانخوازن‬ ‫و ل ‌ه ڕێگه‌ى قۆرخکردنى ده‌سه‌اڵت و‬

‫مانگى ڕه‌مه‌زان و خۆده‌وڵه‌مه‌ندکردن‬ ‫فریاد محه‌مه‌د‬

‫* ئاشکرای ‌ه فه‌لسه‌فه‌ى ڕه‌مه‌زان‬ ‫کۆمه‌ڵێک ڕه‌ه �ه‌ن��دى م��اددی��ى و‬ ‫ڕۆحیى له‌خۆده‌گرێت‪ ،‬ک ‌ه پاڵنه‌رن‬ ‫ب��ۆئ�ه‌وه‌ى به‌خۆداچوونه‌وه‌یه‌کى‬ ‫گ��ه‌ور‌ه ل ‌ه ڕۆژووه‌وان����دا دروس��ت‬ ‫ب��ک��ات‪ ،‬وه‌ک ئ���ه‌وه‌ى ڕۆژگ���رى‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ند ل ‌ه چۆنێتى ڕه‌وش��ى‬ ‫ژیانى ه��ه‌ژار تێبگات و بزانێت‬ ‫جیاواز ل ‌ه ئ �ه‌و‪ ،‬مه‌خلوقگه‌لێک‬ ‫ب ‌ه نانه‌سکى ده‌ژی��ن ‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫هه‌ندێک ه��ه‌ن ل � ‌ه خ���وار هێڵى‬ ‫هه‌ژارییه‌وه‌ن‪ ،‬ک ‌ه ڕه‌نگ ‌ه به‌ئاسانى‬ ‫پاروو‌ه نانێکیشیان چنگ نه‌که‌وێت‪.‬‬ ‫بێگومان ئ��ه‌وک��ات ڕۆژووگ����رى‬ ‫ب���ه‌وی���ژدان خ���ۆى ڕووب�����ه‌ڕووى‬ ‫هه‌ڵوه‌سته‌و بڕیارى مرۆڤدۆستانه‌‬ ‫ده‌کاته‌وه‌و هه‌وڵده‌دات به‌شێک له‌‬

‫خه‌مى ه �ه‌ژاران و لێقه‌وماوان به‌‬ ‫الیه‌ن ‌ه ماددیى و ڕۆحییه‌که‌ى ساڕێژ‬ ‫بکات‪ ،‬به‌اڵم چى بوترێت له‌به‌رده‌م‬ ‫ئ��ه‌و ک��اره‌س��ات �ه‌ى ک � ‌ه هه‌ندێک‬ ‫ده‌وڵه‌ومه‌ند خۆیان ب ‌ه موسڵمان‬ ‫ده‌زان��ن و ڕۆژوو ده‌گ��رن‪ ،‬که‌چى‬ ‫له‌برى ئه‌وه‌ى ڕه‌مه‌زان بکه‌ن ‌ه مانگى‬ ‫کۆمه‌ک و به‌خشین‪ ،‬بێباکانه‌و‬ ‫دوور ل ‌ه هه‌موو ڕه‌وشتێکى دینیی‬ ‫و مرۆیی و ویژدانیی‪ ،‬ل ‌ه ڕێگه‌ى‬ ‫هه‌ڵئاوسانى نرخى شتومه‌ک و‬ ‫کااڵو قۆرخکردنى بازاڕه‌و‌ه هه‌ڵپه‌‬ ‫و که‌ڵکه‌ڵه‌ى خۆده‌وڵه‌مه‌ندکردن‬ ‫ده‌که‌وێته‌و‌ه سه‌ریان و گوێ به‌وه‌‬ ‫ن���اده‌ن ئاخۆ ه���ه‌ژاران ده‌توانن‬ ‫ده‌سته‌به‌رى خواردن و جلوبه‌رگ‬ ‫و پێداویستییه‌کانیان له‌م مانگه‌دا‬ ‫بکه‌ن یاخود ده‌بێت چاویان زڵته‌ى‬ ‫بێت و وه‌ک هه‌موو مانگه‌کانی تر‪،‬‬

‫ه�ه‌ر بێبه‌ش بن ل ‌ه هه‌ندێک له‌‬ ‫هۆکاره‌کانى خۆشگوزه‌رانى ژیان؟‬ ‫* ڕه‌نگ ‌ه ئ��اگ��ادارى ئ �ه‌و‌ه بین‪،‬‬ ‫ک�� ‌ه به‌گشتى س���ه‌رم���ای���ه‌داران‬ ‫و دووک�����ان�����داران و خ����اوه‌ن‬ ‫سۆپه‌رمارکێته‌کانى واڵتانى ڕۆژئاوا‬ ‫ل ‌ه بۆن ‌ه ئایینى و نه‌ته‌وه‌ییه‌کانیاندا‬ ‫نرخى که‌لوپه‌ل و شمه‌که‌کان‬ ‫ب ‌ه چه‌شنێک که‌مده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ن�ه‌داران��ی��ش بتوانن وه‌ک چینى‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ند به‌شدارى بۆنه‌کان بکه‌ن‬ ‫و هه‌ست ب ‌ه که‌مى نه‌که‌ن «ئه‌مه‌‬ ‫ل ‌ه کاتێکدایه‌‪ ،‬ڕه‌نگ ‌ه زۆرێکمان به‌‬ ‫بێدین و بێڕه‌حم ناویان ببه‌ین!»‬ ‫ک �ه‌چ��ى ب���ه‌داخ���ه‌و‌ه ب��ازرگ��ان و‬ ‫دووکانداره‌کانى خۆمان جیاواز‬ ‫له‌وان‪ ،‬مانگى ڕه‌مه‌زان و جه‌ژنه‌کان‬ ‫وه‌ک بۆسه‌یه‌ک ته‌ماشا ده‌که‌ن‬ ‫و واى ده‌بینن مانگ و بۆنه‌ى‬

‫ڕاوه‌پاره‌و خۆده‌ڵه‌ومه‌ندکردنه‌!‬ ‫* ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ �ه‌م �ه‌ش��دا‪ ،‬به‌شێک‬ ‫ل �ه‌وان �ه‌ى ل �ه‌م مانگه‌دا گرانى و‬ ‫ن��رخ هه‌ڵئاوسان دروستده‌که‌ن‪،‬‬ ‫ب ‌ه حیسابى خۆیان بۆئه‌وه‌ى خێر‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬دێن ل ‌ه ڕۆژه‌کانى کۆتایى‬ ‫ئه‌م مانگه‌دا شیرینى به‌سه‌ر مااڵندا‬ ‫ده‌گێڕن یاخود ل ‌ه کاتێکى دواتردا‬ ‫پ��ار‌ه ده‌ده‌ن ب��ۆ دروستکردنى‬ ‫مزگه‌وت له‌سه‌ر گیرفانى چه‌وساوه‌و‬ ‫که‌مده‌رامه‌ته‌کان‪ ،‬ئیدى تاچه‌ند‬ ‫ئه‌م خێر‌ه قبووڵ و ڕه‌وایه‌‪ ،‬ئه‌وه‌‬ ‫بۆ خوداى به‌جێده‌هێڵین!‬ ‫* ئ���ه‌وه‌ى ده‌مێنێته‌و‌ه الیه‌نى‬ ‫په‌یوه‌ندیدارو به‌رپرسى یه‌که‌مى ئه‌م‬ ‫دیارده‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه ئه‌ویش حکومه‌ته‌‪،‬‬ ‫دیار‌ه حکومه‌ت تاڕاده‌یه‌ک هه‌نگاوى‬ ‫ن��او‌ه ب��ۆئ�ه‌وه‌ى چ��اره‌س �ه‌رى ئه‌م‬ ‫دیارده‌ی ‌ه بکات و لیژنه‌ى چاودێرى‬

‫داموده‌زگا یاسایى و ته‌نفیزییه‌کانه‌و‌ه‬ ‫ت���ه‌واوى داه��ات و تواناکانى واڵت‬ ‫ده‌خه‌ن ‌ه خزمه‌تى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى‬ ‫خ��ۆی��ان و ل� ‌ه ئه‌نجامدا به‌شێکى‬ ‫زۆرى کۆمه‌ڵگ ‌ه ل ‌ه خۆیان ده‌تۆرێنن‬ ‫و واڵت ب�ه‌ره‌و هه‌ڵدێر و گێژاوێکى‬ ‫گه‌ور‌ه ده‌ب�ه‌ن‪ ،‬ک ‌ه کاردانه‌وه‌ى زۆر‬ ‫به‌هێزى له‌سه‌ر ئایینده‌ى واڵته‌ک ‌ه‬ ‫و ئه‌و سیستم ‌ه سیاسی ‌ه پاوانخواز‌ه‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬ک ‌ه پیشه‌ى بووه‌ت ‌ه گه‌نده‌ڵى‬ ‫و ن���ادادپ���ه‌روه‌رى و پێشێلکردنى‬ ‫س����ه‌روه‌رى یاسا و پێشێلکردنى‬ ‫مافه‌کانى مرۆڤ و بردنى داهات و‬ ‫سامانى واڵت‪ ،‬به‌اڵم سه‌رئه‌نجام ب ‌ه‬ ‫ئینتیحارى سیاسى خودى سیتمه‌ک ‌ه‬ ‫کۆتایى پێدێت‪ .‬ده‌توانین بڵێین ک ‌ه‬ ‫ش��ۆڕش و گۆڕانکارییه‌کانى (‪)6‬‬ ‫مانگى ڕابردووى ناوچه‌ى خۆرهه‌اڵتى‬ ‫ناوه‌ڕاست ل ‌ه دژى ڕژێم ‌ه تۆتالیتارى‬ ‫و دیکتاتۆرییه‌کان باشترین به‌ڵگه‌ن‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ئ��ه‌و ڕاستییه‌ى س���ه‌ره‌و‌ه‬ ‫کاتێک فه‌رمانڕه‌وایان و ده‌سه‌اڵتداران‬ ‫پێشێلى یاساکان و مافه‌کانى خه‌ڵک‬ ‫ده‌ک��ه‌ن و هه‌موو شتێک ده‌خه‌ن ‌ه‬ ‫خزمه‌تى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى خۆیانه‌و‌ه‬ ‫و دواج����ار ب � ‌ه ب���ڕی���اردان له‌سه‌ر‬ ‫ئینتیحارى سیاسى خۆیان کۆتایى ب ‌ه‬ ‫پاوانخوزى و ده‌سه‌اڵتیان دێت‪.‬‬ ‫‪sabir1970@yahoo.com‬‬

‫دارای��ى دان��اوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم به‌داخه‌و‌ه‬ ‫به‌پێى پێویست و له‌جێى خۆیدا‬ ‫نه‌یانتوانیو‌ه چاره‌سه‌رى ڕیشه‌یى‬ ‫بۆ بنه‌بڕکردن یاخود که‌مکردنه‌وه‌ى‬ ‫قۆرخکارى بازاڕو یاریکردن ب ‌ه نرخى‬ ‫شمه‌که‌کان دابنێن‪ .‬بۆی ‌ه پێویسته‌‬ ‫چیتر حکومه‌ت ده‌س��ت�ه‌وه‌س��ان‬ ‫و خ �ه‌م��س��ارد نه‌بێت له‌ئاست‬ ‫پیرۆزڕاگرتنى ئه‌م مانگ ‌ه پیرۆزه‌و‬ ‫جه‌ژن ‌ه ئایینى و نه‌ته‌وه‌ییه‌کانمان‪،‬‬ ‫ب����ه‌وه‌ى ک � ‌ه پالنێکى ڕوون و‬ ‫زانستییانه‌ى ئه‌وتۆیان هه‌بێت‪،‬‬ ‫ک ‌ه له‌و بۆنانه‌دا نرخه‌کان داشکان‬ ‫به‌خۆیه‌و‌ه ببینێت یان هه‌ر هیچ‬ ‫نه‌بێت وه‌ک کاته‌کانى پێشوو‬ ‫جێگیر بێت‪ ،‬ب��ۆئ�ه‌وه‌ى النیکه‌م‬ ‫هه‌ژارانى میلله‌ته‌که‌مان بتوانن وه‌ک‬ ‫ئێم ‌ه به‌شدارى خۆشی و بۆنه‌کان‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئافرةتان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫‪5‬‬

‫کێشه‌ی ئافره‌ت کێشه‌یه‌کی ڕه‌گه‌زییه‌‌و سه‌رتاسه‌ری جیهان په‌یوه‌ندیدار ده‌کات‬ ‫شیالن محه‌مه‌د‬ ‫ل��ه‌گ��ه‌ڵ ئ���ه‌وه‌ی م��رۆڤ��ای�ه‌ت��ی‬ ‫گ �ه‌ل��ێ��ک ق��ۆن��اغ��ی ب���ڕی���وه‌ ل ‌ه‬ ‫پێشکه‌وتنی شارستانیه‌ت ‌و‬ ‫به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانی مرۆڤ‬ ‫‌و پێوانه‌کانی دیموکراتییه‌ت‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم هێشتا کێشه‌ی ئافره‌تان‬ ‫وه‌ک کێشه‌یه‌کی به‌رچاوی ئه‌م‬ ‫سه‌ده‌یه‌‌و ته‌واوی کۆمه‌ڵگا پێوه‌ی‬ ‫ده‌ناڵێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر شێوازه‌کانی‬ ‫ک��ۆی�لای��ه‌ت��ی ‌و چ��ه‌وس��ان��ه‌و ‌ه‬ ‫گ��ۆڕاب��ێ��ت‪ ،‬ب���ه‌اڵم ه �ه‌م��ووی��ان‬ ‫خاوه‌ن یه‌ک ناوه‌ڕۆکن‪ ،‬کێشه‌ی‬ ‫ئافره‌ت کێشه‌یه‌کی ڕه‌گه‌زییه‌‌و‬ ‫سه‌رتاسه‌ری جیهان په‌یوه‌ندیدار‬ ‫ده‌ک�����ات‪ .‬ده‌ت��وان��ی��ن ت���ه‌واوی‬ ‫ئه‌و جیاکارییه‌ ڕه‌گه‌زییه‌ی ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر ئافره‌ت به‌کارده‌هێنرێت‌و‬ ‫ئه‌و ئاسته‌نگییانه‌ی ڕووب�ه‌ڕووی‬ ‫ه �ه‌ب��وون‌و ناسنامه‌ی ڕه‌گه‌زیی‬ ‫ده‌ب��ێ��ت �ه‌وه‌ وه‌ک ده‌س��ت��درێ��ژی‬ ‫له‌سه‌ر ئافره‌تان ناوی لێبنێین‪.‬‬ ‫ئاشکرایه‌ ده‌ستدرێژیش وه‌ک‬ ‫ک��ل��ت��وور خ����اوه‌ن م��ێ��ژووی�ه‌ک��ی‬ ‫پێنج هه‌زار ساڵه‌یه‌ ‌و به‌رهه‌می‬ ‫سیسته‌می پیاوساالرییه‌‪ .‬بۆ‬ ‫یه‌که‌مینجار ده‌ستدرێژی کراوه‌ت ‌ه‬ ‫س �ه‌ر شارستانیه‌ت‌و هه‌بوون‌و‬ ‫ک �ه‌س��ای �ه‌ت��ی ئ���اف���ره‌ت‪ ،‬م��اف‌و‬ ‫ئازادییه‌کانی پێشێلکراوه‌و ل ‌ه‬ ‫هه‌موو بواره‌کانی ژیاندا په‌راوێز‬ ‫کراوه‌‪.‬‬

‫گومانی تێدا نییه‌ ده‌ستدرێژی‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ئ��اف��ره‌ت��ان‪ ،‬ب �ه‌ وات��ای‬ ‫ده‌ستدرێژییه‌ له‌سه‌ر هه‌موو به‌ها‬

‫ده‌ستدرێژییان ب�ه‌ڕێ��وه‌ب��ردووه‌‪.‬‬ ‫له‌ ڕۆژی ئ �ه‌م��ڕۆدا له‌ هه‌رێمی‬ ‫کوردستان‌و عێراقدا له‌ بواره‌کانی‬ ‫(سه‌ربازی ‌و سیاسی و یاسایی‬ ‫و ئابووری و کلتووری و ‪...‬هتد)‬ ‫ده‌س��ت��درێ��ژی ده‌ک��رێ��ت��ه‌ س �ه‌ر‬ ‫ئ��اف��رت��ان‪ .‬ل�ه‌ ب���واری سیاسیدا‬ ‫نه‌بوونی ئاسایش ‌و ئارامی ل ‌ه‬ ‫هه‌ندێک ش��اری ک��وردس��ت��ان ‌و‬ ‫ڕێگه‌گرتن له‌ بیر‌و ڕای سیاسی‬ ‫جیاواز ‌و په‌ره‌سه‌ندنی گه‌نده‌ڵی‬ ‫سیاسی ‌و نه‌بوونی دیموکراتیه‌ت‬ ‫‌و ب�ه‌ ه�ه‌ڵ��واس��راوه‌ی��ی هه‌ندێک‬ ‫مافى نه‌ته‌وه‌ییمان ‪ ،‬ئه‌مان ‌ه‬ ‫ڕاسته‌‌وخۆ کاریگه‌ری له‌ کێش ‌ه‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کان ده‌کات‪ .‬دیسان‬ ‫س��ن��ووردارک��ردن��ی ئافره‌تان ب ‌ه‬ ‫ه�ه‌م��وو چین‌و توێژه‌کانییه‌و ‌ه‬ ‫له‌ به‌شداریکردنی سیاسیدا‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫بواری یاسایشدا ئه‌وه‌ی ده‌بینرێت‬ ‫ک��ۆم��ه‌ڵ��ێ��ک ب���ه‌ن���د‌و م����ادده‌ی‬ ‫یاسای ک��ۆن ‌و کالسیک هه‌ن‪،‬‬ ‫که‌ به‌ عه‌قڵییه‌تێکی جیاکاری‬ ‫ڕه‌گ �ه‌زی��ی��ان �ه‌ ن��ووس��راوه‌ت��ه‌وه‌و‬ ‫ڕێگه‌خۆشکه‌رن بۆ پێشکه‌وتنی‬ ‫ده‌ستدرێژی له‌سه‌ر ئافره‌تان و‬ ‫تا ئێستاش یاسایه‌ک دانه‌نراو ‌ه‬ ‫بۆئه‌وه‌ی سنوور بۆ ئه‌م کێشان ‌ه‬ ‫دابنێت‪.‬‬ ‫له‌ بواری کۆمه‌اڵیه‌تیدا کۆمه‌ڵیک‬ ‫دابونه‌ریتی کۆنی کۆمه‌ڵگا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫پیرۆز‌و به‌نرخه‌کانی کۆمه‌ڵگا‪ ،‬ته‌واو زیانبه‌خشن ‌و گه‌وره‌ترین‬ ‫سیستمه‌ یه‌ک ل�ه‌دوای یه‌که‌کان کۆسپن ل�ه‌ب�ه‌رده‌م پێشکه‌وتنی‬ ‫ه��ه‌ری��ه‌ک��ه‌ی��ان ب��ه‌ ش��ێ��وه‌ی �ه‌ک ئافره‌تان‌و ته‌واوی کۆمه‌ڵگا وه‌ک‬

‫(دیارده‌ی خه‌ته‌نه‌کردن‪ ،‬ئافره‌ت‬ ‫ب �ه‌ ئ��اف��ره‌ت‪ ،‬ف��ره‌ژن��ی‪ ،‬گ��ه‌ور ‌ه‬ ‫به‌ بچووک‪ ،‬ب��ه‌زۆر ب�ه‌ش��وودان‪،‬‬ ‫له‌بری خوێن دای��ن‪ ،‬ڕێگه‌گرتن‬ ‫له‌ چوونه‌ به‌ر خوێندن‪ ،‬لێدان‌و‬ ‫القه‌کردن‪،‬‬ ‫سووکایه‌تیپێکردن‪،‬‬ ‫کوشتن له‌ژێر ن��اوی نامووسدا‪،‬‬ ‫ڕێگه‌گرتن بۆ ئه‌کتیڤبوون ل ‌ه‬ ‫بورای کۆمه‌اڵیه‌تیدا‪...‬هتد)‪.‬‬ ‫له‌ بواری ئابووریدا ڕێگه‌نه‌دان‬ ‫به‌ ئافره‌تان بۆ ئه‌کتیڤبوونیان‬ ‫له‌ ب��واری ئ��اب��ووری و نه‌بوونی‬ ‫ئایدۆلۆژی سه‌ربه‌خۆ به‌ هۆکاری‬ ‫بااڵده‌ستبوونی ئه‌م چه‌مکه‌ له‌م‬ ‫ب���واره‌دا زۆرت��ری��ن ده‌ستدرێژی‬ ‫ده‌کرێته‌ سه‌ر ئافره‌تان‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر جۆره‌کانی ده‌ستدرێژی‬ ‫دابه‌ش بکه‌ین به‌ سێ جۆره‌وه‌‪ :‬یه‌که‌م‬ ‫جه‌سته‌یی‪ ،‬دووه‌م ده‌روونی‪ ،‬سێیه‌م‬ ‫سێکسی‪ ،‬بۆمان ده‌رده‌که‌وێت‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ده‌ستدرێژی جه‌سته‌یی ‌و ده‌روونی‬ ‫زۆر ک��ۆن �ن‌و ت��ا ڕۆژی ئ �ه‌م��ڕۆ ب ‌ه‬ ‫ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک��ی زه‌ق ‌و ب �ه‌رچ �ا‌و ل ‌ه‬ ‫کۆمه‌ڵگای ڕۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست ‌و‬ ‫کوردستان به‌کارده‌هێنرێن‪ .‬هه‌رچی‬ ‫ده‌ستدرێژی سێکسییه‌‪ ،‬ئه‌گه‌رچی ل ‌ه‬ ‫چوارچێوه‌ی حه‌زه‌کاندا به‌ڕێوه‌بچێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌ گشتیدا ده‌ستدرێژی سێکسی‬ ‫به‌رهه‌می سیسته‌می سه‌رمایه‌دارییه‌‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌ت ئه‌‌و سیسته‌مه‌ی‪ ،‬که‌ ل ‌ه‬ ‫واڵتانی ڕۆژئ��اوا بااڵده‌سته‌‌و خۆی‬ ‫وه‌ک سه‌رمایه‌داری مۆدێرنیته‌ نا‌وزه‌ند‬ ‫ک��ردووه‌‪ ،‬ئ�ه‌م سیسته‌مه‌ ئافره‌تی‬ ‫کردۆته‌ ک��ااڵ‌و هه‌موو ئه‌ندامه‌کانی‬

‫له‌شی ئافره‌تی خستۆته‌ ب��ازاڕه‌وه‌‌و‬ ‫بازرگانی پێوه‌ ده‌ک��ات‪ ،‬ئه‌وه‌ی ک ‌ه‬ ‫هیچ حسابى بۆ ناکات‪ ،‬ڕۆح‌و فیکری‬ ‫ئافره‌ته‌‪ ،‬تا دواڕاده‌ به‌کاریده‌هێنێت‬ ‫ب��ۆ ڕیکالمی سه‌رمایه‌کانی خۆی‬ ‫‌و له‌شفرۆشی ‌و بازرگانیکردن ب ‌ه‬ ‫جه‌سته‌ی ئافره‌ته‌وه‌ ده‌کاته‌ کارێکی‬ ‫فه‌رمی‪ ،‬بازرگانیکردن به‌ ئافره‌تانه‌و ‌ه‬ ‫له‌ ڕۆژی ئه‌مڕۆدا له‌ ڕیزی سێیه‌می‬ ‫ئ��ه‌‌و بازرگانییانه‌دا جێگای خۆی‬ ‫ده‌گ��رێ��ت‪ ،‬ک�ه‌ زۆرت��ری��ن سه‌رمای ‌ه‬ ‫ده‌سته‌به‌ر ده‌ک��ات بۆ سیسته‌می‬ ‫ده‌سه‌اڵتدار‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م دی���ارده‌ی���ه‌ ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��ای‬ ‫ڕۆژئ����اوای ڕووب����ه‌ڕووی زۆرت��ری��ن‬ ‫ئ��اڵ��ۆزی ‌و کێشه‌ ک��رد‌ووه‌ت��ه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ی بازرگانیکردن به‌‬ ‫ئافره‌تانه‌وه‌ به‌شێک نییه‌ له‌ نه‌ریتی‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��ای ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ب �ه‌اڵم‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ تێپه‌ڕبوونی نه‌خۆشییه‌کانی‬ ‫س��ی��س��ت �ه‌م��ی س���ه‌رم���ای���ه‌داری‬ ‫م��ۆدێ��رن��ی��ت �ه‌ ل��ه‌ (ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ای‬ ‫ڕۆژئ��اوا)وه‌ بۆ کۆمه‌ڵگاکه‌مان به‌‬ ‫تایبه‌تی بۆ هه‌رێمی کوردستان‬ ‫بازرگانیکردن به‌ ئافره‌تانه‌وه‌ وه‌ک‬ ‫دیارده‌یه‌کی ترسناک ڕۆژب��ه‌ڕۆژ‬ ‫له‌ زیادبووندایه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆته‌‬ ‫هۆکاری قووڵبوونه‌وه‌ی کێشه‌کانی‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان ‌و الوازب���وون���ی نرخه‌‬ ‫مرۆییه‌کان له‌ کۆمه‌ڵگادا‪.‬‬ ‫جێگه‌ی باسه‌ بازرگانیکردن‬ ‫به‌ ئافره‌تانه‌وه‌ له‌دوای ڕووخانی‬ ‫ڕژیمی به‌عسه‌وه‌ به‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫به‌رچاو به‌دیده‌کرێت‪.‬‬

‫ئافره‌تان به‌شێکى زۆرى هه‌ژاریى جیهانیان له‌ ئه‌ستۆ گرتووه‌‬ ‫ه محەمەد‬ ‫و‪ :‬ژاڵ ‌‬ ‫ئافره‌تان به‌شێکى زۆرى هه‌ژاریى‬ ‫جیهانیان له‌ ئه‌ستۆ گرتووه‌‪ .‬ئاماره‌کان‬ ‫ده‌ریانخستووه‌ ئافره‌تان زیاتر ل ‌ه‬ ‫پیاوان ڕووبه‌ڕووى هه‌ژارى و برسێتى‬ ‫ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌و هۆیه‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئاپارتایدێکى ئۆرگانیزه‌کراوه‌ ل ‌ه‬ ‫ب��واره‌ک��ان��ى پ����ه‌روه‌رده‌‪ ،‬چ��اودێ��رى‬ ‫پزیشکى و ک��ار و سه‌رپه‌رشتى‬ ‫سامان و داراییه‌کانیان ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫واتاى هه‌ژارى بۆ ئافره‌تان به‌رباڵوه‌‪،‬‬ ‫هه‌ژارى زۆربه‌یانى له‌ بارودۆخێکى‬ ‫دژوار و به‌بێ مافه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌کان وه‌ک‬ ‫ئاوى خواردنه‌وه‌ى پاک‪ ،‬ته‌ندروستى‬ ‫گشتی‪ ،‬چاودێرى پزیشکى و ئیش و‬ ‫کارێکى گونجاودان‪ .‬له‌ ڕووداوه‌کانى‬ ‫دیکه‌ى هه‌ژارى نه‌بوونى پاراستنى‬ ‫گونجاو و به‌توانایه‌ له‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫تووندوتیژى ‪ ،‬هه‌روه‌ها نه‌بوونى ڕۆڵ‬

‫بێستوون سڵێمان‬ ‫ج��ۆر‌ه که‌سانێک ه �ه‌ن ب ‌ه هه‌موو‬ ‫شێوه‌یه‌ک باسکردنى ئافره‌ت ڕه‌ت‬ ‫ده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌وپێیه‌ى هیچ الیه‌نێکى‬ ‫پۆزه‌تیڤانه‌ى تێدا به‌دیناکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئایا‬ ‫ئه‌م ‌ه حه‌قیقه‌ته‌؟ بێگومان نه‌خێر‪ .‬ئه‌وه‌‬ ‫که‌سانێکن نابینان له‌ئاستى دوو چه‌مکى‬ ‫گرنگدا‪ ،‬ک ‌ه ئه‌ویش جوانى و ڕاستییه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه دوو خاڵى دیارى ناو ڕۆحیه‌تى ئه‌م‬ ‫ڕه‌گه‌زه‌ی ‌ه و پێیانوای ‌ه خواى گه‌ور‌ه ته‌نها‬ ‫بۆ چه‌ند مه‌به‌ستێکى پیاو ئه‌فراندوویه‌تى‬ ‫و هیچى تر‪ ،‬ئه‌م ‌ه س��ه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى‬ ‫پێیانوای ‌ه خودا ب ‌ه ته‌نها په‌نجه‌ى بۆ‬ ‫ڕه‌گه‌زى نێر ڕاکێشابێت و ڕه‌گه‌زه‌که‌ى‬ ‫ت��ر‪ ،‬ک ‌ه ئافره‌ت ‌ه وه‌ک��و پاشکۆیه‌کى‬ ‫ساده‌و بێمانایه‌و هیچى تر‪ ،‬ئه‌وان له‌‬ ‫هه‌موو چه‌مکه‌کانه‌و‌ه ئافره‌ت به‌م شێوه‌‬ ‫ده‌بینن‪ ،‬دیسان ئایا ئه‌م ‌ه حه‌قیقه‌ته‌؟‬ ‫بێگومان هه‌ر نه‌خێر‌ه وه‌اڵمه‌که‌مان‪،‬‬ ‫چونک ‌ه هه‌موو شتێک بنچینه‌ى هه‌یه‌و‬ ‫بنچینه‌ش شت ‌ه گوماناوییه‌کان ڕوون‬ ‫ده‌کاته‌و‌ه ‪ ،‬چ ده‌وترێت با بوترێت‪ ،‬من‬ ‫ده‌مه‌وێت بچمه‌و‌ه سه‌ر توول ‌ه ڕێگاى‬ ‫بابه‌ته‌که‌م ‪.‬‬ ‫ئافره‌ت بوونه‌وه‌رێکى ئاڵۆزه‌و پڕ‬

‫له‌ بڕیاره‌کاندایه‌‪.‬‬ ‫ب �ه‌پ��ێ��ى ئ���ام���اره‌ک���ان (‪)%70‬‬ ‫ى هه‌ژاره‌کانى جیهان ئافره‌تن و‬ ‫زۆرب�ه‌ش��ی��ان له‌ ب�ه‌رام��ب�ه‌رى کارى‬ ‫هاوشێوه‌ى پیاوان مووچه‌یه‌کى که‌متر‬ ‫له‌ پیاوان وه‌رده‌گ���رن‪ .‬ئافره‌تانى‬ ‫داواک��ارى سولفه‌ بۆ کاسبى و کار‬ ‫به‌ شێوه‌یه‌کى به‌رده‌وام به‌رامبه‌رى‬ ‫ئاپارتاید ئه‌بنه‌وه‌ و زۆرتر له‌و کارانه‌‪،‬‬ ‫که‌ ناپاک و ناهێمنن به‌ مووچه‌یکى‬ ‫زۆر که‌مه‌وه‌ داده‌م �ه‌زرێ��ن‪ .‬له‌ هه‌ر‬ ‫(‪ )10‬ژنى کرێکار‪ ،‬هه‌شت که‌سیان‬ ‫له‌ ئیش و ک��اره‌ مه‌ترسیداره‌کانى‬ ‫ناوچه‌ى باشوورى سه‌حراى ئه‌فریقا‬ ‫و ئاسیاى باشوور دام���ه‌زراون‪ ،‬که‌‬ ‫گۆڕانکارییه‌کانى ئابوورى جیهانى‬ ‫زیانێکى مه‌زنى له‌ ژیان ئه‌وان داوه‌‪.‬‬ ‫قه‌یرانى ئ��اب��وورى ئ�ه‌م سااڵنه‌ى‬ ‫دوای����ى ب��ه‌ ش��ێ��وه‌ی �ه‌ک��ى ب �ه‌رچ��او‬ ‫ک��اری��گ�ه‌رى زۆرت���رى ل�ه‌ ئافره‌تان‬ ‫ه��ه‌ب��ووه‌‪ .‬ل �ه‌ زۆرب���ه‌ى واڵت���ان ل ‌ه‬

‫حاڵى گه‌شه‌دان ئه‌و ئافره‌تانه‌ن‪،‬‬ ‫که‌ له‌ کارگه‌کانى کااڵى تایبه‌ت ب ‌ه‬ ‫هه‌نارده‌کردن به‌رهه‌مدێنن یان ئه‌و‬ ‫واڵتانه‌ى‪ ،‬که‌ کرێکارانى ژنى کۆچه‌ر‬ ‫تیایدا کارده‌که‌ن گه‌وره‌ترین زیانیان‬ ‫لێکه‌وتووه‌‪« .‬ڕێکخراوى جیهانى کار»‬ ‫هه‌ڵیسه‌نگاندووه‌ قه‌یرانى ئابوورى‬ ‫بووه‌ته‌هۆى بێکاربوونى (‪ )22‬ملیۆن‬ ‫ئافره‌ت له‌ ساڵی (‪)2009‬دا‪.‬‬ ‫ل���ه‌ زۆرب������ه‌ى واڵت����ان����دا ئ��ه‌م‬ ‫ک��اری��گ �ه‌ری��ی��ان �ه‌ زۆرت����ر ب���ووه‌ ل ‌ه‬ ‫بێکاربوون و له‌ده‌ستدانى پیشه‌ى‬ ‫فه‌رمی‪ .‬ئه‌مه‌ش به‌و شێوه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫زۆربه‌ى ئافره‌تان له‌ کارى نافه‌رمى‬ ‫خه‌ریکى کاربوون وه‌ک «کارکردن له‌‬ ‫مااڵندا»و ئامارى فه‌رمى بێکارى ئه‌م‬ ‫که‌سانه‌ ناگرێته‌وه‌‪ .‬سیاسه‌ته‌کانى‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوه‌ک��ان و ن��اوه‌ن��ده‌ک��ان��ى‬ ‫ئابوورى له‌ زۆر کات جیاوازییه‌کانى‬ ‫ڕه‌گه‌زیى له‌ سیسته‌مه‌کانى بوودج ‌ه‬ ‫و باج هه‌تاکو سیسته‌مى بازرگانى‬

‫له‌به‌رچاو ناگرن‪ .‬ئافره‌تان که‌مترین‬ ‫کورسییان هه‌یه‌ له‌ بڕیاردانه‌کانى‬ ‫ئ���اب���وورى و ب �ه‌ش��داری��ک��ردن��ی��ان‪،‬‬ ‫ده‌رفه‌تى سنووردارى له‌ کاریگه‌رى‬ ‫سه‌ر سیاسه‌ت هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ڕێبازى ‪ UNIFEM‬له‌ ئاسایشى‬ ‫ئابوورى ئافره‌تان‬ ‫ب�����ه‌ره‌و پ��ێ��ش��ب��ردن��ى م���اف و‬ ‫به‌رقه‌رارکردنى ئاسایشى ئابوورى‬ ‫ئافره‌تان ب��ه‌رده‌وام له‌ پێشه‌نگى‬ ‫به‌رنامه‌کانى ‪ UNIFEM‬بووه‌‪،‬‬ ‫که‌ پشتیوانى ئافره‌تان ده‌کات بۆ‬ ‫گۆڕانکارى له‌ مه‌رجه‌کانى به‌شى‬ ‫ئابوورى‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌ به‌هێزکردنى‬ ‫به‌شدارى ئافره‌تان له‌ پالندانان‬ ‫و داڕشتنى سیاسه‌تى ئابوورى‬ ‫هه‌تاکو هه‌وڵدان بۆ فه‌راهه‌مکردنى‬ ‫توانا پێویسته‌کان له‌ به‌ڕێوه‌بردنى‬ ‫گ���وزه‌ران���ى ج��ێ��گ��ر ب��ۆ ژن����ان و‬ ‫ڕێکخراوه‌کانى ئافره‌تان‪.‬‬ ‫ل���ه‌ چ��االک��ی��ی��ه‌ک��ان��ى دی��ک��ه‌ى‬

‫‪ UNIFEM‬پشتگیریکردن ل ‌ه‬ ‫مافه‌ ڕه‌واک��ان��ى ئافره‌تان وه‌ک‪:‬‬ ‫خاوه‌ندارى زه‌وى و میراتى باوکی‪،‬‬ ‫زۆرک��ردن��ى گه‌یشتن و ڕێگاپێدان‬ ‫به‌وان به‌ مه‌به‌ستى به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫کارى شیاو و یاسایى و به‌تواناکردنى‬ ‫ئافره‌تانى کرێکارى ک��ۆچ�ه‌ر له‌‬ ‫ئاستى کرێکارانى خۆماڵیدا‪.‬‬ ‫ب��ۆی��ه‌ ک��ارک��ردن��ی ئ��اف��ره‌ت��ان‬ ‫پێویسته‌و ده‌بێت کاری بۆ بکرێت‪،‬‬ ‫به‌پێی ستاندارده‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌کان‪،‬‬ ‫ئیشکردنی ئافره‌تان کاریگه‌رترو‬ ‫به‌سوودتره‌ له‌ ئیشکردنی پیاوان‪،‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا ده‌وت��رێ��ت ئ�ه‌و داهاته‌ی‬ ‫ئافره‌ت په‌یداى ده‌ک��ات له‌ ‪%80‬‬ ‫ی ب��ۆ م���اڵ‌و م��ن��داڵ�ه‌ک�ه‌ی خ �ه‌رج‬ ‫ده‌کات به‌ مێرده‌که‌یشییه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌و داهاته‌ی پیاو په‌یدای ده‌کات‬ ‫له‌ ‪%15‬ی بۆ خێزانه‌که‌ی خه‌رج‬ ‫ده‌کات‪ ،‬ئه‌وی تری له‌ خۆیدا خه‌رج‬ ‫ده‌کات‪.‬‬

‫کاتێک ئافره‌ت ده‌گرى‪ ،‬پیاو به‌رهه‌ڵستى نامێنێت‬

‫مروه‌ته‌و جیاواز‌ه ل ‌ه پیاو ب ‌ه ئاڕاسته‌ى‬ ‫سه‌دوهه‌شتا پل ‌ه ل ‌ه ڕووى سایکۆلۆژى و‬ ‫فیسیۆلۆژى و فۆنۆلۆجى و چه‌ندین ڕووى‬ ‫تریشه‌و‌ه ‪ ،‬لێره‌و‌ه بۆمان ده‌رده‌که‌وێت‬ ‫بوونى ئه‌م ڕه‌گ �ه‌ز‌ه کاریگه‌رى ته‌واو‬ ‫ئاشکراى له‌سه‌ر ڕه‌گه‌زى به‌رامبه‌ر هه‌یه‌‪.‬‬ ‫هه‌ر بۆیه‌ش هه‌میش ‌ه ڕه‌گه‌زى به‌رامبه‌ر‬ ‫له‌باره‌یه‌و‌ه ده‌ڵێت جا ئه‌و وتن ‌ه هه‌ر‬ ‫شێوه‌یه‌ک بێت‪ ،‬گرنگ نییه‌‪ ،‬چونک ‌ه من‬ ‫وته‌ى تێگه‌یشتووان و ناودارانى جیهان‬ ‫ده‌خه‌م ‌ه ڕوو‪ ،‬ک ‌ه ئه‌مه‌ش که‌سانێکن‬ ‫له‌وپه‌ڕى ڕۆشنبیرییه‌ت و تێگه‌یشتن له‌و‬ ‫ڕه‌گه‌ز‌ه قسه‌ى خۆیان کردووه‌‪ ،‬که‌واته‌‬ ‫ئێم ‌ه وته‌ى که‌سانێک ده‌ده‌ین ‌ه به‌ر باس‬ ‫و لێکۆڵینه‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه هه‌میش ‌ه فاکته‌رێک‬ ‫بوون ‌ه بۆ گۆڕینى بیرو باوه‌ڕو بۆچوونى‬ ‫که‌سانى ده‌وروبه‌ره‌که‌یان‪.‬‬ ‫ئ��اف��ره‌ت کائینێک ‌ه پ��ڕ‌ه ل ‌ه سۆزو‬ ‫عاتیفه‌و میهره‌بانى و پیاویش که‌متر‬ ‫ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ى تێدایه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل ‌ه ڕاستیدا ئه‌م ‌ه ئه‌و‌ه ناگه‌یه‌نێت‪ ،‬که‌‬ ‫ڕه‌گه‌زى نێر خاڵى بێت له‌م الیه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌م �ه‌ش شتێکى دی���ارو ب �ه‌رچ��اوه‌و‬ ‫مرۆڤه‌کان ل ‌ه به‌رامبه‌ره‌که‌یاندا به‌‬ ‫ت���ه‌واوى هه‌ستى پ��ێ��ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬ب �ه‌اڵم‬ ‫سه‌یر‌ه سینۆه ‌ه ده‌ڵێت ‪« :‬هه‌میشه‌‬ ‫ژنه‌کان ل ‌ه پیاوه‌کان بێبه‌زه‌ییترن»‪،‬‬

‫ڕه‌نگ ‌ه فاکته‌رى ده‌ربرینى ئه‌م ڕسته‌ی ‌ه‬ ‫کردارێکى کاتى بچووک بووبێت‪ ،‬ده‌نا‬ ‫دایک ک ‌ه له‌و ڕه‌گه‌زه‌یه‌و هه‌میش ‌ه وه‌کو‬ ‫هێمایه‌ک بۆ س��ۆزو به‌زه‌یى هه‌ژمار‬ ‫ده‌کرێت و ئێمه‌ش هه‌میش ‌ه ئه‌و سۆزو‬ ‫م��روه‌ت �ه‌ى دایکمان ل �ه‌ب �ه‌رچ��اوه‌‪ ،‬له‌‬ ‫الیه‌کى تره‌و‌ه کاتێک خودا ئه‌م مرۆڤه‌ى‬ ‫ئه‌فراندو ناوى ئافره‌تى لێنا‪ ،‬کۆمه‌ڵێک‬ ‫تایبه‌تمه‌ندى پ��ێ��داوه‌‪ ،‬ک ‌ه هه‌میشه‌‬ ‫ڕه‌گ���ه‌زى به‌رامبه‌ر پێى کاریگه‌ره‌و‬ ‫الئیرادى پێى سه‌رسام ده‌بێت‪ .‬یه‌کێک‬ ‫له‌وان ‌ه گریانه‌و ده‌رکردنى فرمێسکى‬ ‫گه‌ش ‌ه ل ‌ه چاوه‌کانییه‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه ده‌رباره‌ى‬ ‫ئه‌م ‌ه شکسپیر ده‌ڵێت ‪« :‬کاتێک ئافره‌ت‬ ‫ده‌گری‪ ،‬پیاو به‌رهه‌ڵستى نامێنێت»‪ .‬زۆر‬ ‫ڕاست ‌ه به‌ڵگه‌شم بۆ ئه‌م ‌ه ک ‌ه تایبه‌ت ‌ه به‌‬ ‫خۆمه‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه منداڵ بووم باوکم ل ‌ه دایکمى‬ ‫ئه‌دا به‌رده‌وام ده‌بوو تاوه‌کو چاوه‌کانى‬ ‫دایکم ده‌ب��وون ب ‌ه جۆگه‌ى فرمێسکى‬ ‫خوێنین‪ ،‬ئه‌و کات وازى لێده‌هێنا‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ده‌ڵێم شکسپیر سه‌داسه‌د مه‌به‌سته‌که‌ى‬ ‫پێکاو‌ه به‌م وته‌یه‌ى‪ ،‬ک ‌ه ده‌رب��اره‌ى‬ ‫ئه‌م چین ‌ه هه‌ستیار‌ه وتوویه‌تى‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل ‌ه هه‌مانکاتدا دایکى من ناچێت ‌ه ناو‬ ‫چوارچێوه‌ى ئه‌و وت �ه‌ى‪ ،‬ک ‌ه ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫«ژنى اڵڵ و بێ زمان هه‌رگیز ل ‌ه الیه‌ن‬ ‫مێرده‌که‌یه‌و‌ه لێى نادرێت»‪ .‬ناوه‌ڕۆکى‬

‫ئه‌م وته‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه نازانم هى کێیه‌؟ ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ک ‌ه ژنان به‌گشتى زۆربڵێن و پیاوانیش‬ ‫هه‌ندێکیان حه‌ز ب ‌ه زۆروتن ناکه‌ن‪،‬ڕاسته‌‬ ‫سروشتى ئافره‌ت وایه‌‪ ،‬به‌اڵم دایکى من‬ ‫بێ زمانیش بوو‪ ،‬وات ‌ه قسه‌ى ل ‌ه کارى‬ ‫باوکمدا نه‌ده‌کرد‪ ،‬به‌اڵم باوکم هه‌ر لێى‬ ‫ده‌دا‪ ،‬ب ‌ه هه‌رحاڵ با له‌م ‌ه گه‌ڕێین ژنان‬ ‫جگ ‌ه له‌وه‌ى‪ ،‬ک ‌ه خاوه‌نى جوانییه‌کى‬ ‫بێهاوتان‪ ،‬ل ‌ه هه‌مانکاتدا ڕۆحیه‌تێکى‬ ‫زۆر پاکیان هه‌یه‌و شایه‌نى باسکردنه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه لێوان لێو‌ه ل ‌ه میهره‌بانى ‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫هه‌ر شکسپیر ده‌ڵێت‪« :‬ئه‌وه‌ى ل ‌ه ژندا‬ ‫هه‌یه‌و دڵ��ى پیاو داگ��ی��رده‌ک��ات‪ ،‬پتر‬ ‫میهره‌بانییه‌که‌یه‌تى‪ ،‬نه‌ک جوانییه‌که‌ى»‪.‬‬ ‫بێگومان نکوڵى ل ‌ه ڕاستى و جوانى‬ ‫ئه‌م وته‌ی ‌ه ناکرێت ‪ ،‬چونک ‌ه شکسپیر‬ ‫په‌ى ب ‌ه الیه‌ن ‌ه ڕۆحییه‌که‌ى بردووه‌و‬ ‫باس ل ‌ه بێسنوورى میهره‌بانى ئه‌و‬ ‫بوونه‌وه‌ر‌ه ده‌کات‪ ،‬به‌اڵم جێى خۆیه‌تى‬ ‫بڵێین ب�ه‌داخ�ه‌و‌ه ئێستا که‌سانێکى‬ ‫زۆر جوانیان کردووه‌ت ‌ه پێوه‌ر له‌ناو‬ ‫پیاواندا‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه ژن��ان خۆشیان‬ ‫جوانى ب ‌ه هێز داده‌نێن ل ‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫وه‌ستانه‌وه‌ى پیاوان و داگیرکردنى‬ ‫دڵیان‪ ،‬ک ‌ه ئه‌مه‌ش موتڵه‌ق نییه‌و‬ ‫ئێم ‌ه باسى ڕێژه‌یه‌ک ده‌که‌ین له‌ناو‬ ‫مرۆڤه‌کاندا‪.‬‬

‫له‌ الیه‌کی تره‌وه‌ خوێنده‌واری‬ ‫‪ %1‬ئه‌گه‌ر زیاد بکات ئه‌وا له‌ ‪%10‬‬ ‫ی داهات به‌رزده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫په‌یوه‌ندی به‌ ئافره‌تانه‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئافره‌ت پێویسته‌ بچێته‌ که‌رتی‬ ‫تایبه‌ته‌وه‌ له‌م کاته‌دا ده‌رده‌که‌وێت‬ ‫بوونی تاچه‌ند کاریگه‌ره‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی‬ ‫له‌ماوه‌ی ڕابردوودا هه‌بووه‌ ئافره‌ت‬ ‫ته‌نها وه‌ک فه‌رمانبه‌ر کاری کردووه‌‪،‬‬ ‫ک �ه‌ ئ �ه‌وی��ش ک��اری��گ �ه‌ری ن�ه‌ب��ووه‌‬ ‫له‌سه‌ر بارو گوزه‌رانی ئێستا‪ .‬لێره‌و‬ ‫ل�ه‌وێ‌ ئافره‌تان ک��اری تر ده‌که‌ن‬ ‫له‌ بازاڕه‌کاندا‪ ،‬ئه‌مانه‌ وایکردووه‌‬ ‫ئافره‌ت داهاتی سه‌ربه‌خۆی هه‌بێت‪،‬‬ ‫ب�ه‌ت��ای��ب�ه‌ت ل �ه‌ ڕووی ئاسایشی‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تییه‌وه‌‪ ،‬گرنگترین کێشه‌‪،‬‬ ‫که‌ بۆ ئ��اف��ره‌ت دروس��ت ده‌بێت‪،‬‬ ‫مه‌سه‌له‌ی کێشه‌ی خێزانییه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌ویش به‌هۆی نه‌بوونی داه��ات‌و‬ ‫سه‌رچاوه‌ی سه‌ربه‌خۆی خۆیه‌وه‌‬ ‫دروست ده‌بێت‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫راپۆرت‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫پێشڕه‌و فایه‌ق‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى چاودێرى بازرگانى سلێمانى‪:‬‬

‫ڕێبین حه‌سه‌ن‬

‫‪50‬‬

‫‪rebin.1987@yahoo.com‬‬

‫هه‌ڵوه‌سته‌یه‌ک به‌ر‬ ‫ل ‌ه کۆبوونه‌وه‌کانى‬ ‫ئاییند ‌ه‬ ‫ل�� ‌ه ئ��ێ��س��ت��ادا ج��ارێ��ک��ى ت��ر ئ �ه‌گ �ه‌رى‬ ‫ده‌ستپێکردنه‌وه‌ى دانووستانه‌کانى نێوان‬ ‫پێنج الیەنی سیاسی ل ‌ه هه‌رێمى کوردستان‬ ‫«ک ‌ه چاره‌نووسى زۆرینه‌ى گرفت ‌ه ڕیشه‌یی‬ ‫و هه‌نووکه‌ییه‌کانى هه‌رێمى کوردستانى‬ ‫پێو‌ه به‌نده» باڵوبۆته‌وه‌و چه‌ند لێدوانێکى‬ ‫جیاوازیشى ل ‌ه ب��اره‌و‌ه دراوه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫ل ‌ه چه‌ند ڕوویه‌که‌و‌ه مایه‌ى هه‌ڵوه‌سته‌‬ ‫له‌سه‌رکردنه‌‪ .‬به‌ر ل ‌ه هه‌رشتێکیش دوو‬ ‫ڕاستى ده‌بێت ل ‌ه به‌رچاو بگیرێت‪ ،‬که‌‬ ‫وه‌ک پاڵنه‌رێک له‌پشت کۆبوونه‌وه‌کانى‬ ‫ئایینده‌و‌ه بوونى هه‌یه‌‪ ،‬له‌وانه‌ش ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌ستپێشخه‌رییه‌ک ‌ه له‌الیه‌ن هه‌ر الیه‌نێکى‬ ‫نێو گفتوگۆکانه‌و‌ه بێت‪ ،‬گرنگ ئه‌وه‌یه‌‬ ‫هێزێکى مه‌عنه‌وى هاندراو بۆ هه‌ستکردن‬ ‫ب ‌ه پێویستى چاره‌سه‌رکردنى گرفته‌کانى‬ ‫ئێستاى هه‌رێمى کوردستان له‌پشت ئه‌و‬ ‫بڕیاره‌وه‌یه‌و جارێکى تر ئه‌و ڕاستییه‌ى به‌‬ ‫الیه‌نه‌کان به‌خشیوه‌‪ ،‬ک ‌ه چیتر ناکرێت‬ ‫ده‌سته‌ووه‌ستان بن بۆ نزیکبوونه‌وه‌و‬ ‫گه‌یشتن ب ‌ه ڕێکه‌وتن و جێبه‌جێکردنى‬ ‫داخوازى و به‌دیهێنانى ماف ‌ه سروشتى و‬ ‫ڕه‌واکانى خه‌ڵکى کوردستان‪ ،‬هه‌روه‌ها بۆ‬ ‫ئه‌و الیه‌نان ‌ه ده‌رکه‌وت که‌پێشتر بڕیارى‬ ‫ڕاگرتنى کاتى کۆبوونه‌وه‌کانیان داوه‌‪،‬‬ ‫سیاسه‌تى کوشتنى کات هیچ سوودێک‬ ‫ب ‌ه ئایینده‌ى ئامانج و به‌رژوه‌ندییه‌‬ ‫بااڵکانى هه‌رێمى کوردستان ناکات و هیچ‬ ‫ده‌ستکه‌وتێکى لێ سه‌وز نابێت‪ ،‬بۆی ‌ه گرنگه‌‬ ‫چه‌ند سه‌رنجێک بۆ ئه‌ندامانى وه‌فدى‬ ‫دانووستانکارى هه‌ردوو الیه‌نى ده‌سه‌اڵت‬ ‫و ئۆپۆزسیۆن به‌ر ل ‌ه ده‌ستپێکردنه‌وه‌ى‬ ‫خولێکى نوێى گفتوگۆکان بخه‌ین ‌ه ڕوو‪،‬‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌مجار‌ه هه‌م خودى الیه‌نه‌کان‬ ‫و هه‌م خه‌ڵکى هه‌رێمى کوردستانیش‬ ‫دڵشکاو نه‌بن و چ��رۆى ئومێدیان بۆ‬ ‫بگه‌ڕێته‌وه‌‪،‬پێویست ‌ه چیتر کار ب ‌ه لێدوانى‬ ‫پێچه‌وانه‌ى میدیاکان نه‌کرێت‪ .‬به‌و واتایه‌ى‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه کۆبوونه‌و‌ه ڕۆژنامه‌وانییه‌کانى‬ ‫پێشوودا بینمان هه‌ندێک ل ‌ه ئه‌ندامانى‬ ‫وه‌فدى دانووستانکارى الیه‌نه‌کان کاتێک‬ ‫ل ‌ه ڕێگاى زوومى کامێراو‌ه گه‌شبینیه‌ک به‌‬ ‫سیمایانه‌و‌ه دیار بوو لێدوانى ئیجابییان‬ ‫ده‌دا‪ ،‬ب���ه‌اڵم دوات���ر ک � ‌ه ل � ‌ه شاشه‌ى‬ ‫تیڤییه‌کانى خۆیانه‌و‌ه ده‌رده‌ک �ه‌وت��ن‪،‬‬ ‫کۆمێنتى پێچه‌وانه‌یان ده‌دا‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫ڕاسته‌وخۆ هۆکارێکى به‌هێز ب��وو بۆ‬ ‫له‌ده‌ستدانى هیوا و متمانه‌ى خه‌ڵک به‌‬ ‫نه‌پێکانى ئامانجه‌کان ل ‌ه کۆبوونه‌وه‌کانی‬ ‫ئایینده‌دا‪.‬‬ ‫جگ ‌ه له‌وه‌ش یه‌کالکردنه‌وه‌ى پێشوه‌خت‪،‬‬ ‫وات ‌ه به‌ر ل ‌ه چوون ‌ه ژووره‌وه‌ى ئه‌ندامانى‬ ‫دانووستانکار‪ ،‬با ئه‌و‌ه فه‌رامۆش بکرێت‪،‬‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه ڕێگه‌ى وروژاندنى چه‌ند پرسێکه‌وه‌‬ ‫به‌ر ل ‌ه خۆساغکردنه‌وه‌ى پێشوه‌خاتنه‌‪،‬‬ ‫بڕوا ب ‌ه الیه‌نى به‌رامبه‌ر بهێنرێت‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫به‌پێى خواسته‌کانى من هه‌ڵسوکه‌وت و‬ ‫ڕه‌فتار بکات‪ ،‬دیار‌ه ئه‌وه‌ش گه‌وره‌ترین‬ ‫گ��ورزه‌‪ ،‬ک ‌ه ب�ه‌ر خواسته‌کانى خه‌ڵک‬ ‫ده‌ک �ه‌وێ��ت‪ ،‬چونک ‌ه ل�ه‌و ساته‌دا ته‌نیا‬ ‫شت‪ ،‬ک ‌ه سه‌ره‌کیترین فاکته‌رى ئه‌ندامانى‬ ‫کۆبوونه‌وه‌کان ‌ه بریتیی ‌ه ل ‌ه قه‌تیسبوونى‬ ‫داواک���ان���ى خ �ه‌ڵ��ک و پێویستى ئه‌و‬ ‫داوایانه‌ی ‌ه بۆ خستن ‌ه سه‌ر مێزى واقیعى‬ ‫و که‌وتنه‌وه‌ى ک��اردان �ه‌وه‌ى ئ��اره‌زووى‬ ‫به‌رامبه‌ر‌ه بۆ گوێگرتن و هه‌نگاونان بۆ‬ ‫جێبه‌جێکردنى‪ ،‬بۆی ‌ه پێویست ‌ه به‌ر له‌‬ ‫هاتن ‌ه ژوورى کۆبوونه‌وه‌کان‪ ،‬هه‌رالیه‌ن ‌ه و‬ ‫ل ‌ه الیه‌ن خۆیه‌و‌ه به‌رنامه‌ى کارى ڕوون‬ ‫بێت و هه‌موو خاڵ ‌ه باش و خراپه‌کانى‬ ‫الى خۆى لێکدابێته‌وه‌و ب ‌ه هه‌ردوو باردا‬ ‫خوێندنه‌وه‌ى بۆ کردبێت‪.‬‬

‫بەشێکی زۆر لە کااڵکان لە دەرەوە دێن بۆیە نرخییان بەرزە‬ ‫دیمانه‌‪ :‬ئه‌سکه‌نده‌ر محه‌مه‌د‬

‫پێشڕه‌و فایه‌ق‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى چاودێرى‬ ‫ب��ازرگ��ان��ى سلێمانى ل � ‌ه دیدارێکى‬ ‫~ تیشک ده‌خ��ات�� ‌ه س�ه‌ر‬ ‫ب �ه‌رزب��وون �ه‌وه‌ى نرخى شتومه‌ک ل ‌ه‬ ‫بازاڕه‌کانى شارى سلێمانى و پێیوای ‌ه‬ ‫«به‌رزبوونه‌وه‌ى داهاتى هاوواڵتی ل ‌ه‬ ‫سه‌رتاسه‌رى کوردستان و عێراقدا ب ‌ه‬ ‫حوکمى ئه‌وه‌ى عێراق پشت ب ‌ه ناردنى‬ ‫نه‌وت بۆ ده‌ره‌وه‌ ده‌به‌ستێت ‪ ،‬سااڵن ‌ه‬ ‫بوودجه‌یه‌کى زۆر په‌سند ده‌ک��رێ و‬ ‫ده‌خرێت ‌ه ب���ازاڕه‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ زۆرى ئه‌و‬ ‫پاره‌یه‌ بووه‌ته‌هۆى ب�ه‌رزب��وون�ه‌وه‌ى‬ ‫ن���رخ»‪ .‬ن��اوب��راو هێماش ب��ۆ ئ �ه‌و‌ه‬ ‫ده‌ک��ات «ب��ازاڕى ئێره‌‪ ،‬ب��ازاڕى ئازاد‬ ‫نییه‌‪ ،‬ئه‌م ب��ازاڕ‌ه جۆرێک ‌ه له‌ بازاڕى‬ ‫ف��ه‌وزاوى و شێواو‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه هه‌م‬ ‫بازاڕ ڕێکنه‌خراوه‌و هه‌م بازرگانه‌کانى‬ ‫ڕێکنه‌خراون‪ ،‬چونک ‌ه بازرگانه‌کان ل ‌ه‬ ‫بواره‌که‌ى خۆیاندا شاره‌زاییه‌کى ئه‌و‬ ‫تۆیان نییه»‌‪.‬‬

‫* ه��ۆک��ارى ب��ه‌رزب��وون��ه‌وه‌ى نرخى‬ ‫خوارده‌مه‌نى و شتومه‌ک ل ‌ه بازاڕه‌کاندا‬ ‫بۆچى ده‌گه‌ڕێنیته‌وه‌؟‬ ‫ب���ه‌رزب���وون���ه‌وه‌ى ن��رخ��ى ک���ااڵ و‬ ‫خوارده‌مه‌نى ل ‌ه بازاڕى سلێمانى له‌‬ ‫هه‌مووبازاڕه‌کانى عێراق وکوردستان‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ چه‌ند هۆکارێک یه‌کێک‬ ‫له‌و هۆکاران ‌ه به‌رزبوونه‌وه‌ى داهاتى‬ ‫هاوواڵتی ل ‌ه سه‌رتاسه‌رى کوردستان‬ ‫و عێراقدا ب ‌ه حوکمى ئه‌وه‌ى عێراق‬ ‫پشت ب ‌ه ناردنى ن�ه‌وت بۆ ده‌ره‌وه‌‬ ‫ده‌به‌ستێت ‪ ،‬سااڵن ‌ه بوودجه‌یه‌کى زۆر‬

‫په‌سند ده‌کرێ و ده‌خرێت ‌ه بازاڕه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه زۆرى ئه‌و پاره‌ی ‌ه بووه‌ته‌هۆى‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخ‪ ،‬یه‌کێکى تر له‌و‬ ‫هۆکاران ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه ک ‌ه داواکارى زۆر هه‌یه‌‬ ‫له‌سه‌ر کااڵکان‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌شێکى‬ ‫زۆرى کااڵکان به‌رهه‌مى ناوخۆى نین و‬ ‫ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ش نرخى به‌رهه‌مهێنانه‌که‌ى‬ ‫به‌رزه‌‪ ،‬بۆ نموون ‌ه شه‌کر‪ ،‬ک ‌ه نرخى‬ ‫به‌رز بووه‌ته‌وه‌‪ ،‬په‌یوه‌ندى به‌جیهانه‌وه‌‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت ب ‌ه گۆشت‪،‬‬ ‫گۆشتى خۆماڵى خۆمان ل ‌ه مه‌یدانى‬ ‫ئاژه‌اڵن نرخى له‌سه‌ر دانراوه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫حکومه‌ت خۆى نایهێنێت له‌وێ تاچه‌ند‬ ‫گۆشت که‌م و زیاد بکات‪ ،‬ڕاسته‌وخۆ و‬ ‫ناڕاسته‌وخۆ کاریگه‌رى هه‌ی ‌ه بۆ سه‌ر‬ ‫بازاڕ‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى ئێم ‌ه ناتوانین نرخ‬ ‫له‌سه‌ر گۆشت دابنێین‪.‬‬ ‫هۆکارێکی تری به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخى‬ ‫شتومه‌ک ل ‌ه بازاڕه‌کانى شارى سلێمانى‬ ‫دا پ��ەی��وەن��دی بە ب �ه‌رزب��وون �ه‌وه‌ى‬ ‫داهاتى ه��اوواڵت��ی ل ‌ه سه‌رتاسه‌رى‬ ‫کوردستان و عێراقدا ب ‌ه حوکمى‬ ‫ئه‌وه‌ى عێراقدا هەیە بەو پێیەی عێراق‬ ‫پشت ب ‌ه ناردنى ن�ه‌وت بۆ ده‌ره‌وه‌‬ ‫ده‌به‌ستێت ‪ ،‬سااڵن ‌ه بوودجه‌یه‌کى زۆر‬ ‫په‌سند ده‌کرێ و ده‌خرێت ‌ه بازاڕه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه زۆرى ئه‌و پاره‌ی ‌ه بووه‌ته‌هۆى‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخ‪.‬‬ ‫هۆکارێکى تر هاتنى مانگى ڕه‌مه‌زانى‬ ‫پیرۆزه‌‪ ،‬چونک ‌ه خه‌ڵکێکى زۆر داواکارى‬ ‫له‌سه‌ر کااڵ و خوارده‌مه‌نى هه‌یه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر ل ‌ه سه‌ره‌تاى مانگى ڕه‌مه‌زانى‬ ‫پ��ی��رۆزه‌و‌ه خه‌ڵک کااڵیه‌کى زۆرى‬ ‫کڕی بۆ تێرکردنى پێداویستییه‌کانى‬ ‫خ��ۆى‪ .‬ئ �ه‌وه‌ى تێبینى ده‌کرێت له‌‬ ‫یه‌که‌م ڕۆژ و دووه‌م ڕۆژى ڕه‌مه‌زاندا‬ ‫نرخى خوارده‌مه‌نى و کااڵکان زۆر‬

‫به‌رز بوویه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا ب ‌ه جۆرێک‬ ‫ل ‌ه جۆره‌کان دابه‌زینى ب ‌ه خۆیه‌وه‌‬ ‫بینیوه‌‪ ،‬چونک ‌ه زۆرب���ه‌ى خه‌ڵک‬ ‫پێداویستییه‌کانى خۆى کڕیوه‌‪.‬‬ ‫* هاتنى مانگى ڕه‌م �ه‌زان��ى پیرۆز‬ ‫ب���ووه‌ت��� ‌ه ه��ۆک��ارێ��ک��ى س���ه‌ره‌ک���ى له‌‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخدا؟‬ ‫ل ‌ه ڕاستیدا مانگى ڕه‌مه‌زان‪ ،‬مانگى پڕ‬ ‫خێرو به‌ره‌که‌ته‌‪ ،‬به‌اڵم به‌دڵنیاییه‌وه‌‬ ‫به‌شێکى زۆرى بازرگانه‌کان خۆیان‬ ‫داده‌ن��ێ��ن ب��ۆ ئ��ه‌م مانگه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫داواک���ارى زۆر له‌سه‌ر خوارده‌مه‌نى‬ ‫دروس���ت ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬ه �ه‌رچ �ه‌ن��د‌ه له‌‬ ‫که‌ناڵه‌کانى ڕاگه‌یاندن و بڵندگۆى‬ ‫مزگه‌وته‌کاندا و الى خه‌ڵکیش باس له‌‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخ ده‌کرێت‪ ،‬به‌اڵم ئێمه‌‬ ‫که‌مته‌رخه‌میمان نه‌کردووه‌و لیژنه‌مان‬ ‫هه‌ی ‌ه ڕۆژان� ‌ه ده‌گه‌ڕێت ‪ ،‬ل ‌ه لیژنه‌ى‬ ‫ئێواراندا ژماره‌یه‌کى زۆر سه‌رپێچیمان‬ ‫تۆمار کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر به‌شێکى‬ ‫زۆرى فرۆشیاره‌کان ب ‌ه ویژدانه‌و‌ه ڕێز‬ ‫ل ‌ه مانگى ڕه‌مه‌زانى پیرۆز نه‌گرن‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ئه‌م حاڵه‌ت ‌ه هه‌مووساڵێک دووب��اره‌‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫* به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخ په‌یوه‌ندى به‌‬ ‫بازاڕى ئازاده‌و‌ه هه‌یه‌؟‬ ‫زۆر هۆکار هه‌یه‌‪ ،‬له‌وان ‌ه هۆکارى‬ ‫ئابوورى ‪ ،‬سیسته‌مى به‌ڕێوه‌بردن‪.‬‬ ‫ل ‌ه ڕاستیدا ب��ازاڕى ئ��ازاد‪ ،‬بازاڕێکى‬ ‫ته‌ندروسته‌‪ ،‬چونک ‌ه کێبڕکێ ده‌بێت‬ ‫له‌نێوان بازرگانه‌کان و فرۆشیاره‌کانداو‬ ‫کااڵى باش پێشکه‌ش ب ‌ه هاوواڵتییان‬ ‫ده‌ک �ه‌ن ب ‌ه نرخێکى گونجاو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫بازاڕى ئێره‌‪ ،‬بازاڕى ئازاد نییه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫ب��ازاڕ‌ه جۆرێک ‌ه ل ‌ه ب��ازاڕى ف�ه‌وزاوى‬ ‫و شێواو‪ ،‬ل�ه‌ب�ه‌رئ�ه‌وه‌ى ه�ه‌م ب��ازاڕ‬ ‫ڕێ��ک��ن�ه‌خ��راوه‌‪ ،‬ه �ه‌م بازرگانه‌کانى‬

‫نرخ ل ‌ه سلێمانى‬ ‫نزمتره‌ له‌چاو‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫هه‌ولێر پێگه‌ى‬ ‫سه‌ره‌کى‬ ‫حکومه‌ته‌و‬ ‫جووڵه‌ى‬ ‫بازرگانى له‌وێ‬ ‫به‌هێزتره‬

‫ڕێکنه‌خراون‪ ،‬چونک ‌ه بازرگانه‌کان‬ ‫ل ‌ه بواره‌که‌ى خۆیاندا شاره‌زاییه‌کى‬ ‫ئه‌وتۆیان نییه‌‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه داهاتوویه‌کى‬ ‫دووردا بازاڕى ئازاد دروست ده‌بێت‬ ‫بۆ کێبڕکێ‪.‬‬ ‫* بۆ چاره‌سه‌رکردنى به‌رزبوونه‌وه‌ى‬ ‫نرخ چ هه‌نگاوێکتان ناوه‌؟‬ ‫ئێم ‌ه ب����ه‌رده‌وام لیژنه‌مان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫لیژنه‌کانمان ژماره‌یان زیادى کردووه‌‬ ‫ده‌وامیشمان زیادکردووه‌‪ ،‬بۆ نموونه‌‬ ‫پێشتر تا کاتژمێر ‪ 3‬بوو‪ ،‬به‌اڵم ئێستا‬ ‫تا ‪ 6:30‬ده‌وامیان پێده‌که‌ین ‪.‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا ل��ی��ژن �ه‌ی �ه‌ک��ى ت��رم��ان‬ ‫دروس��ت��ک��ردووه‌‪ ،‬ک ‌ه ب ‌ه س�ه‌ی��اره‌وه‌‬ ‫ده‌گ���ه‌ڕێ���ن و ژم���اره‌ی���ه‌ک���ى زۆر‬ ‫سه‌رپێچى به‌قاڵ و نانه‌واو قه‌سابیان‬ ‫تۆمارکردووه‌‪.‬‬ ‫* ئایا سلێمانى ل ‌ه ڕووى نرخه‌وه‌‬ ‫جیاوازى له‌گه‌ڵ پارێزگاکانى ترى‬ ‫کوردستاندا هه‌ی ‌ه ؟‬ ‫ئێم ‌ه ڕۆژان��� ‌ه له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫چاودێرى بازرگانى هه‌ولێرو دهۆک‬ ‫قسه‌ده‌که‌ین و په‌یوه‌ندیمان هه‌یه‌‬ ‫س �ه‌ب��اره‌ت ب� ‌ه ن��رخ‪ ،‬بۆیه‌ده‌کرێت‬ ‫ج���ی���اوازى ه �ه‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب��ۆ نموونه‌‬ ‫چێشتخانه‌کانى ئه‌وێ نرخیان به‌رزتره‌‬ ‫یان ته‌کسییه‌کانیان نرخیان به‌رزتره‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه په‌یوه‌ندییان به‌و ئابوورییه‌‬ ‫به‌هێزه‌و‌ه هه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه له‌وێ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌و به‌دواداچوونه‌ى ئێمه‌‬ ‫ده‌ی��ک �ه‌ی��ن‪ ،‬ل���ه‌و‌ه ده‌چ��ێ��ت ئ��ه‌وان‬ ‫نه‌یکه‌ن‪ .‬بۆی ‌ه ئێم ‌ه به‌دواداچوونى‬ ‫زۆرمان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه ڕاستیدا نرخ‬ ‫ل ‌ه سلێمانى نزمتر‌ه له‌چاو هه‌ولێر‪،‬‬ ‫چونک ‌ه هه‌ولێر پێگه‌ى سه‌ره‌کى‬ ‫حکومه‌ته‌و جووڵه‌ى بازرگانى له‌وێ‬ ‫به‌هێزتره‌‪.‬‬

‫محه‌مه‌د عه‌لى محه‌مه‌د‪ ،‬به‌رێوه‌به‌رى خانه‌ى به‌سااڵچووانى سلێمانى‪:‬‬

‫ژماره‌ى به‌سااڵچووان له‌چاو سااڵنى پێشوودا که‌مبووه‌ته‌و ‌ه‬

‫دیمانه‌‪ :‬عومه‌ر عه‌بدوڵاڵ‬ ‫محه‌مه‌د عه‌لى محه‌مه‌د‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫خ��ان �ه‌ى ب �ه‌س��ااڵچ��ووان��ى سلێمانى‬ ‫ل �ه‌ دی��دارێ��ک��ى ~ ب��اس ل ‌ه‬ ‫خانه‌ى به‌سااڵچووان ده‌کات و ده‌ڵێت‬ ‫«ل� ‌ه ئێستادا به‌پێی ئ�ه‌و به‌شانه‌ى‬ ‫هه‌مانه‌‪ ،‬ژم���اره‌ى ک��ارم�ه‌ن��ده‌ک��ان و‬ ‫ژم��اره‌ى به‌سااڵچووان له‌چاو سااڵنى‬ ‫پێشوودا که‌مبووه‌ته‌وه‌ و بووه‌ت ‌ه ‪16‬‬ ‫که‌س‪ .‬هۆکارى که‌مبوونه‌وه‌ى ژماره‌ى‬ ‫به‌سااڵچووه‌کانیش ئه‌وه‌یه‌ له‌م مانگه‌دا‬ ‫‪ 4‬به‌سااڵچوو کۆچى دواییان کردوو‌ه‬ ‫و ‪ 3‬به‌سااڵچووى تریش گه‌ڕاونه‌ته‌و‌ه‬ ‫ن��او ک �ه‌س��وک��اره‌ک��ان��ی��ان‪ ،‬ئێمه‌ ل ‌ه‬ ‫ئێستادا تواناى وه‌رگرتنى نزیکه‌ى ‪30‬‬ ‫به‌سااڵچوومان هه‌یه‌»‪.‬‬

‫*خانه‌ى به‌سااڵچووان که‌ى دامه‌زراوه‌و‬ ‫کاره‌کانى چۆنه‌؟‬ ‫خانه‌ى به‌سااڵچووان ل ‌ه ساڵى ‪1996‬دا‬ ‫دامه‌زراو‌ه و ل ‌ه الیه‌ن ئیداره‌ى گشتییه‌و‌ه‬ ‫خه‌رجى بۆ دابین کراو‌ه و ئێستا بیناکه‌ى‬ ‫ل ‌ه به‌کره‌جۆیه‌‪ ،‬ک ‌ه ب ‌ه شێوازێکى نوێ و‬ ‫گونجا و بۆ به‌سااڵچووان دروستکراوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و خزمه‌تگوزارییانه‌ى ک ‌ه له‌و خانه‌یه‌دا‬ ‫ده‌درێ��ت ب ‌ه به‌سااڵچووان بریتیی ‌ه ل ‌ه‬ ‫دابینکردنى شوێنى حه‌وانه‌و‌ه و خواردن‬ ‫و ڕاگرتنى پاکوخاوێنى به‌سااڵچووان و‬ ‫دابینکردنى پێداویستییه‌کانى جلوبه‌رگ‬ ‫پێدانى هاوکارییه‌کى مانگانه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وانه‌ش توێژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تیمان بۆ‬ ‫دابینکراو‌ه بۆ ئاگابوون ل ‌ه بارودۆخى‬ ‫ده‌روونیی و کۆمه‌اڵیه‌تى به‌سااڵچووان‬ ‫و دروستکردنى جۆرێک ل ‌ه نزیکایه‌تى‬ ‫له‌نێوان به‌سااڵچووان و که‌سوکاریاندا‪،‬‬ ‫ب ‌ه تایبه‌تى ئه‌وانه‌ى کێشه‌و گرفتیان‬ ‫له‌گه‌ڵ که‌سوکاریاندا هه‌یه‌‪ ،‬ب ‌ه به‌رده‌وامى‬ ‫کادرى پزیشکى چاودێرى ته‌ندروستی‬ ‫به‌سااڵچووه‌کان ده‌کات ‪.‬‬ ‫*خانه‌ى به‌سااڵچووان هه‌میش ‌ه کراوه‌ی ‌ه‬ ‫یان چه‌ند به‌سااڵچوو وه‌رده‌گرێت ؟‬ ‫ل � ‌ه ئێستادا به‌پێی ئ��ه‌و به‌شانه‌ى‬

‫لە کەالر و چەمچەماڵ خانەی بەسااڵچووانمان‬ ‫هەیە بەاڵم سوودی لێوەرنەگیراوە‬ ‫هه‌مانه‌‪ ،‬ژماره‌ى کارمه‌نده‌کان و ژماره‌ى‬ ‫به‌سااڵچووان له‌چاو سااڵنى پێشوودا‬ ‫که‌مبووه‌ته‌و‌ه و بووه‌ت ‌ه ‪ 16‬که‌س‪ .‬هۆکارى‬ ‫که‌مبوونه‌وه‌ى ژماره‌ى به‌سااڵچووه‌کانیش‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه له‌م مانگه‌دا ‪ 4‬به‌سااڵچوو کۆچى‬ ‫دواییان کردوو‌ه و ‪ 3‬به‌سااڵچووى تریش‬ ‫گه‌ڕاونه‌ته‌و‌ه ناو که‌سوکاره‌کانیان‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫ل ‌ه ئێستادا تواناى وه‌رگرتنى نزیکه‌ى‬ ‫‪ 30‬به‌سااڵچوومان هه‌یه‌‪،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫هه‌ر به‌سااڵچوویه‌ک ژوورێکى تایبه‌تى‬ ‫بۆ دابین کراو‌ه و هه‌موو پێداویستییه‌کى‬ ‫تێدایه‌و پێویستى به‌وه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه ڕۆژان ‌ه‬ ‫چه‌ند جارێک پاک بکرێته‌و‌ه ‪.‬‬ ‫*که‌وات ‌ه وه‌رگرتنى به‌سااڵچووان لێر‌ه‬ ‫قورس ‌ه ؟‬

‫ب��ێ��گ��وم��ان ئێم ‌ه ی��اس��ای چ��اودێ��رى‬ ‫به‌سااڵچووانمان هه‌یه‌‪ ،‬ئێمه‌ش په‌یڕه‌وى‬ ‫ئه‌و یاسای ‌ه ده‌که‌ین‪ ،‬ک ‌ه مه‌رج بۆ وه‌رگرتنى‬ ‫به‌سااڵچووه‌کان داده‌نێت‪ ،‬ک ‌ه ده‌بێت ژن‬ ‫ته‌مه‌نى ‪ 55‬ساڵ بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر پیاو بێت‪،‬‬ ‫ده‌بێت ته‌مه‌نى ‪ 60‬ساڵ بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ئه‌و به‌سااڵچووه‌ى لێر‌ه وه‌رده‌گیرێت‪،‬‬ ‫ده‌بێت هیچ نه‌خۆشییه‌کى «س��ارى»‬ ‫نه‌بێت و نابێت نه‌خۆشی خه‌ڵه‌فاوى‬ ‫هه‌بێت‪ .‬ئه‌م یاسای ‌ه ل ‌ه ساڵى ‪1985‬دا‬ ‫ده‌رچووه‌‪ ،‬ک ‌ه بۆ ئه‌و کات ‌ه گونجاو بووه‌‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم ل ‌ه ئێستادا پ��رۆژ‌ه یاسایه‌کمان‬ ‫ئاماد‌ه کردوو‌ه و هیوادارین په‌رله‌مانى‬ ‫کوردستان کارى له‌سه‌ر بکات‪ ،‬ک ‌ه به‌پێی‬ ‫ئه‌و پرۆژ‌ه یاسای ‌ه ئێم ‌ه ده‌توانین زۆرترین‬

‫ڕێژه‌ى ئه‌و به‌سااڵچووان ‌ه وه‌ربگرین‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫پێویستیان ب ‌ه خانه‌که‌ى ئێمه‌ی ‌ه ‪.‬‬ ‫*ب���وون���ى ب��اخ��چ �ه‌ی �ه‌ک��ى گ�����ه‌ور‌ه بۆ‬ ‫به‌سااڵچووان تا چه‌ند پێویسته‌؟‬ ‫ئێم ‌ه ته‌نها باخچه‌یه‌کى بچووکمان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه هه‌وڵى خۆمان دروستمان کردووه‌‪،‬‬ ‫جگ ‌ه ل ‌ه به‌شه‌که‌ى ئێمه‌‪ ،‬به‌شی منااڵنیش‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬بۆی ‌ه ئێم ‌ه پێویستمان ب ‌ه یاریگاش‬ ‫هه‌ی ‌ه بۆ ئه‌و منااڵن ‌ه تا یارى تیادا بکه‌ن‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌بووای ‌ه خانه‌که‌ى ئێم ‌ه‬ ‫باخچه‌یه‌کى گه‌وره‌ى تیادا بووایه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئێم ‌ه نیمانه‌‪.‬‬ ‫*بوودجه‌ى خانه‌که‌تان چه‌نده‌؟‬ ‫بودجه‌ى خانه‌که‌ى ئێم ‌ه له‌به‌رده‌ست‬ ‫خۆماندا نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬

‫چاودێرى کۆمه‌اڵیه‌تى بوودجه‌ى ئێم ‌ه‬ ‫دابین ده‌ک��ات‪ ،‬ب�ه‌اڵم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬ ‫ن�ه‌س��ری��ی�ه‌ک��ى ب��چ��ووک��م��ان ه �ه‌ی � ‌ه بۆ‬ ‫پێداویستیی ‌ه تایبه‌تییه‌کانى خانه‌که‌‪.‬‬ ‫*ئ��ای��ا ه��اوواڵت��ی��ی��ان و خه‌ڵکى تر‬ ‫هاوکارى ئێو‌ه ده‌که‌ن ؟ ئایا ئێو‌ه هه‌موو‬ ‫هاوکارییه‌ک وه‌رده‌گرن؟‬ ‫ل ‌ه سه‌ره‌تاى دامه‌زراندنى خانه‌که‌ماندا‪،‬‬ ‫خه‌ڵک ڕاه��ات��ب��وون ده‌هاتن ‌ه خانه‌ى‬ ‫ب �ه‌س��ااڵچ��ووان و به‌سااڵچووه‌کانیان‬ ‫ڕیز ده‌کرد و پاره‌یان به‌سه‌ردا دابه‌ش‬ ‫ده‌ک��ردن یان گۆشتى خێریان ده‌هێنا‪،‬‬ ‫به‌اڵم ل ‌ه ئێستادا ئێم ‌ه ئه‌و هاوکاریی ‌ه‬ ‫وه‌رناگرین‪ ،‬چونک ‌ه ل ‌ه ئێستادا خانه‌ک ‌ه‬ ‫پێویستى ب � ‌ه خ����واردن و ه��اوک��ارى‬ ‫که‌س نییه‌‪ .‬ئێم ‌ه سندوقی چاودێرى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیمان کردۆته‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه بانکى‬ ‫چوارباخدایه‌‪ ،‬هه‌ر که‌سێک ده‌یه‌وێت‬ ‫هاوکارى به‌سااڵچووان بکات‪ ،‬ده‌توانێت‬ ‫هاوکارى و یارمه‌تییه‌که‌ى بخات ‌ه ئه‌و‬ ‫سندوقه‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه ئه‌و پاره‌ی ‌ه بۆ خانه‌ى‬ ‫به‌سااڵچووان خ �ه‌رج ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌و‌ه ل ‌ه ئێستادا خه‌ڵک هاوکارى‬ ‫ئه‌و سندوق ‌ه ناکه‌ن ‪.‬‬ ‫*ڕێ�����ژه‌ى ه��ات��ن��ى ب���ه‌س���ااڵچ���ووان بۆ‬ ‫خانه‌که‌ى ئێو‌ه چۆن ‌ه ؟‬ ‫ل�� ‌ه م����اوه‌ى ‪ 6‬م��ان��گ��ى ڕاب������ردوودا‬ ‫‪ 28‬ب �ه‌س��ااڵچ��وو س��ه‌ردان��ى خانه‌ى‬ ‫به‌سااڵچووانى کردووه‌‪ ،‬له‌و ژماره‌یه‌ش‬ ‫به‌پێی ئه‌و یاسایه‌ى بۆ به‌سااڵچووان‬ ‫دانراوه‌‪ ،‬ئێم ‌ه توانیومان ‌ه ته‌نها ‪ 8‬که‌سیان‬ ‫وه‌ربگرین ‪.‬‬ ‫*تا چه‌ند ئێوه‌ کردنه‌وه‌ى خانه‌ى‬ ‫ت��رى ه��اوش��ێ��وه‌ى ئ��ه‌م خ��ان�ه‌ی�ه‌ به‌‬ ‫پێویست ده‌زانن؟‬ ‫کردنه‌وه‌ى خانه‌ى ترى به‌سااڵچووان‬ ‫زۆر پ��ێ��وی��س��ت �ه‌‪ ،‬خ��ۆش��ب�ه‌خ��ت��ان�ه‌‬ ‫هاوواڵتییه‌کى خێرخواز له‌ هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫به‌نیازه‌ خانه‌یه‌کى به‌سااڵچووان بۆ‬ ‫به‌سااڵچووه‌کانى هه‌ڵه‌بجه‌ بکاته‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌ جێگاى ڕێ��زو پێزانینه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل��ه‌ ک���ه‌الر و چ �ه‌م��چ �ه‌م��اڵ خ��ان�ه‌ى‬ ‫ترمان هه‌یه‌‪ ،‬که‌چى به‌هۆى چه‌ند‬ ‫هۆکارێکه‌وه‌ س��وودی��ان لێنابینین‬ ‫وه‌خه‌ڵکى ترى تیادا ده‌ژى ‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫خوێندن والوان‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫‪7‬‬

‫ئیسماعیل به‌رزنجى‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌ڕى ڕاگه‌یاندنى وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌‪:‬‬

‫حه‌زده‌که‌ین ده‌رچووانى سااڵنى پێشووتر دابمه‌زرێن‬

‫دیمانه‌‪ :‬زیرەک مەحموود‬ ‫ئیسماعیل به‌رزنجى‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫ڕاگه‌یاندنى وه‌زاره‌ت���ى پ���ه‌روه‌رده‌ى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ل ‌ه‬ ‫دی��م��ان �ه‌ی �ه‌ک��ى ~ ئ��ام��اژ‌ه‬ ‫ب�ه‌وه‌ ده‌ک��ات «سااڵن ‌ه ژماره‌یه‌ک ل ‌ه‬ ‫مامۆستایان خانه‌نشین ده‌ک��رێ��ن‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها ژماره‌ى دانیشتووانیش ڕوو ل ‌ه‬ ‫زیادییه‌‪،‬ساڵى ڕابردوو ملیۆن و نیوێک‬ ‫خوێندکار لە سەرجەم ناوەندەکانی‬ ‫خوێندن هەبووە‪ ،‬ئه‌مساڵ مه‌زه‌ند‌ه‬ ‫ده‌که‌ین ئه‌و بڕه‌ خوێندکاره‌ش زیاتر‬ ‫ببێت ‪،‬خوێندنگاو قوتابخانه‌ى تاز‌ه‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مساڵ ئێمه‌ شه‌ش هه‌زار‬ ‫مامۆستامان داوا کردووه‌‪ ،‬ئه‌م ‌ه به‌شى‬ ‫ئێم ‌ه ناکات‪ ،‬ب�ه‌اڵم ده‌توانین بڵێین‬ ‫بڕێکى باش چاره‌سه‌ر ده‌کات‪ ،‬گه‌ر ب ‌ه‬ ‫به‌رده‌وامى دامه‌زراندن هه‌بێت‪ ،‬گرفتى‬ ‫میالکات چاره‌سه‌ر ده‌کات»‪.‬‬

‫*ئایا پشکى دامه‌زراندنى مامۆستایان‬ ‫بۆ ناوچ ‌ه دابڕاوه‌کان له‌سه‌ر وه‌زاره‌ت��ى‬ ‫په‌روه‌رده‌ى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫دانراو‌ه ؟‬

‫به‌نیسبه‌ت ناوچ ‌ه دابڕاوه‌کانه‌و‌ه پشکى‬ ‫خۆیان بۆ دانراوه‌‪،‬هه‌ر شاره‌و ل ‌ه ڕێگاى‬ ‫ئ�ه‌و لیژنه‌یه‌ى‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه پارێزگاکانه‌وه‌‬ ‫دانراوه‌‪ ،‬نیسبه‌یه‌کى دیاریکراو بۆ ناوچه‌‬ ‫دابڕاوه‌کان دانراوه‌‪.‬‬ ‫*سیسته‌مى نوێى دامه‌زراندن تا چه‌ند‬ ‫ده‌توانێت گرفتى که‌مى مامۆستا چاره‌سه‌ر‬ ‫بکات؟‬ ‫پ��رۆس��ه‌ى پ������ه‌روه‌رده‌‪ ،‬پ��رۆس�ه‌ی�ه‌ک��ى‬ ‫ب���ه‌رده‌وام���ه‌و پ�ه‌ی��وه‌س��ت نیی ‌ه ب �ه‌وه‌ى‬ ‫بڵێن ئ �ه‌م��س��اڵ ئ���ه‌وه‌ن���د‌ه مامۆستا‬ ‫داده‌م�ه‌زرێ��ن��ی��ن‪،‬ئ��ی��ش�ه‌ک�ه‌م��ان کۆتایى‬ ‫نایه‌ت‪،‬سااڵن ‌ه ژماره‌یه‌ک ل ‌ه مامۆستایان‬ ‫خانه‌نشین ده‌کرێن ‪،‬ئه‌مساڵ موالیدی‬ ‫‪ 48‬خانه‌نشین ده‌کرێت‪ .‬ساڵ به‌ساڵ‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��ێ��ک م��ام��ۆس��ت��ا خ��ان�ه‌ن��ش��ی��ن‬ ‫ده‌کرێن‪،‬هه‌روه‌ها ژماره‌ى دانیشتووانیش‬ ‫ڕوو ل ‌ه زیادییه‌‪،‬ساڵى ڕاب��ردوو ملیۆن و‬ ‫نیوێک خوێندکار لە سەرجەم ناوەندەکانی‬ ‫خوێندن ه��ەب��ووە‪ ،‬ئه‌مساڵ م�ه‌زه‌ن��ده‌‬ ‫ده‌که‌ین ئه‌و بڕ‌ه خوێندکار‌ه زیاتر ببێت‪،‬‬ ‫خوێندنگاو قوتابخانه‌ى تاز‌ه ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم به‌دڵنیاییه‌و‌ه گه‌ر بێتوو سااڵنه‌‬ ‫به‌شى دامه‌زراندن به‌ر وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌‬ ‫بکه‌وێت و ئه‌و به‌شه‌ى ئێم ‌ه داواى ده‌که‌ین‪،‬‬ ‫بمانده‌نێ‪ ،‬ده‌توانم بڵێم تاڕاده‌یه‌کى باش‬ ‫ده‌توانین میالکاتى پ�ه‌روه‌رد‌ه چاره‌سه‌ر‬

‫بکه‌ین‪.‬‬ ‫ئه‌مساڵ ئێم ‌ه شه‌ش هه‌زار مامۆستامان‬ ‫داوا ک�����ردووه‌‪ ،‬ئ �ه‌م � ‌ه ب �ه‌ش��ى ئێمه‌‬ ‫ناکات‪،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى خه‌ڵک زیاد ده‌کات‬ ‫و قوتابخانه‌ى تازه‌ش ده‌که‌ینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌توانین بڵێین بڕێکى باش چاره‌سه‌ر‬ ‫ده‌ک��ات‪ ،‬گه‌ر ب ‌ه به‌رده‌وامى دامه‌زراندن‬ ‫ه�ه‌ب��ێ��ت‪ ،‬بێگومان گرفتى میالکات‬ ‫چاره‌سه‌رده‌بێـ‪.‬‬ ‫* ده‌رچ��ووان��ى س��ااڵن��ى پێشووتر‪ ،‬که‌‬ ‫دانه‌مه‌زراون‪ ،‬چییان به‌سه‌ردێ؟‬ ‫وه‌ک من بزانم ل ‌ه ڕێگاى ئ�ه‌و لیژنه‌ى‬ ‫دامه‌زراندنه‌و‌ه ده‌رچووى سااڵنى پێشووتر‬ ‫حسابیان بۆ کراو‌ه له‌چاو ده‌رچووانى دواى‬ ‫خۆیان‪ ،‬به‌اڵم پ�ه‌روه‌رده‌ش پێویستى به‌‬ ‫هه‌ندێک پسپۆڕییه‌‪ ،‬ئێم ‌ه زیاتر پێویستمان‬ ‫ب ‌ه بیرکارى و ئینگلیزییه‌‪،‬مه‌رجیش نییه‌‬ ‫ده‌رچ��ووى (به‌شى ئینگلیزى‪ -‬کۆلێژى‬ ‫ئاداب) ل ‌ه په‌روه‌رد‌ه دابمه‌زرێت‪ ،‬ده‌توانێت‬ ‫ل ‌ه فه‌رمانگه‌یه‌کى تر دابمه‌زرێت‪ .‬ئێمه‌‬ ‫به‌پێى پێویستى خۆمان داواکانمان‬ ‫ناردوو‌ه بۆ لیژنه‌ى دامه‌زراندن‪.‬‬ ‫ئێم ‌ه حه‌زده‌که‌ین ده‌رچ��ووان��ى سااڵنى‬ ‫پێشووتر دابمه‌زرێن‪ ،‬نه‌ک هى ئه‌مساڵ‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ده‌مێک ‌ه ل ‌ه ماڵه‌و‌ه دانیشتوون‪،‬‬ ‫مافى خۆیان ‌ه دابمه‌زرێن‪ ،‬ده‌کرێت پرسیار‬ ‫ل ‌ه لیژنه‌ى دامه‌زراندن بکرێت‪ ،‬چونک ‌ه ئێمه‌‬

‫لیژن ‌ه نین‪.‬‬ ‫*بۆ ئه‌مساڵ وه‌زاره‌تى په‌روه‌رد‌ه ده‌توانێت‬ ‫چه‌ند قوتابخان ‌ه ل ‌ه سه‌رجه‌م ناوچه‌کانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان دروست بکات؟‬ ‫پ��رۆس��ه‌ى دروس��ت��ک��ردن��ى قوتابخانه‌‬ ‫به‌رده‌وامه‌‪،‬پار سه‌دوپه‌نجا ملیار دینار‬ ‫ب��ۆ دروس��ت��ک��ردن��ى قوتابخان ‌ه دان���را‪،‬‬ ‫جگه‌له‌وه‌ى میزانییه‌کى تایبه‌تیشى بۆ‬ ‫دانرا‪ ،‬ئه‌مساڵیش ب ‌ه هه‌مان بڕو زیاتر‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تیش ئه‌مساڵ هه‌ڵمه‌تى نیشتمانى‬ ‫بۆ دروستکردنى خوێندنگا به‌ڕێوه‌ی ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫سه‌ره‌تاى خوێندنى ئه‌مساڵ پێشبینى‬ ‫ئه‌و‌ه ده‌که‌ین ژماره‌یه‌کى زۆر قوتابخانه‌‬ ‫ته‌واوببێت‪.‬‬ ‫*ئ �ه‌ول �ه‌وێ��ت ل� ‌ه وه‌زاره‌ت����ى پ���ه‌روه‌رده‌‬ ‫ب��ۆ چ پارێزگایه‌ک ‌ه ل� ‌ه دروستکردنى‬ ‫قوتابخانه‌دا؟‬ ‫پار‌ه الى ئێم ‌ه نییه‌‪،‬ل ‌ه په‌رله‌مان میزانییه‌‬ ‫داده‌نرێت‪،‬په‌سه‌ند ده‌کرێت و ئه‌نجومه‌نى‬ ‫وه‌زیران بڕیارى له‌سه‌ر ده‌دات و ده‌کرێته‌‬ ‫ت�ه‌ن��ده‌ر ‪ ،‬ه �ه‌ر پارێزگاو به‌شى خۆى‬ ‫به‌رده‌که‌وێت‪.‬‬ ‫*ده‌توانیت پێشبینى ئه‌و‌ه بکه‌یت چه‌ند‬ ‫ده‌رچووى دوانز‌ه ئاماده‌ییمان ده‌بێت بۆ‬ ‫ئه‌مساڵ ؟ چه‌ندیان وه‌رده‌گیرێت؟‬ ‫پێشبینى ئه‌وه‌مان پێناکرێت‪ ،‬ئه‌و‌ه خولى‬ ‫دووه‌م ب��ڕی��ارده‌دات‪ ،‬ک ‌ه ئایا چه‌ندیان‬

‫به‌شدارى تاقیکردنه‌وه‌کان ده‌ک �ه‌ن و‬ ‫چه‌ند خوێندکاریان ده‌رده‌چێت‪ ،‬ناتوانم‬ ‫بڕیار بده‌م‪.‬‬ ‫ناشزانم چه‌ند خوێندکار وه‌رده‌گیرێت‪،‬‬

‫وه‌زاره‌ت���ى خوێندنى ب��ااڵ ده‌سه‌اڵتى‬ ‫وه‌رگرتنى خوێندکارانى هه‌یه‌‪ ،‬وه‌زراتى‬ ‫پ �ه‌روه‌رده‌ ته‌نها خوێندکاران ئاماد ‌ه‬ ‫ده‌کات‪.‬‬

‫حه‌کیم عوسمان‪،‬سه‌رۆکى به‌شى ڕاگه‌یاندنى په‌یمانگاى ته‌کنیکى سلێمانى‪:‬‬

‫به‌پێى ئه‌و پالنه‌ى دامانناوه له‌ به‌شى ڕاگه‌یاندن‪ 80 ،‬خوێندکار وه‌رده‌گرین‬ ‫ده‌بێت ده‌رچووى ئاماده‌یى وێژه‌ى‬ ‫یان زانستى بێت‪ ،‬تا ئێستا هیچ‬ ‫بڕگه‌یه‌ک نییه‌ باسى ئه‌وه‌ بکات‪،‬‬ ‫ئه‌وانه‌ى پار وه‌رنه‌گیراون‪ ،‬مافى‬ ‫ئه‌وه‌یان هه‌بێت داوا پێشکه‌ش‬ ‫بکه‌ن له‌ به‌شى ڕاگه‌یاندن‪.‬‬ ‫دوو جۆر کورسى ترمان هه‌یه‌ بۆ‬ ‫ئه‌وانه‌ى‪ ،‬که‌ ڕۆژنامه‌نووسن و‬ ‫ده‌رچووى ئاماده‌یین به‌ مه‌رجى‬ ‫سیڤى وه‌رده‌گیرێن‪ ،‬جۆره‌که‌ى‬ ‫تریان به‌ پ��ره‌ڵ وه‌رده‌گ��ی��رێ��ن‪،‬‬ ‫ئه‌وانه‌ى که‌ خوێندنى به‌ پاره‌یه‌‬ ‫بۆ ئه‌م جۆره‌ خوێندنه‌ش ده‌بێت‬ ‫خوێندکار ده‌رچ��ووى ئاماده‌یى‬ ‫ب��ێ��ت‪ ،‬ک���ۆى ن��م��ره‌ک �ه‌ش��ى له‌‬ ‫خوار شه‌سته‌وه‌ بێت ئاساییه‌‪،‬‬ ‫ئێمه‌ ئ �ه‌وان �ه‌م��ان پێباشه‌ که‌‬ ‫ڕۆژن��ام�ه‌ن��ووس��ن‪ ،‬ه �ه‌ر که‌سێک‬ ‫ئاماده‌یى تێدابێت سااڵنه‌ ئه‌و بڕه‌‬ ‫پاره‌یه‌ ب��دات‪ ،‬ده‌توانێت درێژه‌‬ ‫به‌ خوێندن ب��دات به‌ مه‌رجێک‬

‫دیمانه‌‪~ :‬‬ ‫حه‌کیم ع��وس��م��ان‪،‬س �ه‌رۆک��ى به‌شى‬ ‫ڕاگ�ه‌ی��ان��دن��ى په‌یمانگاى ته‌کنیکى‬ ‫سلێمانى بۆ ~ ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌کات «بۆ ساڵى خوێندنى ‪2012-2011‬‬ ‫هه‌شتا خوێندکار ل ‌ه به‌شى ڕاگه‌یاندنى‬ ‫ته‌کنیکى سلێمانى وه‌رده‌گرین»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو ئ��ام��اژ‌ه ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ش ده‌ک��ات‬ ‫«ده‌رچووى په‌یمانگاى مامۆستایان ل ‌ه‬ ‫به‌شى ڕاگه‌یانى ته‌کنیکى وه‌رناگیرێت»‪.‬‬ ‫وتیشى «ساڵى ڕابردوو ژماره‌یه‌ک له‌و‬ ‫ده‌رچووان ‌ه تاقیکردنه‌وه‌یان ئه‌نجامدا‪،‬‬ ‫ده‌ریشچوون‪ ،‬به‌اڵم قبووڵ مه‌رکه‌زى‬ ‫وه‌رینه‌گرتن»‪.‬‬

‫*وه‌رگرتن بۆ ئه‌مساڵ له‌ به‌شى‬ ‫ڕاگه‌یاندن چ مه‌رجێکى ده‌بێت؟‬ ‫ب��ۆ وه‌رگ��رت��ن��ى خوێندکارانى‬ ‫ئه‌مساڵ و ده‌رچووانى ‪2011-2010‬‬

‫ئیبراهیم مه‌حموود‬

‫ده‌رچووى ئاماده‌یى بێت‪ ،‬دواتر‬ ‫ف��ۆرم وه‌رده‌گ��ی��رێ��ت و پاشان‬ ‫ئه‌نجامده‌درێت‪،‬‬ ‫تاقیکردنه‌وه‌‬ ‫ب����ۆئ����ه‌وه‌ى ب��اش��ت��ری��ن ک��ه‌س‬ ‫هه‌ڵبژێرین ت��ا وه‌ربگیرێت له‌‬ ‫به‌شى ڕاگه‌یاندن‪.‬‬ ‫*چه‌ند خوێندکار وه‌رده‌گرن له‌‬ ‫به‌شى ڕاگه‌یاندن؟‬ ‫به‌پێى ئ �ه‌و پالنه‌ى دامانناوه‌‬ ‫بۆ وه‌رگرتنى خوێندکاران له‌‬ ‫به‌شى ڕاگه‌یاندن‪ 80 ،‬خوێندکار‬ ‫وه‌رده‌گرین‪.‬‬ ‫*ئ���ه‌و خ��وێ��ن��دک��اران �ه‌ى ساڵى‬ ‫ڕاب����ردوو ف��ۆرم��ی��ان وه‌رگ���رت له‌‬ ‫به‌شه‌که‌تان وه‌رگیران له‌ به‌شى‬ ‫ڕاگه‌یاندن؟‬ ‫ئ��ه‌وان��ه‌ى زوو ه��ات��ن فۆرمیان‬ ‫وه‌رگرت‪ ،‬کێشه‌یان نه‌بوو‪ ،‬چوونکه‌‬ ‫به‌ تاقیکردنه‌وه‌ وه‌رگیران‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کۆمه‌ڵێک دره‌نگ هاتن ‪ ،‬ئه‌وانه‌‬ ‫ناویان له‌ هیچ به‌شێک نه‌هاته‌وه‌‪،‬‬

‫ئینجا ه��ات��ن ب��ۆ الى ئێمه‌‪،‬‬ ‫ناوه‌کانیانمان به‌رزکرده‌وه‌ قبووڵ‬ ‫مه‌رکه‌زى وه‌رینه‌گرتن‪.‬‬ ‫*ده‌رچ������������ووى پ���ه‌ی���م���ان���گ���اى‬ ‫م��ام��ۆس��ت��ای��ان ده‌ت���وان���ێ���ت له‌‬ ‫ب �ه‌ش��ى ڕاگ �ه‌ی��ان��دن��ى ته‌کنیکى‬ ‫وه‌ربگیرێت؟‬ ‫تا ئێستا بڕیارى وام��ان نییه‌‪،‬‬ ‫ده‌رچووى په‌یمانگاى مامۆستایان‬ ‫گه‌ر به‌راورد بکرێت به‌ ده‌رچووى‬ ‫ئاماده‌یى‪ ،‬هه‌ر الیه‌نێک پشتگیرى‬ ‫بکات الى ئێمه‌ ئاساییه‌‪.‬‬ ‫س��اڵ��ى ڕاب������ردوو ده‌رچ�����ووى‬ ‫مامۆستایانیان‬ ‫پ�ه‌ی��م��ان��گ��اى‬ ‫گێڕایه‌وه‌‪ ،‬ئێمه‌ به‌رزمان کرده‌وه‌‪،‬‬ ‫تێیاندا هه‌بوو زۆر به‌توانابوون‬ ‫و له‌ تاقیکردنه‌وه‌کاندا ده‌رچوو‬ ‫بوون‪ ،‬به‌اڵم له‌ قبووڵ مه‌رکه‌زى‬ ‫وه‌ریاننه‌گرتن‪ ،‬که‌واته‌ ده‌رچووى‬ ‫په‌یمانگاى مامۆستایان تا ئێستا‬ ‫وه‌رناگیرێن‪.‬‬

‫زانکۆ له‌گه‌ڵ خۆیدا کۆمه‌ڵگا به‌ره‌و پێشه‌و ‌ه ده‌بات‬

‫له‌ ئێستادا هه‌موو واڵتانى دونیا چاویان‬ ‫له‌ زانکۆیه‌‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى ئاڕاسته‌یان بکات‬ ‫ل ‌ه سه‌رجه‌م بواره‌کاندا‪ ،‬تا له‌و ڕێیه‌و‌ه‬ ‫ک ‌ه زانکۆ بۆیان ده‌ستنیشان ده‌کات‪،‬‬ ‫هه‌نگاو بنێن بۆ پێشکه‌وتن‪.‬‬ ‫زانکۆ ب��ووه‌ت�ه‌ جێگایه‌کى گرنگى‬ ‫زانستى و ئه‌کادیمى له‌ هه‌موو دونیادا‪،‬‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستانیشدا زانکۆکان‬ ‫س��اڵ ب�ه‌س��اڵ ڕوو ل� ‌ه زی��ادب��وون��ن و‬ ‫ئاڕاسته‌ى کۆمه‌ڵگا ده‌ک��ه‌ن به‌پێى‬ ‫ئه‌و توانایانه‌ى که‌ هه‌یانه‌‪ ،‬هاوکات‬ ‫کۆمه‌ڵگا و حکومه‌ت توانیویانه‌ سوود‬ ‫له‌ به‌رهه‌مى زانکۆکانى کوردستان‬ ‫وه‌ربگرن‪.‬‬ ‫زانکۆ له‌گه‌ڵ خۆیدا کۆمه‌ڵگا‬ ‫به‌ره‌وپێشه‌و‌ه ده‌بات‬ ‫زان��ک��ۆک��ان��ى ک���وردس���ت���ان هێشتا‬ ‫نه‌گه‌شتوونه‌ت ‌ه ئ �ه‌و ئاسته‌ى‪ ،‬ک� ‌ه به‌‬ ‫ته‌واوى سه‌ربه‌خۆ بن‪ ،‬به‌اڵم هه‌وڵێکى زۆر‬ ‫ل ‌ه ئارادای ‌ه بۆ سه‌ربه‌خۆبوونى زانکۆکان‪،‬‬ ‫ل ‌ه ئێستاشدا وا ده‌خوازرێت زانکۆکانى‬ ‫کوردستان سه‌ربه‌خۆبن و دوورب���ن له‌‬ ‫ده‌ستوه‌ردانى حزبى و بۆ هه‌موو بواره‌کان‬ ‫تواناى زانستى و لێهاتوویى پێوه‌ر بێت‪،‬‬

‫کاتێک زانکۆ توانى ئه‌م ‌ه بکات‪ ،‬ئه‌و کات ‌ه‬ ‫زانکۆ به‌ره‌و پێش هه‌نگاو ده‌نێت و له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆیشیدا کۆمه‌ڵگا به‌ره‌و پێشه‌و‌ه ده‌بات‪،‬‬ ‫به‌اڵم کاتێک زانکۆ ئه‌م هه‌نگاوه‌ى نه‌نا‬ ‫بۆ سه‌ربه‌خۆبوونى خۆى‪ ،‬ئه‌و کات ‌ه هیچ‬ ‫پێشکه‌وتنێکى لێ چ��اوه‌ڕوان ناکرێت و‬ ‫چه‌قبه‌ستووان ‌ه ده‌مێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌رکى زانکۆی ‌ه کادیرى شاره‌زا‬ ‫به‌رهه‌مبهێنێت‬ ‫زانکۆ کارى ئه‌وه‌ی ‌ه کادیرى به‌توانا و‬ ‫شاره‌زا په‌روه‌رد‌ه بکات بۆ ناو کۆمه‌ڵگا‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌و‌ه دێت ‌ه بوون‪ ،‬ک ‌ه زانکۆکانى‬ ‫کوردستان پرۆگرامێکى سه‌رده‌مییانه‌‬ ‫بخه‌ن ‌ه بوارى جیبه‌جێکردن و زانستى نوێ‬ ‫ده‌رخواردى خوێندکاران بده‌ن‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى‬ ‫له‌ناو کۆمه‌ڵگادا دواج��ار بیخه‌ن ‌ه بوارى‬ ‫جێبه‌جێکردنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌بێت زانکۆ ئه‌و کادیران ‌ه به‌رهه‌مبهێنێت‪،‬‬ ‫ک ‌ه کۆمه‌ڵگا پێویستیه‌تى‪ ،‬کاتێک توانى‬ ‫ئه‌م ‌ه بکات‪ ،‬ئه‌و کات ‌ه ده‌رچووه‌کانیان‬ ‫گرفتیان نابێت و کاریان ده‌ست ده‌که‌وێت‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا به‌رهه‌م زیاد ده‌ک��ات و‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆیشیدا که‌سانێکى تر کاریان‬ ‫ده‌ست ده‌که‌وێت‪ ،‬ئه‌و کاته‌ش قه‌یرانى‬ ‫بێکارى الى ده‌رچووانى زانکۆ نامێنێت‪.‬‬ ‫ده‌بێت زانکۆ بۆ هه‌مووان بێت‬ ‫ده‌بێت زانکۆ بۆ هه‌مووان بێت و قسه‌‬ ‫ل ‌ه سه‌رجه‌م دیارده‌کانى کۆمه‌ڵگا بکات‪،‬‬ ‫هه‌نگاوى چاره‌سه‌ر بنێت بۆ گرفته‌کانى‬ ‫ناو کۆمه‌ڵگا و پرۆژه‌ى خۆى هه‌بێت بۆ‬ ‫سیاسییه‌کان و حکومه‌ت ‪ .‬ل ‌ه دونیادا‬

‫زانکۆکان چ��اوى واڵت��ن‪ ،‬گه‌ر زانکۆکان‬ ‫پێشکه‌وتوو بن‪ ،‬ئه‌وا واڵت و سیستمى‬ ‫سیاسى پێشکه‌وتوو ده‌بێت‪.‬‬ ‫ل ‌ه واڵتانى جیهاندا زانکۆکان به‌شدارى له‌‬ ‫دانانى سیاسه‌تى ئابوورى و سیاسه‌تى‬ ‫واڵت و ‪ ...‬هتد ده‌ک��ه‌ن‪ .‬بۆی ‌ه لێره‌دا‬ ‫ح��ک��وم�ه‌ت ه�ه‌س��ت ب���ه‌و‌ه ده‌ک����ات‪ ،‬که‌‬ ‫ناوه‌ندێکى زانستى گرنگ هه‌یه‌و هاوکاره‌‬ ‫ل ‌ه به‌ڕێوه‌برندنى واڵت���دا‪ .‬بۆی ‌ه لێره‌دا‬ ‫ده‌بێت حکومه‌تى هه‌رێم ئه‌و‌ه بزانێت‪ ،‬که‌‬ ‫ناوه‌ندێکى هه‌ی ‌ه پێشنیارى بۆ ده‌کات‪ ،‬بۆ‬ ‫جێبه‌جێکردنى کاره‌کانى و ئه‌و ناوه‌نده‌‬ ‫په‌نج ‌ه ده‌خات ‌ه سه‌ر که‌موکووڕییه‌کانى و‬ ‫پێشنیارى کارى باشى بۆ ده‌کات‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کاتێک ئه‌م ‌ه ده‌کرێت‪ ،‬ده‌بێت زانکۆ به‌‬ ‫هه‌موو مانایه‌ک خۆى سه‌لماندبێت و گوێى‬ ‫لێبگیرێت‪ ،‬ئه‌و کات ‌ه ده‌توانێت پێشنیارى‬ ‫ک��ارى ب��اش بکات و ڕۆڵ بگێڕێت له‌‬ ‫به‌ره‌وپێشبردنى کۆمه‌ڵگاکه‌ماندا‪.‬‬ ‫ده‌بێت زانکۆ له‌گه‌ڵ گۆڕانکارییه‌کانى‬ ‫دنیادا خۆى بگونجێنێت‬ ‫ده‌بێت سااڵنه‌ زانکۆکانى کوردستان‬ ‫پێوه‌ر دابنێن بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنى ئاستى‬ ‫زانستى خۆیان‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى بزانن تا چه‌ند‬ ‫به‌ره‌و پێشه‌وه‌ ده‌چن و ئه‌و ئاسته‌نگان ‌ه‬ ‫کامانه‌ن‪ ،‬که‌ دێنه‌ ڕێگه‌یان و نایه‌ڵێت‬ ‫به‌ باشى هه‌نگاو بنێن به‌ره‌و پێشه‌وه‌‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ده‌بێت گرنگى به‌ ب��وارى‬ ‫زانستى خ��ۆی��ان ب��ده‌ن و په‌یوه‌ندى‬ ‫دروس���ت ب��ک �ه‌ن ل �ه‌گ �ه‌ڵ زان��ک��ۆک��ان��ى‬ ‫جیهاندا‪ ،‬تا سوود له‌ ئه‌زموونى ئه‌وان‬

‫وه‌ربگرن و زانکۆکانى کوردستان به‌ره‌و‬ ‫پێشه‌وه‌ ببن‪ ،‬له‌ الیه‌کى تره‌وه‌ گرنگى‬ ‫بده‌ن به‌ ژینگه‌ى زانکۆ تا خوێندکار‬ ‫هه‌ست بکات‪ ،‬که‌ خوێندکارى زانکۆیه‌ و‬ ‫گرنکى به‌ ئاستى زانستى خۆى بدات‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش به‌ فه‌راهه‌مکردنى سه‌رچاو ‌ه‬ ‫زانستییه‌کانى سه‌رده‌م و هه‌نگاوه‌کانى‬ ‫به‌ پراکتیککردنى وانه‌کانى خوێندن‪،‬‬ ‫ب��ۆئ��ه‌وه‌ى خ��وێ��ن��دک��اران به‌ئاسانى‬ ‫م��وم��اره‌س��ه‌ى ئ���ه‌و زان��س��ت �ه‌ ب��ک�ه‌ن‪،‬‬ ‫ک�ه‌ ده‌یخوێنن ل�ه‌ زان��ک��ۆ‪ ،‬ب��ۆئ�ه‌وه‌ى‬ ‫دواتر له‌ناو کۆمه‌ڵگادا بیخه‌نه‌ بوارى‬ ‫جێبه‌جێکردنه‌وه‌‪.‬‬ ‫پێویسته‌ حکومه‌ت گرنگى ب ‌ه‬ ‫پێشکه‌وتنى زانکۆ بدات‬

‫ڕێکخراوه‌ خوێندکارییه‌کان ئه‌رکێکى‬ ‫گرنگیان له‌سه‌ر شانه‌ له‌ به‌رانبه‌ر زانکۆدا‪،‬‬ ‫ب��ه‌وه‌ى ئاسانکارى ب��ۆ خوێندکاران‬ ‫بکه‌ن و له‌ بواره‌کانى زانستیدا کار‬ ‫بۆ خوێندکاران بکه‌ن به‌ دابینکردنى‬ ‫پێداویستییه‌کانى خوێندکاران یان ئه‌و‬ ‫پێداویستییانه‌ى‪ ،‬که‌ خوێندکارى زانکۆ‬ ‫پێویستییانه‌ ڕێکخراوه‌ خوێندکارییه‌کان‬ ‫بۆیان ئاماده‌ بکه‌ن به‌ نرخێکى که‌متر‬ ‫له‌ بازاڕ‪.‬‬ ‫له‌ الیه‌کى تره‌وه‌ ئه‌رکى ڕێکخراوه‌کانه‌‬ ‫ئاستى زانستى خوێندکارانى زانکۆ به‌رز‬ ‫بکه‌نه‌وه‌ به‌ کردنه‌وه‌ى خول و ناردنه‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ى خوێندکاران به‌ مه‌به‌ستى‬ ‫به‌رزکردنه‌وه‌ى ئاستى خوێندکاران‪.‬‬

‫هاوکات که‌رتى تایبه‌ت و داموده‌زگاکانى‬ ‫حکومه‌تیش ده‌ب��ێ��ت ڕۆڵ بگێڕن له‌‬ ‫ب�ه‌رزک��ردن�ه‌وه‌ى ئاستى خوێندکارانى‬ ‫زانکۆ ب��ه‌وه‌ى ده‌رگ��ای��ان بۆ وااڵک��ه‌ن‬ ‫له‌ کاتى پیداویستى خوێندکاران به‌و‬ ‫داموده‌زگایانه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها کردنه‌وه‌ى خول‬ ‫له‌ الیه‌ن که‌رتى تایبه‌ت بۆ خوێندکارانى‬ ‫زانکۆ به‌ تایبه‌ت ئه‌و ده‌زگایانه‌ى‪ ،‬که‌‬ ‫خوێندکاران پسپۆڕییه‌که‌یان لێوه‌ نزیکه‌‪.‬‬ ‫ک��ه‌رت��ى تایبه‌تیش ی��ارم�ه‌ت��ی��ده‌رێ��ک��ى‬ ‫ڕاسته‌قینه‌ى زانکۆ بێت ل ‌ه ڕووى ماددى‬ ‫و مه‌عنه‌وییه‌وه‌‪ ،‬ب��ۆئ �ه‌وه‌ى زانکۆکانى‬ ‫کوردستان به‌ره‌وپێشه‌و‌ه بچن و دواجاریش‬ ‫پێشکه‌وتنى زانکۆ ب ‌ه قازانجى کۆمه‌ڵگا‬ ‫ده‌شکێته‌وه‌‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫کورد لە میدیا جیهانییەکاندا‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫دروستــــبـــوونـــى ده‌وڵـــه‌تـــى کـــوردی مـــه‌حـــاڵ نییـــــه‌‬

‫به‌پێى ئ��ه‌و دیکۆمێنتانه‌ى‬ ‫ل �ه‌ الی���ه‌ن ڕۆژن��ام��ه‌ى (ل��ۆس‬ ‫ئه‌نجلس تایمز)ى ئه‌مریکییه‌وه‌‬ ‫ب�ڵ�اوک���راون���ه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مریکا‬ ‫چ����اوه‌ڕوان����ى ه �ه‌ل��وم �ه‌رج��ى‬ ‫گونجاوى کردووه‌ تا پشتیوانى‬ ‫له‌ ده‌وڵ �ه‌ت��ى ک��وردی��ى بکات‪،‬‬ ‫چونکه‌ ئه‌م پرۆژه‌یه‌ له‌ دیدى‬ ‫ئه‌مریکاوه‌ مه‌حاڵ نییه‌‪.‬‬ ‫ڕۆژنامه‌ى لۆس ئه‌نجلس تایمز‬ ‫له‌ ڕاپۆرتێکى دیکۆمێنتاریدا‪،‬‬ ‫ک���ه‌ ل���ه‌ الی����ه‌ن ڕێ��ک��خ��راوى‬ ‫هه‌واڵگرى ئه‌مریکا (‪ )CIA‬ه‌وه‌‬ ‫ده‌سته‌به‌رى ک��ردووه‌‪ ،‬جه‌خت‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر ئ��ه‌وه‌ ده‌ک��ات��ه‌وه‌ که‌‪:‬‬ ‫«به‌درێژایى سااڵنى (‪-1970‬‬ ‫‪ )1992‬ڕێکخراوى هه‌واڵگرى‬ ‫ئه‌مریکا (‪ )CIA‬به‌ ڕێبه‌رانى‬ ‫واڵته‌که‌یان ڕاگ�ه‌ی��ان��دووه‌‪ ،‬که‌‬ ‫دروستبوونى ده‌وڵه‌تى کوردى‬ ‫نه‌ک هه‌ر مه‌حاڵ نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫بۆته‌ دیفاکتۆیه‌ک له‌ ڕووانگه‌ى‬

‫ستراتیژیى نێوده‌وڵه‌تییانه‌ ‌و‬ ‫ئاسایشى نه‌ته‌وه‌یى ئه‌مریکاوه‌‪،‬‬ ‫ئ��ه‌م ک���اره‌ ل �ه‌ ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى‬ ‫ئێمه‌دایه‌»‪.‬‬ ‫ئه‌م ڕاپۆرته‌‪ ،‬که‌ بریتییه‌ له‌ (‪)32‬‬ ‫الپ �ه‌ڕه‌‪ ،‬سه‌باره‌ت به‌ کێشه‌ى‬ ‫ک �ه‌رک��وک ئ��اش��ک��رای��ک��ردووه‌‪»:‬‬ ‫که‌رکوک یه‌کێکه‌ له‌ گه‌وره‌ترین‬ ‫ئه‌نباره‌کانى نه‌وتى جیهانى‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ ده‌س��ت ب�ه‌غ��داده‌وه‌‬ ‫بێت یاخود بگه‌ڕێندرێته‌وه‌ بۆ‬ ‫سه‌ر تورکیا‪ ،‬که‌ به‌ شێوه‌یه‌کى‬ ‫به‌رده‌وام باسى ده‌کات‪ ،‬ئه‌وا له‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى ئه‌مریکادا نابێت‪.‬‬ ‫ئه‌م شاره‌ پڕ له‌ نه‌وته‌ پێویسته‌‬ ‫بگوێزرێته‌وه‌ سه‌ر کوردستان‪،‬‬ ‫ت���ا ب��ب��ێ��ت�ه‌ پ��اڵ��پ��ش��ت��ێ��ک بۆ‬ ‫دروستبوونى ده‌وڵه‌تى کوردیى‪،‬‬ ‫ئ���ه‌م���ه‌ش ل���ه‌ ب����ه‌رژه‌وه‌ن����دى‬ ‫ئه‌مریکادا ده‌بێت»‪.‬‬ ‫س�����ه‌ب�����اره‌ت ب����ه‌ ه����ۆک����ارى‬ ‫دروس���ت���ن���ه‌ب���وون���ى ده‌وڵ���ه‌ت���ى‬

‫کوردیش‪ ،‬له‌ ڕاپۆرته‌که‌دا هاتووه‌‪:‬‬ ‫«ن��اک��ۆک �ى‌و دووب���ه‌ره‌ک���ى له‌ناو‬ ‫س �ه‌رک��رده‌ک��ان��ى ک��ورد ه��ۆک��ارى‬ ‫یه‌که‌مى پێکنه‌هێنانى به‌ره‌یه‌کى‬ ‫کوردیى یه‌کگرتوو بووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫تا ئێستا فیدراسیۆنێک سه‌رجه‌م‬ ‫کورده‌کانى له‌خۆ بگرتایه‌‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ئه‌مریکاش وه‌ک ئه‌مرى واقیع‬ ‫ناچار بوو ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ کوردیی ‌ه‬ ‫قبووڵ بکات»‪.‬‬ ‫ل��� ‌ه ک��ۆت��ای��ى ڕاپ���ۆرت���ه‌ک���ه‌ش���دا‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنى ورد بۆ کۆمه‌ڵێک‬ ‫حیزبى ک��وردی��ى وه‌ک یه‌کێتى‬ ‫و پ‪.‬ک‪.‬ک و پ��ارت��ى و حیزبه‌‬ ‫سیاسییه‌کانى کوردستانى عێراق‪ ،‬و‬ ‫پارچەکانی تر کراوه‌‪.‬‬ ‫به‌پێى ئاماره‌کانى ڕاپۆرته‌که‌ش‪،‬‬ ‫ڕێ��ژه‌ى ک��ورد ل ‌ه ساڵى (‪)1979‬‬ ‫نزیکه‌ى (‪ )10,5‬ملیۆن‌و ساڵى‬ ‫(‪ )1988‬نزیکه‌ى (‪ )12,6‬ملیۆن‌و‬ ‫ساڵى (‪ )1992‬نزیکه‌ى (‪ )19‬ملیۆن‬ ‫که‌س بووه‌‪.‬‬

‫کێشه‌ى که‌رکوک عێراقى ئاڵۆزتر کردووه‌‬

‫(ئ���ه‌دگ���ار ئ���ه‌ی���وت)ى ن��ووس��ه‌رو‬ ‫ڕۆژنامه‌نووس وتارێکى له‌باره‌ى کێشه‌ى‬ ‫که‌رکوک‌و هه‌ڵوێستى ده‌سه‌اڵتدارانى‬ ‫عێراق‌و تورکیا ل ‌ه ڕۆژنامه‌ى (ده‌یلى‬ ‫ستار)دا باڵوکردۆته‌وه‌‪ ،‬جه‌خت له‌سه‌ر‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى خێراى ئه‌و مه‌سه‌له‌ی ‌ه‬ ‫ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه س �ه‌ره‌ت��اى وت��اره‌ک��ه‌دا هاتووه‌‪:‬‬ ‫«لکاندنى که‌رکوک ب ‌ه ده‌وڵه‌تى لۆکاڵى‬ ‫کوردستانه‌وه‌‪ ،‬ن�ه‌ک ته‌نها له‌گ ‌ه ‌ڵ‬ ‫سه‌رپێچى تورکیا و تورکمانستاندا‪،‬‬ ‫به‌ڵکو له‌گ ‌هڵ‌ ناڕه‌زایى عه‌ره‌به‌کان‬ ‫‌و ئاشوورییه‌کانى دانیشتووى ئه‌م‬ ‫ن��اوچ�ه‌ی�ه‌ و ه��ه‌روه‌ه��ا ده‌وڵ�ه‌ت��ان��ى‬ ‫عه‌ره‌بدا ڕووب���ه‌ڕوو ده‌بێته‌وه‌‪ .‬به‌م‬ ‫پێیه‌ یه‌کێک له‌ بنه‌ما سه‌ره‌کییه‌کانى‬ ‫سیاسه‌تى تورکیا ده‌رب��اره‌ى عێراق‬

‫دژایه‌تیکردنه‌ له‌گه‌ڵ‌ لکاندنى که‌رکوک‬ ‫به‌ ده‌وڵه‌تى لۆکاڵى کوردستانه‌وه‌‪.‬‬ ‫پێشنیازى تورکیا بۆ ئه‌م ناوچه‌ی ‌ه‬ ‫پشتیوانیی ‌ه له‌ هه‌لومه‌رجى تایبه‌تى‬ ‫ئه‌م شاره‌ فره‌نه‌ته‌وه‌ییه‌»‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌ به‌شێکی ترى وتاره‌که‌دا‬ ‫ه���ات���ووه‌‪ :‬ت��ورک��ی��ا چه‌ندینجار‬ ‫پێشنیازى ک��ردووه‌‪ ،‬که‌ که‌رکوک‬ ‫ببێته‌ ڕێڕه‌وێکى ڕاسته‌وخۆى زه‌مینى‬ ‫له‌نێوان تورکیاو به‌غداد‪ ،‬که‌ ئه‌م‬ ‫پێشنیازه‌ له‌الیه‌ن پارتى دیموکراتى‬ ‫کوردستانه‌وه‌ ڕه‌تکرایه‌وه‌‪ .‬ڕێژه‌ى‬ ‫بازرگانى تورکیا له‌گه‌ڵ‌ عێراق به‌‬ ‫له‌به‌رچاوگرتنى چاالکییه‌ ئابوورییه‌‬ ‫تۆمارنه‌کراوه‌ سنوورییه‌کان‪ ،‬ده‌گاته‌‬ ‫پتر له‌ (‪ )10‬میلیارد دۆالر‪ .‬تورکیا‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌ دابینکه‌ره‌ سه‌ره‌کییه‌کانى‬

‫کاره‌با بۆ باکورى عێراق‪.‬‬ ‫سه‌دان کۆمپانیاى که‌رتى تایبه‌تى‬ ‫ت��ورک له‌ عێراق ئێستا سه‌رقاڵى‬ ‫چاالکین‪ ،‬عه‌بدوڵاڵ گولی سه‌رۆک‬ ‫کۆمارى تورکیاش هه‌ڕه‌شه‌ى ئه‌وه‌ى‬ ‫ک��ردووه‌‪ ،‬که‌ ئه‌گه‌ر هه‌لومه‌رجه‌که‌‬ ‫ب��ه‌م چه‌شنه‌ درێ���ژه‌ بکێشێت ‪،‬‬ ‫ئ�ه‌وا هاریکاری تورکیا له‌ عێراق‬ ‫کۆتایى پێدێت‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئه‌مه‌ش‬ ‫ب �ه‌ زی��ان��ى ڕاس��ت �ه‌وخ��ۆى تورکیا‬ ‫ده‌شکێته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ جگه‌ له‌وه‌ى‬ ‫په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ دراوسێیه‌کیدا‬ ‫ده‌بچڕێت‪ ،‬له‌ هه‌مانکاتدا ڕاگرتنى‬ ‫هه‌نارده‌کردنى نه‌وتى که‌رکوک له‌‬ ‫ڕێگه‌ى لووله‌کێشى جه‌یحانه‌وه‌‪،‬‬ ‫گ �ه‌وره‌ت��ری��ن زی��ان ب��ه‌ر ئ��اب��وورى‬ ‫ئه‌نقه‌ره‌ ده‌که‌وێت‪.‬‬

‫ڕۆژنامه‌ى (بۆستۆن گلۆب)ى ئه‌مریکى‬ ‫نوێترین ڕاپۆرتى پڕ ل ‌ه زانیارى خۆى‬ ‫س �ه‌ب��اره‌ت ب ‌ه ئ�ه‌گ�ه‌ر‌ه سیاسییه‌کانى‬ ‫عێراق‌و مه‌سه‌له‌ى دابه‌شکردنى ئه‌و واڵته‌‬ ‫باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه سه‌ره‌تاى ڕاپۆرته‌که‌دا هاتووه‌‪ :‬به‌پێى‬ ‫س�ه‌رج�ه‌م زانیارییه‌کانى (‪ )CIA‬له‌‬ ‫عێراق‪ ،‬پێشنیازى دابه‌شکردنى عێراق‬ ‫بۆ س ‌ێ ناوچه‌ى کوردستان‪ ،‬شیعه‌ستان‪،‬‬ ‫سووننستان له‌م هه‌لومه‌رجه‌ى ئێستادا‬ ‫ک��ارێ��ک��ى ن �ه‌ش��ی��اوه‌و واڵت��ه‌ک�� ‌ه ب��ه‌ره‌و‬ ‫په‌شێوى‌و ئ���اژاوه‌ى سیاسى ده‌ب��ات‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه هه‌موو زانیارییه‌کان جه‌خت‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر ئ��ه‌و‌ه ده‌ک��ه‌ن��ه‌وه‌‪ ،‬ک� ‌ه له‌گ ‌هڵ‌‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ى ڕێژه‌ى ته‌قینه‌وه‌و کارى‬ ‫ئاژاوه‌گێڕیدا‪ ،‬الیه‌نى که‌م تا دوو ساڵی‬ ‫تر ئه‌م دابه‌شبوون ‌ه هه‌ر ڕووده‌دات‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌ب ‌ێ ئه‌مریکا چاوه‌ڕوانى پێگه‌یشتنى‬ ‫مه‌سه‌له‌ک ‌ه بکات‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ڕاپۆرته‌ک ‌ه ده‌ڵێت‪ :‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫ب��اک��ورى ع��ێ��راق ئارامترین ناوچه‌یه‌‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم ل ‌ه ناوچه‌کانی ت��ردا ڕۆژ ب ‌ه ڕۆژ‬ ‫بارودۆخه‌کان ناهه‌موارتر ده‌بن‪ ،‬ل ‌ه قۆناغى‬ ‫خ��راپ �ه‌و‌ه ب��ه‌ره‌و خراپتربوون ده‌چ��ن‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ده‌ره‌نجامى زۆر مه‌ترسیدارى‬ ‫مرۆیى‪ ،‬سیاسى‌و ئاسایشى لێده‌که‌وێته‌وه‌‪.‬‬

‫له‌باره‌ى گرژبوونى په‌یوه‌ندییه‌کانى‬ ‫(‪ )PKK‬و تورکیاو دۆسییه‌ى‬ ‫ئه‌م کێشه‌یه‌ الى عێراق‌و ئه‌مریکا‪،‬‬ ‫ڕۆژن���ام���ه‌ى (واش��ن��ت��ۆن پۆست)‬ ‫ڕاپۆرتێکى زانیارى تێروته‌سه‌لى‬ ‫باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌م ڕاپ��ۆرت�ه‌دا هاتووه‌‪« :‬تورکیا‬ ‫له‌م مانگانه‌ى دواییدا له‌ زیادبوونى‬ ‫هێرشەکانی (‪ )PKK‬ده‌کۆڵێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ل���ه‌ الی���ه‌ک���ه‌وه‌ خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان �ه‌‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کان دژ به‌ زیادبوونى‬ ‫ش��ه‌ڕ ل �ه‌ ب��اش��وورى خ��ۆره�ه‌اڵت��ى‬ ‫واڵت‌و چاالکییه‌ سه‌ربازییه‌کانى‬ ‫سوپاو له‌ الیه‌کی ت��ره‌وه‌ هێرشه‌‬ ‫ته‌قینه‌وه‌ییه‌کان له‌ ناوچه‌کانى‬ ‫خ���ۆرئ���اواى واڵت����دا‪ ،‬ک �ه‌ خه‌ڵکى‬ ‫ئاسایى تیایدا بوونه‌ته‌ ئامانج‪،‬‬ ‫کێشه‌ى گه‌وره‌ى بۆ تورکیا دروست‬

‫کردووه‌»‪.‬‬ ‫ده‌وڵه‌تى تورکیا نه‌ک ته‌نها هیچ‬ ‫ستراتیژ‌و به‌رنامه‌ڕێژییه‌کى بۆ‬ ‫به‌گژداچوونه‌وه‌ى ڕووداوه‌ نوێیه‌کان‬ ‫ن��ی��ی�ه‌‪ ،‬ب�ه‌ڵ��ک��و ب �ه‌پ��ێ��چ �ه‌وان �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫«ڕه‌ج���ه‌ب ته‌یب ئ��ه‌ردۆغ��ان» له‌‬ ‫وه‌اڵم���ى پ��رس��ی��ارى هه‌واڵنێراندا‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ت‪« :‬ن��اب�ێ‌ ئ��ه‌م مه‌سه‌له‌یه‌‬ ‫زۆر گ���ه‌وره‌ بکرێت»‪ .‬س���ه‌ره‌ڕاى‬ ‫ئاگربه‌ستى یه‌کالیه‌نه‌ى (‪)PKK‬‬ ‫هێشتا ش���ه‌ڕ ب���ه‌رده‌وام���ه‌‪ .‬ئ�ه‌م‬ ‫م �ه‌س �ه‌ل �ه‌ی �ه‌ ب��ۆ ک���وێ‌ ده‌چ��ێ��ت؟‬ ‫له‌پشت په‌رده‌ى ڕووداوه‌کانه‌وه‌ چ‬ ‫شتێک خۆى حه‌شارداوه‌؟ هه‌نگاوی‬ ‫دواتر چییه‌؟‬ ‫هه‌روه‌ها (واشنتۆن پۆست) له‌باره‌ى‬ ‫(‪ )PKK‬و ک���وردى ع��ێ��راق�ه‌وه‌‬ ‫ئاشکراى کردووه‌‪ :‬تاڵه‌بانى‌و بارزانى‬

‫ه له‌گه‌ڵ کورد ده‌کات‬ ‫ه مامه‌ڵ ‌‬ ‫‪ 91‬ساڵه‌ به‌غداد به‌ ده‌باب ‌‬

‫سیناتۆرى دیموکرات (جۆن ئه‌دواردز) ل ‌ه‬ ‫ئه‌یاله‌تى ماساچوست ب ‌ه (بۆستۆن گلۆب)‬ ‫ى ڕاگه‌یاند‪ :‬ته‌نها کورده‌کان ئاره‌زووى‬ ‫دابه‌شکردنى عێراق ده‌که‌ن‪ ،‬به‌اڵم زۆرینه‌ى‬ ‫الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کانى عێراق ‌و واڵتانى‬ ‫ناوچه‌ک ‌ه دژ به‌و پرۆژه‌یه‌ن‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه له‌‬

‫ئایینده‌شدا هه‌ر دێته‌دى‪ ،‬چونک ‌ه ب ‌ه هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک کورد و شیع ‌ه و سوونن ‌ه ناتوانن‬ ‫پێکه‌و‌ه بژین‪ ،‬فاکته‌ره‌که‌شى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‬ ‫بۆ ئ�ه‌و مێژوو‌ه تاڵه‌ى هه‌رسێ الیه‌ن‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌کتردا هه‌یانه‌‪ ،‬که‌وات ‌ه ئه‌مڕۆ یان‬ ‫سبه‌ى عێراق ده‌بێت ‌ه سێ واڵت‪.‬‬

‫هانى (‪ )PKK‬ده‌ده‌ن له‌ خاکى‬ ‫ع��ێ��راق ب��چ��ن �ه‌ده‌ره‌وه‌‪ .‬س�ه‌رک��رده‌‬ ‫تورکمانه‌کانى ع��ێ��راق زان��ی��ارى‬ ‫ئه‌وه‌یان به‌ تورکیا ڕاگه‌یاندووه‌‪ ،‬که‌‬ ‫‪ 750‬گه‌ریالى (‪ )PKK‬له‌ هێزى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ى هه‌رێمى کوردستاندا‬ ‫کار ده‌ک�ه‌ن‪ .‬ئه‌مریکا دواى هاتنه‌‬ ‫ناو عێراقه‌وه‌‪ ،‬مه‌سه‌له‌ى کورد له‌‬ ‫عێراقدا ب�ه‌ڕێ��وه‌ده‌ب��ات‪ ،‬ده‌یه‌وێت‬ ‫کوردانى عێراق دژ به‌ (‪)PKK‬‬ ‫هانبدات ‌و تورکیا ڕه‌زامه‌ند بکات‬ ‫تا دان به‌ ده‌وڵه‌تى نوێى عێراقدا‬ ‫بنێت‌و ببێت ب �ه‌ هاوپه‌یمانى‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش سیاسه‌تى ئه‌مریکایه‌ بۆ‬ ‫به‌دیهێنانى پ��رۆژه‌ى خۆرهه‌اڵتى‬ ‫ناوه‌ڕاستى گه‌وره‌‪ ،‬ئه‌و پرۆژه‌یه‌ى‬ ‫سااڵنێکه‌ پێوه‌ى سه‌رقاڵه‌ و ده‌یه‌وێ‬ ‫پراکتیزه‌ى بکات‪.‬‬

‫ڕاوه‌ستانى شه‌ڕ به‌ند ‌ه ب ‌ه سیاسه‌تى ئه‌نقه‌ره‌وه‌‬ ‫له‌ ڕاپۆرتێکى چڕوپڕى ئاژانسی‬ ‫(‪)BBC‬دا‪ ،‬به‌ ڕاشکاوى ئاماژه‌‬ ‫ب��ۆ هۆکاره‌کانى درێژه‌کێشانى‬ ‫ش �ه‌ڕى نێوان پارتى کرێکارانى‬ ‫کوردستان (‪‌ )PKK‬و ده‌وڵه‌تى‬ ‫ئه‌نقه‌ره‌ کراوه‌‪.‬‬ ‫له‌ به‌شێکى ئه‌م ڕاپۆرته‌دا هاتووه‌‪،‬‬ ‫به‌پێى لێدوانه‌کانى سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫پ��ارت��ى کرێکارانى کوردستان‪،‬‬ ‫ه�ه‌رچ�ه‌ن��ده‌ س�ه‌رک��ردای�ه‌ت��ى ئه‌م‬ ‫پارته‌ بڕیارى داب��وو‪ ،‬که‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌وڵ���ه‌ت���ى ت��ورک��ی��ا ده‌س���ت له‌‬ ‫سیاسه‌تى قڕکردن‌و له‌ناوبردنى‬ ‫میلله‌تى ک����ورد هه‌ڵبگرێت‪،‬‬ ‫ئ���ه‌وا ئ��اگ��رب�ه‌س��ت��ى یه‌کالیه‌نه‌‬ ‫ڕاده‌گه‌یه‌نێت‌و وه‌ک ده‌رخستنى‬ ‫مه‌به‌ست پاکیش ئه‌م ئاگربه‌سته‌‬ ‫یه‌کالیه‌نه‌یه‌ ڕاگه‌یه‌ندراو هێزه‌کانى‬ ‫گ �ه‌ری�لاش ش �ه‌ڕی��ان ڕاوه‌س��ت��ان��د‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ ئه‌وه‌شدا تا ئێستا ده‌وڵه‌تى‬ ‫تورکیا وه‌اڵمێکى پۆزه‌تیڤانه‌ى‬ ‫ئ��ه‌م ئاگربه‌سته‌ یه‌کالیه‌نه‌یه‌ى‬ ‫نه‌داوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت به‌رده‌وامیشه‌‬ ‫له‌ خۆپڕچه‌ککردن‌و کڕینى فڕۆکه‌و‬ ‫ئاماده‌باشکردنى سوپا تا له‌ به‌هارى‬ ‫ساڵى ئایینده‌دا‪ ،‬هێرشى به‌رفراوان‬ ‫بکاته‌ س��ه‌ر ئ��ه‌و ن��اوچ��ان �ه‌ى که‌‬ ‫ئه‌گه‌رى ئه‌وه‌ى لێده‌که‌ن هێزه‌کانى‬ ‫پارتى کرێکارانى کوردستانى تێدا‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫«ب��اه��ۆز ئ����ه‌رداڵ»‪ ،‬ک �ه‌ یه‌کێکه‌‬

‫ه تووندوتیژى چاره‌سه‌ر ناکرێت‬ ‫کێشه‌ى کورد ب ‌‬

‫دابه‌شکردنى عێراق مه‌ترسیداره‌‬

‫‪ PKK‬له‌نێوان عێراق‌و تورکیادا‬

‫له‌ ڕێبه‌رانى پارتى کرێکاران‪،‬‬ ‫ڕایگه‌یاندووه‌‪ :‬حکومه‌تى تورکیا‬ ‫هه‌ر سیاسه‌تێک دژ به‌ ئۆجه‌الن‬ ‫بگرێته‌به‌ر‪ ،‬وات��ا ئه‌و سیاسه‌ته‌ى‬ ‫ب�ه‌رام��ب�ه‌ر ب�ه‌ میلله‌تى کوردیش‬ ‫گرتۆته‌به‌ر‪ .‬هه‌رچه‌نده‌ پێناچێت‬ ‫س��ی��اس�ه‌ت��ى ده‌وڵ���ه‌ت���ى ئ�ه‌ن��ق�ه‌ره‌‬ ‫گۆڕانێکى ئه‌وتۆى به‌سه‌ردابێت‪،‬‬ ‫چونکه‌ ئه‌م ستراتیژه‌ په‌یوه‌ندیداره‌‬ ‫ب���ه‌ س��ی��س��ت �ه‌م��ى ح��ک��وم��ڕان��ى‌و‬ ‫ئ��ه‌و ڕووخ��س��اران��ه‌ى ده‌وڵ�ه‌ت�ه‌ک�ه‌‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن‪ ،‬به‌جۆرێک که‌ زۆربه‌ى‬ ‫سه‌رکرده‌کانى ده‌وڵه‌تى تورکیا نانى‬

‫خۆیان له‌ شه‌ڕدا ده‌بیننه‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌م ئاژانسه‌ له‌ به‌شێکی‬ ‫ت��رى ڕاپۆرته‌که‌یدا س�ه‌ب��اره‌ت به‌‬ ‫م �ه‌س �ه‌ل �ه‌ى ب��ڕی��ارى لێبووردنى‬ ‫گشتیش ن��ووس��ی��وی�ه‌ت��ى‪ :‬به‌پێى‬ ‫ئه‌و زانیارییانه‌ى له‌ ناوه‌نده‌کانى‬ ‫ده‌سه‌اڵتى تورکیاوه‌ ده‌ستکه‌وتوون‪،‬‬ ‫ئ��ه‌گ��ه‌ر ئ���ه‌م ب��ڕی��اره‌ ه��اوش��ان��ى‬ ‫به‌خشینى مافى کورده‌کان نه‌بێت‪،‬‬ ‫ئه‌وا پێشبینى ناکرێت هیچى لـێ‌‬ ‫شین ببێت‌و شه‌ڕێکى خوێناوى‬ ‫له‌ باشوورى ڕۆژهه‌اڵتى تورکیا له‌‬ ‫ته‌قینه‌وه‌دا ده‌بێت‪.‬‬ ‫له‌ ساڵى (‪)1984‬ه‌وه‌ که‌ شه‌ڕى‬ ‫پارتیزانى کورده‌کان له‌ باشوورى‬ ‫ڕۆژه �ه‌اڵت��ى تورکیا هاتۆته‌ ئ��ارا‪،‬‬ ‫ده‌ی��ان ه��ه‌زار ک �ه‌س له‌ ه��ه‌ردووال‬ ‫بوونه‌ته‌ قوربانى شه‌ڕێکى خوێناویى‬ ‫بێئه‌نجام‪ ،‬له‌گه‌ڵ‌ ئه‌وه‌شدا سیاسه‌تى‬ ‫ئ��اگ��رو ئاسن ب��ۆ سه‌رکوتکردنى‬ ‫ک���ورده‌ک���ان���ى ئ���ه‌و واڵت����ه‌ ه �ه‌ر‬ ‫به‌رده‌وامه‌ به‌بێ‌ ئه‌وه‌ى ئه‌نجامێکى‬ ‫لێبکه‌وێته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ قڕکردنى‬ ‫(‪ )20‬ملیۆن کورد ه�ه‌روا کارێکى‬ ‫ئاسان نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو زیانیشى له‌‬ ‫قازانج پتر بووه‌ بۆ بارى ئابوورى‌و‬ ‫سیاسى ده‌وڵه‌تى تورکیا‪ ،‬چاودێرانى‬ ‫سیاسیش ئاسۆیه‌کى ڕوون له‌به‌رده‌م‬ ‫ئاشتى له‌ تورکیادا نابینن‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫سیسته‌م‌و سیاسه‌ته‌که‌ گۆڕانى‬ ‫بنه‌ڕه‌تییان به‌سه‌ردا نه‌یه‌ت‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کۆمەاڵیەتی‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫‪9‬‬

‫بێکارى پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیری ده‌وه‌ستێنێت‬ ‫نیان سدیق‬ ‫خۆشه‌ویستى نێوان کوڕ و کچ له‌و‬ ‫هه‌نگاوه‌و‌ه ده‌ستپێده‌کات کاتیک دوو‬ ‫ڕه‌گ�ه‌زى جیاواز بڕیارده‌ده‌ن پێکه‌و‌ه‬ ‫بژین و ل ‌ه مانا و ژیانى یه‌کترى بگه‌ن‬ ‫و به‌یه‌کەو‌ه دریژ‌ه به‌ ژیانى ئایینده‌یان‬ ‫بده‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م ‌ه به‌ئاسانى بۆ دوو‬ ‫خۆشه‌ویست نایه‌ته‌دى و ڕێگرى و‬ ‫له‌مپه‌ر دێت ‌ه ڕێگایان‪ ،‬له‌وانه‌ش بێکارى‬ ‫و که‌مى بارى ئابوورى الى کوڕو گرفتى‬ ‫ترى کۆمه‌اڵیه‌تى‪.‬‬

‫ته‌مه‌ن ڕێگر‌ه ل ‌ه به‌یه‌کگه‌شتنى‬ ‫کوڕ و کچ‬ ‫زۆرجار وا ڕێک ده‌که‌وێت کچ و کوڕ‬ ‫یه‌کتریان خۆشده‌وێت‪ ،‬به‌اڵم ب ‌ه ته‌مه‌ن‬ ‫جیاوازییه‌کى زۆر له‌نێوانیاندا ده‌بێت‪،‬‬ ‫ب �ه‌م �ه‌ش ئایینده‌یان ڕوون ناکات‬ ‫ب ‌ه تایبه‌تى ل ‌ه کۆمه‌ڵگاى کوردیدا‬ ‫زۆرجار ته‌مه‌ن بووه‌ت ‌ه ڕێگر له‌به‌رده‌م‬ ‫به‌یه‌کگه‌شتنى دوو خۆشه‌ویست‪ ،‬به‌‬ ‫تایبه‌ت بۆ کچان زۆرج��ار وا ده‌ڵێن‬ ‫و باو‌ه ده‌بێت کچ ل ‌ه کوڕ بچووکتر‬

‫بێت ل ‌ه ته‌مه‌ندا‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى پرۆسه‌ى‬ ‫هاوسه‌رگیرى ئه‌نجامبده‌ن‪ ،‬ک ‌ه ئه‌مه‌ش‬ ‫بووه‌ت ‌ه گرفت له‌به‌رده‌م هه‌ندێک له‌و‬ ‫کوڕانه‌ى‪ ،‬ک ‌ه کچ ‌ه خۆشه‌ویسته‌کانیان‬ ‫ل�� ‌ه ت �ه‌م �ه‌ن��دا ل����ه‌وان گ���ه‌وره‌ت���رن‪،‬‬ ‫ئ�ه‌م� ‌ه واده‌ک����ات ب �ه‌ی �ه‌ک ن �ه‌گ �ه‌ن و‬ ‫خۆشه‌ویستییه‌که‌یان کۆتایى پێبێت و‬ ‫ببێت ‌ه قوربانى ته‌مه‌ن‪.‬‬ ‫له‌دواى ته‌واوکردنى زانکۆ‪،‬‬ ‫ناتوانن پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى‬ ‫ئه‌نجام بده‌ن‬ ‫زۆرێ��ک ل ‌ه گه‌نجان ده‌که‌ون ‌ه داوى‬ ‫خۆشه‌ویستییه‌وه‌‪ ،‬ب ‌ه تایبه‌ت ئه‌و‬ ‫گ�ه‌ن��ج��ان�ه‌ى خ��وێ��ن��دک��ارى زان��ک��ۆ و‬ ‫په‌یمانگان‪ ،‬به‌هۆى ئه‌وه‌ى بۆ ماوه‌یه‌ک‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌کدا خۆشه‌ویسته‌کانیاندا‬ ‫پێکه‌و‌ه ده‌ژی���ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش واده‌ک��ات‬ ‫هه‌ستى خۆشه‌ویستى الى زۆرێک له‌‬ ‫گه‌نجان زۆر بیێت‪،‬هه‌ر ل ‌ه زانکۆ و‬ ‫په‌یمانگا به‌ڵێنى ئه‌و‌ه به‌یه‌ک بده‌ن دوا‬ ‫ڕۆژى خۆیان دیارى بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مه‌‬ ‫زیاتر خۆزگه‌یه‌ک ‌ه بۆ ئایینده‌‪ ،‬زۆرجار‬ ‫ئه‌م ‌ه ناچێت ‌ه بوارى جێبه‌جێکردنه‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌م ل ‌ه گه‌نجان له‌ناو زانکۆ ده‌گه‌ن به‌‬ ‫خۆشه‌ویسته‌که‌یان‪ ،‬ئه‌وه‌ش زۆرجار‬

‫له‌به‌ر ب��ارى ئ��اب��وورى گه‌نجانه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ناتوانن دواى ته‌واوکردنى خوێندن‪،‬‬ ‫پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى ئه‌نجام بده‌ن‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویسته‌کانیاندا‪ ،‬هه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌ش وایکردوو‌ه نه‌گه‌ن به‌و بنیاده‌ى‪،‬‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه ڕاب����ردوودا ل ‌ه خۆشه‌ویستى‬ ‫دروستیان کردووه‌‪.‬‬ ‫له‌م ڕوانگه‌یه‌و‌ه که‌م له‌و گه‌نجانه‌ى‬ ‫بارى ئابوورییان باش ‌ه ناتوانن بگه‌ن‬ ‫ب ‌ه خۆشه‌ویسته‌کانیان‪ ،‬وات ‌ه کاتێک‬ ‫کوڕ بارى ئابوورى باش بوو‪ ،‬ده‌توانێت‬ ‫به‌ئاسانى پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیر ئه‌نجام‬ ‫بدات له‌گه‌ڵ ئه‌و کچه‌ى ک ‌ه خۆشیده‌وێت‪،‬‬ ‫کاتێک گه‌نجان گرفتى ئابوورییان که‌م‬ ‫بوو‪ ،‬ده‌توانن خواسته‌کانیان به‌دیبهێنن‬ ‫و بگه‌ن ‌ه خۆشه‌ویسته‌کانیان‪.‬‬ ‫خواستى پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى‬ ‫زیاد ده‌کات‬ ‫پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى الى گه‌نجان‬ ‫به‌ند‌ه ب ‌ه به‌هێزى ئابوورییانه‌وه‌‪،‬‬ ‫ب�� ‌ه ت��ای��ب �ه‌ت الى ئ���ه‌و ک�ه‌س��ان�ه‌ى‬ ‫ده‌رچ�����ووى زان��ک��ۆ و په‌یمانگان‬ ‫پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرییان به‌ند‌ه به‌‬ ‫دامه‌زراندنیانه‌و‌ه یان ده‌سکه‌وتنى‬ ‫هه‌لى کار‪ ،‬بۆ ئه‌مه‌ش کاتێک که‌سێک‬

‫بێکار بێت‪ ،‬هیچ خێزانێک ئاماده‌نییه‌‬ ‫کچه‌که‌ى بدات ب ‌ه کوڕێک نه‌توانێت‬ ‫ژیانى کچه‌که‌یان دابین بکات‪ ،‬هه‌روه‌ها‬

‫کوڕیش خۆى ناخات ‌ه ئه‌و زه‌حمه‌ت ‌ه‬ ‫گه‌وره‌یه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم کاتێک هه‌لى کار‬ ‫زۆرب���وو الى گه‌نجان‪ ،‬ئ �ه‌و کاته‌ش‬

‫خواستى پرۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى زیاد‬ ‫ده‌کات‪ ،‬به‌مه‌ش زۆر ل ‌ه خۆشه‌ویستان‬ ‫به‌یه‌ک ده‌گه‌ن‪.‬‬

‫با تەنها وشەی جوان دووبارە بکەینەوە‬ ‫هه‌ندرێن ئه‌حمه‌د‬ ‫چه‌مکى ت��ووت��ى وه‌ک هێمایه‌ک‬ ‫به‌کاردێت بۆ ئه‌و که‌سانه‌ى به‌رده‌وام‬ ‫له‌ژیانیاندا‪ ،‬بێ گوێدانه‌ هه‌ست و سۆزى‬ ‫ئه‌وانى تر‪ ،‬وه‌ک تووتى شته‌ ڕاست و‬ ‫ناڕاسته‌کان ده‌ڵێنه‌وه‌‪ ،‬به‌بێ ئه‌وه‌ى‬ ‫بچنه‌ بنج و بنه‌وانه‌ى شته‌کانه‌وه‌‪.‬‬ ‫زۆرجار له‌ ژیانى ڕۆژانه‌ماندانموونه‌ى‬ ‫تووتى ئاسا ده‌بینین یاخود ده‌بیستین‬ ‫وه‌ک ئه‌وه‌ى که‌سێک دێت و ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫ف�ڵان�ه‌ ن��ووس��ه‌ر‪ ،‬ن��ووس�ه‌رێ��ک��ى زۆر‬ ‫زیره‌ک و به‌توانایه‌و کتێبه‌کانى زۆر‬ ‫به‌هێزن‪ ،‬به‌بێ ئ��ه‌وه‌ى ی �ه‌ک کتێب‬ ‫یاخود نووسینێک له‌ نووسینه‌کانى‬ ‫خ��وێ��ن��دب��ێ��ت�ه‌وه‌‪ .‬ل �ه‌وان �ه‌ش �ه‌ چه‌ند‬ ‫کتێبێکى هه‌مان نووسه‌رى کڕیبێت‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ن �ه‌ی��خ��وێ��ن��دووه‌ت �ه‌وه‌و له‌نێو‬ ‫کتێبخانه‌که‌یدا تۆزى بێنازى لێنشتبێ‪،‬‬ ‫که‌چى ته‌نها هاوڕێیه‌کى وتوویه‌تى ئه‌و‬

‫و‪ :‬عادل مه‌ریوانى‬

‫نووسه‌ره‌ نووسه‌رێکى زۆر بلیمه‌ته‌و‬ ‫نووسینه‌کانى به‌هێزن‪ ،‬ئه‌میش له‌سه‌ر‬ ‫قسه‌ى ئه‌و هه‌مان ده‌سته‌واژه‌ دووباره‌‬ ‫ده‌کاته‌وه‌و ده‌گاته‌ هه‌رچى که‌سێک‬ ‫دێته‌ شان وباڵیداو باسى بلیمه‌تى‬ ‫ده‌ک����ات‪ .‬ی��اخ��ود که‌سێکى ت��ر به‌‬ ‫(هێمن) ى هاوسێیان ده‌ڵێت‪ :‬ئه‌زانیت‬ ‫(فاڵن) که‌س پیاوێکى زۆر درۆزنه‌!‬ ‫ئه‌میش به‌بێ ئ���ه‌وه‌ى بزانێت ئه‌و‬ ‫پیاوه‌ پیاوێکى چۆنه‌و به‌بێ ئه‌وه‌ى‬ ‫هیچ هه‌ڵسوکه‌وت و مامه‌ڵه‌یه‌کى‬ ‫له‌گه‌ڵدا کردبێت‪ ،‬قسه‌که‌ى (هێمن)‬ ‫ى هاوسێیان ده‌گه‌ێنێته‌ هاوسێیه‌کى‬ ‫دیکه‌یان و ه �ه‌ردووک��ی��ان ئه‌کێشن‬ ‫به‌گرێ ملى خۆیانداو ده‌ڵێن (اشهد‬ ‫بالله) فاڵن که‌س پیاوێکى درۆزنه‌‪.‬‬ ‫یاخود (فریشته‌) له‌ دره‌نگانێکى‬ ‫ش��ه‌ودا مۆبایله‌که‌ى هه‌ڵئه‌گرێت و‬ ‫تررررن ‪ ..‬تررررن ‪ ..‬تررررن‬ ‫شاتوو‪ :‬به‌ڵێ فریشته‌خان‪ ،‬خێره‌‬

‫وا به‌م شه‌وگاره‌ دره‌نگه‌ ته‌له‌فۆنم بۆ‬ ‫ئه‌که‌ى‪ ،‬خۆ خوانه‌خواسته‌ هیچ شتێک‬ ‫ڕووینه‌داوه‌ ؟ فریشته‌‪ :‬شاتوو گیان‬ ‫ئه‌ى نه‌تبیستووه‌ ؟!!‬ ‫شاتوو‪ :‬نه‌وه‌اڵ چى ڕوویداوه‌؟‬ ‫فریشته‌‪ :‬کچێ کاره‌سات! کاره‌سات!!‬ ‫شاتوو‪ :‬کچێ دڵم ته‌قى کاره‌ساتى‬ ‫چى ؟‬ ‫فریشته‌‪:‬پێت ئه‌ڵێم ‪ ،‬به‌اڵم بۆ هیچ‬ ‫که‌سێکى ترى باس نه‌که‌یت ‪.‬‬ ‫شاتوو‪ :‬زمانم به‌بڕین بچێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫بۆ هیچ که‌سێکى باس بکه‌م ‪.‬‬ ‫ف���ری���ش���ت���ه‌‪ :‬ئ���ه‌ڵ���ێ���ن ف�ڵان��ى‬ ‫هاوسێمان ل�ه‌گ�ه‌ڵ ژن�ه‌ک�ه‌ی��دا ب��ووه‌‬ ‫به‌ شه‌ڕیان‪،‬شه‌ڕێکى زۆرس�ه‌خ��ت و‬ ‫خراپیان کردووه‌‪.‬‬ ‫شاتوو‪ :‬ئێ‪ ..‬ئێ ئه‌ى دوات��ر چى‬ ‫بووه‌؟‬ ‫فریشته‌‪ :‬ئه‌ڵێن به‌و هۆیه‌وه‌ له‌یه‌کتر‬ ‫جیابوونه‌ته‌وه‌و (فاڵن) ژنه‌که‌ى ته‌اڵق‬

‫داوه‌‪.‬‬ ‫شاتوو‪ :‬ئه‌ى داوه‌شێن یاخوا بۆچى‬ ‫مرۆڤێکن‪.‬‬ ‫فریشته‌‪ :‬وه‌کو پێموتى باسى نه‌که‌ى‬ ‫بۆ که‌س‪.‬‬ ‫شاتوو‪ :‬ئه‌و ڕه‌فتاره‌ ناشیرینه‌ هه‌ر‬ ‫زۆر دووره‌ له‌ م��ن�ه‌وه‌‪ ،‬چ��ۆن کارى‬ ‫وائه‌که‌م‪.‬‬ ‫ه��ه‌ردواى داخستنى مۆبایله‌که‌ى‪،‬‬ ‫شاتوو ته‌له‌فۆن بۆ هاوڕێیه‌کى خۆى‬ ‫ده‌کات و هه‌مان هه‌واڵى پێده‌گه‌ێنێ و‬ ‫پێش ئه‌وه‌ى ڕۆژ بێته‌وه‌ هه‌موو شار‬ ‫به‌و بابه‌ته‌ ده‌زانێت‪ ،‬له‌ کاتێکدا ئه‌و‬ ‫ئافره‌ته‌ نه‌ ته‌اڵق دراوه‌و نه‌ شه‌ڕێکى‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ گه‌وره‌یان کردووه‌‪ ،‬که‌ شایه‌نى‬ ‫باڵوکردنه‌وه‌و باسکردن بێت‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ئ �ه‌وه‌ نه‌بێت کێشه‌یه‌کى بچووکیان‬ ‫هه‌بووه‌و هیچى تر‪.‬‬ ‫ئه‌م دی��اردان �ه‌و چه‌ندین دی��ارده‌ى‬ ‫دی��ک �ه‌ى ل��ه‌م چ�ه‌ش��ن�ه‌‪ ،‬ڕۆژان����ه‌ له‌‬

‫فـــــه‌لـــــســــــه‌فـــــه‌ى ســـــێـــــکـــــس‬

‫په‌یوه‌ندى سێکسى چییه‌ ؟‬ ‫پ���ێ���ن���اس���ه‌ى ئ���ێ���رۆت���ی���س���ی���زم‬ ‫(‪ :)Eroticism‬هه‌ندێک بۆچوونیان‬ ‫وای � ‌ه پێناسه‌ى ئێرۆتیسیزم ئاسان‬ ‫نییه‌‪ ،‬ل �ه‌م ڕوه‌وه‌ ک ‌ه بۆچوونه‌کان‬ ‫له‌هه‌مبه‌ر ئ��ه‌وه‌ى‪ ،‬که‌ ب ‌ه ئێرۆتیک‬ ‫ناوزه‌د کراوه‌ چه‌ند ڕووانگه‌ى جیاجیا‬ ‫هه‌ی ‌ه ‪ ،‬بۆ وێن ‌ه ئه‌ندامى مێینه‌ى‬ ‫ژن‪ ،‬ک ‌ه «پیتر بل ڕوب��ن��ز» وێنه‌ى‬ ‫کێشا ئه‌توانرێت ب ‌ه ئیرۆتیک یان‬ ‫پۆرنۆگرافیک (‪)Pornographic‬‬ ‫ناوزه‌د بکرێت ‪.‬‬ ‫فه‌لسه‌فه‌ى سێکس‬ ‫ل���ه‌و ب��اب �ه‌ت �ه‌ ه��ه‌م��ه‌ج��ۆران��ه‌ى‪،‬‬ ‫ک���ه‌ ل���ه‌ ف��ه‌ل��س��ه‌ف��ه‌ى س��ێ��ک��س��دا‬ ‫ش��رۆڤ �ه‌ ک���راوه‌ ئ�ه‌ت��وان��ی��ن ئ��ام��اژه‌‬ ‫ب���ه‌‪ :‬ب��ه‌رگ��ری��ک��ردن ل��ه‌ س��ک��پ��ڕى‪،‬‬ ‫سه‌ڵتى ‪ ،‬هاوسه‌رگیرى ‪ ،‬سێکسى‬ ‫ن�ه‌وی��س��ت��راو (‪،)Casualsex‬‬ ‫ف�ه‌ح��ش��ا‪ ،‬فاحیشه‌یى‪ ،‬ئینحراف‬ ‫(‪ ،)Seduction‬ته‌جاوز ‪ ،‬ئازارى‬ ‫سێکسى‪ ،‬پۆرنۆگرافى‪ ،‬خۆئازاردان ‪،‬‬ ‫خاڵى هاوبه‌شى ئه‌م بوارانه‌ چییه‌؟‬ ‫ه �ه‌م��وو ئه‌مانه‌ ل �ه‌ ق�ه‌ڵ�ه‌م��ڕه‌وی‬ ‫جۆراوجۆرداو به‌ شێوه‌یه‌کى به‌رینى‬ ‫سێکسواڵیته‌ په‌یوه‌ندى به‌ مرۆڤه‌وه‌‬ ‫هه‌یه‌ ‪ ،‬ئه‌مانه‌ له‌ الیه‌ک په‌یوه‌ندیدارن‬ ‫به‌ ئاره‌زوو و کرده‌وه‌‪ ،‬که‌ به‌ جۆرێکى‬ ‫ڕێکخراوى ئاره‌زوویى یان ڕازیکردن‬

‫کۆمه‌ڵگه‌ى ئێمه‌دا دووباره‌و سه‌دباره‌‬ ‫ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر هاتوو باڵوکردنه‌وه‌ى‬ ‫شتى جوان و کارى جوانى تاکه‌کانى‬ ‫ئ �ه‌م کۆمه‌ڵگه‌ ب��وو‪ ،‬زۆر ئاساییه‌‬ ‫باڵوبکرێته‌وه‌ به‌نێو خه‌ڵکیدا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌گه‌ر پێچه‌وانه‌که‌ى ب��وو‪ ،‬چاکتر‬ ‫وای �ه‌ له‌خۆمانه‌وه‌ حوکمى کوێرانه‌‬ ‫ب �ه‌س �ه‌ر هیچ که‌سێکدا ن �ه‌ده‌ی��ن و‬ ‫ناوى هیچ مرۆڤێک له‌که‌دار نه‌که‌ین‬ ‫و ناوى به‌خراپه‌ نه‌هێنین‪ ،‬پێئه‌چێت‬ ‫ئ�ه‌و که‌سانه‌ى ئێمه‌ له‌سه‌ر قسه‌ى‬ ‫که‌سانى تر ناویان ئه‌زڕێنین و ڕقمان‬ ‫لێیان ئه‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وان ته‌واو خاڵى بن‬ ‫له‌و کارو ڕه‌فتارانه‌ى‪ ،‬که‌ خراونه‌ته‌‬ ‫پاڵیان‪ ،‬بۆیه‌ پێش ئه‌وه‌ى به‌قسه‌ى‬ ‫خه‌ڵکى بکه‌ین‪ ،‬پێویسته‌ زیاتر پرسیار‬ ‫بکه‌ین و ڕۆبچینه‌ نێو ئه‌و بابه‌ته‌ى‪،‬‬ ‫که‌ له‌ خه‌ڵکه‌وه‌ وه‌ریده‌گرین‪ .‬وه‌ک‬ ‫فه‌یله‌سووفى فه‌ره‌نسى «نیتچه»‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ت‪« :‬ب��ۆ زانینى ڕاستییه‌کان‬

‫به‌رجه‌سته‌ بووه‌ ‪.‬‬ ‫فه‌لسه‌فه‌ى سێکس ئه‌م بابه‌تان ‌ه‬ ‫ب�ه‌ ش��ێ��وه‌ى چه‌مک و ه��اوک��ات به‌‬ ‫شێوه‌ى نۆرماتیڤ شرۆڤه‌ ده‌کات‪،‬‬ ‫شیکارى چه‌مکى ل �ه‌ فه‌لسه‌فه‌ى‬ ‫سێکسدا ‪ ،‬مه‌به‌ست لێى ئاشکراکردن‬ ‫و ڕوونکردنه‌وه‌ى ئایدیا بنه‌ماییه‌کانى‬ ‫ئ�����اره‌زوو و ک����ردارى سێکسییه‌‪.‬‬ ‫شیکارى چه‌مکى‪ ،‬هاوکات هه‌وڵێکه‌‬ ‫بۆ به‌ده‌ستهێنانى پێناسێکى شیاو‬ ‫بۆ ماناى زیناو فه‌حشا و ته‌جاوزى‬ ‫سێکسى و پۆرنۆگرافى‪.‬‬ ‫شیکارى چه‌مکى (بۆ نموونه‌ ئه‌و‬ ‫سۆنگه‌یه‌ى‪ ،‬که‌ ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌‬ ‫جیاده‌کاته‌وه‌ له‌ یه‌کتر و ئاره‌زووى‬

‫سێکسى دی���ارى ده‌ک���ات چییه‌؟‬ ‫ی��ان له‌ چى جێگایه‌کدا ئینحرافى‬ ‫سێکسى به‌ته‌جاوز و تووندوتیژى‬ ‫( ‪)N o n v i o l e n t r e a p e‬‬ ‫جیاده‌کاته‌وه‌؟) فه‌لسه‌فه‌ى به‌هاى‬ ‫سێکس ده‌رباره‌ى ئیعتیبارى کرده‌ى‬ ‫سێکسى و ئ����اره‌زووى سێکسى و‬ ‫هاوکات له‌هه‌مبه‌ر ئیعتیبارى شێوه‌ى‬ ‫جۆراوجۆرى‪ ،‬که‌ ئه‌وانه‌ له‌خۆده‌گرێت‬ ‫پرسیار ده‌کات ؟ جگه‌له‌ فه‌لسه‌فه‌ى‬ ‫سێکس ل�ه‌ه�ه‌م��ب�ه‌ر پرسیارگه‌لى‬ ‫ئه‌خالقى سێکسى سه‌روکارى هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ل���ه‌م ڕوووه‌ش������ه‌وه‌ ل��ق��ى س �ه‌ره‌ک��ى‬ ‫ئ��ه‌خ�لاق ک��ارب �ه‌رێ��ک��ى ئ �ه‌رێ��ن��ى (‬ ‫‪ )Applied Etics‬بونیاد ده‌نێت‪.‬‬

‫فه‌لسه‌فه‌ى ئ�ه‌خ�لاق��ى سێکسى ‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ى که‌ سێکسواڵیته‌ بۆ باشتر و‬ ‫به‌به‌هاترکردنى ژیان شرۆڤه‌ ده‌کات‬ ‫و ه �ه‌وڵ��ده‌دات ئاستى چ��اره‌س�ه‌رى‬ ‫ئه‌خالقى ئێمه‌ ده‌رب��اره‌ى هه‌ست و‬ ‫ئاره‌زووى سێکسى ئێمه‌ ئاشکرا بکات‬ ‫و ڕێکیده‌خات ‪.‬‬ ‫میتافیزیکى سێکس‬ ‫به‌هاى ئه‌خالقى ئێمه‌ له‌هه‌مبه‌ر‬ ‫س��ێ��ک��س ده‌ره���اوی���ش���ت���ه‌ى ئ��ه‌و‬ ‫تێڕوانینه‌یه‌‪ ،‬که‌ ئێمه‌ له‌ ماهیه‌تى‬ ‫پێشینه‌ى سێکسى (‪Surxual‬‬ ‫‪ )Impulse‬یان ئاره‌زووى سێکسى‬ ‫له‌ ژیانى مرۆییماندا پێشبینى ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫ل��ه‌م س��ۆن��گ�ه‌ی�ه‌وه‌ دابه‌شبوونێکى‬

‫ق���ووڵ ب��وون��ى ه�ه‌ی�ه‌ ل�ه‌ن��ێ��وان ئه‌و‬ ‫فه‌لسه‌فه‌یه‌ى‪ ،‬که‌ ئێمه‌ ده‌توانین به‌‬ ‫گه‌شبینى میتافیزیکى سێکسى و‬ ‫به‌ ڕه‌شبینى میتافیزیکى سێکسى‬ ‫ببینین‪ .‬ڕه‌شبینان له‌ فه‌لسه‌فه‌ى‬ ‫سێکسدا وه‌کو ئۆگه‌ستین ‪ ،‬ئه‌مانوئێک‬ ‫کانت ‪ ،‬هه‌ندێ کاتیش فرۆید‪ ،‬له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و باوه‌ڕه‌ن‪ ،‬که‌ پێشینه‌ یان کرده‌ى‬ ‫سێکسى له‌ ده‌روونى خوددا شتێکى‬ ‫ئه‌گه‌ر نه‌ڵێین زه‌رووى ‪ ،‬النیکه‌م‬ ‫هه‌میشه‌ییه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ هه‌رحاڵ له‌ئاست‬ ‫هه‌یمه‌نى مرۆڤدا نییه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌ ماهیه‌ت‬ ‫و ده‌رئه‌نجامه‌کانى سێکس به‌ زۆر‬ ‫کرده‌ى به‌هایى و ئامانجێکى به‌رزى‬ ‫مرۆڤ ده‌زان��ن‪ ،‬ئه‌مانه‌ له‌ سێکسدا‬ ‫ته‌نیا هه‌ڕه‌شه‌ بۆ سه‌ر په‌یوه‌ندى‬ ‫ڕاسته‌قینه‌ى سێکسى مرۆڤ‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫له‌ هه‌مبه‌ر ڕه‌فتارى ئه‌خالقیدا ده‌بینن‬ ‫‪.‬ل��ه‌م سۆنگه‌یه‌شه‌وه‌ ئ���ه‌وه‌ش به‌‬ ‫مه‌ترسییه‌کى گه‌وره‌ بۆ سه‌ر هه‌موو‬ ‫مرۆڤایه‌تى ده‌زانن‪.‬‬ ‫له‌ الیه‌کى ت��ره‌وه‌ گه‌شبینه‌کانى‬ ‫میتافیزیکى سێکس وه‌کو ئه‌فالتوون‪،‬‬ ‫که‌ له‌ هه‌ندێک بابه‌تیدا هاوکات فرۆید‬ ‫له‌ هه‌ندێک حاڵه‌تدا ‪،‬برتراندراسل و‬ ‫زۆرێک له‌ فه‌یسله‌سووفانى هاوچه‌رخ‬ ‫هیچ شتێکى زین و په‌رچه‌کردارى له‌‬ ‫پێشینه‌ى سێکسیدا نابینن‪ ،‬ئه‌مانه‌‬ ‫سێکس له‌ مرۆڤدا وه‌ک یه‌کێکى تر له‌‬ ‫الیه‌نه‌کانى هه‌ستى مرۆڤ ده‌زانن‪ ،‬که‌‬ ‫بێ مه‌ترسییه‌و هاوکات کاریگه‌ریشى‬ ‫هه‌یه‌ ‪ .‬ئه‌مانه‌ له‌و ب���اوه‌ڕه‌دان‪ ،‬که‌‬ ‫سێکس تا ئه‌ندازه‌یه‌کى زۆر گه‌شه‌ى‬ ‫ک��ردووه‌و بووه‌ته‌هۆى گه‌شه‌کردن و‬ ‫پێگه‌شتنى ئێمه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر کرده‌ى سێکس هه‌ماهه‌نگ‬

‫پرسیار بکه»‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌هێنان و بردنى‬ ‫قسه‌ى خه‌ڵکى‪ ،‬پێغه‌مبه‌رى ئیسالم‬ ‫«د‪.‬خ» ده‌فه‌رموێت‪« :‬دووزمان ناچێته‌‬ ‫به‌هشته‌وه‌»‪ .‬بۆیه‌ ل�ه‌ب��رى ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫خۆمان به‌ کێشه‌و که‌موکووڕییه‌کانى‬ ‫خه‌ڵکه‌وه‌ سه‌رقاڵ بکه‌ین‪ ،‬چاکتر وایه‌‬ ‫چاوێک به‌ گرفت و که‌موکووڕییه‌کانى‬ ‫خۆماندا بخشێنین و خۆمان چاک‬ ‫بکه‌ین و هه‌وڵده‌ین خۆمان زیاتر پێش‬ ‫بخه‌ین له‌ ژیانداو به‌ شتى پڕوپووچه‌وه‌‬ ‫خۆمان خه‌ریک نه‌که‌ین‪.‬‬ ‫له‌ کۆتاییدا ده‌ڵێم با ئێمه‌ جیاوازبین‬ ‫ل�ه‌ باڵنده‌یه‌کى وه‌ک ت��ووت��ى و با‬ ‫ته‌نها وشه‌ى جوان دووباره‌ بکه‌ینه‌وه‌‬ ‫بۆ خه‌ڵک وه‌ک پێغه‌مبه‌ر «د‪.‬خ»‬ ‫ده‌فه‌رموێت‪:‬‬ ‫«هه‌رچى که‌سێک باوه‌ڕى به‌ خوداو‬ ‫ڕۆژى دوای��ى هه‌یه‌‪ ،‬با قسه‌ى باش‬ ‫بکات یاخود باشتره‌ بێده‌نگ بێت»‪.‬‬

‫بێت ل�ه‌گ�ه‌ڵ پ��رۆس �ه‌ى عه‌قاڵنیدا‪،‬‬ ‫ب��ه‌خ��ت��ه‌وه‌رى و خ��ۆش��ب�ه‌خ��ت��ى (‬ ‫‪ )Well Being‬ئێمه‌ له‌گه‌ڵ خۆى‬ ‫هه‌ڵده‌گرێت‪ .‬ئه‌مانه‌ پێش ئه‌وه‌ى له‌‬ ‫که‌پتکردنى سێکس بترسن‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫به‌ شیاو داده‌نێن و به‌ره‌و جۆرێک له‌‬ ‫به‌خته‌وه‌رى ڕێنمایى ده‌کات ‪.‬‬ ‫سێکس وه‌ک ده‌رکه‌وته‌یه‌ک‬ ‫ئ����ه‌وه‌ چ��ی��ی �ه‌‪ ،‬ک��ه‌ ب��ه‌ سێکس‬ ‫ن��اوزه‌دم��ان ک���ردووه‌‪ ،‬ئایا سێکس‪:‬‬ ‫ئه‌و کرده‌یه‌یه‌‪ ،‬که‌ بریتییه‌ له‌ ڕژاندن‬ ‫؟ ی��ان ئ��ه‌و هه‌سته‌ عاشقانه‌یه‌‪،‬‬ ‫که‌ له‌ ئێمه‌دا به‌دیار ده‌ک�ه‌وێ��ت و‬ ‫پێوانه‌یه‌کى سێکسییه‌ ؟ ڕۆڵ��ى‬ ‫ئه‌ندامه‌ سێکسییه‌کان له‌ ک��رده‌ى‬ ‫سێکیدا چین؟ ئایا سێکس په‌یوه‌ندى‬ ‫به‌ جه‌سته‌وه‌ هه‌یه‌؟ جه‌سته‌ وه‌ک‬ ‫ده‌رکه‌وته‌یه‌ک له‌گه‌ڵ سێکسدا له‌ چى‬ ‫ئاستێکدایه‌؟ تاک به‌ شێوه‌ى خاوه‌ن‬ ‫جه‌سته‌ ئه‌گه‌رى سێکس به‌رجه‌سته‌‬ ‫ده‌کات ‪ .‬ئاستى تاک له‌گه‌ڵ که‌سێکى‬ ‫ت��ر (‪ )The Other‬ته‌نیا به‌‬ ‫هۆى ئه‌و هه‌سته‌وه‌ یان زه‌روره‌ت��ى‬ ‫چوونیه‌کى ئه‌م دوو جه‌سته‌یه‌یه‌؟‬ ‫تاک له‌و ڕووه‌وه‌ ئه‌توانێت له‌وى دى‬ ‫چێژ وه‌ربگرێت‪ ،‬که‌ هه‌ردوو جه‌سته‌‬ ‫له‌ یه‌ک ئاستدا بن و بیبینێت و یه‌ک‬ ‫له‌مس بکه‌ن؟ له‌مسکردنى جه‌سته‌‬ ‫زه‌مینه‌ى خولقاندنى سێکسه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫وه‌ک ده‌رک �ه‌وت �ه‌ی �ه‌ک ل �ه‌و ئاسته‌دا‬ ‫به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت‪ ،‬جه‌سته‌ ناوه‌ندى‬ ‫خ��ول��ق��ان��ى س��ێ��ک��س�ه‌و سێکسیش‬ ‫په‌یوه‌ندى بێواسیته‌ى ئه‌ندامه‌کانى‬ ‫جه‌سته‌یه‌‪ ،‬ئه‌ندامه‌کان ئ��اره‌زووى‬ ‫ڕاکێشانى یه‌کترى ده‌که‌ن و تێکه‌ڵ‬ ‫به‌یه‌ک ده‌بن‪.‬‬


‫‪10‬‬

‫هەمەڕەنگ‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫هاوسه‌رگیرییه‌کى سه‌رسووڕهێنه‌ر‬ ‫هاوسه‌رگیرى سه‌رسووڕهێنه‌ر له‌جیهانى‬ ‫ئه‌مڕۆدا ب ‌ه شێوه‌یه‌کى باو باڵوبووه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫زۆرێک ل ‌ه هاوسه‌رگیرییه‌کانى جیهان‬ ‫ب � ‌ه ش��ێ��وه‌ی �ه‌ک ب��ه‌ڕێ��وه‌ده‌چ��ن‪ ،‬که‌‬ ‫ده‌بن ‌ه جێگاى سه‌رسووڕمانى خه‌ڵکى‬ ‫ب � ‌ه گشتى و ل � ‌ه ت���ه‌واوى جیهاندا‬ ‫باڵوده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌مجاره‌یان یه‌ک هاوسه‌رى چینى به‌‬ ‫سوودوه‌رگرتن ل ‌ه ئۆتۆمبێلى بچووکى‬ ‫ب��اره�ه‌ڵ��گ��رى ن��او کۆمپانیاکانیان‬ ‫به‌کارهێنا بۆ ئۆتۆمبێلى گواستنه‌وه‌و‬ ‫ئاهه‌نگگێڕانیان‪.‬‬ ‫ئه‌م هاوسه‌ر‌ه چینییه‌‪ ،‬نه‌ک ته‌نها‬ ‫خۆیان ب ‌ه س��وارى ئ �ه‌و ئۆتۆمبێله‌‬ ‫ئاهه‌نگه‌که‌یان ده‌ستپێکرد‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ت �ه‌واوى که‌لوپه‌له‌کانیشان هه‌ر به‌و‬ ‫ئۆتۆمبێل ‌ه گواسته‌و‌ه ل ‌ه ئاهه‌نگه‌که‌یاندا‪.‬‬ ‫شایه‌نى باس ‌ه ب��ووک� ‌ه خانم خۆى‬ ‫فرۆشیارى ئه‌و جۆر‌ه ئۆتۆمبێالنه‌ی ‌ه و‬ ‫کاکى زاواش ل ‌ه کاتى کڕینى یه‌کێک‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سووده‌کانى هه‌رمێ‬

‫شوێنى ڕه‌سه‌نى هه‌رمێ ئاسیایه‌‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫تایبه‌تیش چین‪ ،‬پێشینه‌کانى گریک‬ ‫و ڕۆمان ناسیویان ‌ه و زیاتر ل ‌ه په‌نجا‬ ‫جۆرى هه‌یه‌‪ .‬پێکهاته‌که‌ى‪ )%73( :‬له‌‬ ‫ئاو پێکدێت‪ ،‬پرۆتین (‪ ،)%5‬چه‌ورى‬ ‫(‪ ، )%4‬ش�ه‌ک��ر‌ه (‪ ،)%15‬ڕیشاڵ‬ ‫(‪ )%15‬و مادد‌ه کیمیاییه‌کانى وه‌ک‬ ‫مه‌نگه‌نیز و پۆتاسیۆمى تێدایه‌‪.‬‬ ‫سوود‌ه پزیشکییه‌کانى‪:‬‬ ‫‪ .1‬به‌کارده‌هێنرێت بۆ چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫تایبه‌ت ب ‌ه نه‌خۆشیی ‌ه ده‌روونیه‌کان و‬ ‫هێمنکردنه‌وه‌یان‪.‬‬ ‫‪ .2‬چاره‌سه‌رى نه‌خۆشییه‌کانى ڕیخۆڵه‌‬ ‫ئه‌ستوور‌ه (قۆڵۆن) ده‌کات‪ ،‬گه‌ده‌‬ ‫چاالک ده‌کات‪.‬‬ ‫‪ .3‬پله‌ى گه‌رمى داده‌به‌زێنێت‪.‬‬ ‫‪ .4‬تینوێتى ده‌شکێنێت و ڕێ له‌‬ ‫ڕشانه‌و‌ه ده‌گرێت‪.‬‬ ‫‪ .5‬یارمه‌تى چاکبوونه‌وه‌ى برین و‬ ‫برینه‌کانى دواى نه‌شته‌رگه‌رى ده‌دات‪.‬‬ ‫‪ .6‬به‌کارده‌هێنرێت ل ‌ه سیستمى‬ ‫خواردن به‌تایبه‌تیش بۆ که‌مکردنه‌وه‌ى‬ ‫کێشى له‌ش‪ ،‬جووڵه‌ى ریخۆڵ ‌ه هێواش‬ ‫ده‌کاته‌وه‌‪ ،‬ب ‌ه شێوه‌یه‌ک ماوه‌یه‌کى زۆر‬ ‫ژه‌مه‌ک ‌ه ل ‌ه ڕیخۆڵ ‌ه ده‌مێنێته‌وه‌و مرۆڤ‬ ‫هه‌ست ب ‌ه تێرى ده‌کات‪.‬‬

‫له‌و ئۆتۆمبیالنه‌دا ب ‌ه بووکێ ئاشنا‬ ‫بووه‌‌و بووه‌ت ‌ه هاوسه‌رى ژیانى‪.‬‬

‫سودۆکو ‪Sudoku‬‬

‫‪ .7‬میزهێنه‌ره‌‪ ،‬ب�ه‌ردو لم الده‌ب��ات‪،‬‬ ‫ئه‌ویش له‌به‌ر بوونى پۆتاسیۆم تیایدا‪.‬‬ ‫‪ .8‬یارمه‌تى ڕژانى ده‌ردراوه‌کانى ڕژێنى‬ ‫زراو ده‌دات‪ ،‬نه‌رمکه‌ره‌وه‌ی ‌ه و خانه‌کان‬ ‫ن��وێ ده‌ک��ات�ه‌و‌ه و هێمنکه‌ره‌وه‌ی ‌ه و‬ ‫به‌سوود‌ه بۆ گه‌ده‌‪.‬‬ ‫‪ .9‬ب��ه‌س��وود‌ه ب��ۆ نه‌خۆشییه‌کانى‬ ‫ڕۆماتیزم‪ ،‬په‌رکه‌م‪،‬‬ ‫جومگ ‌ه ژانکردن‪،‬‬

‫الوازى له‌ش و هۆش و که‌مخوێنى و‬ ‫سیل و سکچوون و شه‌کره‌‪ ،‬باشتر وایه‌‬ ‫ڕۆژان � ‌ه (‪ )300‬بۆ (‪ )500‬گرام پێش‬ ‫خواردن بخورێت یاخود ڕۆژان ‌ه (‪)3-2‬‬ ‫په‌رداخ ل ‌ه ئاوه‌که‌ى یاخود (‪)50-40‬‬ ‫گرام ل ‌ه یه‌ک لیتر ئاودا بۆ ماوه‌ى یه‌ک‬

‫کیسه‌ڵه‌کانى به‌همه‌نى قوبادی‬

‫ه په‌نده‌کانی ژیان‬ ‫ل‌‬ ‫هه‌رکات ئیراده‌یه‌کى به‌هێزت هه‌بوو‪ ،‬بزان ‌ه‬ ‫خاوه‌نى هه‌موو شتێکیت‬ ‫*****‬ ‫عه‌قڵ سه‌روه‌تێکه‌‪ ،‬هه‌موو که‌س نرخى‬ ‫نازانێت‪.‬‬ ‫*****‬ ‫هه‌ڵه‌کردن ئه‌زموونێکه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌رده‌وامى‬ ‫له‌سه‌رى گێژاوه‌‬ ‫*****‬ ‫هه‌ڵه‌کردن به‌شێک ‌ه له‌ ژیان‪ ،‬که‌واته‌ کاتى‬ ‫خۆت به‌فیڕۆ مه‌ده‌‪ ،‬که‌ له‌به‌ر خاترى‬ ‫هه‌ڵه‌کانت خۆت بێتاقه‌ت بکه‌یت‬

‫کــاوڕ‬ ‫‪4/20-3/21‬‬

‫ڕه‌ن��گ� ‌ه ب� ‌ه هۆى‬ ‫ه �ه‌ن��دێ��ک ک��ارى‬ ‫تایبه‌ته‌و‌ه دیداره‌کانت بگۆڕى سه‌باره‌ت‬ ‫ب ‌ه دیداره‌کانت به‌باشى بیربکه‌ره‌وه‌‪،‬‬ ‫پێت وانه‌بێ ک ‌ه تەنیا کات ب ‌ه سه‌ربردنه‌و‬ ‫پشتگوێی مه‌خه‌‪ ،‬باشترین رۆژی هه‌فت ‌ه‬ ‫بۆ تۆ دووشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫ته‌رازوو‬ ‫‪10/20-9/21‬‬ ‫ه��ه‌س��ت��ه‌ک��ان��ت‬ ‫ده‌رب��ب��ڕه‌ چیت له‌ دڵ��دای�ه‌ سه‌باره‌ت‬ ‫به‌کێشه‌ خۆشه‌ویستییه‌کانت له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى متمانه‌ت پێیانه‌ راوێژ بکه‌‪،‬‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى سه‌که‌وتووبیت له‌کاره‌کانتدا‪،‬‬ ‫باری ئابوریت به‌ره‌و باشی ده‌ڕوات له‌م‬ ‫هه‌فته‌یه‌دا‪.‬‬

‫گـــــا‬ ‫‪5/20-4/21‬‬

‫ل������ه‌ک������ات������ى‬ ‫هاوسه‌رگیرى یان‬ ‫خوازبێنى به‌ وردى بیر له‌ شته‌کان‬ ‫ب��ک��ه‌ره‌وه‌ ئ �ه‌وک��ات وه‌اڵم ب���ده‌ره‌وه‌و‬ ‫چاوه‌ڕێى هه‌واڵى باش بکه‌ به‌ تایبه‌تى‬ ‫له‌ ڕێگاى دووره‌وه‌و هه‌وڵ بده‌ کاره‌کانت‬ ‫جێبه‌جێ بکه‌یت‪.‬‬

‫دووپشک‬ ‫‪11/20-10/21‬‬

‫ئه‌م ماوه‌یه‌ سکااڵ‬ ‫له‌ خه‌ونه‌ سه‌یرو‬ ‫ن��اخ��ۆش�ه‌ک��ان��ت ده‌ک��ه‌ی��ت‪ ،‬هه‌وڵبد ‌ه‬ ‫زیاتر له‌ بنه‌ماڵه‌که‌ت نزیک ببیته‌وه‌و‬ ‫نهێنییه‌کانت بۆ که‌س باس مه‌که‌‪ ،‬زیاتر‬ ‫ک��راوه‌ به‌ له‌ ب��واری خۆشه‌ویستیدا‪،‬‬ ‫تاکوو سه‌رکه‌وتن به‌ ده‌ست بهێنیت‬ ‫له‌م بواره‌دا‪.‬‬

‫«واڵت دیزنى»‬ ‫سیندرێالیه‌کى تاز ‌ه‬ ‫دروستده‌کات‬

‫کۆمپانیاى فیلمسازیى واڵ��ت دیزنى‪،‬‬ ‫کۆپییه‌کى ت��ازه‌ى چیرۆکى به‌ناوبانگى‬ ‫سیندرێال به‌رهه‌مدێنێت‪ .‬ئه‌م کۆپیی ‌ه تازه‌یه‌‬ ‫ل ‌ه الیه‌ن «مارک ڕۆمنێک» ده‌رهێنانى بۆ‬ ‫ده‌کرێت و سیناریۆکه‌شى «ئالێن بروش‬ ‫مه‌ک کێنا» ده‌ینووسێت‪.‬‬ ‫سیندرێال ناوى چیرۆکێکى ئه‌فسانه‌یی ‌ه و‬ ‫باس ل ‌ه پاداشتى سه‌رکه‌وتن ده‌کات‪ ،‬که‌‬ ‫دواى زوڵم و نه‌هامه‌تی بۆ که‌سێک ده‌بێت‬ ‫ب ‌ه دیاری‪ .‬ب ‌ه هه‌زاران چیرۆکى هاوشێوه‌ى‬ ‫ئ �ه‌م ئه‌فسانه‌ی ‌ه ل ‌ه هه‌موو شوێنێکى‬ ‫ئه‌م جیهانه‌دا هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه هه‌موویان‬ ‫به‌رچاوتر ب ‌ه قه‌ڵه‌مى نووسه‌رى فه‌ره‌نسى‬ ‫«شارل پرۆ» ل ‌ه ساڵى ‪1697‬دا نووسراوه‌‪.‬‬ ‫ب ‌ه شێوه‌یه‌کى گشتى وشه‌ى «سیندرێال»‬ ‫ب ‌ه ماناى که‌سێک دێت‪ ،‬ک ‌ه دواى ماوه‌یه‌ک‬ ‫ل ‌ه زوڵملێکراوییه‌کى نادادپه‌روه‌ران ‌ه ده‌گات‬ ‫ب ‌ه ئه‌نجامێکى به‌ختیاران ‌ه و ناوبانگ‬ ‫ده‌رکردن‪.‬‬ ‫کۆمپانیاى واڵ��ت دیزنى ساڵى ‪1950‬‬ ‫فیلم کارتۆنێکى له‌سه‌ر بنه‌ماى ئه‌م‬ ‫چیرۆک ‌ه دروستکرد و ئێستاش ب ‌ه نیازه‌‬ ‫کۆپییه‌کى تازه‌ى ئه‌م چیرۆک ‌ه پڕالیه‌نگره‌‬ ‫دروستبکاته‌وه‌‪.‬‬

‫دووانه‬ ‫‪6/20-5/21‬‬

‫هه‌وڵبد‌ه هه‌ندێک‬ ‫ل���ه‌ دوو دڵ��ی��ت‬ ‫که‌م بکه‌یته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ ده‌بێته‌ هۆى‬ ‫ئاژاوه‌و ناخۆشى‪ ،‬له‌م هه‌فته‌یه‌دا هه‌لى‬ ‫ب��اش به‌ ده‌س��ت دێنیت‪ ،‬گرنگى بد‌ه‬ ‫به‌ ئه‌وینداره‌که‌ت ی��ان هاوسه‌ره‌که‌ت‬ ‫بۆئه‌وه‌ى ل ‌ه ژیانێکى خۆشدا بژیت‪.‬‬

‫که‌وان‬

‫‪12/20-11/21‬‬ ‫ڕه‌نگه‌ بانگهێشتى‬ ‫ک��ارێ��ک��ى گ��رن��گ‬ ‫بکرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌لى سه‌فه‌رت هه‌یه‌‪،‬‬ ‫سه‌فه‌ر بکه‌‪ ،‬ل ‌ه بیرت نه‌چێ شکست‬ ‫ل ‌ه عه‌شقدا هه‌ر بۆ ماوه‌یه‌که‌و بیرت‬ ‫ئه‌چێته‌و‌ه هه‌رگیز بیرى لێ مه‌که‌ره‌وه‌‪،‬‬ ‫ل ‌ه به‌ر ئه‌وه‌ی عه‌شقه‌که‌ت ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫الت‪.‬‬

‫فیلمى سینه‌مایى «کیسه‌ڵه‌کانیش‬ ‫ده‌ف��ڕن» ل ‌ه ده‌رهێنانى سینه‌ماکارى‬ ‫کورد «به‌همه‌نى قوبادى»یه‌و وه‌کو ‪١٠‬‬ ‫فیلمى به‌رچاوى دنیا ده‌ستنیشانکراوه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه ناوه‌ڕۆکه‌که‌ى سه‌باره‌ت ب ‌ه مندااڵنى‬ ‫هه‌تیو و بێسه‌رپه‌رشت و بێ ماڵ و‬ ‫حاڵه‌‪.‬‬ ‫ئەم فیلم ‌ه تا ئێستا به‌شدارى ل ‌ه زیاتر‬ ‫ل ‌ه ‪ 80‬فیستڤاڵى نێوده‌وڵه‌تیدا کردوو‌ه و‬ ‫‪ 43‬خه‌اڵتى نێونه‌ته‌وه‌یى ل ‌ه فیستیڤاڵه‌‬ ‫جۆراوجۆره‌کانى دنیا وه‌رگرتووه‌و یه‌کێکه‌‬ ‫ل ‌ه پڕ شانازیترین فیلم ‌ه سینه‌ماییه‌کانى‬ ‫م��ێ��ژووى سینه‌ماى واڵت���ى ئ��ێ��ران و‬ ‫کوردستان‪ ،‬به‌م دواییان ‌ه وه‌کو یه‌کێک له‌‬ ‫‪ 10‬فیلمى به‌رچاوى دنیا هه‌ڵبژێردراوه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه ناوه‌ڕۆکه‌که‌ى سه‌باره‌ت ب ‌ه مندااڵنى‬ ‫هه‌تیو و بێسه‌رپه‌رشت و بێ ماڵ و حاڵه‌‬ ‫له‌م لیسته‌دا ناوى فیلمگه‌لێکى وه‌ک‪:‬‬ ‫فیلمى سینه‌مایى “منداڵى وه‌حشی”‬ ‫ل ‌ه ده‌رهێنانى “نایک مۆر”‪“ ،‬پاڵه‌وانى‬ ‫زلهێز” ل ‌ه ده‌رهێنانى “کریگ مازین”‪،‬‬

‫“ئالێن” و چه‌ندین فیلمى دیک ‌ه به‌رچاو‬ ‫ده‌که‌وێت‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م فیلم ‌ه ل�� ‌ه دوای��ی��ن ب��ه‌ش��دارى‬ ‫نێونه‌ته‌وه‌یى خۆیدا‪ ،‬ل ‌ه الیه‌ن ڕێکخراوه‌ى‬ ‫“هارڤارد فیلم ئه‌رشیف” سه‌ر ب ‌ه زانکۆى‬ ‫هارڤارد‪ ،‬ل ‌ه به‌رنامه‌یه‌کدا ب ‌ه ناونیشانى‬ ‫“ڕێزلێنان ل ‌ه به‌همه‌ن قوبادی” مانگى‬ ‫نیسانى ئه‌مساڵ ل ‌ه ش��ارى بۆستۆنى‬ ‫پایته‌ختى ویالیه‌تى ماساچۆسێتى واڵتى‬ ‫ئه‌مه‌ریکا نمایشکرا ‪.‬‬ ‫فیلمى سینه‌مایى “کیسه‌ڵه‌کانیش‬ ‫ده‌ف��ڕن” ل ‌ه سه‌ره‌تاى ساڵى ‪ 2010‬له‌‬ ‫ته‌نیشت فیلمگه‌لێکى وه‌ک “بابێل”‬ ‫ل ‌ه ده‌رهێنانى “ئێلخاندرۆ گۆنزالێس‬ ‫ئیناریتۆ” چوو‌ه ناو لیستى باشترین‬ ‫فیلمه‌کانى ‪ 10‬ساڵى ڕاب���ردووى دنیا‬ ‫ب ‌ه ن��اوه‌ڕۆک��ى ش �ه‌ڕ و ئاشتییه‌و‌ه و‬ ‫زۆرب�ه‌ى ماڵپه‌ڕ‌ه سینه‌ماییه‌کانى دنیا‬ ‫ئه‌م فیلمه‌یان وه‌کو ‪ 100‬فیلم یان ‪200‬‬ ‫فیلمى به‌رچاو و سه‌رکه‌وتووى ‪ 10‬ساڵى‬ ‫ڕابردووى دنیا ده‌ستنیشانکردووه‌‪.‬‬

‫کاتژمێر بکوڵێت پاشان بخورێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ .10‬هه‌رمێ له‌و میوانه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه ڕێژه‌یه‌کى‬ ‫زۆر شه‌کرى تێدای ‌ه ‪ ،‬به‌اڵم زیان به‌‬ ‫ت��ووش��ب��ووان ب � ‌ه نه‌خۆشى شه‌کره‌‬ ‫ناگه‌یه‌نێت‪ ،‬چونک ‌ه ئاسان هه‌رس‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬ ‫‪ .11‬دژى ژه‌هراویبوون و ڕه‌قبوونى‬ ‫خوێنبه‌ره‌کان و دژى گیرانى‬ ‫ڕیخۆڵه‌کانه‌‪ ،‬زۆر به‌سووده‌‬ ‫بۆ منداڵى الواز و که‌مخوێن‬ ‫و ناکام‪.‬‬ ‫‪ .12‬ب����ه‌س����وود‌ه بۆ‬ ‫پ����اک����ک����ردن����ه‌وه‌ى‬ ‫ڕی���خ���ۆڵ���ه‌ک���ان و‬ ‫دابه‌زاندنى په‌ستانى‬ ‫خوێن‪.‬‬ ‫‪ .13‬ه�ه‌رم��ێ بۆ‬ ‫هه‌موو که‌س باشه‌‪،‬‬ ‫ب ‌ه مه‌رجێک گه‌ییو بێت‪.‬‬ ‫‪ .14‬چاره‌سه‌رى نه‌خۆشییه‌کانى‬ ‫دڵه‌کوت ‌ه و خێرالێدانى ده‌کات‪.‬‬ ‫‪ .15‬توێکڵى هه‌رمێ ده‌وڵه‌مه‌ند‌ه به‌‬ ‫توخم ‌ه به‌سووده‌کانى وه‌ک کالسیۆم‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها ب ‌ه ڤیتامینه‌کان‪ ،‬پاشان به‌ره‌و‬ ‫ناوه‌و‌ه ده‌گوازرێته‌وه‌‪ ،‬باشتر وای ‌ه به‌‬ ‫توێکڵه‌و‌ه بخورێت‪.‬‬

‫منداڵێکى ‪21‬‬ ‫مانگه‌ ب ‌ه سێ‬ ‫زمان قس ‌ه‬ ‫ده‌کات‬

‫ڕۆژن���ام���ه‌ی «ن��ی��وی��ۆرک پ��ۆس��ت»‬ ‫ب�ڵاوی��ک��رده‌وه‌‪ ،‬منداڵێک ک ‌ه هێشتا‬ ‫ته‌مه‌نی دوو ساڵ ته‌واو نییه‌‪ ،‬ب ‌ه سێ‌‬ ‫زمانی جیاواز گفتوگۆ ده‌کات‪.‬‬ ‫ئه‌دریان لیمانی ته‌مه‌ن (‪ )30‬ساڵ‪،‬‬ ‫ک ‌ه دایکی ئه‌و منداڵ ‌ه ناوازه‌یه‌یه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫ڕۆژنامه‌که‌ی ئاشکراکرد‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫منداڵه‌که‌ی ته‌مه‌نی (‪ )21‬مانگه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌توانێت ب ‌ه س ‌ێ زمانی جیاواز‬ ‫بدوێت‪ ،‬ب ‌ه زمانی «پورتوگالی‌و سربی‌و‬ ‫ئینگلیزی»‌‪.‬‬ ‫به‌پێی زانیارییه‌کان‪ ،‬ئه‌دریان لیمان‬ ‫به‌ڕازیلییه‌و ژیانی هاوسه‌ری له‌گه‌ڵ‬ ‫(مارکۆ گاریک)ی سربی‪ ،‬ک ‌ه یاریزانی‬ ‫تۆپی سه‌به‌ته‌یه‌‪ ،‬پێکهێناوه‌‪.‬‬

‫قرژاڵ‬

‫‪7/20-6/21‬‬ ‫ئه‌م ماوه‌یه‌ تووشى‬ ‫خ �ه‌م��ۆک��ی ئ�ه‌ب��ى‪،‬‬ ‫هه‌وڵبده‌ زیاتر روو بکه‌یته‌ شوێن ‌ه‬ ‫شاده‌کان‌و زۆرب �ه‌ى کاته‌کانت له‌گه‌ڵ‬ ‫دۆستان‌و هاوڕێ‌و خۆشه‌ویسته‌کانت ب ‌ه‬ ‫سه‌ر به‌ره‌‌و کۆتایی هه‌فته‌ بۆ تۆ باش‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬

‫گیسک‬

‫‪1/20-12/21‬‬ ‫هه‌وڵبد‌ه په‌یوه‌ندى‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوڕێکانت‬ ‫به‌ باشى‌و خۆشى درێ��ژه‌ى پێبده‌ی‪،‬‬ ‫بۆئه‌وه‌ى ئاسوود‌ه بى‌و ناخۆشى‌و خۆشى‬ ‫به‌شێکه‌ ل ‌ه ژیانى عه‌شق‌و خۆشه‌ویستى‬ ‫هه‌رگیز زوی��ر مه‌به‌ ل��ه‌‌و ناخۆشیانه‌‪،‬‬ ‫جوانترین رۆژانت بۆ جێده‌هێڵێت‪.‬‬

‫شێر‬

‫‪8/20-7/21‬‬ ‫هه‌رگیز په‌له‌ مه‌ک ‌ه‬ ‫له‌کاره‌کانتدا‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫سه‌برهه‌موو کێشه‌کانت به‌م زووانه‌ ب ‌ه‬ ‫ئاسانى چاره‌سه‌ر ئه‌بن ‪ ،‬هه‌وڵبده‌ زیاتر‬ ‫له‌ هاوسه‌ره‌که‌ت یان ئه‌وینداره‌که‌ت‬ ‫نزیک ببیته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ دڵسۆزترین‬ ‫که‌س بۆ تۆ ئەوە‪.‬‬

‫سه‌تڵ‬ ‫‪2/20-1/21‬‬

‫ئ�����ه‌م م����اوه‌ی����ه‌‬ ‫ن��ی��گ �ه‌ران مه‌به‌و‬ ‫هه‌وڵبده‌ له‌ ناو که‌سوکارتدا خۆت‬ ‫شادتر نیشان بده‌یت ئه‌گه‌ر هه‌لێکى‬ ‫هاوسەرگیریت بۆ دروستبوو به‌ باشى‬ ‫بیرى لێبکه‌ره‌وه‌ بۆئه‌وه‌ى شکست‬ ‫نه‌هێنى‪ ،‬خوشترین رۆژ ب��ۆ تۆ‬ ‫سێشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫فه‌ریک‬ ‫‪9/20-8/21‬‬

‫ئ��ێ��س��ت��ا کاتێکى‬ ‫ب��اش �ه‌ ب��ۆ گ���ۆڕان‬ ‫ل ‌ه شێوازى بیرکردنه‌وه‌تدا‪ ،‬ره‌نگ ‌ه له‌م‬ ‫ماوه‌ی ‌ه تووشى کێشه‌یه‌ک ببیت به‌اڵم‬ ‫هه‌وڵبده‌ ب ‌ه شێوه‌یه‌کى رێکوپێک لێى‬ ‫ده‌رچ��ى به‌تایبه‌تى بۆ زه‌واج��ک��ردن‪،‬‬ ‫باشترین رۆژی ئ�ه‌م هه‌فته‌یه‌ بۆ تۆ‬ ‫شه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫نه‌هه‌نگ‬ ‫‪3/20-2/21‬‬

‫ئ��ێ��س��ت��ا ک��ات��ى‬ ‫ئ �ه‌وه‌ هاتوو‌ه ک ‌ه‬ ‫زیاتر کێشه‌کانت له‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌که‌ت‬ ‫بخه‌یت ‌ه به‌ر باس‌و لێکۆڵینه‌وه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫کێشه‌ى ئابووری هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم دڵنیا‬ ‫ب ‌ه به‌ زووترین کات چاره‌سه‌ر ئه‌بێ‪،‬‬ ‫هه‌واڵی باشت له‌ خوشه‌ویسته‌که‌تەوە‬ ‫پێده‌گات‪.‬‬


‫وەرزش‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/08/16‬ساڵی ‪ ● 31‬ژماره ‪666‬‬

‫‪11‬‬

‫جارێکى تر به‌رشه‌ بااڵده‌ستى خۆى به‌سه‌ر ڕیاڵدا‌سەپاند‬

‫ئا‪ :‬ئازاد ڕه‌حمان‬ ‫ڕۆژى یه‌کشه‌مم ‌ه جارێکى تر کالسیکۆى‬ ‫جیهان له‌نێوان یانه‌ى به‌رشه‌لۆن ‌ه و‬ ‫ڕیاڵدا به‌ڕێوه‌چوو‪ ،‬ک ‌ه ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆر ل ‌ه هه‌وادارانى هه‌ردوو یانه‌ک ‌ه له‌‬ ‫س�ه‌ران��س�ه‌رى جیهاندا ب ‌ه جۆشه‌وه‌‬ ‫تامه‌زرۆى بینینى ئه‌و یاریی ‌ه بوون‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ل ‌ه مێژه‌و‌ه ڕکابه‌رییه‌کى به‌هێز‬ ‫له‌نێوانیاندا هه‌یه‌‪ .‬ب ‌ه ک��ۆى گشتى‬ ‫ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌کان‪ ،‬یانه‌ى ڕیاڵ مه‌درید‬ ‫ژماره‌یه‌کى زیاتر سه‌رکه‌وتنى به‌سه‌ر‬ ‫یانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌دا تۆمارکردووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌م سااڵنه‌ى دواییدا یانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌‬ ‫بااڵده‌ستى خۆى به‌سه‌ر خولى ئیسپانى‬ ‫و یان ‌ه پاڵه‌وانه‌کان و زۆرب �ه‌ى خوله‌‬ ‫جیهانییه‌کاندا چه‌سپاندووه‌‪ ،‬ب ‌ه جۆرێک‬ ‫ک ‌ه له‌گه‌ڵ یانه‌یه‌کى به‌هێزى وه‌ک ڕیاڵ‬ ‫مه‌درید‪ ،‬ک ‌ه خاوه‌نى ڕاهێنه‌رێکى به‌توانا‬ ‫و چه‌ندین یاریزانى گرانبه‌های ‌ه بۆ پێنج‬ ‫جار له‌گه‌ڵ ئه‌و یانه‌یه‌دا ل ‌ه یاریگاى‬ ‫سانتیاگۆ ڕووبه‌ڕوو بوونه‌ته‌و‌ه و یانه‌ى‬ ‫ڕیاڵ نه‌یتوانیو‌ه بۆ ته‌نها جارێکیش‬ ‫شکست ب ‌ه یانه‌ى به‌رشه‌لۆن ‌ه بهێنێت ‪.‬‬ ‫ل �ه‌م یارییه‌ى دواییشدا ک ‌ه یارى‬

‫کۆتایی جامى سۆپه‌رى ئیسپانیا بوو‪،‬‬ ‫ل ‌ه یارى ڕۆشتندا یانه‌ى ڕیاڵ و به‌رش ‌ه‬ ‫ڕووبه‌ڕووى یه‌ک بوونه‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه یارییه‌که‌‬ ‫له‌ناو یاریگاى یان ‌ه مه‌له‌کییه‌که‌دا بوو‪.‬‬ ‫پێش یارییه‌ک ‌ه «خۆزیۆ مۆرینهۆ» له‌‬ ‫لێدوانێکى ڕۆژنامه‌وانیدا ڕایگه‌یاند‪ ،‬که‌‬ ‫یانه‌که‌ى ئاماده‌ی ‌ه بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى‬ ‫یانه‌ى به‌رشه‌لۆن ‌ه و سه‌رجه‌م یاریزانه‌‬ ‫سه‌ره‌کییه‌کانى ئاماده‌بوون‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا‬ ‫یانه‌ى میوان هه‌ندێک یاریزانى سه‌ره‌کى‬ ‫وه‌ک «چاڤى و بۆسکێت پیکى» تووشی‬ ‫پێکان ببوون ‪ ،‬به‌اڵم ب ‌ه پێچه‌وانه‌ى‬ ‫لێدوانه‌کانى مۆرینهۆو‌ه یانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌‬ ‫ئاستێکى ب��ه‌رزى پێشکه‌ش ک��رد و‬ ‫توانى ل ‌ه یارى ڕۆشتندا ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫یاریگاى خۆى ب ‌ه ئه‌نجامى یه‌کسان‬ ‫بوون ب ‌ه دوو گۆڵ بۆ هه‌ردووال کۆتایى‬ ‫پێهێنا‪ ،‬ک ‌ه ئه‌مه‌ش ئه‌نجامێکى باش ‌ه بۆ‬ ‫یانه‌ى میوان‪ ،‬چونک ‌ه ئه‌رکه‌که‌ى له‌نێو‬ ‫یاریگاى خۆیدا ل ‌ه یارى گه‌ڕانه‌وه‌دا‬ ‫ئاسانتره‌‪ ،‬ک ‌ه ب ‌ه ته‌نها گۆڵێک جامه‌که‌‬ ‫بۆ خۆى ده‌سته‌به‌ر ئه‌کات‪ .‬شایه‌نى‬ ‫باس ‌ه له‌و یارییه‌دا ل ‌ه سه‌ره‌تادا یانه‌ى‬ ‫ڕی��اڵ مه‌درید ب ‌ه شێوه‌یه‌کى باشتر‬

‫ده‌بینرا‪ ،‬کاتێک توانییان ل ‌ه خوله‌کى‬ ‫‪12‬دا گۆڵێک ل ‌ه ڕێگه‌ى ئۆزێله‌و‌ه تۆمار‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم یانه‌ى به‌رشه‌لۆن ‌ه توانییان‬ ‫ل ‌ه خوله‌کى ‪36‬دا ل ‌ه ڕێگه‌ى داڤید‬ ‫ڤیاو‌ه ب ‌ه شێوه‌یه‌کى سه‌رنجڕاکێش‬ ‫گۆڵی یه‌کسانبوون تۆمار بکه‌ن‪ ،‬دواتر‬ ‫ئه‌ستێره‌ى جیهان لیۆنێل میسی ل ‌ه دوا‬ ‫خوله‌که‌کانى گێمى یه‌که‌مى یارییه‌که‌دا‬ ‫توانى گۆڵى پێشکه‌وتن بۆ یانه‌ى‬ ‫بلوگرانا تۆمار بکات‪ ،‬ب�ه‌اڵم له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌ستپێکردنه‌وه‌ى گێمى دووه‌م��دا‬ ‫مۆرینهۆ نه‌یده‌ویست ب ‌ه هیچ جۆرێک‬ ‫تووشی شکست بێت وه‌ک‬ ‫یاریه‌کانى پێشووى‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ڕی���اڵ ده‌س��ت��ى ک���رده‌وه‌‬ ‫ب ‌ه هێرش ‌ه یه‌ک له‌دواى‬ ‫یه‌که‌کانى ت��اوه‌ک��و له‌‬ ‫خوله‌کى ‪ 54‬دا ل ‌ه ڕێگه‌ى‬ ‫ئ �ه‌ل��ۆن��س��ۆو‌ه توانییان‬ ‫گۆڵى یه‌کسانبوون تۆمار‬ ‫بکه‌نه‌و‌ه ‪ ،‬یارییه‌که‌ش تا‬ ‫کۆتایى به‌م ئه‌نجام ‌ه مایه‌وه‌‬ ‫و ب ‌ه یه‌کسانبوونى هه‌ردووال‬ ‫کۆتایى هات ‪.‬‬

‫مانشسته‌ر یونایتد ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى یاریگاى خۆى‬

‫مۆرینهۆ ڕاهێنه‌رێکى ل ‌ه خۆبایى‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ئ �ه‌و‌ه چه‌ند جارێک ‌ه لێدوانه‌‬ ‫ترسێنه‌ره‌کانى ناتوانێت یاریزانانى یانه‌ى‬ ‫به‌رشه‌لۆن ‌ه بترسێنێت و په‌یمانه‌کانى بۆ‬ ‫هه‌وادارانى یانه‌ک ‌ه ناهێنێته‌دى به‌رامبه‌ر‬ ‫یان ‌ه که‌ته‌لۆنییه‌ک ‌ه ناتوانێت ئه‌نجامێکى‬ ‫باش به‌ده‌ستبهێنێت‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا له‌م‬ ‫یارییه‌دا ب ‌ه سه‌رجه‌م هێزو تواناوه‌‬ ‫ڕووب����ه‌ڕووى‬ ‫بلو گر ا نا‬

‫بوویه‌وه‌‪ ،‬ل ‌ه کاتێکدا پیپ گواردیۆال‬ ‫ڕاه��ێ��ن�ه‌رێ��ک��ى ل �ه‌س �ه‌رخ��ۆ ‪ ،‬ک � ‌ه له‌‬ ‫سه‌ره‌تاى هاتنیدا بۆ به‌رشه‌لۆنه‌وه‌‬ ‫هه‌موو بۆچوونه‌کان پێیانوابوو‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌و ڕاهێنه‌ر‌ه ناتوانێت سه‌رکه‌وتوو‬ ‫بێت ل� ‌ه ئ�ه‌رک� ‌ه نوێیه‌که‌یدا له‌به‌ر‬ ‫که‌مى ته‌مه‌نى‪ ،‬ب�ه‌اڵم به‌پێچه‌وانه‌ى‬ ‫هه‌موو بۆچوونه‌کانه‌و‌ه توانى چه‌ند‬ ‫ئه‌نجامێکى زۆر ب��اش له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌رشه‌لۆنه‌دا به‌ده‌ستبهێنێت‪،‬‬ ‫ک ‌ه زۆر ئه‌سته‌م ‌ه ئه‌و‬ ‫ئه‌نجامانه‌‪ .‬باشترین‬

‫نموونه‌ش بۆ ئه‌نجام ‌ه باشه‌کانى ئه‌م‬ ‫ڕاهێنه‌ر‌ه الو‌ه ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه له‌ماوه‌ى‬ ‫ڕاهێنه‌رایه‌تیدا پێنج جار له‌گه‌ڵ یانه‌ى‬ ‫ڕیاڵ مه‌دریدا له‌نێو یاریگاى سانتیاگۆدا‬ ‫ڕووبه‌ڕووى یه‌ک بوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه یانه‌ى‬ ‫ڕی��اڵ م �ه‌دری��د ب��ۆ ته‌نها جارێکیش‬ ‫نه‌یتوانیو‌ه تامى سه‌رکه‌وتن به‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و یانه‌یه‌دا بچێژێت‪ ،‬ب ‌ه واتایه‌کى تر‬ ‫تا ئێستا گواردیۆال تووشی شکست‬ ‫ن��ه‌ه��ات��ووه‌ له‌نێو یاریگاى ڕیاڵ‬ ‫مه‌دریدا‪.‬‬

‫به‌ڕه‌سمى فابریگاس گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ یانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌‬

‫سه‌رکه‌وتنى به‌ده‌ستهێنا‬

‫ی��ان �ه‌ى مانشسته‌ر یونایتد توانى‬ ‫سه‌رکه‌وتنێکى گرنگ و زه‌حمه‌ت‬ ‫به‌ده‌ستبهێنێت دواى ئ��ه‌وه‌ى بووه‌‬ ‫میوانى یانه‌ى وێست برۆمیچ ئه‌لبیۆن و‬ ‫یارییه‌که‌ى به‌ئه‌نجامى دووگۆڵ به‌رامبه‌ر‬ ‫ب ‌ه گۆڵێک برده‌و‌ه ‪.‬‬ ‫ی��اری��ی �ه‌ک � ‌ه ل��ه‌س��ه‌ر ی��اری��گ��اى «زه‌‬

‫هاوسۆرنرس»ى تایبه‌ت ب ‌ه یانه‌ى وێست‬ ‫برۆمیچ به‌ڕێوه‌چوو ب ‌ه ناوبژیوانێتى‬ ‫مایکڵ جۆنز و ب ‌ه ئاماده‌بوونى زیاتر‬ ‫ل ‌ه ‪ 25‬هه‌زار ل ‌ه هانده‌ران ‪ ،‬سه‌رئه‌نجام‬ ‫یانه‌ى شه‌یتان ‌ه سووره‌کان ب ‌ه دوو گۆڵ‬ ‫یارییه‌که‌یان برده‌و‌ه ‪ ،‬وایان ڕۆنى له‌‬ ‫خوله‌کى ‪ 13‬گۆڵى پێشکه‌وتنى یانه‌ى‬

‫مانیۆى تۆمار کرد و پاشان یاریزان‬ ‫شاین لۆنگ گۆڵى ب �ه‌رام��ب �ه‌رى له‌‬ ‫خوله‌کى ‪ 37‬بۆ وێست برۆمیچ ئه‌لبیۆن‬ ‫تۆمارکرد و ل ‌ه خوله‌کى ‪ 82‬یاریزان و‬ ‫به‌رگریکارى یانه‌ى خاوه‌ن ماڵ ستیڤن‬ ‫ڕاید به‌هه‌ڵ ‌ه گۆڵى دووه‌م و سه‌رکه‌وتنى‬ ‫مانشیسته‌رى تۆمار کرد ‪.‬‬

‫لویس سوارێز ‪ :‬به‌ڵێن ده‌ده‌ین له‌ یارییه‌کانى داهاتوودا‬ ‫ئه‌نجامى باشتر بۆ یانه‌که‌مان ده‌سته‌به‌ر بکه‌ین‬

‫ی��اری��زان��ى ی��ان��ه‌ى ل��ی��ڤ�ه‌رپ��وول‬ ‫«لویس سوارێز» خه‌مبارى خۆى‬ ‫ن���ه‌ش���ارده‌وه‌ ل �ه‌ ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ئه‌و‬ ‫یه‌کسانبوونه‌ى تووشى یانه‌که‌ى‬ ‫ه��ات له‌ یه‌که‌م هه‌فته‌ى خولى‬ ‫پریمه‌رلیگ دا ‪.‬‬

‫سوارێز توانى تاکه‌ گۆڵى یانه‌که‌ى‬ ‫تۆمار بکات به‌ لێدانێکى سه‌ر ل ‌ه‬ ‫پاسێکى چارلى ئادام‪ ،‬جگه‌ له‌و ‌ه‬ ‫توانى لێدانێکى سزاش بۆ یانه‌که‌ى‬ ‫بگرێت و خۆشى جێبه‌جێى کرد‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم له‌ به‌دبه‌ختى ئ�ه‌و‪ ،‬گۆڵى‬

‫تۆمارنه‌کرد ‪ ،‬یاریزانى هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫ئۆراگواى ئه‌وه‌ى دووپات کرده‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌ به‌ڵین به‌ هانده‌ران ده‌دات‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫باشتر بن له‌ یارییه‌کانى داهاتووى‬ ‫خوله‌که‌ و ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫هێشتا زۆریان له‌ پێشه‌ ‪.‬‬

‫هه‌ردوو یانه‌ى ئه‌رسیناڵ و به‌رشه‌لۆنه‌‬ ‫به‌ فه‌رمی گه‌یشتنه‌ ڕێککه‌وتن له‌سه‌ر‬ ‫گواستنه‌وه‌ى «سیسک فابریگاس»‬ ‫بۆ ڕیزه‌کانى به‌رشه‌لۆنه‌ به‌ بۆندێک‪،‬‬ ‫که‌ بڕ و ماوه‌که‌ى ئاشکرانه‌کراوه‌ و‬ ‫دوێنێ یاریزانه‌که‌ گه‌شته‌ به‌رشه‌لۆنه‌‬ ‫و پشکنینى پزیشکیى بۆ ئه‌نجامدرا‪.‬‬ ‫فابریگاس هه‌شت ساڵیى له‌ ئه‌رسیناڵ‬ ‫به‌سه‌ربرد‪ ،‬له‌ سێپته‌مبه‌رى ‪٢٠٠٣‬‬ ‫کاتێک ته‌مه‌نى ته‌نیا ‪ ١٦‬ساڵ بوو‬ ‫هاته‌ ڕیزه‌کانى گ �ه‌ن �ه‌رزه‌وه‌ و ‪٣٠٣‬‬ ‫یاری له‌گه‌ڵ کردوون و توانیویه‌تى ‪٥٧‬‬ ‫گۆڵ له‌ هه‌موو پاڵه‌وانێتییه‌کاندا تۆمار‬

‫بکات‪.‬‬ ‫س��ی��س��ک خ����اوه‌ن����ى ڕی���ک���ۆردى‬ ‫که‌مته‌مه‌نترین یاریزانه‌‪ ،‬که‌ بۆ تیمى‬ ‫یه‌که‌مى ئه‌رسیناڵ یاریى کردبێت «له‌‬ ‫ته‌مه‌نى ‪ ١٦‬ساڵیى و ‪ ١٧٧‬ڕۆژییدا دژى‬ ‫ڕۆسێرهام یونایتد له‌ ‪ »٢٠٠٣/١٠/٢٨‬و‬ ‫به‌ هه‌مان شێوه‌ منداڵترین یاریزانه‌‪،‬‬ ‫که‌ گۆڵى بۆ تیمى یه‌که‌مى ئه‌رسیناڵ‬ ‫تۆمار کردبێت‪.‬‬ ‫له‌ مانگى ‪١١‬ى ‪ ٢٠٠٨‬فابریگاس‬ ‫ب��ووه‌ کاپتنى ئه‌رسیناڵ‪ .‬ه�ه‌روه‌ک‬ ‫پێگه‌یه‌کى له‌ پێکهاته‌ى سه‌ره‌کى‬ ‫هه‌ڵبژارده‌ى ئیسپانیا به‌ده‌ستهێنا و‬

‫تا ئێستا ‪ ٥٨‬یاری له‌گه‌ڵ کردوون‪.‬‬ ‫«ئ�ه‌ڕس��ی��ن ڤینگه‌ر»ى ڕاهێنه‌رى‬ ‫ئ �ه‌رس��ی��ن��اڵ ب��ه‌ پ��ێ��گ�ه‌ى فه‌رمیى‬ ‫ی��ان �ه‌ک �ه‌ى وت‪« :‬ئێمه‌ ب �ه‌ڕوون��ى‬ ‫ئه‌وه‌مان ڕاگه‌یاند‪ ،‬که‌ نامانه‌وێت‬ ‫سیسک ب��ڕوات‪ .‬هه‌رچۆنێک بێت‪،‬‬ ‫ئێمه‌ له‌ خواستى سیسک بۆ گه‌ڕانه‌وه‌‬ ‫ب��ۆ م��اڵ و ش��اره‌ک��ه‌ى تێده‌گه‌ین‬ ‫و گرێبه‌سته‌که‌ى به‌رشه‌لۆنه‌مان‬ ‫په‌سه‌ند ک��رد‪ .‬ه�ه‌روه‌ه��ا سوپاسى‬ ‫ده‌که‌ین بۆ هه‌موو به‌خشینه‌کانى و‬ ‫هیواى سه‌رکه‌وتنى بۆ ده‌خوازین له‌‬ ‫داهاتوودا»‪.‬‬

‫سوپه‌ر نینۆ جارێکى تر نه‌یتوانى گۆڵ بۆ یانه‌ى‬ ‫چێڵسی تۆمار بکات‬

‫له‌ درێژه‌ى یارییه‌کانى گه‌ڕى یه‌که‌مى‬ ‫خولى پریمیێرلیگ یانه‌ى چێڵسى به‌‬ ‫سه‌رپه‌رشتى ڕاهێنه‌رى نوێ «ئاندرێ‬ ‫ڤێالس ب��ۆواس» سه‌رکه‌وتوو نه‌بوو‬ ‫له‌ به‌ده‌ستهێنانى سێ خاڵ‪ ،‬کاتێک‬ ‫به‌ ئه‌نجامى ‪ 0-0‬یه‌کسان بوو له‌گه‌ڵ‬ ‫یانه‌ى ستۆک سیتی‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر یاریگاى بریتانیا ستادیۆم‬ ‫پۆتێرز میواندارى بلوزیان ک��رد و‬

‫یارییه‌که‌ش به‌ ناوبژیوانیه‌تى ناوبژیوان‬ ‫«ماڕک هالسى» به‌ڕێوه‌چوو‪ .‬له‌ گێمى‬ ‫یه‌که‌مى یارییه‌که‌ هه‌ردوو یانه‌ زۆر به‌‬ ‫خێرایی یارییان کرد‪ ،‬له‌تایبه‌ت بلوز‬ ‫که‌ ت��اڕاده‌ی�ه‌ک نزیک ب��وون له‌ گۆڵ‬ ‫تۆمارکردن‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى ئاستبه‌رزى‬ ‫گ��ۆڵ��پ��ارێ��ز «ئ��اس��م��ی��ر بیگۆڤیچ»‬ ‫نه‌یانتوانى هیچ گۆڵێک تۆمار بکه‌ن‪.‬‬ ‫له‌ گێمى دووه‌مى یارییه‌که‌ش چێڵسى‬

‫بااڵده‌ست بوو ‪ ،‬تا دوا خوله‌که‌کان‬ ‫فشارى خستبووه‌ سه‌ر گۆڵى پۆتێرز‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون له‌ گۆڵ‬ ‫تۆمارکردن‪ .‬به‌م ئه‌نجامه‌ش هه‌ردوو‬ ‫یانه‌ خاڵێکیان به‌ده‌ستهێنا‪.‬‬ ‫له‌ هه‌فته‌ى داهاتووش چێڵسى له‌سه‌ر‬ ‫یاریگاى خۆى میواندارى یانه‌ى وێست‬ ‫بڕۆمێچ ئالبیۆن ده‌کات‪ ،‬که‌چى ستۆک‬ ‫ده‌بێته‌ میوانى نۆرۆویچ سیتى‪.‬‬


‫خاوەنی ئیمتیاز‬

‫سەرنووسەر‬

‫جێگری سەرنووسەر‬

‫دیزاین‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫پشدەر بابەکر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫له‌یال فه‌ریقى مه‌رجى هه‌ی ‌ه بۆ کارى سینه‌مایی‬ ‫ه��ون �ه‌رم �ه‌ن��د ل �ه‌ی�لا ف �ه‌ری��ق��ى ل ‌ه‬ ‫لێدوانێکدا باسى مه‌رجه‌کانى‬ ‫هونه‌رمه‌ندى سه‌رکه‌وتوو ده‌کات و‬ ‫ده‌ڵێت‪« :‬هونه‌رمه‌ندى سه‌رکه‌وتوو‬ ‫ده‌ب��ێ��ت خ���اوه‌ن���ى ه��ون�ه‌رێ��ک��ى‬ ‫ڕاسته‌قین ‌ه بێت و ل ‌ه ڕووداوه‌کانى‬ ‫واڵتى خۆى و جیهان ئاگادار بێت‪،‬‬ ‫هونه‌رو نه‌ته‌وه‌که‌ى خۆشبووێت‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫هاوکارى که‌سانى پسپۆڕ ئه‌رکه‌کانى‬ ‫جێبه‌جێ ب��ک��ات و کوالێتى و‬ ‫ناوه‌ڕۆکى کاریى به‌الو‌ه گرنگ بێت‬ ‫و ب ‌ه عه‌شق و دڵ کار بکات‪ ،‬ئاستى‬ ‫ڕۆشنبیرى خ��ۆى ب��ره‌و پێبدات‬ ‫و ب��ڕواى ب ‌ه ک��ار‌ه هونه‌رییه‌کانى‬ ‫هه‌بێت»‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى ئه‌وه‌ى تا ئێستا بیرت له‌و‌ه‬ ‫نه‌کردۆته‌وه‌‪ ،‬به‌شداری ل ‌ه کارێکى‬ ‫سینه‌ماییدا بکه‌یت؟ له‌یال وتی‪:‬‬ ‫«زۆرجار ئه‌مه‌م بۆ پێشنیاز کراوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌گه‌ر پرۆژ‌ه یان بیرۆکه‌یه‌کى‬ ‫باشیش هه‌بێت ب ‌ه مه‌رجێک ل ‌ه‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى کۆمه‌ڵگاى کوردیدا بێت‬ ‫و هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ بۆچوونه‌کانى من‬ ‫یه‌کبگرێته‌وه‌‪ ،‬به‌شدارى ده‌که‌م»‪.‬‬ ‫ل��ه‌ی�لا ئ�����ه‌وه‌ش ده‌خ����ات����ه‌ڕوو‪،‬‬ ‫ک � ‌ه گ��ۆران��ى ب��ۆ ه �ه‌م��وو چین و‬ ‫توێژه‌کانى کۆمه‌ڵگا ده‌ڵێت‪ .‬ده‌نگ‬ ‫و هونه‌ره‌که‌شى موڵکى خه‌ڵک و‬ ‫جه‌ماوه‌ره‌که‌یه‌تی‪.‬‬

‫سۆماڵ و شکستی‬ ‫سەرمایەداری‬

‫به‌سااڵچوویه‌ک پشتێنى ڕه‌ش ل ‌ه وه‌رزشى « جۆدۆ»دا وه‌رده‌گرێت‬

‫ئافره‌تێکى به‌سااڵچووى ته‌مه‌ن ‪ 98‬ساڵه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه دانیشتووى شارى سانفرانسیسکۆى‬ ‫ئه‌مه‌ریکایه‌‪ ،‬دوایین قوتابى دامه‌زرێنه‌رى‬

‫دڵسۆز ماوه‌تی بوو به‌ پێشکه‌شکار‬

‫وه‌رزش��ى «جۆدۆیه‌»‪ ،‬پشتێنى ڕه‌ش‪،‬‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه پله‌ى ده‌یه‌م هه‌ژمار ده‌کرێت‪،‬‬ ‫پێبه‌خشرا‪.‬‬

‫به‌هۆى ده‌ستڕه‌نگینى مێرده‌که‌یه‌و ‌ه‬ ‫داواى ته‌اڵق ده‌کات‬

‫به‌پێى ڕاپۆرتێکى ت��ۆڕى هه‌واڵی»‬ ‫ئه‌ى بى سی»‪ ،‬کیکو فوکودا‪ ،‬یه‌کێک‬ ‫ل ‌ه قوتابییه‌کانى «جیگوالو کانو»‬ ‫دامه‌زرێنه‌رى وه‌رزشى «جۆدۆ»ى ژاپۆن‬ ‫ل ‌ه ساڵى ‪ 1882‬بوو‌ه ‪ ،‬به‌م دواییان ‌ه ل ‌ه‬ ‫الیه‌ن سه‌نته‌رێکى تایبه‌تى جۆدۆکارانى‬ ‫ئه‌مه‌ریکاو‌ه ده‌ستنیشانکرا و دواتر‬ ‫پشتێنى ڕه‌ش‪ ،‬ک ‌ه ب ‌ه پله‌ى ده‌یه‌م له‌و‬ ‫وه‌رزشدا هه‌ژمار ده‌کرێت‪ ،‬پێبه‌خشرا‪.‬‬ ‫ش��ای��ان��ى ئ��ام��اژه‌پ��ێ��دان� ‌ه ن��اوب��راو ب ‌ه‬ ‫یه‌که‌مین ئافره‌ت هه‌ژمار ده‌کرێت‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫سه‌رکه‌وتنى ل ‌ه وه‌رگرتنى پشتێنى ڕه‌ش‬ ‫به‌ده‌ستهێناوه‌‪ .‬فۆکۆدا‪ ،‬ل ‌ه هه‌فته‌یه‌کدا‬ ‫سێجار ڕاه��ێ��ن��ان��ى وه‌رزش����ى ج��ۆدۆ‬ ‫ب ‌ه کچان و ژنان و ئه‌وانه‌ى حه‌ز ل ‌ه‬ ‫وه‌رزشى جۆدۆ ده‌که‌ن‪ ،‬ده‌کات‪.‬‬

‫ئه‌و کچ ‌ه هونه‌رمه‌نده‌ی ل ‌ه درامای‬ ‫فه‌نته‌ڵۆسدا ده‌رکه‌وت‪ ،‬له‌م مانگی‬ ‫ڕه‌م���ه‌زان���ه‌دا ب��ۆ یه‌که‌مجار بوو‬ ‫ب ‌ه پێشکه‌شکاری به‌رنامه‌یه‌کی‬ ‫ته‌له‌فزیۆنی‪.‬‬ ‫دڵسۆز م��اوه‌ت��ی‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه درام��ای‬ ‫فه‌نته‌ڵۆسدا ڕۆڵی «گوڵئه‌ندام»ی‬ ‫ده‌بینی‪ ،‬باس ل�ه‌و‌ه ده‌ک��ات «ل ‌ه‬ ‫ڕۆڵبینین ل ‌ه کاراکته‌ری گوڵئه‌ندام‪،‬‬ ‫زۆر ئاسوود‌ه بووه‌»‪.‬‬ ‫ل ‌ه س�ه‌ره‌ت��ای مانگی ڕه‌م�ه‌زان��دا‪،‬‬ ‫دڵسۆز ل ‌ه شاشه‌ی که‌ناڵی ناوخۆی‬ ‫«جیهان»‪ ،‬که‌ناڵی ڕاگه‌یاندنی‬ ‫کۆمپانیاکانی جیهان ل ‌ه هه‌ولێر‪،‬‬ ‫ێ پرسیار‬ ‫وه‌ک پێشکه‌شکاری س ‌‬ ‫ده‌رک����ه‌وت‪ .‬دڵ��س��ۆز ب��اس ل �ه‌و‌ه‬

‫ده‌ک���ات‪ ،‬بێژه‌ریی ئه‌زموونێکی‬ ‫نوێی ‌ه بۆ ئه‌و‪« :‬یه‌که‌مجارم ‌ه کاری‬ ‫ڕاگه‌یاندن ده‌که‌م‪ ،‬به‌اڵم ئاسووده‌م‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رچی سه‌ره‌تا ده‌ترسام‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێستا زۆر ب��اش��م»‪ .‬وتیشی‪:‬‬ ‫«بینه‌ره‌کانم خۆشیان ده‌وێ��م‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت بینه‌ر ئاماده‌یی هه‌ی ‌ه نیو‬ ‫کاتژمێر له‌سه‌ر هێڵی په‌یوه‌ندی‬ ‫بمێنێته‌وه‌‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی به‌شدار بێت‬ ‫ل ‌ه به‌رنامه‌که‌دا»‪.‬‬ ‫دڵسۆز ماوه‌تی‪ ،‬کچ ‌ه هونه‌رمه‌ندى‬ ‫ش���اری سلێمانییه‌و ‪ 11‬ساڵ ‌ه‬ ‫کاری هونه‌ری ده‌ک��ات ‪ ،‬جگ ‌ه ل ‌ه‬ ‫کاری فیلمی سیدی‪ ،‬سینه‌مایی و‬ ‫دراما‪ ،‬ل ‌ه چه‌ندین کلیپی گۆرانیدا‬ ‫به‌شداربووه‌‪.‬‬

‫میوانخانه‌ى تایبه‌ت ب ‌ه‬ ‫باڵنده‌کان‬ ‫مرۆڤ له‌م گه‌ردوونه‌دا هه‌ر‌ده‌م‬ ‫ب��ه‌دواى داهێنانکارى باشدا‬ ‫ده‌گرێت‪ ،‬بۆیه‌ هاوواڵتیه‌کى‬ ‫ک��ه‌ن��ه‌دى‪ ،‬ک �ه‌ ن���اوى «ج��وز‬ ‫لوزر»ه‌ ‪ ،‬بیرى له‌ دروستکردنى‬ ‫میوانخانه‌یه‌کى تایبه‌ت ب ‌ه‬ ‫باڵنده‌کان کرده‌وه‌‪ ،‬که‌ له‌ ‪100‬‬ ‫ژوور و حه‌مام و مه‌له‌وانگ ‌ه‬ ‫پێکهاتووه‌ ‪.‬‬

‫ل��������������وزر ده‌ڵ�������ێ�������ت‪:‬‬ ‫«م��ی��وان��خ��ان �ه‌ى ب��اڵ��ن��ده‌ک��ان‬ ‫دی���زان���ه‌ک���ه‌ى ل���ه‌ ش��ێ��وه‌ى‬ ‫کۆشکه‌کانى کۆنى ئه‌وروپى‬ ‫س��������ه‌ده‌ى ‪ 19‬ل����ه‌ دار‬ ‫دروستکراوه‌»‪.‬‬ ‫شایانى باسه‌ ته‌نها یه‌ک شه‌و‬ ‫مانه‌وه‌ى باڵنده‌ى ماڵى له‌م‬ ‫هۆتێله‌دا ده‌گاته‌ ‪ 200‬دۆالر‪.‬‬

‫که‌مته‌مه‌نترین پزیشکى جیهان ناوى له‌ په‌رتووکى «گینس»دا تۆمارده‌کرێت‬ ‫«ئ �ه‌ن��درۆ ئانایا» هه‌رزه‌کارترین‬ ‫پزیشکى دروون��ن��اس��ى جیهانه‌و‬ ‫خه‌ڵکى واڵتى مه‌کسیکه‌ ‪ ،‬ناوى له‌‬ ‫په‌رتووکى پێوانییه‌کانى «گینیس»دا‬ ‫تۆمارکرا‪.‬‬ ‫به‌پێى ڕاپۆرتێکى «ورلد رکۆردز‬ ‫ئاکادێمى»‪ ،‬ئاندرۆ ئالمازان ئانایا‬ ‫وه‌کو هه‌زره‌کارترین و گه‌نجترین‬ ‫ده‌روونناسى جیهان دواى مانگێکى‬

‫ت��ر ب��ڕوان��ام �ه‌ى زان��ک��ۆ ل �ه‌ ب��وارى‬ ‫ده‌روونناسى وه‌رده‌گرێت و نازناوى‬ ‫گه‌وره‌ترین پزیشکى هه‌رزه‌کارى‬ ‫جیهان تۆمار ده‌کات‪.‬‬ ‫شایانى ئاماژه‌ پێدانه‌ «ئه‌ندرۆ»‬ ‫ل��ه‌ ت �ه‌م �ه‌ن��ى م��ن��داڵ��ی��دا ه �ه‌م��وو‬ ‫بواره‌کانى فه‌لسه‌فه‌ ‪ ،‬ئه‌ده‌بیات‪،‬‬ ‫ئه‌ستێره‌ناسى‪ ،‬جوگرافیا‪ ،‬مێژوویى‬ ‫ته‌واو کردووه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌ ته‌مه‌ن‬

‫‪ 6‬ساڵیدا هه‌موو به‌رهه‌مه‌کانى‬ ‫«ش��ک��س��پ��ی��ری» ل���ه‌ب���ه‌رک���ردووه‌‪.‬‬ ‫ناوبراو شاره‌زایى له‌ باره‌ى هه‌موو‬ ‫ئێسکه‌کانى له‌شى مرۆڤه‌وه‌ هه‌یه‌و و‬ ‫خاوه‌نى بیرو هۆشێکى که‌م وێنه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌ندرۆ له‌ ته‌مه‌نى ‪ 12‬ساڵیدا چووه‌‬ ‫بۆ کۆلیژ و تا چه‌ند ڕۆژێکى تر وه‌کو‬ ‫هه‌رزه‌کارترین پزیشکى ده‌روونناسى‬ ‫جیهان ‪ ،‬ده‌ناسێنرێت‪.‬‬

‫خۆشه‌ویستییه‌کى سه‌یر‬

‫ڕۆژنامه‌ى «ئه‌لمیسرى ئه‌لیه‌وم»‬ ‫باڵویکرده‌وه‌‪ ،‬ژنێک بڕیاریداو‌ه ل ‌ه‬ ‫مێرده‌که‌ى جیابێته‌و‌ه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫دواى ئ��ه‌وه‌ى ده‌رک��ه‌وت��ووه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫مێرده‌که‌ى توانه‌یه‌کى بێوێنه‌ى‬ ‫هه‌ی ‌ه ل ‌ه ئاماده‌کردنى خواردن‪ ،‬هه‌ر‬ ‫به‌م هۆیه‌شه‌و‌ه منداڵه‌کانى ڕازى‬ ‫نین دایکیان چێشتى ئێوارانیان بۆ‬ ‫ساز بکات‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د سه‌عید‪ ،‬ک ‌ه چێشتلێنه‌ر‌ه‬ ‫ل ‌ه (هۆتێل قاهیره‌) ل ‌ه میسر‪،‬‬ ‫دواى ئه‌وه‌ى بڕیاریدا ل ‌ه جێگه‌ى‬ ‫خێزانه‌که‌ى‪ ،‬ک ‌ه ناوى ( نه‌حال)‬ ‫‌ه ل ‌ه ‌مانگى ڕه‌م �ه‌زان��دا خ��واردن‬

‫ئاکار حسێن‬

‫ئاماد‌ه بکات‪ ،‬خێزانه‌که‌ى سه‌رسام‬ ‫کرد به‌و شاره‌زایی ‌ه بێوێنه‌یه‌ى ل ‌ه‬ ‫خ��واردن دروستکردندا هه‌یه‌تی‪.‬‬ ‫به‌هۆى ئه‌وه‌ى ک ‌ه دوو کوڕه‌که‌یان‬ ‫سووربوون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ده‌بێت‬ ‫باوکیان خواردنى ئێوارانیان بۆ‬ ‫ئاماد‌ه بکات‪ ،‬خێزانه‌که‌ى محه‌مه‌د‬ ‫بڕیاریدا ل ‌ه دادگا ته‌اڵق ل ‌ه مێرده‌که‌ى‬ ‫وه‌ربگرێت‪.‬‬ ‫دادگاى میسر داواکه‌ى ( نه‌حال)‬ ‫ى بۆ ته‌اڵقدان دواخستوو‌ه تاوه‌کو‬ ‫دواى ڕه‌م��ه‌زان‪ ،‬به‌هیواى ئه‌وه‌ى‬ ‫ب ‌ه ‌تێپه‌ڕبوونى ک��ات‪ ،‬ئاشتى بۆ‬ ‫خێزانه‌ک ‌ه بگه‌ڕێته‌وه‌‪.‬‬

‫ل������� ‌ه وی��ل��ای�����ه‌ت����� ‌ه‬ ‫یه‌کگرتووه‌کانى ئه‌مه‌ریکا‬ ‫خ��ۆش �ه‌وی��س��ت��ی��ی �ه‌ک��ى‬ ‫سه‌یر و سه‌رسووڕهێنه‌ر‬ ‫ب��ووه‌ت� ‌ه جێى سه‌رنجى‬ ‫که‌ناڵ ‌ه ئاسمانییه‌کان و‬ ‫ڕۆژنامه‌نووسان‪.‬‬ ‫گه‌نجێکى ‪ 39‬ساڵه‌‬ ‫به‌ناوى «گرۆس شه‌کیال‬ ‫ئانیل»‪ ،‬ک ‌ه یه‌کێک ‌ه له‌‬ ‫سه‌رمایه‌دارانى واڵته‌که‌ی‬ ‫و خولیاى یارى باسکت‬ ‫ب���ۆڵ���ه‌‪ ،‬ب���ه‌ه���ۆى ب��ااڵ‬ ‫ب �ه‌رزی��ی �ه‌وه‌‪ ،‬ک � ‌ه ب��ااڵی‬ ‫ده‌گات ‌ه ‪ 216‬سانتیمه‌تر‪،‬‬ ‫ب��ووه‌ت� ‌ه جێى سه‌رنجى‬ ‫خه‌ڵکانێکى زۆر‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وه‌ى ل ‌ه به‌رزى بااڵکه‌ى‬ ‫زی��ات��ر ب���ووه‌ت��� ‌ه جێى‬ ‫سه‌رسووڕمانى خه‌ڵکی‪،‬‬ ‫کچ ‌ه خۆشه‌ویسته‌که‌یه‌تى‬ ‫ب�����ه‌ن�����اوى «ن��ی��ک��ى‬ ‫ئه‌لێکاسنده‌ر» ته‌مه‌ن‬

‫‪ 28‬ساڵ‪ ،‬ک ‌ه بااڵى ده‌گات ‌ه ‪157‬‬ ‫سانتیمه‌تر‪.‬‬ ‫ئ����ه‌و ک���ات���ان���ه‌ى ئ����ه‌م دوو‬ ‫خ��ۆش�ه‌وی��س��ت� ‌ه ب��ه‌ی��ه‌ک��ه‌وه‌ن‪،‬‬ ‫زۆرت��ری��ن سه‌یرکه‌ریان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫گرۆس شه‌کیال حه‌زو ئاره‌زووى‬ ‫ی��ارى باسکت بۆڵه‌‪ ،‬ئه‌ندامى‬ ‫تیپى یاریزانانى باسکت بۆڵى‬ ‫ئه‌مه‌ریکایه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬ ‫خاوه‌نى کۆمپانیایه‌کى تایبه‌ت به‌‬ ‫کڕین و فرۆشتنى ئۆتۆمبێله‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها «نیکى» خۆشه‌ویستیشى‬ ‫ل ‌ه کۆمپانیایه‌کى ڕێکالم کارده‌کات‬ ‫و زۆربه‌ى کار‌ه ڕێکالمییه‌کانیشى‬ ‫ل ‌ه خانووى خۆشه‌ویسته‌که‌یدا‬ ‫ئه‌نجامده‌دات‪ ،‬ب ‌ه هۆکارى ئه‌وه‌ى‬ ‫گ���رۆس خ��اوه‌ن��ى خانوویه‌کى‬ ‫گ����ه‌وره‌ی����ه‌‪ .‬ن��ی��ک��ى ده‌ڵ��ێ��ت‪:‬‬ ‫«ب��ااڵب �ه‌رزى خۆشه‌ویسته‌که‌ى‬ ‫هیچ کات نه‌بووه‌ت ‌ه کێشه‌یه‌ک بۆ‬ ‫به‌رده‌وامنه‌بوونى خۆشه‌ویستى‬ ‫نێوانیان‪ ،‬به‌ڵکو یه‌کتریشیان زۆر‬ ‫خۆشده‌وێت»‪.‬‬

‫ڕه‌نگ ‌ه که‌م دیمه‌ن هه‌بێت به‌قه‌ده‌ر‬ ‫دیمه‌نى مندااڵنى سۆماڵ تراژیدى‬ ‫بێت‪ ،‬مندااڵنێک‪ ،‬ک ‌ه برسێتى کۆتایى‬ ‫ب ‌ه به‌رائه‌تى منداڵییان دێنێت و‬ ‫به‌ده‌م زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌که‌و‌ه ئه‌و جیهانه‌‬ ‫سه‌رمایه‌داریی ‌ه بێڕه‌حم ‌ه به‌جێده‌هێڵن‪،‬‬ ‫ئه‌وان له‌عابه‌ى مندااڵنیان نییه‌‪ ،‬تا‬ ‫په‌رۆشى بن‪ .‬ژیان بۆ ئه‌وان جگ ‌ه له‌‬ ‫برسێتى و شه‌ڕ‪ ،‬هیچى ترى نه‌گه‌یاند‬ ‫ب ‌ه ڕه‌نگێکى ڕ‌ه ش‪ ،‬به‌اڵم ب ‌ه ڕوویه‌کى‬ ‫سپى ده‌چن ‌ه به‌رده‌م قاپى په‌روه‌ردگار‪.‬‬ ‫ئیتر من باوه‌ڕم ب ‌ه کۆمه‌ڵگاى به‌ناو‬ ‫مرۆڤایه‌تى نه‌ماوه‌‪ ،‬دیمه‌نى پیاوێک زۆر‬ ‫کاریگه‌رى له‌سه‌ر دروستکردم‪ ،‬کاتێک‬ ‫بینیم یه‌کێک ل ‌ه مناڵه‌کانى به مردووى‬ ‫له‌باوه‌شیا بوو‪ ،‬ئاوڕى دابوویه‌و‌ه بۆ‬ ‫دوو مناڵه‌کى ترى‪ ،‬سۆماڵ شه‌ڕ واى‬ ‫لێکرد‪ ،‬به‌ڵى پێشتریش هه‌ژار بوو‪،‬‬ ‫به‌اڵم داهاتى ناوخۆى هه‌بوو‪ ،‬ک ‌ه خۆى‬ ‫ل ‌ه ئاژه‌ڵدارى و کشتوکاڵ ده‌بینیه‌وه‌‪،‬‬ ‫جگ ‌ه ل ‌ه ش�ه‌ڕ‪ ،‬گۆڕانى که‌شوهه‌واو‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌ى گه‌رما هۆکارى‬ ‫ترى برسێتى ئه‌و واڵت�ه‌ن‪ .‬گۆڕانێک‬ ‫ل ‌ه که‌شوهه‌وادا‪ ،‬ک ‌ه سۆماڵییه‌کان‬ ‫هیچ ڕۆڵێکیان تێدا نه‌بینیوه‌و خاوه‌نى‬ ‫کارگه‌ى گه‌وره‌و پرۆژه‌ى فراوان نین‪،‬‬ ‫که‌وات ‌ه ئ��ه‌وان قوربانى سیسته‌مى‬ ‫سه‌رمایه‌دارى ده‌ده‌ن‪ ،‬ئیدى دواى‬ ‫منداڵ ‌ه سۆماڵییه‌کان ژی��ان له‌سه‌ر‬ ‫زه‌وى به‌ئاسووده‌یى تێده‌په‌ڕێت؟ تۆ‬ ‫بڵێیت خوداى گه‌ور‌ه ڕسقى ئه‌وانیشى‬ ‫له‌سه‌ر ئ�ه‌م زه‌ویی ‌ه نه‌دابێت‪ ،‬یان‬ ‫ئێمه‌ى مرۆڤ خۆشه‌ویستى سه‌رمایه‌‬ ‫هه‌ستى مرۆڤبوونى لێسه‌ندووینه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫نادادپه‌روه‌رى ل ‌ه دابه‌شکردنى داهات‬ ‫گۆێى زه‌وى ب ‌ه ئه‌مڕۆ گه‌یاند؟ ئه‌وه‌تا‬ ‫ژم���اره‌ى برسییه‌کانى جیهان له‌‬ ‫ملیارێک که‌س نزیک ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مڕۆ‬ ‫ک ‌ه سه‌رمایه‌دارى ل ‌ه قه‌یراندایه‌‪ ،‬زۆر‬ ‫گرنگ ‌ه فه‌یله‌سووف و کۆمه‌ڵناس و‬ ‫ئابووریناسه‌کان به‌دواى سیسته‌مێکى‬ ‫ت��ازه‌دا بگه‌ڕێن‪ ،‬ک ‌ه خۆشگوزه‌رانى‬ ‫بۆ تاکه‌کان بهێنێت‪ ،‬کاتێک مرۆڤ‬ ‫ب �ه‌الی �ه‌و‌ه ئاسایى ده‌ب��ێ��ت مه‌رگى‬ ‫مرۆڤه‌کان به‌هۆى برسێتییه‌و‌ه ببینێت‪،‬‬ ‫ئیتر ڕایه‌ڵه‌ى په‌یوه‌ندى مرۆڤه‌کان‬ ‫کۆتاییان دێت ‪.‬‬ ‫یه‌کێکى تر ل ‌ه گرفته‌کانى سۆماڵ‬ ‫ب��زووت��ن �ه‌وه‌ى الوان���ى سۆماڵه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ڕێکخراوێکى چه‌کداره‌و ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫ده‌س��ه‌اڵت��دارێ��ت��ى حکومه‌ته‌که‌ى‬ ‫م�ه‌ق��دی��ش��ۆدای�ه‌‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ش ک��اروان��ى‬ ‫گه‌یاندنى کۆمه‌ک و هاوکارییه‌کانى‬ ‫ب ‌ه برسییه‌کان ق��ورس ک��ردووه‌‪ ،‬له‌‬ ‫بنه‌ڕه‌تدا گرفته‌ک ‌ه ل ‌ه سیسته‌مى‬ ‫س��ه‌رم��ای��ه‌داری��ی��ه‌و‌ه س��ه‌رچ��اوه‌ى‬ ‫گرتووه‌‪ ،‬که‌چى واڵتانى سه‌رمایه‌دار‬ ‫به‌فریایانه‌و‌ه ده‌چن!!‬ ‫گه‌نده‌ڵى ل ‌ه ڕێکخراو‌ه فریاگوزارییه‌کان‬ ‫یه‌کێکى ت��ر‌ه ل ‌ه به‌دبه‌ختییه‌کانى‬ ‫سۆماڵیه‌کان‪ ،‬لێره‌و‌ه داوا ده‌ک�ه‌م‬ ‫ح��ک��وم�ه‌ت��ى ه �ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫ڕێکخراوێک به‌ناوى (مانگى سوورى‬ ‫کوردستان) دروست بکات‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى‬ ‫به‌پێى توانا ل ‌ه گرفت ‌ه مرۆڤایه‌تییه‌کان‬ ‫ب�ه‌ش��دارب��ێ��ت‪ ،‬ت��ا بتوانرێت ڕووى‬ ‫ڕاس��ت �ه‌ق��ی��ن �ه‌ى ک����ورد‪ ،‬ک�� ‌ه ڕێ��زو‬ ‫خۆشه‌ویستى و به‌خشنده‌یی ‌ه پیشانى‬ ‫جیهانى ده‌ره‌و‌ه بدرێت‪ .‬هیوادارم‬ ‫ل��ه‌م��ه‌ودوا خ���ۆراک وه‌ک چ��ه‌ک له‌‬ ‫دژى هیچ گه‌ل و نه‌ته‌و‌ه و واڵتێک‬ ‫به‌کارنه‌هێنرێت‪ ،‬وات ‌ه نه‌کرێت ‌ه هۆکارى‬ ‫پشتشکاندنى گ���ه‌الن ‪ ،‬ه���ه‌روه‌ک‬ ‫ئه‌وه‌ى ئێستا ل ‌ه سۆماڵ دیارده‌یه‌‪،‬‬ ‫ل ‌ه داهاتوویه‌کى نزیکدا ل ‌ه سۆدان و‬ ‫کینیا نایجریاش ده‌بینرێت‪ ،‬ڕه‌نگه‌‬ ‫کاریگه‌رى ئه‌و برسێتییه‌ى ئێستا باندو‬ ‫گروپى مافیاى گه‌ور‌ه به‌رهه‌مبهێنێت‪،‬‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه چه‌ته‌کانى ده‌ری��ا گه‌وره‌ترو‬ ‫مه‌ترسیدارتربن‪.‬‬

666  

666rebaziazadi

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you