Issuu on Google+

‫سێشەممە ‪/28‬بەفرانباری‪ 2710/‬کوردی • ‪ 2011/01/18‬زایینی • ژمارەی ‪ • 639‬ساڵی ‪ 12 • 30‬الپەڕە‬

‫‪3‬‬

‫»‬ ‫ڕۆژنامەی جەماوەری کوردستان‬ ‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان دەریدەکات‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ئه‌م ڕاپه‌ڕینه‌ى خه‌ڵکى تونس…‬ ‫تونس یه‌کێکه‌ له‌و واڵته‌ عه‌ره‌بیانه‌ى که‌ تاڕاده‌یه‌ک‬ ‫له‌بارودۆخێکى سه‌قامگیردا ده‌ژیاو به‌ڕاى…‬

‫‪4‬‬

‫»‬

‫هه‌اڵتنى سه‌رۆک و لێدوانى کوردى…‬ ‫دواى ئه‌وه‌ى بۆماوه‌ى بیست وسێ ساڵ زیاتر حوکمى‬ ‫والتى تونسى کرد ‪.‬‬

‫جه‌نده‌رییه‌کان بانگه‌شه‌ی…‬

‫مۆسیقا و گۆرانى کوردى …‬

‫گۆگل ئامێرێک بۆ وه‌رگێران…‬

‫فێمێنیزمى جه‌نده‌رى له‌ ساڵى (‪)1990‬‬ ‫ده‌ستى پێکرد‌و تا ئێستاش به‌رده‌وامه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وانه‌ى ده‌ورى بااڵیان بینیوه‌ له‌م‬ ‫شه‌پۆله‌ (میشێل فۆکۆ) و (ژاک دریدا)‬ ‫بوون‪ ،‬جه‌نده‌رییه‌کان…‬

‫به‌ڵێ بگره‌ زیاتره‌ له‌ قه‌یران چونک ‌ه‬ ‫قه‌یران واته‌ کێشه‌یه‌کى قورس به‌اڵم‬ ‫مه‌سه‌له‌ى قه‌یران له‌ژێر کۆنتڕۆڵدایه‌‬ ‫وه‌ قه‌یران شتێکى کاتییه‌’ به‌اڵم ئه‌وه‌ى‬ ‫ئێستا به‌سه‌ر…‬

‫گۆگل ئیستا خه‌ریکى داهێنانى جۆر ‌ه‬ ‫ئامێرێکى مۆبایلى زیره‌کن که‌ کارى‬ ‫وه‌رگێرى ئه‌نجام بدات ئه‌ویش به‌ هۆى‬ ‫به‌کارهێنانى سیسته‌مى…‬

‫»‪5‬‬

‫»‪7-6‬‬

‫»‪10‬‬

‫ه سه‌ربه‌خۆیى داوه‌‬ ‫‪%98‬ى باشووریه‌کانى سودان‪ ،‬ده‌نگیان ب ‌‬

‫»‪2‬‬

‫مام جەالل تاڵه‌بانى له‌الیه‌ن عه‌بدوڵاڵ‬

‫سه‌رۆکى هه‌رێم له‌به‌رنامه‌ى دا نییه‌ به‌م‬

‫گویله‌و ‌ه بانگهێشتى تورکیا ده‌کرێت‬

‫زووانه‌ سه‌ردانى به‌غدا بکات‬ ‫له‌ لێدوانێکى تایبه‌تدا بۆ ماڵپه‌ڕى‬ ‫سه‌رۆکایه‌تى ه �ه‌رێ��م‪ ،‬وته‌بێژێک‬ ‫ب �ه‌ ن���اوى س�ه‌رۆک��ای�ه‌ت��ى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان راستیى سه‌رجه‌م ئه‌و‬ ‫لێدوان وهه‌وااڵنه‌ى ره‌تکرده‌وه‌ که‌ له‌‬ ‫هه‌ندێ ئاژانس وکه‌ناڵى راگه‌یاندن‬ ‫ب�ڵاوک��راون�ه‌ت�ه‌وه‌ گ��وای�ه‌ سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ب �ه‌م زووان��ه‌‬ ‫سه‌ردانى به‌غدا ده‌کات‪.‬‬ ‫ل�ه‌م��ب��اره‌ی�ه‌وه‌ وته‌بێژێک به‌ناوى‬ ‫سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێمه‌وه‌ وتی‪ :‬ئه‌و‬ ‫ه �ه‌واڵ ولێدوانانه‌ى له‌ هه‌ندێ له‌‬ ‫که‌ناڵه‌کانى میدیا باڵوکراونه‌ته‌وه‌‬

‫ئێواره‌ى ڕۆژى ‪ 1/16‬سه‌رۆک مام‬ ‫ج �ه‌الل له‌کۆشکى س �ه‌الم له‌به‌غدا‬ ‫پێشوازیکرد له‌ ئه‌حمه‌د دادود ئۆغلۆ‬ ‫وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى تورکیاو وه‌فدێکى‬ ‫هاوڕێی‪.‬‬ ‫له‌و دی��داره‌دا داود ئۆغلو سوپاسى‬ ‫ئ��ه‌و پێشوازییه‌ گ��ه‌رم��ه‌ى ک��ردو‬ ‫خۆشحاڵى خۆى ده‌رب��ڕى ک �ه‌دواى‬ ‫پێکهێنانى ح��ک��وم �ه‌ت��ى ع��ی��راق‬ ‫سه‌ردانى به‌غدا ده‌کات و ستایشى‬ ‫ئه‌و پێشکه‌وتنانه‌ى کرد که‌ له‌ژیانى‬ ‫سیاسى عیراقدا هاتووه‌ته‌ ئاراوه‌و‬

‫دواى ل��ێ��ک تێگه‌یشتنى هێز ‌ه‬ ‫سیاسییه‌کان به‌شێوازێکى ئاشتى و‬ ‫دیموکراسى بۆ پێکهێنانى حکومه‌ت‪،‬‬ ‫عیراق چووه‌ قۆناغێکى نوێوه‌‪.‬‬ ‫ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شکرد ئه‌و هه‌وااڵنه‌ى‬ ‫که‌ له‌عیراقه‌وه‌ ده‌گه‌ن دڵخۆشکه‌رن‬ ‫بۆ گه‌لى تورکیا چونکه‌ عیراق و‬ ‫تورکیا هاوچاره‌نووسن‪ ،‬سه‌رکه‌وتنى‬ ‫پێکهێنانى حکومه‌تیش له‌عیراق بۆ‬ ‫هه‌موو ناوچه‌که‌ گۆڕانێکى گرنگ‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫وه‌زی��رى ده‌ره‌وه‌ى تورکیا گرنگى‬

‫کاراکردنى ئه‌نجومه‌نى هاریکاریى‬ ‫ستراتیژیى ک�ه‌ له‌نێوان ه��ه‌ردوو‬ ‫واڵت��دا پێکهاتووه‌ دووپاتکرده‌وه‌و‬ ‫رایگه‌یاند‪ :‬پێویسته‌ هه‌وڵبدرێت‬ ‫بۆ درێژه‌دان به‌کۆبوونه‌وه‌کانى ئه‌م‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌ که‌ له‌تشرینى یه‌که‌مى‬ ‫ساڵى ‪ 2009‬وه‌ کۆبوونه‌وه‌کانى‬ ‫ده‌ستیپێکردووه‌‪ ،‬روونیشیکرده‌و ‌ه‬ ‫سه‌ردانه‌که‌ى له‌چوارچێوه‌ى کارکردن ‌ه‬ ‫بۆ چاالککردنى ئه‌نجومه‌نه‌که‌ ک ‌ه‬ ‫نموونه‌یه‌کى نایابى له‌هاریکاریى و‬ ‫کارى هاوبه‌ش هێناوه‌ته‌ ئاراوه‌‪2».‬‬

‫وه‌فدێکى لیژنه‌ى ماف مرۆڤ ئاواره‌کانى که‌مپى‬ ‫برایه‌تیان له‌ باریکه‌ به‌سه‌رکرده‌وه‌ ‬ ‫رۆژى ‪ 2011/1/8‬وه‌فدێکى لیژنه‌ى‬ ‫مافى م��رۆڤ‪ ،‬ه��اورێ له‌گه‌ڵ چه‌ند‬ ‫په‌رله‌مانتارێکى سنوورى هه‌ڵه‌بجه‌‌و‬ ‫ش������اره‌زوور ئ���اواره‌ک���ان���ى که‌مپى‬ ‫برایه‌تیان ل ‌ه ( باریکه‌ )ى پێده‌شتى‬ ‫ش���اره‌زوور ل ‌ه پارێزگاى سلێمانى‬ ‫به‌سه‌رکرده‌وه‌و له‌الیه‌ن ئه‌نجوومه‌ن‌و‬ ‫لیژنه‌ى به‌رێوه‌بردنى په‌نابه‌رانى‬ ‫که‌مپه‌که‌و‌ه پێشوازى کران‪ ،‬ک ‌ه تیایدا‬ ‫داواک��ارى سکااڵو که‌م‌و کورتیه‌کانى‬ ‫که‌مپه‌که‌یان له‌یاداشتێکدا ئاراسته‌ى‬

‫لیژنه‌‌و وه‌فده‌که‌ کرد‪.‬‬ ‫وه‌ف��ده‌ک��ه‌ى لیژنه‌ى مافى م��رۆڤ‬ ‫ک � ‌ه پێکهاتبوو ل �ه‌س��االر مه‌حمود‬ ‫س�ه‌رۆک��ى لیژنه‌و به‌فرین حوسێن‬ ‫ب��ری��ارده‌رى لیژنه‌‪ ،‬به‌ڵێنیدا به‌پێى‬ ‫توانا کاربکات بۆ ب�ه‌دواداچ��وون��ى‬ ‫کێشه‌‌وگرفته‌کانیان‌و ئه‌و مه‌سه‌النه‌ش‬ ‫که‌ په‌یوه‌ست‌و په‌یوه‌ندیدار‌ه به‌ئه‌رکى‬ ‫( ‪ ) UN‬نه‌ته‌و‌ه یه‌کگرتووه‌کان‬ ‫سه‌باره‌ت به‌که‌یسى په‌نابه‌رانه‌وه‌‪،‬‬ ‫بتوانرێت له‌ده‌رفه‌تێکى نزیکدا لیژن ‌ه‬

‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ ن �ه‌ت �ه‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان‬ ‫سه‌باره‌ت به‌م پرسان ‌ه قس ‌ه بکات بۆ‬ ‫ئه‌نجامدانى کۆبوونه‌وه‌یه‌کى هاوبه‌ش‬ ‫به‌ ئاماده‌بوونى نوێنه‌رى په‌نابه‌رانى‬ ‫که‌مپه‌که‌‪ ،‬بۆ چاره‌سه‌رکردنى گرفت‌و‬ ‫که‌م‌و کوریه‌کانى په‌یوه‌ست ب ‌ه کارى‬ ‫په‌نابه‌رانه‌وه‌‪.‬‬ ‫شایانى وتن ‌ه دانیشتوانى که‌مپه‌ک ‌ه‬ ‫کوردانى رۆژهه‌اڵتى کوردستانن‌و ل ‌ه‬ ‫(‪ )415‬خێزان پێکهاتوون ک ‌ه نزیکه‌ى‬ ‫( ‪ ) 2500‬که‌سن‬

‫ل ‌ه سلێمانى و ده‌وروبه‌رى ‪ 100‬ملم باران باریوه‌‬

‫که‌ گوایه‌ به‌ڕێز مسعود بارزانى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستان به‌م‬ ‫زووانه‌ سه‌ردانى به‌غدا ده‌کات دوورن‬ ‫له‌ راستییه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌ درێژه‌ى لێدوانه‌که‌یدا وته‌بێژ به‌‬ ‫ناوى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم ئاشکراى‬ ‫کرد‪ :‬له‌ ئێستادا هیچ به‌رنامه‌یه‌ک‬ ‫له‌ ئ��ارادا نیه‌ بۆ ئ �ه‌وه‌ى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ب �ه‌م زووان��ه‌‬ ‫س���ه‌ردان���ى ب��ه‌غ��دا ب��ک��ات‪ ،‬ب��ه‌اڵم‬ ‫به‌ڕێزیان وه‌ک هه‌میشه‌ ئاماده‌ بووه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر کاتێک پێویست بکا ئاماده‌یه‌‬ ‫سه‌ردانى به‌غدا بکات‪.‬‬

‫به‌شه‌ بودجه‌ى هه‌رێم‪ ،‬یه‌که‌مین کێشه‌ى گه‌رمى‬ ‫نێوان حکومه‌تى نوێ و هه‌رێمى کوردستان ‌ه‌‬

‫~‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کى ئ��اگ��ادار ڕایگه‌یاند‪،‬‬ ‫دکتۆر به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح سه‌رۆکى‬

‫ح��ک��وم�ه‌ت��ى ه �ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫به‌مه‌به‌ستى دیدار له‌گه‌ڵ نورى مالکى‬ ‫س��ه‌رۆک وه‌زی��ران��ى عێراق‪ ،‬گه‌یشته‌‬ ‫شارى به‌غداو چاوه‌ڕوانده‌کرێت چه‌ند‬ ‫پرسێکى تایبه‌ت ب ‌ه هه‌رێمى کوردستان‬ ‫و حکومه‌تى به‌غدا بابه‌تى ب��اس و‬ ‫خواسه‌کانى کۆبوونه‌وه‌ى نێوانیان‬ ‫بێت‪.‬به‌رهه‌م ساڵح ئ��ێ��واره‌ى ‪15/1‬‬ ‫گه‌یشت ‌ه به‌غداو پرسى به‌ش ‌ه بودجه‌ى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و ئه‌و ئاسته‌نگانه‌ى‬ ‫له‌به‌رده‌میدایه‌‪ ،‬له‌دیارترین ئه‌جینداى‬ ‫سه‌ردانه‌که‌ن‪.‬پێشتریش عارف ته‌یفور‬ ‫جێگرى سه‌رۆکى په‌رله‌مانى عێراق‬ ‫ڕای��گ�ه‌ی��ان��د‪ ،‬له‌چه‌ند ڕۆژى که‌می‬ ‫داهاتوودا مه‌سعود بارزانى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان سه‌ردانى به‌غدا‬ ‫ده‌کات و له‌گه‌ڵ سه‌رۆک وه‌زی��ران و‬ ‫سه‌رکرده‌ى لیست ‌ه سیاسیه‌کانى عێراق‬ ‫کۆده‌بێته‌وه‌‪.‬‬

‫جێگاى ئ��ام��اژه‌ی �ه‌‪ ،‬کێشه‌ى به‌شه‌‬ ‫ب��ودج �ه‌ى هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ل ‌ه‬ ‫ب��ودج �ه‌ى گشتى ع��ێ��راق ب��ۆ ساڵى‬ ‫‪ 2011‬ل ‌ه یه‌که‌مین ئ �ه‌و کێشانه‌یه‌‬ ‫ک � ‌ه دواى پێکهێنانى حکومه‌تى‬ ‫ن��وێ به‌سه‌رۆکایه‌تى ن��ورى مالکی‪،‬‬ ‫ڕووى ل ‌ه هه‌رێم ک��ردووه‌و به‌گوێره‌ى‬ ‫ئ �ه‌و پ��رۆژه‌ی �ه‌ى ل�ه‌الی�ه‌ن حکومه‌تى‬ ‫به‌غداو‌ه پێشکه‌شى په‌رله‌مان کراوه‌‪،‬‬ ‫ڕێژه‌ى ‪%17‬ى به‌ش ‌ه بودجه‌ى هه‌رێم‬ ‫به‌ستراوه‌ته‌و‌ه ب ‌ه هه‌نارده‌کردنى ‪150‬‬ ‫هه‌زار به‌رمیل نه‌وتى ڕۆژان ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستانه‌و‌ه بێئه‌وه‌ى حکومه‌تى‬ ‫ناوه‌ندى پابه‌ند بکات ب ‌ه دانى کرێى‬ ‫کۆمپانیا نه‌وتییه‌کان‪ ،‬ک ‌ه به‌هۆیه‌وه‌‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێم هه‌نارده‌کردنى نه‌وتى‬ ‫ڕاگرتوه‌‪.‬‬ ‫لەم باریەوە ڕاپۆرتێک لە الپەڕە ‪8‬دا‬ ‫دەخوێنیتەوە‪.‬‬

‫ل ‌ه ساڵی ‪2010‬دا ‪ 1823‬کێشە لە به‌ڕێوەبەرایەتی‬ ‫پۆلیسی قەزای هەڵەبجە هەبووە‬ ‫~‬ ‫سه‌باره‌ت ب ‌ه کاروچاالکیه‌کانى ساڵى‬ ‫‪ 2010‬ى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى قه‌زاى هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫~ په‌یوه‌ندى کرد ب ‌ه به‌ڕێز‬ ‫عه‌قید ئ�ه‌ن��وه‌ر به‌ڕێوبه‌رى پۆلیسى‬ ‫قه‌زاى هه‌ڵه‌بج ‌ه وتى له‌ساڵى ‪ 2010‬دا‬ ‫به‌ڕێوبه‌رایه‌تیه‌که‌مان ‪ 1823‬کێشه‌ى‬

‫هاواڵتیانى هه‌بوو‌ه و ب �ه‌راورد له‌گه‌ڵ‬ ‫س��اڵ��ى ‪ 2009‬دا ک � ‌ه ‪ 1509‬کێشه‌‬ ‫هه‌بوو‌ه ئه‌مساڵ زیاتر بوو‌ه سه‌رجه‌مى‬ ‫کێشه‌کانى سالى ‪ 2010‬ته‌نها ‪ 105‬کێشه‌‬ ‫ماونه‌ته‌و‌ه و ‪ 1718‬ئیحاله‌ى دادگاى‬ ‫تایبه‌تمه‌ند کراو‌ه و داخراون‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫عه‌قید ئه‌نوه‌ر ب ‌ه ~ ڕاگه‌یاند‬ ‫ک ‌ه ‪ 461‬تۆمه‌تبار به‌ند کراون له‌سه‌رجه‌م‬

‫کێشه‌کانى ساڵى ‪ 2010‬داو ‪ 20‬تۆمه‌تبار‬ ‫سزا دراو‌ه و بڕی ‪ 2373000‬دوملیۆن و‬ ‫سێ سه‌د و حه‌فتاو سێ هه‌زار دینار‬ ‫غه‌رامه‌ى ‪ 0 9‬هاوواڵتى کراو‌ه ل ‌ه قه‌زاى‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌دا‪.‬‬ ‫وێنەی ئ��ام��اری ک��ارو چاالکییەکانی‬ ‫ب��ەڕێ��وەب��ەرای��ەت��ی پۆلیسی ق��ەزای‬ ‫هەڵەبجە لە الپەڕە ‪8‬دا باڵو کراوەتەوە‪.‬‬

‫ل ‌ه ساڵى ‪2010‬دا ‪ 267‬مناڵ له‌ نه‌خۆشخانه‌ى‬ ‫منااڵنى سلێمانى مردوون‬

‫شه‌پۆلێکى ب��اران��ب��اری��ن ڕووى ل ‌ه‬ ‫ه��ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان ک����ردووه‌و‬ ‫پێشبینى ده‌کرێت تا ناوه‌ڕاستى ئه‌م‬ ‫هه‌فته‌یه‌ به‌رده‌وامبێت‪ ،‬هاوکات به‌فر‬ ‫به‌شى زۆرى کوێستان و چیاکانى‬ ‫گ��رت��ووه‌ت �ه‌وه‌و پله‌کانى گ�ه‌رم��ا له‌‬

‫دابه‌زیندان‪.‬دارا حه‌سه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫که‌شناسى سلێمانى ڕایگه‌یاند؛ ئه‌و‬ ‫شه‌پۆله‌ به‌فرو بارانه‌ى ل ‌ه ده‌ریاى سپى‬ ‫ناوه‌ڕاسته‌وه‌ هه‌ڵیکردووه‌و هه‌رێمى‬ ‫کوردستانى گ��رت��ووه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬ڕێ��ژه‌ى‬ ‫بارانبارینى تا ئه‌مڕۆ ‪ 1-15‬له‌ سلێمانى‬

‫و ده‌وروبه‌رى گه‌یاندووه‌ته‌ ‪ 96‬ملم ‌و‬ ‫تا ناوه‌ڕاستى هه‌فته‌ به‌رده‌وامده‌بێت‬ ‫هاوکات له‌ ناوچه‌ شاخاوییه‌کاندا‬ ‫ب �ه‌ڕێ��ژه‌ى ج��ی��اواز به‌فر ده‌ب��ارێ��ت و‬ ‫پله‌کانى گه‌رماش داده‌به‌زێت بۆ ژێر‬ ‫سفر پله‌ى سه‌دی‪2» .‬‬

‫~‬ ‫ل ‌ه ئامارێکى نه‌خۆشخانە ‌ی منااڵنی سه‌ر ب ‌ه‬ ‫فه‌رمانگه‌ى ته‌ندروستى سلێمانى ‪31245‬‬ ‫مناڵى نه‌خۆش خه‌وێنراون و ‪ 267‬مناڵ‬ ‫مردون و ‪ 543‬مناڵ نه‌شته‌رگه‌رى جۆراو‬ ‫جۆریان بۆ کراو‌ه بۆ ته‌مه‌نه‌کانى خوار‬ ‫یه‌ک ساڵ تا ‪ 15‬ساڵ‪ ،‬سه‌باره‌ت به‌کارو‬ ‫چاالکییه‌کانى ئه‌و نه‌خۆشخانه‌ی ‌ه ئامارێک‬ ‫ک ‌ه وێنه‌ى ده‌ست ~ که‌وتوو‌ه‬ ‫ل ‌ه الپه‌ڕ‌ه ‪ 2‬ده‌بینیت‪.‬‬


‫‪2‬‬

‫هەواڵ و ڕاپۆرت‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫هاتنه‌وه‌ى سه‌در بۆ عێراق‪،‬پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫ده‌گه‌ڕێنێته‌و ‌ه بۆ سنوورى حه‌مرین‌‬

‫‪%98‬ى باشووریه‌کانى سودان‪ ،‬ده‌نگیان به‌ سه‌ربه‌خۆیى داوه‌‬

‫هه‌واڵنێران له‌ باشوورى سودانه‌و ‌ه‬ ‫ڕایانگه‌یاند‪ ،‬ئه‌مڕۆ پرۆسه‌ى ژماردنى‬ ‫ده‌نگه‌کانى راپرسیه‌که‌ى باشوورى‬ ‫سودان گه‌یشتووه‌ته‌ کۆتاییه‌کانى‬ ‫و ئه‌نجامه‌ به‌راییه‌کانیش ئاماژه‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ ده‌که‌ن که‌ ڕێژه‌ى ‪%98‬ى‬ ‫ده‌ن���گ���ده‌ران داواى جیابوونه‌وه‌‬ ‫له‌سودان و سه‌ربه‌خۆییان کردووه‌‪.‬‬ ‫په‌یامنێرى ئاژانسى هه‌واڵى «فرانس‬ ‫پ��رێ��س» ل �ه‌ ج��ۆب��اى پایته‌ختى‬ ‫ب��اش��وورى س��ودان �ه‌وه‌ ڕایگه‌یاند؛‬ ‫سه‌رجه‌م چاودێران به‌ متمانه‌وه‌ باس‬

‫له‌ ڕێوشوێنه‌کانى ئه‌و ڕاپرسیه‌و‬ ‫پاکیى پرۆسه‌که‌ ده‌که‌ن و به‌گوێره‌ى‬ ‫ئه‌نجامه‌ به‌راییه‌کان نزیکه‌ى ‪%98‬ى‬ ‫به‌شداربووانى ڕاپرسیه‌که‌ ده‌نگیان‬ ‫بۆ سه‌ربه‌خۆیى داوه‌ به‌رامبه‌ر به‌‬ ‫‪ %2‬که‌ داواى یه‌کێتیان ک��ردووه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ باکوور‪.‬‬ ‫ل��ه‌و ڕاپ��رس��ی��ه‌دا ن��زی��ک�ه‌ى چ��وار‬ ‫ملیۆن ده‌نگده‌ر به‌شداریانکردووه‌و‬ ‫چ��اوه‌ڕوان��ده‌ک��رێ��ت ل �ه‌س �ه‌ره‌ت��اى‬ ‫مانگى شوباتى داهاتوودا ئه‌نجامى‬ ‫ڕاپرسیه‌که‌ رابگه‌یه‌نرێت‪.‬‬

‫جێگاى ئاماژه‌یه‌ هه‌رێمى باشوورى‬ ‫سودان که‌ له‌ئێستادا هه‌نگاو به‌ره‌و‬ ‫سه‌ربه‌خۆیى ده‌نێت‪ ،‬ڕووبه‌رى ‪650‬‬ ‫ه��ه‌زار کیلۆمه‌ترى چوارگۆشه‌یه‌‬ ‫که‌ ڕێ��ژه‌ى ‪%26‬ى کۆى ڕووب �ه‌رى‬ ‫س��ودان �ه‌و ژم���اره‌ى دانیشتووانى‬ ‫‪ 21.6‬ملیۆن که‌سه‌ ک�ه‌ ڕێ��ژه‌ى‬ ‫‪%10‬ى دان��ی��ش��ت��ووان��ى س��ودان �ه‌و‬ ‫بزووتنه‌وه‌ى ڕزگاریخوازى هه‌رێمى‬ ‫باشوور ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌ره‌تاکانى‬ ‫سه‌ربه‌خۆیى سودان له‌ ده‌سه‌اڵتى‬ ‫میسر له‌ساڵى ‪.1956‬‬

‫له‌ساڵێکدا ل ‌ه سلێمانى (‪ ) 59147‬پاسپۆرت بۆ هاواڵتیان دروستکراو ‌ه‌‬ ‫~‬ ‫ل ‌ه ساڵى راب���ردوودا به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫پاسپۆرتى سلێمانى(‪) 59147‬په‌نجاو نۆ‬ ‫هه‌زارو سه‌د و چل و حه‌وت پاسپۆرتى بۆ‬ ‫هاواڵتیان دروستکردو‌ه و له‌به‌رنامه‌یدای ‌ه‬ ‫ئ��ه‌و ڕێ��ژه‌ی�� ‌ه ب��ۆ (‪)100‬س�����ه‌د ه��ه‌زار‬ ‫پاسپۆرت به‌رز بکاته‌وه‌‪.‬له‌کۆنگره‌یه‌کى‬ ‫رۆژنامه‌نووسیدا عه‌مید ساڵح عوسمان‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى پاسپۆرتى سلێمانى ڕایگه‌یاند‬ ‫ل ‌ه ساڵى رابردوو و ل ‌ه ‪ 2010/1/2‬و‌ه هه‌تا‬

‫‪ 2011/1/1‬تونراو‌ه (‪)59147‬په‌نجاو نۆ‬ ‫هه‌زارو سه‌د و چل و حه‌وت پاسپۆرت بۆ‬ ‫هاواڵتیان دروست بکه‌ین و ل ‌ه به‌رنامه‌ى‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌ماندای ‌ه بۆئه‌مساڵ‬ ‫ڕێژه‌ک ‌ه بۆ(‪ )100‬سه‌د هه‌زار پاسپۆرت‬ ‫به‌رزبکه‌ینه‌وه‌‪.‬به‌ڕێوه‌به‌رى پاسپۆرتى‬ ‫سلێمانى ووتیشى‪ :‬له‌کاتێکدا له‌ساڵى‬ ‫‪ 2007‬و ‪ 2008‬و ‪ 2009‬ته‌نها (‪23790‬‬ ‫) بیست و سێ ه�ه‌زارو حه‌وت سه‌د و‬ ‫ن�ه‌وه‌د پاسپۆرت له‌به‌غداو‌ه بۆسنورى‬ ‫سلێمانى دروس��ت��ک��راوه‌‪ ،‬ب �ه‌وپ �ه‌رى‬

‫تواناشمانه‌و‌ه ه ‌هه‌وڵمانداو‌ه ک ‌ه دیارده‌ى‬ ‫رۆت��ی��ن و گ�ه‌ن��ده‌ڵ��ى که‌مبکه‌ینه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ�ه‌وه‌ش��ى ئاشکراکرد ک ‌ه توانیویان ‌ه‬ ‫(‪ )23‬بیست و سێ که‌س له‌ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌یان ده‌ستگیربکه‌ن‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه پ��ار‌ه پاسپۆرتیان بۆهاواڵتیان‬ ‫دروستکردوه‌‪.‬ل ‌ه مانگى ته‌موزى ساڵى‬ ‫راب���ردوو به‌رێوه‌به‌رایه‌تى پاسپۆرتى‬ ‫سلێمانى ی �ه‌ک �ه‌م ب��و‌ه ل � ‌ه س�ه‌رج�ه‌م‬ ‫پارێزگاکانى عێراقدال ‌ه رووى ده‌رکردنى‬ ‫پاسپۆرته‌وه‌‪.‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫~‬ ‫س��ه‌رچ��اوه‌ی��ه‌ک��ى ئ���اگ���ادار ب ‌ه‬ ‫~ ڕاگ�ه‌ی��ان��د؛ له‌چه‌ند‬ ‫ڕۆژى ڕاب������ردوودا هێزه‌کانى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ى سه‌ر به‌ لیواى سێى‬ ‫گه‌رمیان‪ ،‬گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ جه‌له‌والو‬ ‫ئه‌و ناوچانه‌ى دیاله‌و سنوورى‬ ‫چیاى حه‌مرین که‌ پێشتر لێى‬ ‫کشێنرابوونه‌وه‌‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌که‌ ئاماژه‌ى به‌وه‌ش کرد؛‬ ‫ئێستا ئااڵى کوردستان له‌و ناوچ ‌ه‬ ‫کێشه‌ له‌سه‌رانه‌ هه‌ڵکراوه‌ته‌و ‌ه‬ ‫ک�ه‌ پێشتر لێیان داده‌گ��ی��ران‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ندى به‌و پێشهات ‌ه‬ ‫سیاسییانه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ له‌ماوه‌ى‬ ‫ڕاب�����ردووداو دواى پێکهێنانى‬ ‫حکومه‌تى نوێ هاتوونه‌ته‌ پێش‬ ‫و ئامانج لێیان به‌رگرتنه‌ له‌هه‌ر‬ ‫مه‌ترسییه‌ک ک �ه‌ ڕووب����ه‌ڕووى‬ ‫بارى ئاسایشى ناوچه‌که‌ بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تیش دواى گ�ه‌ران�ه‌وه‌ى‬

‫موقته‌دا س �ه‌در له‌ئێرانه‌وه‌ بۆ‬ ‫ن��او ع��ێ��راق ک�ه‌ س���ووره‌ له‌سه‌ر‬ ‫کشانه‌وه‌ى هێزه‌کانى ئه‌مریکا‪.‬‬ ‫شێخ ج�ه‌ع��ف�ه‌ر شێخ مسته‌فا‬ ‫وه‌زی��رى پێشمه‌رگه‌ى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان‪ ،‬له‌وباره‌یه‌و ‌ه‬ ‫ڕاگه‌یاند؛ هیچ هێزێکى پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫ل �ه‌ش��وێ��ن �ه‌ک��ان��ى پ��ێ��ش��ووت��رى‬ ‫نه‌جووڵێنراوه‌و هیچ داوایه‌کى‬ ‫ل��ه‌و ج��ۆره‌ش��م��ان ل��ێ��ن�ه‌ک��راوه‌‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ه��ێ��زه‌ک��ان��ى پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫له‌ناو سنوورى ئیدارى جه‌له‌والو‬ ‫کفرى و خانه‌قین و که‌الر هه‌ن و‬ ‫به‌شدارن له‌ بازگه‌ هاوبه‌شه‌کان‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌خوار بازگه‌ هاوبه‌شه‌کانى‬ ‫«س��وپ��اى ع��ێ��راق و هێزه‌کانى‬ ‫پێشمه‌رگه»هێزى‬ ‫ئ�ه‌م��ری��ک��او‬ ‫پێشمه‌رگه‌ ن��ی�ه‌‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر هه‌ر‬ ‫داوای �ه‌ک��ى ل�ه‌و ج��ۆره‌ش بکرێت‬ ‫پێشمه‌رگه‌ ده‌چێت‌‪.‬‬ ‫الى خ��ۆش��ی �ه‌وه‌ ج �ه‌ب��ار ی��اوه‌ر‬ ‫ووته‌بێژى هێزه‌کانى پاسه‌وانى‬

‫ک���وردس���ت���ان‪ ،‬ب���ه‌ ~‬ ‫ڕاگ��ه‌ی��ان��د؛ ه��ێ��زه‌ک��ان��ى ل��ی��واى‬ ‫سێى گه‌رمیان و لیواى یه‌کى‬ ‫ق �ه‌ره‌ه �ه‌ن��ج��ی��رو ل��ی��واى دووى‬ ‫قوشته‌په‌و لیواکانى تر له‌ موسڵ‬ ‫و که‌رکوک و دیاله‌‪ ،‬له‌جێگاکانى‬ ‫پ��ێ��ش��ووى خ��ۆی��ان��ن و هیچ‬ ‫جموجووڵێکى نوێ له‌ زاخ��وو ‌ه‬ ‫بۆ خانه‌قین به‌و هێزانه‌ نه‌کراو ‌ه‬ ‫چونکه‌ هه‌ر کارێکى له‌و جۆر ‌ه‬ ‫پێویسته‌ به‌ ڕێکه‌وتن بکرێت به‌اڵم‬ ‫له‌ سنوورى حه‌مرین به‌شدارى ل ‌ه‬ ‫پرۆسه‌ ئه‌منییه‌ هاوبه‌شه‌کاندا‬ ‫ده‌که‌ن به‌پێى ئه‌و ڕێکه‌وتنه‌ى ک ‌ه‬ ‫پێشتر کراوه‌‪.‬‬ ‫جێگاى ئ��ام��اژه‌ی �ه‌‪ ،‬پێشتر ب ‌ه‬ ‫بڕیارێکى حکومه‌تى ع��ێ��راق‪،‬‬ ‫هێزه‌کانى پێشمه‌رگه‌ له‌ناوچه‌کانى‬ ‫قه‌ره‌ته‌په‌و جه‌له‌والو خانه‌قین‬ ‫و که‌رکوک کشێنرانه‌وه‌و هێزى‬ ‫سوپاى عێراق له‌و ناوچانه‌ جێگیر‬ ‫کران‪.‬‬

‫هاواڵتیانى عێراقى به‌بێ فیزا ده‌توانن سه‌ردانى تورکیا‬ ‫تورکیا لێدانى ڤیزاى بۆ هاواڵتیانى‬ ‫عێراقى هه‌ڵده‌گرێت و به‌م نزیکانه‌‬ ‫ب�ه‌ب��ێ لێدانى ڤ��ی��زا‪ ،‬هاواڵتیانى‬ ‫عێراقى ده‌توانن سه‌ردانى تورکیا‬ ‫بکه‌ن‪.‬سه‌رچاوه‌یه‌ک له‌ ئه‌نجومه‌نى‬ ‫نوێنه‌رانى عێراقى فیدراڵ رایگه‌یاند؛‬ ‫له‌میانه‌ى ک��ۆب��وون��ه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ‬

‫(ئ��وس��ام �ه‌ ن��وج��ێ��ف��ی) س �ه‌رۆک��ى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران دا‪( ،‬ئه‌حمه‌د‬ ‫داود ئۆغلۆ)ى وه‌زی��رى ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫تورکیا رایگه‌یاندووه‌؛ به‌م نزیکانه‌‬ ‫لێدانى ڤیزاى هاواڵتیانى عێراقى‬ ‫به‌ مه‌به‌ستى سه‌ردانیکردنى تورکیا‬ ‫نامێنێت و هاواڵتیانى عێراقى به‌بێ‬

‫لێدانى ڤیزا ده‌ت��وان��ن س�ه‌ردان��ى‬ ‫تورکیا بکه‌ن‪.‬‬ ‫وه‌زی������رى ده‌ره‌وه‌ى ت��ورک��ی��ا‬ ‫رایگه‌یاندوووه‌‪ ،‬ئه‌و رێوشوێنه‌ بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی �ه‌‪ ،‬ت��اوه‌ک��و ئاسانکارى بۆ‬ ‫بوارى بازرگانى نێوان هه‌ردوو واڵت‬ ‫بکات‪.‬‬

‫سوپاسنامە‬

‫به‌ ناوى بنه‌ماڵه‌ى (جه‌بار ئه‌مین زه‌ینه‌ڵ) سوپاسی خۆمان ئاراسته‌ى به‌رێز کاک محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود سکرتێرى گشتى‬ ‫حزبى سۆسیالیست ده‌که‌ین بۆ به‌شدار بوونیان له‌ پرسه‌که‌مان له‌ خه‌مه‌کانى که‌م کردینه‌وه‌ هیوادارین نمونه‌یان زۆر بێت‪.‬‬ ‫شوان جەبار ئه‌مین‬ ‫له‌ جیاتى بنه‌ماڵه‌‬

‫ونبوون‬ ‫ڕه‌گ �ه‌زن��ام �ه‌ی �ه‌ک��ى ع��ێ��راق��ى ب �ه‌ ن���اوى ئ��اڵ��ت��وون س��اڵ��ح ع��ه‌ب��دوواڵ وون ب��وو ه �ه‌رک �ه‌س دۆزی����ه‌وه‌ ب��ا بیگێڕێته‌و‌ه‬ ‫بۆ باره‌گاى رۆژنامه‌ى ~‬

‫ئاماری ساڵی ‪2010‬ی نەخۆشخانەی منااڵن‬ ‫ﻣﺎﻧﮕﯽ‬

‫ﮐ‪‬ﻣﺘﺮ ﻟ‪ ١ ‬ﺳﺎڵ‬

‫‪ ٤-١‬ﺳﺎڵ زﯾﺎﺗﺮ ﺗﺎ ‪١٥‬‬ ‫ﺳﺎڵ‬

‫ﻣﺮدوو‬

‫‪١‬‬ ‫‪٢‬‬ ‫‪٣‬‬ ‫‪٤‬‬ ‫‪٥‬‬ ‫‪٦‬‬ ‫‪٧‬‬ ‫‪٨‬‬ ‫‪٩‬‬ ‫‪١٠‬‬ ‫‪١١‬‬ ‫‪١٢‬‬ ‫ﮐﯚی ﮔﺸﺘﯽ‬

‫‪١٢٩٥‬‬ ‫‪٨٠٧‬‬ ‫‪٦٥٧‬‬ ‫‪٩٥٩‬‬ ‫‪٧٨٦‬‬ ‫‪١٠١٩‬‬ ‫‪٩٠٤‬‬ ‫‪٩٣٧‬‬ ‫‪٧٧٨‬‬ ‫‪١١٧١‬‬ ‫‪١١١٦‬‬ ‫‪٩٧٨‬‬ ‫‪١١٤٠٧‬‬

‫‪١٣٦٢‬‬ ‫‪١٢٠٦‬‬ ‫‪١٠٥٢‬‬ ‫‪١٨٣٧‬‬ ‫‪٢٠٤٧‬‬ ‫‪١٩٨١‬‬ ‫‪١٨٠٤‬‬ ‫‪١٦٥٣‬‬ ‫‪١٣٧٤‬‬ ‫‪١٩٣٧‬‬ ‫‪١٨٦٣٠‬‬ ‫‪١٧٢٢‬‬ ‫‪١٩٨٣٨‬‬

‫‪٢٨‬‬ ‫‪٢٥‬‬ ‫‪٢٥‬‬ ‫‪٢٦‬‬ ‫‪٢٧‬‬ ‫‪٢��‬‬ ‫‪١٣‬‬ ‫‪١٨‬‬ ‫‪١٨‬‬ ‫‪٢٤‬‬ ‫‪٢٤‬‬ ‫‪١٩‬‬ ‫‪٢٦٧‬‬

‫ﮐﯚی ﮔﺸﺘﯽ ﻧ‪‬ﺧﯚﺷﯽ داﺧﻞ ﺑﻮو‬

‫پاشماوەی الپەڕە ‪1‬‬ ‫مام جه‌الل تاڵه‌بانى …‬ ‫ئه‌وه‌شى وت زۆر به‌خته‌وه‌رم یه‌که‌م‬ ‫رێککه‌وتنى له‌و جۆره‌ى هاریکاریى‬ ‫ستراتیژیى له‌نێوان عیراق و تورکیادا‬ ‫ب��ووه‌‪ ،‬ل�ه‌و روانگه‌یه‌شه‌وه‌ تورکیا‬ ‫هه‌وڵى داوه‌ بۆئه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫ه��اری��ک��اری��ى ل���ه‌و ج����ۆر‌ه ل �ه‌گ �ه‌ڵ‬ ‫واڵت��ان��ى ت��ردا پێکبهێنێت‪ ،‬هیواى‬ ‫خۆیشى ده‌ربڕى ک ‌ه خولى دووه‌مى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى هاریکاریى ستراتیژیى‬ ‫له‌نێوان ه��ه‌ردوو واڵت��دا له‌شوباتى‬ ‫ئاینده‌ ده‌ستپێبکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى تورکیا له‌وته‌کانیدا‬ ‫به‌سه‌رۆک تاڵه‌بانى راگه‌یاند‪ :‬ئێوه‌و‬ ‫هاوڕێکانتان زۆر ژیران ‌ه مامه‌ڵه‌تان‬

‫‪٣١٢٤٥‬‬

‫ک���رد ب��ۆ ت��ێ��پ �ه‌ڕان��دن��ى ق �ه‌ی��ران��ى‬ ‫پێکهێنانى حکومه‌ت‪ ،‬هیوادارین چوار‬ ‫ساڵى داهاتوو سااڵنى ک��ارى باش‬ ‫بن و ره‌نگدانه‌وه‌ى ئیجابى هه‌بێت‬ ‫له‌سه‌ر ناوچه‌که‌‪ ،‬وتیشی‪ :‬سه‌رۆک‬ ‫مام جه‌الل ژیرترین سه‌رکرده‌کانى‬ ‫ناوچه‌که‌مان ‌ه بۆیه‌ ئه‌و ژیریه‌ى نه‌ک‬ ‫هه‌ر له‌عیراق به‌ته‌نیا به‌ڵکو هه‌موو‬ ‫ناوچه‌که‌ پێویستى پێیه‌تی‪.‬‬ ‫ده‌رباره‌ى گرنگى په‌یوه‌ندیى ئابوورى‬ ‫ن��ێ��وان ع��ی��راق و تورکیا به‌شێکى‬ ‫ت��رى وته‌کانى وه‌زی���رى ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫تورکیا بوو‪ ،‬له‌وباره‌یه‌وه‌ رایگه‌یاند‪:‬‬ ‫عیراق و تورکیا وه‌ک دوو ده‌وڵه‌تى‬ ‫دیموکراسى و خاوه‌نى دوو ئابوورى‬ ‫گه‌وره‌ ده‌توانن هاریکاریى یه‌کترى‬ ‫ب��ک �ه‌ن ب�ه‌ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک��ى ت��ون��دوت��ۆڵ‬

‫ﻣﺎﻧﮓ‬ ‫‪١‬‬ ‫‪٢‬‬ ‫‪٣‬‬ ‫‪٤‬‬ ‫‪٥‬‬ ‫‪٦‬‬ ‫‪٧‬‬ ‫‪٨‬‬ ‫‪٩‬‬ ‫‪١٠‬‬ ‫‪١١‬‬ ‫‪١٢‬‬ ‫ﮐﯚی ﮔﺸﺘﯽ‬

‫ﻟ‪‬ﺳ‪‬رو ﮔ‪‬ورە‬ ‫‬‫‬‫‬‫‬‫‬‫‬‫‬‫‬‫‪١‬‬ ‫‪٤‬‬ ‫‪٢‬‬ ‫‪١‬‬ ‫‪٨‬‬

‫ﮐﯚی ﮔﺸﺘﯽ ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ ﺳﺎ‪‬ﯽ‬ ‫‪٢٠١٠‬‬

‫له‌ئاینده‌دا‪ ،‬عیراق ده‌توانێت به‌هۆى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى ژیرانه‌یه‌و‌ه له‌ئاینده‌دا‬ ‫له‌بارێکى زۆر باشدا بێت‪ ،‬تورکیاش‬ ‫هه‌میشه‌ پشتیوانى ده‌کات‪.‬‬ ‫ده‌رب��اره‌ى کارئاسانیى بۆ بازرگانى‬ ‫و هاتووچۆش ئه‌حمه‌د دادود ئۆغلو‬ ‫روون��ی��ک��رده‌وه‌ ک�ه‌ ک��ارده‌ک��رێ��ت بۆ‬ ‫البردنى ڤیزا له‌نێوان هه‌ردوو واڵتدا‬ ‫به‌وجۆره‌ى که‌ خزمه‌تى په‌یوه‌ندییه‌کان‬ ‫و هاریکاریى و کارى هاوبه‌شى نێوان‬ ‫ه �ه‌ردوو گه‌لى براو دۆست ده‌کات‪،‬‬ ‫سه‌رۆک مام جه‌الل‪ -‬یش الى خۆیه‌و‌ه‬ ‫سوپاسگوزاریى پێشکه‌ش سه‌رۆک‬ ‫عه‌بدوڵاڵ گیول و ده‌وڵه‌تى سه‌رۆک‬ ‫وه‌زیر ئه‌ردۆگانى کردو ئاماژه‌ى کرد‬ ‫بۆ گرنگیى په‌یوه‌ندییه‌کانى عیراق‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ ت��ورک��ی��ادا دووپ��ات��ی��ک��رده‌و‌ه‬

‫عیراق یه‌که‌م رێککه‌وتنى ستراتیژیى‬ ‫له‌گه‌ڵ تورکیاو دواتر له‌گه‌ڵ میسردا‬ ‫ئ��ی��م��زاک��ردو ب �ه‌رده‌وام��ی��ش ده‌بێت‬ ‫ل �ه‌ک��ارک��ردن ب��ۆ رێککه‌وتننامه‌ى‬ ‫هاوشێو‌ه له‌گه‌ڵ سوریاشدا‪.‬‬ ‫س �ه‌رۆک تاڵه‌بانى روونیشیکرده‌و‌ه‬ ‫نێوانى عیراق و تورکیا دواى ئه‌و‬ ‫رێککه‌وتن ‌ه گه‌شه‌ى زۆرى کرد له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌ى هه‌ندێک الیه‌نى رێککه‌وتنه‌کان‬ ‫جێبه‌جێ نه‌کراون به‌اڵم راستییه‌که‌ى‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ئێم ‌ه هه‌نگاوى گرنگمان‬ ‫ن���او‌ه ب �ه‌ئ��اراس��ت �ه‌ى گه‌شه‌کردنى‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کان و قووڵکردنه‌وه‌یان‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دی��ى ه���ه‌ردوو واڵت و‬ ‫گه‌له‌کانیاندا‪.‬‬ ‫ه��ه‌ر ل��ه‌و دی����داره‌دا دک��ت��ۆر ع��ادل‬ ‫ع�ه‌ب��دول��م�ه‌ه��دى ل��ه‌ب��اره‌ى گرنگى‬

‫ﻣﺎم ﻧﺎوەﻧﺪ‬ ‫‪١٤‬‬ ‫‪٢٠‬‬ ‫‪١٠‬‬ ‫‪١٧‬‬ ‫‪١٦‬‬ ‫‪١١‬‬ ‫‪١٧‬‬ ‫‪٢٣‬‬ ‫‪١٤‬‬ ‫‪٢٧‬‬ ‫‪١٨‬‬ ‫‪٢٣‬‬ ‫‪٢١٠‬‬

‫ﮔ‪‬ورە‬ ‫‪١١‬‬ ‫‪١٣‬‬ ‫‪٨‬‬ ‫‪٢٠‬‬ ‫‪٢١‬‬ ‫‪١٨‬‬ ‫‪١٢‬‬ ‫‪١٣‬‬ ‫‪١٦‬‬ ‫‪٦‬‬ ‫‪٩‬‬ ‫‪١٦‬‬ ‫‪١٦٣‬‬

‫ﺑﭽﻮوک‬ ‫‪١١‬‬ ‫‪١٣‬‬ ‫‪٥‬‬ ‫‪٢١‬‬ ‫‪١٢‬‬ ‫‪١٦‬‬ ‫‪١٠‬‬ ‫‪١١‬‬ ‫‪١٣‬‬ ‫‪١٩‬‬ ‫‪٢٠‬‬ ‫‪١١‬‬ ‫‪١٦٢‬‬

‫‪٥٤٣‬‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوانى عیراق‬ ‫و ت��ورک��ی��ا دواو روون���ی���ک���رده‌و‌ه‬ ‫س �ه‌رک��رده‌ک��ان��ى ع��ی��راق پ �ه‌رۆش��ن‬ ‫بۆ به‌هێزکردنى په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ‬ ‫تورکیادا‪.‬‬ ‫ه���اوک���ات ت���اری���ق ه��اش��م��ی‪ -‬ش‬ ‫له‌وته‌یه‌کدا خۆشحاڵى خۆى ده‌ربڕى‬ ‫به‌سه‌ردانه‌که‌و ستایشى رۆڵى تورکیاى‬ ‫کرد بۆ له‌یه‌کتر نزیکخستنه‌وه‌ى هێز‌ه‬ ‫سیاسییه‌کان‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌و سه‌ردانه‌دا وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫تورکیا بانگهێشتێکى ره‌سمى سه‌رۆک‬ ‫گیولى گه‌یاند به‌سه‌رۆک تاڵه‌بانى‬ ‫بۆ سه‌ردانى تورکیا ئه‌ویش له‌گه‌ڵ‬ ‫سوپاس و پێزانینى بۆ سه‌رۆک گیول‬ ‫و حکومه‌تى تورکیا بانگهێشته‌که‌ى‬ ‫قبوڵ کرد ‪.‬‬

‫ل ‌ه سلێمانى و ده‌وروبه‌رى …‬ ‫الى خ��ۆش��ی �ه‌و‌ه ح �ه‌س �ه‌ن وه‌ه��اب‬ ‫ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رى گشتى که‌شناسى و‬ ‫ب��وم �ه‌ل �ه‌رزه‌ى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫رایگه‌یاند؛ تا ئێستا رێ��ژه‌ى باران‬ ‫بارین له‌ ناوچ ‌ه جیاجیاکانى هه‌رێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل�ه‌ب�ه‌ر ده‌س��ت دانیه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ئ��ه‌وه‌ى رێ��ژه‌ى ب��اران بارین‬ ‫له‌ ناوچه‌یه‌که‌وه‌ بۆ ناوچه‌یه‌کى تر‬ ‫جیاوازه‌‪ ،‬به‌اڵم سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫په‌ڵه‌ى داوه‌و ئێستا جوتیاره‌کان‬ ‫ده‌توانن زه‌ویه‌کانیان بکێڵن‪ ،‬ئه‌مساڵ‬ ‫رێژه‌یه‌کى زۆر باران نه‌باریوه‌‪.‬‬ ‫ووتیشی‪ :‬ئه‌گه‌ر به‌م رێژه‌ى ئێستا‬ ‫باران ببارێت ئه‌و‌ه مه‌ترسى ووشک ‌ه‬ ‫ساڵى رووبه‌روومان نابێته‌وه‌‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫دیدار‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫مامۆستا حیکمه‌ت‪:‬‬

‫‪3‬‬

‫ڕێبین حه‌سه‌ن‬

‫ئه‌م ڕاپه‌ڕینه‌ى خه‌ڵکى تونس په‌یامێکى به‌هێزه‌ بۆ حکومه‌ته‌کانى واڵتانى عه‌ره‌بى‬ ‫عومەر عەبدوڵاڵ‬

‫‪24‬‬

‫پ��������ێ��������ش��������ەک��������ی ‬

‫تونس چواره‌م وواڵتى عه‌ره‌بی ‌ه‬ ‫که‌ له‌بارى ئابوریه‌وه‌ له‌ ئاستێکى‬ ‫باشدایه‌‪ ،‬به‌اڵم زۆرج��ار بوارى‬ ‫ئابورى و داهاتى وواڵت نابنه‌‬ ‫هۆى سه‌قامگیرى و به‌رده‌وام بوون‬ ‫‪ ،‬نه‌بوونى ئازادیه‌کان و مۆنۆپۆڵ‬ ‫کردنى داهاته‌کانى واڵت له‌الیه‌ن‬ ‫ده‌سه‌اڵتدارانه‌وه‌ ڕق و توڕه‌یى‬ ‫جه‌ماوه‌رى لێ ده‌که‌وێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌ تونس ده‌بینرێت ڕه‌نگدانه‌وه‌ى‬ ‫مامه‌ڵه‌ى سیاسیانه‌ى ڕژێمێکه‌‬ ‫که‌زیاتر له‌‪ 20‬ساڵه‌ ده‌سه‌اڵتێکى‬ ‫دیکتاتۆریانه‌ى به‌سه‌ر گه‌لى تونسدا‬ ‫سه‌پاندوه‌و ئه‌مڕۆ په‌تى زۆردارى و‬ ‫سته‌مى ئه‌و ڕژێمه‌ له‌ناو ده‌برێت‪ ،‬بۆ‬ ‫قسه‌کردن له‌سه‌ر ڕه‌هه‌نده‌کانى ئه‌و‬ ‫ڕاپه‌ڕینه‌و کاردانه‌وه‌ ده‌ره‌کیه‌کان‬ ‫و کاریگه‌رى له‌سه‌ر جموجۆڵى‬ ‫گه‌النى ترى ناوچه‌که‌و به‌تایبه‌ت‬ ‫واڵته‌ عه‌ره‌بیه‌کان ڕێبازى ئازادى‬ ‫دیدارێکى له‌گه‌ڵ به‌ڕێز مامۆستا‬ ‫به‌شى‬ ‫مامۆستاى‬ ‫حیکمه‌ت‬ ‫ڕاگه‌یاندن له‌په‌یمانگاى ته‌کنیکى‬ ‫سلێمانى سازکرد‪.‬‬

‫~‪ :‬ڕاپه‌رینى گه‌لى تونس‬ ‫دژى ده‌س �ه‌اڵت��داران��ى واڵته‌که‌یان‬ ‫و ده‌رپه‌ڕاندنى سه‌رۆکه‌که‌یان چ‬ ‫په‌یامێک ده‌داته‌ سه‌رانى ترى واڵته‌‬ ‫عه‌ره‌بیه‌کان ؟‬ ‫ سه‌رانى واڵتانى عه‌ره‌بى زۆربه‌ى‬‫ه �ه‌ره‌زۆری��ان دیکتاتۆرن‪ ،‬به‌شێک‬ ‫له‌و دیکتاتۆرانه‌ ‪ ،‬بۆ نمونه‌و میسر‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌و سیسته‌مه‌ دیکتاتۆریانه‌ى‬ ‫که‌هه‌موو یاساو ماده‌ ده‌ستوریه‌کان‬ ‫له‌خزمه‌تى به‌رژه‌وه‌ندى داروده‌سته‌ى‬ ‫ده‌س��ه‌اڵت��داران��ى ئ��ه‌و واڵت��ه‌دای��ه‌‪،‬‬ ‫ده‌ی����ان گ��ۆڕان��ک��اری��ش ده‌ک���ه‌ن‪،‬‬ ‫له‌پێناوى مانه‌وه‌ى خۆیاندا‪ ،‬زۆربه‌ى‬ ‫واڵت�ه‌ عه‌ره‌بیه‌کانیش له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫سیسته‌مانه‌ ک��ارده‌ک �ه‌ن و درێ��ژه‌‬ ‫به‌ده‌سه‌اڵتى خۆیان ده‌ده‌ن‪ ،‬واڵت‬ ‫هه‌یه‌ له‌به‌رباشى ب��ارى ئابورى‬ ‫له‌وانه‌یه‌ خه‌ڵکه‌که‌ى زۆر قورساى‬ ‫نه‌که‌وێته‌ سه‌رشانى و ناڕه‌حه‌ت‬ ‫نه‌بوبێ‪ ،‬ب��ه‌اڵم له‌واڵتێکى وه‌کو‬ ‫ئوردون له‌م چه‌ند ڕۆژه‌ى ڕابردودا‬ ‫کاتێک چه‌ند خۆپیشاندانێک له‌دژى‬ ‫ب�ه‌رزى نرخى کااڵکان و له‌الیه‌کى‬ ‫تریش داب��ی��ن ک��ردن��ى هه‌لى کار‬ ‫ئ �ه‌ن��ج��ام��دران پ��اش��اى ئ��ه‌و واڵت �ه‌‬ ‫هاته‌ ناوبازاڕه‌کان و به‌دواداچونى‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ کرد واڵتى‬ ‫ئوردونیش واڵتێکى مۆنۆپۆڵ که‌ره‌‬ ‫و ئازادیه‌کانى به‌ر ته‌سک کردۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و بزوتنه‌وانه‌ش که‌ڕوده‌ده‌ن له‌وه‌‬ ‫سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت که‌ده‌ڵێن» جام‬ ‫ک�ه‌پ��ڕب��وو لێى ده‌ڕژێ»‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫بێینه‌ س �ه‌ر واڵت��ى تونس تونس‬ ‫واڵتێکى بێ ده‌نگ ده‌بینراو ناوى‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر گ��ۆڕه‌پ��ان��ى گ��ۆڕان��ک��اری�ه‌‬ ‫سیاسیه‌کان نه‌بوو‪ ،‬جاروبار باس‬ ‫له‌ هه‌ندێک ڕووداو ده‌ک��را‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫سه‌رۆکى واڵته‌که‌یان و سیسته‌مى‬ ‫حوکمڕانیه‌که‌ى ده‌چ���وو‌ه خانه‌ى‬ ‫ئه‌و واڵتانه‌ى که‌تاڕاده‌یه‌کى زۆر‬ ‫مافه‌کانى هاواڵتیان و ئاوڕدانه‌وه‌ى‬ ‫له‌میلله‌ته‌که‌ى خ��ۆى ک��اری��ان پێ‬ ‫نه‌ده‌کرا‪.‬‬ ‫~‪ :‬به‌اڵم تونس واڵتێکى‬ ‫ده‌ستورى بوو هۆکارى به‌زاندنى‬ ‫ده‌س����ت����ور و پ����ه‌ی����ڕه‌و ک��ردن��ى‬ ‫سیستمێکى دیکتاتۆریانه‌ له‌ چیه‌وه‌‬ ‫سه‌رچاوه‌ى گرتوه‌؟‬ ‫ به‌شێکى زۆر له‌ واڵته‌ عه‌ره‌بیه‌کان‬‫ده‌ستوریان هه‌یه‌ وات�ه‌ ئه‌گه‌ر تۆ‬ ‫خ��وێ��ن��دن �ه‌وه‌ی �ه‌ک ب��ۆ ده‌س��ت��ورى‬ ‫هه‌ندێک له‌ واڵته‌ عه‌ره‌بیه‌کان بکه‌یت‬ ‫ده‌بینیت ده‌ستورێکه‌ به‌ده‌ر له‌واقعى‬

‫ڕووداوه‌کانى‬ ‫تونس‪ ،‬زه‌نگێک بۆ‬ ‫واڵتانى عه‌ره‌ب‬

‫ژیانى سیاسى و کۆمه‌اڵیه‌تى و‬ ‫ئابوورى ئه‌و واڵتانه‌ کارى پێده‌کرێت‬ ‫و ده‌ستورێکه‌ ته‌نها مه‌ره‌که‌بى سه‌ر‬ ‫ک��اغ�ه‌زه‌و هیچى تر به‌شێکى زۆر‬ ‫له‌و ده‌ستورانه‌ پێشێل ده‌کرێن و‬ ‫ڕه‌چ��او ناکرێن ل�ه‌ک��ارو ک��رده‌وه‌ى‬ ‫حکومه‌ته‌کاندا واته‌ ده‌ستورى ئه‌‬ ‫واڵتانه‌ ته‌نها نوسراوێکه‌ وک��ارى‬ ‫پێناکرێت و ڕه‌نگدانه‌وه‌ى نییه‌‪ .‬زۆر‬ ‫له‌و تاقم و که‌سانه‌ى که‌ حوکمى‬ ‫ئ �ه‌و واڵت��ان �ه‌ ده‌ک���ه‌ن ب���ه‌ده‌رن له‌‬ ‫یاساکان و به‌ده‌رن له‌ لێپرسینه‌وه‌‬ ‫کردن له‌گه‌ڵیاندا و به‌ده‌رن له‌وه‌ى‬ ‫س��زا ب��درێ��ن زۆرێ���ک ل �ه‌ واڵت��ان��ى‬ ‫عه‌ره‌بى به‌و شێوه‌یه‌ن ئه‌م شۆڕشه‌‬ ‫و ئه‌م ڕاپه‌ڕینه‌ى که‌له‌ تونس کرا‬ ‫له‌الیه‌ن واڵته‌ دواکه‌وتوه‌کانیشه‌وه‌‬ ‫ده‌ستخۆشى له‌ ڕاپه‌ڕینه‌که‌ کرا و‬ ‫پاڵپشتى خۆیان بۆ خه‌ڵکى تونس‬ ‫ده‌ربڕى‪ .‬بێگومان سه‌رۆکى تونس‬ ‫واڵتى به‌جێهێشتووه‌ و ده‌سه‌اڵتى‬ ‫س �ه‌رۆک��ای �ه‌ت��ى ئ��ه‌و واڵت �ه‌ش��ى بۆ‬ ‫په‌رله‌مان و ده‌سه‌اڵتدارانى تر به‌جێ‬ ‫هێشتووه‌ و هێشتاش خه‌ڵکه‌که‌‬ ‫ب��ه‌رده‌وام��ن ل�ه‌ڕاپ�ه‌ڕی��ن�ه‌ک�ه‌ی��ان و‬ ‫ب��ارودۆخ�ه‌ک�ه‌ی��ان گ��ۆڕى‪ .‬من پێم‬ ‫وایه‌ ئه‌م ڕاپه‌ڕینه‌ى خه‌ڵکى تونس‬ ‫په‌یامێکى به‌هێزه‌ بۆ حکومه‌ته‌کانى‬ ‫واڵت���ان���ى ع���ه‌ره‌ب���ى و واڵت��ان��ى‬ ‫ئیسالمیش نیشانیدا که‌ که‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ئ��ی��راده‌ و ت��وان��اى میلله‌ت یه‌کى‬ ‫گرت و ویستى شتێک بکات زۆر‬ ‫له‌وه‌ گرنگتر وبه‌هێزتر ده‌بێت که‌‬ ‫سه‌رکرده‌کانى ئه‌و واڵتانه‌ پێشبینى‬ ‫ده‌ک��ه‌ن زۆر به‌هێزتره‌ له‌چه‌ک و‬ ‫تۆقاندن و ترساندنه‌کانیان‪ .‬ئه‌م‬ ‫ڕاپه‌ڕین ‌ه له‌سه‌رده‌مێکدایه‌ که‌ واڵتان‬ ‫به‌ گشتى له‌ژێر چاودێرى هه‌موو‬ ‫دن��ی��ادان و ه �ه‌رک��ارو ک��رده‌وه‌ی �ه‌ک‬ ‫که‌ حکومه‌تێک پێى هه‌ڵده‌ستێت‬ ‫دواجار هه‌ڵسه‌نگاندنى بۆ ده‌کرێت‬ ‫له‌ کۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تیدا و دواجار‬ ‫ئه‌گه‌ر پێوه‌ره‌کانى ڕێزگرتن له‌ مافى‬ ‫مرۆڤ و ئازادییه‌کانى نه‌گرت نه‌گرت‬ ‫له‌الیه‌ن کۆمه‌ڵگاى نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌‬ ‫پشتگیرى و هاوکارى لێناکرێت زۆر‬ ‫وواڵت��ى عه‌ره‌بى هه‌یه‌ که‌له‌ ڕوى‬ ‫تواناى ئابورییه‌وه‌ الوازن‪ .‬بۆ نموونه‌‬ ‫واڵتێکى وه‌ک��و ئ���وردن ه��اوک��ارى‬ ‫واڵت��ان��ى ت��رى له‌ پشته‌ و ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌و هاوکارییه‌ نه‌مێنێت ناتوانێت‬ ‫خۆى ڕاگرێت خۆ ئه‌گه‌ر نه‌یانتوانى‬ ‫ئیداره‌ى واڵته‌کانیان به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫ب��اش به‌ڕێوه‌به‌رن ئ�ه‌و پشتگیرى‬ ‫لێده‌سه‌ندرێته‌وه‌‬ ‫وهاوکاریانه‌یان‬ ‫دواجاریش بارودۆخه‌کانیان خراپتر‬

‫ده‌ب��ێ��ت و ده‌ک��ه‌ون��ه‌ ژێ��ر فشارى‬ ‫ج��ه‌م��اوه‌رى واڵت �ه‌ک �ه‌ی��ان �ه‌وه‌ وات�ه‌‬ ‫ئێستا جیهان به‌هۆى پێشکه‌وتنى‬ ‫ته‌کنه‌لۆژیا و ع �ه‌ول �ه‌م �ه‌وه‌ زۆر‬ ‫بچوک بۆته‌وه‌ و له‌که‌مترین کاتدا‬ ‫گۆڕانکارى له‌هه‌ر واڵتیکدا هه‌بێت‬ ‫هه‌موو جیهان لێى ئاگادارده‌بێته‌وه‌‬ ‫وک��اردان �ه‌وه‌ی��ان ده‌بێت به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌و گۆڕانکاریانه‌ ئێستاش جیهان‬ ‫به‌ شێوه‌یه‌که‌ که‌ زیاتر پشتگیرى‬ ‫له‌مافه‌کانى مرۆڤ و ئازادییه‌کان‬ ‫ده‌ک��رێ��ت ل��ێ��ره‌ش �ه‌وه‌ ئ �ه‌گ �ه‌ر ئه‌و‬ ‫واڵتانه‌ پیاچونه‌وه‌یه‌ک به‌ شێوازى‬ ‫سیسته‌م و مامه‌ڵه‌ کردنه‌کانى‬ ‫خۆیاندا نه‌که‌نه‌وه‌ وچاره‌نوسیان له‌‬ ‫چاره‌نوسى سه‌رۆکى تونس باشتر‬ ‫نابێت نموونه‌ش بۆ ئه‌م هه‌ڵوێسته‌‬ ‫حکومه‌تى ئوردن ڕاسته‌خۆ چاکسازى‬ ‫له‌ هه‌ندێک بریاردا کردو نرخى کااڵو‬ ‫پێداویستیه‌کانى خه‌ڵکى ئوردنیان‬ ‫داب��ه‌زان��د ئه‌مه‌ چ��ى ده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫ئه‌مه‌ هه‌ست کردنه‌ به‌ مه‌ترسیه‌ک‬ ‫که‌ له‌وانه‌یه‌ ئه‌وانیش بگرێته‌وه‌‬ ‫چونکه‌ زۆرج��ار گۆڕانکاریه‌ک یان‬ ‫ڕاپه‌ڕینێک له‌ واڵتێکدا ده‌بێت‪.‬‬ ‫زوبه‌زوو چاوى لێده‌کرێت و واڵتانى‬ ‫تریش ده‌گرێته‌وه‌ به‌تایبه‌تى هه‌مان‬ ‫ئه‌و واڵتانه‌ى که‌ هه‌مان سیسته‌م و‬ ‫هه‌مان مامه‌ڵه‌ى سیاسیانه‌ى تێدا‬ ‫په‌یڕه‌وده‌کرێت وه‌کو واڵتى لیبیا و‬ ‫میسر و ئوردن و جه‌زائیر و هه‌ندێک‬ ‫واڵتانى تر‪ .‬ڕه‌نگه‌ له‌هه‌ندێک واڵتدا‬ ‫له‌ ڕووى ئابوورى و ئاستى بژێوى‬ ‫خه‌ڵکه‌که‌یه‌وه‌ جیاوازى هه‌بێت به‌اڵم‬ ‫له‌ڕوى سیاسى و له‌ڕوى حکومکردن‬ ‫و له‌ ڕوى دواکه‌وتوویى بنه‌ماکانى‬ ‫سیسته‌مى حکومڕانییه‌وه‌ زۆر‬ ‫له‌یه‌که‌وه‌ نزیکن‪.‬‬ ‫~‪ :‬ل���ه‌س���ه‌ر وت���ه‌ک���ه‌ى‬ ‫به‌ڕێزتان هه‌ر له‌دواى ڕوداوه‌کانى‬ ‫تونس کۆمه‌ڵێک له‌ خوێندکارانى‬ ‫زانکۆ له‌ جه‌زائیر خۆپیشاندانیان‬ ‫س��ازک��رد و داواى چ��اک��س��ازى و‬ ‫نه‌هێشتنى بێکارى و دابینکردنى‬ ‫ئازادییه‌کانیان ده‌ک��رد‪ .‬ڕاپه‌رینى‬ ‫ت��ون��س ت��اچ �ه‌ن��د ه��ان��ده‌رێ��ک و‬ ‫پشتیوان ده‌بێت بۆ گه‌النى ترى‬ ‫واڵته‌ عه‌ره‌بیه‌کان ؟‬ ‫ بێگومان ڕاپه‌ڕینى خه‌ڵکى تونس‬‫شکاندنى کۆتى ترس ودڵه‌ڕاوکێى‬ ‫واڵت��ان��ى ت��رى ع �ه‌ره‌ب �ه‌ زۆرێ��ک له‌‬ ‫واڵت �ه‌ عه‌ره‌بیه‌کان ڕه‌نگه‌ ل�ه‌ڕوى‬ ‫ئابوریه‌وه‌ و له‌ڕوى ئاستى بژێوى‬ ‫ژیانى هاواڵتیانه‌وه‌ کێشه‌یان نه‌بێت‬ ‫ب �ه‌اڵم ئازادییان لێسه‌ندراوه‌ته‌وه‌‬ ‫بۆ نموونه‌ له‌ واڵت��ان��ى ک �ه‌ن��داودا‬

‫هیچ که‌ناڵێکى ڕاگ�ه‌ی��ان��دن هه‌یه‌‬ ‫نه‌کڕدرابێت و چاوترسێن نه‌کرابێت‬ ‫؟ڕه‌نگه‌ ئه‌وکلتورو بیروبۆچونه‌ى که‌‬ ‫له‌واڵتانى که‌نداو و هه‌ندێک واڵتانى‬ ‫ترى عه‌ره‌بیدا هه‌یه‌ جیاواز بێت له‌و‬ ‫کلتوره‌ى که‌ خه‌ڵکى تونس هه‌یه‌تى‬ ‫ب�ه‌و پێیه‌ى که‌ تونس کاریگه‌رى‬ ‫ڕۆشنبیرى واڵتانى ڕۆژئ��اواى وه‌کو‬ ‫فه‌ڕه‌نساى به‌سه‌ره‌وه‌یه‌ به‌اڵم له‌گه‌ڵ‬ ‫هه‌موو ئه‌و جیاوازیانه‌دا مادام ئازادى‬ ‫له‌هه‌ردوال سه‌ندراوه‌ته‌وه‌ کاریگه‌رى‬ ‫ده‌بێت و من پێم وایه‌ که‌ ڕاپه‌رینى‬ ‫تونس وه‌ک کڵپه‌یه‌ک وایه‌ و هه‌موو‬ ‫ئه‌و واڵتانه‌ى که‌ سته‌م و زۆردارى‬ ‫به‌رامبه‌ر نه‌ته‌وه‌کانیان به‌کار دێنن‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬چ����ۆن ده‌ڕوان����ن����ه‌‬ ‫هه‌ڵوێستى واڵت��ان��ى ف�ه‌ڕه‌ن��س��ا و‬ ‫ئه‌مه‌ریکا به‌رامبه‌ر که‌سێک که‌ تا‬ ‫دوێنێ هاوپه‌یمانى ب��وون ئه‌مڕۆ‬ ‫پشتیان تێکردو ڕێ��گ�ه‌ی��ان ن �ه‌دا‬ ‫له‌واڵته‌که‌یاندا وه‌ک په‌ناهه‌نده‌یه‌ک‬ ‫وه‌رى بگرن؟‬ ‫ ئ���ه‌وان پشتگیرى ل �ه‌ واڵتێک‬‫ده‌ک��ه‌ن که‌له‌گه‌ڵ میلله‌ته‌که‌یاندا‬ ‫بن بۆ نموونه‌ سه‌رۆکى ئه‌مه‌ریکا‬ ‫له‌یه‌که‌م کاردانه‌وه‌یدا ڕاى گه‌یاند‬ ‫که‌ ئ��ه‌وان پشتگیرى له‌ خه‌ڵکى‬ ‫ت��ون��س و ه��اواڵت��ی��ان��ى ئ��ه‌و واڵت �ه‌‬ ‫ده‌ک�ه‌ن ته‌نانه‌ت واڵتێکى عه‌ره‌بى‬ ‫وه‌کو قه‌ته‌ریش ڕه‌خنه‌ى له‌ ئه‌داى‬ ‫سه‌رۆکى له‌کارالبراوى ئه‌و واڵته‌‬ ‫کرد و نه‌بونى ئازادى و دیموکراسى‬ ‫ب �ه‌ه��ۆک��ارى ئ��ه‌و ڕاپ �ه‌ڕی��ن �ه‌ زان��ى‬ ‫ه �ه‌رچ �ه‌ن��ده‌ ق �ه‌ت �ه‌ری��ش واڵتێکى‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌نده‌ له‌ڕوى ئابورییه‌وه‌ به‌اڵم‬ ‫له‌ڕوى کارپێکردنى هزرى سیاسیه‌وه‌‬ ‫دواک �ه‌وت��ووه‌ جا ئ �ه‌وه‌ هه‌ڵوێستى‬ ‫واڵتێکى عه‌ره‌بى بێت ئه‌بێ واڵتانى‬ ‫تر چۆن بن‪ .‬بێگومان ئه‌و واڵته‌‬ ‫عه‌ره‌بیانه‌ش که‌ ئێستا سه‌رزه‌نشتى‬ ‫سه‌رۆکى له‌کارالبراوى تونس ده‌که‌ن‬ ‫خۆشیان نه‌یان توانییوه‌ بنه‌ماکانى‬ ‫ئازادى و دیموکراسى له‌واڵته‌کانى‬ ‫خۆیاندا فه‌راهه‌م بکه‌ن به‌اڵم له‌م‬ ‫کاته‌دا بۆ به‌ده‌ست هێنانى متمانه‌ى‬ ‫گه‌لى تونس ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ ده‌نوێنن‬ ‫به‌کورتى ل �ه‌م مه‌سه‌له‌یه‌دا هیچ‬ ‫که‌سێک له‌گه‌ڵ که‌سێکدا نییه‌ که‌‬ ‫مافه‌کانى میلله‌ته‌که‌ى خۆى زه‌وت‬ ‫بکات و ئ��ازادی��ی�ه‌ک��ان به‌رته‌سک‬ ‫بکاته‌وه‌ و ڕاگ�ه‌ی��ان��دن سه‌رکوت‬ ‫بکات هیچ سیسته‌م و سه‌رکرده‌یه‌ک‬ ‫پشتیوانى نێوده‌وڵه‌تى لێناکرێت‬ ‫ئ�ه‌گ�ه‌ر بنه‌ما نێوده‌وڵه‌تیه‌کانى‬ ‫ڕێ��زگ��رت��ن له‌مافه‌کانى م���رۆڤ و‬

‫ئازادیه‌کان په‌یڕو نه‌کات‪.‬‬ ‫~‪ :‬ب���ه‌ڕاى ئێوه‌ ه��زرى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ په‌رستى عه‌ره‌بى به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌و ڕاپه‌ڕینه‌ چۆنه‌؟‬ ‫ ب�ه‌ش��ێ��ک��ى زۆرى ئ���ه‌و واڵت��ه‌‬‫عه‌ره‌بیانه‌ى دروشمى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫و یه‌ک پارچه‌یى خاکى عه‌ره‌بیان‬ ‫ه�ه‌ڵ��گ��رت��ووه‌ ڕاستگۆنین له‌گه‌ڵ‬ ‫دروشمه‌کانى خۆیان به‌شێکى زۆرى‬ ‫ئ �ه‌و دروشمانه‌یان بۆ سڕکردنى‬ ‫نه‌ته‌وه‌کانیانه‌ و بۆ خاوکردنه‌وه‌یانه‌‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر مه‌سه‌له‌ ناوخۆیه‌کانیان‬ ‫و بۆ فه‌له‌ستیتنیه‌کانه‌ که‌ پێیان‬ ‫ده‌ڵێن ئه‌وه‌تا فه‌له‌ستینیه‌کان چۆن‬ ‫وه‌ک نه‌ته‌وه‌یه‌ک ده‌چه‌وسێنرێنه‌وه‌‬ ‫و ده‌بێت ئێوه‌ سوپاسگوزاربن که‌‬ ‫له‌سایه‌ى حکومه‌ته‌کانى خۆتاندا‬ ‫ژیانتان پارێزراوه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬ ‫جیاوازییه‌ک هه‌یه‌ له‌ نێوان خه‌ڵکى‬ ‫تونس و خه‌ڵکى که‌نداو یان خه‌ڵکى‬ ‫شام و هه‌مووشمان ئه‌وه‌ ده‌زانین‬ ‫بارى خراپى ئابوورى ڕه‌نگدانه‌وه‌ى‬ ‫ده‌بێت له‌سه‌رجه‌م بواره‌کانى ژیان‬ ‫و ده‌س�ه‌اڵت��ى ئ�ه‌و واڵتانه‌ پاشان‬ ‫ئێستا به‌شێکى زۆرى ئ�ه‌و واڵته‌‬ ‫عه‌ره‌بییانه‌ سه‌رگه‌رمى کێشه‌کانى‬ ‫خۆیانن ئه‌وه‌نده‌ ئاگایان له‌ هزره‌‬ ‫نه‌ته‌وه‌ په‌رستییه‌که‌ نه‌ماوه‌‪ .‬ژیان‬ ‫و گوزه‌رانى خۆیان جێگیرنیه‌ و له‌‬ ‫بارودۆخێکى بێکارى و نزمى ئاستى‬ ‫ژیاندا ده‌ژی��ن ئه‌مانه‌ کاریگه‌ریان‬ ‫ده‌بێت له‌سه‌ر ئ��ه‌وه‌ى که‌ هزرى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ په‌رستى عه‌ره‌بى ئه‌وه‌نده‌‬ ‫خ��ۆی��ان ب �ه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ سه‌رقاڵ‬ ‫نه‌که‌ن ته‌نها نوخبه‌یه‌کى که‌م نه‌بێت‬ ‫که‌ له‌م واڵته‌ و له‌و واڵته‌ به‌رگرى‬ ‫له‌ سیسته‌مى تۆتالیتاریه‌کان ده‌که‌ن‬ ‫و به‌ پارێزه‌رى نه‌ته‌وه‌یى عه‌ره‌بیان‬ ‫ده‌زانن ئه‌گه‌ر نا ئه‌و نه‌ته‌وانه‌ له‌‬ ‫چوارچێوه‌ى واڵته‌کانى خۆیاندا وه‌کو‬ ‫عه‌ره‌ب سه‌رگه‌رمى چاره‌سه‌رکردن‬ ‫و دۆزی���ن���ه‌وه‌ى ڕێ��گ��ه‌چ��اره‌ن بۆ‬ ‫دابینکردنى ئازادى و قوتى ڕۆژانه‌یان‬ ‫و چانسى کار به‌ده‌ر له‌وه‌ ئه���وه‌نده‌‬ ‫خۆیان به‌ ه��زره‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌که‌وه‌‬ ‫سه‌رقاڵ ن �ه‌ک��ردووه‌ جگه‌ ل�ه‌وه‌ش‬ ‫ئاستى ڕۆشنبیرى و تێکه‌اڵوى زیاتر‬ ‫له‌گه‌ڵ کلتوره‌کانى تردا کاریگه‌رى‬ ‫هه‌یه‌ به‌سه‌ر کاڵبوونه‌وه‌ى ئه‌و هزره‌‬ ‫خه‌ڵکى تونسیش کۆمه‌ڵگه‌یه‌کى‬ ‫ڕۆشنبیرن و تێکه‌اڵون له‌گه‌ڵ کلتورى‬ ‫فه‌ڕه‌نسادا ونزیکه‌ى له‌ سه‌دا ‪45‬ى‬ ‫خه‌ڵکى تونس به‌ زمانى فه‌ڕه‌نسى‬ ‫ده‌دوێن بۆیه‌ من له‌م بارودۆخه‌دا‬ ‫هزرى نه‌ته‌وه‌ په‌رستى عه‌ره‌بى به‌‬ ‫الواز ده‌زانم‪.‬‬

‫ل�ه‌ک��ات��ێ��ک��دا چ �ه‌ن��د ڕۆژێ����ک م��اب��وو‬ ‫ب��ۆ ک��ۆت��ای��ی ه��ات��ن��ى ڕی��ف��ران��دۆم � ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌ریه‌که‌ى سودان بۆ دیاریکردنى‬ ‫چاره‌نووسى ب��اش��وورى ئ �ه‌و واڵت �ه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم نوێترین ڕووداو که‌ هه‌ڵه‌ نابین‬ ‫به‌ هه‌ستیارترن ڕووداوى سه‌ره‌تاى‬ ‫ساڵى نوێ دابنێین‪ ،‬چونکه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫که‌مێک له‌ مێژووى واڵتانى عه‌ره‌بى و‬ ‫به‌تایبه‌تیش ئه‌و واڵتانه‌ى که‌ پێشتر‬ ‫له‌ ژێر ده‌سه‌اڵتى داگیرکه‌راندا بوون‪،‬‬ ‫کاتێک توانیویانه‌ له‌ڕێگه‌ى شۆڕشى‬ ‫چه‌کدارى و خه‌باتى جه‌ماوه‌ریه‌و ‌ه‬ ‫خۆیان له‌چنگى داگیرکه‌ر ده‌ربکه‌ون‬ ‫و ه��ه‌واى ئ���ازادى هه‌ڵمژن‪ ،‬یه‌که‌م‬ ‫به‌ڵێنیان که‌ به‌ گه‌له‌کانیاندا بریتی‬ ‫ب��وو ل��ه‌وه‌ى که‌ له‌ئاست داخ��وازى‬ ‫ه��اواڵت��ی��ان��دا ب��ن‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئ���ه‌وه‌ى ل ‌ه‬ ‫تونس ڕووی���دا و ئێستاشى له‌سه‌ر‬ ‫بێت ڕه‌وش��ى ئه‌واڵته‌ به‌ نائاسایی‬ ‫ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬دوو ڕاستى له‌خۆگرتووه‌‬ ‫یه‌که‌میان ئه‌وه‌یه‌ که‌ ڕاسته‌ سه‌ره‌تاى‬ ‫ده‌سپێکردنى خۆپیشاندانه‌کانى ئه‌و‬ ‫واڵته‌ له‌ ئه‌نجامى بێکارى گه‌نجان و‬ ‫بێزارى زیاد له‌پێویستى خه‌ڵکى ئه‌و‬ ‫واڵته‌ بوو‪ ،‬به‌اڵم هاتنه‌ ئاراى که‌شێکى‬ ‫ل�ه‌و ج��ۆره‌‪ ،‬بۆ خ��ۆى له‌ ن��اوه‌ڕۆک��دا‬ ‫ت��ۆڵ�ه‌ى چه‌ند س��اڵ�ه‌ى خه‌ڵک بوو‬ ‫له‌و بێزاریه‌ى که‌ نه‌ده‌توانرا له‌الیه‌ن‬ ‫حکومه‌ت و ده‌سه‌اڵتى ئه‌و واڵت�ه‌و ‌ه‬ ‫چاره‌سه‌رى بۆ بدۆزرێته‌وه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند ‌ه‬ ‫ته‌نیا له‌م ڕۆژگ��اره‌دا له‌ ناو واڵتانى‬ ‫ع �ه‌ره‌ب��دا به‌ ته‌نیا تونس نییه‌ ک ‌ه‬ ‫به‌ده‌ست سیستمى چه‌ق به‌ستووى‬ ‫ح��ک��وم��ڕان��ی�ه‌وه‌ بناڵێنێت‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫واڵتانى جه‌زائیر و سوریا و میسڕ‬ ‫و مۆریتانیاش به‌هۆى نزیکى هه‌مان‬ ‫ئه‌و داخوازى و ئازارانه‌ى هاوشێوه‌ى‬ ‫تونس هه‌یانه‌‪ ،‬وه‌ک ده‌بینین کاریگه‌رى‬ ‫ناڕه‌زایه‌تى و توندوتیژه‌یه‌کانى گه‌لى‬ ‫تونس ڕاسته‌وخۆ ڕه‌نگى داوه‌ت �ه‌و ‌ه‬ ‫و به‌پێى ئه‌وڕووداوانه‌ى ئێستا بێت‪،‬‬ ‫دوور نییه‌ پریشکى ئه‌و ئاگره‌ى ل ‌ه‬ ‫تونس ڕووی��دا ل�ه‌و واڵت��ان�ه‌ى تریش‬ ‫ڕووب��دات�ه‌وه‌‪ ،‬دووه‌م ڕاستى ئه‌وه‌یه‌‬ ‫یه‌کێک له‌ خاسێته‌ نێگه‌تیڤه‌کان ک ‌ه‬ ‫سااڵنێکى زۆره‌ توێژه‌ران و بیرمه‌ندان‬ ‫له‌ تێزه‌کانیاندا باسیان لێوه‌ کردووه‌‪،‬‬ ‫پێویستى ڕه‌خ��س��ان��دن��ى ده‌رف �ه‌ت��ى‬ ‫حکومڕانیه‌ ب �ه‌ج��ۆرێ��ک بتوانرێت‬ ‫ئاڵوگۆڕى ده‌سه‌اڵت زه‌مینه‌ سازى بۆ‬ ‫بکرێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر له‌مه‌شدا به‌وردى‬ ‫ته‌ماشاى واڵتانى عه‌ره‌بى بکه‌ین‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫زۆر به‌ڕوونى دیاره‌ که‌ له‌ ناو سیستمى‬ ‫سیاسى به‌شێکى زۆرى ئه‌و واڵتانه‌دا‬ ‫ئاڵوگۆڕکردنى ده‌س���ه‌اڵت شتێکى‬ ‫مه‌حاڵه‌ و هێشتنه‌وه‌ى که‌سێک ل ‌ه‬ ‫س�ه‌ر کورسى ده‌س���ه‌اڵت‪ ،‬ب��ه‌رده‌وام‬ ‫سه‌رچاوه‌ى نیگه‌رانى جه‌ماوه‌رى ئه‌و‬ ‫واڵتانه‌یه‌‪ ،‬بۆ نموونه‌ له‌ سوریا ئه‌گه‌ر‬ ‫چى سیستمى واڵت سه‌رۆکایه‌تیه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم کاتێک حافز ئه‌سه‌د کۆچى دوایی‬ ‫کرد بینییمان به‌شار ئه‌سه‌د شوێنى‬ ‫باوکى گرته‌وه‌ و هه‌تا ئێستاش گه‌لى‬ ‫سوریا به‌ده‌ست سیاسه‌ته‌کانى به‌شار‬ ‫ئه‌سه‌دى ک��وڕه‌وه‌ گیرۆده‌ ب��وون‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫میسڕیش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى سه‌رۆکى ئه‌و‬ ‫واڵته‌ زیاتر له‌ ‪ 30‬ساڵه‌ خاوه‌ن بڕیاره‌‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم ئ�ه‌وه‌ت��ا به‌ئاشکرا کوڕه‌که‌ى‬ ‫هێشتا باوکى کورسى جێنه‌هێشتوو ‌ه‬ ‫خۆى داناوه‌ بۆماوه‌ى چه‌ند ساڵێکى‬ ‫زۆر ببێته‌ س �ه‌رۆک کۆمارى میسڕ‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ڕووداو گۆڕانکاریه‌کانى تونس‬ ‫بووه‌ سه‌ره‌تاى وه‌رچه‌رخانێکى نوێ‬ ‫و زه‌نگى خۆپیشاندانه‌کانی واڵتانى‬ ‫عه‌ره‌بى ڕاچڵه‌کاندا‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫بیروڕا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫د‪ .‬كەیوان ئازاد‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫هه‌اڵتنى سه‌رۆک و لێدوانى کوردى‬ ‫باوکی ئەژی‬

‫‪KaiwanAzad@yahoo.com‬‬

‫کێ خاوه‌ن حه‌قه‌!‬ ‫’’ڕۆژێک مامۆستایه‌ک له‌خوێندکارێکی پرسی‪،‬‬ ‫ڕۆڵه‌ ئه‌گه‌ر من ئێستا له‌ (هه‌ڤاڵ)ی هاوڕێت‬ ‫بده‌م‪ ،‬کاممان له‌سه‌ر حه‌قین‪ ،‬من یان (هه‌ڤاڵ)ی‬ ‫هاوڕێت؟ ئه‌ویش ووتی‪ :‬مامۆستا ئه‌وه‌ پرسیاری‬ ‫ناوێت‪ ،‬دی��اره‌ تۆ له‌سه‌ر حه‌قی‪ .‬مامۆستاش‬ ‫ووتی‪ :‬چۆنت زانی؟ ئه‌ویش ووتی‪ :‬ئه‌ی مامۆستا‬ ‫بۆ کێ له‌ ئێمه‌ ده‌وێرێت ڕێگا له‌ لێدانی ئێمه‌ له‌‬ ‫الیه‌ن ئێوه‌وه‌ بگرێت؟ ئه‌مه‌و بۆ مامۆستا گیان‬ ‫خۆ تۆش له‌ خۆڕا له‌ که‌س ناده‌یت‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌و‬ ‫کاته‌ی تۆ له‌ یه‌کێک له‌ ئێمه‌ ده‌ده‌یت‪ ،‬ئاسایی‬ ‫له‌سه‌ر شتێکه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌و لێدانه‌ زۆر ئاساییه‌‘‘‪.‬‬ ‫له‌ په‌راوێزی ئه‌و ڕاستییه‌دا ده‌کرێت ئه‌و‬ ‫ملمالنێیه‌ی نێوان هێزه‌ ئۆپۆزسۆنه‌کانی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان و حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان به‌هۆی‬ ‫هه‌ردوو پارتی ده‌سه‌اڵتداری (پارتی دیموکراتی‬ ‫کوردستان و یه‌کێتیی نیشتمانیی کوردستان)‬ ‫ب �ه‌و دی��ال��ۆک�ه‌ی ئ �ه‌و مامۆستا و خوێندکاره‌‬ ‫ب���ه‌راورد بکه‌ین‪ ،‬ب �ه‌اڵم ب�ه‌و مانایه‌ش ن��ا‪ ،‬که‌‬ ‫هێزه‌ ده‌سه‌اڵتداره‌کانی کوردستان و حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێم مامۆستا و هێزه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌کانیش‬ ‫خوێندکار‪ ،‬به‌ڵکو به‌و مانایه‌ی‪ ،‬که‌ ئه‌وان ئه‌گه‌ر‬ ‫گ��ه‌وره‌ و ده‌س �ه‌اڵت��دار ب��ن‪ ،‬چ��ۆن قبوڵی ئه‌وه‌‬ ‫ده‌که‌ن که‌سانێک ڕووبه‌ڕوویان بوه‌ستێت‪ ،‬که‌ له‌‬ ‫خۆیان به‌ پچوکتریان بزانن؟ ئه‌وه‌ش هه‌ر وه‌ک‬ ‫خاوه‌ن کار و کرێکارێک‪ ،‬که‌ ئاسایی جیاوازی‬ ‫له‌ نێوان سامان و ده‌سه‌اڵت و توانییاندا زۆره‌‪.‬‬ ‫دیاره‌ کاتێکیش خوێندکاره‌که‌ گه‌یشته‌ پایه‌ی‬ ‫مامۆستایه‌تی ئاسایی هه‌مان هه‌ڵوێست به‌رامبه‌ر‬ ‫خوێندکاره‌که‌ی دووباره‌ ده‌کاته‌وه‌‪ .‬ئه‌وه‌ش وه‌ک‬ ‫شێوازێکی په‌روه‌رده‌یی‪ ،‬که‌ ده‌بێت ئه‌ویش وا‬ ‫بکات‪ .‬ی��ان وه‌ک تۆڵه‌یه‌ک ل �ه‌و ڕاب���ردووه‌ی‪،‬‬ ‫که‌ به‌رامبه‌ر کراوه‌‪ ،‬بۆیه‌ هه‌مان کار به‌رامبه‌ر‬ ‫خوێندکاره‌که‌ی ده‌کاته‌وه‌‪ .‬دیاره‌ مه‌به‌ستیشمان‬ ‫له‌ شێوازی په‌روه‌رده‌یی یان تۆڵه‌ ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌وانیش گه‌یشتنه‌ ده‌سه‌اڵت‪ ،‬ئه‌وا هێزێکی‬ ‫تر به‌ ناوی (ئۆپۆزسیۆن) به‌رامبه‌ریان قووت‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌وانیش ناتوانن وه‌ک پێش‬ ‫خۆیان هه‌موو هاواڵتی و هێزه‌ سیاسییه‌کانی ژێر‬ ‫ده‌سه‌اڵتیان ڕازی بکه‌ن‪ .‬ئ�ه‌وه‌ش دیارده‌یه‌کی‬ ‫زۆر ئاسایی و هه‌ر ئه‌زموونێکی سیاسی مێژوو‬ ‫و جیهان ب��ووه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم خاڵی گرنگ و سه‌رنج‬ ‫ڕاکێش بۆ ئه‌م الیه‌نه‌ ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬که‌ بۆ هه‌میشه‌‬ ‫که‌سان و خه‌ڵکانێک شوێن هێزه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌کان‬ ‫که‌وتوون‪ ،‬یان ده‌ک �ه‌ون‪ ،‬که‌ ئاسایی ئه‌وانیش‬ ‫دوای گه‌یشتن به‌ ده‌س��ه‌اڵت ل �ه‌وان باشتریان‬ ‫پێناکرێت؟ به‌اڵم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ر کۆمه‌ڵێک‬ ‫بۆ سه‌رکه‌وتنی هێزه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌کان خۆیان‬ ‫ده‌که‌نه‌ قوربانی‪ ،‬له‌کاتێکدا سه‌دان ئه‌زموونی‬ ‫مێژووییان له‌به‌رده‌ستدا ب��ووه‌؟ به‌ده‌ریش له‌و‬ ‫ده‌قانه‌ی سه‌ره‌وه‌ ده‌کرێت بپرسین‪ ،‬که‌ بۆ ئه‌و‬ ‫هه‌موو ئه‌زموون و په‌ندانه‌ی مێژوو له‌سه‌روو‬ ‫به‌ندی ڕووداوه‌کانیدا که‌سانێکی ژیر نه‌کردووه‌‪،‬‬ ‫تا هه‌مان ڕووداو و ئه‌زموونی مێژوو دووب��اره‌‬ ‫ن �ه‌ک �ه‌ن �ه‌وه‌؟ ی��ان ب�ه‌ دیویکی ت��ردا ب��ۆ هێزه‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتداره‌کان له‌ مێژوودا کارێکیان نه‌کردووه‌‪،‬‬ ‫تا هه‌موو له‌ خۆیان ڕازی بکه‌ن و هێزێکیان به‌‬ ‫ناوی (ئۆپۆزسیۆن) لێ قووت نه‌بێته‌وه‌؟ یان‬ ‫بۆ که‌سان و هێز و الیه‌نه‌نانێکیش و له‌ نێو‬ ‫ئه‌وانیشدا هێزه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌کان وا بۆ بابه‌ته‌که‌‬ ‫نه‌ڕوانن‪ ،‬به‌وه‌ی ئه‌گه‌ر له‌ مێژوودا ئۆپۆزسیۆن‬ ‫نه‌مایه‌‪ ،‬ئه‌وا ده‌سه‌اڵتداره‌کان دونیایان ده‌خوارد؟‬ ‫یان هه‌موو هاواڵتیان ده‌کرده‌ کۆیله‌ی خۆیان؟‬ ‫ئه‌ی بۆ ئه‌و پرسیار و بۆچوونه‌ش نه‌ڵێین‪ ،‬خۆ‬ ‫ئه‌وانیش هۆکاری به‌ کوشتدانی سه‌دان و بگره‌‬ ‫ه �ه‌زاران هاواڵتی ب��وون‪ ،‬سا ئه‌و قوربانیانه‌ش‬ ‫هێزی ده‌سه‌اڵت له‌ به‌رامبه‌ر نه‌یارانی‪ ،‬که‌ هێزی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن بووه‌ کردبێتی‪ .‬یان خودی هێزه‌‬ ‫ئۆپۆزسیۆنه‌کان له‌پێناو گه‌یشتن به‌ ده‌سه‌اڵت‬ ‫کردبیتیان‪ ،‬بۆیه‌ له‌سه‌روو به‌ندی ئه‌و واقیعه‌دا‬ ‫ب �ه‌رده‌وام مێژوو خۆی دووب��اره‌ و چه‌ندین باره‌‬ ‫کردۆته‌وه‌ و تا ئێستاش ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬

‫دواى ئه‌وه‌ى بۆماوه‌ى بیست‬ ‫وس��ێ س��اڵ زی��ات��ر حوکمى‬ ‫والت���ى ت��ون��س��ى ک���رد ‪.‬زێ��ن‬ ‫ئلعابدین بن عه‌لى له‌ڕێگه‌ى‬ ‫ف��رۆک �ه‌و‌ه ه��ه‌اڵت واڵته‌که‌ى‬ ‫به‌جێهێشت ‪ ،‬هاوسه‌ره‌که‌شى‬ ‫که‌له‌یالته‌را بلسی ‌ه زیاترل ‌ه یه‌ک‬ ‫ته‌ن ونیو ئاڵتونى ب��ردووه‌و‬ ‫ه��ه‌اڵت��وو‌ه ب���ه‌ره‌و دوب���ه‌ى ‪،‬‬ ‫ئه‌م روداوه‌ى که‌پێش چه‌ند‬ ‫رۆژیک تونسى گرته‌و‌ه ‪ ،‬بوه‌‬ ‫جیگه‌ى تیرامان وزۆرواڵت��ى‬ ‫ڕۆژه����ه‌اڵت����ى ن��اوه‌راس��ت��ى‬ ‫س��ه‌رس��ام ک��رد و هه‌ندیک‬ ‫والتى دیکه‌ى ناچارکرد که‌به‌‬ ‫سیاسه‌تى خۆیاندا له‌ناوخۆو‬ ‫دره‌وه‌ی��ان��دا بچنه‌وه‌و بۆیان‬ ‫ده‌رکه‌وت ک ‌ه فشارى جه‌ماوه‌ر‬ ‫گه‌وره‌ترین فشاره‌و ده‌بێت‬ ‫حکومه‌ت به‌رله‌هه‌موو شتێک‬ ‫پیداویستیه‌کانى هاوالتیانى‬ ‫والته‌که‌ى جیبه‌جیبکات ‪.‬‬ ‫ئ���ێ���م���ه‌ى ک����وردی����ش ک�ه‌‬ ‫ل��ه‌رۆژه��ه‌الت��ى ن��اوه‌راس��ت��دا‬ ‫ده‌ژین ‪ ،‬ئه‌م ڕوداو‌ه ئیمه‌شى‬ ‫ج��والن��د و ده‌ت��وان��ی��ن بڵین‬ ‫باهۆزى دیموکراسى واخه‌ریکه‌‬ ‫ئه‌م ناوچه‌یه‌ش ده‌گرێته‌وه‌و‬ ‫ئیدى هه‌موو جکومه‌ته‌کان‬ ‫هه‌ڵبژیردراوى جه‌ماوه‌ره‌که‌ى‬ ‫ده‌بیت ‪ ،‬عه‌قڵیه‌تى دیکتاتۆرى‬ ‫و ح��وک��م��ى ئ��اگ��رو ئاسن‬ ‫به‌سه‌رچوو‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى ب��ه‌الم��ه‌و‌ه گرنگه‌و‬ ‫ده‌مه‌ویت ئاماژه‌ى بۆ بکه‌م ‪.‬‬ ‫له‌کاتى ئه‌و روداوه‌دا له‌یه‌کیک‬ ‫ل�� ‌ه ک �ه‌ن��ال � ‌ه ک��وردی �ه‌ک��ان��ى‬ ‫خ��وم��ان��ه‌و‌ه ‪ ،‬ی �ه‌ک��ی��ک له‌‬ ‫سیاسیه‌کانى خۆمان له‌ریگه‌ى‬ ‫ته‌له‌فۆنه‌و‌ه لیدوانى ده‌دا‬ ‫‪،‬به‌راستى به‌جۆریک قسه‌ى‬ ‫ده‌کرد که‌پربو له‌حه‌ماسه‌تیکى‬

‫ل���ه‌راده‌ب���ه‌ده‌ر و قسه‌کانى‬ ‫هه‌ستى ه �ه‌م��وو مرۆڤیکى‬ ‫دیموکراسخوازى ده‌جوالند‬ ‫‪ ،‬ده‌س��ت��ان خۆشبیت ئ��اوا‬ ‫شیکاریمان بۆ ده‌که‌ن له‌سه‌ر‬ ‫والت��ى تونس ‪ ،‬ئه‌ى ئه‌گه‌ر‬ ‫ناوچه‌دابراوه‌کانى کوردستان‬ ‫بگه‌ریته‌و‌ه یان هه‌رروداویکى‬ ‫سیاسى تایبه‌ت به‌کوردستان‬

‫روب��دات چۆن لیدوان ده‌ده‌ن‬ ‫ئ��وم��ی��ده‌وارم ک�ه‌ب�ه‌ه�ه‌م��ان‬ ‫حه‌ماسه‌و‌ه بیت ‪ .‬منیش ته‌واو‬ ‫هارام له‌گه‌ل به‌ریزیان ‪،‬به‌الم‬ ‫ه��ی��وادارم ئ��ه‌و حه‌ماسه‌ته‌‬ ‫ته‌نها بوگه‌لى ئازادیخوازى‬ ‫تونس و راپه‌رینه‌که‌یان بیت و‬ ‫خویندنه‌وه‌ى تر هه‌لنه‌گریت !!‬ ‫که‌باس دیت ‌ه سه‌رنه‌هیشتنى‬

‫عه‌قلیه‌تى دیکتاتۆرى ده‌بیت‬ ‫باس ل�ه‌وه‌ش بکه‌ین لیره‌ش‬ ‫له‌هه‌ریمى کوردستاند ریگه‌‬ ‫له‌بیرى ت��ون��دره‌وى و تاک‬ ‫ره‌وى بگرین و ب��وارى زیاتر‬ ‫به‌بیرى پیشکه‌وتنخوازى و‬ ‫کرانه‌و‌ه بده‌ین ‪ ،‬ئومیده‌وارم‬ ‫بۆهه‌موو روداوه‌کانى داهاتوو‬ ‫که‌دین ‌ه پیش و له‌به‌رژه‌وه‌ندى‬

‫کوردا نه‌بیت یان هه‌ر پالنیک‬ ‫ک��ه‌دژ ب�ه‌پ��رۆس�ه‌ى سیاسى‬ ‫هه‌ریمى کوردستان له‌الیه‌ن‬ ‫نه‌یارانى کورده‌وه‌ده‌گیریته‌‬ ‫به‌ر هه‌موو به‌رپرسه‌کانمان‬ ‫چ���او ل���ه‌و ب���ه‌ری���ز‌ه بکه‌ن‬ ‫وبه‌هه‌مان حه‌ماسه‌تى که‌بۆ‬ ‫والتى تونسى عه‌ره‌بى ده‌ربرا‬ ‫ئاوه‌ها بن ‪.‬‬

‫سه‌وزکردنى زیاترى شاره‌کان ئه‌رکى هه‌موانه‌‬ ‫ڕێبین سەعید‬ ‫هه‌روه‌ک ده‌زانریت پاک راگرتنى‬ ‫ژینگ ‌ه ماناى ب �ه‌رده‌وام��ى ژیان‬ ‫ده‌به‌خشیت ‪ ،‬ده‌بینین هه‌موو‬ ‫والتان گرنگى زۆر ده‌ده‌ن به‌م بواره‌‬ ‫و له‌پیناوراگرتن و تیکنه‌چونى‬ ‫ژینگه‌دا له‌هه‌ولى ب �ه‌رده‌وام��دان‬ ‫‪ ،‬یه‌کیک له‌هۆیه‌کانى پیسبونى‬ ‫ژی��ن��گ�ه‌ى ه�ه‌ری��م��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫که‌مى سه‌وزایی ‌ه له‌شاره‌کانیدا ‪،‬‬ ‫که‌ئه‌مه‌ش بیگومان کاریگه‌رى‬ ‫زۆرى هه‌ی ‌ه بۆ بالو بونه‌وه‌ى هه‌موو‬ ‫جۆر‌ه نه‌خۆشیه‌ک ‪ ،‬بۆ ریگ ‌ه گرتن‬ ‫ل ‌ه بالو بونه‌وه‌و ته‌شه‌ن ‌ه نه‌سه‌ندى‬ ‫نه‌خۆشى ‪.‬‬ ‫ده‌ب��ی��ری��ت له‌کاتى موناسه‌به‌و‬ ‫ی��اده‌ک��ان��دا ‪ ،‬ل �ه‌الی �ه‌ن به‌رپسى‬ ‫ده‌زگاکانه‌و‌ه ک �ه‌وه‌ک ریکالمیک‬ ‫له‌فالن ‌ه شه‌قام ئ�ه‌وه‌ن��د‌ه نه‌مام‬ ‫چ��ی��ن��درا ‪ ،‬ک �ه‌ب �ه‌راس��ت��ى پ��اش‬ ‫ماوه‌ی ‌ه له‌الیه‌ن شاره‌وانیه‌کانه‌و‌ه‬ ‫و بۆ حیبه‌جیکردنى پرۆژه‌کان ‪،‬‬ ‫یاخود گۆرینى دیزاینى ئه‌وشه‌قام ‌ه‬ ‫نه‌مامه‌کان هه‌لده‌که‌ندرینه‌و‌ه ‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌م نه‌مام چاندنان ‌ه به‌رده‌وام‬ ‫بونایه‌و خزمه‌تیان بکرابای ‌ه ئیستا‬ ‫نیسبه‌یه‌کى زۆر شوینى داگیر‬ ‫ده‌کردو سیماى شاره‌کانى جوانتر‬ ‫ده‌کرد ‪.‬‬ ‫له‌گه‌ل زۆر بونى کارگه‌و ئه‌و هه‌مو‬ ‫ئۆتۆمبیالنه‌ى ک ‌ه له‌کوردستاندا‬ ‫ه �ه‌ن ‪ ،‬هینده‌ش ژینگه‌که‌مان‬ ‫ب��ه‌ره‌و پیسبونى زیاتر ده‌چیت‬ ‫و رۆژ ب��ه‌رۆژ ئه‌گه‌رى ژیانیکى‬ ‫پ��ر ل �ه‌ت �ه‌ن��دروس��ت��ی �ه‌ک��ى ب��اش‬ ‫له‌هه‌ریمه‌که‌ماندا که‌متر ده‌بیته‌و‌ه ‪،‬‬ ‫بوی ‌ه پیویست ‌ه که‌حکومه‌تى هه‌ریمى‬

‫کوردستان زۆر به‌جدى له‌م بوار‌ه‬ ‫گرنگ ‌ه بروانیت و هه‌ولى زیاتلر بدات‬ ‫له‌پیناو پاککردنه‌وه‌و پاکراگرتنى‬ ‫ژینگه‌ى هه‌ریمى کوردستان ‪،‬‬

‫بیگومان ئه‌م ئه‌رکه‌ش به‌ته‌نها‬ ‫له‌ئه‌ستۆى حکومه‌تى هه‌ریمدا‬ ‫نیی ‌ه ‪ ،‬به‌لو ئیمه‌ى هاوالتیانى‬ ‫کوردستانیش هاوکارى حکومه‌ت‬

‫بین ل �ه‌و ب���واره‌دا ‪ ،‬پیشنیارى‬ ‫کردنه‌وه‌ى زیاترى باخچه‌ى گه‌وره‌و‬ ‫له‌هاوشیوه‌ى پ��ارک وباخچه‌ى‬ ‫بچوک بۆ گه‌ره‌که‌کانى شاره‌کالنى‬

‫هه‌ریم ده‌که‌م ‪ ،‬به‌و پیه‌ى ده‌توانین‬ ‫بلین الیه‌نى ئه‌ساسى پاک راگرتنى‬ ‫ژینگ ‌ه زیاتر ک��ردن وگرنگیدان ‌ه‬ ‫به‌سه‌وزایى‪.‬‬


‫ئافرەتان‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫‪5‬‬

‫جه‌نده‌رییه‌کان بانگه‌شه‌ی هاوشێوه‌بوون ده‌که‌ن‌و هه‌مووجۆر ‌ه‬ ‫ئا‪ :‬ژاڵە محەمەد‬

‫جیاوازیه‌ک ل ‌ه نێوان ئافره‌ت‌وپیاودا ڕه‌تده‌که‌نه‌وه‌‬

‫جه‌ده‌النه‌ بکرێت‪ ،‬به‌ مه‌رجێک‬ ‫نه‌مانگه‌ێنێته‌ ده‌رئه‌نجامێکی‬ ‫توندوتیژ‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئ�ه‌گ�ه‌ر به‌‬ ‫پ��ێ��چ�ه‌وان�ه‌وه‌ بمانگه‌یه‌نێته‌‬ ‫تێگه‌ێشتنێک زۆر ئاساییه‌ ئه‌م‬ ‫جدل‌و موناقشانه‌ بکرێت‪.‬‬

‫پ��������ێ��������ش��������ەک��������ی ‬

‫فێمێنیزمى جه‌نده‌رى له‌ ساڵى‬ ‫(‪ )1990‬ده‌ستى پێکرد‌و تا ئێستاش‬ ‫به‌رده‌وامه‌‪ ،‬ئه‌وانه‌ى ده‌ورى بااڵیان‬ ‫بینیوه‌ له‌م شه‌پۆله‌ (میشێل فۆکۆ) و‬ ‫(ژاک دریدا) بوون‪ ،‬جه‌نده‌رییه‌کان‬ ‫بانگه‌شه‌ی هاوشێوه‌بوون ده‌که‌ن ‌و‬ ‫هه‌مووجۆره‌ جیاوازیه‌ک له‌ نێوان‬ ‫ئافره‌ت ‌وپیاودا ڕه‌تده‌که‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌جۆرێک که‌ جه‌نگیان به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌ سرووشتی بایلۆژی ئافره‌ت‬ ‫ڕاگه‌یاندووه‌‪ ،‬بڕوایان به‌ هیچ‬ ‫ج��ۆره‌ جیاوازیه‌کی ‌بایلۆژی‬ ‫‌وکۆمه‌اڵیه‌تی نێوان ئافره‌ت و پیاو‬ ‫نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو ده‌ڵێن‪ :‬ته‌نانه‌ت هێزی‬ ‫‌جه‌سته‌یى ‌‌و بازوویى پیاو به‌ هۆی‬ ‫‌په‌روه‌رده‌یکۆمه‌اڵیه‌تیه‌وه‌ دروست‬ ‫بووه‌‪ ،‬ئه‌و پێشنیارانه‌ی ‌فێمێنیزمی‬ ‫‌جه‌نده‌ری بۆ زاڵبوون به‌سه‌ر‬ ‫جیاوازیه‌کانی نێوان ئافره‌ت ‌وپیاو‬ ‫هێنایانه‌ کایه‌وه‌‪ ،‬بریتیه‌ له‌ دووباره‌‬ ‫دابه‌شکردنه‌وه‌ی ‌ڕۆڵ له‌ ڕووی‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تی‌و کلتووری‌و سیاسیه‌وه‌‬ ‫له‌ نێوان ئافره‌ت‌و پیاودا‪ .‬هه‌ر وه‌ک‬ ‫هه‌مومان ئاگادارین وتاری هه‌ندێک‬ ‫له‌مامۆستایانی ئایینی سه‌باره‌ت‬ ‫به‌لێکدانه‌وی وشه‌ی (جه‌نده‌ر)‬ ‫ئه‌و هێرشه‌یه‌ که‌ رۆژی ‪12/17‬‬ ‫له‌ مینبه‌ری مزگه‌وته‌کانه‌وه‌ کرایه‌‬ ‫سه‌ر چاالکوانان‌و رێکخراوه‌کانی‬ ‫کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و ناوهێنانی‬ ‫هه‌ندێک چاالکوانانی ئافره‌ت له‌‬ ‫مینبه‌ری مزگه‌وته‌کان‪ ،‬کومه‌ڵێک‬ ‫ناره‌زای و خۆپیشاندانی لێکه‌وته‌وه‌‬ ‫که‌ تاکوو ئێستا به‌رده‌وامه‌‌و هه‌روه‌ها‬ ‫یاداشتێکی ناره‌زاییان ئاراسته‌ی‬ ‫هه‌رسێ‌ سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌ی هه‌رێم‌و‬ ‫ح��زب‌و الیه‌نه‌ سیاسییه‌کان‌و‬ ‫هاواڵتیان ک��رد‪ ،‬که‌ تێدا داوا‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬مامۆستایانی ئایینی ده‌ست‬ ‫له‌کاروباری رۆشنبیری وه‌رنه‌دات‌و‬ ‫کۆمه‌ڵگا له‌ چاالکوانه‌کانی بواری‬ ‫مافی ژنان هان نه‌ده‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ک‬ ‫داوای��ان کرد وشه‌ی جه‌نده‌ر له‌‬ ‫یاسای وه‌زاره‌ت���ی رۆشنبیری‬ ‫بمێنێته‌وه‌‪ .‬لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ئه‌‌و‬ ‫بارگرژییه‌ی که‌وتۆته‌ نێوان زانایانی‬ ‫ئایینی و هونه‌رمه‌ندان‌و ئه‌دیبان‌و‬ ‫رۆشنبیران ده‌بێت چۆن چاره‌سه‌ر‬ ‫بکریت؟ بۆ وه‌اڵم دان��ه‌وه‌ی ئه‌م‬ ‫پرسیاره‌ دیداریکمان له‌ گه‌ڵ نه‌جیبه‌‬ ‫له‌‬ ‫عومه‌ر»سیاسه‌تمدار‌وچاالک‬ ‫بورای ئافره‌تان»‌و شیالن محه‌مه‌د‬ ‫«رۆژن��ام��ه‌ن��ووس‌و چ��االک له‌‬ ‫بواری ئافره‌تان»‌و به‌ناز کۆیستانی‬ ‫«سه‌رنوسه‌ری رۆژنامه‌ی پێگه» ساز‬ ‫کرد‪.‬‬

‫ن����ه‌ج����ی����ب����ه‌ ع������وم������ه‌ر‪،‬‬ ‫سیاسه‌تمدار‌وچاالک له‌ بورای‬ ‫ئافره‌تان‪:‬‬ ‫بێگومان ل�ه‌ ه�ه‌م��وو دنیادا‬ ‫جیاۆازی بیر‌و بۆچون هه‌یه‌ له‌‬ ‫نیۆان هه‌موو ئایدۆلۆژیه‌کاندا‬ ‫ئه‌مه‌ش شتێکی ئاساییه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وه‌ی که‌ به‌ شتێکی ئاسایی‬ ‫نابینرێت ق��ووڵ ک��ردن �ه‌وه‌ی‬ ‫دژایه‌تی و به‌ تاێبه‌ت له‌ سه‌ر‬ ‫مه‌سله‌ی ئافره‌ت‌و به‌ کار هێنانی‬ ‫بووه‌ به‌ مه‌لمالنێی سیاسی و‬ ‫ئه‌وه‌ی که‌ ئێستا ئێمه‌ ئه‌ێبینین‬ ‫له‌ ماوه‌ی رابردوودا به‌رده‌وام‬ ‫ئه‌وه‌ هه‌بووه‌‪ .‬به‌اڵم به‌ رۆژڤ‬ ‫کردنی بابه‌تێکی له‌م چه‌شنه‌‌و‬ ‫قوڵکردنه‌وه‌ی‪ ،‬بێگومان من‬ ‫پێم وایه‌ ده‌ستێکی سیاسی له‌‬ ‫پشته‌وه‌یه‌ له‌ الیه‌که‌وه‌ هێزی‬

‫نەجیبه عومەر‬

‫ه رۆژڤ‬ ‫به‌اڵم ب ‌‬ ‫کردنی بابه‌تێکی‬ ‫له‌م چه‌شنه‌‌و‬ ‫قوڵکردنه‌وه‌ی‬ ‫«جه‌نده‌ر»‪،‬‬ ‫بێگومان‬ ‫ده‌ستێکی‬ ‫ه‬ ‫سیاسی ل ‌‬ ‫ه‬ ‫پشته‌وه‌ی ‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت له‌ الیه‌کی ت��ره‌وه‌‬ ‫ئیسالمی سیاسی که‌ هه‌ر یه‌که‌‌و‬ ‫له‌ الی خۆیه‌وه‌ ئه‌یانه‌وێت ئه‌و‬ ‫ب��اردۆخ �ه‌ی که‌ هه‌یه‌ به‌ الی‬ ‫خۆیانا بیشکێننه‌وه‌‌و تێیدا‬ ‫سودمه‌ند بن‪ ،‬بێگومان من پێم‬ ‫وایه‌ که‌وتنه‌ ناو داوێکی وا به‌‬ ‫تاێبه‌تی وه‌کوو رێکخراوه‌کانی‬ ‫ئ��اف��ره‌ت��ان‌و وه‌ک که‌سایه‌تی‬ ‫چاالک له‌ بواری سیاسی و له‌‬ ‫ب��واری ئافره‌تاندا هه‌ڵه‌یه‌ به‌‬ ‫دژبه‌رایه‌تی ک��ردن‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ئه‌مه‌ رۆژه‌ڤێک دروست ده‌کات‬ ‫که‌ له‌ مه‌سه‌له‌ ئه‌ساسیه‌کان‬ ‫دوورم���ان ئه‌خاته‌وه‌ چونکه‌‬ ‫ئه‌وه‌ی که‌ له‌ سه‌ری هه‌ڵوێست‬ ‫ئه‌که‌ین پێش هه‌موو شتێک‬ ‫خ��ۆس��وت��ان��دن‌و خۆکوشتنی‬ ‫ئافره‌تانه‌‪ ،‬که‌ رۆژ له‌ دوای‬ ‫رۆژ له‌ زیاد بووندایه‌‌و که‌س‬ ‫ل �ه‌ ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ب��ه‌و ت��اوان��ان�ه‌‬ ‫دادگایی ناکرێت‌و لێپرسینه‌وه‌‬ ‫نییه‌‪ ،‬من پێم وایه‌ که‌ هه‌موو‬ ‫که‌سێک سه‌ربه‌سته‌ له‌ بی��ورای‬ ‫خۆیدا‪ ،‬ب �ه‌اڵم بۆ ئ��ه‌وه‌ی که‌‬ ‫س��ن��ور داب��ن��رێ��ت ک��ه‌ ک �ه‌س‬ ‫بریندار نه‌کرێت‪ .‬لێره‌دا نه‌ به‌‬ ‫سنووردار کردنی مه‌زگه‌وته‌کان‬ ‫ئه‌م کێشانه‌ چاره‌سه‌ر ئه‌کرێت‌و‬ ‫ن �ه‌ ب �ه‌ هیچ ش��ی��ۆازی��ک��ی تر‬ ‫چونکه‌ ئێمه‌ ئه‌وه‌ ئه‌زانین که‌‬ ‫مه‌زگه‌وته‌کان له‌ الیه‌ن هێزی یا‬

‫شیالن محەمەد‬

‫ه‬ ‫ه ک‌‬ ‫پێم ئاسایی ‌‬ ‫ه‬ ‫له‌و جه‌ده‌الن ‌‬ ‫ه‬ ‫بکرێت‪ ،‬ب ‌‬ ‫مه‌رجێک‬ ‫ه‬ ‫نه‌مانگه‌ێنێت ‌‬ ‫ده‌رئه‌نجامێکی‬ ‫توندوتیژ‬ ‫بڵێم پارتی ئیسالمی سیاسی‬ ‫به‌ کار ئه‌هێنرێت له‌ هه‌مان‬ ‫کاتدا ده‌سه‌اڵتیش به‌ کاری‬ ‫ئه‌هێنێت بۆ ئاراسته‌ کردنی‬ ‫سیاسه‌ته‌کانی خۆی که‌ چون‬ ‫خه‌ڵک ل�ه‌و رێگاوه‌ ئاراسته‌‬ ‫بکات‪ ،‬له‌ به‌ر ئه‌وه‌ پیویسته‌‬ ‫تا دوا راده‌ گرنگی به‌ ئازادی‬ ‫راده‌رب��ری��ن هه‌بێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم بۆ‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی سنورێک بۆ بریندار‬ ‫ک���ردن‌و ی��ان تیژ ک��ردن �ه‌وه‌ی‬ ‫ئ�ه‌و ناکۆکیانه‌ دابنرێت‌و له‌‬ ‫رێگای دیالۆگ‌و قسه‌ کردنه‌وه‌‬ ‫کێشه‌کان چاره‌سه‌ر بکرێت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ پێم وایه‌ ئه‌م کێشانه‌ ته‌نها‬ ‫پارلمانیش ناتۆانێت چاره‌سه‌ری‬ ‫بکات به‌ڵکوو پیویسته‌ هه‌موو‬ ‫چین‌وتۆێژه‌کانی کومه‌ڵگا له‌‬ ‫کونفرانسێکدا کۆ ببنه‌وه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫چاره‌سه‌ر کردنی ئه‌و کێشانه‌‪.‬‬ ‫ش������ی���ل��ان م�����ح�����ه‌م�����ه‌د‪،‬‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ن��ووس‌و چ���االک له‌‬ ‫بواری ئافره‌تان‪:‬‬ ‫پێم وایه‌ نه‌ک هه‌ر مه‌سه‌له‌ی‬ ‫جه‌نده‌ر کومه‌ڵێک چه‌مک هه‌ن‬ ‫له‌ نێوان زانایانی ئایینی و یان‬ ‫مامۆستایان‌و پیاوانی ئایینی له‌‬ ‫گه‌ڵ ئه‌دیبان‌و رۆشنبیران‪ ،‬که‌‬ ‫لێک تێنه‌گه‌یشتن‌و به‌د حاڵی‬ ‫بوونی له‌ نیوانیاندا دروست‬ ‫کردووه‌‪ ،‬چونکه‌ هه‌ر دوو الیه‌ن‬ ‫ناچارن خۆێندنه‌وه‌ بۆ هه‌موو‬ ‫ره‌ه �ه‌ن��ده‌ ج��ی��اوازه‌ک��ان��ی ئه‌و‬ ‫چه‌مکه‌ بکه‌ن که‌ له‌ ئه‌نجامدا‬ ‫خه‌ڵکی ئاسایی نا‌و کومه‌ڵگاش‬ ‫سودی لێ ئه‌بینه‌ن‪ ،‬به‌اڵم من‬ ‫پێم ئاساییه‌ جدل‌و موناقشه‌و‬

‫بەناز کوێستانی‬

‫وشه‌ی جه‌نده‌ر‬ ‫وشه‌یه‌کی‬ ‫ه‬ ‫ه ک‌‬ ‫بیانیی ‌‬ ‫ه‬ ‫هاتووه‌ت ‌‬ ‫نا‌و زمانی‬ ‫ه‬ ‫کوردییه‌وه‌‪ ،‬ب ‌‬ ‫واتای ڕه‌گه‌ز‬ ‫یان جیاوازی‬ ‫ه نێوان‬ ‫کردن ل ‌‬ ‫ڕه‌گه‌زدا دێت‬ ‫قسه‌ ک��ردن بکه‌وێته‌ نێوان‬ ‫ئه‌م تۆێژانی کومه‌ڵگا وه‌کوو‬ ‫مامۆستایانی ئایینی له‌ گه‌ڵ‬ ‫ئ �ه‌دی��ب��ان‌و رۆش��ن��ب��ی��ران‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی بتۆانه‌ن له‌ یه‌ک حاڵی‬ ‫بوونێکی باشتر به‌ چه‌مکه‌کان‬ ‫بده‌ن به‌اڵم به‌داخه‌وه‌ ئێستا‬ ‫ه��ه‌ر که‌سێک ک �ه‌ ئه‌یه‌وێت‬ ‫باس له‌ چه‌مکێک بکات یان‬ ‫ب��اس له‌ بابه‌تێک بکات که‌‬ ‫به‌ڕاستی پسپۆریی خۆیان‬ ‫ن��ی��ی��ه‌‌و پ��ێ��م وای����ه‌ ئێستا‬ ‫هه‌موو شتێک پێشکه‌وتووه‌‬ ‫ت �ه‌ن��ان �ه‌ت رۆش��ن��ب��ی��ری��ش به‌‬ ‫شێوازیکی نوێ پێناسه‌ی بۆ‬ ‫ئه‌کرێت‪ ،‬وای لێهاتووه‌ که‌‬ ‫که‌سێک ناتۆانێت له‌ ته‌واوی‬ ‫زانه‌سته‌کاندا شاره‌زایی ته‌واو‬ ‫پێدا بکات چونکه‌ یان خۆیشی‬ ‫فریا ن��اک�ه‌وێ��ت ک �ه‌ قۆناخی‬ ‫شاره‌زایی ت�ه‌واو بکات بۆیه‌‬ ‫هه‌موو زانسه‌کان به‌ره‌و دنیای‬ ‫تایبه‌مه‌ندیه‌تی «ته‌خه‌سس»‬ ‫چووون‪ ،‬ئه‌‌و کاته‌ ئه‌تۆانێت به‌‬ ‫ته‌واوه‌تی به‌ شێوازێکی قوڵ‬ ‫ماف به‌خوێندنه‌وه‌ی چه‌مک‌و‬ ‫زاراوه‌ نویکان بدات که‌ ئێستا‬ ‫هاتوه‌ته‌ ناو ئه‌ده‌ب‌و فه‌رهه‌نگی‬ ‫ک���وردی���ه‌وا ب �ه‌ حوکمی ئه‌و‬ ‫ک���ه‌ران���ه‌وه‌ی ک��وردس��ت��ان به‌‬ ‫رووی ده‌ره‌وه‌ به‌ تایبه‌تی له‌‬ ‫دوای رووخانی رژیمی به‌عس‪،‬‬ ‫بۆیه‌ من پێم ئاساییه‌ که‌ له‌و‬

‫به‌ناز کوێستانی‪ ،‬سه‌رنوسه‌ری‬ ‫رۆژنامه‌ی پێگه‌‪:‬‬ ‫س����ه‌ره‌ت����ای ک��ێ��ش��ه‌ک��ه‌ ل ‌ه‬ ‫ئ���ه‌وه‌دا ئه‌بینمه‌وه‌ ک�ه‌ لێک‬ ‫تێنه‌گه‌یشتنێک هه‌یه‌ له‌ نێوان‬ ‫مامۆستایانی ئایینی له‌ گه‌ڵ‬ ‫رۆشنبیراندا‪ ،‬من تا ئێستا وای‬ ‫لێ تیده‌گه‌م که‌ مامۆستایانی‬ ‫ئاینی به‌ ته‌واوه‌تی له‌ وشه‌ی‬ ‫جەندەر گه‌یشتوون‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫وشه‌ی جه‌نده‌ر له‌ واقێعدا خۆی‬ ‫وشه‌یه‌کی بیانییه‌ که‌ هاتووه‌ت ‌ه‬ ‫نا‌و زمانی کوردییه‌وه‌‪ ،‬به‌ واتای‬ ‫ڕه‌گه‌ز یان جیاۆازی کردن له‌‬ ‫ن��ێ��وان ره‌گ����ه‌زدا دێ���ت‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ بۆ خۆی وای کردووه‌ ک ‌ه‬ ‫مامۆستایانی ئایینی جۆرێک‬ ‫ره‌فتار ی��ان هه‌ڵسوکه‌وت ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر ئه‌و وشه‌یه‌دا بکه‌ن‬ ‫واته‌ لێک تینه‌گه‌یشتنێک ل ‌ه‬ ‫نیۆان مامۆستایانی ئایینی‬ ‫و وشه‌که‌دا هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر بۆ‬ ‫ئ��ه‌وه‌ش ن �ه‌‪ ،‬به‌ ک��ار هێنانی‬ ‫وش��ه‌ک��ه‌ وای ل��ێ��ه��ات��ووه‌ ل ‌ه‬ ‫زم��ان��ی ک��وردی��دا ب �ه‌ تایبه‌ت‬ ‫الی چینی رۆشنبیردا بووه‌ت ‌ه‬ ‫وشه‌یه‌کی ئاسایی و وه‌ک��وو‬ ‫هه‌موو وشه‌یه‌کی تر له‌ زمانی‬ ‫ک��وردی��دا ب�ه‌ ک��ار دێ��ت ب�ه‌اڵم‬ ‫مه‌به‌سته‌که‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌و‬ ‫وشه‌یه‌ له‌‌و کاته‌دا چۆن به‌ کار‬ ‫هاتووه‌‪ ،‬ئایا به‌و شێوه‌یه‌ ب ‌ه‬ ‫کار هاتووه‌ که‌ پڕا‌وپڕ مانای‬ ‫خ���ۆی ب��ب�ه‌خ��ش��ێ��ت‪ ،‬ی���ان وا‬ ‫به‌کار هاتووه‌ که‌ مانایه‌کی تر‬ ‫ببخشێت که‌ به‌رامبه‌ر به‌ هه‌ڵ ‌ه‬ ‫لێ تێ بگات‪ ،‬بۆیه‌ به‌و شێوه‌ی ‌ه‬ ‫هه‌ڵویستیان ب�ه‌رام��ب�ه‌ر وه‌ر‬ ‫گرتووه‌‪ ،‬بۆیه‌ به‌ کار هێنانی‬ ‫هه‌ر وشه‌یه‌کی بیانی که‌وێته‌ ناو‬ ‫زمانی کوردییه‌وه‌ ئه‌بێت له‌ الیه‌ن‬ ‫پسپۆری زمانه‌وانیه‌وه‌ وا بڕیاری‬ ‫له‌ سه‌ر بدرێت که‌ بتۆانه‌ن وشه‌که‌‬ ‫به‌ شیۆه‌یه‌کی گونجا‌و له‌ شوێنی‬ ‫خۆیدا به‌ کار بهێنه‌ن‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫ئاوه‌ها نه‌بێت که‌ تینه‌گێشتنێک‬ ‫له‌ نیۆان دوو چین که‌ ئه‌ویش‬ ‫چینی مامۆستایانی ئایین‌و‬ ‫چینی رۆشنبیرانه‌‪ .‬بۆیه‌ ده‌بێت‬ ‫لیژنه‌یه‌کی پسپۆر له‌ زمانی‬ ‫ک��وردی دابنرێت که‌ تا ئێستا‬ ‫له‌ کوردستاندا ئ �ه‌و لیژنه‌یه‌‬ ‫دروس���ت ن �ه‌ب��ووه‌‪ ،‬ت��اک��وو ئه‌و‬ ‫وشانه‌ بۆ خه‌ڵک لێکبده‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫واته‌ تینه‌گه‌ێشتن له‌ وشه‌که‌‌و‬ ‫م �ه‌ع��ن��ای وش���ه‌ک���ه‌دا ه �ه‌ی �ه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ هه‌ست ئه‌که‌م کومه‌ڵیک‬ ‫ک �ه‌س وش �ه‌ی ج�ه‌ن��ده‌ر له‌ ناو‬ ‫نوسینه‌کانیاندا به‌ هه‌ڵه‌ به‌ کار‬ ‫ده‌هێنه‌ن‪ ،‬وشه‌ی جه‌نده‌ر خۆی‬ ‫له‌ مه‌عنای ڕه‌گه‌زدا ده‌بینێت‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم ئ �ه‌و ڕه‌گ�ه‌زی��ی�ه‌ هه‌موو‬ ‫ج��ۆره‌ جیاۆازیه‌ک ئه‌گرێته‌وه‌‬ ‫ب��ۆ نمونه‌ ج��ی��اۆازی ڕه‌گ��ه‌زی‬ ‫نێرینه‌‌و ئایینی و کۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫ئه‌گرێته‌وه‌‪ ،‬وات��ا زۆر مه‌عنا‬ ‫ده‌به‌خشێت ب �ه‌اڵم تۆ ئه‌بێت‬ ‫ئ�ه‌و وشه‌یه‌ له‌ شوێنێکدا به‌‬ ‫کاری بهێنین که‌ مه‌عنای خۆی‬ ‫ببخشێت نه‌ک به‌ شێوازی تر‪.‬‬

‫پرۆژ ‌ه یاسای تایبه‌ت‬ ‫به‌خێزان‌و ئافره‌تان‬ ‫بۆ خولی داهاتووی‬ ‫پەرله‌مان ئاماد ‌ه‬ ‫ده‌کرێت‬ ‫لیژنه‌ی داکۆکی له‌مافه‌کانی‬ ‫ژنان له‌پەرله‌مانی کوردستان‪،‬‬ ‫ه��ه‌وڵ��ده‌دات ه �ه‌ر دوو پ��رۆژ ‌ه‬ ‫ی��اس��ای ب �ه‌ره‌ن��گ��ارب��وون �ه‌وه‌ی‬ ‫توندوتیژی ناو خێزان‌و پرۆژه‌‬ ‫ێ‬ ‫ی��اس��ای ه��اوک��اری ژن��ان��ی ب ‌‬ ‫ه��اوس �ه‌ر‪ ،‬بۆ خولی دووه‌م��ی‬ ‫پ��ەرل��ه‌م��ان ئ���ام���اده‌ ب��ک��ات‪.‬‬ ‫خاتوو هاژه‌ سلێمان ئه‌ندامی‬ ‫لیژنه‌ی به‌رگری له‌مافه‌کانی‬ ‫ژن��ان له‌پارله‌مانی کوردستان‬ ‫رایگه‌یاند‌و وت��ی‪ :‬لیژنه‌که‌مان‬ ‫هه‌وڵده‌دات ئه‌و پرۆژه‌ یاسایانه‌ی‬ ‫په‌یوه‌ندی به‌ژنان‌و خێزانه‌و ‌ه‬ ‫ه �ه‌ی �ه‌ ب��ۆ خ��ول��ی داه��ات��ووی‬ ‫پ��ەرل��ه‌م��ان ئ���ام���اده‌ ب��ک��ات‪،‬‬ ‫وتیشی‪ :‬دوای ئ��ه‌وه‌ی پ��رۆژه‌‬ ‫یاسای له‌شفرۆشی له‌پەرله‌مان‬ ‫ره‌تکرایه‌وه‌‪ ،‬له‌کاتی ئێستا دوو‬ ‫پرۆژه‌ یاسای تایبه‌ته‌ به‌خێزان‌و‬ ‫ژن���ان ئ��ام��اده‌ی��ه‌‪ ،‬س �ه‌ب��اره‌ت‬ ‫به‌پرۆژه‌ یاسای به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی‬ ‫توندوتیژی ن��او خ��ێ��زان ک ‌ه‬ ‫خوێندنه‌وه‌ی یه‌که‌می بۆ کراوه‌‪،‬‬ ‫له‌ رۆژی دووشه‌ممه‌‪ 1/17‬لیژنه‌ی‬ ‫ژنانی پەرله‌مان به‌هاوکاری‬ ‫رێکخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کان‬ ‫ل���ه‌ه���ه‌ول���ێ���ر (ی���ون���ام���ی)‬ ‫به‌مه‌به‌ستی ده‌وڵه‌مه‌ندکردنی‬ ‫پ����رۆژه‌ک����ه‌و رێ��ک��خ��س��ت��ن��ی‪،‬‬ ‫س��م��ی��ن��ارێ��ک ک��ۆ ب���وون���ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ه����ه‌روه‌ه����ا پ�����رۆژه‌ ی��اس��ای‬ ‫ه���اوک���اری���ک���ردن���ی ژن���ان���ی‬ ‫ب���������ێ‌ ه���������اوس���������ه‌ر‪،‬‬ ‫پ���رۆژه‌ی���ه‌ک���ی ت���ره‌ تایبه‌ت ‌ه‬ ‫به‌ژنان ئه‌ویش خوێندنه‌وه‌ی‬ ‫یه‌که‌می ب��ۆ ک���راوه‌‪ ،‬ب��ۆ ئه‌و‬ ‫پ���رۆژه‌ی���ه‌ ل��ی��ژن �ه‌ی داک��ۆک��ی‬ ‫له‌ژنان ک��اری زۆری ک��ردووه‌و‬ ‫هه‌وڵده‌دات بۆ خولی داهاتوو‬ ‫ئاماده‌ی بکات‪.‬‬

‫له‌ڕێى کۆکردنه‌وه‌ی‬ ‫سه‌د هه‌زار ئیمزاوه‌‪،‬‬ ‫فشار ده‌خرێن ‌ه سه‌ر‬ ‫حکومه‌تی ناوه‌ند‬ ‫بۆ جێگیرکردنى رێژه‌ى ‪%25‬ی‬ ‫ژنان له‌پۆسته‌ بااڵکانى حکومه‌تی‬ ‫عێراقدا‪ ،‬به‌کۆکردنه‌وه‌ی سه‌د‬ ‫هه‌زار ئیمزا فشار ده‌خرێته‌ سه‌ر‬ ‫حکومه‌تی ناوه‌ند‪.‬‬ ‫خاتوو الن �ه‌ محه‌مه‌د ئه‌ندامى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق‪،‬‬ ‫رایگه‌یاند‪« :‬به‌رنامه‌ى گشتی‬ ‫و گ��رن��گ��م��ان ئ����ه‌وه‌ی����ه‌ که‌‬ ‫ب��ه‌ه��ه‌رچ��ى ش��ێ��وه‌ی��ه‌ک بێت‬ ‫ده‌بێت رێ��ژه‌ى ‪ %25‬بۆ ژنان‬ ‫ب��چ��ه‌س��پ��ێ��ت‪ ،‬ل����ه‌م رووه‌وه‌‬ ‫ب �ه‌رن��ام �ه‌ى ووردو بابه‌تیمان‬ ‫هه‌یه‌و ک��ارو ئه‌رکێکى زۆرم��ان‬ ‫ک����ردوه‌‪ ،‬ل��ه‌وان��ه‌ س��ه‌د ه��ه‌زار‬ ‫ئیمزامان کۆکردۆته‌وه‌‌و به‌نیازین‬ ‫رۆژنامه‌وانیدا‬ ‫له‌کۆنگره‌یه‌کی‬ ‫رایبگه‌یه‌نین‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ش وه‌ک‬ ‫کارتێکى فشار ��ه‌سه‌ر سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫حکومه‌تى ع��ێ��راق��ى ف��ی��دراڵ‌‬ ‫به‌کاردێنین‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى پێگه‌ى‬ ‫ئ��اف��ره‌ت ل �ه‌س �ه‌ر رێ���ژه‌ى ‪%25‬‬ ‫جێگیر بکرێت‌و ژن��ان پۆستی‬ ‫وه‌زی �ر‌و بریکار‌و باڵیۆزیان پێ‌‬ ‫بدرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ جگه‌ له‌پۆسته‌کانى‬ ‫ب��ه‌ڕێ��وه‌ب��ه‌ره‌ گشتییه‌کان»‪،‬‬ ‫خ���ات���وو الن����ه‌ ئ��اش��ک��رای��ک��رد‬ ‫ک���ه‌‪« :‬ل��ی��س��ت��ی ه��اوپ�ه‌ی��م��ان��ى‬ ‫کوردستانی کاندیدی ژنى هه‌بوو بۆ‬ ‫پۆستی وه‌زیریی‪ ،‬به‌اڵم کانیده‌که‌‬ ‫خۆی ره‌تیکرده‌وه‌»‪.‬‬


‫‪6‬‬ ‫سه‌الم ڕه‌شید‪:‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫تەوەر‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫مۆسیقا و گــۆرانى کــوردى نـه‌ک ل ‌ه قه‌یرانــدایه‌ به‌ڵـــــــ‬

‫كارمەند عومەر‬

‫سه‌الم ڕه‌شید‪:‬‬ ‫~‪ :‬ئ��ای��ا م��ۆس��ی��ق��ا و‬ ‫گۆرانى کوردى له‌قه‌یراندایه‌؟‬ ‫ به‌ڵێ بگره‌ زیاتر‌ه له‌ قه‌یران‬‫چونکه‌ قه‌یران وات� ‌ه کێشه‌یه‌کى‬ ‫ق��ورس ب �ه‌اڵم مه‌سه‌له‌ى قه‌یران‬ ‫ل�ه‌ژێ��ر کۆنتڕۆڵدای ‌ه و‌ه قه‌یران‬ ‫شتێکى کاتییه‌’ ب��ه‌اڵم ئ��ه‌وه‌ى‬ ‫ئێستا به‌سه‌ر هونه‌رى گۆرانى و‬ ‫مۆسیقاى کوردیدا هاتوو‌ه ده‌توانین‬ ‫بڵێین (جڵه‌وى له‌ده‌ست چووه‌)‬ ‫وات �ه‌ کێشه‌ک ‌ه هێند‌ه ل ‌ه سنوور‬ ‫ده‌رچ��ووه‌ ک ‌ه کۆنتڕۆڵکردنه‌وه‌ى‬ ‫و چاره‌سه‌رکردنى کارێکى نیمچ ‌ه‬ ‫محاڵه‌و زۆر ئه‌سته‌مه‌ به‌واتایه‌کى‬ ‫تر ده‌توانین بڵێین جاران گۆرانى‬ ‫وتن و مۆسیقا ژه‌ندن پیشه‌یه‌کى‬ ‫تایبه‌تى بوو ڕێزى خۆى تێدابوو‬ ‫وه‌زیف ‌ه و ئه‌رکى خۆى هه‌بوو وه‌کارى‬ ‫که‌سانى به‌تواناو شاره‌زابوو کارى‬ ‫تیپ و ده‌زگ��اى هونه‌رى تایبه‌ت‬ ‫بوو‪ .‬به‌اڵم ئێستا له‌ده‌ستى ئه‌واندا‬ ‫نه‌ماوه‌و بوو‌ه به‌ دیارده‌یه‌کى ساکار‬ ‫و ساناو هه‌رکه‌سێک دێت ده‌بێت ب ‌ه‬ ‫گۆرانى بێژ و مۆزیسن ’ دروست‬ ‫وه‌ک ئ���ه‌وه‌ وای��� ‌ه ه��ه‌ر که‌سێک‬ ‫هه‌ستێ و له‌جێى خۆیه‌و‌ه و خۆى‬ ‫بکات ب ‌ه پزیشک به‌ ئاره‌زوى خۆیى‬ ‫و ک��ارى ده‌رمانسازیش بکات ’‬ ‫به‌دله‌یه‌کى سپى و (پشکنه‌رێک)‬ ‫به‌س ‌ه بۆ ئ �ه‌و‌ه ئیتر بێگوێدان ‌ه‬ ‫پرنسیپه‌کانى ک��ارى پزیشکى و‬ ‫ته‌ندروستى مرۆڤه‌کان ک ‌ه ئه‌مه‌ش‬ ‫بۆسه‌ر ژیانى ته‌ندروستى کومه‌ڵگ ‌ه‬ ‫مه‌ترسیدار‌ه له‌م بێسه‌ره‌و به‌ریه‌شدا‬ ‫گوێگرى داما و جه‌ماوه‌ر سه‌رى‬ ‫لێشێوێنراوه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬ه�����ۆک�����ارى ئ���ه‌و‬ ‫قه‌یرانانه‌ چین؟‬ ‫ ی��ه‌ک��ه‌م ک���ران���ه‌وه‌ى کتوپڕى‬‫عێڕاقى به‌گشتى و ک��ران �ه‌وه‌ى‬ ‫سنوره‌کانى کوردستان ب ‌ه تایبه‌تى‬ ‫به‌ره‌و جیهان و (گڵۆپاڵ) و ئه‌و‬ ‫ته‌وژمه‌ى به‌ره‌و واڵتانى ئاسیا و‬ ‫جیهانى هاتووه‌ وه‌کرانه‌وه‌ى جیهان‬ ‫به‌ ڕوماندا و بازاڕى کااڵو ڕیکالم‬ ‫ک ‌ه ئه‌مڕۆ هه‌موو شتێک بوو‌ه ب ‌ه‬

‫جاران گۆرانى‬ ‫وتن و مۆسیقا‬ ‫ژه‌ندن‬ ‫پیشه‌یه‌کى‬ ‫تایبه‌تى بوو‬ ‫ڕێزى خۆى‬ ‫ه‬ ‫تێدابوو وه‌زیف ‌‬ ‫و ئه‌رکى خۆى‬ ‫هه‌بوو وه‌کارى‬ ‫که‌سانى به‌تواناو‬ ‫شاره‌زابوو کارى‬ ‫تیپ و ده‌زگاى‬ ‫هونه‌رى تایبه‌ت‬ ‫بوو‬

‫وه‌زیفه‌ى ڕیکالم ته‌نانه‌ت (هونه‌رى‬ ‫گۆرانى و مۆسیقاش) و‌ه گرنگترین‬ ‫هۆکاریش که‌ خه‌تابار‌ه له‌و بواره‌دا‬ ‫(که‌ناڵه‌ ئاسمانییه‌کانن) چونک ‌ه‬ ‫ئ �ه‌وان بێگوێدان ‌ه بنه‌ما هونه‌رى‬ ‫و نیشتمانیه‌کان ک �ه‌ خ��ۆى ل ‌ه‬ ‫ڕه‌سه‌نایه‌تیدا ده‌بینێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫هه‌موو گۆرانییه‌ک نمایش ده‌که‌ن‬ ‫ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر زیان ب ‌ه مێژووى‬ ‫موزیکى نیشتمانیش بگه‌یه‌نێت و‬ ‫له‌وه‌ش خراپتر زیاد له‌ پێویست‬ ‫گ���ۆران���ى خ����راپ و ناشایست ‌ه‬ ‫داده‌به‌زێنن و گوێ و هزرو ده‌رونى‬ ‫گوێگرى کوردییان به‌ گۆرانى الواز‬ ‫شێواندوو‌ه چونکه‌ ئه‌و به‌رهه‌مان ‌ه‬ ‫الوازن م�ه‌رج و هونه‌رى (ئ��اواز’‬ ‫تیکست ’ موزیک’ ده‌نگ) هه‌روه‌ها‬ ‫زی��ان��ی��ش ب �ه‌ ه��ون �ه‌رى ڕه‌س�ه‌ن��ى‬ ‫کوردیش ده‌گه‌یه‌نن چونک ‌ه ئه‌و‬ ‫مادانه‌ به‌ کاریگه‌رى و ستایلى‬ ‫تورکى و عه‌ره‌بى و فارسى کراون‬ ‫و زۆر ب ‌ه ده‌گمه‌ن مۆرکى کوردییان‬ ‫پێوه‌ دیار‌ه بۆ نموونه‌ زۆر گۆرانى‬ ‫به‌ناو کوردى ده‌بیستین و ده‌بینین‬ ‫ل��ه‌و ک �ه‌ن��ااڵن �ه‌و‌ه ت���ه‌واو ئ���اواز و‬ ‫موزیکى تورکی ‌ه یان عه‌ره‌بی ‌ه گوێگر‬ ‫وا ده‌زانێت گۆرانى بێژه‌که‌ش ب ‌ه‬ ‫تورکى یان به‌ عه‌ره‌بى گۆرانییه‌ک ‌ه‬ ‫ده‌ڵێت که‌چى س�ه‌رس��ام ده‌بێت‬ ‫کاتێک ده‌بێنێت و ده‌بیستێت‬ ‫گۆرانى ب ‌ه ک��وردى ده‌ڵێت وات ‌ه‬ ‫ته‌نها وشه‌کانى کوردیی ‌ه جا که‌وای ‌ه‬ ‫با ئه‌ویشیان به‌ تورکى بێت یان‬ ‫به‌عه‌ره‌بى بێت ئه‌گه‌ر ئه‌وان شه‌رم‬ ‫له‌ مۆرکى کوردى خۆیان ده‌که‌ن‬ ‫با ده‌زگا و میدیا ئاسمانیه‌کان ئه‌و‬ ‫ڕاستیه‌ بزانن ئه‌وه‌ ن ‌ه نوێگه‌رییه‌و‬ ‫نه‌ پێشکه‌وتن به‌ڵکو تۆراندنى‬ ‫گوێگرى ک��ورد و له‌ده‌ستدانى‬ ‫متمانه‌یه‌ چونکه‌ زۆرینه‌یان ب ‌ه‬ ‫چاولێکه‌رى شت داده‌به‌زێنن و‌ه‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ن ئێمه‌ش ئ��ه‌و گۆرانیان ‌ه‬ ‫په‌خش ده‌که‌ین ک ‌ه خه‌ڵکى حه‌زیان‬ ‫لێده‌کات ’ منیش ل ‌ه وه‌اڵمدا نه‌خێر‬ ‫ئێوه‌ ئه‌و گۆرانیان ‌ه نمایش ده‌که‌ن‬ ‫که‌ خۆتان حه‌زى لێده‌که‌ن و هیچ‬ ‫ستراتیژ و ئه‌جنده‌یه‌کى کوردى و‬ ‫نیشتمانى ڕه‌چ��او ناکه‌ن ’ به‌اڵم‬ ‫گوێگر هه‌میش ‌ه به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫الشعورى هه‌ستى ئینتیماى هه‌ی ‌ه‬ ‫بۆ مه‌سه‌ل ‌ه ڕه‌سه‌نه‌ نه‌ته‌وه‌یى و‬ ‫نیشتمانیه‌کانى و‌ه کاتێکیش ئه‌و‬

‫هه‌ست و ح �ه‌زه‌ى له‌ میدیاکاندا‬ ‫تێر ناکرێت و نایه‌ته‌دى و مه‌زاجى‬ ‫ده‌شێوێنێت ئیتر متمانه‌ى به‌و‬ ‫ڕاگه‌یاندنانه‌ نامێنێت ب ‌ه (ڕیمۆت‬ ‫کۆنتڕۆڵ) ئه‌و که‌ناڵ ‌ه ده‌گۆڕێت‬ ‫ب���ه‌ڕاى م��ن ئ�ه‌م�ه‌ش جۆرێکه‌ ل ‌ه‬ ‫سزادانى ئه‌و که‌ناڵه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬له‌ نێوان به‌ تورکى‬ ‫ک��ردن و ب�ه‌ ف��ارس��ى و عه‌ره‌بى‬ ‫ک��ردن��ى ستایلى ک��وردی��دا چى‬ ‫ده‌ڵێیت؟‬ ‫ ئێمه‌ى ک���ورد گ��ۆران��ى بێژ‌ه‬‫ڕه‌سه‌نه‌کان و مۆسیقا ڕه‌سه‌نه‌کانى‬ ‫نیو سه‌ده‌ى پێشومان ستایلێکیان‬ ‫داه��ێ��ن��ا ک �ه‌ م��ۆرک��ى مۆسیقا و‬ ‫گۆرانى کوردى پێده‌وترا سه‌رجه‌م‬ ‫گۆرانى بێژ‌ه هونه‌ریه‌کان له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و ستایل ‌ه ڕه‌سه‌ن ‌ه ده‌ڕۆیشتن‬ ‫وه‌ به‌رهه‌مه‌کانیان ب ‌ه مۆرکى ئاواز‬ ‫و موزیکى کوردى باڵو ده‌کرده‌و‌ه‬ ‫و‌ه کاریگه‌ریه‌کى هێجگار باشى‬ ‫ک��ردب��وو‌ه س �ه‌ر ستایلى گه‌النى‬ ‫ده‌وروبه‌رمان که‌ ئه‌وکات گه‌النى‬ ‫ت��ورک و ع �ه‌ره‌ب ئ��اواز و گۆرانى‬ ‫کوردیان ده‌وت �ه‌و‌ه هه‌وڵیان ده‌دا‬ ‫ئه‌و گۆرانی ‌ه کوردیان ‌ه زۆر جوان‬ ‫بڵێنه‌و‌ه و له‌ناو گۆرانى و مۆسیقاى‬ ‫گه‌الندا زۆر به‌ ئاسانى گۆرانى و‬ ‫موزیکى ک���وردى ده‌ن��اس��رای �ه‌و‌ه‬ ‫ب��ه‌اڵم ئێستا ب��ه‌رى ڕه‌نجى ئه‌و‬ ‫گ��ۆران��ى بێژو مۆسیقا و تیپ و‬ ‫گروپه‌ هونه‌ریانه‌ى تێکشکێنرا‬ ‫و فه‌رامۆش کران‪ .‬له‌برى ئه‌وه‌ى‬ ‫ک ‌ه له‌سه‌ر شێوازى ئه‌وان بڕۆین و‬ ‫په‌ر‌ه به‌ هونه‌ره‌که‌مان بده‌ین ب ‌ه‬ ‫ته‌کنیکى نوێ هاتین و په‌ره‌مان‬ ‫ب� ‌ه ساتایلى ت��ورک��ى و عه‌ره‌بى‬ ‫داو گوێگرى کوردمان ناچارکرد‬ ‫بکه‌وێت ‌ه گومانه‌وه‌ ل ‌ه داهاتووى‬ ‫خ��ۆى و مۆسیقاى ک���وردى من‬ ‫ده‌پرسم چ گه‌لێک هه‌ی ‌ه ل ‌ه دنیادا‬ ‫وه‌کو ئێستاى ئێمه‌ ڕابردووى خۆى‬ ‫وه‌البنێت و ده‌ست بکات به‌السایى‬ ‫کردنه‌وه‌ى گه‌النى تر وه‌کو ئه‌وه‌ى‬ ‫هه‌ر هیچ مێژوویه‌کمان نه‌بووبێ ؟‬ ‫تۆ بلێى ئێمه‌ى کورد ئاقڵتربین‬ ‫ل ‌ه گه‌النى دروسێمان ک ‌ه خاوه‌نى‬ ‫ق����ه‌واره‌ و ه �ه‌م��وو مێژوویه‌کى‬ ‫پڕشکۆمه‌ندین! ‪،‬ئایا ئێم ‌ه ڕاستین‬ ‫که‌ السایى ئ �ه‌وان ده‌که‌ینه‌و‌ه و‬ ‫خۆمان به‌یه‌که‌م ده‌زانین ‪ ،‬یان‬ ‫ئ �ه‌وان ڕاستن که‌له‌سه‌ر ستایلى‬

‫خۆیان ده‌ڕۆن و په‌ره‌ى پێده‌ده‌ن ؟‬ ‫~‪ :‬که‌وات ‌ه ڕه‌سه‌نایه‌تى‬ ‫چى یه‌؟‬ ‫بریتیه‌ ل ‌ه مۆرک و تام و ڕه‌نگ و‬ ‫بۆى نه‌ته‌و‌ه له‌ڕێگاى به‌کارهێنانى‬ ‫ئامێرى موزیکى نیشتمانى و‬ ‫جیهانى له‌یه‌ک کاتدا و هه‌روه‌ها‬ ‫ڕیتمکى تایبه‌ت به‌و گه‌له‌و هه‌ر‬ ‫گه‌له‌و ڕیتمى سه‌ماى تایبه‌تى خۆى‬ ‫هه‌ی ‌ه و ستایل و مه‌قام نیشتمانیان ‌ه‬ ‫و شێوه‌ى ئه‌داکردنى نه‌بر‌ه و وتنى‬ ‫به‌رهه‌مه‌که‌ به‌ ستایلى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫بێت ب ‌ه جۆرێک ئه‌و شێوازان ‌ه ل ‌ه‬ ‫ڕاب��ردووى گه‌الندا ڕه‌گ و ڕیشه‌ى‬ ‫م���ێ���ژووى خ��ۆی��ان ه��ه‌ی�� ‌ه و ل ‌ه‬ ‫فۆلکلۆریاتدا ب ‌ه ئاسانى و زۆر ب ‌ه‬ ‫ئاشکرا دیار‌ه ‪.‬‬ ‫~‪ :‬پێشنیار و ڕێگا‬ ‫چاره‌ چییه‌؟‬ ‫ ق��ورس � ‌ه چ��ون��ک�ه‌ ن��ات��وان��رێ��ت‬‫ه�ه‌م��وو میدیاکان بخرێن ‌ه سه‌ر‬ ‫ی���ه‌ک ه��ێ��ڵ��ى ک���ارک���ردن ت��اک��و‬ ‫پ��ه‌رت��ه‌وازه‌ى نه‌مێنێت ‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫باشترین ڕێگه‌چار‌ه ‪ :‬ئه‌نجامدانى‬ ‫ڤستیڤاڵ و پێشبڕکێی ‌ه بۆ گۆرانى‬ ‫و مۆسیقاى ڕه‌سه‌نى کوردى ‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ش ئه‌رکى ده‌زگ��ا هونه‌ریی ‌ه‬ ‫ڕه‌سه‌نیه‌کانى ده‌وڵه‌ت ‌ه هه‌روه‌ها‬ ‫هاندانى ڕاگه‌یاندنه‌کان بۆ زۆرتر‬ ‫نمایش کردنى له‌وه‌ش گرنگتر به‌هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک پشتگیرى کردنى ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى به‌ ستایلى بێگانه‌ کارى‬ ‫هونه‌رى ئه‌نجامده‌ده‌ن نه‌به‌مادى‬ ‫و نه‌ مه‌عنه‌وى وه‌ ته‌رخانکردنى‬ ‫بودجه‌ى تایبه‌ت و زۆر بۆ ئه‌نجام‬ ‫گه‌یاندنى کارى ڕه‌سه‌ن و ڤستیڤاڵ‬ ‫و نمایشى فۆلکلۆرى و دووب��ار‌ه‬ ‫په‌روه‌رده‌کردنه‌وه‌ و دروشمى گوێ‬ ‫و هزرى گوێگرى کوردى که‌ گوێى‬ ‫سیخناخ دراوه‌ به‌ ژاوه‌ژاوى بێگان ‌ه‬ ‫به‌اڵم به‌ده‌ستى خۆمان!!‪.‬‬ ‫ئازاد ساڵح ‪:‬‬ ‫قه‌یرانى ئه‌مڕۆى مۆسیقا و گۆرانى‬ ‫کوردى په‌یوه‌ندى به‌هه‌موو ژیانه‌و‌ه‬ ‫هه‌ی ‌ه ل ‌ه کوردستاندا به‌تایبه‌تى له‌و‬ ‫بارودۆخ ‌ه تازه‌یه‌ى که‌ دروست بوو‌ه‬ ‫و هه‌موو که‌سێک به‌شى خۆى له‌و‬ ‫گۆڕانکاریاندا به‌رکه‌وتووه‌ و هه‌موو‬ ‫هه‌ستێکى بیرکردنه‌وه‌ى خه‌ڵکى‬ ‫گۆڕیوه‌ به‌رامبه‌ر تێڕوانینیان بۆ‬ ‫هونه‌ر دواتر جه‌نجاڵى ژیان واى‬

‫له‌خه���ڵک ک���ردووه‌ ب��وو‌ه به‌چه‌ند‬ ‫به‌شێکه‌و‌ه ئه‌مه‌ الیه‌نێک ئه‌م ‌ه‬ ‫له‌ژێرخانه‌که‌ى کۆمه‌ڵه‌و‌ه له‌بوار‌ه‬ ‫سه‌رخانه‌که‌ى کۆمه‌ڵیشدا ڕه‌نگى‬ ‫داوه‌ته‌و‌ه ل ‌ه ئه‌ده‌ب و هونه‌ر و شانۆ‬ ‫و ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ندیه‌کى گیردراوى‬ ‫هه‌ی ‌ه به‌وه‌ى ک ‌ه ئه‌و بوار‌ه ئابورى‬ ‫و ئه‌و بوار‌ه سیاسیه‌ى که‌به‌سه‌ر‬ ‫عێڕاق و به‌سه‌ر کوردستانیشدا‬ ‫هاتوو‌ه گۆڕانکارى دروست کردوو‌ه‬ ‫من ئه‌و‌ه ب ‌ه هۆکارى ئه‌و قه‌یران ‌ه‬ ‫ده‌زانم که‌وات ‌ه هونه‌رى مۆسیقا و‬ ‫گۆرانى کوردیش له‌و قه‌یرانه‌دای ‌ه‬ ‫ونه‌یتوانیو‌ه ڕێچک ‌ه ڕه‌سه‌نه‌که‌ى‬ ‫خ��ۆى بپارێزێت ل �ه‌ مرۆڤیشدا‬ ‫که‌ ستایلێکى به‌عه‌ره‌بى کردن‬ ‫و ب �ه‌ ف��ارس��ى ک���ردن به‌تورکى‬ ‫کردن به‌سه‌ر گۆرانى و مۆسیقاى‬ ‫ک���وردی���ه‌و‌ه ده‌بینین به‌ڕاستى‬ ‫ئ��ه‌وه‌ش ه �ه‌ر په‌یوه‌ندى به‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌وه‌ هه‌ی ‌ه که‌ ئه‌و گۆڕانکاریان ‌ه‬ ‫کاریگه‌رى له‌سه‌ر مۆسیقا و گۆرانى‬ ‫ک��وردی دان��اوه‌‪ .‬ئ�ه‌و‌ه په‌یوه‌ندى‬ ‫به‌گۆرانى نه‌ته‌وه‌کانه‌وه‌ هه‌یه‌ و‬ ‫په‌یوه‌ندى به‌ ئاستى نه‌ته‌وه‌کانه‌و‌ه‬ ‫ه�ه‌ی�ه‌ ئ��ه‌وان��ه‌ى ک �ه‌ ڕاب����ردوه‌و‌ه‬ ‫ی��ادگ��ارى و ب��ی��ره‌وه‌ری�ه‌ک��ان��ی��ان‬ ‫ده‌بیننه‌وه‌ ئ�ه‌وان�ه‌ش ک ‌ه ت��ازه‌ن‬ ‫و له‌ژیان واقعێکى ت��ردا ده‌ژی��ن‪،‬‬ ‫دواتر تێکه‌اڵوبونیان به‌م واقیعه‌و‬ ‫هاتوو چۆکردنیان و تێکه‌اڵوبونیان‬ ‫له‌گه‌ڵ کلتوره‌کانى تردا‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫دروس��ت بونى ته‌کنه‌لۆژیاى نوێ‬ ‫ى وه‌ک سه‌ته‌الیت و ئامێره‌کانى‬ ‫ترى گواستنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌ کاریگه‌رى‬ ‫ت���ه‌واوی���ان ک����ردووه‌ ئ�ه‌م��ان�ه‌ش‬ ‫له‌هه‌موو کۆمه‌ڵگایه‌کدا ڕووده‌دات‬ ‫و ده‌بینرێت‪ ،‬ئ�ه‌و‌ه له‌ده‌سه‌اڵتى‬ ‫ئێمه‌دا نی ‌ه ڕێگرى لێ بکه‌ین‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫له‌ده‌سه‌اڵتى هه‌موو بزوتنه‌وه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگادایه‌‪ ،‬ڕاسته‌ هه‌ندێک که‌س‬ ‫ئه‌وه‌ ب �ه‌الدان ل ‌ه ره‌سه‌نایه‌تى ل ‌ه‬ ‫قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن به‌اڵم من به‌و شێوه‌ی ‌ه‬ ‫سه‌یر ناکه‌م‪ ،‬من ده‌ڵێم هه‌رشتێک‬ ‫چێژى لێ وه‌ربگیرێت ئه‌وه‌ شتێکى‬ ‫مرۆڤ دۆستانه‌ی ‌ه ناکرێت بۆ هه‌ر‬ ‫له‌ سنورێکدا خ��ۆت بهێڵیته‌وه‌‪،‬‬ ‫بڵێیت و نه‌ڵێیت ک��اردان��ه‌وه‌ى‬ ‫تیادایه‌و له‌وانه‌یه‌ هونه‌رى ئێمه‌ش‬ ‫بچێته‌ ن��او نه‌ته‌وه‌کانى ت��ره‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌ده‌شڵین ڕه‌سه‌نایه‌تى و زیندو‬ ‫ڕاگرتنى ڕه‌سه‌نایه‌تى من باوه‌ڕم‬

‫به‌ڕه‌سه‌نایه‌تى نیه‌‪ ،‬هیچ شتێک نی ‌ه‬ ‫ڕه‌سه‌ن بێت ئه‌و شتانه‌ى که‌ئێم ‌ه‬ ‫پ��ێ ى ده‌ڵێین ڕه‌س���ه‌ن ئ �ه‌و‌ه‬ ‫له‌بیرکردنه‌وه‌ى خۆمانداو دروستى‬ ‫ده‌که‌ین‪ ،‬ئێم ‌ه هونه‌رى ڕابردووى‬ ‫ته‌مه‌نى خۆمان به‌ڕه‌سه‌ن ده‌زانین‬ ‫ب �ه‌اڵم ل��ه‌دواى ئێم ‌ه نه‌ته‌وه‌یه‌ک‬ ‫دێ��ت ک��ه‌ب��ڕواى به‌ڕه‌سه‌نایه‌تى‬ ‫نیه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش به‌ده‌ست ئێمه‌ نیه‌‪،‬‬ ‫به‌ده‌ست بزوتنه‌وه‌ى کۆمه‌ڵگایه‌‪،‬‬ ‫ڕه‌سه‌نایه‌تیش به‌نسبه‌ت ئێمه‌و‌ه‬ ‫که‌نه‌مه‌تمان هه‌یه‌ چێژ وه‌رگرتن ‌ه‬ ‫له‌شت ‌ه کۆنه‌کان ب��ۆ نمونه‌ من‬ ‫ئێستاش گ��وێ له‌ گۆرانیه‌کانى‬ ‫سااڵنى چل و په‌نجاکان ده‌گرم‪،‬‬ ‫جاعه‌ره‌ب بێت یا فارس ئه‌مه‌ش‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌رئ�ه‌وه‌ى مێژووى ژیانى من‬ ‫په‌یوه‌ندى به‌و سه‌رده‌مه‌و‌ه هه‌یه‌‪،‬‬ ‫چێژ وه‌رگرتن شتێکه‌و زاڵ بونى‬ ‫ئ��اوازو کلتورى گه‌النى تر به‌سه‌ر‬ ‫هونه‌رى مۆسیقاو گۆرانى ئێمه‌دا‬ ‫شتێکى تر‌ه من ئه‌و زاڵ بوونه‌ى‬ ‫ستایلى ع��ه‌ره‌ب��ى و ت��ورک��ى و‬ ‫فارسى به‌سه‌ر ستایلى گۆرانى و‬ ‫مۆسیقاى کوردیدا به‌باش نازانم‪،‬‬ ‫ئێم ‌ه ده‌ب���ێ ل���ه‌م جه‌نجاڵیه‌ى‬ ‫جیهانیدا له‌م پرۆسه‌ى به‌جیهانى‬ ‫بونه‌دا بونى خۆمان بسه‌لمێنین‪،‬‬ ‫ب��ۆ نمون ‌ه وه‌ک���و ئه‌ڵمانیه‌کان‬ ‫چۆن به‌رگرى له‌کلتورى خۆیان‬ ‫ده‌ک �ه‌ن یان له‌سویدا که‌کلتورى‬ ‫خۆیان خۆشده‌وێ و پارێزگارى‬ ‫له‌کلتوره‌ى خۆیان ده‌که‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێمه‌ ئه‌و ئینسانیه‌مان الواز بووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش خه‌تاى ئێمه‌ نی ‌ه خه‌تاى‬ ‫سیاسیه‌کانمان ‌ه ئه‌و‌ه واقیعه‌‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫ده‌بێت هه‌نگاو ده‌نێین بۆ چاکسازى‬ ‫کردن ل ‌ه بوارى مۆسیقاو گۆرانى‬ ‫کوردیدا به‌راستى نه‌ک ته‌نها ئه‌و‬ ‫ب��وار‌ه به‌ڵکو هه‌موو بواره‌کانى‬ ‫ت��رى ژی��ان��م��ان دوچ���ارى ده‌ردى‬ ‫گه‌نده‌ڵى بووه‌‪ ،‬هه‌ر له‌وه‌زاره‌تى‬ ‫ڕۆش��ن��ب��ی��رى و ه��ه‌م��وو دام و‬ ‫ده‌زگاکانى تریشه‌وه‌‪ ،‬سه‌رچاوه‌ى‬ ‫ئه‌م گه‌نده‌ڵییه‌ش ئه‌وه‌یه‌که‌ پالن‬ ‫نیه‌‪ ،‬هزرو بیرکردنه‌و‌ه ڕۆڵى خۆى‬ ‫نابینێت بواره‌که‌ى ئێمه‌ بۆ ڕێکخراو‬ ‫نی ‌ه که‌ش و هه‌واى گونجاویش بۆ‬ ‫هونه‌رمه‌ندانى گۆرانى و مۆسیقاى‬ ‫ن���ه‌ڕه‌خ���س���اوه‌‪ ،‬ئ��ه‌گ��ه‌ر ئێمه‌ى‬ ‫هونه‌رمه‌ند ژیانێکى ئاسوده‌و ئازادو‬ ‫ژیانێکى شایست ‌ه به‌خۆمان بژین‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫تەوەر‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫‪7‬‬

‫ــــــکــو لـه‌وه‌ش خراپتـر ‌ه چـونکـ ‌ه جڵـــه‌وى له‌ده‌ستداوه‌‬ ‫هه‌رگیز هونه‌ره‌که‌مان ئه‌و ئاراست ‌ه‬ ‫خراپ ‌ه وه‌رن��اگ��رێ��ت‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئێم ‌ه‬ ‫ژیانه‌که‌مان هونه‌رو کلتوره‌که‌مان‬ ‫ئ��اراس��ت �ه‌ى ڕاسته‌قینه‌ى خۆى‬ ‫گۆڕیوه‌و تێکه‌ڵ بوه‌ له‌گه‌ڵ کلتورى‬ ‫گه‌النى ت��ردا و من گه‌شبین نیم‬ ‫به‌وه‌ى ک ‌ه ئێم ‌ه بتوانین هونه‌رى‬ ‫مۆسیقاو گۆرانى کوردى بخه‌ینه‌و‌ه‬ ‫ناو چوار چێوه‌ ره‌سه‌نایه‌تیه‌که‌ى‬ ‫خ���ۆى و ک���اری���گ���ه‌رى ک��ل��ت��ورو‬ ‫ڕۆشنبیرى گه‌النى ترى به‌سه‌ره‌و‌ه‬ ‫نه‌هێڵین‪.‬‬ ‫ئازاده‌ ڕه‌ش‪:‬‬ ‫له‌ڕاستیدا جیاکردنه‌وه‌ى هونه‌رى‬ ‫گۆرانى له‌گۆرانى ئاسایى به‌راستى‬ ‫ئ�ه‌وه‌ی� ‌ه که‌ تۆکارێکى هونه‌رى‬ ‫ئ�ه‌ک�ه‌ی��ت ب � ‌ه مۆسیقاو گ��ۆران��ى‬ ‫به‌تێکست ک��ه‌ ئه‌یخه‌یته‌ ن��او‬ ‫خه‌ڵکه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ تۆ ده‌ته‌وێ‬ ‫ئ���ه‌و ه��ون��ه‌ره‌ وه‌ک���و په‌یامێک‬ ‫بگه‌یه‌نێیت‪ ،‬جیاکردنه‌وه‌ى گۆرانى‬ ‫له‌هونه‌رى گۆرانى ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌و‬ ‫شته‌ى ت��ۆ پێشکه‌شى ده‌که‌یت‬ ‫ده‌ت�ه‌وێ��ت ل�ه‌و ڕێگایه‌و‌ه چى ب ‌ه‬

‫قه‌یرانى‬ ‫ئه‌مڕۆى‬ ‫مۆسیقا و‬ ‫گۆرانى کوردى‬ ‫په‌یوه‌ندى‬ ‫به‌هه‌موو‬ ‫ه‬ ‫ژیانه‌و ‌ه هه‌ی ‌‬ ‫له‌ کوردستاندا‬ ‫به‌تایبه‌تى له‌و‬ ‫ه‬ ‫بارودۆخ ‌‬ ‫ه‬ ‫تازه‌یه‌ى ک ‌‬ ‫دروست بووه‬ ‫خه‌ڵک بڵێیت‪ ،‬ئامانجت له‌وه‌ چی ‌ه‬ ‫ئایا خه‌ڵک تاچه‌ند لێت وه‌رده‌گرێت‬ ‫ئایا خه‌ڵک که‌گوێى له‌و به‌رهه‌مه‌ى‬ ‫تۆ بوو ئه‌و شته‌ى تۆ که‌ ده‌چێت ‌ه‬ ‫ناو خه‌ڵک ئایا خه‌ڵک سودى لێ‬ ‫ده‌بینێت وه‌ک ئه‌و په‌یامه‌ى که‌ تۆ‬ ‫ده‌یگه‌یه‌نى ئیتر په‌یامه‌که‌ت له‌سه‌ر‬ ‫خۆشه‌ویستى بێت له‌سه‌ر ژیان‬ ‫بێت‪ ،‬له‌سه‌ر بارودۆخى سیاسى‬ ‫و گ��ۆران��ک��ارى ب��ێ��ت‪ ،‬به‌راستى‬ ‫ره‌سه‌نایه‌تى هونه‌ر بریتیی ‌ه له‌ده‌نگ‬ ‫وه‌کو گۆرانى بێژ تۆ ده‌بێ له‌سه‌ر‬ ‫ده‌نگى خۆت کاربکه‌یت‪ ،‬ده‌نگى‬ ‫ڕه‌س��ه‌ن بۆچى م��اون�ه‌ت�ه‌وه‌و ئه‌و‬ ‫ده‌نگانه‌ به‌نه‌مرى ده‌مێننه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ ئه‌و ده‌نگان ‌ه له‌گه‌ڵ حه‌زو‬ ‫ویستى خۆیاندا دروس���ت ب��وون‬ ‫به‌راستى ده‌نگى گۆرانى بێژه‌ک ‌ه‬ ‫له‌ناخى خۆیه‌وه‌ ده‌رى ده‌بڕێت بۆ‬ ‫بیسه‌ران بۆ ئ�ه‌و که‌سانه‌ى ک ‌ه‬ ‫گوێی لێ ده‌گرن‪ ،‬ئه‌وان تێکستى‬ ‫جوانیان به‌کارهێناوه‌‪ ،‬دواتر له‌و‬ ‫سه‌رده‌مه‌دا له‌گه‌ڵ مۆسیقایه‌کى‬ ‫باشدا به‌رهه‌مه‌کان هاتوون‪ ،‬دواى‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى به‌شێوازێکى ت��ازه‌ى ئه‌م‬

‫سه‌رده‌مه‌ به‌ئامێرى پێشکه‌وتوو‬ ‫تۆمارى ده‌ک��ه‌ن و ئه‌یگه‌یه‌نێت ‌ه‬ ‫خ�ه‌ڵ��ک و ل �ه‌گ �ه‌ڵ که‌سێکیشدا‬ ‫ڕێک ده‌که‌وێت‪ ،‬ک ‌ه سینارۆیه‌کى‬ ‫جوانى بۆ داڕێژێت بۆ ئه‌وه‌ى ل ‌ه‬ ‫هه‌موو الیه‌که‌وه‌ ئه‌و گۆرانیه‌ یان‬ ‫ئه‌و به‌رهه‌مه‌ ته‌واو بێت و خه‌ڵک‬ ‫چیتر لێ ى وه‌رنه‌گرێت هه‌م وه‌کو‬ ‫وێنه‌ هه‌م وه‌کو ده‌نگ هه‌م وه‌کو‬ ‫مۆسیقا هه‌م وه‌کو ئه‌و تێکستانه‌ى‬ ‫ک ‌ه هه‌یه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئێمه‌ ده‌بینین‬ ‫وه‌کو هه‌موو بواره‌کانى ترى ژیانى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌ ئه‌م په‌رته‌وازه‌یی ‌ه‬ ‫ئه‌م بێ بنه‌مایى و پۆخڵه‌واتیه‌ى‬ ‫که‌هه‌یه‌ به‌شێکى ب �ه‌ر هونه‌رى‬ ‫مۆسیقاو گۆرانى ئێمه‌ش که‌وتوه‌‪،‬‬ ‫جگ ‌ه ل�ه‌وه‌ش هونه‌رمه‌ندى واڵتى‬ ‫ئێم ‌ه له‌ڕووى که‌سایه‌تییه‌و‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ڕێزم بۆ هه‌ندێکیان که‌سایه‌تى الواز‬ ‫نیشیان ده‌ده‌ن‪ ،‬هه‌میشه‌ خۆیان‬ ‫له‌دواى که‌سایه‌تی ‌ه سیاسیه‌کانه‌و‌ه‬ ‫ده‌بیننه‌وه‌‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌و‌ه ده‌بوای ‌ه‬ ‫هونه‌رمه‌ندان پێشه‌نگى خه‌ڵکى‬ ‫سیاسیه‌کان بونایه‌و ئه‌و هونه‌ره‌ى‬ ‫که‌ هه‌یانه‌ ڕێ��زى لێ بگیرێ‪ ،‬بۆ‬ ‫نمون ‌ه که‌سایه‌تییه‌کى سیاسى‬ ‫کاتێک که‌ ده‌چێته‌ سه‌ر شاشه‌ى‬ ‫ته‌له‌فیزیۆن توێژێکى که‌مى بینه‌ران‬ ‫و سه‌ران سه‌یرى ده‌که‌ن و گوێى‬ ‫ل��ێ ده‌گ����رن‪ ،‬ب���ه‌اڵم کاتێک ک ‌ه‬ ‫هونه‌رمه‌ندێک له‌بوارى په‌یکه‌رسازى‬ ‫یان له‌ڕووى شانۆییه‌وه‌ یان له‌ڕووى‬ ‫گۆرانى و مۆسیقاو‌ه کارێک ده‌که‌ت‬ ‫له‌مناڵه‌و‌ه تاگه‌وره‌ترین که‌سى‬ ‫ناو کۆمه‌ڵگا گوێى لێ ده‌گ��رن و‬ ‫په‌یامه‌که‌ى وه‌رده‌گ���رن‪ ،‬که‌وات ‌ه‬ ‫هونه‌رمه‌ند له‌هه‌موو توێژه‌کانى‬ ‫ترى کۆمه‌ڵگا زیاتر سه‌یرى ده‌کات‬ ‫و گوێى لێ ده‌گرێت‪ ،‬بۆی ‌ه پێویست‬ ‫ده‌ک��ات که‌سایه‌تى خۆیان به‌رز‬ ‫ڕابگرن‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌وه‌ که‌سایه‌تى‬ ‫هونه‌رمه‌ندانى ئێم ‌ه هێند‌ه خۆى‬ ‫به‌الواز نیشان ده‌دات که‌وا ده‌زانێت‬ ‫ئه‌بێ ل �ه‌ خزمه‌تى که‌سایه‌تی ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کاندابن که‌ به‌پێچه‌وانه‌و‌ه‬ ‫ل��ه‌ ه��ی��چ واڵت��ێ��ک��دا که‌سایه‌تى‬

‫سیاسى ئه‌وه‌ند‌ه گه‌ور‌ه نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫که‌سایه‌تییه‌کى خزمه‌ت گوزارییه‌و‬ ‫له‌ڕوى سیاسییه‌و‌ه به‌رنامه‌و پالن‬ ‫داده‌نێن ب�� خزمه‌ت کردنى خه‌ڵک‬ ‫و واڵت �ه‌ک �ه‌ى خ��ۆى و گه‌یاندنى‬ ‫ش��ت� ‌ه ج��وان �ه‌ک��ان به‌خه‌ڵک و‬ ‫به‌دڵى خه‌ڵک‪ ،‬واته‌ ئه‌و سیاسه‌ت ‌ه‬ ‫ده‌خه‌ن ‌ه خزمه‌تى خه‌ڵکه‌که‌یانه‌وه‌و‬ ‫پالن و به‌رنامه‌ى پێ داده‌نرێت‬ ‫ب��ۆ خزمه‌تکردنى واڵته‌کانیان‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌داخه‌وه‌ الى ئێم ‌ه هه‌موو‬ ‫ش��ت��ه‌ک��ان ش��ێ��وه‌ى ب��ازرگ��ان��ى‬ ‫گرتوو‌ه ک ‌ه هونه‌ریشى گرتۆته‌وه‌و‬ ‫هونه‌رمه‌ندیشى گرتۆته‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ک���اره‌ ه��ون �ه‌ری �ه‌ک��ان ک��ه‌ده‌ک��ران‬ ‫ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��د‌ه گ��ه‌وره‌ک��ان ته‌نها‬ ‫هانده‌ر بۆیان ده‌نگى خۆیان بوه‌‪،‬‬ ‫دواتر مه‌زه‌کانى خۆیان له‌سه‌ر چ‬ ‫شیعرێکى شاعیرانه‌ گونجابێت ئه‌و‬ ‫پارچه‌ شعره‌یان کردۆت ‌ه تێکستى‬ ‫گ��ۆران��ی�ه‌ک��ان��ی��ان‪ ،‬م��ن ڕام وای �ه‌‬ ‫هونه‌رمه‌ند ده‌ب��ێ خ��ۆى تێکست‬ ‫دابڕێژێت‪ ،‬ناخى خۆى بخوێنێته‌و‌ه‬ ‫بۆ خه‌ڵک‪ ،‬ئ�ه‌و‌ه باشتر‌ه له‌وه‌ى‬ ‫شعرێکى شاعیرێکى تر بێنێت و‬ ‫بیکاته‌ گۆرانى‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى دنیاى‬ ‫شیعر له‌گه‌ڵ مۆسیقاو ل ‌ه مانا‬ ‫ره‌سمیه‌که‌یاندا دورن له‌یه‌ک‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ندێک جار که‌تێکه‌ڵ ده‌کرێت‬ ‫مانایه‌کى جوان ده‌دات به‌ده‌سته‌و‌ه‬ ‫کاتى خۆى که‌ شاعیره‌کانمان ک ‌ه‬ ‫شیعرێکیان نوسیو‌ه بۆ دنیاى‬ ‫شیعر شیعریان نوسیوه‌ نه‌ک‬ ‫بۆ گۆرانى یان سیاچه‌مانه‌ یان‬ ‫ئاوازێک بهێنێت و تێکه‌ڵى بکات‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ب���ه‌ڕاى م��ن ئ �ه‌و قه‌یرانه‌ى‬ ‫که‌مۆسیقاو گۆرانى کوردى تیادای ‌ه‬ ‫ل��ه‌وه‌دای��ه‌ ک� ‌ه هونه‌رمه‌ند خۆى‬ ‫ده‌رده‌خ��ات به‌اڵم هونه‌رمه‌ندنیه‌‪،‬‬ ‫دووه‌م بۆ ڕوو‌ه بازرگانیه‌که‌ى‬ ‫ئه‌یه‌وێت خۆى ده‌ربخات و بچێت ‌ه‬ ‫ناو بازاڕه‌که‌وه‌و به‌شێوازێکى وا‬ ‫ک ‌ه واده‌زانێت ئه‌م ‌ه هونه‌ر‌ه یان‬ ‫ب��ارودۆخ�ه‌ سیاسیه‌ک ‌ه دیوارێکى‬ ‫له‌به‌رده‌م هونه‌رو هونه‌رمه‌نداندا‬ ‫دروست کردوو‌ه و خوێندنه‌وه‌ بۆ‬

‫هونه‌رو هونه‌رمه‌ندان ناکرێت و ڕێگ ‌ه‬ ‫له‌هونه‌ر‌ه ڕه‌سه‌نه‌کان ده‌گیرێت‬ ‫ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى په‌یامه‌ راسته‌قین ‌ه‬ ‫ئینسانیه‌ ه��ون �ه‌ری �ه‌ک �ه‌ نه‌گات‬ ‫به‌خه‌ڵک‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه ک ‌ه ئێستا‬ ‫قه‌یرانى هونه‌ر له‌م واڵته‌دا دروست‬ ‫ب��ووه‌‪ ،‬هۆکاره‌که‌ى ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫ب��ۆ ب���ه‌ڕێ���وه‌ب���ه‌ران���ى س��ی��اس�ه‌ت‬ ‫ل �ه‌ واڵت �ه‌ک �ه‌م��ان��داو ل �ه‌س �ه‌ره‌ت��ادا‬ ‫ک��ارێ��ک��ی��ان ک���رد ک��� ‌ه ه��ون��ه‌رو‬ ‫راسته‌قینه‌ى هونه‌ریان له‌یه‌کتر‬ ‫دابڕى‪ ،‬هونه‌رمه‌ندیان له‌ هونه‌رى‬ ‫ڕاسته‌قینه‌ داب���ڕى‪ ،‬هه‌موویان‬ ‫بۆ ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دى خۆیان په‌لکێش‬ ‫کرد‪ ،‬هونه‌رمه‌ندێک دروس��ت بو‌ه‬ ‫که‌به‌سه‌ر ئافره‌ت و قژو چاوى‬ ‫شیندا گۆرانى ده‌ڵێت‪ ،‬ئه‌وانیش ئه‌و‬ ‫هونه‌رمه‌نده‌ ئه‌وه‌نده‌ به‌رزده‌که‌نه‌و‌ه‬ ‫که‌زۆر دووره‌ ل ‌ه تواناى خۆیه‌وه‌‪،‬‬ ‫سیاسیه‌کان پشگیرى دارایى ئه‌و‬ ‫هونه‌رمه‌ندان ‌ه ده‌که‌ن و که‌ناڵه‌کانى‬ ‫ڕاگه‌یاندنى بۆ وااڵده‌که‌ن و ده‌ڵێن‬ ‫ئه‌مه‌ هونه‌رى ڕاسته‌قینه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هونه‌رێک هه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌نفال و‬ ‫له‌سه‌ر کاره‌ساته‌کان و له‌سه‌ر‬ ‫شه‌ڕوکێشه‌و گرفته‌کان و له‌سه‌ر‬ ‫ڕیفرۆم و چاکسازى هونه‌ر ده‌کات‪،‬‬ ‫ئه‌وپه‌ڕى دژایه‌تى ده‌که‌ن تا ئه‌و‬ ‫کاته‌ى له‌ناوى ده‌به‌ن و واده‌که‌ن‬ ‫که‌جارێکى تر ئه‌و هونه‌ر‌ه دوبار‌ه‬ ‫نه‌کاته‌وه‌ ب�ه‌و شێوه‌ی ‌ه تائێستا‬ ‫ه��ات��وه‌‪ ،‬من ئ��وم��ێ��ده‌وارم هه‌موو‬ ‫ئینسانه‌کان له‌که‌سایه‌تیه‌و‌ه خۆیان‬ ‫دروست بکه‌نه‌وه‌ ئینجا له‌بواره‌که‌ى‬ ‫خۆیاندا بتوانن شتى باش بکه‌ن‬ ‫و بتوانن ئه‌و شته‌ى که‌ پێویست ‌ه‬ ‫بیگه‌یه‌نن نه‌ک به‌پێ ى قه‌باره‌و‬ ‫ئ��اره‌زووى حزب و ئه‌م الو ئه‌وال‪،‬‬ ‫بابێن به‌پێ ى ئاراست ‌ه دروسته‌که‌ى‬ ‫هونه‌رکار بکه‌ن به‌تایبه‌تى بوارى‬ ‫مۆسیقاو گۆرانى کوردى‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫پێویستى ب ‌ه هه‌وڵێکى زۆر هه‌یه‌‪،‬‬ ‫سه‌ره‌تا ل ‌ه ڕاگه‌یاندنه‌کانه‌و‌ه ده‌ست‬ ‫بخرێته‌ سه‌ر که‌م و کوڕییه‌کان‬ ‫و ڕاستیه‌که‌ى بۆ خه‌ڵک ڕوون‬ ‫بکرێته‌وه‌و پاشان هونه‌رمه‌نه‌دان‬

‫خۆیان ل ‌ه ڕاس��ت کردنه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫ب���ارودۆخ���ه‌ خ��راپ��ه‌ى که‌به‌سه‌ر‬ ‫ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��دان��دا ه��ات��و‌ه ڕۆڵ��ی��ان‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬بۆ نمون ‌ه له‌م دواییه‌دا‬ ‫ک ‌ه کۆنگره‌ى هونه‌رمه‌ندان به‌سترا‬ ‫هونه‌رمه‌ند‌ه حزبیه‌کان زیاتر چوون ‌ه‬ ‫ناو کۆنگره‌و‌ه له‌کاتێکدا ژماره‌یه‌کى‬ ‫زۆرى هونه‌رمه‌ندان ک ‌ه پێناسه‌ى‬ ‫هونه‌رمه‌ندانى کوردستانیان پێی ‌ه‬ ‫به‌شدارییان تیادا نه‌کرد دوات��ر‬ ‫کۆنگره‌ش که‌به‌سترا کێشه‌و گرفتى‬ ‫تیادا دروست بوو‪ ،‬بۆی ‌ه ئومێده‌وارم‬ ‫هه‌نه‌رمه‌ندان له‌ئاینده‌یه‌کى نزیکدا‬ ‫ڕێ��گ��ه‌ى ڕاس��ت �ه‌ق��ی��ن �ه‌ى خ��ۆی��ان‬ ‫ب��گ��رن��ه‌وه‌و ڕه‌س �ه‌ن��ای �ه‌ت��ى وون‬ ‫نه‌که‌ن و ب��ازاڕه‌ک��ان به‌به‌رهه‌مى‬ ‫ڕه‌س �ه‌ن و خاوێن پربکرێته‌وه‌ل ‌ه‬ ‫جیاتى ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ى که‌ئێستا‬ ‫له‌بازاڕه‌کاندان و ستایلێکى عه‌ره‌بى‬ ‫و فارسى و تورکیان پێوه‌ دیاره‌و‬ ‫هیچ ڕه‌سه‌نایه‌تیه‌کى ته‌نانه‌ت‬ ‫ب��ۆ ئ��ه‌و زم��ان��ان �ه‌ش پ��ێ��و‌ه دی��ار‬ ‫نامێنێت‪ ،‬ئێم ‌ه کاتێک گ��وێ ل ‌ه‬ ‫گۆرانییه‌کى سه‌رکه‌وتوى فارسى‬ ‫یان عه‌ره‌بى یان تورکى ده‌گرین‬ ‫چێژ له‌ڕه‌سه‌نایه‌تى و به‌رزى ئه‌داو‬ ‫ئاوازه‌که‌ى وه‌رده‌گرین‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌وشه‌کانى ئه‌و گۆرانیه‌ش‬ ‫تێنه‌گه‌یشتین‪ ،‬ب��ه‌اڵم که‌ئێستا‬ ‫ئه‌و ستایله‌ ده‌خرێت ‌ه ناو ستایل‬ ‫و مۆسیقاى کوردییه‌وه‌ به‌راستى‬ ‫ل ‌ه ه�ه‌ردووال ڕه‌سه‌نایه‌تیه‌که‌ وون‬ ‫ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب��ۆی� ‌ه ده‌ب��ێ��ت گ��ۆران��ى‬ ‫گوزارشى تیادابێت‪ ،‬گۆرانى ئه‌گه‌ر‬ ‫گوزارشتى تیادا نه‌بوو نه‌به‌هونه‌ر‬ ‫حساب ده‌کرێت و نه‌خاوه‌نه‌که‌شى‬ ‫به‌هونه‌رمه‌ند له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێ‪ ،‬من‬ ‫ئه‌و کاریگه‌رییه‌ى کلتورو ئاوازى‬ ‫بیانى که‌به‌سه‌ر هونه‌رى مۆسیقاو‬ ‫گۆرانى کوردییه‌و‌ه دیار‌ه له‌وه‌و‌ه‬ ‫ده‌بینم که‌ئه‌و‌ه خواستى خۆیانه‌و‬ ‫ده‌ی��ان �ه‌وێ��ت خ��ۆی��ان ده‌رب��خ �ه‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رنا هیچ ڕه‌سه‌نایه‌تییه‌کى‬ ‫تیادا نابینرێت و نه‌یان توانیو‌ه‬ ‫شێو‌ه ڕه‌سه‌نه‌که‌ى خۆى بپارێزن‬ ‫دواج��ار پێشنیارو چاره‌سه‌ریش‬

‫تۆکارێکى‬ ‫هونه‌رى‬ ‫ه‬ ‫ئه‌که‌یت ب ‌‬ ‫مۆسیقاو گۆرانى‬ ‫ه‬ ‫به‌تێکست ک ‌‬ ‫ه ناو‬ ‫ئه‌یخه‌یت ‌‬ ‫ه‬ ‫خه‌ڵکه‌و ‌ه ئه‌وه‌ی ‌‬ ‫که‌ تۆ ده‌ته‌وێ‬ ‫ئه‌و هونه‌ر ‌ه‬ ‫وه‌کو په‌یامێک‬ ‫بگه‌یه‌نێیت‬ ‫ب��ۆ ئ��ه‌م ق �ه‌ی��ران � ‌ه ک � ‌ه ه��ون �ه‌رى‬ ‫مۆسیقاو گۆرانى کوردى تیادای ‌ه‬ ‫من چاره‌سه‌رى الى هونه‌رمه‌ندان‬ ‫خۆیان ده‌بینمه‌و‌ه هونه‌رمه‌ندان‬ ‫پێویسته‌ خۆیان دوور بگرن له‌و‬ ‫هزر‌ه سیاسیه‌ى ک ‌ه کارى پێده‌که‌ن‬ ‫و بیخه‌ن ‌ه ناو هونه‌ره‌که‌یانه‌و‌ه و‬ ‫کۆنگره‌ى پێببه‌ستن پێویست ‌ه ل ‌ه‬ ‫چوارچێوه‌ى خۆیاندا کار بکه‌ن‬ ‫و پ��ێ��ک �ه‌و‌ه داوا ل�� ‌ه حکومه‌ت‬ ‫بکه‌ن ده‌زگ��اى گ��ه‌وره‌ى هونه‌رى‬ ‫دروس���ت ب��ک��ات و هونه‌رمه‌ند‌ه‬ ‫ب ‌ه تواناکانمان هاوکارى بکرێن‬ ‫ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى ئ��ه‌و ب���واره‌ى ژیانى‬ ‫کۆمه‌ڵگاش پێشکه‌وتن ب ‌ه خۆیه‌و‌ه‬ ‫ببینێت و ڕه‌سه‌نایه‌تیش ب ‌ه کارو‬ ‫به‌رهه‌مه‌کانه‌و‌ه دیار بێت‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫ڕاپۆرت و ئامار‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫به‌شه‌ بودجه‌ى هه‌رێم‪ ،‬یه‌که‌مین کێشه‌ى گه‌رمى نێوان‬ ‫حکومه‌تى نوێ و هه‌رێمى کوردستان ‌ه‌‬ ‫ژم���اره‌ی���ه‌ک ل��ه‌ پ�ه‌رل�ه‌م��ان��ت��اران��ى‬ ‫کورد له‌ به‌غداش له‌ کۆنگره‌یه‌کى‬ ‫ڕۆژن��ام�ه‌وان��ی��دا دواى کشانه‌وه‌یان‬ ‫له‌دانیشتنى ‪ 1/15‬ى په‌رله‌مان ک ‌ه‬ ‫تایبه‌تبوو به‌خوێندنه‌وه‌ى پ��رۆژ ‌ه‬ ‫ی��اس��اى ب��ودج �ه‌‪ ،‬ڕایانگه‌یاند ئه‌و‬ ‫پرۆژه‌یه‌ ڕه‌تده‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫~‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کى ئاگادار ڕایگه‌یاند‪،‬‬ ‫دکتۆر به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح سه‌رۆکى‬ ‫ح��ک��وم�ه‌ت��ى ه �ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫به‌مه‌به‌ستى دیدار له‌گه‌ڵ نورى مالکى‬ ‫س�ه‌رۆک وه‌زیرانى عێراق‪ ،‬گه‌یشت ‌ه‬ ‫ش��ارى ب �ه‌غ��داو چ��اوه‌ڕوان��ده‌ک��رێ��ت‬ ‫چه‌ند پرسێکى تایبه‌ت به‌ هه‌رێمى‬ ‫پێدانى ‪%17‬ى بودجه‌ به‌ کورد‬ ‫کوردستان و حکومه‌تى به‌غدا بابه‌تى‬ ‫مه‌رجدار‌ه‬ ‫ب��اس و خواسه‌کانى کۆبوونه‌وه‌ى‬ ‫نێوانیان بێت‪.‬‬ ‫جارێکى تر ناکۆکى له‌سه‌ر پرۆژ ‌ه‬ ‫ب��ه‌ره��ه‌م س��اڵ��ح ئ���ێ���واره‌ى ‪ 1/15‬ی��اس��اى ب��ودج��ه‌ى س��اڵ��ى ‪2011‬ى‬ ‫گه‌یشته‌‬ ‫ب �ه‌غ��داو پرسى به‌ش ‌ه عێراق له‌ناو په‌رله‌ماندا دروستبوو‪،‬‬ ‫ب��ودج �ه‌ى هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان و ل �ه‌ژێ��ر ف��ش��ارى کوتله‌ى ک��وردی��دا‬ ‫ئه‌و ئاسته‌نگانه‌ى له‌به‌رده‌میدایه‌‪ ،‬سه‌رۆکى په‌رله‌مان دانیشتنى تایبه‌ت‬ ‫له‌دیارترین ئه‌جینداى سه‌ردانه‌که‌ن‪.‬‬ ‫به‌ گفتوگۆکردن له‌سه‌ر بودجه‌ى‬ ‫پێشتریش ع��ارف ته‌یفور جێگرى بۆ ڕۆژى پێنجشه‌ممه‌ى داهاتوو‬ ‫س���ه‌رۆک���ى پ��ه‌رل��ه‌م��ان��ى ع��ێ��راق دواخست‪.‬‬ ‫ڕایگه‌یاند‪ ،‬له‌چه‌ند ڕۆژى که‌می سه‌رچاوه‌یه‌کى په‌رله‌مانیى ئاگادار‬ ‫داهاتوودا مه‌سعود بارزانى سه‌رۆکى به‌ریبازى ئازادى ڕاگه‌یاند‪ ،‬نوێنه‌رانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان سه‌ردانى به‌غدا کورد له‌ دانیشتنى ‪1/15‬ى په‌رله‌مان‪،‬‬ ‫ده‌ک��ات و له‌گه‌ڵ س �ه‌رۆک وه‌زی��ران هه‌وڵێکیان له‌ باره‌ى پڕۆژه‌ یاساى‬ ‫و سه‌رکرده‌ى لیسته‌ سیاسیه‌کانى بودجه‌وه‌ پوچه‌ڵکرده‌وه‌‪ ،‬که‌ به‌بێ‬ ‫عێراق کۆده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئاگاداریى کورد خرابووه‌ به‌رنامه‌ى‬ ‫جێگاى ئاماژه���یه‌‪ ،‬کێشه‌ى به‌ش ‌ه کارى دانیشتنه‌که‌و وه‌ک پێشووتر‬ ‫ب��ودج �ه‌ى هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ل ‌ه هه‌رێمى کوردستان پابه‌ند کرابوو‬ ‫ب��ودج�ه‌ى گشتى عێراق بۆ ساڵى ب��ه‌وه‌ى ده‌بێت رۆژان��ه‌ ‪ 150‬ه�ه‌زار‬ ‫‪ 2011‬له‌ یه‌که‌مین ئه‌و کێشانه‌ی ‌ه به‌رمیل ن �ه‌وت ه �ه‌ن��ارده‌ى ده‌ره‌و ‌ه‬ ‫ک �ه‌ دواى پێکهێنانى حکومه‌تى ‌بکات‪ ،‬ئه‌گه‌ر نا له‌ بودجه‌ى ‪%17‬ى‬ ‫نوێ به‌سه‌رۆکایه‌تى نورى مالکی‪ ،‬هه‌رێم ده‌بڕدرێت‪.‬‬ ‫ڕووى له‌ هه‌رێم کردووه‌و به‌گوێره‌ى ب��ه‌گ��وێ��ره‌ى ئ���ه‌و س��ه‌رچ��اوه‌ی��ه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و پرۆژه‌یه‌ى له‌الیه‌ن حکومه‌تى ب���ه‌رن���ام���ه‌ى ک����ارى دان��ی��ش��ت��ن��ى‬ ‫به‌غداوه‌ پێشکه‌شى په‌رله‌مان کراوه‌‪ ،‬رۆژى‪1/15‬ى په‌رله‌مان تایبه‌تبوو ب ‌ه‬ ‫ڕێژه‌ى ‪%17‬ى به‌شه‌ بودجه‌ى هه‌رێم په‌سه‌ندکردنى لیژنه‌کانى په‌رله‌مان‬ ‫به‌ستراوه‌ته‌وه‌ به‌ هه‌نارده‌کردنى و جێگۆڕکێى ناوى په‌رله‌مانتاران‬ ‫‪ 150‬ه �ه‌زار به‌رمیل نه‌وتى ڕۆژان � ‌ه و ک��ارگ �ه‌رى چیمه‌نتۆى ئه‌نبار و‬ ‫له‌ هه‌رێمى کوردستانه‌وه‌ بێئه‌وه‌ى ش��ارى ش��وێ��ن�ه‌واری��ى ب��اب��ل‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫حکومه‌تى ناوه‌ندى پابه‌ند بکات ب ‌ه به‌بێ ئ��اگ �ه‌دارک��ردن �ه‌وه‌ى کوتله‌ى‬ ‫دانى کرێى کۆمپانیا نه‌وتییه‌کان‪ ،‬کوردی‪ ‌،‬به‌رنامه‌ى کارى دانیشتنه‌ک ‌ه‬ ‫ک �ه‌ ب �ه‌ه��ۆی �ه‌وه‌ حکومه‌تى هه‌رێم گۆڕابوو‪ ،‬بۆیه‌ دانیشتنه‌که‌ له‌الیه‌ن‬ ‫هه‌نارده‌کردنى نه‌وتى ڕاگرتوه‌‪.‬‬ ‫سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مانه‌وه‌ بۆ ڕۆژى‬

‫پێنجشه‌ممه‌ى داهاتوو دواخرا‪.‬‬ ‫‪ 40‬په‌رله‌مانتاری کورد وه‌ک‬ ‫ناڕه‌زایی به‌رامبه‌ر یاسای بودج ‌ه‬ ‫له‌ دانیشتنی په‌رله‌مان کشانه‌وه‌‌‬ ‫‪ 40‬ئه‌ندامی کوردی په‌رله‌مانی عێراق‬ ‫له‌ دانیشتنی یه‌کشه‌ممه‌ی په‌رله‌مان‬ ‫کشانه‌وه‌ وه‌ک ناڕه‌زاییه‌ک به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌ هه‌موارنه‌کردنی بودجه‌ی گشتیی‬ ‫ساڵی ‪ 2011‬به‌و شێوه‌یه‌ی که‌ کورد‬

‫پێشنیاری کردووه‌‪.‬‬ ‫ل �ه‌و ب��اره‌ی��ه‌وه‌ ف �ه‌ره��اد ئه‌تروشی‬ ‫به‌ ئاژانسی (ئه‌سوات ئه‌لعیراق)‬ ‫ی راگه‌یاند «خوێندنه‌وه‌ی یه‌که‌می‬ ‫بودجه‌ی گشتیی فیدراڵی بۆ ساڵی‬ ‫‪ 2011‬ته‌نها له‌الیه‌ن نوری مالیکی‬ ‫س��ه‌رۆک وه‌زی��ران��ه‌وه‌ ئیمزاکراوه‌‌و‬ ‫هیچ په‌رله‌مانتارێک یان به‌رپرسێکی‬ ‫دیکه‌ ئیمزای ن �ه‌ک��ردووه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫پێچه‌وانه‌ی ده‌ستوره»‌‪ ،‬داواشی ل ‌ه‬ ‫سه‌رۆکایه‌تیی په‌رله‌مان کرد «پابه‌ند‬

‫بێت به‌ ده‌ستوره‌وه‌ له‌ هه‌موارکردنی‬ ‫بودجه‌دا»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو وتیشی «ب��ودج �ه‌ی ‪2011‬‬ ‫گ�ه‌وره‌ت��ری��ن بودجه‌یه‌ له‌ مێژووی‬ ‫عێراقدا‌و پێویسته‌ به‌ زووترین کات‬ ‫هه‌مواربکرێت بۆ ئه‌وه‌ی خزمه‌تگوزاری‬ ‫پێشکه‌ش به‌ هاواڵتیان بکرێت»‪،‬‬ ‫رون��ی��ش��ی��ک��رده‌وه‌ ک��ه‌ ئیئتیالفی‬ ‫ف��راک��س��ی��ۆن �ه‌ ک��وردس��ت��ان��ی��ی�ه‌ک��ان‬ ‫«پێشنیاری خ��ۆی پێشکه‌ش ب ‌ه‬ ‫وه‌زی���ری دارای���ی راف��ی��ع عیساوی‌و‬

‫په‌رله‌مان کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بودج ‌ه‬ ‫به‌پێی پێویست هه‌مواربکرێت»‪.‬‬ ‫فه‌رهاد ئه‌تروشی ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو‬ ‫ک�ه‌ ئیئتیالفه‌که‌ی رازی نه‌بوو ‌ه‬ ‫خوێندنه‌وه‌ بۆ بودجه‌ بکرێت «چونک ‌ه‬ ‫هیچ یه‌کێک ل�ه‌و گۆڕانکارییانه‌ی‬ ‫له‌خۆنه‌گرتووه‌ که‌ الیه‌نی کوردستانی‬ ‫داوای ک��ردوون»‪ ،‬وتیشی «بودجه‌‬ ‫بۆته‌ ئامرازێک به‌ده‌ست حکومه‌تی‬ ‫ن��اوه‌ن��دی��ی �ه‌وه‌ ب��ۆ کۆنترۆڵکردنی‬ ‫حکومه‌ته‌ محه‌لییه‌کان»‬

‫ئاماری کاروچاالکییه‌کانى ساڵى ‪ 2010‬ى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى پۆلیسی قه‌زاى هه‌ڵه‌بج ‌ه‬


‫مێژوو‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫‪9‬‬

‫ڕووداو ‌ه ســیــاسییــه‌کــانــی ســــــااڵنــی‬

‫«‪»1985-1979‬‬

‫ه سیاسییه‌کانى حزبى سۆسیالیستى کوردستان‬ ‫په‌یوه‌ندیی ‌‬

‫سەالم عەبدولکەریم*‬ ‫باسى پێنجه‌م ‪ -‬کۆتایی‬ ‫ج��ی��م‪-‬پ �ه‌ی��وه‌ن��دى ل �ه‌گ �ه‌ڵ ج��واڵن��ه‌وه‌ى‬ ‫رزگاریخوازیی گه‌النى ناوچه‌که‌دا‪:‬‬ ‫ل���ه‌پ���رۆژه‌ى ب �ه‌رن��ام �ه‌ى حسکدا ئ �ه‌و‌ه‬ ‫هاتبوو»باوه‌ڕمان وای ‌ه گه‌النى ژێرده‌سته‌‌و‬ ‫بزوتنه‌وه‌ى دیموکراتى دۆستى سروشتى‬ ‫بزوتنه‌وه‌ى رزگاریخوازی نه‌ته‌وه‌ى کوردن»‪.‬‬ ‫(‪ )440‬بۆی ‌ه حسک ب�ه‌گ��وێ��ره‌ى رۆڵ‌و‬ ‫قه‌باره‌ى سیاسى خۆى په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ‬ ‫جواڵنه‌وه‌ى رزگاریخوازى گه‌النى ناوچه‌که‌دا‬ ‫هه‌بوو‪ .‬ئه‌م په‌یوه‌ندییه‌ش له‌الیه‌ک وه‌ک‬ ‫پاڵپشتییه‌ک بۆخه‌باتى نه‌ته‌وه‌یی گه‌لى‬ ‫ک��ورد‌و له‌الیه‌کیتریشه‌و‌ه بۆپێویستى‬ ‫به‌رگریکردن له‌خه‌باتى ئازادیخوازانه‌ى‬ ‫گه‌النى ناوچه‌ک ‌ه لێکدراوه‌ته‌وه‌‪ .‬له‌راپۆرتى‬ ‫سیاسى کۆنگره‌ى یه‌که‌مى حسیکیشدا‬ ‫ئ���ه‌و‌ه ه��ات��ب��وو‪«:‬ح��زب��م��ان ب�ه‌ت��ون��دى‬ ‫تێده‌کۆشێت له‌دژى داگیرکارى جیهانى‌و‬ ‫یارمه‌تیدانى خه‌باتى گه‌الن‌و تێکۆشانى‬ ‫نه‌ته‌وه‌‌و که‌م ‌ه نه‌ته‌وایه‌تیی ‌ه چه‌وساوه‌کان‬ ‫له‌کیشوه‌ره‌کانى ئاسیا‌و ئه‌فریقیا‌و‬ ‫ئه‌مریکاى التین له‌پێناوى وه‌ده‌ستهێنانى‬ ‫مافى بڕیاردانى چاره‌نوس‌و سه‌ربه‌خۆیی‬ ‫نیشتمانى‌و دیموکراتى‌و پێشکه‌وتنى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى‌و سۆسیالیستى‪)441(.»...‬‬ ‫ره‌ن��گ � ‌ه س��ه‌ره‌ت��اى دروس��ت��ب��وون��ى ئه‌و‬ ‫پ �ه‌ی��وه‌ن��دی��ی �ه‌ش ب��گ �ه‌ڕێ��ت �ه‌و‌ه ب��ۆئ�ه‌و‬ ‫س�ه‌رده‌م�ه‌ى بزوتنه‌وه‌ى سۆسیالیستى‬ ‫له‌نێو ریزه‌کانى یه‌کێتیدا بوو‪ ،‬یه‌کێتیش‬ ‫په‌یوه‌ندى توند‌و تۆڵى له‌گه‌ڵ جواڵنه‌وه‌ى‬ ‫رزگاریخوازیى گه‌النى ناوچه‌که‌دا هه‌بوو‪،‬‬ ‫دواتریش حسک درێژه‌ى به‌و په‌یوه‌ندییه‌‬ ‫دا‌و گه‌شه‌ى پێدا‪ ،‬به‌تایبه‌ت په‌یوه‌ندى‬ ‫له‌گه‌ڵ رێکخراو‌ه فه‌له‌سه‌تینییه‌کان‪ ،‬که‌‬ ‫له‌سوریا بوون‪ ،‬له‌وانه‌ش(به‌ره‌ى میللى‪-‬‬ ‫سه‌رکردایه‌تى گشتى‪ ،‬به‌سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫ئه‌حمه‌د جبریل‪ ،‬بزوتنه‌وه‌ى رزگاریخوازى‬ ‫فه‌له‌ستینى‪ -‬فه‌تح‪ ،‬ب �ه‌ره‌ى دیموکراتى‬ ‫بۆرزگارى فه‌له‌ستین‪ ،‬به‌سه‌رۆکایه‌تى(نایف‬ ‫حه‌واتیمه‌‌و چه‌ند رێکخراوێکى تر)‪ .‬عه‌دنان‬ ‫موفتى باس له‌و‌ه ده‌کات له‌هاوینى(‪)1979‬‬ ‫دا بۆدروستکردنى په‌یوه‌ندى سیاسى‪،‬‬ ‫س��ه‌ردان��ى س��وری �ا‌و لوبنانى ک���ردووه‌‪،‬‬ ‫ماوه‌ى(‪)10‬رۆژ له‌سوریا زیندانی ده‌کرێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم دواتر ئازاد ده‌کرێت‌و ده‌ستده‌کات‬ ‫به‌دروستکردنى په‌یوه‌ندى سیاسى له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌و رێکخراو‌ه سیاسییانه‌ى‪ ،‬ک ‌ه له‌سوریا‬ ‫بو‌ون‪ ،‬له‌وێشه‌و‌ه ده‌چێت ‌ه لوبنان بۆهه‌مان‬ ‫مه‌به‌ست‪ .‬ئه‌و رێکخراو‌و پارت ‌ه سیاسییانه‌ى‬ ‫لوبنانیش‪ ،‬که‌حسک په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵیاندا‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬بریتیبوون له‌(حزبى شیوعى‬ ‫لوبنان‪ ،‬رابیته‌ى شه‌غیله‌)‪ ،‬به‌جۆرێ‬ ‫راب��ی��ت�ه‌ى شه‌غیل ‌ه رۆژن��ام��ه‌‌و رادی���ۆى‬ ‫به‌ناوى(صوت الشعب)ه‌و‌ه هه‌بوو‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ده‌رف�ه‌ت��ى پێشکه‌شکردنى به‌رنامه‌یان‬ ‫به‌حسک داوه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش وه‌ک ئاماژه‌یه‌ک‬ ‫بۆ پێشکه‌وتنى په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوانیان‪.‬‬ ‫(‪ )442‬بنه‌ما‌و هۆکارى بوونى په‌یوه‌ندى‬ ‫حسک به‌جواڵنه‌وه‌ى رزگاریخوازیى گه‌النى‬ ‫ناوچه‌که‌وه‌‪ ،‬بریتى بوو له‌وه‌ى هه‌ردووالیان‬ ‫خ��ۆی��ان ب �ه‌رێ��ک��خ��راو‌و پ��ارت��ى سیاسى‬ ‫رزگاریخواز له‌دژى داگیرکارییو هه‌ندێجاریش‬ ‫دژى زایۆنیزم له‌قه‌ڵه‌م ده‌دا‪ ،‬خه‌بات‌و‬ ‫تێکۆشانیشیان له‌پێناوى وه‌ده‌ستهێنانى‬ ‫ئازادیدا بوو بۆنه‌ته‌وه‌کانیان‪ .‬بۆی ‌ه زۆرجار‬ ‫له‌بۆنه‌‌و پێشهاته‌کاندا پشتگیریکردنى‬ ‫بۆیه‌کترییان دووپات ده‌کرده‌‌وه‌‌و جه‌ختیان‬ ‫له‌سه‌ر پته‌وکردنى په‌یوه‌ندییه‌کانیان‬ ‫ده‌کرده‌وه‌‪)443(.‬‬ ‫دال‪ -‬پ����ه‌ی����وه‌ن����دى ل����ه‌گ����ه‌ڵ ه��ێ��زه‌‬ ‫به‌رهه‌ڵستیکاره‌کانى عێراقدا‪:‬‬

‫له‌به‌رئه‌وه‌ى حسک هێزێکى سیاسى‌و‬ ‫چه‌کداریى نه‌یارى حکومه‌تى به‌عسى عێراق‬ ‫بوو‪ ،‬په‌یوه‌ندى سیاسى له‌گه‌ڵ زۆربه‌ى‬ ‫ئه‌و رێکخر‌او‌و پارت ‌ه سیاسییانه‌دا هه‌بوو‪،‬‬ ‫که‌ئه‌وانیش نه‌یارى حکومه‌تى به‌عسى‬ ‫عێراق بوون‪ ،‬به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ى له‌سوریا‬ ‫له‌چوارچێوه‌ى گردبوونه‌وه‌ى نیشتمانى‬ ‫عێراقى(التجمع الوطنى العراقى‪-‬توع)دا‬ ‫بوون‌و پێکهاتبوون له‌(مۆتمر القومیین‬ ‫االشتراکیین‪ ،‬الحرک ‌ه العربی ‌ه االشتراکیه‌‪،‬‬ ‫حزب البعپ العربى االشتراکى‪ -‬قیاد‌ه قطر‬ ‫العراق‪ ،‬الحزب الشیوعى العراقى‪ -‬القیاده‌‬ ‫المرکزیه‌‪ ،‬الحزب االش��ت��راک��ى‪ ،‬الجیش‬ ‫الشعبى لتحریر العراق)‪ )444(.‬هه‌روه‌ها‬ ‫حسک په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ(حزب الدعوه‌‬ ‫االسالمیه‌‪ ،‬حرک ‌ه المجاهدین العراقیین)‬ ‫یشدا ه �ه‌ب��وو‪ )445(.‬په‌یوه‌ندى حسک‬ ‫له‌گه‌ڵ ئ �ه‌م رێکخراوانه‌دا زیاتر خۆى‬ ‫ل�ه‌ده‌رک��ردن��ى به‌یاننامه‌‌و راگه‌یه‌نراوى‬ ‫هاوب ‌هش‌و ده‌ربڕینى هه‌ڵوێستی هاوبه‌ش‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر م�ه‌س�ه‌ل��ه‌‌و رووداو‌و پێشهاته‌‬ ‫سیاسییه‌کانى ئه‌و قۆناغ ‌ه ده‌بینیه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه حسک‌و ئه‌و رێکخراوانه‌ش هێزى‬ ‫سیاسى به‌رهه‌ڵستیکارى حکومه‌تى‬ ‫به‌عسى عێراق بوون‌و ئامانجیان رووخاندنى‬ ‫ئه‌و حکومه‌ته‌‌و رزگارکردنى گه‌النى عێراق‬ ‫بوو‪ ،‬به‌اڵم د‪.‬مه‌حمود عوسمان ئاماژ‌ه به‌وه‌‬ ‫ده‌دات‪»:‬ئه‌و رێکخراوان ‌ه زیاتر په‌یوه‌ندییان‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌کێتى‌و پارتیدا هه‌بوو‪ ،‬زۆرتریش‬ ‫هاوکارى ئه‌وانیان ده‌کرد»‪)446(.‬‬ ‫ه����ا‌و‪ -‬پ���ه‌ی���وه‌ن���دى ل���ه‌گ���ه‌ڵ واڵت��ان��ى‬ ‫ناوچه‌که‌دا‪:‬‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌رئ�ه‌وه‌ى حسک‌و الیه‌نه‌کانى ترى‬ ‫نێو جواڵنه‌وه‌ى رزگاریخوازیی نه‌ته‌وه‌یی‬ ‫ک��ورد له‌باشورى کوردستان‪ ،‬به‌ته‌نها‬ ‫نه‌یانده‌توانى رووب����ه‌ڕووى حکومه‌تى‬ ‫به‌عس له‌عێراقدا ببنه‌وه‌‌و به‌هۆى نزیکى‌و‬ ‫هاوسنورى باشورى کوردستان له‌واڵتانى‬ ‫ن��اوچ �ه‌ک �ه‌‪ ،‬ئ �ه‌م � ‌ه وای��ک��ردب��وو حسک‬ ‫تاڕاده‌یه‌ک په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵیاندا هه‌بێت‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ش(سوریا‪ ،‬لیبیا‪ ،‬ئێران)‪)447(.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه په‌یوه‌ندییه‌ک ‌ه فه‌رمى نه‌بوو‪،‬‬ ‫تاحسک بتوانێت نوسینگ ‌ه بکاته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وکات سوریا‌و لیبیا هاوکارى هێزه‌‬ ‫به‌رهه‌ڵستیکاره‌کانى حکومه‌تى به‌عسى‬ ‫عێراقیان ده‌کرد‪ ،‬ئه‌مه‌ش وایکردبوو حسک‬ ‫بتوانێ له‌و واڵتانه‌دا له‌رێگاى دروستکردنى‬ ‫په‌یوه‌ندى سیاسییه‌و‌ه جێگه‌ى خۆى‬ ‫ب��ک��ات�ه‌وه‌‪ ،‬ل �ه‌الی �ه‌ک ل�ه‌گ�ه‌ڵ رێکخراوه‌‬ ‫فه‌له‌ستینییه‌کان‌و له‌الیه‌کیتریشه‌و‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫هێز‌ه به‌رهه‌ڵستیکاره‌کانى حکومه‌تى‬ ‫به‌عسى ع��ێ��راق‪ ،‬س��وری�ا‌و لیبیا پ��اره‌‌و‬ ‫کۆمه‌کیان ده‌دای ‌ه ئه‌و رێکخراو‌و هێزانه‌‌و‬ ‫ئه‌وانیش به‌شى حسک‌و الیه‌نه‌کانى ترى نێو‬ ‫جواڵنه‌وه‌ى باشورى کوردستانیان لێده‌دا‪.‬‬ ‫سه‌ربارى ئه‌وه‌ى له‌بۆنه‌‌و پێشهاته‌کاندا‬ ‫بروسکه‌‌و نامه‌ى پیرۆبازییان ئاراسته‌ى‬ ‫ئه‌و واڵتان ‌ه ده‌ک���رد‪ )448(.‬قادر عه‌زیز‬ ‫ده‌ڵێت‪«:‬په‌یوه‌ندییه‌کانمان‬ ‫له‌مباره‌و‌ه‬ ‫ب �ه‌رده‌وام له‌به‌رزبوونه‌وه‌‌و نزمبوونه‌وه‌دا‬ ‫ب��وون‪ ،‬زیاتریش په‌یوه‌ندى شه‌خسى‌و‬ ‫زاره‌ک��ى بوون‪ ،‬په‌یوه‌ندییه‌کان له‌رێگاى‬ ‫عادل م��وراد‌و عه‌دنان موفتییه‌و‌ه بوون‪،‬‬ ‫که‌زۆر سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون‪ ،‬چونک ‌ه ته‌مه‌ڵ‬ ‫بوون‌و زۆر خۆشیان نه‌ده‌دای ‌ه کاره‌کان‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها د‪.‬مه‌حمود عوسمان‌و عه‌بدولخالق‬ ‫زه‌ن��گ �ه‌ن � ‌ه ب��ه‌ه��ۆى ئ����ه‌وه‌ى ئ�ه‌وان��ی��ش‬ ‫ماڵه‌کانیان له‌دیمه‌شق ب��وو‪ ،‬ن��او‌ه ناوه‌‬ ‫له‌کۆڕ‌و کۆبوونه‌وه‌کاندا به‌شداریان ده‌کرد‌و‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى حزبیان پێکهێنابوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌هۆى ناکۆکى نێوانیان‌و جدى نه‌بوونیان‬ ‫له‌کاره‌کاندا‪ ،‬نه‌ک هه‌ر سودێکیان بۆحزب‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬به‌ڵکو زیانى زۆریشیان لێدا»‪.‬‬ ‫(‪)449‬‬ ‫له‌واڵتى لوبنانیش‪ ،‬زیاتر حسک له‌گه‌ڵ‬ ‫رێکخراو‌و پارت ‌ه سیاسییه‌کاندا په‌یوه‌ندى‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬له‌وانه‌ش حزبى شیوعى لوبنانى‌و‬ ‫رابیته‌ى شه‌غیله‌‪ .‬هه‌ندێجاریش له‌الیه‌ن‬ ‫ع��ه‌دن��ان م��وف��ت �ى‌و ع���ادل م�����وراده‌وه‌‬ ‫پاشکۆى(رێبازى ئ���ازادی) ل �ه‌وێ چاپ‬ ‫ده‌کرا‪)450(.‬‬ ‫حسک زیاتر په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ واڵتى ئێراندا‬ ‫بوو‪ .‬له‌سه‌ره‌تاوه‌‌و له‌سه‌رده‌مى بزوتنه‌وه‌ى‬ ‫سۆسیالیستیدا په‌یوه‌ندییه‌کى ئه‌وتۆ نه‌بوو‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ئه‌وکات حکومه‌تى شاهه‌نشاهى‬ ‫له‌ئێراندا فه‌رمانڕه‌وابوو‪ ،‬به‌هۆى ناپاکییه‌‬ ‫له‌رێکه‌وتننامه‌ى‬ ‫به‌ناوبانگه‌که‌شى‪،‬‬ ‫ج��ه‌زائ��ی��ر(‪)1975‬دا له‌گه‌ڵ حکومه‌تى‬ ‫به‌عسى عێراق‪ ،‬بۆله‌نێوبردنى شۆڕشى‬

‫کورده‌و‌ه بوو‪ .‬کاتێکیش شۆڕشى گه‌النى‬ ‫ئێران به‌رپاکرا‌و حکومه‌تى شاهه‌نشاهى‬ ‫رووخ��ێ��ن��را‪ ،‬س��ه‌ره‌ت��اى دروستبوونى‬ ‫په‌یوه‌ندى سیاسى بۆپارت ‌ه سیاسییه‌کانى‬ ‫باشورى کوردستان هاته‌کایه‌وه‌‌و حسیک‬ ‫له‌رێگاى د‪.‬مه‌حمود‌و محه‌مه‌د ره‌حیم(خاڵه‌‬ ‫حاجى)یه‌و‌ه خۆى له‌ئێران نزیک کرده‌وه‌‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم تاکۆتایی س��اڵ��ى(‪ )1979‬به‌هۆى‬ ‫ش ‌هڕ‌و رووبه‌ڕوبوونه‌وه‌کانى نێوان ئێران‌و‬ ‫پێشمه‌رگه‌کانى حدکاوه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫حسک دۆستى حدکا بوو‪ ،‬ئه‌م ‌ه وایکردبوو‬ ‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دى که‌متر ب��ێ��ت‪ )451(،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫ده‌وروب�ه‌رى ساڵى(‪ )1980‬به‌دواو‌ه زیاتر‬ ‫په‌یوه‌ندى حسک له‌گه‌ڵ ئێران ب�ه‌ره‌و‬ ‫پێشه‌وه‌چوو‪ ،‬به‌دیاریکراویش له‌کۆنگره‌ى‬ ‫یه‌که‌مى حسیکدا ب��ڕی��اردرا په‌یوه‌ندى‬ ‫دۆستان ‌ه له‌گه‌ڵ ئێراندا ببه‌سترێ‪ .‬دواتریش‬ ‫له‌زۆربه‌ى به‌یاننامه‌‌و باڵوکراوه‌‌و راگه‌یاندنه‌‬ ‫حزبییه‌کاندا پشتگیریی له‌شۆڕشى‬ ‫ئیسالمى ئێران به‌سه‌رۆکایه‌تى ئیمام‬ ‫خومه‌ینى‌و باس له‌په‌یوه‌ندى دۆستایه‌تى‬ ‫له‌گه‌ڵ ئێراندا کراوه‌‪)452(.‬‬ ‫هۆکارى په‌یوه‌ندى نێوان حسک‌و ئێران‬ ‫بۆچه‌ند شتێک ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬له‌وانه‌ش‬ ‫ناکۆکى ئێران‌و عێراق به‌هۆى شه‌ڕى‬ ‫هه‌شت ساڵه‌ى نێوانیانه‌وه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫حسک الیه‌نێکى سیاسى‌و چه‌کدارى نه‌یارى‬ ‫حکومه‌تى به‌عسى عێراق بوو‪ ،‬ئێرانیش‬ ‫له‌و قۆناغه‌دا جگ ‌ه له‌یه‌کێتى پشتگیریو‬ ‫هاوکارى زۆربه‌ى هێز‌ه به‌رهه‌ڵستیکاره‌کانى‬ ‫حکومه‌تى ع��ێ��راق��ى ده‌ک����رد‪ ،‬ئه‌ویش‬ ‫به‌هۆى بوونى وتووێژى یه‌کێتى له‌گه‌ڵ‬ ‫عێراقدا‪ )453(.‬له‌الیه‌کیتره‌و‌ه به‌شێکى‬ ‫زۆرى هێزى سیاسى‌و چه‌کدارى حسک‬ ‫له‌ناوچه‌کانى سلێمانى‌و ش����اره‌زووردا‬ ‫بوون‪ ،‬ناوچه‌که‌ش هاوسنورى ئێران بوو‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش وایکردبوو دۆخى جوگرافیى ئه‌و‬ ‫په‌یوه‌ندیی ‌ه بسه‌پێنێت‪.‬‬ ‫ج����ۆرى پ���ه‌ی���وه‌ن���دى ح��س��ک ل �ه‌گ �ه‌ڵ‬ ‫ئێراندا زۆر فه‌رمى نه‌بوو‪ ،‬به‌ڵکو زیاتر‬ ‫له‌گه‌ڵ که‌سایه‌تى‌و دام��ه‌زراو‌ه جه‌نگى‌و‬ ‫سه‌ربازییه‌کانى ئه‌و واڵت �ه‌دا ب��وو‪ ،‬وه‌ک‬ ‫قه‌رارگاى ره‌م��ه‌زان‌و هه‌ندێ که‌سایه‌تى‬ ‫س �ه‌رب��ازى وه‌ک(س�ه‌ره�ه‌ن��گ��ى سه‌یادى‬ ‫ش��ی��رازى‪ ،‬حاجى ب�ه‌ه��ادووری��ان‪ ،‬ئاغاى‬ ‫مونته‌زرى‌و ‪...‬ت����اد)‪ )454(.‬ئه‌گه‌رچى‬ ‫هه‌ندێجار باس له‌و‌ه ده‌کرێت په‌یوه‌ندى‬ ‫فه‌رمى ب��ووه‌‪ ،‬به‌اڵم هیچ رێکه‌وتننامه‌‌و‬ ‫په‌یماننامه‌یه‌کى هاوبه‌شى سیاسى‌و‬ ‫سه‌ربازى نییه‌‪ ،‬تاوه‌کو ئه‌م ‌ه بسه‌لمێنێت‪.‬‬ ‫بۆی ‌ه ئێران زیاتر له‌رووى پاره‌‌و داراییو‬ ‫چ ‌هک‌و که‌ره‌سته‌ى سه‌ربازییه‌وه‌‪ ،‬یاخود‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى نه‌خۆش‌و برینداره‌کانیان‬ ‫له‌نه‌خۆشخانه‌کانیدا هاوکارى‌و کۆمه‌کى‬ ‫ده‌ک��������ردن‪ )455(.‬ل���ه‌زۆرب���ه‌ى ن��ام��ه‌‌و‬ ‫نوسراوه‌کانى هه‌ردووالشدا چ حسک‌و چ‬ ‫که‌سایه‌تى‌و ده‌زگا سه‌ربازییه‌کانى ئێران‬ ‫جه‌خت له‌په‌یوه‌ندى دۆستانه‌ى هه‌ردووال‌و‬ ‫پێویستى به‌ره‌و پێشبردن‌و پته‌وکردنى‬ ‫کراوه‌ته‌وه‌‪)456(.‬‬ ‫ئه‌وه‌ى له‌په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان حسک‌و‬ ‫ئێراندا مایه‌ى سه‌رنجه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی ‌ه زیاتر ئه‌م‬ ‫په‌یوه‌ندییان ‌ه له‌چوارچێوه‌ى په‌یوه‌ندى‬ ‫ناڕێکوپێک‌و ن��اف�ه‌رم�ى‌و تاکه‌که‌سیدا‬ ‫خۆى ده‌نوێنێت‪ .‬له‌مباره‌و‌ه محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود ده‌ڵێت‪»:‬ئێمه‌‌و ئێران‬ ‫ت��اس��اڵ��ى(‪ )1984‬هیچ په‌یوه‌ندییه‌کى‬ ‫ئیمزاکراومان نه‌بوو‪ ،‬نه‌پرۆتۆکۆلیشمان‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬هه‌موو په‌یوه‌ندییه‌کان له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌ماى تاکه‌که‌سى بوون‪ ،‬له‌تاران‌و ورمێ‬ ‫خاڵ ‌ه حاجى‌و له‌مه‌ریوان‌و سنه‌ش ئێمه‌‬ ‫بووین[مه‌به‌ستى لقى سلێمانى حسکه‌]‪.‬‬ ‫په‌یوه‌ندى ئێم ‌ه زیاتر شتى مه‌یدانى بوو‪،‬‬ ‫بۆنموون ‌ه شه‌ڕێک ده‌ک��را له‌سه‌ر ئه‌وه‌‬ ‫رێکده‌که‌وتین‪ ،‬که‌ئێران چه‌ند پارچه‌‬ ‫چ � ‌هک‌و ته‌قه‌مه‌نى‌و ئ��ازوق��ه‌‌و خ��واردن‌و‬ ‫ئامێرى په‌یوه‌ندیمان بداتێ‪ ،‬نه‌ک له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌ماى سیاسى‪ ،‬چونک ‌ه ئێران نه‌یده‌کرد»‪.‬‬ ‫(‪ )457‬ئه‌م ‌ه جگه‌له‌وه‌ى هه‌ندێ کات ئه‌و‬ ‫په‌یوه‌ندیی ‌ه تێکده‌چوو‪ )458(.‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫دروستکردنى په‌یوه‌ندى له‌نێوان حسک‌و‬ ‫ئێراندا به‌بڕیارى کۆنگره‌ى یه‌که‌مى حسیک‬ ‫خۆى بوو‪ ،‬به‌اڵم به‌رده‌وامى بوونى ئه‌م‬ ‫په‌یوه‌ندیی ‌ه له‌قۆناغه‌کانى دواتردا ده‌بێته‌‬ ‫یه‌کێک له‌هۆکاره‌کانى دروستبوونى‬ ‫دووبه‌ره‌کى‌و جیابوونه‌و‌ه له‌ساڵى(‪)1985‬‬ ‫دا‪ ،‬به‌جۆرێ ئه‌وانه‌ى جیابوونه‌و‌ه پێیانوابوو‬ ‫ل����ه‌دواى س���اڵ���ه‌ک���ان���ى(‪‌1983‬و‪)1984‬‬ ‫ه‌و‌ه ل���ه‌الی���ه‌ن ه��ه‌ن��دێ ک��ه‌س��ى نێو‬ ‫سه‌رکردایه‌تییه‌و‌ه ئه‌و په‌یوه‌ندیی ‌ه بۆسودى‬ ‫تاکه‌که‌سى‌و مه‌سه‌له‌ى بازرگانى‌و شتى له‌و‬

‫بابه‌ت ‌ه به‌کارهێنراوه‌‪ )459(.‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫ئه‌م ‌ه یه‌کێک ل�ه‌ه��ۆک��ار‌و پاساوه‌کانى‬ ‫ئه‌وکه‌سانه‌بوو جیابووبوونه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌شێکى زۆر راستیشى تێدابوو‪ ،‬واته‌‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان حسک‌و ئێران‬ ‫جۆرێک له‌ناڕۆشنى‌و که‌موکورتى تێدابوو‪.‬‬ ‫واو‪ -‬په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ واڵتانى ئه‌وروپا‌و‬ ‫ئه‌مریکادا‪:‬‬ ‫له‌راستیدا حسک هیچ جۆر‌ه په‌یوه‌ندییه‌کى‬ ‫ئه‌وتۆى به‌واڵتانى ئه‌وروپا‌و ئه‌مریکاوه‌‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬چونک ‌ه به‌هۆى رێکه‌وتننامه‌ى‬ ‫جه‌زائیره‌وه‌‌و به‌هۆى گرتنه‌به‌رى بیرۆکه‌ى‬ ‫سۆسیالیزمییه‌وه‌‪ ،‬به‌ته‌واوه‌تى دژایه‌تیى‬ ‫واڵت ‌ه زلهێزه‌کانی له‌ژێر دروشمى خه‌بات‬ ‫دژى ئیمپریالیزم‌و کۆنه‌په‌رستیدا ده‌کرد‪.‬‬ ‫(‪ )460‬ه���ه‌روه‌ک زۆرب���ه‌ى په‌یوه‌ندییه‌‬ ‫سیاسییه‌کانى حسک له‌گه‌ڵ رێکخراو‌و‬ ‫پارت ‌ه سیاسییه‌کانى پارچه‌کانى ترى‬ ‫کوردستان‌و رێکخراو‌ه عه‌ره‌بییه‌کان‌و هێزه‌‬ ‫به‌رهه‌ڵستیکاره‌کانى حکومه‌تى به‌عسى‬ ‫عێراق‌و له‌گه‌ڵ واڵتانى ئێران‌و لیبیا‌و سوریا‬ ‫له‌سه‌ر بنه‌ماى دژایه‌تیکردنى ئیمپریالیزم‌و‬ ‫سه‌رمایه‌دارى‌و کۆنه‌په‌رستى‌و هه‌روه‌ها‬ ‫زایۆنیزم بوو‪ )461(.‬د‪.‬مه‌حمود عوسمان‬ ‫له‌مباره‌یه‌و‌ه ده‌ڵێت‪«:‬ئه‌مریکا‌و واڵتانى‬ ‫ئ�ه‌وروپ��ا ل�ه‌و قۆناغه‌دا به‌هۆى ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵ حکومه‌تى عێراقدا‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬دانیان به‌هیچ حزبێکى کوردستانیدا‬ ‫نه‌ده‌نا‌و په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵیدا نه‌ده‌به‌ست‪،‬‬ ‫چونک ‌ه له‌وکاته‌دا عێراق له‌شه‌ڕدابوو له‌گه‌ڵ‬ ‫ئێران‌و ئه‌وانیش دژى ئێران بوون‌و هاوکارى‬ ‫عێراقیان ده‌کرد‌و گرنگیان به‌هیچ پارتێکى‬ ‫سیاسیى کوردى نه‌ده‌دا»‪)462(.‬‬ ‫ه �ه‌رچ��ى یه‌کێتى سۆڤیه‌تیش ب��وو‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه حسک له‌به‌ره‌ى بیرى چ ‌هپ‌و‬ ‫مارکسیزمدا بوو‪ ،‬به‌اڵم په‌یوه‌ندییه‌کى‬ ‫سیاسى ئه‌وتۆ له‌نێوانیاندا نه‌بووه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫هیچ ج��ۆر‌ه هاوکارییه‌کى حسکیشیان‬ ‫له‌رووى سیاسى‌و سه‌ربازییه‌و‌ه نه‌ده‌کرد‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه هه‌ندێجار‌و له‌هه‌ندێ به‌یاننامه‌‌و‬ ‫ب�ڵاوک��راوه‌‌و راگ �ه‌ی��ان��دن��دا‪ ،‬پشتگیریی‬ ‫یه‌کێتى سۆڤیه‌تییان ده‌ک��رد‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ناو نه‌بردنى یه‌کێتى سۆڤیه‌ت له‌به‌یاننامه‌‬ ‫فه‌رمییه‌کانى حسکدا یه‌کێک له‌و هۆکار‌و‬ ‫پاساوان ‌ه بوو به‌ده‌ست ئه‌و که‌سانه‌وه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه له‌کۆتایی س��اڵ��ى(‪)1985‬دا له‌حسک‬ ‫جیابوونه‌وه‌‪ .‬له‌مباره‌وه‌(به‌ڵێن عه‌بدوڵاڵ)‬ ‫ده‌ڵێت‪»:‬هه‌رچه‌ند‌ه ئێم ‌ه په‌یوه‌ندییه‌کى‬ ‫سیاسى وامان له‌گه‌ڵ یه‌کێتى سۆڤیه‌تدا‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم هێند‌ه به‌رگریمان لێده‌کرد‪،‬‬ ‫ک ‌ه به‌قیبله‌ى خۆمانمان ده‌دان �ا‌و ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌یاننامه‌‌و باڵوکراوه‌یه‌کى حزب ناوى‬ ‫یه‌کێتى سۆڤیه‌تى تێدا نه‌هاتبا وامانده‌زانى‬ ‫دنیا کۆتایی دێت»‪)463(.‬‬ ‫دواج���ار هه‌ست به‌هیچ په‌یوه‌ندییه‌ک‬ ‫له‌نێوان حسک‌و واڵتانى ئه‌وروپا‌و ئه‌مریکا‬ ‫ناکرێت‪ ،‬ته‌نها ئه‌وه‌ند‌ه نه‌بێت له‌به‌یاننامه‌‌و‬ ‫باڵوکراوه‌‌و راگه‌یه‌نراو‌ه حزبییه‌کانى خۆیدا‬ ‫چ ناوخۆیی بێت یاخود ئاراسته‌ى الیه‌نێکى‬ ‫سیاسى‌و که‌سایه‌تییه‌کانى کردبێت‪،‬‬ ‫هه‌ڵوێستى دوژمنایه‌تى خۆى بۆئه‌و واڵتانه‌‬ ‫له‌ژێر دروشمى خه‌بات دژى سه‌رمایه‌دارى‌و‬ ‫ئیمپریالیزم ده‌رده‌بڕى‪)464(.‬‬

‫په‌راوێزه‌کانى باسى پێنجه‌م‬ ‫(‪ )403‬وتووێژ له‌گه‌ڵ د‪.‬مه‌حمود عوسمان‬ ‫ل��ه‌رێ��گ��اى پ���ه‌ی���وه‌ن���دى ت �ه‌ل �ه‌ف��ۆن��ی��ی �ه‌وه‌‬ ‫له‌رۆژى(‪.)2009/8/18‬‬ ‫(‪ )404‬ب��ڕوان � ‌ه به‌یاننامه‌ى دام �ه‌زران��دن��ى‬ ‫جوقد‪،‬له‌پاشکۆى ژ(‪ ،)9‬به‌یاننامه‌ى دامه‌زراندنى‬ ‫ب �ه‌ره‌ى ج��ود‪ ،‬له‌پاشکۆى ژ(‪ ،)10‬ئه‌رشیفى‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )405‬بۆنموون ‌ه له‌کاتى هاتنى له‌شکرکێشى‬ ‫پارتى بۆناوچه‌ى دۆڵێ‌و دروستکردنى مه‌ترسی‬ ‫له‌سه‌ر بنکه‌‌و باره‌گاکانى یه‌کێتى‪ ،‬له‌و نێوانه‌دا‬ ‫حسک له‌گه‌ڵ حشعدا رۆڵ ده‌بینن‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى ش ‌هڕ‌و‬ ‫کوشتار له‌نێوان پارتى‌و یه‌کێتیدا روونه‌دات‪،‬‬ ‫بڕوان ‌ه کۆنووسى کۆبوونه‌وه‌ى نوێنه‌رانى حشع‌و‬ ‫حسک‌و یه‌کێتى‪ ،‬له‌رۆژى(‪ )1983/1/6‬له‌گوندى‬ ‫مالومه‌‪ ،‬له‌پاشکۆى ژ(‪ ،)18‬ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )406‬ئه‌رسه‌الن بایز‪ :‬رۆژانى سه‌خت‪ ،‬ل‪.368‬‬ ‫(‪ )407‬رێکه‌وتننامه‌ى ناوچه‌یی له‌نێوان حسک‌و‬ ‫یه‌کێتی له‌ناوچه‌ى ش����اره‌زورر‌و سلێمانى‪،‬‬ ‫له‌پاشکۆى ژ (‪ ،)20‬ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )408‬ن���وس���راوى م �ه‌ک��ت �ه‌ب��ى سیاسى‬ ‫یه‌کێتى ب��ۆم�ه‌ک��ت�ه‌ب��ى س��ی��اس��ى حسیک‪،‬‬ ‫ل����ه‌رۆژى(‪ ،)1980/4/20‬ده‌ق له‌فاتح رسول‪،‬‬ ‫صفحات‪ ،‬ج‪ ،2‬ص‪.167‬‬

‫(‪)409‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ سه‌عد خالد‬ ‫له‌رۆژى(‪ ،)2009/10/15‬هه‌ولێر‪.‬‬ ‫(‪ )410‬نامه‌ى نادر عه‌لى هه‌ورامى بۆمحه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود ل���ه‌رۆژى(‪ ،)1983/4/30‬ده‌ق‬ ‫له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪.621‬‬ ‫(‪ )411‬نامه‌ى ئیدریس بارزانى بۆمحه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود له‌رۆژى(‪ ،)1982/3/15‬ده‌ق له‌‬ ‫ه‪.‬س‪ ،‬ل‪.492‬‬ ‫(‪ )412‬کاڤم حبیب‪ :‬الفاشیه‌‪ ،‬ص‪.275‬‬ ‫(‪ )413‬فاتح رسول‪ :‬صفحات‪ ،‬ج‪ ،2‬ص‪،97-95‬‬ ‫ج‪ ،1‬ص‪.230-221‬‬ ‫(‪ )414‬ن��ام��ه‌ى ئیبراهیم س��ۆف��ى(ئ�ه‌ب��و‬ ‫ت�����ارا) ب��ۆم��ح��ه‌م��ه‌دى ح��اج��ى م �ه‌ح��م��ود‬ ‫له‌رۆژى(‪ ،)1983/5/1‬ده‌ق له‌محه‌مه‌دى حاجى‪:‬‬ ‫رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪.623‬‬ ‫(‪ )415‬بڕوان ‌ه کۆنووسى دانیشتنى حسک‌و‬ ‫حشع‪ ،‬ل������ه‌رۆژى(‪ ،)1983/6/9‬له‌پاشکۆى‬ ‫ژ(‪ ،)19‬ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪،‬‬ ‫نامه‌ى ئیبراهیم سۆفى(ئه‌بو تارا) بۆمحه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود له‌رۆژى(‪ ،)1983/4/29‬ده‌ق له‌‬ ‫ه‪.‬س‪ ،‬ل‪.620‬‬ ‫(‪ )416‬محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪ :‬رۆژژمێرى‬ ‫پێشمه‌رگه‌یه‌ک‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪.32‬‬ ‫(‪ )417‬ن��ام�ه‌ى م���والزم ک �ه‌ری �م‌و ئه‌بو ت��ارا‬ ‫بۆمحه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود ل�ه‌رۆژى(‪،)5/31‬‬ ‫ده‌ق له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژم��ێ��رى‪ ،‬ب‪،2‬‬ ‫ل‪ ،387‬نامه‌ى م�لازم که‌ریم بۆمحه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود ل���ه‌رۆژى(‪ ،)1984/6/5‬ده‌ق‬ ‫له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪.667‬‬ ‫(‪ )418‬نامه‌ى محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود بۆ‬ ‫م��والزم که‌ریم ل�����ه‌رۆژى(‪ ،)1982/3/5‬ده‌ق‬ ‫له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪،490‬‬ ‫نامه‌ى ئ��ازاد مسته‌فا بۆمحه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود له‌مانگى(‪ ،)1982/4‬ده‌ق ل ‌ه ه‪.‬س‪،‬‬ ‫ل‪ ،497‬نامه‌ى موالزم شوان بۆمحه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود ل��ه‌رۆژى(‪ )1981/9/4‬ده‌ق ل ‌ه ه‪.‬س‪،‬‬ ‫ل‪.473‬‬ ‫(‪ )419‬نامه‌ى ئ��ازاد مسته‌فا بۆمحه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود ل �ه‌رۆژى(‪ ،)1981/11/15‬ده‌ق‬ ‫له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،1‬ل‪.528‬‬ ‫(‪)420‬چاوپێکه‌وتن له‌گه‌ڵ محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود‪ ،‬ل�������ه‌رۆژى(‪ ،)2009/5/11‬گوندى‬ ‫گوڵه‌خانه‌‪.‬‬ ‫(‪ )421‬ن��ام �ه‌ى زرار ع �ه‌ب��دول��ق��ادر بۆلقى‬ ‫سلێمانى حسک ل������ه‌رۆژى(‪،)1982/6/23‬‬ ‫ده‌ق له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژم��ێ��رى‪ ،‬ب‪،2‬‬ ‫ل‪ ،517‬نامه‌ى عه‌بدولقادر سه‌یده‌(حاجى‬ ‫شێخ عه‌بدولقادر) بۆمحه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‬ ‫له‌رۆژى(‪ ،)1982/11/15‬ده‌ق ل ‌ه ه‪.‬س ‪ ،‬ل‪.560‬‬ ‫(‪ )422‬بڕوان ‌ه روون��ک��ردن�ه‌وه‌ى حسک‌و الک‬ ‫ل����ه‌رۆژى(‪ ،)1982/6/22‬له‌پاشکۆى ژ(‪،)20‬‬ ‫ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )423‬وه‌ک به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى هێرشى به‌عس‬ ‫له‌گوندى بێده‌الن تاگونده‌کانى کانى زه‌رد‌و‬ ‫شه‌ڕى مامه‌ند‌ه له‌نێوان مانگى(‪‌)1980/10-7‬و‬ ‫له‌ناوچه‌ى ته‌قته‌ق ل���ه‌رۆژى(‪)1982/1/28‬دا‪،‬‬ ‫بڕوان ‌ه فاتیح ره‌سوڵ‪ :‬چه‌ند‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪،137،138‬‬ ‫فاتح رسول‪ :‬صفحات‪ ،‬ج‪ ،3‬ص‪.67‬‬ ‫(‪ )424‬ب���ڕوان��� ‌ه راگ���ه‌ی���ه‌ن���راوى ل��ی��ژن�ه‌ى‬ ‫به‌ره‌ى(جود) له‌پارێزگاى سلێمانى‌و که‌رکوک‬ ‫ل����ه‌رۆژى(‪ ،)1984/4/15‬له‌پاشکۆى ژ(‪،)21‬‬ ‫ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪ ،‬نامه‌ى‬ ‫ق��ادر عه‌زیز بۆتوێژه‌ر ل����ه‌رۆژى(‪)2009/9/2‬‬ ‫له‌رێگاى پۆستى ئه‌له‌کترۆنییه‌وه‌‪.‬‬ ‫(‪ )425‬ل �ه‌وان �ه‌ش ک��ۆب��وون �ه‌وه‌‌و دانیشتنى‬ ‫ح��س��ک ل��ه‌گ��ه‌ڵ ی �ه‌ک��ێ��ت �ى‌و ح��ش �ع‌و حدکا‬ ‫ل����ه‌رۆژى(‪ )1979/9/15‬له‌زه‌ڵێ‌و پێکهێنانى‬ ‫ل��ی��ژن��ه‌ى م��ی��ان��گ��ی��ری��ی ل���ه‌گ���ه‌ڵ ح��ش �ع‌و‬ ‫ل���ه‌رۆژى(‪ ،)1980/10/22‬بڕوان ‌ه فاتح رسول‪:‬‬ ‫صفحات‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪ ،230-221‬هه‌روه‌ها بڕوانه‌‬ ‫کۆنووسى لیژنه‌ى میانگیریی‪ ،‬له‌پاشکۆى ژ(‪،)9‬‬ ‫ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )426‬وتووێژ له‌گه‌ڵ د‪.‬مه‌حمود عوسمان‬ ‫له‌رێگاى په‌یوه‌ندى ته‌له‌فۆنییه‌وه‌‪.‬‬ ‫(‪ )427‬نه‌وشیروان مسته‌فا‪ :‬په‌نجه‌کان‪ ،‬ل‪.33‬‬ ‫(‪ )428‬ه‪.‬س‪ ،‬ل‪ ،137،138‬عه‌لى ته‌ته‌ر‬ ‫نێروه‌ی‪ :‬بزاڤى‪ ،‬ل‪.136‬‬ ‫(‪ )429‬نوێنه‌رى حسک له‌و کۆبوونه‌وه‌یه‌دا بریتى‬ ‫بوو له‌(ره‌سول مامه‌ند‪ ،‬د‪.‬مه‌حمود عوسمان‪،‬‬ ‫تایه‌رى عه‌لى والى)‪ ،‬نوێنه‌رى یه‌کێتى پێکهاتبوو‬ ‫له‌(جه‌الل تاڵه‌بانى‪ ،‬فازیل عه‌بدولکه‌ریم‪ ،‬عه‌لى‬ ‫حه‌وێز)‪ ،‬نوێنه‌رانى حشع(یوسف حنا یوسف‪،‬‬ ‫فاتیح ره‌س���وڵ‪ ،‬تۆما ت��ۆم��اس)‪ ،‬نوێنه‌رى‬ ‫حدکا(قاسملۆ‪ ،‬ئه‌میرى قازى‪ ،‬عه‌زیزى ماملێ)‪،‬‬ ‫فاتح رسول‪ :‬صفحات‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪.230-221‬‬ ‫(‪ )430‬فاتح رسول‪ :‬صفحات‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪،182‬‬ ‫چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ عه‌دنان موفتى‬ ‫له‌رۆژى(‪ ،)2009/10/15‬هه‌ولێر‪.‬‬ ‫(‪ )431‬فاتح رس��ول‪ :‬صفحات‪ ،‬ج‪ ،1‬م‪.‬س‪،‬‬ ‫ص‪.419-417‬‬ ‫(‪ )432‬ن��ام�ه‌ى ق��ادر ع�ه‌زی��ز بۆمحه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود ل����ه‌رۆژى(‪ ،)1982/2/9‬ده‌ق‬ ‫له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪.489‬‬ ‫(‪ )433‬له‌و کوشتاره‌دا فه‌رمانده‌ى که‌رتى‬ ‫حسک(نه‌جمه‌دین مه‌حمود) بووه‌ت ‌ه قوربانى‪،‬‬ ‫بڕوان ‌ه نوسراوى م‪.‬س حسک ب��ۆم‪.‬س حدکا‬ ‫ل�����ه‌رۆژى(‪ ، )1982/7/4‬ده‌ق له‌محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪.520‬‬ ‫(‪ )434‬نامه‌ى محمد نزیف قادرى بۆمحه‌مه‌دى‬

‫حاجى مه‌حمود ل�����ه‌رۆژى(‪،)1360/7/5‬ده‌ق‬ ‫له‌محه‌مه‌دى حاجى‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪ ،2‬ل‪.446‬‬ ‫(‪ )435‬التقریر السیاسی للموتمر االول للحزب‬ ‫االشتراکى الکردستانى‪ ،‬المنعقد ف��ى(‪-12‬‬ ‫‪ ،)1981/5/15‬نقال عن ص�لاح الخرسان‪:‬‬ ‫التیارات‪ ،‬ص‪.849-838‬‬ ‫(‪ )436‬بڕوان ‌ه دوو نامه‌ى ده‌ده‌ق � ‌ه بۆعه‌لى‬ ‫عه‌سکه‌رى‪ ،‬له‌‪ :‬الشیخ س��االر الحفید‪ :‬على‬ ‫العسکرى‪ ،‬ص‪.161-158‬‬ ‫(‪ )437‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ عه‌دنان‬ ‫موفتى‪ ،‬له‌رۆژى(‪ ،)2009/10/15‬هه‌ولێر‪.‬‬ ‫(‪ )438‬بڕوان ‌ه په‌یامى ژماره‌یه‌ک له‌رێکخراوو‬ ‫پارت ‌ه کوردییه‌کانى پارچه‌کانى کوردستان‬ ‫بۆمعه‌مه‌ر قه‌زافى ل�����ه‌رۆژى(‪،)1986/1/14‬‬ ‫له‌پاشکۆى ژ(‪ ،)22‬ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )439‬بڕوان ‌ه به‌یاننامه‌ى ژماره‌یه‌ک له‌رێکخراو‌و‬ ‫پارت ‌ه کوردییه‌کانى پارچه‌کانى کوردستان‬ ‫ل���ه‌دژى رێکه‌وتننامه‌ى یه‌کێتى‪ -‬به‌عس‪،‬‬ ‫له‌رۆژى(‪ ،)1984/3/10‬له‌پاشکۆى ى ژ(‪،)23‬‬ ‫ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )440‬پرۆژه‌ى په‌یڕ‌هو‌و پرۆگرامى حسک‪ ،‬ل‪.4‬‬ ‫(‪ )441‬التقریر السیاسی‪ ،‬ص‪.849-838‬‬ ‫(‪ )442‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ عه‌دنان‬ ‫موفتى‪ ،‬له‌رۆژى(‪ ،)2009/10/15‬هه‌ولێر‪.‬‬ ‫(‪ )443‬بڕوان ‌ه نوسراوى لیژنه‌ى ناوه‌ندى حسک‬ ‫بۆنایف حه‌واتیم ‌ه ل�����ه‌رۆژى(‪،)1984/2/22‬‬ ‫له‌پاشکۆى ژ(‪ ،) 24‬ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )444‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ د‪.‬مه‌حمود‬ ‫عوسمان‪.‬‬ ‫(‪ )445‬التقریر السیاسی‪ ،‬ص‪.849-838‬‬ ‫(‪ )446‬وتووێژى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ د‪.‬مه‌حمود‬ ‫عوسمان له‌رێگه‌ى پ��‌یوه‌ندى ته‌له‌فۆنییه‌وه‌‪.‬‬ ‫(‪ )447‬ه‪.‬س‪.‬‬ ‫(‪ )448‬بڕوان ‌ه نوسراوى لیژنه‌ى ناوه‌ندى حسک‬ ‫بۆنایف حه‌واتیم ‌ه ل�����ه‌رۆژى(‪،)1984/2/22‬‬ ‫له‌پاشکۆى ژ(‪ ،) 24‬ئه‌رشیفى محه‌مه‌دى حاجى‬ ‫مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )449‬نامه‌ى قار عه‌زیز بۆتوێژه‌ر‪.‬‬ ‫(‪ )450‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ عه‌دنان‬ ‫موفتى‪ ،‬له‌رۆژى(‪ ،)2009/10/15‬هه‌ولێر‪.‬‬ ‫(‪ )451‬پارتى له‌رێگاى ئیدریس بارزانییه‌وه‌‬ ‫ل �ه‌ه��اوی �ن‌و پ���ای���ی���زى(‪)1979‬دا سه‌رقاڵى‬ ‫دروستکردنى په‌یوه‌ندى بوو له‌گه‌ڵ ئێران‌و‬ ‫شاندێکى یه‌کێتیش‪ ،‬که‌پێکهاتبوو له‌(فوئاد‬ ‫مه‌عسوم‪ ،‬ع��ادل م��وراد‌و ئه‌حمه‌د بامه‌ڕنى)‬ ‫له‌تشرینى دووه‌م�������ى(‪)1978‬دا س �ه‌ردان��ى‬ ‫خومه‌ینى ده‌کات‌و پاش گه‌ڕانه‌وه‌شى بۆتاران‌و‬ ‫له‌مانگى شوباتى(‪)1979‬دا جارێکیتر عومه‌ر‬ ‫مسته‌فا‌و ف��وئ��اد م�ه‌ع��س��وم‌و ف��ازی��ل که‌ریم‬ ‫له‌ناوزه‌نگه‌و‌ه چوون بۆتاران بۆدیتنى خومه‌ینى‌و‬ ‫پشتیوانى خۆیان بۆشۆڕشى ئێران ده‌ربڕى‌و‬ ‫که‌وتن ‌ه دروستکردنى په‌یوه‌ندى‪ ،‬عه‌لى ته‌ته‌ر‬ ‫نێروه‌ى‪ :‬بزاڤى‪ ،‬ل‪ .131،115‬چاوپێکه‌وتنى‬ ‫توێژه‌ر له‌گه‌ڵ محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪)452‬ح��زب��ى سۆسیالیستى ک��وردس��ت��ان‪:‬‬ ‫هه‌ڵوێستى‪ ،‬ل‪ ،17‬التقریر السیاسی‪ ،‬ص‬ ‫‪.849-838‬‬ ‫(‪ )453‬فاتیح ره‌سوڵ‪ :‬مشتێک له‌پاشماوه‌ى‬ ‫خه‌رمان‪ ،‬چ‪ ،1‬چاپخانه‌ى وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌‪،‬‬ ‫هه‌ولێر‪ ،2007 ،‬ل‪.131‬‬ ‫(‪ )454‬محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪ :‬رۆژژمێرى‪،‬‬ ‫ب‪ ،2‬ل‪ ،30‬وتووێژى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ د‪.‬مه‌حمود‬ ‫عوسمان له‌رێگه‌ى په‌یوه‌ندى ته‌له‌فۆنییه‌وه‌‪.‬‬ ‫(‪ )455‬محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪ :‬رۆژژمێرى‬ ‫پیشمه‌رگه‌یه‌ک‪ ،‬ب‪ ،1‬ل‪.429،413‬‬ ‫(‪ )456‬بڕوان ‌ه نامه‌‌و نوسراوى ئێران ده‌رباره‌ى‬ ‫پ �ه‌ی��وه‌ن��دى ل �ه‌گ �ه‌ڵ ح��زب��ى سۆسیالیستى‬ ‫کوردستان‪ ،‬له‌پاشکۆى ى ژماره‌(‪ ،)25‬ئه‌رشیفى‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )457‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ محه‌مه‌دى‬ ‫حاجى مه‌حمود‪.‬‬ ‫(‪ )458‬به‌تایبه‌ت دواى ئ���ه‌وه‌ى هه‌ندێ‬ ‫له‌فه‌رماند‌ه سه‌ربازییه‌کانى خواره‌وه‌ى حسک‬ ‫له‌ناوچه‌کانى ش��اره‌زوور‌و هه‌ڵه‌بجه‌دا له‌ژێره‌وه‌‬ ‫په‌یوه‌ندییان به‌حکومه‌تى به‌عسى عێراقه‌وه‌‬ ‫کردبوو‪ ،‬هه‌ندێ چاالکى سه‌ربازییان بۆحکومه‌ت‬ ‫له‌سه‌ر حسابى ئێران ئه‌نجامدا‪ ،‬وه‌ک کوشتن‌و‬ ‫ته‌سلیمکردنه‌وه‌ى پاسدارانى ئێرانى له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫وه‌رگرتنى بڕێک پاره‌دا‌و ئه‌مه‌ش بووه‌ت ‌ه هۆى‬ ‫نیگه‌رانى ئێران‌و له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌شدا حسک‬ ‫س��زاى ئ�ه‌و فه‌رماند‌ه سه‌ربازییانه‌ى داوه‌‪،‬‬ ‫محه‌مه‌دى حاجى مه‌حمود‪ :‬رۆژژمێرى‪ ،‬ب‪،2‬‬ ‫ل‪.77‬‬ ‫(‪ )459‬حزبى سۆسیالیستى کوردستان‪:‬‬ ‫هه‌ڵوێستى‪ ،‬ل‪ ،18،17‬چاوپێکه‌وتن له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌ڵێن عه‌بدوڵال له‌رۆژى(‪ ،)2009/10/15‬هه‌ولێر‪.‬‬ ‫(‪ )460‬التقریر السیاسی‪ ،‬ص‪.849-838‬‬ ‫(‪ )461‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ عه‌دنان‬ ‫موفتى‪.‬‬ ‫(‪ )462‬وتووێژ له‌گه‌ڵ د‪.‬مه‌حمود عوسمان‪.‬‬ ‫(‪ )463‬چاوپێکه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵ به‌ڵێن‬ ‫عه‌بدوڵاڵ‪.‬‬ ‫(‪ )464‬التقریر السیاسی‪ ،‬ص‪.849-838‬‬ ‫*ماسته‌ر ل ‌ه مێژووى نوێ‌و هاوچه‌رخ ‪/‬‬ ‫زانکۆى سلێمانى‬ ‫‪Salam_80jornalist@yahoo.com‬‬


‫‪10‬‬

‫پشوو‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫وه‌اڵمێک ‌ه بۆ دراما تورکییه‌کان‬

‫مۆبایل کاریگه‌رى خراپى هه‌ی ‌ه‬ ‫بۆ سه‌ر ته‌ندروستی‬ ‫پزیشکى مسرى «حمدى عبد العظیم‬ ‫«پسپۆر ل ‌ه ب��وارى گوێچک ‌ه و لوت‬ ‫ئاماژه‌ى به‌وه‌دا ک ‌ه ئامێرى مۆبایل‬ ‫و بلوتوپ کاریگه‌رى خراپیان‬ ‫هه‌ی ‌ه ب��ۆ س��ه‌ر ته‌ندروستى‬ ‫م����رۆڤ ب �ه‌ت��ای��ب �ه‌ت��ى س �ه‌ر‬ ‫گوێچک ‌ه چونک ‌ه به‌کارهێنانى‬ ‫ب��ه‌ش��ێ��وه‌ی��ه‌ک��ى زۆر و‬ ‫ب���ه‌رده‌وام زی��ان به‌خش ‌ه و‬ ‫شه‌پل ‌ه کارۆموگناتیسیه‌کان‬ ‫کارده‌که‌ن ‌ه سه‌ر خانه‌کانى‬ ‫مێشک و گوێچک ‌ه و توشبوون‬ ‫ب�� ‌ه ک���ه‌م و ک��ورت��ى‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫لێدانه‌کانى دڵ‪ ،‬له‌الیه‌کى تر ئاماژه‌ى‬ ‫ب���ه‌وه‌دا ک � ‌ه شه‌پۆل ‌ه ره‌نگیه‌کانى‬ ‫ته‌له‌فزیۆنیش‬ ‫کارۆموگناتیسى‬ ‫به‌هه‌مان شێو‌ه کاریگه‌ریان ده‌بێت بۆ‬ ‫سه‌ر هه‌ستى بینین و چاو تۆڕى‬ ‫چاو توشى که‌م و کورتى ده‌کات‪،‬‬ ‫له‌الیه‌کى تر ئاماژه‌ى به‌وه‌دا ک ‌ه‬ ‫مۆبایل کاریگه‌رى ده‌بێت بۆ سه‌ر‬ ‫که‌م ک��ردن�ه‌وه‌ى تۆماوى‬ ‫پیاو ئه‌مه‌ش زۆر جار‬ ‫سه‌ر د ه‌کێشى‬ ‫ب��ۆ الوازى‬ ‫سێکسى و‬ ‫ئ���اره‌زووى‬ ‫سێکسی‪.‬‬

‫سودۆکو ‪Sudoku‬‬

‫ده‌ره���ێ���ن���ه‌رى س����ورى (ت���ه‌الل‬ ‫دیریکی) ئاشکرایکرد که‌ ئێستا ل ‌ه‬ ‫خۆئاماده‌کردندایه‌ بۆ به‌رهه‌مهێنانى‬ ‫درام���ای���ه‌ک���ى ک����وردى ع��ه‌ره‌ب��ى‬ ‫به‌مه‌به‌ستى سڕینه‌وه‌ى ئه‌و وێن ‌ه‬ ‫ناشرینانه‌ى که‌ درام��اى تورکى‬ ‫له‌سه‌ر کورد له‌الى بینه‌رى عه‌ره‌ب‬ ‫درووستیکردووه‌‪ .‬ده‌رهێنه‌رى ئه‌م‬ ‫درامایه‌‪ ،‬ناوى چه‌ند ئه‌کته‌رێکى‬ ‫ناو ئه‌م دراما نوێیه‌ى ئاشکراکرد‬

‫که‌ پێکهاتوون له‌ ئه‌کته‌رى سورى‬ ‫(سامر ئه‌لمسری) که‌ له‌ دراماى‬ ‫(باب الحاره‌)دا رۆڵى ئه‌بو شه‌هابى‬ ‫ده‌گێڕا‪ ،‬هه‌روه‌ها ئه‌وه‌شى به‌دوور‬ ‫زانى که‌ دراماکه‌ الیه‌نى سیاسى‬ ‫ل �ه‌خ��ۆب��گ��رێ��ت‪ ،‬ب �ه‌ڵ��ک��و گرنگى‬ ‫ت���ه‌واو ب�ه‌الی�ه‌ن��ى کۆمه‌اڵیه‌تى و‬ ‫ئینسانى ده‌دات‪ .‬هه‌روه‌ها دیریکى‬ ‫ئاشکرایکرد‪ ،‬ب��ۆ یه‌که‌مینجار ‌ه‬ ‫ل��ه‌م��ێ��ژووى درام����اى ع �ه‌ره‌ب��ی��دا‬

‫گۆگل ئامێرێک به‌رهه‌م ده‌هێنێت کارى وه‌رگێران ده‌کات‬ ‫گ��ه‌وره‌ کۆمپانیاى ئه‌مه‌ریکى‬ ‫گ��ۆگ��ل ئیستا خه‌ریکى‬ ‫داه���ێ���ن���ان���ى ج����ۆر ‌ه‬ ‫مۆبایلى‬ ‫ئامێرێکى‬ ‫زی���ره‌ک���ن ک���ه‌ ک���ارى‬ ‫وه‌رگ����ێ����رى ئ �ه‌ن��ج��ام‬ ‫ب��دات ئه‌ویش به‌ هۆى‬ ‫به‌کارهێنانى سیسته‌مى‬ ‫ئ�����ه‌ن�����درۆی�����د ک � ‌ه‬ ‫راس��ت�ه‌وخ��ۆ له‌کاتى‬ ‫قسه‌کردندا بۆ زمانى‬ ‫ج��ی��ات��ر ق��س��ه‌ک��ان‬ ‫وه‌رگ���ێ���رێ���ت‪ .‬ئ��ه‌م‬ ‫ئامێره‌ مۆبایله‌ ره‌نگ ‌ه‬

‫هه‌یفا‬

‫له‌ په‌نده‌کانی ژیان‬ ‫گرتبێت‪ ،‬هه‌رگیز جارێکى تر واناکات‪.‬‬ ‫سێر ئه‌لیس گوینس‬ ‫******‬ ‫ئافره‌تان ته‌نها به‌و جۆره‌ ل ‌ه جوانترین‬ ‫شێوه‌دان‪ ،‬ک ‌ه خوا دروستیکردوون‪،‬‬ ‫به‌رگدروو ته‌نها ده‌یان شێوێنن‪.‬‬ ‫پاول گاوگین‬

‫کــاوڕ‬

‫‪4/20-3/21‬‬ ‫ل�����ه‌ک�����ات�����ى‬ ‫ها و سه‌ر گیر ى ‪،‬‬ ‫ی���ان خ��وازب��ێ��ن��ى‪ ،‬ب�����ه‌وردى بیرى‬ ‫لێبکه‌ره‌وه‌ ئه‌وکات وه‌اڵم ب��ده‌ره‌وه‌و‬ ‫چاوه‌ڕێى هه‌واڵى باش بکه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تى‬ ‫له‌ڕێگاى دووره‌وه‌ هه‌وڵبده‌ کاره‌کانت‬ ‫جێبه‌جێ بکه‌یت‪.‬‬

‫گـــــا‬

‫‪5/20-4/21‬‬ ‫ره‌ن���گ���ه‌ ب �ه‌ه��ۆى‬ ‫ه��ه‌ن��دێ��ک ک���ارى‬ ‫تایبه‌ته‌وه‌‪ ،‬دیداره‌کانت بگۆڕى‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫به‌ دیداره‌کانت به‌باشى بیربکه‌ره‌وه‌‪،‬‬ ‫پێتوانه‌بێ ک ‌ه تنیا کات به‌سه‌ربردنه‌و‬ ‫پشتگوێى بخه‌یت‪ ،‬بیر ل ‌ه خۆشه‌ویستێک‬ ‫ده‌که‌یته‌وه‌‪.‬‬

‫ته‌رازوو‬ ‫‪10/20-9/21‬‬

‫دووپشک‬ ‫‪11/20-10/21‬‬

‫ه �ه‌س��ت �ه‌ک��ان��ت‬ ‫ده‌رب������ب������ڕ ‌ه‬ ‫س�����ه‌ب�����اره‌ت ب��ه‌ک��ێ��ش��ه‌ک��ان��ت‪،‬‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ��ه‌و ک�ه‌س��ان�ه‌ى متمانه‌ت‬ ‫پێیانه‌ راوێ��ژب��ک��ه‌‪ ،‬ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ى‬ ‫سه‌که‌وتووبیت له‌کاره‌کاتدا‪ ،‬بیر ل ‌ه‬ ‫سه‌فه‌رێک ئه‌که‌یته‌وه‌‪.‬‬

‫ئ����ه‌م م���اوه‌ی��� ‌ه‬ ‫س�����ک�����ااڵ ل�� ‌ه‬ ‫خ �ه‌ون �ه‌ س �ه‌ی��رو ناخۆشه‌کانت‬ ‫ده‌ک���ه‌ی���ت‪ ،‬ه��ه‌وڵ��ب��ده‌ زی��ات��ر‬ ‫له‌بنه‌ماڵه‌که‌ت نزیک ببیته‌وه‌و‬ ‫نهێنییه‌کانت بۆ که‌س باس مه‌که‌‪،‬‬ ‫زیاتر کراوه‌به‌‪.‬‬

‫به‌شێوه‌یه‌کى زۆر سه‌رکه‌وتوو‬ ‫بتوانێت گفتوگۆى دوو که‌س‬ ‫له‌ زمانێکه‌وه‌ وه‌رگێرێت‬ ‫ب���ۆ س���ه‌ر زم��ان��ێ��ک��ى تر‬ ‫جێگه‌ى ئاماژه‌ پێدانه‌ ئه‌م‬ ‫ئامێره‌ى که‌ ئیستا کارى‬ ‫له‌سه‌ر ده‌کرێت له‌ رێگه‌ى‬ ‫تاقیکاری ‌ه‬ ‫به‌رنامه‌یه‌کى‬ ‫ته‌نها ده‌توانێت زمانه‌کانى‬ ‫ئینگلیزى و ئیسپانى‬ ‫بگۆرێت ب �ه‌اڵم له‌ کاتى‬ ‫داه���ات���وودا زم��ان �ه‌ک��ان‬ ‫فراوانتر ده‌کرێن و زیاد‬ ‫ده‌کرێن‪.‬‬

‫‪ ،‬عه‌زییه‌که‌ی به‌خشی بە هه‌ژاران‌و لێقه‌وماوانی ئه‌فریقا‬

‫هه‌یفا وه‌ه��ب��ی یه‌کێک ‌ه‬ ‫ل�ه‌ گۆرانیبێژ‌ه لوبنانیی ‌ه‬ ‫دی��اره‌ک��ان��ی جیهان ‌و ئێستا‬ ‫ه����اوس����ه‌ری ئ���ه‌ح���م���ه‌د ئ �ه‌ب��و‬ ‫هه‌شیمه‌یه‌‪ ،‬ک ‌ه یه‌کێک ‌ه له‌ پیاو‌ه‬ ‫سه‌رمایه‌داره‌کانی میسر‪ .‬ل ‌ه رۆژی‬ ‫گواستنه‌وه‌ی هه‌یفادا ک ‌ه بۆ‬ ‫دووه‌مجاربوو روێشته‌ ژیانی‬ ‫ه��اوس�ه‌ری��ی�ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌حمه‌د‬ ‫ئه‌بو هه‌شیمه‌ی هاوسه‌ری‪،‬‬ ‫عه‌زییه‌کی تایبه‌تی بۆ دروستکرد‬ ‫که‌ ل ‌ه نیوه‌ی عه‌زییه‌که‌و‌ه بۆ سه‌ره‌وه‌ ل ‌ه‬ ‫ئه‌ڵماس رووپۆشکرابوو‪ ،‬ک ‌ه نرخه‌که‌ی‬ ‫(‪ )200‬هه‌زار دۆالر بوو‪ .‬ئاهه‌نگی نێوان‬ ‫ئه‌و دووانه‌ له‌ که‌شوهه‌وایه‌کی ئه‌منیی‬ ‫توندوتۆڵدا به‌ڕێوه‌چووه‌‪ ،‬که‌ به‌دووریی‬ ‫چه‌ندین مه‌تر دوور له‌شوێنی ئاهه‌نگه‌ک ‌ه‬ ‫ژماره‌یه‌کی ئێجگار زۆر ل ‌ه هێزیى ئه‌منیى‬ ‫بۆ پاراستنی ئاهه‌نگه‌که‌ ل ‌ه کرده‌وه‌ی‬

‫هه‌رکه‌سێک جارێک ئافره‌تێکى به‌که‌م‬

‫پڕۆژه‌یه‌کى هاوبه‌شى نێوان سوریاو‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ئه‌نجام بدرێت‬ ‫و بتوانرێت وێنه‌یه‌کى ئیجابى نێوان‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى هه‌ردوو میلله‌تى‬ ‫کورد و عه‌رب و هه‌موو ئه‌و وێن ‌ه‬ ‫ناشرینانه‌ بسڕێته‌وه‌ که‌ درام��ا‬ ‫تورکییه‌کان به‌رهه‌میان هێناوه‌‪،‬‬ ‫جێگه‌ی ئاماژه‌یه‌‪ ،‬به‌رهه‌مهێنانى‬ ‫ئه‌م درامایه‌ وه‌اڵمێکه‌ بۆ دراما‬ ‫تورکییه‌کان‪.‬‬

‫دووانه‬

‫‪6/20-5/21‬‬ ‫ئ�����ه‌م م���اوه‌ی���ه‌‬ ‫تووشى خه‌مۆکى‬ ‫ئ�ه‌ب�ى‌و هه‌وڵبده‌ زی��ات��ر ش��اد بیت‌و‬ ‫زوورب �ه‌ى کاته‌کانت له‌گه‌ڵ دۆستان‌و‬ ‫هاوڕێ‌و خۆشه‌ویسته‌کانت به‌سه‌ربه‌رى‌و‬ ‫کاتێکى خ��ۆش ب �ه‌س �ه‌رب �ه‌ره‌‪ ،‬رۆژی‬ ‫دووشه‌ممه‌ رۆژی به‌ختی تۆیه‌‪.‬‬

‫که‌وان‬

‫‪12/20-11/21‬‬

‫ره‌ن���������گ��������� ‌ه‬ ‫ب��ان��گ��ه��ێ��ش��ت��ى‬ ‫ک��ارێ��ک��ى گرنگ‬ ‫بکرێت‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌ر هه‌لى سه‌فه‌رى‬ ‫کورتت بۆ هه‌ڵکه‌وت لێ مه‌وه‌سته‌‪،‬‬ ‫له‌بیرت نه‌چێ شکست له‌ عه‌شقدا‬ ‫هه‌ر بۆ ماوه‌یه‌که‌و بیرت ئه‌چێته‌وه‌‪.‬‬

‫تیرۆریستی ‌و هه‌ر کێشه‌‌و‬ ‫ئاژاوه‌یه‌ک دانرابوون‪.‬‬ ‫ک��ۆت��ای��ی��ه��ات��ن��ی‬ ‫دوای‬ ‫ئاهه‌نگه‌که‌یان‌و گه‌ڕانه‌وه‌یان ل ‌ه‬ ‫ئه‌وروپا‪ ،‬ک ‌ه به‌مه‌به‌ستی مانگی‬ ‫هه‌نگوینی رووی��ان له‌ ئه‌وروپا‬ ‫کردبوو‪ ،‬هه‌یفا وه‌هبی عه‌زیى‬ ‫ئ��اه �ه‌ن��گ �ه‌ک �ه‌ی به‌خشیی ‌ه‬ ‫رێکخراوێکی خێرخوازیی بۆ‬ ‫هاوکاریکردنی ه �ه‌ژاران‌و لێقه‌وماوانی‬ ‫ئه‌فریقا‪ .‬دواتریش چه‌ندین رۆژنامه‌‌و‬ ‫گۆڤار ئاماژه‌یان بۆ ئه‌و‌ه ده‌کرد ک ‌ه‬ ‫ئاهه‌نگه‌که‌ی هه‌یفا بڕی (‪ )10‬ملیۆن‬ ‫دۆالری تێچووه‌و ماره‌ییه‌که‌شی بڕی‬ ‫(‪ )20‬ملیۆن دۆالر بووه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌یفا‬ ‫ره‌ت��ی��ک��رده‌وه‌‪ ،‬ل� ‌ه م��اره‌ی��ی�ه‌ک�ه‌دا ئه‌و‬ ‫بڕ‌ه پاره‌یه‌ی وه‌رگرتبێت‌و رایگه‌یاند‪،‬‬ ‫ئاماده‌یه‌ سوێند بخوات بۆ ماره‌ییه‌که‌ی‬ ‫ته‌نها قورئانێکی پیرۆزی وه‌رگرتووه‌‪.‬‬

‫قرژاڵ‬

‫‪7/20-6/21‬‬ ‫هه‌وڵبد‌ه هه‌ندێک‬ ‫ل��� ‌ه ل���وت���ب���ه‌رزى‬ ‫ک �ه‌م��ب��ک �ه‌ی��ت �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫چ��ون��ک��ه‌ ده‌ب��ێ��ت��ه‌ ه����ۆى ئ�����اژاوه‌و‬ ‫ن�����اخ�����ۆش�����ى‌و ه�����ه‌ل�����ى ب����اش‬ ‫ل�����ه‌ده‌س�����ت ب�����ده‌ی�����ت‪ ،‬گ��رن��گ��ى‬ ‫بد‌ه ب ‌ه ئه‌وینداره‌که‌ت‪ ،‬یان هاوسه‌ره‌که‌ت‪،‬‬ ‫بۆئه‌وه‌ى ل ‌ه ژیانێکى خۆشدا بژیت‪.‬‬

‫گیسک‬

‫‪1/20-12/21‬‬ ‫ئ��ێ��س��ت��ا ک��ات��ى‬ ‫ئه‌وه‌ هاتووه‌‪ ،‬که‌‬ ‫زیاتر کێشه‌کانت‬ ‫له‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌که‌ت بخه‌یته‌ به‌ر باس‌و‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ کێشه‌ى مادیت‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم دڵنیابه‌ به‌زووترین کات‬ ‫چاره‌سه‌ر ئه‌بێ‪.‬‬

‫شێر‬

‫‪8/20-7/21‬‬ ‫هه‌رگیز په‌له‌مه‌ک ‌ه‬ ‫له‌کاره‌کانتدا بۆچى‬ ‫ئ�ه‌وه‌ن��د‌ه به‌په‌له‌ى‬ ‫سه‌برت هه‌بێ‪ ،‬کێشه‌کانت به‌م زووانه‌و ب ‌ه‬ ‫ئاسانى چاره‌سه‌ر ئه‌بێ‪ ،‬هه‌وڵبد‌ه زیاتر‬ ‫ل ‌ه هاوسه‌ره‌که‌ت یان ئه‌وینداره‌که‌ت نزیک‬ ‫ببیته‌وه‌‌و تێبگه‌ی ل ‌ه قسه‌کانی‪.‬‬

‫سه‌تڵ‬

‫‪2/20-1/21‬‬ ‫ه�����ه‌وڵ�����ب�����د ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ‬ ‫ه���اوڕێ���ک���ان���ت‬ ‫ب���ه‌ب���اش���ى‌و خ���ۆش���ى درێ�����ژه‌ى‬ ‫پێبده‌ێت‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى ئاسووده‌ بى‌و‬ ‫ناخۆشى‌و خۆشى به‌شێکه‌ له‌ ژیانى‬ ‫عه‌شق‌و خۆشه‌ویستى‪ ،‬هه‌رگیز زویر‬ ‫مه‌به‌‪.‬‬

‫فه‌ریک‬

‫‪9/20-8/21‬‬ ‫کاتێکى‬ ‫ئێستا‬ ‫ب��اش�ه‌ ب��ۆ گ��ۆڕان‬ ‫ل�����ه‌ ش����ێ����وازى‬ ‫بیرکردنه‌وه‌تدا ره‌نگه‌ ل �ه‌م ماوه‌یه‌‬ ‫ت��ووش��ى ک��ێ��ش�ه‌ی�ه‌ک ب��ب��ی��ت‪ ،‬ب��ه‌اڵم‬ ‫هه‌وڵبده‌ به‌شێوه‌یه‌کى رێکوپێک لێى‬ ‫ده‌رچى‪ ،‬به‌تایبه‌تى بۆ زه‌واجکردن‪.‬‬

‫نه‌هه‌نگ‬

‫‪3/20-2/21‬‬ ‫ئ����ه‌م م���اوه‌ی���ه‌‬ ‫نیگه‌ران مه‌به‌و‬ ‫هه‌وڵبده‌ له‌ناو‬ ‫که‌سوکاردا خ��ۆت شادتر نیشان‬ ‫بده‌یت‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌لێکى زه‌واج��ت‬ ‫ب��ۆ دروس��ت��ب��وو‪ ،‬ب�ه‌ب��اش��ى بیرى‬ ‫ل��ێ��ب��ک �ه‌ره‌وه‌‪ ،‬ب��ۆئ��ه‌وه‌ى شکست‬ ‫نه‌هێنى‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫وةرزش‬

‫کوڕانى عێڕاق توانیان شکست ب ‌ه‬ ‫هه‌ڵبژارده‌ى ئیمارات بهێنن‬ ‫ل ‌ه درێ��ژه‌ی یاریه‌کانی پاڵه‌وانێتی‬ ‫جامی نه‌ته‌وه‌کانی ئاسیا ئه‌مڕۆ‬ ‫یاریه‌کانی ب��ه‌رده‌وام��ی ه�ه‌ب��وو و‌ه‬ ‫له‌کۆمه‌ڵه‌ی یه‌که‌مدا دوویاری به‌ڕیو‌ه‬ ‫چوو و‌ه یه‌که‌م هه‌لبژارده‌مان بینی ک ‌ه‬ ‫ب ‌ه شایسته‌یی پلیتی قۆناغی دووه‌می‬ ‫مسۆگه‌ر کرد بێ ئاوڕدانه‌و‌ه له‌ یاری‬ ‫سێیه‌می و یاریه‌که‌ی له‌ هه‌ڵبژارده‌ی‬ ‫کۆریای باکوور ب��رده‌وه‌ به‌ گۆڵێکی‬ ‫سپی ب��ه‌اڵم له‌ ی��اری دووه‌م���دا ک ‌ه‬ ‫تاڕاده‌یه‌ک به‌ دێڕبی که‌نداو ناسراو‌ه‬ ‫ه����ه‌ردوو ه��ه‌ڵ��ب��ژارده‌ی ع��ێ��راق��ی و‬ ‫ئێماڕاتی له‌ یاریه‌کی یه‌کجار به‌هێز‬ ‫و چێژداردا به‌یه‌ک گه‌یشتن له‌سه‌ر‬ ‫یاریگای یانه‌ی ڕه‌ییان و به‌نابژیوانێتی‬ ‫نیشیمۆرا له‌ ژاۆن و سه‌رئه‌نجام‬ ‫شێه‌رکانی ڕافیده‌ین سه‌رکه‌وتنێکی‬ ‫یه‌کجار گرینگکیان به‌ده‌ست هێنا‬ ‫به‌گۆڵێکی خاوێن ‪.‬‬ ‫له‌ سه‌ره‌تایی نیوه‌ی یه‌که‌م کوڕانی‬

‫رافیده‌ین ب��ااڵده‌س��ت ب��وون به‌سه‌ر‬ ‫یاریگادا و ‪ 20‬خوله‌کی یه‌که‌م یاریه‌ک ‌ه‬ ‫له‌ ژێر کۆنتڕۆلی عێراقدا بوو به‌اڵم‬ ‫پ��اش ئ�ه‌و پاڵه‌په‌ستۆیه‌ی عێراق‬ ‫شااڵوی ئیماڕاتیه‌کان ده‌ستی پێکرد و‬ ‫له‌یه‌که‌م هێرش و ل ‌ه یه‌که‌م مه‌ترسیدا‬ ‫ئیماڕات ستوونی محه‌مه‌د گاسدی‬ ‫گۆڵچی عێراقیان بریندار ک��رد و‬ ‫هێره‌شه‌کان به‌رده‌وام بوو به‌اڵم زۆری‬ ‫نه‌خایه‌ند و جڵه‌وی یاری که‌وته‌و‌ه‬ ‫ده‌ست عێراق به‌مووشه‌کێکی نه‌شئه‌ت‬ ‫ئه‌کره‌م وه‌اڵمی هێرشه‌که‌ی ئیماڕاتیان‬ ‫دایه‌وه‌ و به‌دوو لێدانی مووشه‌کی تر‬ ‫ستوونی ئیماڕات بووه‌ ڕیگر له‌به‌رده‌م‬ ‫تۆمارکردنی گۆڵی یه‌که‌م و نیوه‌ی‬ ‫یه‌که‌م به‌م ئه‌نجامه‌ مایه‌و‌ه ‪.‬‬ ‫له‌ سه‌ره‌تای تایمی دووه‌مدا کوڕانی‬ ‫عێراق بااڵده‌ست تر بوون و هێرشی‬ ‫مه‌ترسیداریان ده‌ک��رد‌ه سه‌ر گۆلی‬ ‫ماجد ناسڕ ب��ه‌اڵم ک��وران��ی سیدکا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2011/01/18‬ساڵی ‪ ● 30‬ژماره ‪639‬‬

‫‪11‬‬

‫ڕیاڵ مه‌درید به‌ هه‌ڵه‌ى ناوبژیوان‬ ‫دووخاڵى له‌ده‌ستدا ‬

‫ئه‌م هه‌النه‌یان نه‌قۆسته‌و‌ه و یاریه‌ک ‌ه‬ ‫زی��ات��ر به‌هێزتر ده‌ب���وو و‌ه ماندوو‬ ‫بوون ب ‌ه یاریزانانی عێراقه‌و‌ه دیار‬ ‫بوو بۆی ‌ه لێدان ‌ه جێگیره‌کانی سپێت‬ ‫خاتڕی ئیماڕاتی زۆر مه‌ترسیدار‬ ‫بوون به‌اڵم ده‌توانین بڵێین محه‌مه‌د‬ ‫گاسد قاره‌مانی یاریه‌ک ‌ه ب��وو ک ‌ه‬ ‫چه‌ندین هه‌لی ئیماڕاتی پوچه‌ل‬ ‫ک���رده‌و‌ه و یاریه‌که‌ ب �ه‌م ئه‌نجام ‌ه‬ ‫تاکۆتایی به‌رده‌وامی کێشا به‌اڵم ل ‌ه‬ ‫دوا نه‌فه‌سی یاریدا شێره‌که‌ی عێراق‬ ‫یونس مه‌حموود لێدانی ئاڕاسته‌ کرد‬ ‫و یاریزانی ئیماڕات وه‌لید به‌هه‌ڵ ‌ه‬ ‫گۆڵیکی له‌خۆیان تۆمارکرد و به‌م‬ ‫سه‌رکه‌وتنه‌ کورانی رافیده‌ین هیوانیان‬ ‫زیاتر بوو بۆ گه‌یشتن ب ‌ه قۆناغی‬ ‫داهاتوو و ئیماڕاتی نه‌توانی خاڵی‬ ‫دووه‌می به‌ده‌ست بهێنێت و عێراقی‬ ‫پاڵه‌وانی پێشووش یه‌که‌م سێ خاڵی‬ ‫به‌ده‌ست هێنا له‌م پاڵه‌وانێتی ‌ه ‪.‬‬ ‫ل ‌ه دوای کۆتایی هاتنی یاری نێوان‬ ‫ڕیال مه‌درید و ئه‌لمیریا به‌ئه‌نجامی‬ ‫گۆڵێک بۆ هه‌ردووال ڕۆژنامه‌ی مارکای‬ ‫ئیسپانی ره‌خنه‌ی ئاراستیه‌ ئاستی‬ ‫ناوبژیوانی یاریه‌ک ‌ه پێرێزالسا کرد و‬ ‫به‌و‌ه تاوانباری کرد ک ‌ه لێدانێکی سزای‬ ‫زۆر ئاشکرای بۆ ڕیال نه‌گرتووه‌‪.‬‬

‫هه‌رچه‌ند ناوبژیوانی یاریه‌که‌ چه‌ند‬ ‫ف���اوڵ و لێدانێکی ل �ه‌ ی��اری�ه‌ک�ه‌دا‬ ‫بۆ ه���ه‌ردووال ئ�ه‌ژم��ار نه‌کرد به‌اڵم‬ ‫ل �ه‌ه �ه‌م��ووی ئ��اش��ک��را ت��ر ئ �ه‌وه‌ب��وو‬ ‫ک � ‌ه ن��اوب��ژی��وان له‌کاتی لێدانێکی‬ ‫ڕاسته‌وخۆی ڕۆناڵدۆ ل ‌ه خوله‌کی ‪92‬‬ ‫بۆ گۆڵی ئه‌ڵمیریا له‌ پشت ڕۆناڵدۆ و‌ه‬

‫وه‌ستاوه‌ و زۆر به‌ئاشکرا ده‌بینێت ک ‌ه‬ ‫تۆپه‌ک ‌ه ل ‌ه ناوهێڵی سزای ئه‌لمیریادا‬ ‫به‌رده‌ستی مۆمبای یاریزانی ئه‌لمیریا‬ ‫ده‌که‌وێت به‌اڵم ناوبژیوانیش کارتی‬ ‫زه‌رد به‌ڕووی ناوبراودا به‌رز ده‌کاته‌و‌ه‬ ‫لێدانێکی تری و ڕاسته‌و خۆ بۆڕیال‬ ‫مه‌درید‬

‫هه‌ڵبژارده‌ى عێراق و کۆریا سزادران‬

‫توتنهام و مان یونایتد یه‌کسان بوون ب ‌ه بێ گۆڵ‬ ‫له‌ یاری لووتکه‌ی ئه‌م گه‌ڕه‌ی خوولی‬ ‫پریمیێرلیگی ئینگلیزی یانه‌ی تۆتێنهام‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ی��اری��گ��ای وی���ات ه���ارت لێن‬ ‫میوانداری یانه‌ی مانچسته‌ر یونایتدی‬ ‫کرد‪،‬هه‌ردوو یانه‌ چاویان له‌سه‌ر سێ‬ ‫خاڵی یارییه‌که‌ دانابوو تایبه‌ت یانه‌ی‬ ‫مانیو به‌ مه‌به‌ستی پارێزگاری کردن‬ ‫له‌ پێشه‌نگایه‌تی ڕیزبه‌ندی گشتی‬ ‫پریمێرلیگ‪،‬به‌اڵم یارییه‌که‌ به‌ ئه‌نجامی‬ ‫بێ گۆڵ به‌ کۆتا هات که‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫هه‌ردوو یانه‌دا نه‌بوو‪.‬‬ ‫له‌ درێ��ژه‌ی یارییه‌کانی گه‌ڕی ‪23‬ـی‬ ‫پریمیێرلیگ سپێرز به‌ ڕابه‌رایه‌تی‬ ‫گ��ارێ��پ ب�ه‌ی��ل و ڕاف��ائ��ێ��ل ڤ��ان دێر‬ ‫ڤ��ارت پێشوازیان له‌ ڕێ��د دێڤڵز به‌‬ ‫سه‌رکردایه‌تی ڕۆن��ی و بێربا ک��رد و‬ ‫یارییه‌که‌ به‌ ناوبژیوانیه‌تی مایک دین‬ ‫به‌ڕێوه‌چوو‪.‬‬ ‫س��پ��ێ��رز س���ه‌رک���ه‌وت���وو ن���ه‌ب���وو له‌‬ ‫لێستاندنه‌وه‌ی پێشه‌نگایه‌تی له‌ بلوز‬ ‫چێڵسی و داب �ه‌زی بۆ پله‌ی پێنجه‌م‬ ‫س��ه‌ره‌ڕای به‌ده‌ست هێنانی خاڵێکی‬ ‫یه‌تیم‪.‬‬

‫ئه‌یسى میالن دووخاڵى ترى له‌ده‌ست دا‬

‫له‌ دوایه‌مین ی��اری گ�ه‌ڕی ‪ 20‬خوولی‬ ‫‪ Serie A‬ـی ئیتاڵی یانه‌ی لیچی‬ ‫توانی خاڵێکی گرنگ له‌ چنگی میالن‬ ‫ده‌ربهێنێت به‌ ئه‌نجامی ‪ 1-1‬بینێرێته‌و ‌ه‬ ‫میالن‪.‬‬ ‫یانه‌ی لیچی که‌ له‌ بازنه‌ی مه‌ترسی ‌ه‬ ‫بۆ دابه‌زین بۆ خوولی پله‌ دووه‌ک��ان‬ ‫له‌سه‌ر یاریگا ڤیا دێل ماری میوانداری‬ ‫ڕۆسۆنێری کرد‪،‬له‌ الیه‌کی تره‌وه‌ میالن‬

‫دوای ئه‌وه‌ی له‌ یاری ڕابردوو یه‌کسان‬ ‫ب��وو ب �ه‌ ی��ان �ه‌ی ی��ودی��ن��ێ��زی ویستی‬ ‫ق �ه‌ره‌ب��وی��ی ل�ه‌ده‌س��ت��دان��ی خاڵه‌کانی‬ ‫یاری ڕاب��ردوو بکات به‌اڵم ئه‌مجاره‌ش‬ ‫س�ه‌رک�ه‌وت��وو نه‌بوو له‌ گ �ه‌ڕان �ه‌وه‌ بۆ‬ ‫ڕێچکه‌ی بردنه‌وه‌کان‪.‬‬ ‫گۆڵی یه‌که���می یانه‌ی میالن له‌ ڕێگه‌ی‬ ‫ئه‌ستێره‌ی سویدی زالتان ئیبڕاهیمۆڤیچ‬ ‫له‌ خووله‌کی ‪49‬ـ��دا تۆمار کرا‪،‬دواتر‬

‫یاریزان ئۆلیڤێرا له‌ خووله‌کی ‪ 82‬توانی‬ ‫گۆڵی یه‌کسان بوون بۆ یانه‌ی لیچی‬ ‫تۆمار بکات‪.‬‬ ‫ب �ه‌م ئه‌نجامه‌ش ی��ان�ه‌ی میالن کۆی‬ ‫خاڵه‌کانی ب �ه‌رز ک��رده‌وه‌ بۆ ‪ 41‬خاڵ‬ ‫و ب��ه‌رده‌وام ده‌بێت له‌ پێشه‌نگایه‌تی‬ ‫کردنی ڕیزبه‌ندی گشتی که‌چی یانه‌ی‬ ‫لیچی خ��ۆی گ�ه‌ی��ان��ده‌ پله‌ی ‪ 17‬ب ‌ه‬ ‫کۆکردنه‌وه‌ی ‪ 19‬خاڵ‬

‫به‌رشه‌لۆنه‌ سه‌رکه‌وتنێکى گه‌وره‌ى به‌ده‌ست هێنا‬

‫به‌م ئه‌نجامه‌ یانه‌ی مانیو پێشه‌نگایه‌تی‬ ‫له‌ یانه‌ی مانچسته‌ر سیتی ستانده‌وه‌‬ ‫و ک��ۆی خاڵه‌کانی ب �ه‌رز ک��رده‌وه‌ بۆ‬ ‫‪ 45‬خاڵ و به‌ جیاوازی گۆڵ به‌ پێش‬

‫یانه‌ی سیتی که‌وت هه‌رچه‌نده‌ یونایتد‬ ‫دوو ی��اری دواخ����راوی هه‌یه‌ که‌چی‬ ‫سپێرز داب �ه‌زی بۆ پله‌ی پێنجه‌م به‌‬ ‫کۆکردنه‌وه‌ی ‪ 37‬خاڵ‪.‬‬

‫دێربى شارى لیڤه‌ر پووڵ به‌ یه‌کسانى کۆتاى هات‬

‫ل ‌ه یاری دێربی ئاگرینی شاری لیڤه‌رپوول‬ ‫و ناوچه‌ی مێرسیساید ه �ه‌ردوو یانه‌ی‬ ‫لیڤه‌رپوول و ئێڤێرتۆن به‌ ئه‌نجامی ‪2-2‬‬ ‫یه‌کسان بوون له‌ دوای پێشکه‌ش کردنی‬

‫یاریه‌کانی جامی نه‌ته‌وه‌کانی‬ ‫ئاسیا ب�ه‌رده‌وام�ه‌ و ڕۆژ به‌ڕۆژ‬ ‫ی��اری �ه‌ک��ان��ی ل��ه‌ واڵت���ی ق�ه‌ت�ه‌ڕ‬ ‫ئ �ه‌ن��ج��ام��ده‌درێ��ت و ئه‌نجامی‬ ‫چ�������اوه‌ڕوان ن���ه‌ک���راوی ت��ێ��دا‬ ‫ب���ه‌دی ده‌ک��رێ��ت ‪،،‬چ��گ �ه‌ ل �ه‌و ‌ه‬ ‫هه‌لبژارده‌کان له‌ سزا به‌دوور نین‬ ‫و ئه‌مڕۆ ماڵپه‌ڕی فه‌ڕمی جامی‬

‫ئاسیا ” ‪“ THE-AFC‬ـی‬ ‫ئه‌وه‌ی باڵو کرده‌وه‌ که‌ لیژه‌نه‌ی‬ ‫س��زا ک��ان��ی س��ه‌ر به‌ڕیکخه‌ری‬ ‫پاڵه‌وانێتیه‌که‌ هه‌ستان به‌سزا‬ ‫دانی هه‌ردوو هه‌لبژارده‌ی عێراق‬ ‫و کۆریای باکوور ‪.‬‬ ‫هه‌ڵبژارده‌ی عێراق پێش ئه‌وه‌ی‬ ‫ڕووبه‌ڕووی هه‌لبژارده‌ی ئیماڕات‬

‫ببێته‌وه‌ دوێنێ شه‌و کۆنگریه‌کی‬ ‫ڕۆژنامه‌وانیان بۆ سازکرا به‌اڵم‬ ‫هیچ یاریزانێک له‌ گه‌ڵ سیدکا‬ ‫ئاماده‌ی کۆنگره‌که‌ نه‌بوون بۆی ‌ه‬ ‫به‌بڕی ‪ 10‬هه‌زار دۆالر سزا درا ‪.‬‬ ‫هه‌ڵبژارده‌ی کۆرایی باکووریش‬ ‫به‌هه‌مان هۆو به‌هه‌مان بڕه‌ پار ‌ه‬ ‫سزا درا ‪.‬‬

‫یارییه‌کی زۆر جوان و به‌هێز له‌ الیه‌ن‬ ‫هه‌ردووال‪.‬‬ ‫ل ‌ه میانه‌ی یارییه‌کانی گ �ه‌ڕی ‪23‬ـی‬ ‫خوولی پریمیێرلیگی ئینگلیزی و ب ‌ه‬

‫ئاماده‌بوونی زیاتر ل ‌ه ‪ 44‬هه‌زار هانده‌ر ل ‌ه‬ ‫یاریگای ئانفیلد ڕۆد و‌ه به‌ ناوبژیوانیه‌تی‬ ‫فیل داود یارییه‌که‌ به‌ڕێوه‌چوو‪.‬‬ ‫س�ه‌ره‌ت��ا یاریزانی پورتوگالی ڕائ��ول‬ ‫مێریلێس له‌ خووله‌کی ‪ 29‬گۆڵی یه‌که‌می‬ ‫به‌ لێدانێکی به‌هێز تۆمار کرد و به‌م‬ ‫ئه‌نجامه‌ش گێمی یه‌که‌م ب ‌ه کۆتا هات‪،‬ل ‌ه‬ ‫گێمی دووه‌می یارییه‌ک ‌ه یانه‌ی تۆڤیز ب ‌ه‬ ‫گڕو تینێکی زۆره‌و‌ه هاته‌ نێو یاریگا و‬ ‫توانی ل ‌ه پێنج خووله‌کی سه‌ره‌تا دوو گۆڵ‬ ‫تۆمار بکات ل ‌ه ڕێگه‌ی هه‌ردوو یاریزان‬ ‫سیلڤیان دێستان و جێرمین بێکفۆرد ل ‌ه‬ ‫هه‌ردوو خووله‌کی ‪ 45‬و ‪،52‬که‌چی دواتر‬ ‫له‌ خووله‌کی ‪68‬ـدا یاریزانی هۆڵه‌ندی‬ ‫دێرک کاوت ل ‌ه ڕێگه‌ی لێدانی سزا گۆڵی‬ ‫یه‌کسان بوونی بۆ ڕێدز تۆمار کرد‪.‬‬ ‫به‌م ئه‌نجامه‌ش هه‌ردوو یان ‌ه خاڵێکیان‬ ‫بۆ خۆیان زیاد و ڕێژه‌یان به‌رز کرده‌و‌ه‬ ‫بۆ ‪ 26‬خاڵ و ل ‌ه ه �ه‌ردوو پله‌ی ‪ 12‬و‬ ‫‪13‬ـدا دێن‪.‬‬

‫یانه‌ی به‌رشلۆن ‌ه ب �ه‌رده‌وام � ‌ه ل ‌ه‬ ‫پێشکه‌ش کردنی تۆپی پێیه‌کی‬ ‫ج��وان که‌ سه‌رنجی گشت الیه‌ک‬ ‫بۆ خۆی ڕاکێشاوه‌ له‌م دوایی ‌ه و‌ه‬ ‫ئه‌مجاره‌ یانه‌ی ماالگا بوو‌ه نێچیری‬ ‫زلهێزی کورانی پیپ گواردیۆال و‬ ‫بارسا توانی ب ‌ه ئه‌نجامی ‪1-4‬‬ ‫سه‌ربکه‌وێت به‌سه‌ر کوڕانی مانوێل‬ ‫پیلیگرینی‪.‬‬ ‫ل ‌ه درێژه‌ی یارییه‌کانی گه‌ڕی ‪19‬ـی‬ ‫خوولی اللیگای ئیسپانی یانه‌ی‬ ‫به‌رشلۆنه‌ له‌سه‌ر یاریگای کامپ نو‬ ‫میواندرای یانه‌ی ماالگای کرد و‌ه‬ ‫یارییه‌که‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی به‌رشلۆن ‌ه‬ ‫به‌ کۆتا هات‪.‬‬ ‫به‌رشلۆنه‌ ب�ه‌م بردنه‌وه‌یه‌ کۆی‬ ‫خاڵه‌کانی به‌رز کرده‌و‌ه بۆ ‪ 52‬خاڵ‬ ‫و جیاوازی له‌گه‌ڵ ڕیال مه‌درید کرد‌ه‬ ‫‪ 4‬خاڵ که‌چی یانه‌ی ماالگا دابه‌زی‬ ‫بۆ پله‌ی ‪ 16‬ب ‌ه کۆکردنه‌وه‌ی ‪17‬‬ ‫خاڵ مایه‌وه‌‪.‬‬ ‫گۆڵه‌کانی یانه‌ی بارسا له‌ ڕێگه‌ی‬ ‫یاریزانان ئاندریێس ئینێستا و دێڤد‬ ‫ڤیا دوو گۆڵ و پێدرۆ ڕۆدریگێز ل ‌ه‬ ‫خووله‌که‌کانی ‪ 8،18،36،74‬تۆمار‬ ‫کران‪،‬که‌چی تاک ‌ه گۆڵی یانه‌ی‬ ‫ماالگا ل ‌ه ڕێگه‌ی یاریزان سێرجی‬ ‫دودا له‌ خووله‌کی ‪ 68‬تۆمار کرا‬


‫خاوەنی ئیمتیاز‬

‫ ‬ ‫سەرنووسەر‬

‫ئەنوەر عەبدوڵـاڵ‬

‫بەڕێوەبەری هونەری‬

‫‪07480153603‬‬ ‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬ ‫‪Anwar.Abdula@yahoo.com‬‬

‫سەعید ئەحمەد‬

‫‪0784 010 8289‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫‪RebaziAzad@yahoo.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ریعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬ ‫بۆ ریکالم‪ ● 0770 224 1456 :‬نرخی ‪ 500‬دینارە‬

‫که‌ژاڵ ئادەمى‪:‬‬

‫ڕێبین‬

‫من ل ‌ه مێژوو که‌ڵک وه‌رده‌گرم و بۆ داهاتوو ئیش ده‌که‌م‬

‫دیمانه‌‪ :‬نینا‬ ‫پ��������ێ��������ش��������ەک��������ی ‬

‫که‌ژاڵ ئادەمى له‌ شارى سه‌قز ل ‌ه‬ ‫رۆژهه‌اڵتى کوردستان له‌ دایک‬ ‫بووه‌‪ ،‬ته‌مه‌نى منداڵیی له‌م شاره‌دا‬ ‫به‌سه‌ر ب��ردووه‌ و له‌ ته‌مه‌نى ‪15‬‬ ‫سااڵندا ره‌وانه‌ى هه‌نده‌ران بووه‌‬ ‫و ئێستا له‌ واڵتى سوید ده‌ژی‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها خوێندکاره‌ له‌ زانکۆی‬ ‫پزیشکى ده‌رونناسى و له‌ بوارى‬ ‫شیعر و گۆرانیدا چاالکه‌ و تا ئه‌مڕۆ‬ ‫توانیویه‌تی ژماره‌یه‌ک به‌رهه‌مى‬ ‫شیعر و گ��ۆران��ى پێشکه‌شى‬ ‫هونه‌ردۆستان بکات‪ .‬له‌ ژیانى‬ ‫رۆژانه‌یدا هه‌ر مه‌جالێکی بۆ بێته‌‬ ‫پێشه‌وه‌ ته‌رخانى نووسینى شیعر و‬ ‫مۆسیقاى ده‌کات‪ .‬مڕۆڤى ناڕاست‬ ‫و دووڕه‌‌‌ن��گ له‌ هه‌‌‌موو شتێک‬ ‫زۆرتر بێزاری ده‌‌‌کات‪ .‬زۆر جار‬ ‫گریاوه‌‌و ده‌ڵێت‪ :‬گریان به‌‌شێکه‌ له‌‬ ‫سروشتى مروڤ و زۆرجار چاوانم‬ ‫ئه‌‌‌سرینى عاشق بووه‌‌و وتی‪ :‬منیش‬ ‫وه‌کو هه‌مو مرۆڤێک ئه‌و ساتانه‌م‬ ‫بووه‌ که‌ دڵم له‌ په‌نا دیواره‌کانى‬ ‫خۆشه‌ویستیدا له‌رزیوه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫هونه‌رمه‌ند که‌ژاڵ ئادمى هێشتا‬ ‫ژیانى هاوسه‌‌‌ریی پێکنهه‌ێناوه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬سه‌‌‌‌‌ره‌‌‌تاى کارکردنت ل ‌ه‬ ‫بوارى هونه‌‌‌ریدا بۆ که‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟‬ ‫ئه‌‌‌توانین بڵێین کێ هانده‌‌‌رى که‌‌‌ژاڵ‬ ‫ئاده‌‌‌مى بوو؟‬ ‫‪ :‬یه‌‌‌که‌‌‌م هه‌نگاوم بۆ نێو دنیاى هونه‌ر‬‫ب ‌ه نوسینى شیعر بوو‪ .‬ل ‌ه سه‌رده‌مى‬ ‫منداڵیمدا زۆر جار هه‌سته‌کانى خۆم ب ‌ه‬ ‫شیوازى شیعر ده‌نووسى و شیعره‌کانم‬ ‫ده‌کرد‌ه گۆرانى و ل ‌ه خه‌ڵوه‌تى خۆمدا ل ‌ه‬ ‫سه‌ر شریت تۆمارم ده‌کرد‪ .‬ل ‌ه ته‌مه‌نى‬ ‫‪ 15‬س��ااڵن��دا ل ‌ه مه‌کته‌بى مۆسیقاى‬ ‫«سه‌با» ل ‌ه ژێر چاودێرى مامۆستا عه‌لى‬ ‫شه‌کورى ده‌ستم ب ‌ه ژه‌ندنى ئامێرى‬ ‫که‌مان و په‌روه‌رده‌کردنى ده‌نگم کرد‪.‬‬ ‫له‌‌م سااڵنه‌‌دا هه‌‌وڵم داو‌ه ده‌نگم ب ‌ه‬ ‫شێوازێکى ئاکادێمیک په‌روه‌رد‌ه بکه‌م و‬ ‫هۆنراوه‌کانى خۆم ل ‌ه ئامێزى مۆسیقادا‬ ‫ب ‌ه شێوازى گۆرانى پێشکه‌شى جه‌ماوه‌ر‬ ‫بکه‌م‪.‬‬

‫~‪ :‬ب��اس��ى ب��ه‌‌‌ره��ه‌‌‌م��ه‌‌‌ک��ان��ى‬ ‫خۆتمان بۆ بکه‌‌‌یت‪ ،‬تا ئێستا چه‌‌‌ند‬ ‫به‌‌‌رهه‌‌‌مت بووه‌؟‬ ‫‪ :‬تا ‌‌‌ئه‌‌‌مڕۆ خاوه‌‌‌نى دوو ئەلبومم به‌‬‫ناوه‌‌‌کانى جوانترین وش ‌ه «‪ »2006‬و‬ ‫واڵتى عه‌‌‌شق «‪ .»2010‬هه‌‌‌‌روه‌ها توانیوم ‌ه‬ ‫ژماره‌‌‌یێک ل ‌ه گۆرانیه‌‌‌کانم ب ‌ه شێوازى‬ ‫کلیپ تۆمار بکه‌‌‌م‪ .‬زۆربه‌ى گۆرانیه‌کانم‬ ‫هۆنراوه‌کانى خۆمن و ئامانجى سه‌ره‌کیم‬ ‫ل ‌ه گۆرانیه‌کانمدا به‌یانى هه‌ست و ئه‌وین‬ ‫و ئازارى ژنانى کۆمه‌ڵگاکه‌مانه‌‪ .‬هه‌رده‌م‬ ‫تیده‌کۆشم گۆرانیه‌کانم زایه‌ڵه‌ى دڵى‬ ‫خه‌ڵکه‌که‌م بێت و باسى واقیعیه‌ته‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگاکه‌مان بکات‪ .‬ئاواتم هه‌رده‌م‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه بتوانم ده‌نگێک بم بۆ ئه‌ده‌بیاتى‬ ‫ژنان‪ .‬من ل ‌ه مێژوو که‌ڵک وه‌رده‌گرم و‬ ‫بۆ داهاتوو ئیش ده‌که‌م‪ .‬هیوادارم بتوانم‬ ‫به‌رهه‌م ‌ه هونه‌ریه‌کانم بگه‌یه‌نم ‌ه ئه‌و‬ ‫ئاسته‌ى ک ‌ه نه‌وه‌ى داهاتویش بتوانن‬ ‫که‌ڵکى لێ وه‌ربگرن‪.‬‬

‫خۆشه‌ویسته‌که‌مانه‌و‌ه وه‌ری��ده‌گ��رم و‬ ‫هه‌رده‌م گڕى هیواکانم به‌تینتر ده‌کات و‬ ‫هانده‌رم ‌ه بۆ به‌رده‌وامى ل ‌ه بواره‌که‌مدا‪.‬‬ ‫~‪ :‬خ���ۆش���ه‌‌‌وی���س���ت���ى چ‬ ‫مه‌‌‌عنایێکى هه‌‌‌ی ‌ه ل� ‌ه ژی��ان ک��ه‌‌‌ژاڵ‬ ‫ئاده‌‌‌میدا و تا چه‌‌‌ند توانیوت ‌ه هه‌‌ستى‬ ‫خ��ۆت ب� ‌ه ئاشکرا به‌‌‌رامبه‌‌‌ر‬ ‫ک��ه‌‌‌س��ێ��ک ک���� ‌ه خ��ۆش��ت‬ ‫ویستوو‌ه ده‌‌‌رببڕیت؟‬

‫‪ :‬خۆشه‌ویستى خه‌زێنه‌ى هه‌موو‬‫جوانیه‌کانى دنیای ‌ه و هه‌‌‌موو به‌‌‌رهه‌‌‌م ‌ه‬ ‫هونه‌‌‌ریه‌‌‌کانم هه‌‌‌ڵژه‌‌‌ندراو ل ‌ه زه‌‌‌ری��اى‬ ‫له ده‌‌روونمدا بوونى‬ ‫خۆشه‌‌‌ویستییه‌ک ‌ه ک ‌ه ‌‌‬ ‫هه‌‌‌ی ‌ه و ل ‌ه رێگاى شیعر و گۆرانیه‌‌‌کانمه‌و‌ه‬ ‫په‌‌‌یامى عه‌‌‌شق و خۆشه‌‌‌ویستیم به‌‌‌یان‬ ‫ده‌‌‌که‌‌‌م‪.‬‬

‫~‪ :‬زیاتر چ که‌‌‌سێک ل ‌ه ژیانى‬ ‫ت��ۆدا کاریگه‌‌‌رى ب��وو‌ه ب ‌ه تایبه‌‌‌ت ل ‌ه‬ ‫بوارى گۆرانیدا؟‬ ‫‪ :‬هیوایه‌ت و خۆشه‌ویستى خۆم‬‫بۆ هونه‌ر‪ ،‬ژیان ل ‌ه نێو بنه‌ماڵه‌یه‌کى‬ ‫هونه‌ردۆست و ل ‌ه ئاکامدا پشتیوانى‬ ‫و رینوێنی ‌ه به‌نرخه‌کانى مامۆستا‬ ‫عه‌‌لى شه‌کوورى هانده‌رى‬ ‫س�ه‌ره‌ک��ى من ب��وون بۆ‬ ‫چاالکی ‌ه هونه‌ریه‌کانم‪.‬‬ ‫گه‌وره‌ترین هانده‌ر و‬ ‫پشتیوانم ئه‌و عه‌شق‬ ‫و موحه‌به‌ته‌ی ‌ه ک ‌ه‬ ‫ل ‌ه الی �ه‌ن خه‌ڵک ‌ه‬

‫~‪ :‬پ��ێ��م خ���ۆش��� ‌ه ب��اس��ى‬ ‫شیعره‌‌‌کانتمان بۆ بکه‌‌‌یت‪ ،‬سه‌‌‌ره‌‌‌تاى‬ ‫شیعر نووسینى تۆ ده‌‌گه‌‌‌ڕێته‌‌‌و‌ه بۆ‬ ‫که‌‌‌ى و هه‌‌‌ستى ده‌‌‌ربڕینى ئه‌‌‌و شیعر‌ه‬ ‫بۆ کێ بووه‌؟‬ ‫‪ :‬ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ���ه‌وه‌ى ل � ‌ه کوردستانى‬‫رۆژه��ه‌اڵت نوسین و خوێندنى زمانى‬ ‫کوردى ل ‌ه مه‌کته‌به‌کان قه‌ده‌غ ‌ه بوو‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫ته‌مه‌نى ‪ 9‬سااڵندا بڕیارم دا بۆ خۆم‬ ‫ل ‌ه رێگاى خوێندنه‌وه‌ى کتێبى کوردى‬ ‫خۆم فێرى نووسین و خوێندنى زمانى‬ ‫دایکى خۆم بکه‌م‪ .‬یه‌که‌م کتێبێک به‌م‬ ‫مه‌به‌ست ‌ه خوێندمه‌وه‌و دیوانى شیعرى‬ ‫شاعیرى نیشتمان پ��ه‌روه‌ر‪ ،‬مامۆستا‬ ‫قانع بوو‪ .‬شیعره‌کانى قانع جیا له‌وه‌ى‬ ‫بۆ من مه‌کته‌بێک بوو بۆ فێربونى زمانی‬ ‫کوردی‪ ،‬په‌نجه‌ره‌یه‌کى کرده‌و‌ه بۆم روو‬ ‫ب ‌ه دنیاى سیحراوى شیعر‪ .‬رۆژه‌کانى‬ ‫ته‌مه‌نم رۆیشتن و خۆشه‌ویستى نێوان‬ ‫من و شیعر رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ ب ‌ه هێزتر‬ ‫بوون‪ .‬ئێستا ئیدى شیعر به‌شێکى مه‌زن ‌ه‬ ‫ل ‌ه ژیانى من و نزیکترین هاوڕێمه‌‪ .‬زۆر‬ ‫کات دڵم داواى شیعرى تازه‌م لێده‌کات‪.‬‬ ‫شیعر ژورێک ‌ه تێیدا ب ‌ه کوڵ ده‌گریم و ب ‌ه‬ ‫دڵ پێده‌که‌نم و هه‌موو وته‌کانم رووت و‬ ‫بێ په‌رد‌ه باس ده‌که‌م‪.‬‬ ‫~‪ :‬خه‌‌ونى تۆ بۆ داهاتوو‬ ‫چیه‌؟ کارى تازه‌‌‌ت چى ب ‌ه ده‌‌‌سته‌‌‌وه‌‌‌یه‌؟‬ ‫‪ :‬هه‌موو رۆژێک ل ‌ه ناخمدا ئاواتێکى‬‫نوێ چرۆ ده‌کات و پشکۆى هیوایه‌کى‬ ‫نوێ ب ‌ه داهاتووم بۆ داده‌گرسێنێت‪.‬‬ ‫ده‌روونم کوانووى هه‌زاران ئاواته‌‪ .‬یه‌کێک‬ ‫ل ‌ه ئاواته‌کانم ئه‌‌‌وه‌‌‌ی ‌ه ئه‌‌‌و رۆژ‌ه ببینم‬ ‫ک ‌ه ژن و پیاو و ه��ه‌‌‌ژار و ده‌‌‌وڵه‌‌مه‌‌‌ند‬ ‫ل ‌ه هه‌‌‌موو دنیادا یه‌‌‌کسان و به‌‌‌رابه‌‌‌ر‬ ‫بن‪ .‬ره‌‌‌گه‌‌‌‌ز و دارایى نه‌‌‌بێت ک ‌ه بایه‌‌‌خى‬ ‫ئینسانه‌‌‌کان دیارى بکات به‌‌‌ڵکو ئاستى‬ ‫مرۆڤایه‌‌‌تى پێوه‌‌‌رى رێز و حورمه‌‌‌ته‌‌‌کان‬ ‫بێت‪ .‬ل ‌ه ئێستادا سه‌رقاڵى تۆمارکردنى‬ ‫به‌رهه‌مێکى نوێم و بناغه‌ى ئەلبومى‬ ‫داهاتووم داده‌ڕێژم‪.‬‬

‫چۆپى له‌سه‌ر قه‌اڵى هه‌ولێر مه‌قام ده‌ڵێت‌‬ ‫چۆپى فه‌تاح یه‌کێک ل ‌ه مه‌قامه‌کانى‬ ‫ئه‌لبووم ‌ه باڵونه‌کراوه‌که‌ى به‌ناوى‬ ‫«ب�ه‌ق��ورب��ان» ل�ه‌ق�ه‌اڵى هه‌ولێر‬ ‫کلیپ کرد‪ ،‬ک ‌ه بڕیاره‌ دوو هه‌فت ‌ه‬ ‫پێش باڵوبوونه‌وه‌ى ئه‌لبووم ‌ه‬ ‫مه‌قامیه‌که‌ی‪ ،‬کلیپه‌که‌ په‌خش‬ ‫ب��ک��رێ��ت‪ .‬ه��ون �ه‌رم �ه‌ن��د چۆپى‬ ‫فه‌تاح له‌لێدوانێکیدا رایگه‌یاند‪،‬‬ ‫چ����واره‌م ئ�ه‌ل��ب��ووم��ى تایبه‌ت‬ ‫ک��ردوو‌ه به‌ مه‌قام‪ ،‬ک ‌ه هه‌موو‬ ‫کاره‌ هونه‌رییه‌کانى ته‌واو بووه‌ و‬ ‫کار بۆ چۆنییه‌تى باڵوبوونه‌وه‌ى‬ ‫ده‌ک��ات‪ ،‬ل �ه‌وب��اره‌و‌ه وتى «ئه‌و‬ ‫ئه‌لبووم ‌ه ل ‌ه وتنه‌وه‌ى مه‌قامى‬ ‫«به‌قوربان»ى مامۆستا عه‌لى‬ ‫م���ه‌ردان‪( ،‬ل�ه‌پ��اش مه‌رگم)ـى‬ ‫هونه‌رمه‌ند مشکۆ‪ 3 ،‬مه‌قامى‬ ‫مامۆستا حه‌مه‌سالح دی�لان‪،‬‬ ‫‪ 2‬مه‌قامى بادینی‪ 2 ،‬حه‌یران‬ ‫پێکهاتووه‌»‪ .‬چۆپى راشیگه‌یاند‪،‬‬ ‫مه‌قامى «به‌قوربان» ل ‌ه قه‌اڵى‬ ‫ه�ه‌ول��ێ��ر کلیپى ب��ۆ ک���ردووه‌‪،‬‬ ‫له‌ده‌رهێنانى ک��اروان زام��دار و‬ ‫کامێرامان سامان ع�ه‌دن��ان و‬ ‫که‌ناڵى ‪ kurd1‬به‌رهه‌مى‬ ‫هێناوه‌‪ ،‬وتیشى «وا بڕیار‌ه‬ ‫دوو هه‌فت ‌ه پێش باڵوبوونه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌لبوومه‌که‌م‪ ،‬ئ �ه‌و کلیپه‌ ل ‌ه‬ ‫که‌ناڵه‌کان په‌خش بکرێت»‪.‬‬

‫~‪ :‬ئ���ه‌‌‌گ���ه‌‌‌‌ر ق��س��ه‌‌ی��ەک��ت‬ ‫مابێت؟‬ ‫‪ :‬دنیایێک عه‌شق و خۆشه‌ویستیم بۆ‬‫سه‌رجه‌م خوێنه‌رانى ئازیز‪ .‬وته‌یێکى‬ ‫تایبه‌تى دیکه‌م نیه‌‪ .‬هه‌مو وته‌کانم‬ ‫ل ‌ه الپ��ه‌‌ڕه‌‌‌ى هۆنراو‌ه و گۆرانیه‌کانمدا‬ ‫ده‌درکێنم‪ .‬گه‌ر ئازیزێک بیه‌وێت زانیارى‬ ‫زۆرترى سه‌‌باره‌‌‌ت ب ‌ه شیعرو به‌رهه‌مه‌کانى‬ ‫من ببێت ده‌توانێ سه‌ردانى مه‌ڵپه‌ڕى‬ ‫‪www. kazhaladami.com‬‬ ‫‌بکات‪.‬‬

‫به‌رزترین پردى جیهان له‬ ‫‌چین دروست کرا‬

‫واڵت��ى چین ب�ڵاوى ک���رده‌و‌ه ک ‌ه به‌‬ ‫دروستکردنى به‌رزترین پردى جیهان‬ ‫هه‌نگاویکى ترى بۆ پێشه‌و‌ه ناو‌ه بۆ‬ ‫نزیکبوونه‌وه‌ى هه‌ڵگرتنى ئابوری‪.‬‬ ‫پ��ردی(‪ )42/5‬کیلۆمه‌ترى (کئینگ‬ ‫دائو هایوان) ک ‌ه ب ‌ه ئاسانى ئه‌توانریت‬ ‫به‌ستى ئینگلستان بپه‌ڕیته‌و‌ه و نزیکه‌ى‬ ‫‪ 4‬کیلۆمه‌تر درێژتر‌ه ل ‌ه به‌رزترین‬ ‫پردى جیهانى پێشوو‪ ،‬ک ‌ه له‌سه‌ر ئاوه‌‬ ‫نیلیه‌که‌ى که‌نداوی(جیاژو) وه‌ستاوه‌‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م پ��رد‌ه ‪ 6‬باندیی ‌ه بابڕى ‪5/5‬‬ ‫ملیارد پاوه‌ند و ل ‌ه ماوه‌ی نزیکه‌ى‬ ‫‪ 4‬س��اڵ دروس���ت ک���راو‌ه و جوانى‬ ‫دروست کردنى ئه‌م پرد‌ه پێشکه‌وتنى‬ ‫ئه‌ندازیارانى چینى ل�ه‌م سااڵنه‌ى‬ ‫دوایدا نیشان ئه‌دات‪ .‬جێگه‌ی باسه‌‬ ‫زیاتر ل ‌ه ‪ 5200‬پایه‌(ستون) قورسایى‬ ‫پرده‌که‌یان ڕاگیر کردووه‌و پێشبینى‬ ‫ئه‌کرێت دواى کردنه‌وه‌ى ئیفتیتاحیه‌ى‬ ‫ئه‌م پرد‌ه ل ‌ه ناو‌هر‌استى ساڵدا نزیکه‌ى‬ ‫‪30000‬ه����ه‌زار ئۆتۆمبێلى به‌سه‌ردا‬ ‫بپه‌ڕیته‌وه‌و بروات و کاتى گه‌شتنى‬ ‫نیوان هه‌ردوو شارى (کینگ دائۆ)و‬ ‫(هۆنگدائۆ) ئه‌کات ‌ه نزیکه‌ى ‪20‬تا ‪30‬‬ ‫خوله‌ک‪ .‬جێگاى ئاماژ‌ه پێکردن ‌ه که‌‬ ‫واڵتى چین ئێستا نزیکه‌ى ‪ 10‬پرد له‌‬ ‫به‌رزترین پرده‌کانى جیهانى دروست‬ ‫کردووه‌‪.‬‬

‫ل ‌ه په‌راوێزى زیادکردنى‬

‫پێشینه‌ى هاوسه‌رگیریى‬

‫یه‌کێک ل��ه‌و ب��اس��ان�ه‌ى ئێستا ل ‌ه‬ ‫نێو ت��وێ��ژى گه‌نجانى کوردستان‬ ‫وه‌ک توێژ‌ه هه‌ستیار و گرنگه‌که‌ى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى کوردى بۆت ‌ه مایه‌ى قسه‌‬ ‫و باس و هه‌ڵوه‌سته‌کردن‪ ،‬مه‌سه‌له‌ى‬ ‫زیادکردنى پێشینه‌ى هاوسه‌رگیری ‌ه بۆ‬ ‫ئه‌و گه‌نجانه‌ى ده‌چن ‌ه ژیانێکى نوێوه‌‬ ‫و قۆناغێکى نوێ ل ‌ه ته‌مه‌نیان ده‌ست‬ ‫پێده‌کات‪ ،‬بێگومان ئه‌و بڕه‌ى ک ‌ه پێشتر‬ ‫ده‌درا ب ‌ه گه‌نج و ئ �ه‌وه‌ى ئێستاش‬ ‫داواک��ارى به‌شێک ل ‌ه په‌رله‌مانتارانى‬ ‫کورستانى له‌سه‌ر‌ه بۆ ئه‌وه‌ى بکرێته‌‬ ‫‪ 5‬ملیۆن دینار‪ ،‬ئه‌گه‌ر بکرێت کارێکى‬ ‫باش ده‌بێت و ده‌توانێت به‌شێک له‌‬ ‫که‌لێن و پێدوایستیه‌کانى گه‌نجانى پێ‬ ‫پڕبکرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌مه‌شدا ده‌بێت‬ ‫چه‌ند خاڵێک له‌به‌ر چاو بگیرێت‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ش پێناچێت تا بودجه‌ى گشتى‬ ‫عێراق و پاشان هه‌رێمى کوردستان‬ ‫په‌سه‌ند بکرێت ئ�ه‌و ب��ڕ‌ه ب ‌ه گه‌نج‬ ‫ب��درێ��ت‪ ،‬ل� ‌ه حاڵه‌تێکیشدا ئه‌گه‌ر‬ ‫هاتوو نه‌توانرا دواى په‌سه‌ندکردنى‬ ‫بوجه‌ى گشتى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫له‌الیه‌ن حکومه‌تى هه‌رێمه‌و‌ه ئه‌و‬ ‫بڕ‌ه پاره‌ی ‌ه دیاریبکرێت‪ ،‬ده‌کرێت‬ ‫حکومه‌ت ل�ه‌ڕێ��گ�ه‌ى دابینکردنى‬ ‫بودجه‌یه‌کى تایبه‌ته‌وه‌‪ ،‬هاوشێوه‌ى‬ ‫ئه‌و بودجانه‌ى ک ‌ه بۆ وه‌به‌رهێنان و‬ ‫بوارى خزمه‌تگوزارى دابینى ده‌کات‪،‬‬ ‫ب ‌ه هه‌مان شێو‌ه بتوانێت ئه‌و بڕ‌ه یا‬ ‫زیاتر له‌و بڕ‌ه له‌سه‌ر بودجه‌ى خۆى‬ ‫دابین بکات‪ ،‬هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر بێتوو‬ ‫ئه‌و ‪ 5‬ملیۆن ‌ه نه‌توانرا دابین بکرێت‪،‬‬ ‫ده‌کرێت حکومه‌تى هه‌رێم سندوقێکى‬ ‫قه‌رز دابنێت و له‌و ڕێگایه‌و‌ه هه‌روه‌ک‬ ‫چۆن به‌شێک ل ‌ه بودجه‌ى حکومه‌ت له‌‬ ‫شێوه‌ى قه‌رز‌ه و ده‌یدات ‌ه که‌رتى تایبه‌ت‬ ‫و چه‌ند بوارێکى تر‪ ،‬به‌و شێوه‌یه‌ش‬ ‫ده‌توانرێت ل ‌ه ڕێگه‌ى ئه‌و سندوقه‌وه‌‬ ‫بڕێکى دی��اری��ک��راو ک � ‌ه کاریگه‌رى‬ ‫پۆزه‌تیڤى هه‌بێت بۆسه‌ر دۆخى ژیانى‬ ‫گه‌نجان دابین بکات‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ى که‌‬ ‫ئێستا تا ڕاده‌ی �ه‌ک گومان و بگ‌ره‌‬ ‫نیگه‌رانیشى لێکه‌وتۆته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی ‌ه که‌‬ ‫بڕه‌که‌ى پێشوو ک ‌ه ‪ 1‬ملیۆن دیناره‌‬ ‫و ده‌درای� ‌ه گه‌نجان‪ ،‬نزیکه‌ى ‪ 50‬تا‬ ‫‪ 70‬هه‌زارى لێ ده‌بڕا‪ ،‬ئه‌گه‌ر هاتوو‬ ‫بۆ ‪ 5‬ملیۆنه‌که‌ش بڕێک ببڕدرێت‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫له‌وانه‌ی ‌ه نزیکه‌ى ‪ 4000000‬بۆ ‪4500000‬‬ ‫بدرێت ‌ه گه‌نجان‪ ،‬بۆی ‌ه ده‌بێت پێش‬ ‫ئه‌وه‌ى ئه‌و پێشینه‌ی ‌ه ک ‌ه بڕیار‌ه له‌‬ ‫دواى کۆتاییهاتنى پشووى زستانه‌ى‬ ‫پ �ه‌رل �ه‌م��ان��ى ک��وردس��ت��ان ت��اوت��وێ‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و بۆشاییانه‌ى ک ‌ه پێشتر‬ ‫ل ‌ه پێشینه‌ى هاوسه‌رگیرى هه‌بوو‪ ،‬له‌م‬ ‫بڕ‌ه نوێیه‌دا نه‌هێڵرێت و له‌گه‌ڵ بارى‬ ‫ئابوورى ئه‌و گه‌نجانه‌دا بگونجێت‪ ،‬که‌‬ ‫تاز‌ه ده‌چن ‌ه که‌ژاوه‌ى هاوسه‌رگیرییه‌وه‌‬ ‫و له‌ڕێگه‌ى پێشینه‌که‌و‌ه ده‌توانن‬ ‫به‌شێک ل ‌ه پێدوایستیه‌کانى ئه‌و‬ ‫قۆناغ ‌ه پڕبکه‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫ته‌مه‌نێک ل ‌ه دووری‬ ‫کتێبی»ته‌مه‌نێک ل �ه‌ دووری»‬ ‫بریتی ‌ه ل�� ‌ه ک��ۆم�ه‌ڵ��ێ��ک شیعری‬ ‫«هیوا ئه‌حمه‌د» ئ�ه‌م کتێبه‌ ل ‌ه‬ ‫دوای ب �ه‌اڵو ب��وون�ه‌وه‌ی نامیلکه‌ی‬ ‫«بێکه‌س ماوه‌م» که‌وته‌ به‌ر دیدی‬ ‫خوێنه‌ران‪ .‬له‌ پێشه‌کی ئه‌م کتێبه‌دا‬ ‫هیوا ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت‪ :‬ته‌مه‌نێک ل ‌ه‬ ‫دووری کۆمه‌ڵێک شیعری لیرکن ب ‌ه‬ ‫واتایه‌کی تر ئه‌توانم بڵێم نامیلکه‌ی‬ ‫ئ��اوازی مۆسیقا ئه‌گه‌ر به‌رهه‌می‬ ‫ئه‌ده‌بی بێ به‌ش بوو ل ‌ه مۆسیقا‪،‬‬ ‫وات���ه‌ شیعری ره‌وان ل �ه‌ ڕووی‬ ‫مۆسیقاو‌ه له‌و روباره‌ ده‌چێ ک ‌ه رێ‬ ‫ره‌وی سروشتی گرتووه‌‌و ده‌ڕوا‪.‬‬


Rebazi Azadi 639