Page 1

‫رۆژنامه‌ى جه‌ماوه‌رى کوردستان‬ ‫‪ 12‬الپەڕە‬ ‫هه‌فتــــــه‌نامه‌یه‌کى سیاسییــــــ ‌ه حــــــزبى سۆسیــــالیــست دیموکراتى کوردستان ده‌ریده‌کات ● ژمــــــــار ‌ه ‪606‬‬

‫گوێ لە الیەنەکانی کورد‬

‫نەگیراوە‪ ...‬ل ‪3‬‬

‫کرێ����کاران لە جەژنی یەکی‬

‫ئایار‪ ...‬ل ‪7-6‬‬

‫شنایده‌رو ڕۆبن بۆ ریاڵ دەگەڕێنەوە‪ ...‬ل ‪11‬‬

‫● سێشــــــــــه‌ممــــــــــه ‪ /14‬گواڵن‪ 2710/‬کوردی ● ‪ 2010/05/04‬زایینــــی ● ساڵی ‪www.JamawarNews.com ● 29‬‬

‫تا ئێستا له‌هه‌رێمى کوردستان (‪ 500‬تا ‪ 600‬ملم) باران باریوە‬

‫هەڤاڵ محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود‪،‬‬

‫به‌شداریکرد له‌ مه‌راسیمی رۆژى نیشتمانیى و ڕۆژی‬ ‫شاژنی هۆڵه‌ندا‪ ،‬له‌ شاری هه‌ولێر‬

‫ه�ه‌ڤ��اڵ محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود‬ ‫سکرتێری گشتی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان‪ ،‬به‌شداریکرد ل ‌ه‬ ‫رێوره‌سمێکى کونسوڵخانه‌ى هۆڵه‌ندا‬ ‫ک ‌ه ئێواره‌ی هه‌ینی له‌هۆڵى شه‌هید‬ ‫مامۆستا سه‌عد له‌شارى هه‌ولێر و ب ‌ه‬ ‫ئاماده‌بوونى دکتۆر که‌مال که‌رکوکى‬ ‫سه‌رۆکى په‌رله‌مانى کوردستان و‬ ‫پیته‌ر ڤان باڵیۆزى هۆڵه‌ندا ل ‌ه عێراق‬ ‫و ژماره‌یه‌ک له‌وه‌زیرانى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێم و نوێنه‌رى کونسوڵخانه‌ى‬ ‫واڵتانى جیهانى و کۆمارى ئیسالمى‬ ‫ئێران و پارێزگارى هه‌ولێر و نوێنه‌رى‬ ‫حزب و الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کان به‌بۆنه‌ى‬ ‫رۆژى نیشتمانیى و ڕۆژی شاژنی‬ ‫هۆڵه‌نداوە به‌رێوه‌چوو‪ .‬ل‪2‬‬

‫رێورەسمی ساڵیادی کیمیابارانی گۆپتەپە و عەسکەر بەڕێوەچوو‬ ‫دوێ��ن��ێ به‌ئاماده‌بوونى وه‌زی��رى‬ ‫کاروبارى شه‌هیدان و ئه‌نفالکراوانى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێم و شێخ حه‌سیب‬ ‫ش��وان��ى ب �ه‌رپ��رس��ى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫ک�ه‌رک��وک��ى ح��زب��ى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان و ژماره‌یه‌ک‬

‫له‌ به‌رپرسانى حکومى و نوێنه‌رى‬ ‫الیه‌نه‌ سیاسییه‌کان و جه‌ماوه‌رێکى‬ ‫زۆرى ن��اوچ��ه‌ک��ه‌ ڕێوڕه‌سمى‬ ‫‪22‬هه‌مین ساڵیادى کاره‌ساتى‬ ‫ئه‌نفال و کیمیابارانکردنى گۆپته‌په‌‬ ‫و عه‌سکه‌ر له‌ گوندى گۆپته‌په‌‬

‫بەڕێوەچوو‪.‬‬ ‫به‌دانانى تاجه‌ گوڵینه‌ له‌سه‌ر مه‌زارى‬ ‫شه‌هیدان سه‌ره‌تاى مه‌راسیمه‌که‌‬ ‫ده‌ستى پێکرد ‪ ،‬پاشان وتارى‬ ‫قوربانیان خوێندرایه‌وه‌و چه‌ند‬ ‫داواکارییه‌کیش تیایدا خرایه‌ڕوو‪،‬‬ ‫دواتر وه‌زیرى کاروبارى شه‌هیدان‬ ‫و ئه‌نفالکراوانى هه‌رێم وتارى خۆى‬ ‫پێشکه‌شکرد‪.‬له‌ ڕێوڕه‌سمه‌که‌شدا‬ ‫چه‌ندین چاالکى هونه‌رى و شانۆیى‬ ‫پێشکه‌ش به‌ ئاماده‌بووان کرا‪.‬‬ ‫گۆپته‌په‌ س��ه‌ر ب �ه‌ شارۆچکه‌ى‬ ‫ئاغجه‌له‌ره‌و له‌ ڕووى کارگێڕییه‌وه‌‬ ‫سه‌ر به‌ چه‌مچه‌ماڵه‌ له‌ قۆناغى‬ ‫چ���واره‌م���ى ش����ااڵوى ئ �ه‌ن��ف��ال و‬ ‫کیمیابارانکردندا‪ ،‬له‌الیه‌ن ڕژێمی‬ ‫رووخ����اوى ب �ه‌ع��س �ه‌وه‌ ل �ه‌ ساڵى‬ ‫‪1988‬دا زی��ات��ر ل �ه‌ ‪ 200‬که‌سى‬ ‫دانیشتووى ئه‌و گونده‌ به‌ر چه‌کى‬ ‫کیمیایى و زیاترله‌ ‪ 350‬که‌سى‬ ‫تریش به‌ر شااڵوى ئه‌نفال که‌وتن‪.‬‬

‫‌ژماردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌کانى به‌غداد گۆڕانکارى ل ‌ه هاوکێشه‌ى‬ ‫سیاسیدا ده‌کات‬ ‫دوێنێ پرۆسه‌ی دووبار‌ه جیاکردنه‌وه‌ی‬ ‫ده‌ستی ده‌نگه‌کانی پارێزگای به‌غدا‬ ‫ده‌ستی پێکرد و کارمه‌ندێکى کۆمسیۆنی‬ ‫بااڵى سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌کانیش‬ ‫ک � ‌ه ل � ‌ه پ��رۆس��ه‌ک��ه‌دا ب��ه‌ش��دار‌ه ب ‌ه‬ ‫رێبازى ئ��ازادى راگه‌یاند» پرۆسه‌ی‬ ‫جیاکردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌کان به‌شێوه‌یه‌کی‬ ‫زۆر باش و له‌به‌ر چاوى نوێنه‌رانى الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسییه‌کان ونوێنه‌رانى نێوده‌وڵه‌تى و‬ ‫چاودێرى رێکخراوه‌کان به‌ڕێوه‌ده‌چێت‬

‫و تا ئێستاش نزیکه‌ى ‪ 350‬وێستگه‌ى‬ ‫ده‌نگدان پرۆسه‌ى جیاکردنه‌وه‌ى تێدا‬ ‫ئه‌نجامدراوه‌‪.‬‬ ‫دان��ه‌ر عومه‌ر کارمه‌ندى به‌شدارى‬ ‫پرۆسه‌ک ‌ه ب ‌ه ~ راگه‌یاند»‬ ‫رۆژان ‌ه ل ‌ه کاتژمێر ‪8‬ى به‌یانى تا ‪8‬ى‬ ‫ئێوار‌ه پرۆسه‌ک ‌ه ب �ه‌رده‌وام ده‌بێت و‬ ‫م��اوه‌ی جیاکردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌کانیش‬ ‫نزیکه‌ى‌ دوو هه‌فت ‌ه ده‌خایه‌نێت ‪.‬‬ ‫دانه‌ر عومه‌ر ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد ئه‌گه‌ر‬

‫ژماردنه‌وه‌ک ‌ه ته‌نها کارته‌کانى ناو سنووق‬ ‫نه‌بوایه‌و سه‌یرى کارتى ده‌نگده‌ران‬ ‫بکرایه‌ته‌و‌ه پێده‌چوو گۆڕانکارییه‌کى‬ ‫زۆر ل ‌ه ژم��اره‌ى کورسییه‌کانى ئه‌و‬ ‫پ��ارێ��زگ��ای�ه‌دا رووی��ب��دای �ه‌‪ .‬وتیشى‪:‬‬ ‫کارمه‌ندانى کۆمسیۆن هیچ ئالیه‌تێکى‬ ‫دی��اری��ک��راوی��ان نیی ‌ه ک � ‌ه پرۆسه‌ى‬ ‫جیاکردنه‌وه‌ک ‌ه چۆن ئه‌نجامبدرێت و‬ ‫له‌هه‌ر وێستگه‌یه‌ک ئالیه‌تێکى جیاواز‬ ‫به‌کارده‌هێنن‪ .‬ل‪2‬‬

‫چه‌ند کۆمپانیایه‌کی کوردی ل ‌ه گه‌نده‌ڵییه‌کانی ئه‌نجوومه‌نی پێشووی‬ ‫پارێزگای موسڵدا به‌شدارن‬

‫پ��اش ئ���ه‌وه‌ی دادگ���ا ب� ‌ه تۆمه‌تی‬ ‫گه‌نده‌ڵی ئیداری و دارای��ی بڕیاری‬ ‫‪ 13‬ساڵ زیندانی به‌سه‌ر سه‌رۆکی‬ ‫پێشووی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای‬ ‫موسڵدا سه‌پاند‪ ،‬سه‌رۆکی ده‌سته‌ی‬ ‫ن �ه‌زاه �ه‌ی عیراق ئاشکرایکرد ک ‌ه‬ ‫ئه‌و به‌رپرس ‌ه و چه‌ند ئه‌ندامێکی‬

‫ئه‌نجومه‌نه‌ک ‌ه تۆمه‌تباربوون ب ‌ه‬ ‫ساخته‌کردنی کۆمه‌ڵێک گرێبه‌ست‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه سه‌دان ملیۆن دینار مه‌زه‌ند‌ه‬ ‫ده‌ک��رێ��ت و س��ه‌رۆک��ی پێشووی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پ��ارێ��زگ��اک � ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫کۆمه‌ڵێک کۆمپانیای کوردیدا ئیمزای‬ ‫کردوون‪.‬‬

‫ره‌حیم عگێلی سه‌رۆکی ده‌سته‌ی‬ ‫نه‌زاهه‌ی عیراقی رۆژى یه‌ک شه‌مم ‌ه‬ ‫ئاشکرایکرد ک ‌ه دادگ��ا ب ‌ه تۆمه‌تی‬ ‫گه‌نده‌ڵی ئیداری و دارای��ی سزای‬ ‫‪ 13‬ساڵ زیندانی به‌سه‌ر سه‌رۆکی‬ ‫پێشووی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای‬ ‫نه‌ینه‌وا سه‌پاندووه‌‪ .‬ل‪2‬‬

‫ئه‌گه‌ر م��ادده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێ نه‌کرێت واتا‬ ‫ده‌ستوور و خودى عێراق هه‌ره‌سى هێناو‌ه‬ ‫مه‌سعود بارزانى سه‌رۆکى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ل ‌ه ‌دیدارێکی رۆژنامه‌ى‬ ‫نیویۆرک تایمزدا پێداگریى خۆى‬ ‫نیشاندا بۆ وه‌رگرتنى پابه‌ندبوونى‬ ‫راشکاوان ‌ه ل ‌ه ه �ه‌ر شه‌راکه‌تێکى‬ ‫داهاتوو بۆ هاوپه‌یمانى ل ‌ه ‌به‌غدا‬ ‫سه‌باره‌ت به‌مه‌سه‌ل ‌ه هه‌ستیاره‌کانى‬ ‫وه‌ک یه‌کالییکردنه‌وه‌ى سنور‌ه‬ ‫ناوخۆیی ‌ه جێناکۆکه‌کان به‌شارى‬ ‫که‌رکوک‌و مه‌سه‌له‌ى دابه‌شکردنى‬ ‫داهاته‌کانى نه‌وتیشه‌وه‌‪.‬‬ ‫وتیشى مه‌حاڵ ‌ه کورد به‌شدارى ل ‌ه‬ ‫‌حکومه‌تێکدا بکات ک ‌ه به‌هه‌مان‬ ‫شێوازى حکومه‌تى پێشوو کاربکات‪،‬‬ ‫ب��اوه‌ڕى خۆشى نیشاندا ک ‌ه تاک ‌ه‬ ‫هیوایه‌ک بۆ سه‌قامگیرى ل ‌ه ‌عێراق‬ ‫بریتیی ‌ه ل ‌ه ‌دابه‌شکردنى بۆ چه‌ند‬ ‫هه‌رێمێکى فیدراڵی و ‪ ...‬ل ‪2‬‬

‫ئه‌مساڵ تێکڕاى ب��اران بارین ل ‌ه‬ ‫هه‌رێمى کوردستاندا ‪500‬تا‪ 600‬ملم‬ ‫باریوه‌‪.‬شارى سلێمانیش ئه‌مساڵ بە‬ ‫به‌راورد به‌ساڵى پار ‪ 325‬ملم باران‬ ‫زیادیکردووه‌‪ ،‬له‌کاتێکدا ساڵى پار‬ ‫ته‌نها‪ 436‬ملم باران بارى بوو له‌‬ ‫پێنجوێنیش ‪1260‬ملم باران باریوه‌‪.‬‬ ‫دارا حه‌سه‌ن‪،‬به‌ڕێوبه‌رى که‌شناسى‬ ‫سلێمانى به ~ ڕاگه‌یاند‪:‬‬ ‫که‌تێکڕاى ب��اران بارین له‌هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ب���ه‌راورد به‌ساڵى پار‬ ‫زیاتربووه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش به‌هۆى کاریگه‌رى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان به‌و شه‌پۆله‌‬ ‫ئاووهه‌وایه‌ى که‌به‌سه‌ر خۆرهه‌اڵتى‬ ‫ناوه‌ڕاسته‌وه‌ هه‌یه‌تى‌ و وتى‪:‬شارى‬ ‫سلێمانى ‪761‬ملم ب��اران باریوه‌‬ ‫له‌کاتێکدا ساڵى پار‪436‬ملم باریوه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌پێنجوێن ‪1260‬ملم باریوه‌‬ ‫ب���ه‌راورد ب�ه‌پ��ار دووهێنده‌یه‌ که‌‬ ‫ته‌نها ‪ 630‬ملم بووه‌‪ ,‬ناوچه‌کانى‬ ‫گه‌رمیانیش ب��ە ب����ه‌راورد به‌پار‬ ‫جیاوازییه‌کى زۆرى هه‌یه‌ بۆنموونه‌‬ ‫له‌که‌الر ساڵى پار ‪200‬ملم باریوه‪.‬‬

‫پێشانگایه‌کى کتێب لە مۆزەخانەی ئەمنە سوورەکەی سلێمانی کرایەوە‬

‫رۆژى ی���ه‌ک ش �ه‌م��م � ‌ه ن��اوه‌ن��دى‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى ئێران به‌هاوکارى‬ ‫وه‌زاره‌ت���ى رۆشنبیرى حکومه‌تى‬ ‫ه�ه‌رێ��م پێشانگایه‌کى کتێبى ب ‌ه‬ ‫زمانه‌کانى ک���وردى و ع�ه‌ره‌ب��ى و‬ ‫فارسى و ئینگلیزى ل ‌ه مۆزه‌خانه‌ى‬ ‫ئه‌من ‌ه سووره‌که‌ى شارى سلێمانى‬ ‫کرده‌وه‌‪ ،‬تیایدا هه‌ریه‌ک ل ‌ه وه‌زیرى‬ ‫رۆشنبیرى حکومه‌تى هه‌رێم و رزگار‬ ‫غه‌فور به‌رپرسى مه‌کته‌بى رێکخراو‌ه‬ ‫پیشه‌یى و جه‌ماوه‌رییه‌کانى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫و نوێنه‌رى ‪ ...‬ل‪2‬‬

‫حکومه‌تى عێراق ل ‌ه ئێستادا به‌بێ چاودێرى په‌رله‌مان‬ ‫کاره‌کانى خۆى ئه‌نجام ده‌دات‬ ‫ئه‌ندامێکی پێشووی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫نوێنه‌رانی عێراق ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌ک����ات‪ ،‬ک�� ‌ه ب��ه‌ه��ۆی وه‌ستانی‬ ‫کۆبوونه‌و‌ه و کاره‌کانی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫نوێنه‌رانی عێراق بۆشاییه‌که‌ی سیاسی‬ ‫و ده‌ستوری و ئه‌منی ل ‌ه عێراقدا‬ ‫دروستبوه‌‪ ،‬ل ‌ه هه‌مانکاتیشدا پێیوایه‌‪،‬‬ ‫پێویستی نه‌ده‌کرد په‌رله‌مانی عیراق‬ ‫واز ل ‌ه هه‌موو کاروباره‌کانی بهێنێت تا‬ ‫په‌رله‌مانی تاز‌ه داده‌نیشێت‪.‬‬ ‫دکتۆر مه‌حمود عوسمان‪ ،‬ئه‌ندامی‬ ‫پێشووی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی‬

‫عێراق ل ‌ه فراکسیۆنی هاوپه‌یمانی‬ ‫کوردستان‪ ،‬رایگه‌یاند‪ :‬به‌هۆی کۆتایی‬ ‫هاتنی واده‌ی یاسایی کارکردنی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق و درێژ‬ ‫نه‌کردنه‌وه‌ی واده‌ک �ه‌ی‪ ،‬ل ‌ه ئێستادا‬ ‫بۆشاییه‌کی سیاسی و ده‌ستووری ل ‌ه‬ ‫عێراقدا دروستبووه‌‪ ،‬وتیشی‪ ،‬راست ‌ه‬ ‫به‌پێی یاساو ده‌ستور ئه‌نجومه‌نی‬ ‫نوێنه‌ران واده‌ی یاسایی کۆتایی‬ ‫هاتووه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌ده‌بوو په‌رله‌مان واز‬ ‫ل ‌ه هه‌موو کاروباره‌کانی بهێنێت‪...‬‬ ‫ل‪2‬‬

‫له‌گفتوگۆکانی نێوان ده‌وڵه‌تی قانون و ئیئتیالفی‬ ‫نیشتمانی‪ ،‬چه‌ند کاندیدێک بۆ پۆستی سه‌رۆکایه‌تی‬ ‫وه‌زیران خراوه‌ته‌ڕوو‬

‫دوابه‌دوای ئاڵۆزبوونی په‌یوه‌ندییه‌کانی‬ ‫نێوان نوری مالکی سه‌رۆکی ئیئتیالفی‬ ‫ده‌وڵ �ه‌ت��ی یاسا و ئ�ه‌ی��اد عه‌الوی‬

‫سه‌رۆکی لیستی عیراقیه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫دوایئه‌وه‌ی مالکی به‌توندی وه‌اڵمی‬ ‫داوایه‌کی عه‌الوی دایه‌و‌ه بۆ بانگکردنی‬

‫ڕیکخراوی نه‌ته‌و‌ه یه‌کگرتووه‌کان‬ ‫و جامیعه‌ی عه‌ره‌بی به‌مه‌به‌ستی‬ ‫چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانی عیراق‪،‬‬ ‫گفتوگۆکانی نێوان مالکی و ئیئتیالفی‬ ‫نیشتمانی به‌سه‌رۆکایه‌تی عه‌مار‬ ‫حه‌کیم هه‌نگاوی نوێ و پێشکه‌وتنی‬ ‫به‌رچاوی به‌خۆو‌ه دیوه‌‪.‬‬ ‫به‌گوێره‌ی چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌کی‬ ‫ئاگادار‪ ،‬ه��ه‌ردوو لیستی مالکی و‬ ‫حه‌کیم تاراده‌ی پێکهێنانی هاوپه‌یمانی‬ ‫له‌یه‌ک نزیکبوونه‌ته‌وه ل‪2‬‬


‫‪2‬‬

‫راپۆرت و هه‌واڵ‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫هەڤاڵ محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود پێشوازیکرد له‌ هونه‌رمه‌ندان‬ ‫ئاشتی گه‌رمیانی و شاکلین ینسێنت‬ ‫هه‌ڤاڵ محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود‬ ‫سکرتێری گشتی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان‪ ،‬له‌باره‌گای‬ ‫تایبه‌تی خۆی ل ‌ه گوندی گوڵه‌خانه‌ی‬ ‫ده‌ڤ��ه‌ری ش���اره‌زوور‪ ،‬پێشوازیکرد‬ ‫له‌ هونه‌رمه‌ند ئاشتی گه‌رمیانی و‬ ‫هونه‌رمه‌ندو ن��ووس�ه‌ری هۆڵه‌ندی‬ ‫شاکلین ینسێنت‪.‬‬ ‫له‌دیدارێکدا دوای به‌خێرهێنان‪،‬‬ ‫هونه‌رمه‌ندانی میوان باسیان له‌ره‌وشی‬ ‫هونه‌رو ڕۆڵی گه‌وره‌ی هونه‌رمه‌ندان‬ ‫کرد بۆ لێک نزیککردنه‌وه‌ی که‌لتورو‬ ‫ئاشتی و دۆستایه‌تی نێوان گه‌الن و‬ ‫زه‌مین ‌ه خۆشکردن بۆ به‌شداری ل ‌ه‬ ‫کاروانی شارستانییه‌تی جیهاندا‪.‬‬

‫چاالکی نوێنه‌ری ڕێکخستنه‌کانی «حسدک» له‌ به‌ریتانیا‬

‫ڕۆژی پێنج شه‌مم ‌ه ‪ 2010/4/29‬ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کی ڕه‌سمی له‌الیه‌ن حزبی‬ ‫ل ‌ه یبه‌ر بانگێشتی نوێنه‌ری حزبی‬ ‫سۆسیالیست کرا بۆ کۆڕێک له‌زانکۆی‬ ‫ش��اری هودرسفێڵد ک ‌ه بۆ ده‌یڤید‬ ‫میلیباند وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا‬ ‫سازکرابوو‪.‬‬ ‫هه‌ڤاڵ س��ه‌روه‌ر محه‌مه‌د به‌رپرسی‬ ‫رێکخستنه‌کانی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان له‌به‌ریتانیا‪،‬‬ ‫ب��ه‌ش��داری ل��ه‌و ک����ۆڕه‌دا ک��رد ک ‌ه‬ ‫ژماره‌یه‌ک ل ‌ه ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫گشتی «په‌رله‌مان»و سیاسه‌تمه‌دارو‬ ‫ئه‌کادیمی به‌ریتانی ئاماده‌یبوون‪،‬‬ ‫له‌به‌شێکی کۆڕکه‌شدا هه‌ڤاڵ سه‌روه‌ت‬ ‫محه‌مه‌د داوای ل ‌ه وه‌زیری ده‌ره‌و‌ه کرد‬ ‫ک ‌ه هه‌ڵوێستی واڵته‌که‌ی به‌رامبه‌ر‬ ‫په‌نابه‌رانی عێراقی به‌تایبه‌ت کورد‬ ‫بگۆڕێت چونک ‌ه په‌نابه‌رانی کورد‬ ‫به‌زۆر له‌الیه‌ن به‌ریتانیاو‌ه ده‌یپۆرت‬

‫ده‌کرێنه‌و‌ه‌و ئه‌م ک��ردار‌ه دوور‌ه ل ‌ه‬ ‫هه‌موو یاسایه‌کی مرۆڤایه‌تی چونک ‌ه‬ ‫تائێستا ژیانیان ل ‌ه مه‌ترسیدایه‌‪.‬‬ ‫الی خۆشیه‌و‌ه وه‌زی���ری ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫به‌ریتانی‌ا وتی‪ :‬من هه‌موالیه‌ک دڵنیا‬ ‫ده‌که‌مه‌و‌ه ک ‌ه حکومه‌تی به‌ریتانیا‬ ‫ب��ڕی��اری��داو‌ه ک � ‌ه ده‌ب��ێ��ت کێشه‌ی‬ ‫په‌نابه‌ران له‌به‌ریتانیا تا کۆتایی ساڵی‬

‫پێدانى تابلۆى ئۆتۆمبێل نه‌وه‌ستاوه‌‬ ‫به‌ڕێوبه‌رایه‌تى هاتوچۆى سلێمانى‬ ‫ئه‌و هه‌واڵه‌ى ڕه‌تکرده‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه باس ل ‌ه‬ ‫وه‌ستانى تابلۆ بۆ ئه‌و ئوتومبێالنه‌ى‬ ‫کیلۆمه‌تر سفرن ده‌ک��ات‪.‬دواب��ه‌دواى‬ ‫باڵوبوونه‌وه‌ى هه‌واڵى پێنه‌دانى تابلۆ‬ ‫به‌و ئوتومبێالنه‌ى کیلۆمه‌تر سفرن‬ ‫له‌ناو هاوواڵتیاندا‪ ،‬به‌ڕێوبه‌رایه‌تى‬ ‫هاتوچۆى سلێمانى ئ �ه‌و هه‌واڵه‌ى‬ ‫ڕه‌ت��ک��رده‌وه‌(ک��اروان محەمەد سدیق)‬ ‫ئه‌فسه‌رى ڕاگه‌یاندن له‌و به‌ڕێوبه‌رایه‌تیی ‌ه‬ ‫ب�ه‌ڕۆژن��ام�ه‌ى ~ ڕاگه‌یاند‪:‬‬ ‫که‌ئه‌و هه‌واڵ ‌ه دوور‌ه له‌ڕاستیه‌وه‌و‬

‫وتى‪ :‬وه‌ستانى تابلۆى ئۆتۆمبیل هیچ‬ ‫بنه‌مایه‌کى ڕاستى نییه‌و تائه‌م ساته‌ش‬ ‫تابلۆ به‌شێوه‌یه‌کى ئاسایى ده‌درێت ‌ه‬ ‫ئه‌وهاوواڵتیانه‌ى ک ‌ه داوا به‌رزده‌که‌نه‌و‌ه‬ ‫بۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌مان‪ .‬ناوبراو باسى‬ ‫له‌وه‌شکرد له‌ئێستادا به‌هۆى داواى‬ ‫زۆرى هاوواڵتیان بۆ تابلۆى ئوتومبێل‬ ‫ئ �ه‌و پلێتانه‌یان ن�ه‌م��او‌ه که‌ژماره‌ى‬ ‫ئوتومبێلى ده‌خرێته‌سه‌ر»به‌هۆى داواى‬ ‫زۆرى هاواڵتیان بۆوه‌رگرتنى تابلۆ‬ ‫بۆ ئۆتۆمبێله‌کانیان ئه‌وپلێتانه‌مان‬ ‫نه‌ماوه‌‪ ،‬ک ‌ه ژماره‌ى ده‌خرێته‌سه‌ر ک ‌ه‬

‫له‌واڵتى ئه‌ڵمانیاو‌ه بۆمان دێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێستا دواى داواک��ردن��ى ئه‌وپلێتان ‌ه‬ ‫به‌ڕێگه‌ى یاساى خۆى له‌ڕێگه‌ى لیژنه‌ى‬ ‫تایبه‌تییه‌وه‌‪ ،‬ژماره‌یه‌کى باش پلێتمان‬ ‫هێناوه‌ت ‌ه ناو شارى سلێمانییه‌وه‌‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ئه‌و‌ه ماو‌ه به‌ڕێگه‌ى یاساى و له‌ڕێگاى‬ ‫ئه‌و لیژنه‌یه‌و‌ه بکڕێت‪،‬دواى وه‌رگرتنى‬ ‫ل�ه‌الی�ه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌مانه‌و‌ه‬ ‫دابه‌ش ده‌کرێت به‌سه‌ر ئه‌و هاوواڵتیانه‌ى‬ ‫ک��ه‌م��ام��ه‌ڵ��ه‌ى وه‌رگ���رت���ن تابلۆى‬ ‫ئۆتۆمبیلیان له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌مان‬ ‫پێشکه‌ش کردوه‌‪.‬‬

‫پاشماوه‌‬

‫زیاتر‪.‬‬ ‫الی خ��ۆش��ی�ه‌وه‌ س �ه‌رۆک��ى په‌رله‌مانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ووت��ارێ��ک��ی پێشکه‌شکردو‬ ‫تیایدا ئاماژه‌ی ب ‌ه ره‌وشی کوردستان و‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌کانی له‌گه‌ڵ وواڵتانی دۆست و‬ ‫دراوسێ کرد‪ ،‬هه‌روه‌ها چه‌ند چاالکیه‌کی‬ ‫هونه‌ری و پێشانگای شێوه‌کاری به‌و‬ ‫بۆنه‌یه‌وه‌ پێشکه‌شکرا‌‪.‬‬

‫بارین ‌ه به‌شێوازێکى مامناوه‌ندییه‌و هه‌ندێک‬ ‫زیانى هه‌ی ‌ه بۆ به‌ربوومى کشتوکاڵى هه‌ی ‌ه‬ ‫به‌تایبه‌تى به‌ربوومى زستان ‌ه که‌ هه‌ندێک‬ ‫له‌و به‌ربوومانه‌ پێگه‌یوون وله‌هه‌ندێک‬ ‫شوێندا وه‌رزى دووری��ن��ه‌وه‌ی��ه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌هۆى ته‌رزه‌و بارانه‌و‌ه زیان به‌به‌ربوومى‬ ‫کشتوکاڵى ک �ه‌وت��ووه‌«‪.‬ن��اوب��راو باسى‬ ‫له‌وشکرد ناتوانین پێشبینى که‌ش وهه‌واى‬ ‫داهاتوو بکه‌ین وده‌سته‌وه‌ستانین له‌ئاست‬ ‫پێشبینکردنیدا‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر مادده‌ى ‪ 140‬حێبه‌جێ نه‌کرێت ‪...‬‬ ‫دابه‌شکردنیشى بۆ سێ هه‌رێم‪ :‬کورد ل ‌ه‬ ‫‌باکوور‪ ،‬شیعه‌کان له‌ باشوورو عه‌ره‌بى‬ ‫سونن ‌ه ل ‌ه ‌ناوه‌ڕاست‌و رۆژئ��اوا‪ ،‬به‌غداش‬ ‫ببێت ‌ه پایته‌ختى فیدراڵ بۆ راپه‌راندنى‬ ‫ئه‌رکه‌ بنچینه‌ییه‌کانى حکومه‌ت‬ ‫سه‌باره‌ت به‌مادده‌ى ‪ 140‬بارزانى ده‌ڵێت‬ ‫«ئه‌گه‌ر م��ادده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێنه‌کرێت‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه به‌واتاى له‌ناوچوون و هه‌ره‌سهێنانى‬ ‫ده‌ستورو خودى عێراق ده‌سه‌لمێنێت‪.‬‬

‫ب���ەش���داری���ک���رد ل���ه م��ەراس��ی��م��ی رۆژى‬ ‫نیشتمانیى ‪...‬‬ ‫سه‌ره‌تای مه‌راسیمه‌ک ‌ه سروودى نیشتمانى‬ ‫هۆڵه‌ندى و عیراقى و سروودى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫ئ �ه‌ى ره‌ق��ی��ب پێشکه‌شکراو دواتریش‬ ‫پیته‌ر ڤان باڵیۆزى هۆڵه‌ندا له‌عیراق‬ ‫خۆشحاڵى خۆیانى ده‌ربڕى به‌سازکردنى‬ ‫مه‌راسیمى رۆژى شاژنى هۆڵه‌ندا بۆ‬ ‫دووه‌مین جار له‌هه‌رێمى کوردستان و‬ ‫ئاماژه‌ى به‌به‌ره‌و پێش چوونى پرۆسه‌ى‬ ‫دیموکراسیی و سه‌قامگیرى بارى ئه‌منى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و گه‌شه‌پێدان و‬ ‫په‌ره‌پێدانى بارى ئاوه‌دانکردنه‌و‌ه کرد‬ ‫ک ‌ه بوونه‌ت ‌ه پاڵنه‌رێکى به‌هێز بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫هۆڵه‌نداش له‌هه‌موو رووێکه‌وه‌ په‌ر‌ه ب ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌کانى خ��ۆى له‌گه‌ڵ هه‌رێمى‬ ‫کوردستان بدات و ئاماده‌یى هۆڵه‌نداى‬ ‫نیشاندا بۆ گرنگى و بایه‌خى زیاتر بۆ‬ ‫پته‌وکردنى په‌یوه‌ندیه‌کانیان له‌گه‌ڵ عیراق‬ ‫و هه‌رێمى کوردستان بۆ ئه‌وه‌ى له‌هه‌موو‬ ‫بواره‌کان دا په‌ره‌بسێنێت‪.‬‬ ‫له‌میانه‌ی دیداریشدا له‌گه‌ڵ به‌ڕێز پیته‌رڤان‬ ‫باڵیۆزى هۆڵه‌ندا له‌عیراق و به‌رپرسانی‬ ‫باڵیۆزاخانه‌ک ‌ه ل ‌ه هه‌رێمی کوردستان‪،‬‬ ‫وێڕای پیرۆزبایی هه‌ردوو یاده‌ک ‌ه ل ‌ه گه‌ل‬ ‫و حکومه‌تی هۆڵه‌ندا‪ ،‬هیوای خواست‬ ‫په‌یوه‌ندی نێوان هه‌ردوو گه‌لی کوردستان‬ ‫و هۆڵه‌ندا به‌رده‌وامبێت بۆ خزمه‌تکردن‬ ‫به‌ره‌وتی دیموکراسیه‌ت له‌عێراق و هه‌رێمی‬ ‫کوردستان و ئاوه‌دانکردنه‌وه‌و گه‌شه‌پێدانی‬

‫به‌رپرسی په‌یوه‌ندییه‌ عه‌ره‌بیه‌کانی «حسدک» له‌شام‪،‬‬ ‫پێشوازیکرد له‌ نوێنه‌ری به‌ره‌ی تورکمانی‬ ‫‌ڕۆژی ‪ 2010/4/29‬هه‌ڤاڵ فائیق‬ ‫م �ه‌ه��دی ب �ه‌رپ��رس��ی په‌یوه‌ندی ‌ه‬ ‫عه‌ره‌بییه‌کانی حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان ل ‌ه دیمه‌شقی‬ ‫پ��ای��ت�ه‌خ��ت��ی س��وری��ا «ش����ام»‪،‬‬ ‫پێشوازیکرد ل ‌ه به‌ڕێز ئایدن مه‌عروف‬ ‫سه‌لیم ب �ه‌رپ��رس��ی نووسینگه‌ی‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌کانی ب�ه‌ره‌ی تورکمانی‬ ‫عێراقی ل ‌ه سوریا‪.‬‬ ‫له‌دیدارێکدا باس له‌ ره‌وشی سیاسی‬ ‫ع��ێ��راق و ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردن ‌ه‬ ‫په‌رله‌مانییه‌که‌ی ‪7‬ی ئازاری ڕابردوو‬ ‫ک��راو‪ ،‬ه��ه‌ردووال جه‌ختیان له‌سه‌ر‬ ‫گرنگی هاوکاری و هه‌ماهه‌نگی نێوان‬ ‫سه‌رجه‌م پێکهاته‌و هێز‌ه سیاسیه‌کان‬ ‫ک��رده‌و‌ه بۆ پێکهێنانی حکومه‌تی‬ ‫ن��وێ و پ��ارێ��زگ��اری ل ‌ه ده‌ستورو‬ ‫سیسته‌می دیموکراسی ل ‌ه وواڵتدا‬

‫ئه‌گه‌ر مادده‌ى ‪...140‬‬ ‫ب���ۆ چ��ه‌ن��د ه �ه‌رێ��م��ێ��ک��ى فیدراڵیو‬ ‫دابه‌شکردنیشى بۆ سێ هه‌رێم‪ :‬کورد ل ‌ه‬ ‫‌باکوور‪ ،‬شیعه‌کان ل ‌ه باشوورو عه‌ره‌بى‬ ‫سونن ‌ه ل ‌ه ‌ناوه‌ڕاست‌و رۆژئ��اوا‪ ،‬به‌غداش‬ ‫ببێت ‌ه پایته‌ختى فیدراڵ بۆ راپه‌راندنى‬ ‫ئه‌رکه‌ بنچینه‌ییه‌کانى حکومه‌ت‬ ‫سه‌باره‌ت به‌مادده‌ى ‪ 140‬بارزانى ده‌ڵێت‬ ‫«ئه‌گه‌ر م��ادده‌ى ‪ 140‬جێبه‌جێنه‌کرێت‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه به‌واتاى له‌ناوچوون و هه‌ره‌سهێنانى‬ ‫ده‌ستورو خودى عێراق ده‌سه‌لمێنێت‪.‬‬ ‫تا ئێستا له‌هه‌رێمى کوردستان ‪...‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌مساڵ ‪385‬ملم باریوه‌‪ .‬له‌باره‌ى‬ ‫تێکڕاى باران بارین له‌هه‌رێمى کوردستان‬ ‫بۆ ئه‌مساڵ (دارا) باسى له‌وه‌کرد ک ‌ه‬ ‫ئه‌مساڵ ڕێژه‌ى باران بارین ل ‌ه کوردستاندا‬ ‫تێکڕا زی��ادی��ک��ردووه‌‪ ،‬ب���ه‌راوود به‌ساڵى‬ ‫پ��ار ک ‌ه ‪ 500‬تا ‪ 600‬ملم ب��اران بووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش بۆسه‌رچاو‌ه ئاوییه‌کانى کشتوکاڵ‬ ‫وئاودێرى له‌باره‌‪.‬‬ ‫به‌ڕێوبه‌ره‌که‌ى که‌شناسى باسى له‌وه‌شکرد‬ ‫ئه‌م باران بارین ‌ه زیانى هه‌ی ‌ه بۆ به‌روبووم ‌ه‬ ‫کشتوکاڵیی ‌ه زستانه‌ییه‌کان» ئه‌م باران‬

‫پێشانگایەکى کتێب لە مۆزەخانەی …‬ ‫نوێنه‌رى الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کان و ده‌زگا‬ ‫رۆش��ن��ب��ی��ری�ه‌ک��ان��ى ح��ک��وم�ه‌ت��ى هه‌رێم‬ ‫ئاماده‌ى کردنه‌وه‌ى پێشانگاک ‌ه بوون‪،‬‬ ‫ل ‌ه پێشانگاکه‌دا ژماره‌یه‌کى زۆر کتێبى‬ ‫نوێ باڵوکرایه‌و‌ه به‌هه‌ریه‌ک ل ‌ه زمانه‌کانى‬ ‫کوردى و فارسى و عه‌ره‌بى و ئینگلیزى‬ ‫و تیایدا جه‌ماوه‌رێکى زۆر ل ‌ه رۆشنبیران‬ ‫بۆ به‌ده‌ستهێنانى نوێترین کتێب سه‌ردانى‬ ‫پێشانگاکه‌یان کرد‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م پێشانگایه‌ ل��ه‌الی��ه‌ن ناوه‌ندى‬

‫ک ‌ه به‌رهه‌می خه‌باتی دوورودرێژو‬ ‫قوربانی گه‌النی عێراقه‌‪.‬له‌به‌شێکی‬ ‫تری دیداره‌که‌دا باس له‌ په‌یوه‌ندی‬

‫دۆستانه‌ی الیه‌نه‌ سیاسیه‌کان کراو‬ ‫جه‌خت له‌سه‌ر به‌هێزکردنی ئه‌و‬ ‫په‌یوه‌ندیانه‌ کرایه‌وه‌‪.‬‬

‫کورد سازش له‌سه‌ر پۆستى سه‌رۆکایه‌تى کۆمار ناکات‌‬ ‫ئه‌ندامێکى پێشووى هاوپه‌یمانى‬ ‫کوردستان ڕایگه‌یاند‪ ،‬کورد سازش‬ ‫له‌سه‌ر پۆستى سه‌رۆکایه‌تى کۆمار‬ ‫ناکات و تائێستاش هیچ الیه‌نێک‬ ‫داواى ئه‌وه‌ى له‌ کورد نه‌کردووه‌‪.‬‬ ‫ئ��ه‌ح��م��ه‌د ئ���ه‌ن���وه‌ر ئه‌ندامى‬ ‫پێشووى لیستى هاوپه‌یمانى‬

‫‪ 2011‬چاره‌سه‌ر بکرێت‪.‬‬ ‫له‌به‌شێکی تری کۆڕه‌که‌دا‪ ،‬میلیباند‬ ‫باسی له‌و قه‌یرانە ئابووری ‌ه کرد ک ‌ه‬ ‫به‌ریتانیای گرتووه‌ته‌و‌ه و ئه‌وه‌ی‬ ‫ڕوونکرده‌و‌ه ک ‌ه سیسته‌می خوێندن‬ ‫و نه‌خۆشخان ‌ه ل � ‌ه چ �ه‌ن��د ساڵی‬ ‫ئاینده‌دا گۆڕانکاری گه‌ور‌ه به‌خۆیه‌و‌ه‬ ‫ده‌بینێت‪.‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫کوردستان له‌ په‌رله‌مانى عێراق‬ ‫ڕایگه‌یاند‪ :‬هیچ کام له‌و کوتله‌‬ ‫سیاسیانه‌ى که‌ گفتوگۆیان له‌گه‌ڵ‬ ‫هاوپه‌یمانى کوردستان کردووه‌‪،‬‬ ‫باسیان له‌و مه‌سه‌له‌یه‌ نه‌کردووه‌و‬ ‫نیمچه‌ ڕێککه‌وتنێکیش له‌نێوان‬ ‫س�ه‌رج�ه‌م الیه‌نه‌کاندا هه‌یه‌ بۆ‬

‫دووباره‌ کاندیدکردنه‌وه‌ى جه‌الل‬ ‫تاڵه‌بانى بۆ پۆستى سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫کۆمار‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ له‌کاتێکدایه‌‪ ،‬که‌ هه‌ندێک‬ ‫ک���ه‌س ب���اس ل����ه‌وه‌ ده‌ک����ه‌ن‪،‬‬ ‫پێویسته‌ سه‌رۆک کۆمارى داهاتوو‬ ‫عه‌ره‌بێکى سوننه‌ مه‌زهه‌ب بێت‪.‬‬

‫کوردو دوو لیسته‌که‌ى شیعه‌ ل ‌ه گفتوگۆى پێکهێنانى حکومه‌تدان‌‬ ‫ئیبراهیم به‌حر ئه‌لعلوم کاندیدى‬ ‫ئیئتیالفى نیشتمانى عێراقى ڕایگه‌یاند‪،‬‬ ‫پێشکه‌وتنى به‌رچاو ل ‌ه گفتوگۆکانى‬ ‫نێوان ه�ه‌ردوو ئیئتیالفى نیشتمانى‬ ‫و ده‌وڵ�ه‌ت��ى قانون به‌دیهاتوو‌ه بۆ‬ ‫پێکهێنانى حکومه‌تى نوێ و هه‌ردوو‬ ‫لیست ل ‌ه گفتوگۆى به‌رده‌وامدان بۆ‬ ‫ڕێککه‌وتن له‌سه‌ر میکانیزمه‌کانى‬ ‫دیاریکردنى کاندیدى سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫وه‌زیران‪.‬هه‌روه‌ها ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد‪،‬‬

‫لیسته‌که‌یان ل�ه‌گ�ه‌ڵ هاوپه‌یمانى‬ ‫کوردستان ل ‌ه گفتوگۆى به‌رده‌وامدایه‌و‬ ‫دوای���ن ه�ه‌ن��گ��اوی��ان ل��ه‌وب��اره‌ی��ه‌و‌ه‬ ‫سه‌ردانه‌که‌ى ع��ادل عه‌بدولمه‌هدى‬ ‫بوو بۆ هه‌رێمى کوردستان‪ .‬له‌الیه‌کى‬ ‫ت��ره‌و‌ه غه‌سان عه‌تی ‌ه به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫په‌یمانگاى عێراقى بۆ گه‌شه‌پێدان و‬ ‫دیموکراسییه‌ت‪ ،‬داواى ل ‌ه هه‌ریه‌ک ‌ه‬ ‫ل ‌ه ن��ورى مالکى س�ه‌رۆک��ى لیستى‬ ‫«ده‌وڵه‌تى یاسا» و ئه‌یاد عه‌الوى‬

‫سه‌رۆکى لیستى «عێراقیه‌« کرد‪،‬‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ى دووقۆڵى سازبکه‌ن بۆ‬ ‫گه‌یشتن به‌ڕێککه‌وتنێک بۆ پێکهێنانى‬ ‫حکومه‌ت‪ .‬عه‌تی ‌ه وتی‪ :‬به‌بۆنه‌ى ئه‌داى‬ ‫سیاسى واڵته‌وه‌‪ ،‬هاوواڵتیان تووشى‬ ‫نیگه‌رانى بوون و ئه‌گه‌ر ره‌وشه‌ک ‌ه‬ ‫به‌و شێوه‌ی ‌ه بمێنێته‌و‌ه شه‌رعیه‌تى‬ ‫حکومه‌ت ده‌که‌وێت ‌ه ژێ��ر گومان و‬ ‫ئه‌و ناوچانه‌ش له‌ده‌ست ده‌چن ک ‌ه‬ ‫به‌شدارى هه‌ڵبژاردنیان کردووه‌‪.‬‬

‫ئه‌نفله‌وه‌نزاى بەراز سه‌ریهه‌ڵدایه‌وه‌‬

‫کاربه‌ده‌ستانى ئه‌نده‌نوسیا دوێنێ‬ ‫مردنى منداڵێکى چوارساڵه‌یان‬ ‫ئاشکرا کرد ک ‌ه به‌هۆى ڤایرۆسى‬ ‫(‪ )H1N1‬ناسراو ب ‌ه ئه‌نفلۆنزاى‬ ‫بەراز گیانى ل ‌ه ده‌ست داوه‌و سێ‬ ‫که‌سى تریش ب ‌ه مه‌ترسى تووشبوون‬ ‫به‌و ڤایرۆس ‌ه بۆ پشکنینى ته‌ندروستى‬ ‫خراونه‌ت ‌ه ژێر چاودێرییه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئاژانسى رۆی��ت �ه‌رز ئ �ه‌م هه‌واڵه‌ى‬

‫ل��ه‌س��ه‌ر زارى کاربه‌ده‌ستانى‬ ‫ته‌ندروستى ئه‌و واڵت ‌ه باڵوکردۆته‌و‌ه‬ ‫ک ‌ه به‌ گیانله‌ده‌ستانى ئه‌م منداڵ ‌ه‬ ‫چوارساڵه‌یه‌ رێ��ژه‌ى مردن به‌هۆى‬ ‫ڤ��ای��رۆس��ى ئه‌نفلۆنزاى ب���ەراز بۆ‬ ‫‪ 136‬که‌س به‌رزبۆته‌وه‌‪ ،‬به‌پێى‬ ‫راپۆرته‌ ته‌ندروستییه‌کانیش ئه‌م ‌ه‬ ‫به‌رزترین رێژه‌ى مردنه‌ ب ‌ه ڤایرۆسى‬ ‫(‪ )H1N1‬ل ‌ه سه‌ر ئاستى واڵتانى‬

‫ترى جیهان‪.‬‬ ‫ئه‌و سێ که‌سه‌ى ل ‌ه نه‌خۆشخانه‌ش‬ ‫خ��ه‌وێ��ن��دراون ده‌رک���ه‌وت���وو‌ه ک ‌ه‬ ‫راسته‌وخۆ هه‌ڵسوکه‌وتیان له‌گه‌ڵ‬ ‫پ �ه‌ل �ه‌وه‌ردا هه‌بووه‌و به‌م هۆیه‌و‌ه‬ ‫پله‌ى گه‌رماى له‌شیان به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫ناسروشتى به‌رزبۆته‌وه‌و ئێستاش‬ ‫خ��راون �ه‌ت �ه‌ ژێ��ر چ��اودێ��رى وردى‬ ‫پزیشکه‌کانه‌وه‌‪.‬‬

‫په‌یوه‌ندییه‌کانى ئ��ێ��ران به‌هاوکارى‬ ‫وه‌زاره‌ت���ى رۆشنبیى حکومه‌تى هه‌رێم‬ ‫ک���راوه‌ت���ه‌وه‌و ل � ‌ه رۆژان���ى داهاتووشدا‬ ‫به‌رده‌وام ده‌بێت‪ .‬خوێنه‌رانیش هیواخوازن‬ ‫ئه‌م جۆره‌ پێشانگایان ‌ه به‌رده‌وام بێت تا‬ ‫خوێنه‌رى کورد زیاتر بتوانێت زانیارى و‬ ‫ئاستى رۆشنبیرى به‌هێزتر بکات‪.‬‬

‫چاودێرییه‌کی په‌رله‌مانی له‌سه‌ر نییه‌‪‌ .‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ئه‌و بۆشایی ‌ه سیاسییه‌ی ک ‌ه‬ ‫ئێستا له‌ عێراقدا دروستبووه‌ رێگه‌ی‬ ‫خ��ۆش ک��ردو‌ه بۆ واڵت��ان��ی ده‌وروب���ه‌ری‬ ‫عێراق تا ده‌ستوه‌رده‌نه‌ کاروباری ناوخۆی‬ ‫عێراق‪.‬‬

‫ده‌کرد‪ ،‬یان نا؟ سه‌رۆکی لیستی برایه‌تی‬ ‫نه‌ینه‌وا وتی «ئێمه‌ له‌گه‌ڵ یاساداین و‬ ‫دژی هه‌ر گه‌نده‌ڵی و به‌فیڕۆدانێکی پاره‌ی‬ ‫گشتین و به‌الشمانه‌و‌ه گرنگ نیی ‌ه ک ‌ه‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ی تاوانه‌که‌ی کردوو‌ه سه‌ر ب ‌ه‬ ‫لیستی برایه‌تی نه‌ینه‌وا بێت یاخود هه‌ر‬ ‫لیستێکی تر»‪.‬‬

‫‌ژماردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌کانى به‌غداد ‪...‬‬ ‫له‌ لێدوانیکیشدا رێکخراوی تۆڕی شه‌مس‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی خسته‌ڕو‪ :‬هۆکاری ئه‌و که‌م و‬ ‫کوڕیانه‌ی رویانداوه‌ ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫یه‌که‌م جاره‌ کۆمسیۆن روبه‌ڕوی حاڵه‌تێکی‬ ‫له‌و شێوه‌یه ‌ببێته‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ جۆرێک بێ‬ ‫ئه‌زمونی به‌پرۆسه‌که‌وه‌ دیاره‌‪.‬‬ ‫رێ��ک��خ �ه‌ری ت���ۆری ش �ه‌م��س ئه‌وه‌شی‬ ‫وت‪ :‬به‌پێی یاسا ئه‌گه‌ر بێتو رێژه‌ی‬ ‫هه‌ڵه‌کانی کۆمسیۆنی بااڵی سه‌ربه‌خۆی‬ ‫ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن �ه‌ک��ان ل � ‌ه ‪ %4‬زی��ات��ر بێت‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وا ده‌رئه‌نجامه‌کانی هه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫ده‌گۆڕێت‪.‬‬ ‫شایه‌نى باسه‌ پرۆسه‌ک ‌ه ل� ‌ه ئوتێل‬ ‫ره‌ش��ی��د ل �ه‌ ن��اوچ �ه‌ى خ �ه‌چ��را به‌ڕێو‌ه‬ ‫ده‌چێت و بڕیاریش ‌ه ‌ دوای کۆتاییهاتن‬ ‫و په‌سه‌ندکردنی ئه‌نجامه‌کان‪ ،‬سه‌رجه‌ ‌م‬ ‫کارت ‌ه زیاده‌کانى ده‌نگدان له‌به‌رده‌م‬ ‫چاودێران و نوێنه‌ری کیان ‌ه سیاسییه‌کاندا‬ ‫بسوتێنرێت‪.‬‬ ‫حکومه‌تى ع��ێ��راق ل � ‌ه ئێستادا به‌بێ‬ ‫چاودێرى ‪...‬‬ ‫تا په‌رله‌مانی تازه‌ی عێراق داده‌نیشێت‪.‬‬ ‫راشیگه‌یاند ل ‌ه ئێستادا حکومه‌تی عێراق‬ ‫ب ‌ه ئ��اره‌زووی خۆی کار ده‌ک��ات و هیچ‬

‫چه‌ند کۆمپانیایه‌کی کوردی له‌ ‪...‬‬ ‫سه‌پاندوو‌ه و ئه‌و به‌رپرس ‌ه له‌گه‌ڵ شه‌ش‬ ‫ئه‌ندامی تری ئه‌نجومه‌نه‌که‌دا تۆمه‌تباربوون‬ ‫به‌ ساخته‌کردنی کۆمه‌ڵێک گرێبه‌ست ک ‌ه‬ ‫ب ‌ه سه‌دان ملیۆن دینار مه‌زه‌نده‌ ده‌کرێت‪.‬‬ ‫دوێنێش رۆژنامه‌ی «ئه‌لعاله‌م»ی چاپی‬ ‫ب �ه‌غ��دا ل �ه‌ زاری س �ه‌رۆک��ی ده‌سته‌ی‬ ‫ن �ه‌زاه �ه‌ی ع��ی��راق�ه‌و‌ه ب�ڵاوی��ک��رده‌وه‌ ک ‌ه‬ ‫«سه‌رۆکی پێشووی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‬ ‫ئ �ه‌و گرێبه‌ستانه‌ی ل�ه‌گ�ه‌ڵ کۆمه‌ڵێک‬ ‫کۆمپانیای کوردیدا ئیمزا کردووه‌و پاره‌ی‬ ‫که‌لوپه‌له‌کانیش ب �ه‌ر ل� ‌ه ئیمزاکردنی‬ ‫گرێبه‌سته‌کان خه‌رجکراون»‪.‬‬ ‫وتیشى‌‌ دادگ��ا حوکمی جیاوازی به‌سه‌ر‬ ‫ش��ه‌ش ئ�ه‌ن��دام�ه‌ک�ه‌ی ئه‌نجومه‌نه‌که‌دا‬ ‫سه‌پاندووه‌و هه‌یه‌ حوکمه‌که‌ی گه‌یشتۆت ‌ه‬ ‫‪ 48‬ساڵ زیندانی‪.‬‬ ‫الیخۆشیه‌و‌ه خه‌سره‌و گ��ۆران سه‌رۆکی‬ ‫لیستی برایه‌تی نه‌ینه‌وا رایگه‌یاند ک ‌ه‬ ‫زۆرب���ه‌ی دۆسێکانی گ�ه‌ن��ده‌ڵ��ی ئیشی‬ ‫سالم حاج عیسا سه‌رۆکی پێشووتری‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پارێزگای نه‌ینه‌وا و فرنسیس‬ ‫مه‌نسور سه‌رۆکی لیژنه‌ی دارایی بوون‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌‌وه‌ش ک ‌ه ئایا ئه‌و که‌سانه‌ی‬ ‫گه‌نده‌ڵییه‌کانیان کردوو‌ه سه‌ر ب ‌ه لیستى‬ ‫برایه‌تی نه‌ینه‌وا بوون ک ‌ه کورد سه‌رۆکایه‌تی‬

‫له‌گفتوگۆکانی نێوان ده‌وڵه‌تی قانون ‪...‬‬ ‫به‌مه‌به‌ستی تێپه‌ڕاندنی ئه‌و به‌ربه‌ستانه‌شی‬ ‫که‌پێشتر ڕیگربوون له‌ڕیکه‌وتنی ئه‌و دوو‬ ‫لیسته‌‪ ،‬ژماره‌یه‌ک ناوی نوێ بۆ کاندیدی‬ ‫سه‌رۆکایه‌تی وه‌زیران خراوه‌ته‌ڕوو‪.‬‬ ‫ب �ه‌گ��وێ��ره‌ی ئ��ه‌و زان��ی��اری��ان �ه‌ی ده‌ست‬ ‫ج �ه‌م��اوه‌رن��ی��وز ک���ه‌وت���وون‪ ،‬س���ه‌ره‌ڕای‬ ‫سووربوونی ئیئتیالفی ده‌وڵه‌تی قانون‬ ‫له‌سه‌ر کاندیدکردنه‌وه‌ی ن��وری مالکی‬ ‫بۆ خولێکی تری سه‌رۆکایه‌تی وه‌زیران‪،‬‬ ‫ئیئتیالفی نیشتمانیش چه‌ند ناوێکی بۆ‬ ‫کاندیدکردن بۆ ئه‌و پۆسته‌ خستووه‌ته‌ڕوو‪،‬‬ ‫که‌ دیارترینیان بریتین ل�ه‌ ئیبراهیم‬ ‫جه‌عفه‌ری سه‌رۆک وه‌زیرانی پێشووی عیراق‬ ‫و سه‌رۆکی ره‌وتی چاکسازی نیشتمانی و‬ ‫به‌یان باقر جه‌بر وه‌زیری دارایی و عادل‬ ‫عه‌بدولمه‌هدی جێگری سه‌رۆک کۆمار‪.‬‬ ‫پێستریش ه��ه‌ری��ه‌ک ل �ه‌ به‌رپرسانی‬ ‫ده‌وڵه‌تی قانون و ره‌وتی سه‌در که‌ یه‌کێکه‌‬ ‫له‌گه‌وره‌ترین الیه‌نه‌کانی ناو ئیئتیالفی‬ ‫نیشتمانی‪ ،‬ڕایانگه‌یاند گفتوگۆکانی نێوانیان‬ ‫پێشکه‌وتنی ب�ه‌رچ��اوی به‌خۆوه‌ دیوه‌و‬ ‫چاوه‌ڕوانده‌کرێت له‌ چه‌ند ڕۆژی داهاتوودا‬ ‫هاوپه‌یمانی نێوانیان ڕابگه‌یه‌نرێت‪.‬‬


‫دیدار‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫سه‌عدى ئەحمەد پیره ‪:‬‬

‫‪3‬‬

‫گوێ لە الیەنەکانی کورد نەگیراوە‪ ،‬تا بزانن کورد چی دەوێت و داخوازی چییە؟‬

‫عومەر عەبدوڵاڵ‬ ‫دواى ڕاگه‌یاندنى ئه‌نجامى‬ ‫کۆتایى ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن�ه‌ گشتى‬ ‫ی����ه‌ک����ه‌ى ع����ێ����راق‪ ،‬الی���ه‌ن���ه‌‬ ‫براوه‌کانى هه‌ڵبژاردن که‌وتنه‌‬ ‫خ����ۆس����ازدان و کۆبونه‌وه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ لیست و قه‌واره‌کانى‬ ‫ت������ردا ب�����ۆدرس�����ت ک���ردن���ى‬ ‫هاوپه‌یمانییه‌ک تا بتوانرێت‬ ‫ڕێژه‌ى پێویست بۆپێکهێنانى‬ ‫حکومه‌ت بێنێته‌ ئاراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ه���ه‌ر ل���ه‌س���ه‌ره‌ت���اى ده‌س���ت‬ ‫پ��ێ��ک��ردن��ى ئ���ه‌و ه���ه‌واڵن���ه‌وه‌‬ ‫ب���ه‌ه���ۆى پ���ێ���داگ���رى لیست‬ ‫وق �ه‌واره‌ جیاجیاکان له‌سه‌ر‬ ‫داخ����وازی����ه‌ک����ان����ى خ���ۆی���ان‬ ‫و ت��ان �ه‌ ل��ێ��دان له‌ئه‌نجامى‬ ‫ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن �ه‌ک��ان و فشارى‬ ‫ج����ۆراوج����ۆر ل���ه‌س���ه‌ر ئه‌و‬ ‫الیه‌نانه‌ تائێستا ئه‌وهه‌واڵنه‌‬ ‫ئ���اک���ام���ێ���ک���ى ئ����ه‌وت����ۆى لێ‬ ‫نه‌که‌وتۆته‌وه‌ که‌هاوپەیمانى‬ ‫بۆ دروستکردن و پێکهێنانى‬ ‫حکومه‌ت بێته‌ ئاراوه‌(سه‌عدى‬ ‫ئ��ەح��م��ەد پ���ی���ره‌) ئه‌ندامى‬ ‫م�ه‌ک��ت��ەب��ى س��ی��اس��ى یه‌کێتى‬ ‫نیشتمانى ک��وردس��ت��ان له‌‬ ‫دیمانه‌یه‌کدا له‌گه‌ڵ ~‬ ‫تیشک ده‌خ��ات�ه‌ س �ه‌ر دواین‬ ‫ئاکامى ئه‌وهه‌واڵنه‌و البردنى‬ ‫ب���ه‌ر ب �ه‌س��ت �ه‌ک��ان��ى ب����ه‌رده‌م‬ ‫پ��ێ��ک��ه��ێ��ن��ان��ى ح���ک���وم���ه‌ت و‬ ‫په‌رله‌مانى داهاتوى عێراق‪.‬‬ ‫~‪ :‬ئ�����ام�����اده‌ک�����ارى‬ ‫ش��ان��دى ک����وردى بۆگفتوگۆکردن‬ ‫له‌گه‌ڵ الیه‌نه‌ براوه‌کانى عێراق‬ ‫بۆپێکهێنانى حکومه‌تى داهاتوو‬ ‫گه‌یشتۆته‌ چ قۆناغێک؟‬ ‫ دیاره‌ ئاماده‌کاریه‌کانى شاندى‬‫ک�����وردى ه��ێ��ش��ت��ا ل���ه‌ قۆناغى‬ ‫ڕاگۆڕینه‌وه‌و چۆنێتى مامه‌ڵه‌کردن‬ ‫له‌گه‌ڵ الیه‌نه‌ براوه‌کانى ترى عێراقه‌و‬ ‫به‌رنامه‌یه‌کى ئامه‌ده‌شیان هه‌یه‌ که‌‬ ‫تائێستا گفتۆگۆیان له‌سه‌ر کردووه‌‬ ‫و به‌رنامه‌کەش‌داخوازیه‌کانى کورد‬ ‫له‌خۆ ده‌گرێ و له‌ تاوتوێکردندایه‌‬ ‫بۆئه‌وه‌ى شێوازى کۆتایى بۆ‌ دیارى‬ ‫بکرێت و ببێته‌ په‌یڕه‌وێکی دانراو‬ ‫بۆگفتۆگۆکردنی شاندى کوردى‬ ‫له‌گه‌ڵ الیه‌نه‌کانى عێراق دا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هێشتا گوێ له ‌الیه‌نه‌کانى کورد‬ ‫نه‌گیراوه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ئه‌و الیه‌نانه‌ى‬ ‫که‌ گفتوگۆیان له‌گه‌ڵدا ده‌کرێت‪،‬‬ ‫بۆئه‌وه‌ى بزانرێت ئ �ه‌وان چییان‬ ‫ده‌وێت و داخوازى چى ده‌که‌ن و‬ ‫چۆن واڵمى داخوازیه‌کانى شاندى‬ ‫ک���وردى ده‌ده‌ن�����ه‌وه‌‪ ،‬ب��ۆی�ه‌ ئه‌و‬ ‫گفتوگۆیانه‌ى الیه‌نه‌ کوردیه‌کانیش‬ ‫ب��ه‌رده‌وام ده‌بێت‪ ،‬ئه‌و وتیشی‪:‬‬ ‫خ��ۆت��ان ده‌زان�����ن ب��ه‌ه��ۆى ئه‌و‬ ‫داوایانه‌ى که‌له‌ئارادان بۆدوباره‌‬ ‫ه��ه‌ژم��ارک��ردن��ه‌وه‌ى ده‌نگه‌کان‬ ‫له‌هه‌ندێک پارێزگادا تائێستا لیستى‬ ‫ب��راوه‌ به‌ڕه‌سمى و به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫کۆتایى دی��ارى ن�ه‌ک��راوه‌‪ ،‬ڕه‌نگه‌‬ ‫به‌هۆى جیاکردنه‌وه‌ى جارێکى ترى‬ ‫ئه‌و ده‌نگانه‌ ببێته‌ هۆى دواخستنى‬ ‫ده‌س��ت��پ��ێ��ک��ردن��ى وت��ووێ��ژه‌ک��ان‬ ‫له‌ناو لیسته‌کاندا بۆ پێکهێنانى‬ ‫حکومه‌ت که‌ ره‌نگه‌ مانگێک یان‬ ‫دوو مانگى تر بخایه‌نێت‪« ،‬من‬ ‫ئاگادارم الیه‌نى کوردى بۆ گفتوگۆو‬ ‫ڕوونى داخوازیه‌کان‌و دارشتنه‌وه‌ى‬ ‫ئاماده‌کارییه‌کى باش کراوه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬ئ��ای�ه‌ الى شاندى‬ ‫کوردى ڕوونه‌ که‌ له‌گه‌ڵ چ لیستێکدا‬ ‫گفتوگۆ ده‌کات به‌تایبه‌ت که‌ ئێستا‬ ‫لێک نزیک بوونه‌وه‌یه‌ک له‌ نێوان‬

‫لیستى برایه‌تى‌و لیستى حه‌دبا‌‬ ‫سه‌ر به‌عێراق له‌ ئارادایه‌؟‬ ‫ من پێم وایه‌ مه‌سه‌له‌ى موسڵ‌و‬‫ئه‌و لێک نزیکبوونه‌وه‌یه‌یى نێوان‬ ‫لیستى برایه‌تى نه‌ینه‌واو حه‌دبا‌‬ ‫به‌ته‌نها الیه‌نێکى دیارى کراو نیه‌‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ى بوترێت ک��ورد له‌گه‌ڵ‬ ‫فاڵن الیه‌ن یان ئه‌و الیه‌نه‌ى تردا‬ ‫گفتوگۆ ده‌ک���ات‪ ،‬ب��ه‌اڵم لیستى‬ ‫هاوپه‌یمانى‌و الیه‌نه‌کانى تر زۆر‬ ‫گرنگه‌ ب��زان��ن الی�ه‌ن�ه‌ک��ان��ى ترى‬ ‫عێڕاق چى له‌ هه‌گبه‌یاندایه‌ بۆ‬ ‫هاوکارى کردن له‌گه‌ڵ چاره‌سه‌ر‬ ‫کردنى کێشه‌ هه‌ڵپه‌سێردراوه‌کان‌و‬ ‫داخ���وازی���ه‌ک���ان���ى ت���رى ک���ورد‌و‬ ‫هه‌روه‌ها بزانین الیه‌نه‌کانى ترى‬ ‫عێراق چ��ۆن مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫ئاینده‌ى پرۆسه‌ى سیاسى‬ ‫عێراقدا ده‌که‌ن‌و ئه‌و کێشه‌‬ ‫ه��ه‌ڵ��پ��ه‌س��ێ��ردراوان��ه‌ى که‌‬ ‫له‌نێوان هه‌رێمى کوردستان‌و‬ ‫حکومه‌تى فیدراڵدا ماونه‌ته‌وه‌‬ ‫وه‌ک���و م�����ادده‌ى (‪)140‬و‬ ‫مه‌سه‌له‌ى پێشمه‌رگه‌و نه‌وت‌و‬ ‫گ��ازو سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌و‬ ‫سیستمى حکومڕانى‪ ،‬ئه‌مانه‌‬

‫تر ده‌نگه‌کان له‌ به‌غداد بژمێرێته‌وه‌و‬ ‫ئه‌وه‌ش مادده‌یه‌کى ترى پێویسته‌و‬ ‫ئه‌و درێژ خایاندنه‌ش حاڵه‌تێکى‬ ‫ن��ات �ه‌ن��دروس��ت ن��ی��ه‌‌و ئاساییه‌‪،‬‬ ‫ئ��ێ��م�ه‌ ب��ی��ن��ی��م��ان ل��ه‌س��ه‌رده‌م��ى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانى ئاڵ گۆڕ و جۆرج‬ ‫بۆش سه‌رۆکى پێشووى ویالیه‌ته‌‬ ‫یه‌کگرتوه‌کانى ئه‌مه‌ریکاشدا له‌‬ ‫ویالیه‌تى فلۆریدا شتێکى له‌و‬ ‫بابه‌ته‌ هاته‌ پێشه‌وه‌ جارێکى ترى‬ ‫جیاکردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌کان به‌ده‌ست‬ ‫ک��رای �ه‌وه‌ ڕه‌نگه‌ ل �ه‌وێ له‌ ڕووى‬

‫به‌رژه‌وه‌ندى کێدایه‌؟‬ ‫دیاره‌ هیچ مه‌به‌ستێکى له‌ پشته‌وه‌‬ ‫ن���ه‌ب���ووه‌‪ ،‬ب�ه‌ڵ��ک��و هه‌رالیه‌نێک‬ ‫ک���ه‌ ح��اڵ��ه‌ت��ێ��ک��ى نایاسایى‬ ‫ل��ه‌ ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن �ه‌ک��ان��دا ی���ان له‌‬ ‫جیاکردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌کاندا تۆمار‬ ‫ده‌ک��ات ده‌بێت به‌ڵگه‌ى یاسایى‬ ‫هه‌بێت بۆ پیاچونه‌وه‌و هه‌ژمار‬ ‫کردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌کان ئه‌و به‌ڵگانه‌ش‬ ‫که‌ ئ�ه‌و لیستانه‌ داوی��ان�ه‌ دیاره‌‬ ‫به‌ڵگه‌ى باش ب��وون‪ ،‬به‌ڵگه‌یه‌ک‬ ‫ب��وون که‌ جێگاى باوه‌ڕپێکردن‬ ‫ب��وون ئ �ه‌گ �ه‌ر ن��ا دادگ���ا بڕیارى‬ ‫نه‌ده‌دا که‌ ئه‌و ده‌نگانه‌ بژمێرێنه‌وه‌‬ ‫لیستى هاوپه‌یمانى کوردستانیش‬ ‫ل��ه‌ ک���ه‌رک���وک داواى شتێکى‬ ‫وه‌ه��اى ک��ردوه‌ له‌ هه‌ندێک جێگا‬ ‫بە تایبه‌تى ناوچه‌کانى حه‌ویجه‌‬ ‫زۆر له‌ دەرەوه‌ى ڕێنمایه‌کان‌و‬ ‫رێساکانى تر که‌ کۆمسیۆنى بااڵى‬ ‫سه‌ربه‌خۆى هه‌ڵبژاردنه‌کان دایناوه‌‬ ‫هه‌ڵسوکه‌وت ک��راوه‌و به‌ به‌ڵگه‌ى‬ ‫یاساییه‌وه‌ ئه‌و راستیانه‌ ده‌خرێنه‌‬ ‫ڕوو ئه‌وه‌ ره‌نگه‌ گۆرانێکى گه‌وره‌‬ ‫له‌ ئه‌نجامى هه‌ڵبژانه‌کان دروست‬ ‫نه‌کات‪ ،‬به‌اڵم حه‌ز ده‌که‌م ئێوه‌و‬ ‫خه‌ڵک دڵنیابێ که‌ ئه‌و‬

‫ئه‌و ڕێژه‌یه‌ى ده‌نگه‌کان به‌ده‌ست‬ ‫بهێنێت ل�ه‌ن��او پ�ه‌رل�ه‌م��ان��دا ئه‌و‬ ‫لیسته‌ ده‌توانێ سه‌رۆک وه‌زیران‬ ‫دابنێت‪ ،‬بۆ گه‌یشتن به‌م ژماره‌یه‌ش‬ ‫چه‌ند فۆڕمێک هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم لێره‌دا‬ ‫ده‌م�ه‌وێ شتێک بڵێم که‌ زۆرجار‬ ‫پرسیار ده‌کرێت کورد ئۆپۆزسیۆن‬ ‫ده‌بێت یان له‌ ده‌سه‌اڵتدا ده‌بێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ پرسیارێکى نادروسته‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ئه‌مڕۆ له‌ عێراقدا به‌ دوو پێوه‌ر‬ ‫ک��ار دەکرێت یه‌کێکیان ئه‌وه‌یه‌‬ ‫سه‌رجه‌م هێزه‌ سیاسییه‌کان له‌‬ ‫زاخ���ۆوه‌ تا به‌سره‌ چونه‌ته‌ ناو‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانه‌وه‌و به‌شدارى ئه‌و‬ ‫پرۆسه‌یه‌یان ک��ردوه‌‪ ،‬دووه‌میان‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی��ه‌ ع��ێ��راق دوو نه‌ته‌وه‌ى‬ ‫تێدایه‌‪ ،‬ک��ورد ناتوانێت ببێته‌‬ ‫ئۆپۆزسیۆن له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى کورد‬ ‫له‌ عێراقى فیدراڵدا به‌شێکى هه‌یه‌‬ ‫که‌ هه‌رێمێکی فیدراڵی پێکهێناوه‌و‬ ‫حکومڕانى ده‌کات‪ ،‬ئه‌م حکومڕانیه‌‬ ‫که‌ له‌ هه‌رێمى کوردستان ده‌کرێ‌و‬ ‫ئه‌و حکومڕانیه‌ی که‌ لە حکومه‌تى‬ ‫ف��ی��دراڵ��ى ده‌ک��رێ��ت ت��ه‌واوک��ه‌رى‬ ‫یه‌کترین‪ ،‬خۆ دژى یه‌کترى نین‪،‬‬ ‫پێم وایه‌ له‌ واڵتێکدا تۆ ناتوانیت له‌‬ ‫الیه‌ک ئۆپۆزسیۆن بیت وه‌ له‌الیه‌کى‬ ‫تریشه‌وه‌ حکومڕانى بکه‌یت‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌مڕۆى عێراقدا ناگونجێت‪،‬‬ ‫من ن��ازان��م ک��ورد قازانجى چى‬ ‫ده‌کات له‌ ئۆپۆزسیۆن بوون‪.‬‬ ‫~‪ :‬ئ���ه‌و ب���ارودۆخ���ه‌ى‬ ‫ئ��ێ��س��ت��اى ع���ێ���راق ب���ه‌ قه‌یران‬ ‫نازانن؟‬ ‫نه‌خێر ئێمه‌ به‌قیرانى نازانین‪،‬‬‫پرۆسه‌یه‌کى یاسایى‌و ده‌ستوریى‬ ‫زۆر سروشتییه‌ که‌ عێراق دواى‬ ‫هه‌ڵبژاردن به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت‪.‬‬

‫سه‌عدى ئەحمەد پیره‪ ،‬ئه‌ندامى مه‌کتەبى سیاسى ی‪.‬ن‪.‬ک‬

‫کۆمه‌ڵێک داخ���وازى‌و سیاسه‌تن‬ ‫گفتوگۆیان ل �ه‌س �ه‌ر ده‌کرێت‪،‬‬ ‫چه‌ند ئه‌و الیه‌نانه‌ى تر ئاماده‌بن‬ ‫بۆ گفتوگۆکردن‌و هاتنه‌ پێش بۆ‬ ‫چ��اره‌س �ه‌رک��ردن��ى ئ �ه‌و کێشنانه‌‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ زیاتر کورد لێیان نزێک‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم حاڵى حازر کورد‬ ‫له‌هه‌موو پێکهاته‌و الیه‌نه‌کانى ترى‬ ‫عێراق به‌یه‌ک دووریه‌وه‌ وه‌ستاوه‌‌و‬ ‫یه‌ک تێڕوانینیان به‌رامبه‌ر یه‌ک‬ ‫ه �ه‌ی��ه‌‌و هیچ الیه‌نێکى به‌سه‌ر‬ ‫الیه‌نێکى ت���ردا به‌باشتر باس‬ ‫ن��ه‌ک��ردوه‌و ب�ه‌ی�ه‌ک چ��او سه‌یرى‬ ‫ه�ه‌م��ووالی�ه‌ن�ه‌ک��ان ده‌ک���ات چ له‌‬ ‫ڕاگه‌یاندن چ له‌ گفتوگۆکاندا‪.‬‬ ‫~‪ :‬زی��ات��ر ل��ه‌ (‪)50‬‬ ‫ڕۆژه‌ هه‌ڵبژاردنه‌کانى په‌رله‌مانى‬ ‫عێراق ئ�ه‌ن��ج��ام��دراوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم تا‬ ‫ئێستا حکومه‌ت‌و په‌رله‌مان پێک‬ ‫نه‌هێنراون‪ ،‬ئه‌م دواکه‌وتنه‌ له‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى کێدایه‌و کێ له‌ پشت‬ ‫ئه‌و دواکه‌وتنه‌وه‌یه‌؟‬ ‫ مه‌سه‌له‌که‌ ئه‌وه‌ نیه‌ کێ له‌ پشت‬‫ئه‌مدواکه‌وتنه‌وه‌یه‌‪ ،‬من پێم وایه‌ له‌‬ ‫واڵتێکى دیموکراسیدا که‌ ته‌قالیدى‬ ‫دسموکراسى تیادا ده‌بینرێت‪،‬‬ ‫به‌ دڵنیاییه‌وه‌ دواى ته‌واوبوونى‬ ‫ج���ی���اک���ردن���ه‌وه‌ى ده‌ن��گ��ه‌ک��ان‌و‬ ‫پ��ێ��داچ��ون�ه‌وه‌ى س��ک��ااڵک��ان‌و ئه‌و‬ ‫بڕیارانه‌ى که‌ په‌یوه‌ندى به‌دیارى‬ ‫کردنى کاندیده‌کانه‌وه‌ هه‌یه‌‪ ،‬به‌‬ ‫دڵنیاییه‌وه‌ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ش ته‌واو‬ ‫ده‌بێت‌و په‌رله‌مان ڕاده‌گه‌یه‌نرێت‬ ‫تا ئێستاش لێکۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر‬ ‫سکااڵکان ب��ه‌رده‌وام��ه‌و بڕیارى‬ ‫ئه‌وه‌ش دراوه‌ که‌ به‌ده‌ست جارێکى‬

‫ته‌کنیکى یه‌وه‌ ئاسانتر بێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫لێره‌ له‌ عێڕاق کاتى ده‌وێ��ت تا‬ ‫کاتى ئاماده‌کارى بۆ بکرێت‌و ئه‌و‬ ‫الیه‌نە باوه‌ڕپێکراوە دیارى بکرێت‬ ‫که‌ سه‌رپه‌رشتى جارێکى ترى‬ ‫جیاکردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌کان ده‌کات‌و‬ ‫کێشه‌ى لێناکه‌وێـه‌وه‌ بۆیه‌ من واى‬ ‫ده‌بینم که‌ شتێک په‌له‌ ده‌کرێت له‌‬ ‫ڕاگه‌یاندنى په‌رله‌مان‌و دامه‌زراندنى‬ ‫حکومه‌ت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و راگه‌یاندنه‌‬ ‫ئ �ه‌گ �ه‌ر بێیته‌ س��ه‌ر ئ���ه‌وه‌ى که‌‬ ‫چه‌ند الیه‌نێک خۆى به‌ مه‌غدور‬ ‫بزانێت یان ناڕازیبێت‌ ده‌بێته‌ ڕێگر‬ ‫له‌به‌رده‌م به‌روپێشچونى کاره‌کان‬ ‫با دوو هه‌فته‌ ی��ان سێ هه‌فته‌‬ ‫دواب��ک �ه‌وێ��ت‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئه‌نجامێکى‬ ‫ڕێ���ک‌و پێکى دوور ل �ه‌ هه‌موو‬ ‫هه‌ڵه‌و تانه‌یه‌ک ڕابگه‌یه‌نرێت‪ ،‬که‌‬ ‫هه‌موو الیه‌کى پێڕازى بێت یان‬ ‫زۆری��ن�ه‌ى پێڕازیبێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر نا‬ ‫مه‌سه‌له‌ى کۆبونه‌وه‌ى په‌رله‌مان‌و‬ ‫په‌سه‌ندکردنى کارێکى ئاسانه‌‬ ‫پ �ه‌رل �ه‌م��ان س �ه‌رۆک��ى په‌رله‌مان‬ ‫هه‌ڵده‌بژێرێت‪ ،‬په‌رله‌مان سه‌رۆکى‬ ‫کۆمار هه‌ڵده‌بژێرێت و سه‌رۆک‬ ‫کۆماریش له‌ دانیشتنێکدا که‌سێک‬ ‫ڕاده‌سپێرێ بۆ پێکهێنانى حکومه‌تى‬ ‫ت���ازه‌‪ ،‬بێگوامان ئ��ه‌و که‌سه‌ش‬ ‫به‌سه‌رۆکى گه‌وره‌ترن فراکسۆنى‬ ‫ن���او پ��ه‌رل��ه‌م��ان ده‌ستپێرێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش مانگێکى ترى ده‌وێت ئه‌م‬ ‫حاڵه‌ته‌ش له‌ زۆربه‌ى په‌رله‌مانى‬ ‫واڵتاندا به‌رچاوده‌که‌وێت‌و هه‌یه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬دواى هه‌ژماردرنه‌وه‌ى‬ ‫ده‌ن����گ����ه‌ک����ان ل����ه‌الی����ه‌ن چه‌ند‬ ‫لیستێکه‌وه‌ چ��ى ده‌گ�ه‌ی�ه‌ن�ێ‌و له‌‬

‫سکااڵیانه‌ى که‌ پێشکه‌ش به‌ دادگا‬ ‫ده‌کرێن یان ئه‌و ناکۆکیانه‌ى که‌‬ ‫له‌نێوان ئه‌و لیست‌و قه‌واره‌یەدا‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬ماناى وانیه‌ ئه‌و لیست‌و‬ ‫قه‌وارانه‌ سیستمى سیاسه‌ت ئێستا‬ ‫یان پرۆسه‌ى سیاسى‌و پێکه‌وه‌‬ ‫کارکردنى الیه‌نه‌ سیاسیه‌کان ره‌ت‬ ‫ده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر ڕێکخراوێکی‬ ‫سیاسى ک�ه‌ داده‌م���ه‌زرێ���ت‪ ،‬کار‬ ‫ده‌ک���ات ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى ل �ه‌ م��اوه‌ى‬ ‫چ��وار ساڵی ده‌س �ه‌اڵت��دا خزمه‌ت‬ ‫ب��ک��ات‪ ،‬وا بکات ک�ه‌ له‌ڕێگه‌ى‬ ‫دروستبوونى متمانه‌وه‌‪ ،‬ده‌نگى‬ ‫زیاتر و کورسى زیاتر به‌ده‌ست‬ ‫بهێنرێت‪ ،‬بۆیه‌ هه‌وڵدان بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌رێگه‌ى هه‌ژمارکردنه‌وه‌ى جارێکى‬ ‫ترى ده‌نگه‌کان ئه‌و لیسته‌ یان‬ ‫ئ �ه‌و ق �ه‌واره‌ی �ه‌ چه‌ند کورسیه‌ک‬ ‫له‌الیه‌نه‌که‌ى به‌رامبه‌رى زیاتر بێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ هه‌وڵێکى ئاساییه‌و مافێکى‬ ‫یاسایى ئه‌و لیست‌و قه‌وارانه‌یه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬ئ���ه‌گ���ه‌ر ه����ه‌ردوو‬ ‫لیستى عێراقیه‌و ده‌وڵه‌تى یاسا‬ ‫زیاتر لێک نزێک ببنه‌وه‌و بگه‌نه‌‬ ‫ئ�ه‌وه‌ى حکومه‌ت پێکبهێنن ڕۆڵى‬ ‫کورد چى ده‌بێت؟‬ ‫ من پێم وایه‌ چه‌ند فۆرمێک هه‌یه‌‬‫له‌ عێراقدا بۆئه‌وه‌ى زۆرینه‌ دابین‬ ‫بکرێت‪ ،‬هونه‌ر ل��ه‌وه‌دا نیه‌ کام‬ ‫لیست داوا ده‌کات پۆستى سه‌رۆک‬ ‫وه‌زیرانى هه‌بێت‪ ،‬هونه‌ر له‌وه‌شدا‬ ‫ن��ی�ه‌ ک���ام ل��ی��س�ت‌و ک���ام لیست‬ ‫پێکه‌وه‌ ب �ن‌و پێکه‌وه‌ حکومه‌ت‬ ‫پێبهێنن‪ ،‬به‌ڵکو هونه‌ر له‌وه‌دایه‌ بە‬ ‫هه‌ڵبژاردن له‌ناو په‌رله‌ماندا (‪)163‬‬ ‫ده‌نگ به‌ده‌ست بهێنن‪ ،‬کێ توانى‬

‫~‪ :‬ده‌وت���رێ���ت گوایه‌‬ ‫(ت����اری����ق ه���اش���م���ى) ئه‌ندامى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى لیستى عێراقیه‌یه‌‪،‬‬ ‫ن��ام �ه‌ی �ه‌ک��ى ئ���اراس���ت���ه‌ى به‌رێز‬ ‫(جه‌الل تاڵه‌بانى) کردوه‌و داواى‬ ‫لێکرد‌وه‌ چاره‌سه‌رێک بۆ قه‌یرانى‬ ‫ئێستا بدۆزێته‌وه‌ ئه‌و داوایه‌ چى‬ ‫ده‌گه‌یه‌نێت؟‬ ‫من نه‌مبیستوه‌ هاشمى نامه‌یه‌کى‬‫ئ���اواى ئ��اراس��ت �ه‌ى ب �ه‌رێ��ز (مام‬ ‫جه‌الل) کردبێت‪ ،‬به‌اڵم من پێموایه‌‬ ‫جیا له‌هه‌موو به‌رپرسانى عێراق‬ ‫به‌ڕێز ج �ه‌الل تاڵه‌بانى یه‌کێکه‌‬ ‫له‌و به‌رپرسانه‌ى که‌ پۆسته‌که‌ى‬ ‫م��اوه‌ له‌به‌ر ئ��ه‌وه‌ى به‌ حوکمى‬ ‫ه��ه‌ڵ��ب��ژاردن��ه‌ک��ان‌ پ��ه‌رل��ه‌م��ان‌و‬ ‫س �ه‌رۆک��ى پ �ه‌رل �ه‌م��ان ن��ەم��اون و‬ ‫به‌ڕێز جه‌الل تاڵەبانیش به‌ ته‌واوى‬ ‫رۆڵى خۆى گێڕاوه‌ له‌ دۆزینه‌وه‌ى‬ ‫چاره‌سه‌ر بۆ کێشه‌کان‌و ڕۆژانه‌‬ ‫گ��روپ و الی�ه‌ن�ه‌ سیاسییه‌کانی‬ ‫عێراق ‌و که‌سایه‌تییه‌کان سه‌ردانى‬ ‫ئه‌و ده‌که‌ن‌ و کێشه‌و گرفته‌کانى‬ ‫له‌گه‌ڵدا ب��اس ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬دی��اره‌‬ ‫ئ �ه‌گ �ه‌ر ت��اری��ق هاشمى سه‌یرى‬ ‫که‌ناڵه‌کانى ڕاگه‌یاندن ناکات یان‬ ‫ئاگادار نییه‌‪ ،‬من پێموایه‌ له‌پێشدا‬ ‫ده‌بێت پرسیارێک له‌خۆى بکات‬ ‫بۆچى ئه‌و ڕۆڵى کاریگه‌رى نییه‌‬ ‫له‌چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌کان‪.‬‬ ‫~‪ :‬زۆرج���ار ک �ه‌ قسه‌‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌کان‌و‬ ‫دروستبوونى به‌ربه‌ست ده‌کرێت‪،‬‬ ‫باس له‌ ئه‌گه‌رى هه‌ڵبژاردنێکى‬ ‫ت����ر ده‌ک�����رێ�����ت‪ ،‬ئ���ای���ا داواى‬ ‫ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن��ێ��ک��ىت��ر حاڵه‌تێکى‬ ‫ئاساییه‌و ده‌کرێت هه‌ڵبژاردنێکى‬ ‫تر بکرێته‌وه‌؟‬ ‫ من باوه‌رناکه‌م هه‌ڵبژاردنێکى‬‫تر بکرێته‌وه‌و هیچ زه‌رورەتێک‬ ‫نابینم ب��ۆئ�ه‌وه‌ى هه‌ڵبژاردنێکى‬

‫تر بکرێته‌وه‌‪ ،‬کاتێک هه‌ڵبژاردن‬ ‫ده‌کرێت الیه‌نێک ده‌نگ به‌ده‌ست‬ ‫ناهێنێ‌و الیه‌نێک هه‌یه‌ ده‌نگ‬ ‫دێنێ‪ ،‬ب �ه‌اڵم کورسى به‌ ده‌ست‬ ‫ناهێنێت‪ ،‬هه‌ڵه‌ى ک��ردوه‌و خۆى‬ ‫به‌رپرسەو ده‌بێت چه‌ند ساڵى‬ ‫داهاتوو له‌گه‌ڵ ئه‌و بارودۆخه‌ى‬ ‫خۆیدا بژى‌و ئەبێت ماڵى ناوخۆى‬ ‫خۆى باش ئاماده‌بکات‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ل �ه‌ ت��اق��ی��ک��ردن �ه‌وه‌ى داه��ات��وودا‬ ‫سه‌رکه‌وتن به‌ده‌ست بهێنێت‪.‬‬ ‫~‪ :‬ڕۆڵ�����ى ن���ه‌ت���ه‌وه‌‬ ‫ی �ه‌ک��گ��رت��ووه‌ک��ان‌و ئ�ه‌م��ری��ک��ا له‌‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى قه‌یرانى سیاسى‬ ‫نیشتمانى عێراقدا چى ده‌بن؟‬ ‫ ئه‌و کێشانه‪ ،‬کێشه‌ى ناخۆیى‬‫ع��ێ��راق �ن‌و ه���ه‌ر ده‌ب��ێ��ت خودى‬ ‫عێراقیه‌کان چ��اره‌س �ه‌ری بکه‌ن‪،‬‬ ‫بۆنمونه‌ زۆرجار مناڵ هه‌ر ده‌بێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم پێویستی به‌ نه‌شته‌رگه‌رى‬ ‫قه‌یسه‌رى هه‌یه‌‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ ڕه‌نگه‌‬ ‫ل �ه‌و ک��اره‌ هونه‌ریانه‌ ئه‌مریکا‌و‬ ‫نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان له‌رێگه‌ى‬ ‫نوێنه‌رانى خۆیان لێره‌ کار ئاسانى‬ ‫بکه‌ن‌و وه‌ک ڕاوێژکار ده‌ور ببینن بۆ‬ ‫نزیککردنه‌وه‌ى الیه‌نه‌ ناکۆکه‌کان‪.‬‬ ‫~‪ :‬ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه‌‬ ‫ب�����ۆ ن�����اوخ�����ۆى ک����وردس����ت����ان‌و‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کان هۆکارى چیبوو که‌‬ ‫یه‌کێتى نیشتمانى کوردستان له‌‬ ‫شارى هه‌ولێر ده‌نگى پێویستى بۆ‬ ‫کورسى به‌ده‌ست نه‌هێنا؟‬ ‫ من پێم وانیه‌ یه‌کێتى نیشتمانى‬‫ک��وردس��ت��ان ل �ه‌ ه �ه‌ول��ێ��ر ی��ا له‌‬ ‫ن��اوچ�ه‌ک��ان��ىت��ر کێشه‌ى ده‌نگى‬ ‫هه‌بوبێت‪ ،‬یه‌کێتى ده‌نگى باشى‬ ‫ه��ێ��ن��اوه‌ ئ����ه‌وه‌ى ک��ه‌ جێگه‌ى‬ ‫نیگه‌رانیه‌ ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ک�ه‌ یه‌کێتى‬ ‫چه‌ند هه‌ڵه‌یه‌کى هونه‌رى کردوه‌‬ ‫له‌ هه‌مان کاتیشدا له‌ناو یه‌کێتى‬ ‫نیشتمانى دا بۆچونێک هه‌بووه‌ که‌‬ ‫کورسى گرنگ نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو گرنگ‬ ‫ده‌نگه‌ له‌ کاتێکدا ئه‌وه‌ بۆالیه‌نێک‬ ‫ب��اش �ه‌ ک��ه‌ ب�ه‌ت�ه‌ن��ه��ا ب��ه‌ش��دارى‬ ‫هه‌ڵبژاردن بکات‪ ،‬به‌اڵم ئێمه‌ له‌ناو‬ ‫هاوپه‌یمانى کوردستاندا بووین‌و‬ ‫ده‌نگه‌کان به‌ فیڕۆ نه‌چوون‌و من‬ ‫پێموایه‌ ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌‪ ،‬هه‌ڵه‌یه‌کی‬ ‫ته‌کنیکیه‌ ده‌بێ یه‌کێتى خۆى لێى‬ ‫به‌رپرسیار بێت‪.‬‬ ‫~‪ :‬چاره‌نووس‌و ئاینده‌ى‬ ‫هاوپه‌یمانى کوردستان به‌ره‌و کوێ‬ ‫ده‌چێت؟‬ ‫هاوپه‌یمانى کوردستان به‌رقه‌راره‌و‬‫ئ��ه‌و هاوپه‌یمانییه‌ ب��ه‌رده‌وام��ه‌‬ ‫ک��ۆب��ون��ه‌وه‌ى الی �ه‌ن �ه‌ک��ان��ى ناو‬ ‫هاوپه‌یمانیش به‌رده‌وامه‌و سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێم‌و سه‌رۆکى په‌رله‌مان ناوبه‌ناو‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و حزبانه‌دا کۆده‌بێته‌وه‌‬ ‫ک�ه‌ هاوپه‌یمانى کوردستانیان‬ ‫پێکهێناوه‌‪.‬‬ ‫~‪ :‬ئێوه‌ چۆن ده‌ڕواننه‌‬ ‫ئ������ه‌وه‌ى ک���ه‌ ل���ه‌ پۆسته‌کانى‬ ‫به‌غداد قه‌ره‌بووى ئه‌و حزبانه‌ى‬ ‫ن��او هاوپه‌یمانى بکرێته‌وه‌ که‌‬ ‫ده‌نگه‌کانیان نه‌گه‌یشته‌ ئه‌وه‌ى‬ ‫کورسى به‌ده‌ستبهێنن؟‬ ‫ئه‌و حزبانه‌ غه‌دریان لێنه‌کراوه‌‪،‬‬‫ت��ا ق �ه‌ره‌ب��وو بکرێنه‌وه‌‪ ،‬ڕاسته‌‬ ‫ده‌نگیان هێناوه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌گه‌شتبونه‌‬ ‫به‌ده‌ستهێنانى ک��ورس��ى‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ش��دا ئێمه‌ ڕێزمان‬ ‫هه‌یه‌ بۆ هه‌موو الیه‌نه‌کانى ناو‬ ‫هاوپه‌یمانى کوردستان‌و ئێمه‌ له‌‬ ‫خولى پێشوودا الی��ه‌ن هه‌بووه‌‬ ‫له‌ به‌غداد پۆستى وه‌رگرته‌وه‌و‬ ‫به‌رپرسیاریشى هه‌بوه‌و به‌ ده‌نگ‌و‬ ‫کورسیه‌کانى خۆشى نه‌بووه‌‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫بیروڕا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫بیره‌وه‌رییه‌کانی‬ ‫مــــێــــژوو‬

‫چى بکه‌م ل ‌ه کرێکارى و ل ‌ه رۆژى یه‌کى ئایارم‬ ‫نه‌ مافه‌کانم دابینه‌و ن ‌ه جیاوازیش ‌ه رۆژگارم‬

‫د‪ .‬که‌یوان ئازاد‬ ‫‪Kawanazad@yahoo.com‬‬

‫ئه‌وانه‌ی هه‌ر ڕۆژ ‌ه‬ ‫پیاوی یه‌کێکن!‬ ‫باسی یه‌که‌م‬ ‫ده‌گێڕنه‌وه‌ و ده‌ڵێین ’’ڕۆژێک مامۆستاکه‌ی له‌‬ ‫خوێندکاره‌که‌ی پرسی‪( :‬پیاو) کێیه‌؟ خوێندکاره‌که‌ش‬ ‫له‌ وه‌اڵمدا به‌ مامۆستاکه‌ی ووت‪ :‬ئه‌و که‌سه‌یه‌‪ ،‬که‌‬ ‫بێ گه‌وره‌که‌ی ده‌ست ناکات به‌ ئاودا! مامۆستاکه‌ش‬ ‫ل�ه‌و وه‌اڵم �ه‌ س �ه‌ری سوڕما و به‌ خوێندکاره‌که‌ی‬ ‫ووت‪ :‬جا ئه‌وه‌ مانای چی؟ ئه‌وه‌یش یه‌کسه‌ر ڕووی‬ ‫تێکرد و ووتی‪ :‬مامۆستا گیان ئه‌وه‌ تۆی‪ ،‬چونکه‌‬ ‫هه‌ر که‌ به‌ڕێوبه‌ره‌که‌ت بینی ئه‌شڵه‌ژێت! ئه‌وه‌یش‬ ‫ووتی‪ :‬جا ڕۆڵه‌ ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌ یان ڕێزگرتنه‌ له‌ یاسا‬ ‫و ڕێنماییه‌کانی خوێندن؟ ئه‌وه‌یش ووتی‪ :‬مامۆستا‬ ‫ڕێزگرتن له‌ گه‌وره‌کان و جێبه‌جێکردنی ڕێنماییه‌کانی‬ ‫خوێندن شتێکن و ئه‌وه‌ی تۆی به‌ڕێز ده‌یکه‌ی شتێکی‬ ‫تره‌‪ .‬مامۆستاش ووتی‪ :‬چۆن؟ خوێندکاره‌که‌ش هاته‌‬ ‫وه‌اڵم و ووتی‪ :‬ئه‌ی مامۆستا دوێنی‪ ،‬که‌ له‌گه‌ڵ باوکم‬ ‫له‌ بازار تۆمان دی‪ ،‬بۆ هه‌ر که‌ به‌ڕێوبه‌ره‌که‌ت له‌‬ ‫شه‌قامه‌که‌ی ئه‌و به‌ره‌وه‌ بینی شڵه‌ژایت و یه‌کسه‌ر‬ ‫بێ خواحافیزی ئێمه‌ت به‌جێهێشت و چووی بۆ الی‬ ‫تا عه‌الگه‌ میوه‌که‌ی بۆ هه‌ڵبگریت! ئه‌ی مامۆستا‬ ‫گیان بیرت چووه‌وه‌‪ ،‬ساڵی پار هه‌مان کارت له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌ڕێوبه‌ره‌که‌ی پێشووشت کرد؟‘‘‪.‬‬ ‫ئه‌و ڕووداوه‌ دامه‌زراوه‌کانی خۆرهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست‬ ‫و له‌ نێویشیاندا حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستانی بیر‬ ‫خستمه‌وه‌‪ ،‬که‌ بۆ که‌سانێک له‌ ئاست به‌رپرسه‌کانیاندا‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ بێده‌سه‌اڵت و الوازن وێنه‌ی نه‌بێت؟ تا ئه‌وه‌ی‬ ‫فه‌رمانبه‌ر وا هه‌یه‌‪ ،‬دوای ته‌واوبوونی ده‌وامی ئاسایی‬ ‫و ته‌نانه‌ت له‌ ڕۆژانی پشووشدا هیچ باکی نییه‌ بچێته‌‬ ‫ماڵی به‌رپرسه‌کانی‪ ،‬تا کاروباری بازاریان بۆ بکات!‬ ‫خۆ ئه‌گه‌ر به‌رپرسه‌که‌ی داوای پاککردنه‌وه‌ی باخه‌که‌ی‬ ‫یان شتنی سه‌یاره‌ و ماڵه‌که‌ی لێکرد‪ ،‬ئه‌وه‌ بێ سێ‬ ‫و دوو جێبه‌جێ ده‌کات! ئه‌مه‌و زۆر ئاسایشه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫داوای لێکرێت مناڵه‌کانی بۆ ژیر بکات! ئه‌وه‌ زۆر به‌‬ ‫ئاسانی ده‌یکات؟ دیاره‌ ئه‌و که‌سه‌شی واده‌کات بێ‬ ‫ڕێزترین و الوازترین که‌سه‌ الی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگا به‌‬ ‫به‌رپرسه‌کانیشه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌م ب��واره‌دا هاوڕێکم ڕووداوێ��ک��ی سه‌یرتری‬ ‫بۆ گێڕامه‌وه‌‪ ،‬که‌ ئه‌و به‌ هه‌ردوو چاوه‌کانی خۆی‬ ‫بینیبوویه‌تی‪ ،‬ک�ه‌ هاوڕێیه‌کی فه‌رمانبه‌ری له‌‬ ‫یه‌کێک له‌ پارکه‌کانی شاری سلێمانی جانتای ژنی‬ ‫به‌ڕێوبه‌ره‌که‌ی به‌ شانازییه‌وه‌ هه‌ڵگرتبوو! له‌کاتێکدا‬ ‫کاکی به‌ڕێوبه‌ر و ژنه‌که‌ی به‌یه‌که‌وه‌ پیاسه‌یان‬ ‫ده‌کرد! پرسیاری سه‌ره‌کی ئه‌م باسه‌ش ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ بۆ کاره‌ی وایکرد؟ یان نه‌ده‌کرا له‌بری‬ ‫ئه‌وه‌ی کاری وا سووک بکات خۆیشی له‌گه‌ڵ ژن‬ ‫و مناڵه‌کانی پیاسه‌ بکات؟ یان ئه‌گه‌ر ژن و مناڵی‬ ‫نه‌بوو وه‌ک الوێکی تازه‌ پێگه‌یشتوو‪ ،‬قورسایی و‬ ‫هێزی الویه‌تی خسته‌ ن��او جانتایه‌کی ژنانه‌وه‌؟‬ ‫یان ئه‌و کاره‌ی بۆ چاوه‌ڕوانی ته‌نیا سووپاسێک‬ ‫یان به‌خششێکی به‌رپرسه‌که‌ی کرد؟ یان ده‌بێت‬ ‫پرسیار ل �ه‌وه‌ بکه‌ین‪ ،‬که‌ تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگای‬ ‫ئێمه‌ بۆ واده‌ک �ه‌ن؟ واته‌ بۆ به‌رپرسه‌کان هه‌ستی‬ ‫خۆبه‌زلزانیان به‌ ئاستێک له‌ ناخیاندا چه‌که‌ره‌ی‬ ‫کردووه‌‪ ،‬تا نه‌ک هه‌ر منه‌ت به‌سه‌رفه‌رمانبه‌ره‌کانیان‪،‬‬ ‫به‌ڵکو منه‌ت به‌سه‌ر ئه‌و زه‌وییه‌شدا ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬که‌‬ ‫به‌سه‌ریدا ده‌ڕۆن! یان بۆ هه‌ندێک له‌ هاواڵتییه‌کان‬ ‫ئه‌ونده‌ الوازن‪ ،‬کۆێرانه‌ هه‌موو ئه‌رک و ڕاسپارده‌کانی‬ ‫به‌رپرسه‌کانیان جێبه‌جێده‌که‌ن؟ یان ئه‌وه‌ خوویه‌کی‬ ‫نێو کۆمه‌ڵگاکه‌مانه‌ و الدان لێی مانای الدان له‌‬ ‫یاسا و ڕێ و ڕه‌سمه‌ ئایینی و کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کانه‌‪،‬‬ ‫له‌کاتێکدا من هیچ کات له‌گه‌ڵ ئه‌م کرداره‌ هه‌اڵنه‌دا‬ ‫نیم‪ ،‬به‌اڵم الشم وایه‌ ئه‌وه‌ کرداری که‌سانێکه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ناتوانن‪ ،‬هه‌ر ڕۆژه‌ و پیاوی یه‌کێک نه‌بن!‬

‫بڕیار جه‌الل‬ ‫یه‌کى ئایارى هه‌موو ساڵێک جه‌ژنى‬ ‫جیهانى کرێکارانه‌و له‌ هه‌موو جیهاندا‬ ‫ک��رێ��ک��اران ئ �ه‌و رۆژه‌ی���ان ک���ردووه‌ به‌‬ ‫رۆژى به‌دیهێنانى ئ���اوات و م��اف و‬ ‫داخوازییه‌کانیان تا بتوانن له‌و رۆژه‌دا‬ ‫که‌مێک له‌ ناخۆشییه‌کانیان له‌بیر بکه‌ن‬ ‫و له‌گه‌ڵ خوشک و براو خێزانه‌کانیانداو‬ ‫له‌گه‌ڵ س�ه‌رج�ه‌م کرێکارانى جیهاندا‬ ‫ئاهه‌نگ بگێڕن‪ ،‬به‌اڵم ئ�ه‌وه‌ى جێگه‌ى‬ ‫پرسیاره‌ ئه‌وه‌یه‌ کرێکاران له‌ هه‌موو‬ ‫جیهان و له‌ هه‌رێمى کوردستانیش له‌و‬ ‫رۆژه‌دا له‌ جیاتى گێڕانى ئاهه‌نگ و خۆشى‬

‫یادى ئه‌و رۆژه‌ به‌ڕژانه‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان‬ ‫و ده‌ربڕینى ناڕه‌زایى ده‌که‌نه‌وه‌و هه‌وڵ‬ ‫ده‌ده‌ن له‌و رۆژه‌دا داواى به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫هه‌ندێک له‌ مافه‌کانیان بکه‌ن‪.‬‬ ‫کرێکارانى کوردستانیش له‌و کێشانه‌ى‬ ‫کرێکارانى جیهانى گرتۆته‌وه‌ بێبه‌ش نین‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌هۆى هه‌بوونى هه‌لى کارى زیاتر‬ ‫له‌ کوردستان رێژه‌ى ناڕه‌زایى له‌ چاو‬ ‫واڵتانى وه‌ک یۆنان و نه‌مساو واڵتانى‬ ‫ئه‌وروپا به‌گشتى که‌متره‌ ئه‌ویش به‌هۆى‬ ‫ئه‌و بووژانه‌وه‌ى له‌دواى روخانى رژێمى‬ ‫به‌عس عێراق و کوردستانى گرتۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌چى له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا کرێکارانى کورد‬ ‫تا ئێستاش ناتوانن له‌و رۆژه‌دا ئاهه‌نگ‬ ‫بگێڕن؟ ی��اخ��ود هیچ نه‌بێت له‌گه‌ڵ‬ ‫خێزانه‌کانیاندا له‌ ماڵه‌وه‌ کۆببنه‌وه‌و‬ ‫ماندوویه‌تى رۆژانى رابردوویان له‌بیربکه‌ن‪،‬‬ ‫چونکه‌ ئه‌گه‌ر رۆژێک کار نه‌که‌ن ناتوانن‬ ‫ده‌ست له‌سه‌ر سکى تێریان دابنێن و‬ ‫خه‌مى رۆژى داهاتوو نه‌خۆن و له‌وه‌‬ ‫نه‌ترسن که‌ رۆژى داهاتوو بێئیش نابن‪،‬‬ ‫چونکه‌ هه‌تا ئێستا الیه‌نى په‌یوه‌ندیدار‬ ‫ئاسایشى ژیانى بۆ دابین نه‌کردوون و‬ ‫هیچ یه‌کێک له‌ مافه‌ سه‌ره‌تاییه‌کانیان‬ ‫جێبه‌جێنکراوه‌‪.‬‬ ‫له‌ یه‌کى ئایارى هه‌موو ساڵێکدا بیر له‌‬ ‫مافى کرێکاران ده‌کرێته‌وه‌ ئه‌ویش ته‌نها‬ ‫به‌قسه‌ى سه‌رزاره‌کى و هه‌تا ئێستاش‬ ‫نه‌چۆنه‌ بوارى پراکتیکه‌وه‌ و ته‌نها یه‌ک‬ ‫رۆژ هه‌یه‌ بیر له‌ ژیانى کرێکار بکرێته‌وه‌‬

‫له‌ کوردستان و جیهانیش که‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫ده‌مانخاته‌ ئه‌و پرسیاره‌ى ئایا تۆ بڵێیت‬ ‫جارێکى تریش کرێکاران شۆڕشێکى‬ ‫گ���ه‌وره‌ى جیهانى بۆ به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫مافه‌کانیان به‌رپا نه‌که‌ن‪.‬‬ ‫له‌ کۆتاییدا ده‌پرسم بۆچى هه‌تا ئێستا‬ ‫یاسایه‌ک دانه‌نراوه‌ بۆ زامنکردنى ژیانى‬ ‫کرێکاران له‌ کوردستان؟ ده‌بێت ئه‌م‬ ‫یاسایه‌ که‌ى دابنرێت و ده‌بێت مافه‌کانى‬ ‫کرێکارانى تاچه‌ند تیادا بێته‌ بوون؟ که‌ى‬ ‫یاسایه‌ک داده‌نرێت بۆ دیاریکردنى مافى‬ ‫خاوه‌نکارو کۆمپانیاو کرێکاران؟ ده‌کرێت‬ ‫چه‌ندین پرسیارى تریش له‌ کرێکاران و‬ ‫گه‌نجانى کورد بکرێت به‌ نموونه‌ ئه‌گه‌ر له‌‬ ‫گه‌نجێکى کورد بپرسیت بۆچى له‌ یه‌کى‬ ‫ئایاریشدا کار ده‌که‌یت چه‌ندین وه‌اڵمت‬ ‫ده‌داته‌وه‌‪ :‬بۆ پێکهێنانى ژیانى خێزانى‪،‬‬ ‫دابینکردنى شوێنى نیشته‌جێبوون‪،‬‬ ‫هه‌وڵدان بۆ کۆکردنه‌وه‌ى سامانێک تا‬ ‫له‌کاتى تووشبوون به‌ کێشه‌یه‌کدا ژیانم‬ ‫نه‌چێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ ‪......‬ه��ت��د‪ ،‬ئه‌م‬ ‫وه‌اڵمانه‌ش له‌وه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ى گرتووه‌‬ ‫که‌ هه‌تا ئێستا نه‌ سه‌ندیکاى کرێکاران و‬ ‫نه‌ وه‌زاره‌تى کارو کاروبارى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫یاسایه‌کى دیارى نه‌کردووه‌ تا هه‌ندێک له‌‬ ‫مافه‌کانى کرێکارانى تیادا ده‌سته‌به‌ر بکرێت‬ ‫که‌ ده‌بوو هیچ نه‌بوایه‌ یاسایه‌ک دابنرایه‌‬ ‫تا سه‌ره‌تاییترین مافه‌کانى کرێکارانى‬ ‫تیادا دابینبکرایه‌و پێداویستیه‌کانى وه‌ک‬ ‫پێشینه‌ى هاوسه‌رگیرى و پێدانى زه‌وى‬

‫نیشته‌جێبوون و خزمه‌تى کارکردنیان‬ ‫له‌و کۆمپانیا و کارگانه‌ى ک��ارى تێدا‬ ‫ده‌که‌ن و دیارینه‌کردنى ماوه‌ى کارکردن‬ ‫و نه‌بوونى یاسایه‌ک بۆ حسابى کارکردنى‬ ‫رۆژانه‌ى کرێکاران له‌الى خاوه‌ن کاره‌کان‬ ‫و دیارینه‌کردنى رێ��ژه‌ى مووچه‌ى ئه‌و‬ ‫کرێکارانه‌ى زیاد له‌ ماوه‌ى کارى خۆیان‬ ‫کار ده‌که‌ن و دابین نه‌کردنى مووچه‌یه‌ک‬ ‫له‌کاتى تووشبوونى کرێکار له‌ رووداوێکداو‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و کێشانه‌شدا هه‌تا ئێستا‬ ‫وه‌زاره‌ت��ى ک��ارو کاروبارى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫نه‌یتوانیوه‌ کرێکارى شاره‌زا بۆ کۆمپانیاو‬ ‫کارگه‌کان دروست بکات و هه‌وڵ بدات‬ ‫ئه‌و ژم��اره‌ زۆره‌ کرێکاره‌ بێکاره‌ى له‌‬ ‫کوردستان بوونى هه‌یه‌ که‌مبکرێته‌وه‌‬ ‫ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ى ژماره‌یه‌کى زۆر کرێکارى‬ ‫بیانى له‌ هه‌رێم شوێنى کارکردنیان له‌‬ ‫کرێکارانى ناوخۆى کوردستان گرتووه‌ که‌‬ ‫ئه‌مه‌ش جگه‌ له‌ بوونى زیان له‌ کرێکارانى‬ ‫ناوخۆ زیانێکى گه‌وره‌ش له‌ بارى ئابوورى‬ ‫هه‌رێم ده‌دات‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ى گرنگه‌ وه‌زاره‌تى کارو کاروبارى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى و سه‌ندیکاى کرێکاران له‌‬ ‫ماوه‌ى داهاتوودا ئه‌نجامى بده‌ن ئه‌وه‌یه‌‬ ‫کارێکى وا بکه‌ن له‌ ساڵى ئاینده‌داو‬ ‫له‌ یه‌کى ئایاردا کرێکارانى کوردستان‬ ‫له‌جیاتى ئه‌وه‌ى کار بکه‌ن ئاهه‌نگ بگێڕن‬ ‫و له‌گه‌ڵ خێزانه‌کانیان ئه‌و رۆژه‌ به‌خۆشى‬ ‫و دوورکه‌وتنه‌وه‌ له‌ خه‌مى بێکارى به‌ڕێ‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬

‫هه‌روه‌ها عێڕاقى الوازى دواى جه‌نگى‬ ‫هه‌شت ساڵ ‌ه توشى ه �ه‌ن��دێ ده‌نگى‬ ‫ناڕه‌زایى‌و که‌سانى ناڕازى ببوو ک ‌ه هه‌وڵى‬ ‫جێ پێ له‌قکردنى ده‌سه‌اڵتیان ده‌دا‪،‬‬ ‫له‌م الیه‌نه‌شه‌و‌ه ئه‌نفال وه‌کو په‌یامێک‬ ‫ئاڕاسته‌ى ئه‌و هێزان ‌ه کراو پێى ڕاگه‌یاندن‬ ‫ک ‌ه ده‌نگى ناڕه‌زایى له‌ناوچونى ناڕازییه‌کان‬ ‫و س���ه‌رچ���اوه‌ى دارای����ى و چه‌ناگه‌ى‬ ‫ناڕازییه‌کان بێـ سوتماک ده‌کرێت وه‌کو‬ ‫هۆڕه‌کان ل ‌ه باشورو الدێکان ل ‌ه کوردستان‪،‬‬ ‫که‌النى که‌م (‪ )4000‬چ��وار ه �ه‌زار الدێ‬ ‫ل ‌ه کوردستان به‌ر ئه‌م شااڵو‌ه به‌دناو‌ه‬ ‫که‌وتن‌و خاپور کران‌و دانیشتوانه‌کانیان‬ ‫ل ‌ه ئۆردوگا زۆر‌ه ملێکان جێنشین کران‌و‬ ‫هه‌میش ‌ه چ��اوه‌دێ��رى ده‌وڵ���ه‌ت خرای ‌ه‬ ‫سه‌ریان‪( .‬مه‌ریوان وریا قانع) پێى وای ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر جه‌نگى خه‌لیج (عێڕاق _ کوه‌یت)‬ ‫و ئ�ه‌و ده‌رئه‌نجامانه‌ى ک ‌ه به‌شکستى‬ ‫عێڕاق که‌وته‌و‌ه نه‌بوای ‌ه ئه‌وا کۆمه‌ڵگه‌ى‬ ‫کوردى وه‌ک گشتێک ل ‌ه به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫نه‌مانى سه‌رتاسه‌رى دابوو‪ ،‬ئه‌نفال کلیلى‬ ‫کردنه‌وه‌ى ئه‌م هه‌ڕه‌ش ‌ه کوشنده‌ی ‌ه بوو‬

‫له‌سه‌ر هه‌موومان‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر چى ئه‌نفال پرۆسه‌یه‌کى حزبى‬ ‫به‌عس بوو بۆ سڕینه‌وه‌ى کورد به‌اڵم‬ ‫به‌کۆتایى هاتنى به‌عس له‌ عێڕاق ئه‌وا‬ ‫ئه‌نفال کۆتایى نایه‌ت‪ ،‬چونکه‌ به‌عس‬ ‫خ��ۆى هه‌ڵقواڵوى ئایدۆلۆژیایه‌که‌ که‌‬ ‫ب�ه‌ع�س‌و ئه‌نفال وه‌ک��و ی �ه‌ک به‌رهه‌م‬ ‫ده‌هێنێت‪ ،‬ئایدۆلۆژیایه‌ک ڕیشه‌کانى بۆ‬ ‫مێژوویه‌کى دوور تر له‌ دروست بوونى‬ ‫به‌عس درێژه‌ ده‌کێشێ‪ ،‬یاخود ده‌توانین‬ ‫بڵێین ح��زب��ى ب�ه‌ع��س ئاالتێک بووه‌‬ ‫به‌ده‌ستى ئه‌م ئایدۆلۆژیایه‌وه‌ و به‌شێک‬ ‫له‌ ویسته‌کانى پێ جێ به‌جێ کرد‪ ،‬جا‬ ‫ئه‌و ئایدۆلۆژیایه‌ ناو بنێین ئه‌نفالیزم‬ ‫یاخود ئایدۆلۆژیاى ڕه‌گ �ه‌ز په‌ره‌ستى‬ ‫عه‌ره‌بى بارگاوى کراو به‌ حه‌زى کوشتنى‬ ‫زۆرینه‌ له‌ زه‌مه‌نى مۆدێرنه‌دا‪.‬‬ ‫له‌ ڕاب���ردوودا حزبى به‌عسى عه‌ره‌بى‬ ‫ئیشتراکى له‌ هه‌ناوى ئه‌نفالیزم دا سه‌رى‬ ‫هه‌ڵداو به‌شێک له‌ مێژووى ڕه‌شه‌کوژى‬ ‫ب��ۆخ��ۆى ب��ردو دوات���ر ه�ه‌رل�ه‌ هه‌ناوى‬ ‫ئه‌نفالیزم دا کۆتایى ه��ات‌و هێشتا‬

‫چاوه‌ڕێى سه‌ر هه‌ڵدانى سه‌دان به‌عس‬ ‫له‌ ناو فه‌وزاى به‌عسیزم‌و ده‌یان سه‌دام‬ ‫له‌ناو عه‌قڵییه‌تى سه‌دامیزم‌و چه‌ندان‬ ‫پرۆسه‌ى ترى وه‌کو هه‌ڵه‌بجه‌و ئه‌نفال له‌‬ ‫بوونیادى ئه‌نفالیزم دا ده‌کرێت‪.‬‬ ‫ب���ه‌ج���ۆرێ���ک ل���ه‌ ج����ۆره‌ک����ان س��ه‌ر‬ ‫پێکه‌وتنه‌وه‌ى به‌غداد (که‌ هه‌میشه‌ له‌‬ ‫کاتى شکسته‌کاندا کورد الیه‌نێکى دیارى‬ ‫سه‌رپێ خستنه‌وه‌ى ب��ووه‌) سه‌ره‌تاى‬ ‫ده‌س��ت پ��ێ��ک��ردن�ه‌وه‌ى ب�ه‌رن��ام�ه‌ دوور‬ ‫مه‌و داکانى عه‌ره‌به‌ بۆ ڕه‌شه‌ کوژى‌و‬ ‫ئه‌نفال که‌ دوات �ر‌و له‌ سبه‌ى ناواخنى‬ ‫عه‌ره‌بیزمه‌وه‌ به‌دیار ده‌که‌وێت‪ ،‬به‌داخه‌وه‌‬ ‫کورد هه‌رگیز هه‌ستانه‌وه‌ کانى ڕابردووى‬ ‫به‌غدادى له‌به‌ر چاو نییه‌ ئه‌گینا مێژوو‬ ‫پڕیه‌تى له‌ دۆستایه‌تى کورد‌و عه‌ره‌ب‬ ‫له‌کاتى الوازى عه‌ره‌ب داو دواتر به‌هه‌ر‬ ‫بیانوو یه‌ک بێت ئه‌م دۆستایه‌تییه‌ به‌ره‌و‬ ‫جه‌نگ ب��راوه‌و ده‌س��ت ک��راوه‌ت �ه‌وه‌ به‌‬ ‫پرۆسه‌ى قڕکردن‪ ،‬چونکه‌ ئه‌م به‌رنامه‌یه‌‬ ‫به‌ له‌ناوچونى کورد کۆتایى دێت‌و له‌گه‌ڵ‬ ‫کۆتایى هاتنى مێژوودا ده‌وه‌ستێت‪.‬‬

‫سه‌رپێکه‌وتنى به‌غداد له‌ هه‌ناوى ئه‌نفالیزم دا‬

‫جه‌بار ئاوه‌ژه‌یى‬

‫ئه‌نفال سیاسه‌تێکى ل ‌ه مێژینه‌ى عه‌ره‌ب ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر ب ‌ه نه‌یاره‌کانیان و میلله‌تانى ترى‬ ‫دونیا ک ‌ه دواتر ئیسالم ل ‌ه ده‌قێکى دینى دا‬ ‫ڕێکى خست‌و ڕوایه‌تى زیاترى پێبه‌خشى‬ ‫شه‌ریعه‌تى ئایینى پێدا بۆسه‌ر کوتکردن‬ ‫وسڕینه‌وه‌ى دژ‌ه دین‌و دژ‌ه عه‌ره‌به‌کان‌و‬ ‫هه‌وڵدان بۆ له‌ناوبردن‌و پاکتاوکردن و‬ ‫ترساندنیان ل ‌ه ڕێگاى کوشتنى ب ‌ه کۆم ‌هڵ‌و‬ ‫تااڵن کردنى سه‌رو‌هت‌و ماڵیان‪.‬‬ ‫حزبى به‌عسیش وه‌ک��و درێ��ژ‌ه پێده‌رى‬ ‫ناسیۆ نالیستى عه‌ره‌بى‌و ڕه‌گه‌ز په‌رستى‬ ‫له‌به‌رگى‬ ‫ئ��ای��دۆل��ۆژی��ای��ى ئیشتراکى دا هه‌مان‬ ‫ڕێگه‌کانى عه‌ره‌بى سه‌ده‌کانى ناوه‌ڕاست‬ ‫و ب �ه‌رن��ام �ه‌ک��ان��ى س���ه‌رده‌م���ى ش��ه‌ڕى‬ ‫فتوحاتى وه‌کو ستراتیژو ڕێبه‌ڕ هه‌ڵبژاردو‬ ‫به‌شێوازێکى وورد بینانه‌‌و حیساب کردن‌و‬ ‫لێکدانه‌وه‌ى ده‌رئه‌نجامه‌کان‌و ل ‌ه ژێر‬ ‫به‌رنام ‌ه ڕێژییه‌کى تۆکمه‌دا ده‌ستى کرد ب ‌ه‬ ‫جێبه‌جێکردنى‪.‬‬ ‫کاتێک عێڕاق ل ‌ه جه‌نگى هه‌شت ساڵه‌ى‬ ‫دا ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئێرانى دراوس���ێ شکستى‬ ‫خ��واردو توشى نه‌هامه‌تیه‌کى گه‌وره‌بوو‬ ‫بوو‪ ،‬هه‌روه‌ها ئابورى واڵت به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫به‌رچاو داڕوخاو ده‌سه‌اڵت هیچ په‌یامێکى‬ ‫س�ه‌رک�ه‌وت��ن��ى ن�ه‌ب��و ب�ڵ�اوى بکاته‌وه‌و‬ ‫خه‌ڵکانى واڵتیش به‌هه‌ندێ دروشمى وه‌کو‬ ‫(من النصر الى النصر) (ل ‌ه سه‌رکه‌وتن‬ ‫بۆ سه‌رکه‌وتن) ڕاهێنابوو‪ ،‬به‌اڵم له‌و سات ‌ه‬ ‫وه‌خته‌دا ئه‌م دروشمان ‌ه ڕه‌واجى خۆیان‬ ‫له‌ده‌ست دابوو‪ ،‬ئیتر ده‌وڵ’ت ناچاربوو‬ ‫ل ‌ه ڕێگه‌ى زه‌ب��رو زه‌نگه‌و‌ه بێده‌نگى ب ‌ه‬ ‫دانیشتوانى عێڕاق قبوڵ بکات‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫ک��ورد ل ‌ه باکور ک ‌ه نه‌ته‌وه‌یه‌کى جودا‬ ‫ل ‌ه ع�ه‌ره‌ب�ه‌و‌ه شیع ‌ه ل ‌ه باشور ک ‌ه هاو‬ ‫مه‌زهه‌بى ده‌وڵه‌تى ئێرانى دوژمنى هه‌شت‬ ‫ساڵ جه‌نگى ماڵ وێرانکه‌ره‌‪.‬‬ ‫ل��ه‌الی��ه‌ک��ى ت����ره‌و‌ه ب�ڵ�او ک���ردن���ه‌وه‌ى‬ ‫به‌ڕێوه‌چونى پ��رۆس �ه‌ى ئه‌نفال وه‌کو‬ ‫چاالکى‌و ده‌ستکه‌وت بۆ عه‌ره‌بى سونن ‌ه‬ ‫مه‌زهه‌ب خانه‌واده‌ى ده‌سه‌اڵتدار ئه‌ژمار‬ ‫ده‌ک��راو په‌یامى سه‌رکه‌وتنى خۆى له‌م‬ ‫ڕێگه‌یه‌و‌ه به‌م شێواز‌ه ڕاده‌گه‌یاند‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ده‌ست‌و پێوه‌نده‌کانى له‌سه‌ر سه‌رکه‌وتن‬ ‫ڕاهێنابوو جابه‌هه‌ر جۆرێک ئه‌م سه‌رکه‌وتن ‌ه‬ ‫به‌دى بێت‪.‬‬


‫ئافرەتان‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫خۆشه‌ویستی راسته‌قین ‌ه بۆ مرۆڤ‪ ،‬دژوارترین کرداره‬

‫له‌کۆمه‌ڵگای ئ �ه‌م��رۆدا‪ ،‬به‌ زۆری‬ ‫توندوتیژی‪ ،‬تووڕه‌یی و گرژبوون‬ ‫سه‌ره‌کیه‌کانی‬ ‫ل �ه‌پ��ێ��وه‌ن��دی��ی �ه‌‬ ‫ه��اوس�ه‌ری��دا ب��ه‌دی ده‌ک��رێ��ن‪ .‬ئه‌و‬ ‫ه��ۆک��اران��ه‌ی ک��ه‌ کاریگه‌ریه‌کی‬ ‫به‌هێزیان له‌سه‌ر په‌یوه‌ندی هاوسه‌ری‬ ‫و سێکسی مرۆڤ هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌ن‪:‬‬ ‫داواک����اری ناواقیعی و نابه‌جێ‪،‬‬ ‫تێکه‌ڵبوونی نه‌خشی هاوسه‌ر‪،‬‬ ‫کێشه‌ی ل �ه‌ی �ه‌ک تێنه‌گه‌یشتن‪،‬‬ ‫ده‌ست تێوه‌ردانی که‌سی سێیه‌م‪،‬‬ ‫گرفت له‌بواری سێکس و کۆنترۆڵ‬ ‫و به‌ڕێوه‌به‌ری له‌ بواری ئابوریدا‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا زۆر ئ�ه‌زم��وون��ی ت��اڵ و‬ ‫ئ���ازارده‌ر له‌ ته‌مه‌نی منداڵیه‌وه‌‬ ‫یاخود له‌ په‌یوه‌ندیه‌ پێشینه‌یه‌کانی‬ ‫م��رۆڤ��ه‌وه‌‪:‬وه‌ک ب��ێ��ب��اوه‌ڕی‪ ،‬ترس‬ ‫و ئاڵۆزی ده‌رون��ی رێگه‌ له‌ به‌ره‌و‬ ‫ڕوبونه‌وه‌ی ئاشکرا و راستگۆیانه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوسه‌ردا ده‌گرن‪ .‬به‌ تێپه‌ر‬ ‫بوونی کات‪ ،‬به‌ جێگای خۆشه‌ویستی‬ ‫و رێزگرتن له‌ به‌رامبه‌ر‪ ،‬دڵئێشان‪،‬‬ ‫بێزاری‪ ،‬ره‌خنه‌ی نه‌رینی‪ ،‬به‌ هێند‬ ‫نه‌گرتنی یه‌کتر و جیابونه‌وه‌ دێنه‌‬ ‫کایه‌وه‌‪ .‬په‌یوه‌ندی له‌بری ئه‌وه‌ی‬ ‫سه‌رچاوه‌ی شادی و داهێنان بێت‪،‬‬ ‫ده‌بێت به‌ س �ه‌رچ��اوه‌ی تووڕه‌یی‬ ‫وئازاری ده‌رونی‪ ،‬مرۆڤ هه‌ست به‌وه‌‬ ‫ده‌کات که‌ هاوسه‌ره‌که‌ی تێی ناگات‪،‬‬ ‫ی��ان ت��ووڕه‌ی �ه‌ ‌ی��ان که‌مته‌رخه‌مه‌‬

‫یان خۆ چاوه‌ڕوانی له‌راده‌به‌ده‌ری‬ ‫ه �ه‌ی �ه‌ ‌و ب��ه‌ ه �ه‌س��ت��ن �ه‌ک��ردن به‌‬ ‫ئاڵوگۆر له‌ به‌رامبه‌ردا‪ ،‬هه‌ر چه‌نده‌‬ ‫پتر ه��ه‌وڵ��ده‌دات ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ی که‌‬ ‫هه‌ڵسوکه‌وتی بگوڕێت و نه‌هێڵێت‬ ‫که‌ ئ��اوات و ئ��اره‌زوه‌ک��ان��ی��ان تیا‬ ‫بچن‪ ،‬زێده‌تر نائومێد ده‌بێت‪ .‬ئه‌و‬ ‫کات‪ ،‬تێبینیه‌کانی‪ ،‬داخوازیه‌کانی‪،‬‬ ‫ئ��ام��ۆژگ��اری و ره‌خ��ن�ه‌ک��ان��ی‪ ،‬نه‌‬ ‫ته‌نیا ئاکامێکی باش و دڵخوازیان‬ ‫نابێ‪ ،‬به‌ڵکو سه‌ره‌نجام‪ ،‬کێشه‌کان‬ ‫زۆرت��رو قووڵتر ده‌که‌نه‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌راستی مرۆڤ بیه‌وێت بایه‌خ به‌‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانی بدات‪ ،‬باشتر وایه‌‬ ‫که‌ روو له‌خوی بکات و تا ئه‌و‬ ‫جێگایه‌ی ک�ه‌ ده‌ره‌ت��ان��ی هه‌یه‌‪،‬‬ ‫روانگه‌کانیبه‌رامبه‌ر به‌ هاوسه‌ره‌که‌ی‬ ‫‌بگۆڕێت‪ .‬پێویسته‌ نه‌مامی خۆناسین‬ ‫له‌ ناخی خۆیدا بڕوێنێ‪ ،‬هه‌ست به‌‬ ‫هه‌ڵه‌کانی بکات و الیه‌نه‌ الوازه‌کانی‬ ‫خۆی بدۆزێته‌وه‌‪ .‬ئه‌و کات ده‌توانێ‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کی کاراتر و سه‌رکه‌وتووتر‬ ‫بکات و به‌ رێگه‌گه‌لی جیاوازدا‬ ‫تاقیبکاته‌وه‌و به‌ دوای مێتودی نوێ‬ ‫و گونجاودا بگه‌ڕێت بۆ تێگه‌یشتن‬ ‫و هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌ڵسوکه‌وتی‬ ‫به‌رامبه‌ر و بۆ گه‌یاندنی په‌یامه‌کانی‬ ‫خۆی‪ .‬مرۆڤـ ده‌بێت هاوسه‌ره‌که‌ی‬ ‫له‌ ناخی باوه‌ڕ و ئه‌زموون و هه‌ستی‬ ‫تایبه‌ت به‌ خۆیه‌وه‌ هه‌ڵسه‌نگێنێت‬ ‫و له‌سه‌ر بنه‌ما و بنچینه‌ی تایبه‌ت‬ ‫به‌خۆی پێناسه‌ی بکات‪.‬‬

‫پ �ه‌ی��وه‌ن��دی��ی �ه‌ک��ی راسته‌قینه‌‪،‬‬ ‫پێویستی به‌خۆناسینی قووڵ‪ ،‬بڕوا‬ ‫به‌خۆیی و هاوسه‌نگی ناوخۆیی‬ ‫ه �ه‌ی �ه‌‪ .‬ب��ۆی �ه‌ ئ �ه‌گ �ه‌ر م���رۆڤ له‌‬ ‫تایبه‌تمه‌ندیه‌ ده‌رونیه‌ گرنگه‌کانی‬ ‫خۆی تێگه‌یشتبێت‪ ،‬ده‌توانێت له‌‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندن و پێناسه‌کردنی‬ ‫ن��اب�ه‌ج��ێ��ی ب��ه‌رام��ب��ه‌ره‌ک��ه‌ی خۆ‬ ‫بپارێزێت و هه‌وڵ بدات هه‌ر به‌و‬ ‫شێوه‌ی که‌ هه‌یه‌‪ ،‬رێز بۆ کارا‌کته‌ری‬ ‫دابنێت‪ .‬مرۆڤـ بۆ ئ �ه‌وه‌ی که‌ له‌‬ ‫ب�ه‌رام��ب�ه‌ره‌ک�ه‌ی باشتر تێبگات‪،‬‬ ‫ده‌بێت له‌ پێشدا کێشه‌ ده‌رونیه‌کانی‬ ‫خ��ۆی چ��اره‌س�ه‌ر کردبێت‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫له‌ناخی خۆیدا ده‌نگی قیژه‌و هاوار‬ ‫ب �ه‌ر گ��وێ بکه‌وێت‪ ،‬گوێیه‌ک بۆ‬ ‫بیستنی به‌رامبه‌ر له‌ ئارادا نابێت‪.‬‬ ‫تاکو مرۆڤ په‌یمانی دۆستی له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆیدا نه‌به‌ستێت‪ ،‬ناتوانێ هه‌ستی‬ ‫به‌زه‌یی و لێبوردن بۆ به‌رامبه‌ره‌که‌ی‬ ‫په‌یدا بکات‪ .‬ئه‌گه‌ر له‌ ناخی خۆیدا‬ ‫هه‌ست به‌هێمنی نه‌کات‪ ،‬ناتوانێ‬ ‫ب �ه‌رام��ب �ه‌ره‌ک �ه‌ی هێور بکاته‌وه‌و‬ ‫م��رۆڤ هه‌تا خۆی خۆش نه‌وێت‪،‬‬ ‫ناتوانێت هاوسه‌ره‌که‌یشی خۆش‬ ‫ب��وێ��ت‪ .‬تێگه‌یشتنی راسته‌قینه‌‬ ‫له‌ به‌رامبه‌ر‪ ،‬به‌ واتای به‌ تیۆری‬ ‫شیکردنه‌وه‌ی هه‌ست و بۆچوونی‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ نییه‌‪،‬به‌ڵکو به‌ واتای‬ ‫هاوتابوون و به‌ هاوبه‌شى ژیانه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌سته‌کانیدا‪ .‬به‌و واتایه‌یه‌‬ ‫‌که‌ راستییه‌کان به‌و شێوه‌ی که‌‬

‫سێ کچه‌ هاوه‌ڵه‌که‌ پێکه‌وه‌‬ ‫به‌ڕێگادا ده‌ڕۆیشتن و شێوه‌‬ ‫و بااڵیان زۆر له‌ ی�ه‌ک نزیک‬ ‫بوو‪ ،‬هه‌رسێکیان خوێندکارى‬ ‫زان��ک��ۆ ب��وون و ب��ۆ که‌لوپه‌ل‬ ‫کڕین به‌ناو بازاڕدا ڕه‌تده‌بوون‪،‬‬ ‫ده‌توانین بڵێین هه‌رسێکیان‬ ‫جوان بوون و به‌پێى پێویست‬ ‫مه‌کیاژیان کردبوو‪ ،‬جلوبه‌رگ‬ ‫و پۆشاکیان تاڕاده‌یه‌کى باش‬ ‫ماقوڵ بوون و وه‌ک سێ خانمى‬ ‫به‌ڕێز ده‌رده‌ک�ه‌وت��ن‪ ،‬پۆشینى‬ ‫جلوبه‌رگ ده‌شێت ڕه‌نگدانه‌وه‌ى‬ ‫ناوه‌وه‌ش بێت به‌ر له‌ ناسین و‬

‫هه‌ڵسه‌نگاندنى ڕه‌فتار‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫له‌و جۆره‌ بوون و ڕه‌فتاریشیان‬ ‫ئاسایى و سروشتى بوو‪.‬‬ ‫س����ه‌رب����ارى ئ����ه‌و خ��اڵ��ه‌‬ ‫ب���ه‌رچ���اوان���ه‌ش‪ ،‬ده‌توانین‬ ‫بڵێین ب �ه‌ژن و بااڵیان جوان‬ ‫بوون هه‌روه‌کو ڕوخساریان و‬ ‫ئه‌گه‌رچى داپۆشراوبوون بەاڵم‬ ‫هه‌یکه‌لیان نه‌ده‌شاردرایه‌وه‌‪،‬‬ ‫کاتێک ڕۆیشتن دوو کوڕى‬ ‫گ��ه‌ن��ج ل�����ه‌دواوه‌ توانجیان‬ ‫لێدان‪ ،‬یه‌که‌میان وتى‪ :‬ئه‌وه‌ى‬ ‫ناوه‌ڕاستیانم به‌دڵه‌‪ ،‬قوربانى ئه‌و‬ ‫هه‌نگاوانه‌ بم که‌ هه‌ڵیاندێنێ‪..‬‬

‫دووه‌م��ی��ش ب �ه‌ پێکه‌نینه‌وه‌‬ ‫وت��ى‪ :‬چاکه‌ت ڕه‌ش�ه‌ک�ه‌ پیاو‬ ‫تێک ده‌دات‪ ،‬ده‌ست نه‌خه‌یته‌‬ ‫ئه‌و ن��اوق�ه‌ده‌ی�ه‌وه‌‪ ،‬به‌ساقه‌ى‬ ‫ئه‌و خوایه‌ش بم که‌ دروستى‬ ‫کردووه‌‪.‬‬ ‫خ �ه‌ڵ��ک �ه‌ک �ه‌ گ��وێ��ی��ان له‌و‬ ‫قسانه‌ ب��وو‪ ،‬کچه‌کانیش وا‬ ‫خ��ۆی��ان پیشاندا گوێیان له‌‬ ‫هیچ نه‌بووه‌ به‌اڵم ڕوخساریان‬ ‫گۆڕا و نێوچه‌وانیان گرژ کرد‪،‬‬ ‫له‌والتره‌وه‌ کابرایه‌کى شه‌رواڵ‬ ‫له‌به‌ر که‌ س��ه‌ره‌ سپییه‌که‌ى‬ ‫له‌ کاڵوه‌که‌یه‌وه‌ دیاربوو‪ ،‬به‌‬ ‫ته‌نیشتیاندا ڕه‌تبوو و به‌وردى‬ ‫ته‌ماشاى ڕوخسارى هه‌رسێکیانى‬ ‫ک��رد‪ ،‬وه‌ه��ا نزیکیش ببۆوه‌‬ ‫ده‌توت یه‌که‌مجاریه‌تى ئافره‌ت‬ ‫ده‌بینێ‪ ،‬لێوى خۆى ده‌گه‌ست‬ ‫و پاشان که‌ خ��ۆى کێشا به‌‬ ‫شانى که‌سێکى به‌رامبه‌ریدا‬ ‫ئینجا هاته‌وه‌ سه‌ر شه‌قامه‌که‌‬ ‫و حاڵى په‌شێوى خۆى‪.‬‬ ‫کچه‌کان به‌ نه‌رمى پێکه‌نین و‬ ‫چاکه‌ت ڕه‌شه‌که‌ به‌ هاوڕێکانى‬ ‫وت‪ :‬کچ و ژن خۆ ناوێرن بێنه‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌‪ ،‬به‌ توانج و قسه‌ى‬ ‫ناخۆش بێزارى ده‌که‌ن‪ ،‬پیاوان‬ ‫خراپیان لێ به‌سه‌رهاتووه‌‪..‬‬ ‫ئینجا ب �ه‌الى م��ۆز فرۆشێکدا‬ ‫تێپه‌ڕین و بینییان ژنێک مۆزى‬ ‫ده‌ک��ڕى‪ ،‬فرۆشیاره‌که‌ش پێى‬ ‫ده‌وت‪ :‬ب �ه‌ ئ����اره‌زووى خۆت‬ ‫هه‌ڵیگره‌‪ ،‬من بۆت تێکه‌م یان‬ ‫خ��ۆت تێیده‌که‌یت و چه‌ندین‬ ‫وته‌ى نه‌شیاوى دیکه‌ که‌ ماناى‬ ‫سێکس و وروژاندنى تێدابوو‪.‬‬ ‫کچه‌کان له‌ ماناى قسه‌که‌ى‬ ‫گه‌یشتن‪ ،‬کچى ده‌سته‌ چه‌پ که‌‬ ‫خوێندکارى به‌شى ده‌روونناسى‬ ‫ب����وو‪ ،‬ب���ه‌ ک��چ��ه‌ک��ان��ى وت‪:‬‬ ‫پیاوان و ک��وڕان هه‌ر به‌دواى‬ ‫شتێکدا ده‌گ�ه‌ڕێ��ن به‌هۆیه‌وه‌‬ ‫مه‌یله‌کانى ناوه‌وه‌یان بگه‌یه‌ننه‌‬ ‫ئافره‌تان‪ ،‬ئه‌وه‌ جارێکى تریش‬ ‫مۆزفرۆشێکى ت��ر زێده‌ڕۆیى‬ ‫کرد و بیرى چۆوه‌ که‌ ڕیکالم‬

‫رۆشنا ئه‌حمه‌د *‬

‫به‌رامبه‌ر هه‌ستی پێده‌کات‪ ،‬ده‌بێ‬ ‫ش��رۆڤ �ه‌ بکرێن‪ .‬په‌یوه‌ندییه‌کی‬ ‫دروست و ئایدیال‪ ،‬واته‌ ده‌ربڕینی‬ ‫ه��ه‌س��ت و ب�����اوه‌ڕی م����رۆڤ به‌‬ ‫په‌سه‌ندکردنی‬ ‫خۆشه‌ویستیه‌وه‌و‬ ‫هه‌ستی به‌رامبه‌ر به‌ڕێزه‌وه‌و بێئه‌وه‌ی‬ ‫که‌ له‌ راستی یاخود ناڕاستی ئه‌و‬ ‫هه‌سته‌ بکۆڵریته‌وه‌‪ .‬په‌سه‌ندکردنی‬ ‫بێسنووری هه‌ست وئاره‌زوه‌کانی‬ ‫به‌رامبه‌ر‪ ،‬ده‌بێته‌ هۆی خوڵقاندنی‬ ‫که‌شێکی گونجاو و له‌بار بۆ ئه‌و‬ ‫که‌سه‌ که‌ له‌ناخی خۆی بکۆڵێته‌وه‌و‬ ‫توانایی ئه‌وه‌ی پێده‌به‌خشێت که‌‬ ‫گۆڕانکاریه‌ ده‌رون��ی�ه‌ک��ان��ی خۆی‬ ‫گه‌شه‌پێبدات و بیانبوژێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫که‌چی به‌پێچه‌وانه‌وه‌‪ ،‬هه‌وڵدان‬ ‫ب �ه‌ ت��وڕه‌ی��ی و توندوتیژیه‌وه‌‌بۆ‬ ‫ناچارکردنی به‌رامبه‌ر به‌ گۆڕان‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و ئاکامه‌ی لێده‌که‌وێته‌وه‌ که‌‬ ‫به‌رامبه‌ره‌که‌ هه‌ست به‌ کزی و الوازی‬ ‫و تێنه‌گه‌یشتویی و پێنه‌گه‌یشتویی‬ ‫خۆی بکات و هه‌وڵ بدات رێگه‌ی‬ ‫دروست به‌ ته‌نیا خۆی هه‌ڵبژێرێت و‬ ‫ناچار به‌ به‌رگری و دژایه‌تیکردنێکی‬ ‫ن �ه‌خ��وازراو بکرێت بۆ پارێزگاری‬ ‫له‌سه‌ربه‌خۆیی و که‌سایه‌تی خۆی‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر هاوسه‌ر هه‌ست به‌وه‌بکات‬ ‫که‌ گرنگی پێده‌درێت و به‌ڕێز و‬ ‫خۆشه‌ویستیه‌وه‌ سه‌یری ده‌کرێت‪،‬‬ ‫زۆر له‌بارتر ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی که‌‬ ‫سه‌رنجی ئ �ه‌و په‌یامه‌ ب��دات که‌‬ ‫ئاڕاسته‌ی ده‌ک��رێ��ت و په‌سه‌ندی‬

‫بکات‪ .‬ره‌مزی شیاو بۆ پێوه‌ندی‪،‬‬ ‫هه‌ر ده‌ربڕین نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو چۆنیه‌تی‬ ‫ده‌ربڕینه‌‪ .‬له‌ هه‌مووى گرنگتر‪ ،‬ئه‌و‬ ‫چوارچێوه‌ یاخود ئه‌و بارودۆخه‌یه‌‬ ‫که‌ په‌یوه‌ندیه‌کی پێدا تێده‌په‌ڕێت‪.‬‬ ‫وات�ه‌ کاتێک به‌رامبه‌ر هه‌ست به‌‬ ‫خۆشه‌ویستی و رێزگرتن بکات‪،‬‬ ‫ئ��ام��اده‌ی گوێگرتن ده‌ب��ێ��ت بۆ‬ ‫هاوسه‌ره‌که‌ی‪ ،‬به‌اڵم که‌ هه‌ست به‌وه‌‬ ‫بکات سنووره‌کانی ده‌به‌زێنرێن و‬ ‫سوکایه‌تی به‌ که‌سایه‌تیی ده‌کرێت‪،‬‬ ‫به‌ دڵنیاییه‌وه‌ ده‌بێت به‌ مرۆڤێکی‬ ‫نه‌رێنی و به‌ تووڕه‌یی و هه‌ڵچونه‌وه‌‬ ‫هه‌ڵوێسته‌کانی‬ ‫ب���ه‌رپ���ه‌رچ���ی‬ ‫ه��اوس��ه‌ره‌ک��ه‌ی ده‌دات������ه‌وه‌و به‌‬ ‫ده‌س��ت �ه‌واژه‌ی ناحه‌ز و نه‌گونجاو‬ ‫وه‌اڵم���ی ده‌ادت����ه‌وه‌ و له‌ئاکامدا‬ ‫بۆئه‌وه‌ی که‌ زێده‌تر نه‌ڕه‌نجێت‪ ،‬له‌‬ ‫هه‌ستی خۆی پاشگه‌ز ده‌بێته‌وه‌و‬ ‫بیر له‌جیابوونه‌وه‌ ده‌کاته‌وه‌‪ .‬مرۆڤ‬ ‫ده‌بێت له‌ناخی خ��ۆی وااڵ بکات‬ ‫و له‌گه‌ڵ نیوه‌که‌ى دیکه‌یدا که‌‬ ‫هاوسه‌ره‌که‌یه‌تی پ��ڕی بکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌ر به‌و شێوه‌ی که‌ هه‌یه‌و به‌ بێ‬ ‫هیچ سنوورێک په‌سه‌ندی بکات‪.‬‬ ‫به‌مشێوه‌یه‌‪ ،‬ب�ه‌رام��ب�ه‌ره‌ک�ه‌ی له‌‬ ‫چوارچێوه‌ی خۆشه‌ویستیدا هه‌ست‬ ‫به‌ ‌‌ئاسایشێک ده‌کات که‌ یار‌مه‌تی‬ ‫ده‌دات ب��اش��ت��ر ب��ێ��ت و نزیکتر‬ ‫بێته‌وه‌‪.‬‬

‫* خوێندکار له‌ زانکۆى ئه‌مه‌ریکى‬ ‫له‌ سلێمانى‪.‬‬

‫سێکس و سێکس‬ ‫ک���ردن���ه‌ک���ه‌ى‬ ‫ل���ه‌ ی��ان��ه‌ى‬ ‫ش���ه‌وان���ى‬ ‫ئه‌و ر و پا‬

‫چ‬ ‫ی‬ ‫ر‬ ‫ۆ‬ ‫ک‬ ‫ه‌‬

‫ن��زی��ک��ده‌ب��ۆوه‌‬ ‫نه‌ک مۆز فرۆشتن‪.‬‬ ‫چ��اک �ه‌ت ڕه‌ش��ه‌ک��ه‌ وتى‪:‬‬ ‫ڕاست ده‌که‌یت‪ ،‬به‌اڵم پیاوان و‬ ‫دوکانداره‌کان ده‌توانن به‌بۆنه‌ى‬ ‫هه‌ر شتێکه‌وه‌ بێت ته‌علیقى‬ ‫خۆیان بده‌ن و به‌ماناوه‌ قسه‌‬ ‫فڕێبده‌ن‪ ،‬پێاڵوفرۆشه‌کان هه‌ر‬ ‫زانییان پێاڵوێک تاقیده‌که‌یته‌وه‌‬ ‫ده‌ستبه‌جێ وشه‌ى له‌و بابه‌ته‌‬ ‫ده‌ک���ه‌ن���ه‌ پ��رس��ی��ار‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫پێوانه‌ى خۆشت بێت و بڵێى‬ ‫زۆر باشه‌ ه �ه‌ر شتى خۆیان‬ ‫ده‌ڵێن‪ ،‬ئێمه‌ ده‌زانین وشه‌کانى‬ ‫زمانى خۆمان ماناى تریش‬ ‫ده‌به‌خشن‪ ،‬بۆ نمونه‌ ئاساییه‌‬ ‫به‌ پێاڵوێک بڵێى ته‌سک‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وان زێده‌ڕۆیى له‌و وشه‌یه‌دا‬ ‫ده‌که‌ن و جه‌ختى لێده‌که‌نه‌وه‌‬ ‫بۆ مه‌رامه‌کانیان‪.‬‬ ‫خوێندکارى به‌شى ده‌روونناسى‬ ‫وت���ى‪ :‬قسه‌ ل��ه‌وێ��دا ده‌بێته‌‬ ‫ک��ردار‪ ،‬ئه‌وان به‌ قسه‌ خۆیان‬ ‫له‌ ئۆرگازم نزیک ده‌که‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ڕه‌نگه‌ ڕۆژانه‌ هه‌ر ئه‌وه‌ پیشه‌یان‬ ‫بێت تاوه‌کو کڕیارى خۆیان‬ ‫ده‌ست ده‌که‌وێت‪ ،‬ئه‌مه‌ هێماى‬ ‫قسه‌کردنى له‌شفرۆشه‌کان نییه‌‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ده‌یانه‌وێت به‌و قسانه‌‬ ‫هه‌ڵوێستى کچان و ژنان بزانن‬ ‫و بیانکه‌نه‌ هاوڕێى خۆیان‪.‬‬ ‫له‌و کاته‌دا ته‌مامەته‌ فرۆشێک‬ ‫ده‌یڕوانییه‌ ئافره‌ته‌کانى ناو‬ ‫بازاڕه‌که‌ و ده‌یوت‪ :‬هه‌ر قابیلى‬ ‫ده‌مه‌‪ ،‬به‌ده‌م بیخۆیت ئه‌وه‌نده‌‬ ‫ج����وان و ن��اس��ک �ه‌ و چه‌ند‬ ‫ده‌سته‌واژه‌یه‌کى تر که‌ پرۆسه‌ى‬ ‫سێکسى پ��وخ��ت ببه‌خشێت‬ ‫پ��رت��ه‌ق��اڵ ف��رۆش��ه‌ک��ه‌ش به‌‬ ‫نه‌خۆشى ئاوداره‌وه‌ گرتبووى‪،‬‬

‫تا‬ ‫رکۆ‬

‫ب‬

‫ک‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫ى ات‬

‫ابان‬

‫ر‬

‫بێگومان‬ ‫وه‌ک چ���ۆن‬ ‫له‌شوالرى ئافره‌ت له‌‬ ‫گۆرانییه‌ فۆلکلۆرییه‌کاندا به‌‬ ‫میوه‌کانى وه‌ک نارنج و لیمۆ و‬ ‫پرته‌قاڵ ده‌چوێنرێت به‌و شێوه‌یه‌‬ ‫ئه‌ویش یه‌ک مانا ڕاسته‌وخۆکه‌ى‬ ‫ده‌گه‌یانده‌ گوێى کچان و ژنان‪،‬‬ ‫له‌وه‌ ده‌چوو ئه‌وێ بازاڕى سه‌وزه‌‬ ‫و میوه‌ نه‌بێت به‌ڵکو جه‌نگه‌ڵێک‬ ‫بێت نێره‌کان سه‌رنجى مێیه‌کان‬ ‫بۆ خۆیان ڕابکێشن‪.‬‬ ‫خوێندکارى ده‌روونناسى پاش‬ ‫باسکردنى چه‌نده‌ها شت له‌و‬ ‫باره‌یه‌وه‌‪ ،‬له‌ گه‌ڕانه‌وه‌یاندا وتى‪:‬‬ ‫ئه‌وان هه‌ر به‌وه‌وه‌ ناوه‌ستنه‌وه‌‬ ‫که‌ هێما و ئاماژه‌کان بکه‌نه‌‬ ‫ده‌ربڕینى سێکسییان‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫قسه‌ى زۆر خراپتریش ده‌که‌ن‬ ‫و به‌ته‌نگ که‌سێتییانه‌وه‌ نین و‬ ‫زۆرجار ناوى شته‌کانى ئافره‌ت‬ ‫ت����ه‌واو ده‌ڵ��ێ��ن و به‌ساقه‌ى‬ ‫ده‌بن‪ ،‬ئه‌و ڕۆژه‌ به‌ ( س ) ى‬ ‫هاوڕێمانیان وتبوو که‌ خۆتان‬ ‫ده‌زان���ن ب��ااڵ ب��ه‌رزه‌ و کچێکى‬ ‫به‌خۆیه‌‪ ،‬کوڕێک ل��ه‌دواوه‌ چى‬ ‫نه‌شیاوه‌ ڕاسته‌وخۆ و بێ په‌رده‌‬ ‫پێى وت��ب��وو‪ ،‬ئ �ه‌وی��ش ئاوڕى‬ ‫لێدابۆوه‌ و وتبووى‪ :‬من ڕه‌فیقى‬ ‫خوشکه‌که‌تم الى خ��ۆى‪ ،‬ئه‌م‬ ‫قسانه‌ى تۆى پێده‌ڵێمه‌وه‌ تا‬ ‫بزانێت چ جۆره‌ برایه‌کى هه‌یه‌‪،‬‬ ‫کوڕه‌که‌ش ته‌واو ڕه‌نگى ده‌په‌ڕێ‬ ‫و هه‌ناسه‌ى سوار ده‌بێت‪ ،‬پاشان‬ ‫ده‌بێته‌ جێى گاڵته‌پێکردنى‬ ‫هاوڕێکانى‪.‬‬

‫‪5‬‬

‫كچێكی چوارد ‌ه ساڵە‬ ‫خۆی سوتاند‬ ‫ل ‌ه گه‌ڕه‌كێكی ش��اری هه‌ولێر ب ‌ه‬ ‫هۆكارێكی ن��ادی��ار كچێك خۆی‬ ‫ده‌سووتێنێت‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌ك ل ‌ه نه‌خۆشخانه‌ی‬ ‫ئیمرجنسی هه‌ولێر رایگه‌یاند‪:‬‬ ‫«كچێكی چ��وارده‌س��اڵ��ی به‌ناوی‬ ‫(د‪ .‬ئه‌‪ .‬ا) كچی ماڵ و دانیشتووی‬ ‫گه‌ڕه‌كی نیشتمانی شاری هه‌ولێر‬ ‫خ��ۆی س��ووت��ان��دوو‌ه و گیانی ل ‌ه‬ ‫مه‌ترسی دایه»‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌كه‌ گووتیشی‪« :‬رێژه‌ی‬ ‫سووتانی كچه‌ك ‌ه زۆر‌ه و ناتوانێت‬ ‫قس ‌ه بكات و گیانی ل ‌ه مه‌ترسی‬ ‫دایه‌ و خێزانه‌كه‌ی هۆكاری‬ ‫خۆسوتانده‌كه‌ی ئاشكرا ناكه‌ن»‪.‬‬

‫ل ‌ه داخی مێرده‌كه‌ی‬ ‫خۆی سووتاند‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌ك ل ‌ه نه‌خۆشخانه‌ی‬ ‫ئیمرجنسی هه‌ولێر ب ‌ه ئاژانسی‬ ‫په‌یامنێری راگ�ه‌ی��ان��د‪« :‬شه‌وی‬ ‫راب��ردوو ل ‌ه شاره‌دێی داره‌ت��ووی‬ ‫سه‌ر ب ‌ه ق �ه‌زای ده‌شتی هه‌ولێر‪،‬‬ ‫دوای ئه‌وی پیاوێك ب ‌ه سه‌رخۆشی‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه ماڵه‌وه‌‪ ،‬چه‌ند جارێك‬ ‫هێرش ده‌كاته‌ سه‌ر خێزانه‌كه‌ی و‬ ‫لێده‌دات»‪.‬‬ ‫س �ه‌رچ��اوه‌ك � ‌ه گووتیشی‪« :‬ب ‌ه‬ ‫گوته‌ی ئافره‌ته‌ك ‌ه ك ‌ه ناوی (س‪.‬‬ ‫ا – ‪ 38‬ساڵ)ه‌‪ ،‬له‌ كاتژمێر یه‌كی‬ ‫شه‌و خۆی سووتاندوه‌‪ ،‬به‌ گوته‌ی‬ ‫خۆی هیچ رێگاچاره‌یه‌كی نه‌بووه‌‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ویستوویه‌تی كۆتایی به‌ ژیانی‬ ‫خۆی بهێنێت و په‌نای بردۆته‌ به‌ر‬ ‫خۆسوتاندن»‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌ك ‌ه ئاماژه‌ی به‌و‌ه كردوو‌ه‬ ‫رێژه‌ی سووتانی زۆر‌ه و گیانی ل ‌ه‬ ‫مه‌ترسی دایه‌‪.‬‬ ‫پۆلیس ده‌ستی ب ‌ه لێكۆڵینه‌و‌ه‬ ‫ك��ردوو‌ه و دۆسیه‌ی بۆ بابه‌ته‌ك ‌ه‬ ‫كردۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ UNDP‬ل ‌ه دارشتنی‬ ‫یاسایه‌كی تایبه‌ت ب ‌ه ژنان‬ ‫ئاماده‌ی ‌ه هاوكاری هه‌رێمی‬ ‫كوردستان بكات‬ ‫ب ‌ه مه‌به‌ستی گفتوگۆكردن له‌باره‌ی‬ ‫په‌ره‌پێدانی تواناكانی ئافره‌تانی‬ ‫كوردستان‪ ،‬پێنج شەمە لێژنه‌ی‬ ‫داكۆكی كردن ل ‌ه مافی ئافره‌تان ل ‌ه‬ ‫په‌رله‌مانی كوردستان پێشوازیی ل ‌ه‬ ‫شاندێكی رێكخراوی (‪)UNDP‬‬ ‫كرد‪.‬‬ ‫ل ‌ه الیه‌ن خۆشیانه‌و‌ه داوایان ل ‌ه لێژنه‌ی‬ ‫داكۆكیكردن ل ‌ه مافی ئافره‌تان كرد‬ ‫ك ‌ه رووپێوێكی گشتی ئه‌نجامبدرێت‬ ‫ل�ه‌ب��اره‌ی ئ��اب��ووری و ش��اره‌زای��ی و‬ ‫لێهاتووی ئافره‌تانی كوردستان ‪.‬ل ‌ه‬ ‫ته‌وه‌رێكی تری گفتوگۆكانیاندا ب ‌ه‬ ‫وردی باسیان ل ‌ه مه‌ینه‌تیه‌كانی ژن ‌ه‬ ‫شه‌هید و ئه‌نفاله‌كانی كوردستان كرد‬ ‫‪ ،‬جه‌ختیشكرایه‌و‌ه ل ‌ه سه‌ر پێویستی‬ ‫هاوكاری كردنیان ل ‌ه هه‌موو بواره‌كانی‬ ‫ژیان‪.‬‬ ‫ل ‌ه كۆتاییدا شانده‌كه‌ی (‪)UNDP‬‬ ‫ئ��ام��اده‌ی��ی خ��ۆی��ان ن��ی��ش��ان��دا بۆ‬ ‫هاوكاركردنی لێژنه‌ی داكۆكیكردن‬ ‫ل ‌ه مافی ئافره‌تان ل ‌ه دارشتنی‬ ‫یاسایه‌كی تایبه‌ت ب ‌ه ژنان له‌سه‌ر‬ ‫ئاستی نێوده‌وڵه‌تی ‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫تەوەر‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫تەوەر‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫‪7‬‬

‫کــــــرێکـــاران لـــە جـــەژنی یـــەکـی ئایــار دا داوای یـاسایەکی هاوچەرخ و مۆدێرن دەکەن‬ ‫ڕۆژى کرێکارانى جیهان‬

‫مه‌کته‌بی رێکخراو‌ه پیشه‌یی وجه‌ماوه‌ریه‌کانی حزبی سۆسیالست دیموکراتی‬ ‫کوردستان‪ ،‬سه‌باره‌ت به‌و یاد‌ه پڕله‌ ماندووبوونه‌ی کرێکان ل ‌ه به‌یان‬ ‫نامه‌یه‌کیاندا ئاماژه‌یان به‌وه‌کرد که‌ (‪)124‬ساڵ به‌ر له‌ئێستا کۆمه‌ڵێک‬ ‫کرێکارى چه‌وساو‌ه نێو کارگه‌کانى شیکاگۆى ئه‌مریکا‪ ،‬بۆ ناڕه‌زاى ده‌ربڕین‬ ‫و داواکارى مافه‌کانیان‪ ،‬له‌شوێن کاره‌کانى خۆیاندا ده‌ستیان دای ‌ه مانگرتن‪،‬‬ ‫به‌ئومێدى که‌مکردنه‌وه‌ى سه‌عاتى کارکردن بۆهه‌شت کاتژمێر کارکردن‪،‬‬ ‫بۆ باشترکردنی ژیان و گوزه‌رانى خۆیان و خێزانه‌کانیان‪ ،‬به‌اڵم مه‌خابن‬ ‫ده‌سه‌اڵتى سته‌مکارى ئه‌و سه‌رده‌مه‌ له‌جیاتى به‌هه‌ند وه‌رگرتنى داواو‬ ‫داخوازیه‌کانى کرێکاران‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌وه‌ زۆر به‌توندى داواکانیان ڕه‌تده‌کاته‌وه‌‪،‬‬ ‫ده‌سه‌اڵتداران هه‌وڵى خامۆش کردن و له‌به‌ین بردنى داواکارى کرێکارانیان‬ ‫به‌دروست کردنى کوشتارگه‌یه‌ک له‌شوێن کاره‌کانى خۆیان دا دروست کرد‪،‬‬ ‫که‌به‌سه‌دان کرێکار بوونه‌ قوربانى و به‌سه‌دانى دیکه‌ش ڕاپێچى زیندانه‌کان‬ ‫کران‪ ،‬ساڵێکیش دواى ئه‌و هه‌ڕه‌ش ‌ه کوژێیه‌ى کرێکاران‪ ،‬به‌بڕیارێکى‬ ‫دڵڕه‌قانه‌ى دادگا پۆلێکى دیکه‌ى کرێکاره‌ به‌داردا کران‪.‬‬ ‫کرێکاران‪....‬ڕنجده‌ران‪.‬‬ ‫هه‌وڵى سه‌رمایه‌دارو ڕژیم ‌ه دکتاتۆریه‌کان هه‌میشه‌ ب �ه‌رده‌وام بوو‌ه بۆ‬ ‫سه‌رکوتکردن و له‌باربردنى هه‌ر هه‌واڵ و تێکۆشانێک که‌چینێک یاخوت‬ ‫تۆێژو گوروپێک ده‌یدات به‌شێوه‌یه‌ک داوا ڕه‌واکانى خۆیان له‌ڕێگاى هه‌ر‬ ‫ئیعتیوازو مانگرتنێکه‌و‌ه ده‌ر ده‌بڕێت‪ ،‬ته‌نانه‌ت بۆساتێکیش ڕێگه‌ ناده‌ن‬ ‫داواکانیان به‌رن ‌ه پێش‪.‬‬ ‫کرێکارانى ماندو نه‌ناس به‌هۆى سیاسه‌تى هه‌ڵه‌ى ڕژێم ‌ه یه‌ک له‌دوایه‌که‌کانى‬ ‫عێراق به‌ هه‌مان شێو‌ه کر ێکارانى عێراق و کوردستانیش توشى هه‌مان‬ ‫گرفت و چه‌وسانه‌وه‌ هاتوون‪,‬له‌وبه‌ینه‌دا زه‌برى کاریگه‌ریان خواردوو‌ه و‬ ‫هه‌وڵه‌کانیان خه‌فه‌و سه‌ر کوتکراوه‌‪،‬کرێکارانى کوردستانیش تاکو ڕاپه‌ڕینى‬ ‫ئازارى سالى (‪)1991‬له‌الیه‌ن حکومه‌تى به‌عسه‌و‌ه خراپترین یاساکانى‬ ‫به‌سه‌ردا جێبه‌جێ کراوه‌‪ ،‬هه‌ر ئه‌وه‌ش وایکرد بیر ل ‌ه داڕشتنى یاسایه‌ک‬ ‫بکاته‌و‌ه که‌ناسنامه‌ى کرێکار ل ‌ه که‌رتى گشتى به‌بڕیارى (‪)150‬ى ساڵى‬ ‫(‪ )1987‬داماڵێنێت و به‌فه‌رمانبه‌ر بیناسێت‪ ،‬ئه‌م بڕیار‌ه کاریگه‌رى ده‌رونى‬ ‫و مادى و سیاسى له‌سه‌ر کرێکار جێ هێشت‪ ،‬هه‌روه‌ها کارى سه‌ندیکاى ل ‌ه‬ ‫که‌رتى گشتى دا قه‌ده‌غه‌ کرد‪ ،‬هه‌ر چه‌نده‌ دواى ڕاپه‌ڕین هه‌وڵى زۆر درا‬ ‫بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ئه‌و بریاره‌‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه تاکو ئێستا نه‌بڕیاره‌ک ‌ه‬ ‫هه‌ڵوه‌شێنراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬نه‌هه‌مواریشکراوه‌‪.‬‬ ‫کرێکارانى به‌ش مه‌ینه‌ت‬ ‫حزبى سۆسیالست دیموکراتى کوردستان هه‌میشه‌ هه‌وڵى باشترکردن‬ ‫و ڕه‌خساندنى هه‌لى کارى بۆ کرێکاران داو‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا خۆى‬ ‫به‌پاڵپشت و داکۆکى کارى ماف ‌ه ڕه‌واکانى کرێکاران ده‌زانیت‪ .‬به‌پێویستى‬ ‫ده‌زانین که‌ له‌م ڕۆژه‌دا داوا له‌ په‌ڕله‌مان و کابینه‌ى شه‌شه‌مى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان بکه‌ین‪ ،‬هه‌وڵى داڕشتنى یاسایه‌کى کارى نوێ بدات ک ‌ه‬ ‫یه‌کبگرێته‌وه‌ له‌گه‌ڵ یاساى کاری نێوده‌وڵه‌تى و هه‌لومه‌رج و بارودۆخى‬ ‫ئێستا له‌به‌ر چاو بگرێت و ژیانێکى شایسته‌ بۆکرێکاران دابین بکات‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها به‌په‌له‌ش هه‌وڵ بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى یاساى ژم��اره‌(‪ )150‬ى‬ ‫ساڵى(‪ )1987‬بدات‪ ،‬داواش ده‌که‌ین قه‌ره‌بووى کرێکارانى زیانلێکه‌وتوو‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬جارێکى تر پاڵپشتى داوا ڕه‌واکانتان ده‌که‌ین‪ ،‬داوا له‌کرێکارانیش‬ ‫ده‌که‌ین یه‌کڕیزى و یه‌کگرتووى خۆیان بپارێزن و ڕیزه‌کانى سه‌ندیکاکانى‬ ‫کرێکاراندا ڕێکبخه‌ن تامافه‌کانتان زوتر بێت ‌ه دى بێت‪.‬‬ ‫ب�������ه‌رزوپ�������ی�������رۆزب�������ێ�������ت ڕۆژى ج����ی����ه����ان����ى ک������رێ������ک������اران‬ ‫درێ����������ژه‌دارب����������ێ����������ت خ������ه‌ب������ات������ى ڕه‌واى ک������رێ������ک������اران‬ ‫گ���ی���ان���ی���ان ش����ادب����ێ����ت ک����رێ����ک����اران����ى گ����ی����ان ب����ه‌خ����ت����ک����ردوو‪.‬‬ ‫‌مه‌کته‌بی رێکخراو ‌ه پیشه‌یی وجه‌ماوه‌ریه‌کانی‬ ‫حزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان‬

‫کارمەند عومەر‬

‫ک���رێ���ک���اران ب��ن��ی��ات ن���ه‌رى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى مرۆڤایه‌تین‪ ،‬ئه‌و‬ ‫چینه‌ى کۆمه‌ڵگا که‌یانن که‌‬ ‫زۆرت��ری��ن ئه‌رکى بنیات نان‬ ‫و پێش خستنى وواڵته‌که‌یان‬ ‫گرتۆته‌ ئه‌ستۆ به‌اڵم که‌مترین‬ ‫ئ��اس��ت��ى خ��زم��ه‌ت و مافیان‬ ‫ب��ۆداب��ی��ن ک����راوه‌و زۆرب���ه‌ى‬ ‫س���ی���س���ت���ه‌م���ه‌ س���ی���اس���ى و‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان به‌شدارییان‬ ‫ل�ه‌ پێشێل ک��ردن��ى مافه‌کانى‬ ‫ئه‌وان دا ک��ردووه‌و که‌مترین‬ ‫به‌رگریان لێ کراوه‌‪.‬‬ ‫ل �ه‌ ع��ێ��راق و کوردستانیش‬ ‫دا کرێکار هه‌میشه‌ قوربانى‬ ‫ده‌ستى سیستمى حوکمڕانى‬ ‫و ده‌س��ه‌اڵت��ه‌ ی��ه‌ک ل �ه‌ دواى‬ ‫یه‌که‌کانى عێراق ب��وون‪ ،‬که‌‬ ‫له‌ڕووى یاساییه‌وه‌ کوردستان‬ ‫به‌شێکه‌ له‌ عێڕاق‪.‬‬ ‫ل�����ه‌گ�����ه‌ڵ ک����ران����ه‌وه‌ی����ه‌ک����ى‬ ‫تاڕاده‌یه‌ک گونجاو دا هێشتا‬ ‫ک��رێ��ک��اران ب�ه‌ه��ۆى نه‌بوونى‬ ‫ی���اس���ای���ه‌ک���ى ه����اوچ����ه‌رخ و‬ ‫م��ۆدێ��رن �ه‌وه‌ ن �ه‌ی��ان توانیوه‌‬ ‫سه‌رجه‌م مافه‌کانى خۆیان له‌‬ ‫ڕێگاى بوونى سه‌ندیکایه‌که‌وه‌‬ ‫ی���ان وه‌زاره‌ت���ێ���ک���ى تایبه‌ت‬ ‫ب�ه‌ ک��اروب��ارى کرێکارانه‌وه‌‬ ‫بهێننه‌دى‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ مێژوى سه‌رهه‌ڵدانى‬ ‫چینى کرێکاران بۆ به‌رگرى کردن‬ ‫له‌ مافه‌کانیان شێخ ئه‌حمه‌د محه‌مه‌د‬ ‫سه‌عید به‌رپرسى ڕاگه‌یاندنى لقى‬ ‫سلێمانى سه‌ندیکاى کرێکارانى‬ ‫کوردستان ئ��ام��اژه‌ ب �ه‌وه‌ ده‌کات‬ ‫ک�ه‌ئ�ه‌و م��ێ��ژووه‌ ده‌گ �ه‌ڕێ��ت �ه‌وه‌ بۆ‬ ‫سااڵنى (‪ )1886‬کاتێک کۆمه‌ڵێک‬ ‫کرێکار له‌ کارگه‌یه‌کى ویالیه‌تى‬ ‫شیکاگۆى ئه‌مه‌ریکا بۆ گوزارش‬ ‫کردن له‌ مافه‌کانى خۆیان داواکارى‬ ‫و پ��ێ��ش��ن��ی��اری��ان ب��ۆ حکومه‌ت‬ ‫به‌رزکرده‌وه‌و داواى باشتر کردنى‬ ‫گ��وزه‌ران��ی��ان و ک��ه‌م کردنه‌وه‌ى‬ ‫سه‌عاتى کارکردنیان ده‌کرد‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌و داواکاریه‌یان له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵت‬ ‫دارانى ئه‌وساى ئه‌وشاره‌وه‌ به‌ ئاگرو‬ ‫ئاسن وه‌اڵم درایه‌وه‌‪ ،‬کۆمه‌ڵێک له‌‬ ‫کرێکارانى ئه‌و کارگه‌یه‌ کوژران و‬ ‫ژماره‌یه‌کیشیان لێ خرایه‌ زیندانه‌وه‌‬ ‫و دواى دادگایى کردنیان ژماره‌یه‌کى‬ ‫تریان له‌ سێداره‌ دران‪.‬‬ ‫ئه‌م ڕوداوه‌ش له‌وه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ى‬ ‫گرت که‌ سیستمى سه‌رمایه‌دارى‬ ‫له‌وکاته‌دا ڕێگاى به‌ کرێکاران و‬ ‫ته‌نانه‌ت خه‌ڵکى تریش نه‌ده‌دا که‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى یاسایى و به‌ یاسا‬ ‫داواى مافه‌کانى خ��ۆی��ان بکه‌ن‬ ‫و ده‌ی��ان ویست کرێکاران کارى‬ ‫قورسترو زیاتریان پێبکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کرێکاران ڕوب���ه‌ڕوى ئ �ه‌و زوڵ��م و‬ ‫سته‌مه‌ بوونه‌وه‌ و ڕاپه‌ڕینیان دژى‬ ‫ئه‌و سیسته‌مه‌ ئه‌نجام داو ڕۆژه‌که‌ش‬ ‫به‌ ڕۆژى جیهانى کرێکاران که‌‬ ‫ده‌کاته‌ (‪ )1‬ى ئایار ناسرا‪.‬‬ ‫ل��ه‌ب��اره‌ى ئ���ه‌وه‌ى ک �ه‌ سیستمى‬ ‫سۆسیالیستى چ گۆڕانکارییه‌کى‬ ‫به‌سه‌ر ژیان و گوزه‌رانى کرێکاراندا‬ ‫هێنا شێخ ئه‌حمه‌د ووت��ى‪ :‬له‌و‬ ‫سیسته‌مه‌دا یاساى کار بۆ کرێکاران‬ ‫هه‌بوه‌و ده‌ت��وان��را له‌ ده‌وڵه‌تێکى‬ ‫وه‌ک عێراقدا زۆربه‌ى یاساکانى کار‬ ‫له‌ سیسته‌مى سۆسیالیستى یه‌وه‌‬ ‫وه‌ربگیرێن و له‌ عێراقدا کارى پێ‬ ‫بکرێت‪ ،‬ئه‌م حاڵه‌تانه‌ش تا ڕووخانى‬ ‫سیستمى سۆسیالیستى کارى پێ‬ ‫ده‌ک��راو دوات��ر به‌هۆى بااڵده‌ست‬ ‫بوونه‌وه‌ى سیستمى سه‌رمایه‌دارى و‬ ‫کرانه‌وه‌ى زیاتر به‌ ڕووى مافه‌کانى‬ ‫کرێکاراندا‪ ،‬هه‌وڵه‌کان له‌ ئارادان بۆ‬ ‫ئ�ه‌وه‌ى گۆڕانکارى له‌و سیستم و‬

‫یاسایانه‌دا بکرێن و به‌ شێوازێکی تر‬ ‫مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ یاساى کاردا بکرێت‪،‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ب����وارى ج��ێ��ب�ه‌ ج��ێ��ک��ردن��ه‌وه‌ و‬ ‫حکومه‌تیش تائێستا وه‌اڵمێکى‬ ‫ته‌واوه‌تى سه‌ندیکاکانى کرێکارانى‬ ‫نه‌داوه‌ته‌وه‌ بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫مافه‌ بۆ چینى کرێکاران‪.‬‬ ‫س��ه‌ب��اره‌ت به‌هێنانى کرێکارى‬ ‫بیانى بۆ هه‌رێمى کوردستان(شێخ‬ ‫ئ �ه‌ح��م �ه‌د) ووت����ى‪ :‬ئێمه‌ وه‌کو‬ ‫سه‌ندیکا هیچ جیاوازییه‌ک له‌ نێوان‬

‫ئێرانى و عه‌ره‌ب و تورک و فلیپینى‬ ‫له‌ کوردستان به‌ گشتى و له‌ شارى‬ ‫سلێمانى به‌تایبه‌تى هه‌یه‌و به‌ هۆیه‌وه‌‬ ‫ئاستى بێکارى به‌ره‌و به‌رز بونه‌وه‌‬ ‫ده‌ڕوات و ئیشیان بۆ کرێکارى‬ ‫خۆمان نه‌هێشتۆته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌وان به‌نرخێکى که‌متر له‌ کرێکارى‬ ‫ناوخۆ کارده‌که‌ن‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬ ‫که‌ ڕێ��ژه‌ى پڕۆژه‌کان له‌ ئاستێک‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫هه‌یه‌ له‌ ڕێگه‌ى بڕینى بڕێک پار‌ه‬ ‫له‌ خاوه‌ن کارگه‌که‌و له‌ حاڵه‌تى‬ ‫پێویستدا ده‌درێت به‌ کرێکاره‌که‌‪.‬‬ ‫س��ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌ ب��ارودۆخ��ى ژیانى‬ ‫کرێکاران له‌ کوردستاندا ئیبراهیم‬ ‫م��ه‌ج��ی��د س���ه‌رۆک���ى سه‌ندیکاى‬ ‫خ��زم �ه‌ت��گ��وزارى ئ��ام��اژه‌ى ب��ه‌وه‌‬ ‫کرد که‌ حکومه‌ته‌ یه‌ک له‌ دواى‬

‫ئه‌گه‌ر بڕوانینه‌ یاساى‪150‬ى عێراقى‬ ‫ده‌بینین یاسایه‌کى پێشکه‌وتو بووه‌‬ ‫به‌اڵم له‌واڵتانى ده‌وروبه‌رو دراوسێ‬ ‫وه‌ وه‌رگیراوه‌و له‌گه‌ڵ هاتنى ڕژێمى‬ ‫به‌عس دا هه‌مووئه‌و مافانه‌ى له‌ڕێگه‌ى‬ ‫ئه‌و یاسایه‌وه‌ بۆکرێکار فه‌راهه‌م‬ ‫ده‌بوو لێیان سه‌ندراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ده‌ڵێم تائێستا له‌کوردستانى عێراقدا‬ ‫یاسایه‌ک نیه‌ که‌به‌هۆیه‌وه‌ داکۆکى له‌‬

‫شێخ ئه‌حمه‌د‬

‫چونکه‌ پێشتر کرێکار ته‌نها مافى‬ ‫کارکردنى هه‌بوو له‌ کارگه‌کاندا و‬ ‫مافى ئه‌وه‌ى نه‌بوو ببێته‌ خاوه‌نى‬ ‫ک��ار‪ ،‬ب��ه‌اڵم ب��ارودۆخ��ى ئێستاى‬ ‫جیهان گ��ۆڕاوه‌و زیاتر گرنگییه‌که‌‬ ‫بۆ که‌رتى تایبه‌ته‌ چونکه‌ که‌رتى‬ ‫تایبه‌ت ل��ه‌ڕووه‌ ئیجابییه‌که‌یه‌وه‌‬ ‫ژیانى کرێکار مسۆگه‌رتر ده‌کات و‬ ‫ئاستى بژێوى به‌رزتر ده‌کاته‌وه‌و‬ ‫به‌رهه‌میش زیاتر ده‌ب��ێ و بازاڕ‬ ‫خ��ێ��رات��رو ف��رۆش زی��ات��ر ده‌بێت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ئه‌م سیستمه‌ى ئێستا له‌گه‌ڵ‬ ‫جیهانى ده‌ره‌وه‌ و ته‌نانه‌ت وواڵتانى‬ ‫سۆسیالیستیشدا ده‌گونجێ‪ ،‬بۆیه‌ تا‬ ‫ئێستا یاساى کار یاساى سیستمى‬ ‫سۆسیالیستییه‌ به‌اڵم که‌متر کارى‬ ‫پێ ده‌کرێت‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى ڕۆڵ و خه‌باتى پیشه‌یى‬ ‫سه‌ندیکاى کرێکارانه‌وه‌ (شێخ‬ ‫ئه‌حمه‌د) ووتى‪ :‬له‌گه‌ڵ درووست‬ ‫بوونى ده‌وڵه‌تى عێراقدا سه‌ندیکاى‬ ‫کرێکارانیش وه‌ک ڕێکخراوێکى‬ ‫پیشه‌یى توانیویه‌تى تاڕاده‌یه‌کى باش‬ ‫له‌گه‌ڵ داواکارى و به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانى‬ ‫کرێکاراندا بێت و توانیوویه‌تى ببێته‌‬ ‫که‌ناڵێکى به‌رگرى له‌ مافه‌کانى‬ ‫کرێکاران‪ .‬به‌اڵم له‌دواین ده‌سه‌اڵته‌‬ ‫یه‌ک له‌ دوایه‌که‌کانى عێراق و به‌‬ ‫تایبه‌ت له‌ ساڵى (‪ )1987‬دا کاتێک‬ ‫ڕژێمى به‌عس یاساى (‪ )150‬ى داناو‬ ‫کرێکارى کرده‌ فه‌رمانبه‌ر‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫گورزێکى کوشنده‌ بوو له‌ چینى‬ ‫کرێکارو سه‌ندیکا‪ ،‬له‌ هه‌شتاکان به‌‬ ‫دواوه‌ که‌رتى تایبه‌ت گرنگى یه‌کى‬ ‫ئ�ه‌و ت��ۆى نه‌ماو ب��ره‌و به‌ که‌رتى‬ ‫گشتى دراو ڕۆڵى یاساکه‌ش که‌متر‬ ‫بووه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌ قۆناغى ئێستاى کوردستانیش دا‬ ‫(شێخ ئه‌حمه‌د) نه‌ى شارده‌وه‌ که‌‬ ‫کارى ئێستاى سه‌ندیکاى کرێکاران‬ ‫ته‌نها ڕێکخستنی کرێکارانه‌ له‌ناو‬ ‫سه‌ندیکاکانداو ب �ه‌رگ��رى کردنه‌‬ ‫له‌مافه‌کانیان و نه‌یان توانیوه‌‬ ‫که‌ نوسینگه‌یه‌کى کاریان هه‌بێ‬ ‫و له‌ ڕێگاى یاساوه‌ هه‌لى کار بۆ‬ ‫کرێکار دابین بکه‌ن و ڕێگه‌ له‌‬ ‫هێنانى ده‌ستى ده‌ره‌کى کار بگرن‪،‬‬ ‫ئاماژه‌ى ب�ه‌وه‌ش کرد که‌ ئه‌وان‬ ‫ناتوانن کارى سه‌ندیکایى خۆیان‬ ‫بخه‌نه‌ ن��او ک���ارى گشتى ی��ه‌وه‌‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ى به‌ پێى یاساى(‪)150‬‬ ‫کارى رێکخراوه‌یی یان له‌ناو که‌رتى‬ ‫گشتیدا لێ گیراوه‌ و کرێکار بوه‌ته‌‬ ‫فه‌رمانبه‌ر و کارى ئه‌وانیش ته‌نها‬ ‫له‌که‌رتى تایبه‌ت دا ماوه‌ته‌وه‌و‬ ‫له‌وێشدا ناتوانن ب��ه‌زۆر کرێکار‬ ‫بکه‌نه‌ ئه‌ندامى ڕێکخراوه‌که‌یان و له‌‬ ‫خۆیانى کۆبکه‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵکو کارى‬ ‫ئه‌وان ته‌نها بۆ هۆشیارکردنه‌وه‌ى‬ ‫کرێکارانه‌ له‌ مافه‌کانیان و سوودى‬ ‫کۆبونه‌وه‌یان له‌ناو ئه‌وڕێکخراوه‌یه‌دا‪،‬‬ ‫وه‌ئێستا هه‌وڵى زۆر له‌ئارادایه‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى یاساى(‪ )150‬ى ساڵى‬ ‫(‪ )1987‬ک��ارى پێنه‌کرێ‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫تائێستا ئه‌و هه‌واڵنه‌ نه‌چوونه‌ته‌‬

‫له‌مێژوودا کرێکاران دژى سه‌عاتی زۆرى کار و‬ ‫گرانی کار ناڕه‌زاییان ده‌رده‌بڕی و قوربانییان ده‌دا‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێستا ناڕه‌زایی له‌نه‌بونى کارو نه‌بونى بازاڕ‬ ‫بۆساغ کردنه‌وه‌ى کااڵکانیان ده‌رده‌بڕن‬ ‫کرێکارى خۆمان و کرێکارى بیانى‬ ‫دا ناکه‌ین ب��ه‌وه‌ى که‌ کرێکاره‌و‬ ‫به‌یه‌ک چ��او سه‌یرى مافه‌کانیان‬ ‫ده‌که‌ین‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت ئه‌وه‌ له‌به‌ر‬ ‫چاو بگیرێت که‌ کاتێک کرێکارى‬ ‫بیانى ده‌هێننه‌ وواڵت���ه‌وه‌ ده‌بێ‬ ‫ب�ه‌پ��ێ��ى ی��اس��او پسپۆرییه‌که‌ى‬ ‫بهێنرێت‪ ،‬کاتێت پ��ڕۆژه‌ کارێک‬ ‫ده‌درێته‌ که‌رتى تایبه‌ت پێویسته‌‬ ‫(‪) %80‬ى کرێکاره‌ کان کرێکارى‬ ‫ناو خۆو نزیکى شوێنى ئه‌وکاره‌ بن‪،‬‬ ‫ته‌نها (‪)%20‬ى کرێکارى بییانى بن‪،‬‬ ‫ئه‌وانیش ئه‌و که‌سانه‌بن که‌ خاوه‌نى‬ ‫پسپۆڕین و شاره‌زان‪ ،‬هه‌ر به‌ پێى‬ ‫ئه‌و یاسایه‌ ئه‌و پڕۆژه‌یه‌ یان ئه‌و‬ ‫که‌سه‌ى کاره‌که‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ‪،‬‬ ‫پێویسته‌ که‌ چه‌ند کرێکارێکى ناو‬ ‫خۆ ڕابهێنرێت له‌سه‌ر کاره‌که‌ى‬ ‫خۆى و سوود وه‌رگرتن له‌ پسپۆڕى‬ ‫کرێکاره‌ بیانیه‌که‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ داخه‌وه‌‬ ‫ئێستا کرێکارى زۆرى بیانى له‌‬

‫دانین که‌ کرێکارێکى زۆرى بخرێته‌‬ ‫سه‌ر‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ زه‌مانه‌تى کارکردن و‬ ‫سه‌المه‌تى و خانه‌ نشینى کرێکاران‬ ‫ب�ه‌ تایبه‌تى کرێکارانى که‌رتى‬ ‫تایبه‌ت و کرێکارانى بیناسازى‪،‬‬ ‫(شێخ ئه‌حمه‌د) ئاماژه‌ى به‌وه‌کرد‬ ‫که‌ به‌پێى یاساى کارو دابین کردنى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى ئ �ه‌و ک��رێ��ک��اره‌ى له‌‬ ‫که‌رتى تایبه‌ت دا کارده‌کات هیچ‬ ‫زه‌مانه‌تێکى بۆ دابین نه‌کراوه‌‪،‬‬ ‫له‌وه‌ى که‌ به‌هۆى کاره‌که‌یه‌وه‌ که‌م‬ ‫ئه‌ندام بێت یان گیانى له‌ ده‌ست‬ ‫بدات ‪ ،‬ئه‌و یاسایه‌ى که‌ هه‌یه‌ هیچ‬ ‫زه‌مانه‌تێکى بۆ دی��ارى نه‌کردووه‌‬ ‫ن��ه‌ خ��اس��م �ه‌ ئ���ه‌و کرێکارانه‌ى‬ ‫کارى سه‌ربه‌خۆ ده‌ک�ه‌ن و له‌گه‌ڵ‬ ‫وه‌س��ت��ای�ه‌ک��دا ک��ارده‌ک��ه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کرێکارانى کارگه‌یه‌کى حکومى یان‬ ‫ئه‌هلى گ�ه‌وره‌ یان چێشتخانه‌کان‬ ‫ئه‌وانه‌ مافى دیارى کراوو زه‌مانه‌تیان‬

‫یه‌که‌کانى عێراق نه‌یان ویستوو‌ه‬ ‫هیچ سودێک به‌ کرێکاران و چینى‬ ‫کرێکار بگه‌یه‌نن‪ ،‬ئه‌و وتیشى له‌و‬ ‫سه‌رده‌مانه‌ى که‌ تێپه‌ڕبوون ئه‌گه‌ر‬ ‫سه‌ندیکاى کرێکارانیش هه‌بوو بێت‬ ‫وه‌ک��و ئه‌و سه‌ندیکایه‌ نه‌بووه‌ که‌‬ ‫له‌ وواڵتانى پێشکه‌وتودا یان له‌و‬ ‫وواڵته‌ سه‌رمایه‌دارانه‌ى که‌ سه‌ره‌تاى‬ ‫دروست بوونى کێشمه‌ کێشمى نێوان‬ ‫سه‌رمایه‌دارو کرێکارى تێدا هه‌بووه‌و‬ ‫کاریان کردووه‌‪ ،‬به‌ڵکو سه‌ندیکاکانى‬ ‫کرێکاران له‌ عێراقدا ئه‌گه‌ر هه‌شبوبێ‬ ‫سه‌ندیکایه‌ک بوه‌ که‌ته‌نها ناوه‌که‌‬ ‫بووه‌ بوارێکیان دروست نه‌کردووه‌‬ ‫که‌ کرێکاراران بتوانن خواست و‬ ‫مافه‌کانى خۆیان به‌ده‌ست بهێنن‪،‬‬ ‫له‌ئێستاش دا ده‌توانین بڵێین ئێمه‌‬ ‫له‌و ئاسته‌ى پێشو باشترین به‌اڵم‬ ‫هێشتا نه‌گه‌یشتوینه‌ته‌ ئه‌و ئاسته‌ى‬ ‫بڵێین هه‌موو مافه‌کانى کرێکارانمان‬ ‫جێبه‌جێ کردووه‌‪.‬‬

‫مافه‌ کانى کرێکاران بکه‌ین‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫نه‌مانتوانیوه‌ ئه‌و یاسایه‌ش بگۆڕین‬ ‫که‌ کرێکارى کردووه‌ به‌فه‌رمانبه‌ر‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ى که‌بۆکرێکار پێویسته‌ بکرێت‬ ‫ته‌نها ل �ه‌ی��ادى س��ااڵن �ه‌ى جه‌ژنى‬ ‫کرێکاراندا ب��اس ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کارێکى جدى بۆنه‌کراوه‌و ناکرێت‪.‬‬ ‫س��ه‌ب��اره‌ت به‌هێنانى کرێکارى‬ ‫ده‌ره‌ک����ى و ک��اری��گ��ه‌رى له‌سه‌ر‬ ‫که‌مبونه‌وه‌ى هه‌لى کار بۆکرێکارى‬ ‫ناوخۆ(ئیبراهیم مه‌جید) ئاماژه‌ى‬ ‫به‌بونى ژماره‌یه‌کى زۆر له‌کۆمپانیا‬ ‫بیانیه‌کان کرد که‌له‌کوردستاندا کار‬ ‫ده‌ک �ه‌ن و هیچ یاسایه‌کیش نییه‌‬ ‫بۆرێکخستنى کارى ئه‌و کۆمپانیایانه‌و‬ ‫به‌گه‌ر خستنى تواناکانى کرێکارى‬ ‫خۆماڵى له‌ناو ئه‌و کۆمپانیایانه‌دا‪،‬‬ ‫بۆنمونه‌ ئه‌و کۆمپانیایانه‌ى که‌تونێلى‬ ‫پێشڕه‌وى له‌سلێمانى دروست کرد‬ ‫ته‌نها(‪5‬تا‪ )6‬کرێکارى خۆماڵى له‌و‬ ‫کۆمپانیایه‌دا کارى کردووه‌ که‌ده‌بوو‬

‫پێشتر له‌ڕێگه‌ى ی��اس��اوه‌ مه‌رج چینى ک��رێ��ک��اران��ى کوردستاندا‬ ‫بۆدانانى کرێکارو به‌گه‌ڕخستنى‬ ‫بودجه‌ى دیارى بکرایه‌و به‌شێکى ئه‌و‬ ‫هه‌لى کارکردنه‌ بۆکرێکارى خۆماڵى‬ ‫بڕه‌خسێنرایه‌ و بتوانرایه‌ ئه‌وپسپۆرى‬ ‫ئێم ‌ه ل ‌ه سنورى‬ ‫و کارامه‌ییانه‌ى که‌کرێکارانى ده‌ره‌وه‌‬ ‫هه‌یانه‌ بۆکرێکارى خۆماڵى سودى‬ ‫لێوه‌ربگرین و ل�ه‌داه��ات��ودا کارى‬ ‫له‌سه‌ربکرێت‪.‬‬ ‫کۆمپانیاکه‌ماندا‬ ‫س���ه‌ب���اره‌ت ب��ه‌ه��ۆک��ارى نه‌بونى‬ ‫یاسایه‌کى گونجاو بۆڕێکخستنى‬ ‫ک��ارو ب��ارى کرێکاران(ئیبراهیم‬ ‫هیچ کرێکارێکى‬ ‫مه‌جید) باسى له‌وه‌کرد که‌ده‌بوایه‌‬ ‫وه‌زاره‌ت���ى ک��اروب��ارى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫پ��ێ��ش ه���ه‌م���ووک���ه‌س ی��اس��اى‬ ‫بیانیمان نیی ‌ه‬ ‫ک��ارى دابنایه‌و ب �ه‌رز بکرایه‌ته‌وه‌‬ ‫بۆحکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫و په‌رله‌مان تاپه‌سه‌ند بکرێ و‬ ‫و کرێکارى‬ ‫کارى له‌سه‌ر بکرێت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫له‌سه‌رده‌مى به‌عسه‌وه‌ سه‌ندیکاکان‬ ‫پێویسته‌‬ ‫هه‌ڵوه‌شێنراونه‌ته‌وه‌و‬ ‫بیانیش زۆر‬ ‫له‌ڕێگاى ده‌رچونى یاسایه‌کى نوێ‬ ‫و هاوچه‌رخه‌وه‌ کارى سه‌ندیکایى‬ ‫کرێکاران ڕێکبخرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫داواى کاریان‬ ‫سه‌باره‌ت به‌هه‌وڵى سه‌ندیکاکانى‬ ‫کرێکاران بۆ ڕێگرتن ل ‌ه هێنانى‬ ‫کرێکارى بیانى و ده‌ستى بیانى‬ ‫لێکردووین‪،‬‬ ‫یۆکارکردن له‌ناو خۆى کوردستاندا‪،‬‬ ‫(ئیبراهیم مه‌جید) ووت��ى ئه‌گه‌ر‬ ‫سه‌ندیکاکانى کرێکارانیش هه‌وڵێکیان‬ ‫بۆڕێگرتن له‌و دیارده‌یه‌ دابێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌اڵم ئێم ‌ه‬ ‫ک �ه‌ یاسایه‌ک نه‌بێت پشتگیرى‬ ‫سه‌ندیکابکات بۆڕێگرتن له‌هێنانى‬ ‫کرێکارى بیانى دیسانه‌وه‌ ئه‌وهه‌واڵنه‌‬ ‫ئاماد ‌ه نه‌بووین‬ ‫ناگه‌نه‌ جێگاى خۆیان‪ ،‬ئێمه‌ وتوومانه‌‬ ‫پێویسته‌ کرێکارانى خۆماڵى له‌ناو‬ ‫ئ�ه‌وپ��ڕۆژه‌ک��اران�ه‌ بخرێنه‌ سه‌رکار‬ ‫هه‌لى کار بۆ‬ ‫که‌ ده‌درێته‌ کۆمپانیا بییانیه‌کان‪،‬‬ ‫ئ����ه‌وه‌ش ب���ۆب���ه‌ره‌و پێشبردنى‬ ‫تواناکانى کرێکارانى کوردستان و‬ ‫کرێکارى بیانى‬ ‫په‌ره‌سه‌ندن و گه‌شه‌کردنى بوارى‬ ‫ئ��اب��ورى ک��وردس��ت��ان کاریگه‌رى‬ ‫گه‌وره‌ى ده‌بێت‪.‬‬ ‫دابین بکه‌ین‬ ‫جگه‌ ل���ه‌وه‌ش هێنانى کرێکارى‬ ‫بیانى چه‌ندین کێشه‌ى ته‌ندروستى‬ ‫و دیارده‌ى نه‌شیاو دروست ده‌کات‬ ‫و کرێکارى‬ ‫ک �ه‌ن��ام��ۆن ب�ه‌ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��اى ئێمه‌و‬ ‫بارێکى نه‌گه‌تیڤ له‌سه‌ر ژیانى‬ ‫کۆمه‌ڵگاکه‌مان دروست ده‌کات‪.‬‬ ‫شکستهێنانى هه‌وڵه‌کانى سه‌ندیکاو‬ ‫ناوخۆمان بێ‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى ت��رى ک���ارى له‌‬ ‫که‌مکردنه‌وه‌و نه‌هێشتنى دیارده‌ى‬ ‫هێنانى کرێکارى بیانیشى گه‌ڕانده‌وه‌‬ ‫ئیش وکاربن‬ ‫بۆله‌به‌رچاوگرتنى به‌رژه‌وه‌ندى تاکه‌‬ ‫که‌سى و گوێ نه‌دانه‌ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫گشتى‪(،‬ئیبراهیم مه‌جید) گله‌یى‬ ‫خۆشى له‌ به‌رامبه‌ر که‌مته‌رخه‌مى کرێکارانى سه‌ربه‌خۆو ئه‌وانه‌ى که‌‬ ‫ک��رێ��ک��اران ن��ه‌ش��ارده‌وه‌ که‌ئه‌وان له‌ بوارى بیناسازیدا کارده‌که‌ن و‬ ‫به‌ته‌نگ کێشه‌کانى خۆیانه‌وه‌نین و ڕۆژان �ه‌ له‌ چاوه‌ڕوانى دۆزینه‌وه‌ى‬ ‫ناچن له‌ناو ڕێکخراوو سه‌ندیکاکانى کارێکدان بۆ په‌یدا کردنى بژێوى‬ ‫کرێکاراندا ده‌نگى خۆیان یه‌ک ده‌نگ ژیانیان دوو کرێکار به‌ناوه‌کانى‬ ‫بکه‌ن‌و کێشه‌کانیان بخه‌نه‌ به‌رچاوى (محه‌مه‌د عه‌لى سه‌عید و عوسمان‬ ‫س�ه‌ن��دی��ک��ا‪ ،‬ت��اک��و زی��ات��ر هه‌وڵى فه‌تاح) به‌ شێوه‌یه‌ک گوزارشتیان‬ ‫چ��اره‌س �ه‌ر ک��ردن��ى کێشه‌کانیان له‌ سه‌ختى بارى ژیانیان ونه‌بوونى‬ ‫هه‌لى کار کردن کرد که‌ جێگه‌ى‬ ‫بدرێت‪.‬‬ ‫دواج��ار (ایبراهیم مجید) ده‌ست تێڕامان و هه‌ڵوێسته‌ کردنه‌‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫خۆشى له‌و کۆمپانیاو خاوه‌ن کارانه‌ باسیان له‌ که‌مى‌و نه‌بوونى کارى‬ ‫کرد که‌ له‌ به‌ گه‌ڕخستنى تواناکانى ڕۆژانه‌یان و که‌مى ئه‌و بڕه‌ پاره‌یه‌‬ ‫ک��رێ��ک��اران��ى ن���اوخ���ۆدا درێغیان ک��رد که‌ له‌ ئه‌نجامى کارکردنى‬ ‫ن �ه‌ک��ردووه‌و ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى ئابورى ڕۆژێکیان دا ده‌ستیان ده‌که‌وێت و‬ ‫واڵت�ه‌ک�ه‌ی��ان و چینى کرێکارانى به‌شى پێداویستییه‌کانى ڕۆژانه‌یان‬ ‫واڵته‌که‌یان له‌سه‌روو به‌رژه‌وه‌ندى ناکات‪ ،‬به‌ تایبه‌تى که‌ ژماره‌یه‌کى‬ ‫خۆیانه‌وه‌ دان��اوه‌و نموونه‌ى به‌ڕێز زۆرى ئه‌و کرێکارانه‌ کرێنشینن و‬ ‫(خالید شینکى) هێنایه‌وه‌ که‌ مانگانه‌یه‌کى زۆر ده‌ده‌ن���ه‌ کرێ‬ ‫له‌سه‌ر بنه‌مایه‌کى جوان و پیرۆز خانوو‪.‬‬ ‫کارى خۆى ده‌کات و کۆمپانیاکه‌ى هه‌روه‌ها ئاماژه‌شیان به‌وه‌ش کرد‬ ‫به‌ کرێکارانى ناوخۆ پڕکردۆته‌وه‌‪ ،‬که‌ هێنانى کرێکارى بیانى و هێنانى‬ ‫هیواشى خواست کۆمپانیاکانى به‌لێشاوى کرێکارانى ع �ه‌ره‌ب له‌‬ ‫تریش له‌کوردستاندا به‌هه‌مان بۆچون باشوور و ناوه‌ڕاستى عێراقه‌وه‌ بۆ‬ ‫و پڕه‌نسپى کارکردنى کۆمپانیاى کوردستان هه‌لى کارى بۆ ئه‌وان‬ ‫(خالید شینکى) کاره‌کانیان ئه‌نجام نه‌هێشتۆته‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌وه‌ى که‌ ئه‌وان‬ ‫بده‌ن‪ ،‬له‌ناو ئه‌وبواره‌ ناهه‌مواره‌ى به‌ ڕۆژانه‌یه‌کى که‌متر کارده‌که‌ن‬

‫و خاوه‌ن کاره‌کانیش به‌رژه‌وه‌ندى هه‌لى کار بۆ کرێکارى بیانى دابین‬ ‫خ��ۆی��ان ده‌وێ و ئێمه‌ نابه‌نه‌ بکه‌ین و کرێکارى ناوخۆمان بێ‬ ‫ئیش وکاربن‪ ،‬له‌ کاتێک دا کرێکارى‬ ‫بیانى ئ��ام��اده‌ی�ه‌ ب����ه‌(‪)160‬دۆالر‬ ‫کاربکات ئێمه‌ ئه‌وه‌مان نه‌کردووه‌و‬ ‫کرێکارى خۆماڵى ده‌خه‌ینه‌ سه‌ر‬ ‫ک��ار ک�ه‌ ب��ڕى موچه‌که‌ى (‪)400‬‬ ‫دۆالر ده‌که‌وێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌که‌ین تا ئه‌وپاره‌یه‌ى که‌ ئێمه‌‬ ‫ل��ه‌وب��واره‌دا خه‌رجى ده‌ک�ه‌ی��ن له‌‬ ‫ناوخۆدا خه‌رج بکرێته‌وه‌و نه‌چێته‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ هه‌مووکرێکارانى‬ ‫کۆمپانیاکه‌مان کرێکارى خۆماڵین‬ ‫و خه‌ڵکى کوردستانن‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌‬ ‫کاتێکدایه‌ که‌ ده‌یان کۆمپانیاى تر‬ ‫خالید شینکی‬ ‫هه‌یه‌ که‌کرێکارى بیانى ده‌هێنن بۆ‬ ‫کوردستان و هه‌لى کار بۆکرێکارى‬ ‫خۆمان ناهێڵن‪.‬‬ ‫سه‌رکار‪.‬‬ ‫س��ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌ ده‌ن��گ��ه‌وه‌ چوونى‬ ‫سه‌ندیکاى کرێکاران بۆ داخوازى و ل�ه‌ی�لا ک �ه‌ری��م ح��وم��ادى سه‌رۆکى‬ ‫مافه‌کانیان (عوسمان فه‌تاح) ووتى‪ :‬سه‌ندیکاى ڕستن وچنین سه‌باره‌ت‬ ‫سه‌ندیکا هه‌ندێ جار به‌ هانامانه‌وه‌ به‌ هاتنى به‌ لێشاوى جل و به‌رگى‬ ‫دێن‪ ،‬کاتێک ئێمه‌ به‌هۆى ڕووداوى بیانى و ک��اری��گ�ه‌رى ل�ه‌س�ه‌ر ئه‌و‬ ‫ک��اره‌ک�ه‌م��ان�ه‌وه‌ نه‌خۆش ده‌بین‪ ،‬به‌رهه‌مانه‌ى که‌ له‌ناو خۆداو به‌‬ ‫ی��ان بریندار ده‌بین سه‌ندیکا به‌ ده‌ستى کرێکارى ناخۆ دروست‬ ‫دواداچوون بۆ حاڵه‌ته‌که‌مان ده‌کات ده‌کرێت نیگه‌رانى خۆى ده‌رده‌بڕێت‬ ‫و مافه‌کانمان له‌ خ��اوه‌ن کاره‌که‌ ل��ه‌وه‌ى که‌ له‌شارى سلێمانى دا‬ ‫بۆ وه‌رده‌گرێته‌وه‌ به‌اڵم کێشه‌که‌ کارگه‌یه‌کى گه‌وره‌ى وه‌ک کارگه‌ى‬ ‫له‌ نه‌بونى هه‌لى کارکردندایه‌ که‌ دروست کردنى جل و به‌رگى ئاماده‌‬ ‫سه‌ندیکا نه‌یتوانیوه‌ ئه‌و کێشه‌یه‌مان کراو هه‌بێت و سه‌دان کرێکار کارى‬ ‫بۆ چاره‌سه‌ربکات‪ ،‬ڕه‌نگه‌ له‌تواناى تێدا بکات‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى ئه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌وانیش دا نه‌بێت ئه‌و کێشه‌یه‌ که‌جل و به‌رگى بیانى بێ سانسۆر‬ ‫چاره‌سه‌ر بکرێت‪ ،‬به‌ڵکو ئه‌وکێشه‌یه‌ ده‌هێنرێته‌ کوردستانه‌وه‌ کرێکارانى‬ ‫پێویستى به‌ به‌ گه‌ڕخستنى زیاترى ئه‌و کارگه‌یه‌و کارگه‌ى تریش بێ‬ ‫سه‌رمایه‌ له‌ ب��وارى بیناسازی و ئیش و ک��ارب��وون و کااڵکانیان‬ ‫پ��ڕۆژه‌ جیاجیاکاندا هه‌یه‌ که‌ له‌ له‌بازاڕدا ساغ نابێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌شى‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت و ت��وان��اى حکومه‌تى نه‌شارده‌وه‌ که‌ ئه‌و حاڵه‌ته‌ واده‌کات‬ ‫کرێکارانى ڕستن و چنین دڵخۆش‬ ‫هه‌رێمى کوردستاندایه‌‪.‬‬ ‫نه‌بن به‌یادکردنه‌وه‌ى کردنه‌وه‌ى‬ ‫خ��ال��ی��د ش��ی��ن��ک��ى ب��ه‌ڕێ��وه‌ب��ه‌رى ڕۆژى جیهانى چینى کرێکار‪ ،‬وتیشى‬ ‫کۆمپانیاى شینکى خزمه‌ت گوزارى له‌ مێژودا کرێکاران دژى سه‌عاتى‬ ‫که‌ ئه‌رکى پاک و خاوێنى شارى زۆرى کارو قورسى کار ناڕه‌زاییان‬ ‫سلێمانى گرتۆته‌ ئه‌ستۆ وێڕاى ده‌رده‌بڕی و قوربانییان ده‌دا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫پیرۆزباى له‌ چینى کرێکاران به‌ ئێستا ناڕه‌زایى له‌نه‌بوونى کارو‬ ‫بۆنه‌ى (‪)1‬ى ئایاره‌وه‌‪ ،‬ئاماژه‌ى نه‌بوونى بازاڕ بۆ ساغ کردنه‌وه‌ى‬ ‫به‌وه‌دا‪ ،‬که‌ نزیکه‌ى هه‌زار کرێکار کااڵکانیان ده‌رده‌بڕن‪.‬‬ ‫له‌ کۆمپانیاکه‌ى ئه‌واندا کارده‌که‌ن ب��ه‌و پێیه‌ى که‌به‌شێکى زۆرى‬ ‫و کۆمپانیاش زه‌مانى بۆ دیارى کرێکاران له‌ توێژى ئافره‌تن‪ ،‬ناو‬ ‫کردون که‌بڕى (‪ )38‬هه‌زار دیناره‌ ب��راو ئاماژه‌ى به‌وه‌کرد که‌هێشتا‬ ‫له‌ مانگێکداو خانوى تایبه‌تیشى جۆره‌ جیاوازییه‌ک هه‌یه‌ له‌ جێکارى‬ ‫بۆدروست ک��ردون‪ ،‬خالید شینکى ک��رێ��ک��اران��دا‪ ،‬ب���ه‌اڵم سه‌ندیکاى‬ ‫ووتیشى‪ :‬ئێمه‌ به‌ چاوى کرێکار کرێکاران ئه‌و جۆره‌ جیاوازییه‌ ڕه‌ت‬ ‫ناڕوانینه‌ ئه‌و به‌ڕێزانه‌ به‌ڵکو وه‌کو ده‌کاته‌وه‌‪ ،‬سه‌باره‌ت به‌و هه‌واڵنه‌ى‬ ‫مرۆڤێکى پیرۆز سه‌یریان ده‌که‌ین که‌ ده‌درێ��ن بۆ به‌گه‌ڕخستنه‌وه‌ى‬ ‫که‌ کارێکى خزمه‌ت گوزارى گه‌وره‌ کارگه‌کان و دۆزینه‌وه‌ى ب��ازاڕ بۆ‬ ‫ب �ه‌ش��اره‌ک �ه‌ی��ان و خه‌ڵکه‌که‌یان به‌رهه‌مه‌کان (له‌یال که‌ریم) ووتى‪:‬‬ ‫پێشکه‌ش ده‌که‌ن‪ ،‬بۆیه‌ پێویسته‌ ئێمه‌ له‌سااڵنى ڕابردوداو ئیستاش‬ ‫جه‌ماوه‌ریش به‌ڕێزه‌وه‌ له‌و ئه‌رکه‌ى چ�ه‌ن��دی��ن س��ک��ااڵم��ان ئاراسته‌ى‬ ‫ئ �ه‌وان بڕوانێ و ده‌س��ت خۆشیان حکومه‌ت و الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌کان‬ ‫لێ بکات‪ ،‬س �ه‌ب��اره‌ت به‌ م��اف و کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى کارگه‌کانى خۆمان‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانى کرێکارانى ئه‌و بخرێته‌ گه‌ڕو ئه‌و کااڵیانه‌ش به‌کار‬ ‫کۆمپانیایه‌ به‌ڕێوه‌به‌رى کۆمپانیاکه‌ بهێنرێت که‌ له‌ناو خ��ۆدا به‌رهه‌م‬ ‫ئ���ام���اژه‌ى ب���ه‌وه‌ک���رد ک��ه‌ئ��ه‌وان ده‌هێنرێت‪ ،‬وتیشى هه‌موو واڵتانى‬ ‫موچه‌یه‌کى گونجاویان ب��ۆ ئه‌و دنیا هه‌وڵ ده‌ده‌ن کااڵکانى به‌رهه‌م‬ ‫کرێکارانه‌ دیارى کردووه‌و له‌ هه‌ر هاتووى خۆیان له‌ناو واڵته‌کانى‬ ‫حاڵه‌تێکى پێویستى وه‌ک ڕوداوى خۆیاندا ساغ بکه‌نه‌وه‌ و زیاده‌که‌شى‬ ‫به‌رکه‌وتنى ئۆتۆمبێل و حاڵه‌تى ڕه‌وانه‌ى بازاڕه‌کانى ده‌ره‌وه‌ بکرێت‪،‬‬ ‫نه‌خۆشى دا له‌کاتى دابڕانیان له‌ به‌اڵم له‌ کوردستاندا ڕێز له‌ که‌ل‬ ‫کاره‌کانیان به‌رده‌وام موچه‌کانیان و په‌ل و کااڵکانى خۆمان ناگیرێت‬ ‫بۆ دابین ده‌کرێت تا ئه‌وکاته‌ى و ئه‌وه‌ى به‌رهه‌م ده‌هێنرێت ده‌بێته‌‬ ‫ده‌گ �ه‌ڕێ��ن �ه‌وه‌ س �ه‌رک��اره‌ک �ه‌ی��ان و مایه‌ى زه‌ره‌رو زیان بۆ کارگه‌که‌ی و‬ ‫ته‌نانه‌ت له‌ کاتى داخڵ بوونیان بۆ کرێکاره‌کانیشى‪ ،‬ووتیشى وه‌زاره‌تى‬ ‫نه‌خۆشخانه‌کان هاوکارى ماددى و پ���ه‌روه‌رده‌ى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫سااڵنه‌ جل و به‌رگێکى زۆر بۆ‬ ‫مه‌عنه‌وییان ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫له‌ باره‌ى هێنانى کرێکارى بیانى خۆێندکاران ئ��ام��اده‌ ده‌ک��ه‌ن که‌‬ ‫ب��ۆه�ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان و که‌م ب�ه‌زۆرى ل��ه‌ده‌ره‌وه‌و کۆمپانیاکانى‬ ‫بوونه‌وه‌ى هه‌لى کار بۆکرێکارانى ده‌ره‌وه‌ ده‌ه��ێ��ن��رێ��ت‪ ،‬پرسیارى‬ ‫ناوخۆ(خالید شینکى) ووتى‪ :‬ئه‌وه‌شى کرد بۆچى هه‌وڵ ناده‌ن‬ ‫ئێمه‌ له‌ سنورى کۆمپانیاکه‌ماندا ئه‌و جل و به‌رگانه‌ له‌ کارگه‌ى جل و‬ ‫هیچ کرێکارێکى بیانیمان نییه‌ و به‌رگى ئاماده‌ کراوى ناوخۆدا به‌رهه‌م‬ ‫کرێکارى بیانیش زۆر داواى کاریان بهێنرێت و سه‌رمایه‌ گوزاریه‌که‌ له‌‬ ‫لێکردوین‪ ،‬به‌اڵم ئێمه‌ ئاماده‌ نه‌بووین ناوخۆدا بمێنێته‌وه‌‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫راپۆرت‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫رێز ‌ه حسێن‬ ‫*ل���ه‌ش���وێ���ن���ه‌ ن���اح���ک���وم���ی و‬ ‫حکومییه‌کاندا ب��ێ که‌فاڵه‌تی‬ ‫م��وچ��ه‌خ��ۆرێ��ک��ی حکومه‌ت‬ ‫کاره‌کانی هاواڵتیان ناروات‬ ‫ب����ه‌رێ����وه‌‪ ،‬ک���ه‌ئ���ه‌م���ه‌ش ماف‬ ‫خواردنێکی تری ئه‌و چینه‌یه‌‬ ‫له‌م واڵته‌‪ .‬کرێکارێک‬ ‫* ل�������ه‌م واڵت���������ه‌ ن���اس���ت���ی‬ ‫ب �ه‌رێ��وه‌ب��ردن��ی ژی���ان قورس‬ ‫بووه‌‪ .‬خوێندکارێک‬ ‫ئه‌و رۆژانه‌ به‌دوای کارێکدا ده‌گه‌رێت‬ ‫شایه‌ینی ئه‌وه‌بێت بتوانێت وه‌ک‬ ‫که‌سێکی ئاسا بژێوی ژیانی خۆی‬ ‫و ماڵ و منداڵه‌کانی دابین بکات‪،‬‬ ‫رێ��ب��وار خ��در ه�ه‌رچ�ه‌ن��ده‌ به‌هۆی‬ ‫باری که‌مده‌رامه‌تی خێزانه‌که‌یانه‌وه‌‬ ‫له‌ کاتی خۆیدا نه‌یتوانیوه‌ وه‌ک‬ ‫پێویست خۆێندن ت��ه‌واو بکات‪،‬‬ ‫کارو پیشه‌ی ده‌بێته‌ کرێکار‪ ،‬ئه‌و‬ ‫وه‌ک خ��ۆی ئ��ام��اژه‌ی پێدا ئێستا‬ ‫به‌هۆی ئ �ه‌وه‌ی ب��اری ته‌ندروستی‬ ‫باش نییه‌ ناتوانێت کاری کرێکاری‬ ‫بکات‪ ،‬ده‌ڵێت قورسی ژیان رێگه‌‬ ‫ن��ادات له‌نێوپێخه‌فه‌که‌یدا که‌مێک‬ ‫ئ��ارم��ب��گ��ری‪ ،‬چ��ون��ک ک��رێ خانو‬ ‫ب��ژێ��وی ماڵو منداڵه‌که‌ی ته‌نها‬ ‫چاوه‌رێ ده‌ستی ئه‌و ده‌که‌ن‪ ،‬رێبوار‬ ‫ئه‌وه‌شی نه‌شارده‌وه‌ وتی‪ :‬ئێستا‬ ‫رۆژانه‌ به‌دوی کارێکدا ده‌گه‌رێم تا‬ ‫بتوانم ژیانمانی پێدابین بکه‌م‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ب �ه‌داخ �ه‌وه‌ تا ئێستا نه‌متوانیوه‌‬ ‫کارێک بدۆزمه‌وه‌ به‌هۆی نه‌بوونی‬ ‫کاره‌وه‌‪ ،‬ئێتر هۆکاره‌که‌شی نازانم‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆچی!‬ ‫دی���ارده‌ی بێکاری س��اڵ له‌ دوای‬ ‫س��اڵ روو له‌ زی��اد بوونده‌کات و‬ ‫بۆته‌ یه‌کێک ل�ه‌و گیروگرفتانه‌ى‬ ‫که‌ زۆرێ��ن�ه‌ی ده‌وڵته‌کان پێوه‌ی‬ ‫ده‌ناڵێنن‪ ،‬که‌ واڵت��ی عێراق و به‌‬ ‫تایبه‌تیش هه‌رێمی کوردستان تا‬ ‫ئاستێکی دیار ره‌نگی تێدا داوه‌ته‌وه‌‪،‬‬

‫سه‌رهه‌ڵدانی قه‌یرانی بێکاری‬ ‫که‌ به‌ بڕوای ئابووری ناسان گه‌ر‬ ‫بێتو بێکاری به‌رنامه‌ی چاره‌سه‌ر‬ ‫کردنی له‌ الی �ه‌ن حکومه‌ته‌وه‌ بۆ‬ ‫دان �ه‌رێ��ژرێ��ت‪ ،‬دوورنییه‌ بێکاریی‬ ‫ونزمی ئاستی بژێوی خه‌ڵک گه‌ر‬ ‫به‌مشێوه‌یه‌ بمێنێته‌وه‌ وچاره‌سه‌ر‬ ‫نه‌کرێت‪ ،‬له‌ سااڵنی داهاتوودا به‌ره‌و‬ ‫خراپتر ده‌روات که‌ ئه‌وکات زه‌ره‌ی‬ ‫سیاسی وئ��اب��ووری وکۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫مه‌ترسیداری له‌ سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌که‌مان‬ ‫زیاتر زه‌قده‌کاته‌وه‌‪ ،‬جگه‌ له‌وه‌شی‬ ‫هه‌میشه‌ به‌هۆی نه‌بوونی کاره‌وه‌‬ ‫‌تەنها چینی خواره‌وه‌‪ ،‬که‌ سه‌رجه‌می‬ ‫هاواڵتیانی ه�ه‌ژارژی��ن ده‌گرێته‌وه‌‬ ‫تێدا زه‌ره‌ومه‌ند ده‌بن‪ ،‬چونک ئه‌وان‬ ‫تاکه‌ کارێک که‌بژێوی ژیانیانی‬ ‫پێبه‌ڕێبکه‌ن کاری کرێکارییه‌‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌وکاره‌ش وه‌ک زان��راوه‌ له‌ واڵتی‬ ‫ئێمه‌دا تائێستا زه‌مانه‌تی ژیانیانو‬ ‫پاشه‌رۆژیانی پێنه‌کراوه‌‪ ,‬هه‌ربۆیه‌‬ ‫ه �ه‌ر له‌گه‌ڵ ده‌رکه‌وتنیو یاخود‬ ‫که‌مبوونه‌وه‌ى کار ئه‌و چینه‌ ئاستی‬ ‫ژیانیان و بژێوییان دێته‌ خواره‌وه‌‪.‬‬ ‫په‌یوه‌ند رزگ��ار هه‌رچه‌نده‌ رۆژانه‌‬ ‫سه‌رقاڵی خۆێندنه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆی‬ ‫خراپی گوزه‌رانیانه‌وه‌ ده‌بێت دوای‬ ‫گ��ه‌ڕان��ه‌وه‌ى ل�ه‌ خوێندنگه‌که‌ی‪،‬‬ ‫ب��ڕوات کاری سه‌رپێی بکات‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ده‌ڵی هه‌ندێک رۆژ کاری به‌رده‌ستی‬ ‫له‌گه‌ڵ وه‌ستای کاشیدا ده‌که‌م‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌هۆی خوێندنه‌که‌مه‌وه‌ ئه‌و‬ ‫ک��اره‌ گونجاو نییه‌ له‌گه‌ڵ مندا‪،‬‬ ‫هه‌ربۆیه‌ ئێستا سه‌رقاڵی گه‌ڕانم‬ ‫ب����ه‌دوای ک��ارک��ردن��دا ک �ه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫ئێستای مندا بگونجێت‪ ،‬ئه‌و ده‌ڵێ‬ ‫له‌م واڵته‌ ناستی به‌رێوه‌بردنی ژیان‬ ‫قورس بووه‌‪.‬‬ ‫ب��ێ��ک��اری ک��اری��گ��ه‌ری راسته‌خۆ‬ ‫نیگه‌تیڤ ل��ه‌ س���ه‌ر تێڕوانین‬ ‫وب��ی��رک��ردن�ه‌وه‌ی گه‌نجان هه‌یه‌ و‬ ‫ئاسه‌رواری کوشنده‌ له‌ سه‌ر ئاینده‌و‬ ‫پ��اش��ه‌رۆژی گه‌نج جێده‌هێڵێت‪،‬‬ ‫چونکه‌ گه‌نج پێکهاته‌یه‌کی هه‌ستیار‬ ‫و وروژێنه‌ری کۆمه‌اڵیه‌تین که‌ زۆر‬

‫له‌ جۆڵه‌ و گه‌ڕانداندان که‌ زیاتر‬ ‫له‌ وانی تر ئاره‌زووی تاقیکردنه‌وه‌ى‬ ‫دیوه‌ شاراوه‌کانی ژیانیان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫جگه‌ له‌وه‌ى که‌ ته‌مه‌نی گه‌نجێتی‬ ‫ل��ێ��واو لێوه‌ ل �ه‌ غ��ه‌ری��زه‌و رۆحی‬ ‫خۆشنودی‪ ،‬هه‌ربۆیه‌ زیاتر پێویستی‬ ‫به‌ مادده‌و ئابوورییه‌کی بێسانسۆره‌‬ ‫تا خه‌ونه‌کانی پێبه‌دی بهێنێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کاتێک بێکاری ده‌بێته‌ به‌ربه‌ست‬ ‫له‌ ب �ه‌رده‌م ئامانج و خه‌ونه‌کانی‪،‬‬ ‫باری ده‌روون��ی کاریگه‌ری له‌ سه‌ر‬ ‫ده‌ک���ات وژی��ان��ی ت �ه‌م��اوی و لێڵ‬ ‫ده‌کات و به‌رو نائومێدی و رووخانی‬ ‫ده‌بات‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ له‌ ئێستادا تاکه‌‬ ‫ه��ۆک��اری ده‌ن��گ ب��ه‌رز بوونه‌وه‌ى‬ ‫گه‌نج له‌ گه‌نده‌ڵییه‌کان ده‌گه‌رێته‌وه‌‬ ‫ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى گ�ه‌ن��ج ب�ه‌ ئاستێکی‬ ‫زۆر قه‌به‌ بێکارن‪ ،‬له‌ له‌الیه‌کی‬ ‫تریشه‌وه‌ زۆرینه‌ى هۆکاری کۆچی‬ ‫گه‌نجانیش به‌ره‌و واڵتانی رۆژئاواش‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆهه‌مان هۆکار که‌‬ ‫ئه‌ویش بێکارییه‌‪.‬‬ ‫ج��ێ��گ��ری س���ه‌رۆک���ی یه‌کێتیی‬ ‫خ��اوه‌ن��ک��اران��ی کوردستان‪/‬لقی‬ ‫سلێمانی ه��ۆش��داری ده‌دات که‌‬ ‫له‌ ئێستادا سلێمانی به‌ قه‌یرانی‬ ‫بێکاریدا تێده‌په‌ڕێت ‌و هۆکاری ئه‌م‬ ‫بێکارییه‌ش ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ ئەو‬ ‫دواکه‌وتنی په‌سه‌ندکردنی بودجه‌ی‬ ‫(‪)2010‬ی هه‌رێم ‌و شکستهێنانی‬ ‫که‌رتی پیشه‌سازیی له‌ هه‌رێمی‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫س���واره‌ ک���اوه‌ م��ح �ه‌م �ه‌د‪ ،‬جێگری‬ ‫س�ه‌رۆک��ی یه‌کێتیی خاوه‌نکارانی‬ ‫کوردستان‪/‬لقی سلێمانی ئاماژه‌‬ ‫به‌وه‌ ده‌کات که‌ به‌هۆی دواکه‌وتنی‬ ‫په‌سه‌ندکردنی بودجه‌ی (‪)2010‬ی‬ ‫هه‌رێمی کوردستانه‌وه‌ ژماره‌یه‌کی‬ ‫زۆر له‌ کۆمپانیا‌و به‌ڵێنده‌ر‌و وه‌ستا‌و‬ ‫کرێکار له‌ سلێمانیدا بێ‌ کاربون‪.‬‬ ‫ئه‌و باس له‌وه‌ ده‌کات که‌ له‌ ئێستادا‬ ‫ئه‌و دی��ارده‌ی�ه‌ دروستبوه‌ته‌وه‌ که‌‬ ‫خه‌ڵک به‌ کارگه‌ ‌و دوکانه‌کاندا‬ ‫ده‌گه‌ڕێن بۆ کار‪ ،‬له‌ کاتێکدا ئه‌م‬

‫دی��ارده‌ی �ه‌ له‌ ساڵی (‪)1995‬ه‌وه‌‬ ‫کۆتایی پێهاتبو‪.‬‬ ‫ج��ێ��گ��ری س���ه‌رۆک���ی یه‌کێتیی‬ ‫خاوه‌نکارانی سلێمانی‪ ،‬هۆکارێکی‬ ‫تری ئه‌م بێکارییه‌ گێڕاوه‌ته‌وه‌ بۆ‬ ‫شکستهێنانی که‌رتی پیشه‌سازیی‬ ‫له‌ هه‌رێمی کوردستان ‌و ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫ک���ارگ���ه‌ک���ان‌و ب����ازاڕ ئ��ی��ش��ی تیا‬ ‫نه‌ماوه‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌و کااڵیانه‌ی که‌‬ ‫لێره‌ دروس��ت ده‌ک��رێ��ن‪ ،‬به‌نیوه‌ی‬ ‫تێچوه‌که‌یان له‌ ده‌ره‌وه‌ ه��اورده‌‬ ‫ده‌کرێن ‌و ده‌هێنرێنه‌ کوردستان‪،‬‬ ‫جگه‌ له‌وه‌ی کوالێتییه‌که‌یان له‌وه‌ی‬ ‫ئێره‌ باشتره‌‪.‬‬ ‫ئ��ه‌وه‌ش رون��ده‌ک��ات �ه‌وه‌ ک�ه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫حکومه‌ت قه‌رزی درێژخایه‌ن بدات‬ ‫به‌خاوه‌ن کارگه‌کان‌و باجیان له‌سه‌ر‬ ‫الب �ه‌رێ��ت‪ ،‬جارێکی ت��ر کارگه‌کان‬

‫دۆخى به‌رهه‌مهێنان وڕه‌وتى به‌یه‌که‌و‌ه‬ ‫ب �ه‌س��ت��ن �ه‌وه‌ى ب �ه‌ژی��ان��ى کرێکاران‬ ‫وده‌س��ت�ه‌ب�ه‌رى مافه‌کانییان‪ ،‬مایه‌ى‬ ‫نیگه‌رانییه‌‪ ،‬چونک ‌ه ئه‌مڕۆک ‌ه ئه‌و چیین ‌ه‬ ‫خۆى له‌خواره‌وه‌ى کۆمه‌ڵدا ده‌بینێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌ئ��اس��ت��ى ژی��ان��ێ��ک��دان ‪ ،‬ک�� ‌ه هیچ‬ ‫ته‌ئمینییه‌کى تێدا نییه‌‪،‬دواجار ئه‌مه‌ش‬ ‫په‌ل ده‌کێشێت بۆ نانه‌وه‌ى قه‌له‌قى‬ ‫له‌ناو ئینسانى ئه‌م واڵتداو له‌ده‌ستدانى‬ ‫متمان ‌ه به‌نیشتیمان‪.‬‬ ‫بەرهەم هێنان لە کوردستاندا‬ ‫ئه‌مڕۆ ئ�ه‌وه‌ى پێده‌وترێت هێزى کار‬ ‫له‌کوردستاندا وه‌ک پیبویست بوونى‬ ‫نییه‌‪ ،‬ڕۆژ به‌ڕۆژ له‌جیاتى به‌رزبوونه‌وه‌ى‬ ‫توانستى ئ �ه‌و هێز‌ه ب��ۆ زیادبوونى‬ ‫له‌داشکاندایه‌‪،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫به‌رهه‌مهێنان‬ ‫ب����ه‌دوو ه��ۆک��ار ی�ه‌ک�ه‌م��ی��ی��ان خۆى‬ ‫له‌سیاسه‌تى به‌رهه‌مهێنانى حکومه‌ت‬ ‫ده‌بینێته‌وه‌‪ ،‬به‌و پێیه‌ى نه‌یتوانیو‌ه‬ ‫پ�ه‌ر‌ه به‌بوارى وه‌به‌رهه‌مهێنان بدات‬ ‫له‌زۆربه‌ى بواره‌کان تاهێزى کار له‌واڵتدا‬ ‫زۆرب��ێ��ت‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌و‌ه سیاسه‌تى‬ ‫موچه‌خۆرى په‌یڕه‌و ک��ردووه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫وایکردوو‌ه هاوواڵتیان بیر له‌کارکردن‬ ‫بکه‌نه‌و‌ه له‌داموده‌زگاکانى حکومه‌تدا‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ل�ه‌س�ه‌رێ��ک�ه‌و‌ه بۆداهاتووى‬ ‫هاواڵتیان مسۆگه‌رترو جێگیرتره‌‪،‬‬ ‫له‌الیه‌کى تریشه‌و‌ه ده‌زگاکانى حکومه‌ت‬ ‫به‌رهه‌مهێنان ناکه‌ن بۆی ‌ه کارکردن تیایاندا‬ ‫ئاسانتره‌و کاتێکى زۆریش ده‌گێڕێته‌و‌ه‬ ‫بۆهاواڵتیان‪ ،‬به‌وه‌ى تاکاتێکى دیاریکراو‬ ‫کارییان تێدا ده‌کرێت‪.‬هه‌رچه‌ند‌ه ل ‌ه‬ ‫ئێستادا حکومه‌ت ده‌زگایه‌کى هه‌ی ‌ه‬ ‫به‌ناوى ده‌زگ��اى وه‌به‌رهێنان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئیشى ئه‌وى ده‌زگای ‌ه بچوک بووه‌ته‌و‌ه‬ ‫ته‌نها ل�ه‌ک��ارک��ردن ل �ه‌ب��وارى که‌رتى‬ ‫بیناسازى وخ��ان��ووب �ه‌ره‌و بازرگانى‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ب��ێ ئ���ه‌وه‌ى پ��رس��ی��ارى ئ��ه‌و‌ه‬

‫ده‌که‌ونه‌وه‌ کار‌و هه‌ر کارگه‌یه‌کیش‬ ‫ئه‌گه‌ر کار بۆ (‪)5‬خێزان دابینبکات‬ ‫له‌ سلێمانی که‌ (‪)5000‬کارگه‌ هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وکاته‌ (‪)50‬هه‌زار که‌س له‌ سلێمانی‬ ‫کاریان ده‌ستده‌که‌وێت‪.‬‬ ‫ئه‌و خاوه‌نکاره‌ باس له‌وه‌ ده‌کات که‌‬ ‫ئێستا زۆرێک له‌ کۆمپانیاکان کرێکاری‬ ‫بیانی به‌کارده‌هێنن بۆ پڕۆژه‌کانیان‌و‬ ‫به‌م هۆیه‌شه‌وه‌ به‌شێک له‌ کرێکاری‬ ‫خۆماڵی بێکاربون‪ ،‬چونکه‌ کرێکاری‬ ‫خۆماڵی ئیشکه‌رنین‪ ،‬وه‌ک کرێکاره‌‬ ‫بیانییه‌کان‪ ،‬چونکه‌ حیزبه‌کان ‌و‬ ‫حکومه‌ت کرێکاری خۆماڵییان فێری‬ ‫موچه‌ کردوه‌‪ ،‬نه‌ک کار‪.‬‬ ‫به‌ بڕوای ئه‌و‪ ،‬ئه‌م قه‌یرانی بێکارییه‌‬ ‫له‌ پارێزگاکانی تری هه‌رێمیش هه‌یه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌ڕێژه‌یه‌کی که‌متر‪ ،‬چونکه‌ به‌‬ ‫بڕوای ئه‌و‪ ،‬له‌ هه‌ولێر پڕۆژه‌ی زیاتر‬

‫هه‌یه‌‪ ،‬به‌ به‌راورد به‌ سلێمانی‪.‬‬ ‫سه‌وه‌رتایر‪ ،‬وه‌ک کرێکارێک ده‌ڵێ‬ ‫زۆرج��ار له‌جه‌ژنی کرێکاراندا باس‬ ‫له‌مافی ئێمه‌و باشترکردنی ژیانمان‬ ‫ده‌کرێت‪ ،‬له‌الیه‌ن حکومه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌و بڕوای وایه‌ که‌ چینی کرێکاران‪،‬‬ ‫ئه‌و چینه‌ن هه‌تا کۆتا ژیانیان ده‌بێت‬ ‫به‌دوی کاردا بگه‌ڕێن و هه‌رگیزیش‬ ‫ژیانیان و پاشه‌رۆژی ئه‌وان متمانه‌ى‬ ‫نابێت‪ ،‬ئه‌و به‌توڕی یه‌وه‌ باس له‌وه‌‬ ‫ده‌کات که‌ تائێستاش ئه‌وان ناتوانن‬ ‫وه‌ک هاواڵتییه‌ک سودمه‌ندبن له‌م‬ ‫واڵته‌‪،‬چونک به‌بڕوای ئه‌و هیچ کارێک‬ ‫له‌ شوێنه‌ ناکومی و حکومییه‌کاندا بێ‬ ‫که‌فاڵه‌تی موچه‌خۆرێکی حکومه‌ت‬ ‫کاره‌کانی هاواڵتیان ناروات به‌رێوه‌‪،‬‬ ‫که‌ئه‌مه‌ش ماف خواردنێکی تری ئه‌و‬ ‫چینه‌یه‌ له‌م واڵته‌‪.‬‬

‫وه‌به‌ر هه‌مهێنان بێنێت ‌ه ناوخۆى خۆیه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه وه‌ک وتمان هه‌م هێزى کارى زۆر‬ ‫ده‌بێت وگرفتى بێکاریش که‌مده‌بێته‌وه‌و‬ ‫له‌الیه‌کى تریشه‌و‌ه هه‌رێم پشتگیرى‬ ‫ده‌ره‌وه‌ى ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬چونک ‌ه بوونى‬ ‫کۆمپانیاکانى ئه‌و واڵتانه‌‪ ،‬واده‌کات ئه‌و‬ ‫واڵتان ‌ه به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانیان بپارێزن وبیر‬ ‫له‌وه‌بکه‌نه‌و‌ه هه‌رێم نه‌که‌وێت ‌ه دۆخێکى‬ ‫ناجێگیر‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ش ل �ه‌ب �ه‌ر خاترى‬ ‫چ��اوى کاڵى ئێم ‌ه نا ‪،‬به‌ڵکو له‌به‌ر‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى خۆیان‪.‬‬ ‫ئه‌بێت ه �ه‌رێ��م ل��ه‌م��ه‌ودوا ب���ه‌دواى‬ ‫وه‌به‌رهێنان بێت له‌ناوخۆى واڵتدا‪،‬‬ ‫وه‌چیتر ئه‌و شێوازى بازرگانیکردن ‌ه‬ ‫به‌دادى هه‌رێم نایات‪ ،‬چونک ‌ه کارى به‌م‬ ‫شێوه‌ی ‌ه ئاینده‌ى هه‌رێم به‌ره‌و‌ه نادیارى‬ ‫ده‌ب���ات ب �ه‌و ج���ۆره‌ى‪ ،‬ک� ‌ه ئاسیشى‬ ‫له‌مه‌ترسیدابێت وواڵت��ان هه‌ر کاتێک‬ ‫ویستان بیرله‌سه‌پاندنى سیاسه‌تى‬ ‫خۆیان بکه‌نه‌و‌ه ب�ه‌س�ه‌ری��داو ناچار‬ ‫هه‌رێمیش به‌دڵیان بکات‪ ،‬یان هه‌رکاتێک‬ ‫هه‌رێم که‌وت ‌ه بارێکى نائارامه‌و‌ه یه‌کسه‌ر‬ ‫کۆمپانیاکانیان بیر له‌پێچانه‌وه‌ى‬ ‫که‌لوپه‌کانیان ده‌که‌نه‌و‌ه بۆ واڵتى خۆیان‬ ‫بێ ئه‌وه‌ى هیچ زیانێکیان پێبگات‪، ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌گه‌ر کۆمپانیا بیانیه‌کان داموده‌زگاى‬ ‫وه‌به‌رهێنانیان له‌کوردستاندا هه‌بێت‪،‬‬ ‫ئ���ه‌وا ن��ات��وان��ن واب�ه‌ئ��اس��ان��ى له‌کات ‌ه‬ ‫نائارامه‌کاندا هه‌رێم فه‌رامۆش بکه‌ن‪،‬‬ ‫به‌ڵکو داوا له‌واڵته‌کالنیشیان ده‌که‌ن‬ ‫یارمه‌تى هه‌رێم بدات له‌به‌ر پاراستنى‬ ‫به‌ر ژه‌وه‌ندییه‌کانییان‪.‬‬

‫ئ�ه‌و هێز‌ه زیادبکرێت وب��ه‌ره‌و پێش‬ ‫ببرێت‪ ،‬ن ‌ه ئه‌وه‌تا ئاستى هۆشیارى‬ ‫ئه‌و هێزه‌ش به‌رز بکرێته‌و‌ه چ له‌ئاستى‬ ‫سیاسه‌تى حکومه‌تدا بێت چ له‌ئاستى‬ ‫کۆمه‌ڵگابێ‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ببێت ‌ه‬ ‫ئه‌جێنداى حکومه‌ت وبه‌رزکردنه‌وه‌ى‬ ‫ئاستى هۆشیارى کۆمه‌ڵگا‪،‬تاکوهاواڵتیان‬ ‫به‌گرنگه‌و‌ه ل �ه‌و ب��وار‌ه ب��ڕوان��ن وبیر‬ ‫ل�ه‌داه��ات��ووى هه‌رێم بکه‌نه‌وه‌‪.‬ئه‌مڕۆ‬ ‫کرێکارانى کوردستان سه‌ره‌ڕایى ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌ئاستێکى زۆر خراپى کۆمه‌اڵیه‌تیدان‪،‬‬ ‫تائێستاش نه‌توانراو‌ه به‌فعلى حکومه‌ت‬ ‫کارنامه‌وئه‌جێنداى تایبه‌ت به‌وانى‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬ه �ه‌م ل���ه‌ڕووى دابینکردنى‬ ‫زه‌م��ان��ى ژی��ان وخانه‌نشین وبوونى‬ ‫کارى جێگیر‪ ،‬له‌وه‌ش سه‌یرتر ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫تاکوئێستا داواى مافه‌کانى کرێکار‬ ‫ته‌نها خۆى ل ‌ه سه‌ندیکاى کرێکاران‬ ‫وکۆمۆنیسته‌کان ده‌بینێته‌وه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫سه‌ندیکا وه‌ک پێویست نه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫بوونى باشتر‌ه له‌نه‌بوونى‪،‬هه‌ڵبه‌ت‬ ‫هه‌وڵى کۆمۆنیسته‌کان بۆ مافه‌کانى‬ ‫کرێکاران وزه‌مانه‌تى ژیانیان په‌یوه‌ندى‬ ‫ب��ه‌و ڕێ��ب��ازى فه‌لسه‌فییه‌و‌ه هه‌یه‌‪،‬‬ ‫که‌له‌پشت بیرکردنه‌وه‌یان خۆى مه‌اڵس‬ ‫داوه‌‪ ،‬خاڵێکى تریش په‌یوه‌ست ‌ه به‌و‬ ‫الیه‌نگیرییه‌ى‪ ،‬ک ‌ه کرێکاران له‌ڕابردوودا‬ ‫پشتگیرى سیسیته‌مى کۆمۆنیستیان‬ ‫ده‌ک��رد‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت ئه‌و ڕاستیه‌مان‬ ‫له‌به‌ر چاوبێت‪ ،‬ک ‌ه خه‌مى کرێکاران‬ ‫نابێت ته‌نها ئه‌وان بن‪ ،‬وه‌ناشبێت ته‌نمها‬ ‫له‌ڕۆژێکدا وبه‌رزکردنه‌وه‌ى دروشم باس‬ ‫له‌خه‌مه‌کانییان بکه‌ین‪ ،‬به‌ڵکو ده‌بێت‬ ‫خه‌مه‌کانییان هى هه‌مووان بێت وکار‬ ‫بکه‌ین بۆ چاکردنیان‪،‬چونک ‌ه به‌ڕاستى‬ ‫ئه‌مڕۆک ‌ه دروشمى»ئه‌ى کرێکارانى‬ ‫جیهان یه‌کبگرن!» نه‌ماوه‌‪،‬ده‌بێت ئه‌مڕۆ‬ ‫به‌دیلى گونجاوو شایست ‌ه بدۆزرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه کرێکاران هێزى کارن وده‌توانرێت‬ ‫سوودى باشییان هه‌بێت بۆکارى واڵت‪.‬‬

‫بەرهەمهێنان و هێزی کار لە کوردستاندا‬

‫شاباز عومەر‬

‫بکرێت تاچه‌ند توانراوه‌و چاره‌سه‌رى‬ ‫کێشه‌ى نیشته‌جێبوون بکرێتـ؟چونک ‌ه‬ ‫ڕاستیه‌ک هه‌ی ‌ه ئه‌ویش خۆى له‌به‌رزى‬ ‫نرخى ئه‌و یه‌که‌و شوقان ‌ه ده‌بینێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ک ‌ه درووست ده‌کرێت‪،‬ئه‌مه‌ش واده‌کات‬ ‫هه‌موو ک �ه‌س نه‌توانێت بیانکڕێت‪،‬‬ ‫ته‌نها چینێکى که‌م نه‌بێت‪ .‬له‌بوارى‬ ‫بازرگانیشدا ته‌نها ئه‌وپرۆژان ‌ه بایه‌خیان‬ ‫پێده‌درێت ک ‌ه له‌ئاینده‌دا هه‌رێم ناتوانێت‬ ‫هیچ سوودێکى ئه‌و تۆیان لێوه‌ربگرێت‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ته‌نها دابینکردنى زه‌ویی ‌ه بۆ‬ ‫سۆپه‌رمارکێت‪...‬‬ ‫هۆکارى دووه‌میش خۆى له‌نه‌بوونى‬ ‫کۆمپانیاى وه‌به‌رهێنان ده‌بینێته‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌وبوارانه‌ى ک ‌ه بۆ داهاتووى هه‌رێم‬ ‫گرنگن ومایه‌ى ئه‌وه‌ی ‌ه هه‌رێم له‌سه‌ر‬ ‫پێیه‌کانى خۆى بوه‌ستێت بێ ئه‌وه‌ى‬

‫پێویستى به‌واڵتانى تر هه‌بێت‪ ،‬هه‌موو‬ ‫ئ�ه‌و کۆمپانیاوده‌زگایانه‌ى له‌ناوه‌ى‬ ‫هه‌رێمن ی��ان ئ �ه‌وان �ه‌ى ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫هه‌رێمن‪ ،‬ته‌نها له‌بواره‌کانى خانوبه‌ره‌و‬ ‫چاککردن و مۆبیلیات وکه‌لوپه‌لى‬ ‫ناوماڵ کارده‌که‌ن‪ ،‬ئه‌وه‌ش به‌هێنانى‬ ‫که‌ره‌سته‌کانى ل�ه‌ده‌ره‌وه‌ى هه‌رێم‪ ،‬بێ‬ ‫ئه‌وه‌ى هه‌رێم بیر له‌به‌رهه‌مهێنانیان‬ ‫بکاته‌وه‌و هێزى کارى له‌ناوخۆدا پێ‬ ‫زیادبکات‪ ،‬هه‌روه‌ها ئه‌و کۆمپانیانه‌شى‬ ‫ل���ه‌ده‌ره‌و‌ه ڕووده‌ک �ه‌ن � ‌ه هه‌رێم ته‌نها‬ ‫له‌بواره‌کانى بازرگانى وبیناسازى وئه‌و‬ ‫بوارانه‌ى ک ‌ه سوودو قازانجێکى زۆرى‬ ‫تیادای ‌ه بۆ خۆیان بۆنموون ‌ه بوارى‬ ‫نه‌وت ده‌رهێنان‪ .‬بۆی ‌ه ده‌بێت حکومه‌ت‬ ‫ته‌نها سیاسه‌تى کارئاسانى بۆ ئه‌و‬ ‫کۆمپانیان ‌ه په‌یڕه‌و نه‌کات بۆ کارکردن‬

‫له‌هه‌رێم‪ ،‬چونک ‌ه ئ��ه‌وان ب�ه‌و جۆر‌ه‬ ‫ته‌نها بیر له‌به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى خۆیان‬ ‫ده‌که‌نه‌وه‌و چۆن گونجاو وباش بێت‬ ‫وله‌به‌رژه‌وه‌ندییان بێت به‌و جۆر‌ه کار‬ ‫ده‌ک�ه‌ن‪ ،‬بۆ ده‌بێت حکومه‌ت له‌بیرى‬ ‫ئه‌وه‌دا بێت‪ ،‬ک ‌ه هانى ئه‌و کۆمپانیان ‌ه‬ ‫بدات ک ‌ه به‌رهه‌مهێنان ده‌که‌ن بۆ هه‌رێم‬ ‫وده‌توانرێت هێزى کارى هه‌رێم به‌ره‌و‌ه‬ ‫زیادببرێت‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌به‌رژه‌وه‌ندى هه‌رێم ‌ه‬ ‫به‌و‌ه پێیه‌ى ده‌توانێت حکومه‌تى ئه‌و‬ ‫واڵتان ‌ه ناچاربکات پاڵپشتى بکه‌ن له‌هه‌ر‬ ‫دۆخێکى سیاسى ناجێگیردا‪ ،‬له‌الیه‌کى‬ ‫تریشه‌و‌ه له‌کاتى ه�ه‌ر گه‌مارۆیه‌کدا‬ ‫هه‌رێم پێویستى ب���ه‌ده‌ره‌و‌ه نابێت ‪،‬‬ ‫چونک ‌ه تواناى وه‌به‌ر هه‌مهێنانى هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌ناوخۆى خۆیدا‪ ،‬ئه‌م خاڵ ‌ه زۆر گرنگ ‌ه‬ ‫هه‌رێم بیر له‌و‌ه بکاته‌و‌ه سه‌رچاوه‌ى‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫ته‌نها ڕۆژێک بۆکرێکار؟‬ ‫هێزى ک��ارى ناوخۆى هه‌رێم به‌راوود‬ ‫به‌ده‌ره‌و‌ه له‌جیاتى به‌ره‌و‌ه پێشچوون‬ ‫و به‌ره‌وه‌پووکانه‌و‌ه ده‌چێت‪ ،‬له‌جیاتى‬ ‫ئه‌وه‌ى بیر له‌به‌ره‌و پێشبردنى ئه‌و بوار‌ه‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬که‌چى فه‌رامۆشکردنێکى‬ ‫ته‌واوه‌تى پێو‌ه دیاره‌‪ ،‬ن ‌ه ئه‌وه‌تا ڕۆڵى‬


‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫بێستون سلێمان‬

‫«من ئه‌مانه‌تێک ب��ووم خوا الى‬ ‫دایک و باوکم داینام تا بمپارێزن‬ ‫و جوانیم پێ بناسێنن و لێوان‬ ‫لێوم بکه‌ن ل ‌ه خه‌ند‌ه و هه‌میش ‌ه‬ ‫گه‌وره‌یى خوا و حه‌قیقه‌تى بوونى‬ ‫و سروشت و ژیانم تێبگه‌یه‌نن ‪،‬‬ ‫به‌ڵێ خودا منى به‌ ئه‌مانه‌ت دانا‬ ‫له‌ الى دایکم‪ ،‬ل ‌ه الى باوکم هه‌ر‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌و ڕاستیه‌م تێگه‌یه‌نن‬ ‫من مرۆڤم ڕاست هاتووم و ده‌بێت‬ ‫ڕاست بم ‪ ،‬من دڵنیام ئه‌و کاته‌ى‬ ‫خوا به‌ ئه‌مانه‌ت منى دانا‪ ،‬ب ‌ه دایک‬ ‫و باوکمى وتوو‌ه ‪ :‬ئه‌و ڕاسته‌یه‌ى‬ ‫تێبگه‌یه‌ن ک ‌ه من خ��وام و ئه‌و‬ ‫که‌سه‌شى ده‌مپه‌رستێت ده‌بێت‬ ‫ڕاس���ت بێت ‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئه‌فسوس‬ ‫ئ�ه‌وان ل ‌ه خوا تێنه‌گه‌ین ‪ ،‬به‌ڵێ‬ ‫ڕه‌نگ ‌ه له‌و کاته‌دا دایک و باوکم‬ ‫دڵنیان ل ‌ه الى ئه‌و‌ه بوو بێت چۆن‬ ‫به‌یانى به‌دراوسێ چاو پیسه‌که‌ى‬ ‫خۆیان بڵێن کوڕێکمان بوو « ‪ ،‬ئه‌م ‌ه‬ ‫ب ‌ه شێکه‌ له‌ ژیانانه‌ى ئه‌و کوڕ و‬ ‫کچانه‌ى درۆ ئاواره‌ى ده‌شتى ژیانى‬ ‫کردن ک ‌ه ئه‌گه‌ر ته‌مه‌ن درێژ بێت‬ ‫ئه‌که‌وێت ‌ه به‌رده‌ستى خوێنه‌رانى‬

‫په‌نهان‬

‫پێناسه‌کردن و هه‌ڵسه‌نگاندنى‬ ‫مرۆڤه‌کان ب ‌ه پێى ڕوخ��س��ار الى‬ ‫هه‌ندێک که‌س خه‌یاڵپاڵوی ‌ه و الى‬ ‫هه‌ندێکى تر خوێندنه‌وه‌یه‌کى زۆر ب ‌ه‬ ‫جێیه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م دوو حاڵه‌ت ‌ه دوو‬ ‫گۆش ‌ه نیگاى جیاواز و دوو ئاراسته‌ى‬ ‫فیکرى وه‌رده‌گرێت ک ‌ه هه‌ر یه‌که‌یان‬ ‫ل� ‌ه گۆش ‌ه نیگایه‌ک و ب� ‌ه ماناى‬ ‫چه‌مکێک پێناسه‌ى تێڕوانینه‌کان‬ ‫ده‌کات ‪،‬خه‌یاڵ پاڵوى و سوڕوانه‌و‌ه‬ ‫ل ‌ه ناو واقیع دا کامه‌یان په‌سه‌ند و‬ ‫زیاتر ل ‌ه ڕاستیه‌و‌ه نزیک ‌ه و کامه‌یان‬ ‫ب ‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک دروستى تیا نی ‌ه‬ ‫؟ ڕه‌نگ ‌ه وه‌اڵمى ئه‌م پرسیار‌ه هه‌روا‬ ‫ئاسان نه‌بێت‪ ،‬به‌اڵم ڕه‌نگ ‌ه ل ‌ه ئه‌نجامى‬ ‫وه‌رگرتنى ڕو‌وئیاى که‌سانێک بگه‌یه‌ن ‌ه‬ ‫ئه‌نجامێک‪ ،‬چونک ‌ه هه‌ر که‌س ‌ه و ب ‌ه‬ ‫ئه‌ندازه‌ى تواناى بیرکردنه‌و‌ه و تواناى‬ ‫خۆى ته‌فسیرى بۆ ده‌کات ‪،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌م تێڕوانین ‌ه بگوازرێته‌و‌ه‬ ‫بۆ چوون ‌ه ناو پرۆسه‌ى زه‌واجه‌و‌ه‬ ‫مرۆڤه‌کان بخات ‌ه به‌رده‌م شتگه‌لێکى‬ ‫بێ ماناو کێشه‌دار و پاشان ببێت ‌ه‬ ‫هۆى لێکترازان و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ى ک ‌ه له‌سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫تێڕوانینێکى ڕوخسارى بنیات نراو‌ه‬ ‫‪،‬لێره‌و‌ه ده‌پرسین ئایا ڕوخسار تا‬ ‫چه‌ند هه‌ڵگرى خه‌سڵه‌تى عه‌قڵ‬ ‫و ته‌بیعه‌ت ‌ه ؟ ئه‌و که‌سه‌ى ک ‌ه تۆ‬ ‫ڕوخسارى سه‌رنجت ڕاده‌کێشێت تا‬ ‫چه‌ند هه‌ست ب ‌ه شت ‌ه په‌نهانیه‌کانى‬ ‫ناخى ده‌که‌یت ؟‬ ‫ک���اروان مسته‌فا ته‌مه‌ن ‪24‬ساڵ‪،‬‬ ‫وتى‪ :‬پێم باش ‌ه ل ‌ه ڕووى ڕوخساره‌و‌ه‬ ‫که‌سێکى گه‌نم ڕه‌نگ و بااڵ ‪150‬سم‬ ‫و دوور بێت ل � ‌ه ب � ‌ه کارهێنانى‬ ‫میکیاج و ده‌م و چاوى چاک نه‌کات‬

‫کۆمەاڵیەتی‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫من درۆزنم‪...‬کێ لێم به‌رپرس ‌ه ؟‬ ‫‪،‬الى هه‌موومان ئاشکرایه‌ مرۆڤ‬ ‫هه‌رچه‌نده‌ ژیرو وریابێت و ئاستى‬ ‫رۆشنبیرى به‌رزبێت‪ ،‬بێگومان‬ ‫ه �ه‌رک��اری��گ �ه‌رى خێزانى له‌سه‌ر‬ ‫ده‌بێت و‬ ‫ره‌ف��ت��ار و هه‌ڵسوکه‌وته‌کانى‬ ‫ک���ه‌س���ای���ه‌ت���ی���ه‌ گ���ه‌وره‌ک���ان���ى‬ ‫ن���اوخ���ێ���زان���ه‌ک���ه‌ى ل��ه‌ب��ون��ى‬ ‫که‌سایه‌تیه‌که‌ى دا ره‌نگ ده‌داته‌و‌ه‬ ‫و ه �ه‌ری �ه‌ک��ێ��ک��ش به‌شێوازێک‬ ‫وبه‌پله‌یه‌ک‪ ،‬چونکه‌ ئه‌م ‌ه ڕاسته‌خۆ‬ ‫په‌یوه‌ست ده‌بێته‌و‌ه به‌و شێواز‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌ى ک ‌ه ل ‌ه نێوان تاکه‌کانى‬ ‫خێزاندا هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ شتێکى به‌ڵگ ‌ه‬ ‫نه‌ویسته‌و ل�ه‌ هیچ ڕوویه‌که‌و‌ه‬ ‫نکوڵى لێناکرێت‪ ،‬بۆی ‌ه ده‌بێت‬ ‫بۆ ئه‌و کارانه‌ى ک ‌ه ده‌کرێت بۆ‬ ‫دروست کردنى تاکێکى ته‌ندروست‬ ‫یه‌که‌م هه‌نگاو هۆشیار کردنه‌وه‌ى‬ ‫ب��اوک و دایکان بیت ب ‌ه تایبه‌ت‬ ‫ل ‌ه ئه‌و کۆمه‌ڵگایانه‌دا ک ‌ه هێشتا‬ ‫له‌سه‌ره‌تاى ئاشنا ب��وون��دان ب ‌ه‬ ‫ژیانێکى ڕۆحى‪ ،‬ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ڵه‌دا‬ ‫نه‌چووبم ‪،‬که‌واته‌ لێره‌و‌ه ڕۆڵى خێزان‬ ‫ده‌رده‌که‌وێت له‌ په‌روه‌رده‌کردنى‬ ‫تاک دا ‪ ،‬به‌هه‌رحاڵ من نامه‌وێت‬ ‫زیاترله‌سه‌رئه‌وکاریگه‌ریه‌بدوێم‪،‬‬ ‫چونک ‌ه م��ن مه‌به‌ستمه‌ شتێک‬ ‫بخه‌م ‌ه پێش چاو ئه‌ویش ڕسته‌یه‌ک ‌ه‬ ‫له‌و فه‌رهه‌نگ ‌ه ڕسته‌ ناشیاوه‌ى ک ‌ه‬ ‫ل ‌ه کۆمه‌ڵگاى کوردیدا ب ‌ه گوێى‬ ‫مندااڵن دا ده‌درێت له‌ الیه‌ن باوک‬ ‫و دای��ک�ه‌و‌ه له‌ کاتێک دا منداڵ‬ ‫چاوه‌ڕێى ئه‌و وش ‌ه شیرینانه‌یه‌ ک ‌ه‬ ‫لێوان لێوى ده‌کات ل ‌ه زه‌رده‌خه‌ن ‌ه و‬ ‫منداڵیى پێ ڕه‌نگاو ڕه‌نگ ده‌کرێت‬ ‫‪ ،‬ئه‌ویش ئه‌وه‌ی ‌ه که‌ده‌لێت (ڕۆل ‌ه‬ ‫بۆنازانیت درۆبکه‌یت) کاتێک ئێمه‌ى‬ ‫گه‌نج ده‌بینه‌ قوربانى بۆئه‌م وته‌یه‌ى‬

‫باوکمان و که‌پت و گۆشه‌گیرده‌بین‬ ‫و پشت له‌ راستیه‌کان ده‌که‌ین‬ ‫ده‌گمه‌ن ئه‌که‌رکه‌سێک په‌ى به‌و‌ه‬ ‫به‌رێت که‌ئه‌م گه‌نجه‌ ب ‌ه وته‌کانى‬ ‫باوکى یان دایکى واى لێهاتووه‌ «‬ ‫درۆزن بووه‌« جا ئه‌مه‌ به‌الیه‌ک‬ ‫وماناى ئه‌و رسته‌یه‌ش الى باوکان‬ ‫به‌الیه‌کى تر ‪،‬کێ ئاره‌زوومه‌ ناکات‬ ‫و حه‌ز ناکات بزانێت ئه‌م رسته‌یه‌‬ ‫الى باوکان چ مانایه‌ک ده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫؟ ب��ێ گ��وم��ان ه �ه‌م��وو که‌سێک‬ ‫ح�ه‌ز ده‌ک��ات ‪ ،‬ڕه‌نگه‌ ب��اوک و‬ ‫دای��ک��ان پێیان وابێت درۆک��ردن‬ ‫هۆیه‌که‌ بۆ رزگاربوون له‌هه‌ندێ‬ ‫کێشه‌وگیروگرفته‌کانى ژیانى ڕۆژانه‌‬ ‫‪ ،‬وه‌ یاخود وابزانن درۆ کردن‬ ‫هونه‌رێکه‌و ده‌بێت هه‌مووکه‌سێک‬ ‫بیزانێت یان واتێگه‌یشت بێتن که‌‬ ‫درۆ فه‌لسه‌فه‌یه‌ ! وه‌ به‌و پێیه‌ى‬ ‫م��رۆڤ به‌ گشتى ه�ه‌ر به‌ دواى‬ ‫کۆکردنه‌وه‌ى سامان دا ڕاده‌کات ‪،‬‬ ‫ڕێى تێ ده‌چێت ئه‌و دایک و باوکانه‌‬ ‫به‌ هۆیه‌کى بزانن بۆ کۆکردنه‌وه‌ى‬ ‫س��ه‌روه‌ت و سامان ‪ ،‬ره‌نگیشه‌‬ ‫ئه‌وباوکه‌ درۆکردن به‌بلیمه‌تى بزانن‬ ‫یان به‌جۆرێک له‌رابواردن به‌که‌سى‬ ‫به‌رامبه‌رله‌ئاستى پێویستیه‌ک یان‬ ‫قسه‌یه‌ک دا‪ ،‬ئه‌مانه‌ ئه‌و گریمانانه‌ن‬ ‫که‌ ئێمه‌ بۆ ئه‌م حاڵه‌ته‌مان داناوه‌‬ ‫‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت هه‌موو مرۆڤێک‬ ‫وه‌اڵمى ئه‌وفکته‌رانه‌ بزانن که‌واى‬ ‫کردووه‌ هه‌ندێ له‌باوکانى کۆمه‌لگاى‬ ‫ئێمه‌ ئه‌م رسته‌یه‌بڵێن بۆیه‌ من‬ ‫ده‌ڵ��ێ��م و ڕه‌ن��گ �ه‌ واش نه‌بێت‪،‬‬ ‫چونکه‌ ئه‌شێت منیش درۆزن بم‪،‬‬ ‫چونکه‌ ک��وڕى ئه‌م کۆمه‌ڵگایه‌م‬ ‫‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌ر ئ �ه‌و دای��ک و باوگکه‌‬ ‫به‌ڕێزانه‌ درۆک���ردن به‌هۆکارى‬ ‫رزگاربوون له‌کێشه‌یه‌ بزانن ئه‌دى‬

‫نازانێت درۆک��ردن خۆى له‌ خۆى‬ ‫دا کێشه‌یه‌ ب��ۆده‌روون و ویژدانى‬ ‫م��رۆڤ‪ ،‬وه‌ی��ان ئه‌گه‌ر به‌هونه‌رى‬ ‫ده‌زانێت من ده‌ڵێم ‪:‬هه‌مووکه‌س‬ ‫ده‌توانیت درۆبکات‪ ،‬به‌اڵم هونه‌ر‬ ‫هه‌موو که‌س ناتوانێت ئه‌نجامى‬ ‫بدات ئه‌مه‌ش واده‌کات که‌درۆکردن‬ ‫هونه‌ر نه‌بێت ‪،‬وه‌ئه‌گه‌ر ئه‌وباوکه‌‬ ‫یان ئه‌و دایکه‌ واتیگه‌یشت بێت‬ ‫که‌ درۆ فه‌لسه‌فه‌یه‌ ئه‌مه‌ش وا نیه‌‬ ‫یه‌که‌م‪ ،‬چونکه‌ فه‌لسه‌فه‌ به‌رهه‌مى‬ ‫عه‌قله‌و درۆش به‌رهه‌مى زمانه‌‬ ‫راستى الى مرۆڤ واته‌ له‌ میشک‬ ‫و دڵ و ده‌روونى دا ده‌مینیته‌وه‌‬ ‫بۆیه‌ ته‌نها زمان خاوه‌نى درۆیه‌و‬ ‫ده‌رى ده‌برێت‪ ،‬دووه‌م نا شوکرى‬ ‫خ��وا نه‌بێت ک��وا له‌ کۆمه‌ڵگاى‬ ‫ئێمه‌دا ئه‌و ئاسته‌ مه‌عریفیه‌ هه‌یه‌‬ ‫تاکو ئه‌و دایک و باوکه‌ بزانن که‌‬ ‫درۆ کردن فه‌لسه‌فه‌یه‌ ‪ ،‬وه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ئ �ه‌وب��اوک و دایکه‌ درۆکردنیان‬ ‫دانابێت به‌هۆکار بۆ کۆکردنه‌وه‌ى‬ ‫س���ه‌روه‌ت و س��ام��ان ئه‌مه‌شیان‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌‪ ،‬چونکه‌ پێشینانى خۆمان‬ ‫وتویانه‌ (درۆمه‌که‌ چونکه‌ هیچى‬ ‫لێنابه‌ستیته‌وه‌) بێگومان هه‌رواشه‌‬ ‫جگه‌ ل�ه‌ئ��ازاردان��ى عه‌قڵ نه‌بێت‬ ‫‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر بێت و درۆزنییان‬ ‫به‌بلیمه‌تى ل��ه‌ق��ه‌ڵ��ه‌م دابێت‬ ‫له‌مه‌شێندا به‌هه‌ڵه‌داچووه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫هه‌مووکاتیک بلیمه‌تى له‌ناو راستى‬ ‫دا خۆى حه‌شار ده‌دات درۆزنیش‬ ‫له‌و جێگایه‌ى که‌خۆشى نازانیت‬ ‫چیه‌و منیش نازانم چى ناو بێم ‪،‬‬ ‫یان به‌جۆرێک له‌ رابواردن به‌که‌سى‬ ‫به‌رامبه‌ر دابنێت‪ ،‬بێگومان ته‌نها‬ ‫ڕاب���واردن و گێل کردنى خودى‬ ‫م��رۆڤ خۆیه‌تى و ب��ه‌س‪ ،‬به‌ڵێ‬ ‫ئه‌مانه‌ى که‌ گوتمان وه‌اڵمى ئه‌و‬

‫گریمانانه‌یه‌ که‌ ئێمه‌ به‌ هۆکارى‬ ‫ده‌ربڕینى ڕسسته‌ى « رۆڵه‌ بۆ‬ ‫نازانێت درۆ بکه‌یت «ى هه‌ندێک‬ ‫له‌ دایک وباوکانى کۆمه‌ڵگاکه‌مانه‌‬ ‫که‌واده‌کات باوکانى کۆمه‌لگاکه‌مان‬ ‫ئه‌م رسته‌یه‌ به‌گوێى نه‌وه‌ى نوێ‬ ‫دا بده‌ن به‌هه‌رحاڵ من ئه‌مه‌وێت‬ ‫بپرسم له‌وباوکانه‌ى ئه‌م رسته‌یه‌‬ ‫ده‌ڵێن به‌ منداڵه‌کانیان ئه‌گه‌ر ئه‌م‬ ‫شتانه‌ فاکته‌رو ئه‌جینداى کردنى‬ ‫ئ �ه‌م رسته‌یه‌ نیه‌ ئ��ه‌دى پێمان‬ ‫بڵێن ئامانج له‌ ده‌ربڕینى ئه‌م‬ ‫رشسته‌یه‌ چیه‌؟ وه‌ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست‬ ‫له‌مانه‌ نیه‌ و وابزانیت ئه‌م رسته‌یه‌‬ ‫کاریگه‌رى له‌سه‌رمان نابێت که‌واته‌‬ ‫تۆ ئه‌ى باوک و دایکى به‌ڕێز ته‌نها‬ ‫هه‌ڵگرى وشه‌ى باوکیت و هیچى‬ ‫تر‪ ،‬چونکه‌ باشى و خراپى لێک‬ ‫جودا ناکه‌یته‌وه‌ ئیدى چاوه‌روانى‬ ‫چیتان ل��ێ بکه‌ین که‌له‌ماناى‬ ‫باوکایه‌تى نه‌گه‌یشتوون و له‌هه‌مان‬ ‫گوێرایه‌ڵى‬ ‫کاتیشدا ده‌ب��ێ��ت‬ ‫ئامۆژگاریه‌کانتان بین ‪ ،‬ئاشکرایه‌‬ ‫ئه‌و کات و ساته‌ى که‌ ئه‌م ڕسته‌‬ ‫و ده‌یان ڕسته‌ى ترى له‌م شێوه‌ى‬ ‫تیا ده‌وترێت زیاترینى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‬ ‫بۆ کاتى منداڵى و ئه‌و کاته‌ى که‌‬ ‫مێشک په‌ڕه‌یه‌کى سپیه‌ و هه‌ر‬ ‫چى له‌سه‌ر بنوسرێت هه‌ر ئه‌وه‌یه‌‬ ‫و سرَینه‌وه‌ى زۆر ئه‌سته‌مه‌ ‪،‬‬ ‫مامۆستا سه‌رته‌ک جاف له‌ کتێبى‬ ‫چوارینه‌کانى دا چوارینه‌یه‌کى‬ ‫دان��اوه‌ که‌ بنچینه‌که‌ى په‌ندێکى‬ ‫کوردییه‌ و تیایدا ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌کات که‌ ڕه‌شت و ڕه‌فتارى مرۆڤ‬ ‫هه‌ر چۆن بێت بۆ سه‌رده‌م و کاتى‬ ‫منداڵیه‌که‌ى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و ده‌ڵێت‬ ‫« هه‌ر خویه‌ک مرۆڤ گرتى به‌‬ ‫شیرى ‪ ..‬ته‌نها هه‌ر مه‌رگه‌ ئه‌یبات‬

‫‪9‬‬

‫له‌ بیرى ‪ ..‬بۆیه‌ بۆ ته‌مێى کورپه‌ى‬ ‫جگه‌رت ‪ ،‬ئه‌بێت هه‌وڵ ده‌ى به‌‬ ‫وردى و ژی��رى « ‪ ،‬ئه‌گه‌ر هیچ‬ ‫نه‌ڵێى له‌ سه‌ر وتى ئه‌و ڕسته‌یه‌ى‬ ‫ب��اوک و دایکان ئه‌م چوارینه‌یه‌‬ ‫م��ان��اى ت��ه‌واوم��ان پ��ێ ده‌دات و‬ ‫پێمان ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬ئه‌گه‌ر ب��اوک و‬ ‫دای��ک چۆن منداڵ پێ بگه‌یه‌نن‬ ‫هه‌روا ده‌بێت ‪ ،‬ئه‌م حاڵه‌ته‌ واته‌‬ ‫حاڵه‌تى په‌روه‌رده‌رکردنى منداڵ و‬ ‫رۆڵى دایک و باوک له‌و پرۆسه‌یه‌دا‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌ڕووى ده‌روونیه‌وه‌ لێکى‬ ‫بده‌ینه‌وه‌ هیچ شتێک به‌ ئه‌ندازه‌ى‬ ‫ژی��ان هاوکات له‌ گ�ه‌ڵ وته‌کانى‬ ‫دایک و باوکیدا کاریگه‌رى ناکاته‌‬ ‫سه‌ر بارودۆخى ژیانى مندااڵن له‌‬ ‫داهاتوودا‪ ،‬چونکه‌ ئه‌وه‌تا دکتۆره‌‬ ‫باربارا دی ئه‌نجلس له‌ کتێبى‬ ‫ساته‌ رشاسته‌قینه‌کانى دا ده‌ڵێت»‬ ‫منداڵه‌کان له‌ ته‌ماشا کردنى ژیانى‬ ‫دایک و باوک و قسه‌کانیانه‌وه‌ فێر‬ ‫ده‌بێت « که‌واته‌ من ‪ ،‬تۆ ‪ ،‬ئه‌و‬ ‫‪ ،‬هه‌موومان ئه‌وه‌ ده‌ڵێینه‌وه‌ که‌‬ ‫له‌ دایک و باوکمانه‌وه‌ فێر بووین‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر درۆ بێت یان ڕاست ‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ده‌بێت بزانین هه‌ر که‌سێک درۆ‬ ‫ده‌کات و به‌ درۆزن ناوى ده‌برێت‪،‬‬ ‫به‌رپرسیارى یه‌که‌م ل�ه‌و که‌سه‌‬ ‫دایک و باوکێتى نه‌ک خۆى‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر مرۆڤێک له‌ سه‌ره‌تاوه‌ به‌‬ ‫ڕاستگۆیى په‌روه‌رده‌کرا‪ ،‬بێگومان‬ ‫درۆزن ده‌رناچێت ‪ ،‬من ‪ ،‬تۆ ‪،‬‬ ‫ئه‌و ‪ ،‬هه‌موومان ده‌زانین که‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ئێستا کارێکى خراپ ده‌که‌ین و به‌‬ ‫منداڵى فێرى بووین باوکمان به‌ر‬ ‫پرسه‌ له‌و کاره‌ ‪ ،‬ده‌با ئه‌گه‌ر ئێمه‌‬ ‫بووین به‌ ب��اوک بوین به‌دایک‬ ‫خۆمانمان بیر ن �ه‌چَی��ت �ه‌وه‌ ‪،‬‬ ‫ڕاستگۆ بین ‪ ،‬ڕاستى بڵێین ‪،‬‬

‫ل ‌ه ڕوخساره‌و‌ه بۆ عه‌قڵ و ته‌بیعه‌ت‬

‫«هه‌ڵنه‌گرێت»‪ ،‬ناوبراو ئه‌وه‌شى‬ ‫روونکرده‌و‌ه ک ‌ه من باوه‌ڕم به‌و‌ه نی ‌ه‬ ‫ک ‌ه ته‌بیعه‌ت و عه‌قڵیه‌ت پڕاو به‌و‬ ‫شێو‌ه و ڕوخسار‌ه بێت و وتى ‪ :‬من‬ ‫ئه‌م تێڕوانینه‌شم ب ‌ه خه‌یاڵ پاڵوى‬ ‫ده‌زان��م ئه‌شتوانم بڵێم ل ‌ه ڕاستیدا‬ ‫باوه‌ڕم پێى نی ‌ه ‪،‬‬ ‫په‌روین سابیر ته‌مه‌ن ‪ 21‬ساڵ ‪ :‬وه‌کو‬ ‫ڕوخسار ئه‌و که‌سان ‌ه زۆر سه‌رنجم‬ ‫ڕاده‌کێشن و زۆر خۆشم ب ‌ه به‌خته‌وه‌ر‬ ‫ده‌زانم ئه‌گه‌ر خۆشه‌ویسته‌که‌م ته‌نها‬ ‫ئه‌م سێ خاڵه‌ى تیابێت ‪ ،‬چاوى‬ ‫شین و بااڵ به‌رز بێت ‪،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر وا‬ ‫ش نه‌بێت ئه‌م ‌ه ئه‌و‌ه ناگه‌یه‌نێت ک ‌ه‬ ‫من به‌خته‌وه‌ر نابم ‪ ،‬په‌روین ئه‌وه‌شى‬ ‫ڕوون کرده‌و‌ه ک ‌ه ‪ 95%‬خوێندنه‌و‌ه‬ ‫ڕوخساریه‌کان پێچه‌وانه‌ن و وتى ‪ :‬من‬ ‫هیچ کات پشت ب ‌ه ڕوخسار نابه‌ستم‬ ‫و هه‌وڵ ده‌ده‌م بۆ خوێندنه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫شتانه‌ى ک ‌ه هه‌میش ‌ه مرۆڤ ل ‌ه ناخى‬ ‫دای ‌ه و ده‌ری نابرێت به‌اڵم به‌رده‌وام‬ ‫کاریان پێ ده‌کات ‪،‬‬ ‫ک��اردۆ خه‌لیل ته‌مه‌ن ‪ 20‬ساڵیش‬ ‫وت��ى ‪ :‬ئ�ه‌و که‌سانه‌نى ک ‌ه ده‌بن ‌ه‬ ‫جێى ته‌ماش ک��ردن الى من ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ن ک ‌ه بااڵ به‌رز و چاو ڕه‌ش‬ ‫و ده‌نگ ناسکن و سپێتى چاویان‬ ‫زۆر‌ه و هیواداریشم ئه‌و که‌سه‌ى ک ‌ه‬ ‫چاره‌نوس بۆى ده‌ست نیشان کردوو‌ه‬ ‫وا بێت ‪،‬هه‌روه‌ها ئه‌وه‌شى وت من ب ‌ه‬ ‫شتێکى زۆر سه‌یرى ده‌زان��م ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت وکه‌سێک ل ‌ه ڕووى ڕوخساره‌و‌ه‬ ‫بێ عه‌یب بێت و ل ‌ه ڕووى ته‌بیعه‌ت و‬ ‫ئه‌قڵیه‌تیشه‌و‌ه ب ‌ه هه‌مان شێو‌ه بێت‬ ‫چونک ‌ه ئه‌و‌ه شتێکى زۆر ئه‌سته‌م ‌ه‬ ‫‪،‬ناوبراو ئه‌وه‌شى ڕوون��ک��رده‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر بێت و پشت ب ‌ه ڕوخسار‬ ‫ببه‌سترێت بۆ زه‌واج و ئه‌م تێڕوانین ‌ه‬ ‫بگوازرێته‌و‌ه بۆ ئه‌نجامدانى ئه‌و‬

‫پرۆسه‌ی ‌ه ڕه‌نگ ‌ه ئه‌نجامى باشى لێ‬ ‫نه‌که‌وێته‌و‌ه ‪،‬‬ ‫دڵبرین ن��اوى خ���وازراوى کچێکى‬ ‫خوێنکار‌ه ک ‌ه وتى ‪ :‬من پێم وای ‌ه‬ ‫ئه‌و که‌سانه‌ى ک ‌ه سپى پێست و چاو‬ ‫ڕه‌ش و چاو بچوک و کورت ‌ه بااڵن بێ‬ ‫چه‌ند و چوون ته‌واوى جوانیه‌کانیان‬ ‫جوانیه‌کانى تێدا ک��ۆب��ووه‌ت�ه‌و‌ه و‬ ‫خۆشم زۆر سه‌رم سوڕ ده‌مێنێ ب ‌ه‬ ‫بینینى ئه‌م شیو‌ه ڕوخساران ‌ه به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌و‌ه ئه‌وه‌ى من بینی بێتم له‌م‬ ‫شێوان ‌ه ته‌بیعه‌ت و عه‌قڵیه‌تى جوانى‬ ‫له‌گه‌ڵدا نه‌بوو‌ه و ‪ ،‬دڵبرین ئه‌وه‌شى‬ ‫ڕوونکرده‌و‌ه ک ‌ه هیچ باوه‌ڕى ب ‌ه به‌و‬ ‫شێو‌ه هه‌ڵسه‌نگاندن ‌ه ڕوخساریان ‌ه نی ‌ه‬ ‫‪،‬‬ ‫ب �ه‌ژدار حسن خوێندکارى قۆناغى‬ ‫ئاماده‌یى وت��ى ‪ :‬ڕاست ‌ه ڕوخسار‬ ‫یه‌کێک ‌ه له‌و فاکته‌رانه‌ى ک ‌ه مرۆڤه‌کان‬ ‫بۆ کۆمه‌ڵێک ئیش و کار ئاراست ‌ه ده‌کات‬ ‫به‌اڵم من زۆر په‌یوه‌ست نیم پێو‌ه و‬ ‫ب ‌ه رێگایه‌کى باش و سه‌رکه‌وتووى‬ ‫نازانم ‪ ،‬ناوبراو ئه‌وه‌شى ڕوونکرده‌و‌ه‬ ‫ک ‌ه زۆر که‌م ‌ه ئه‌گه‌ر عه‌ڵێکى باش و‬ ‫ته‌بیعه‌تێکى جوان ل ‌ه رشوخسارێکى‬ ‫جواندا کۆببێته‌و‌ه ‪،‬‬ ‫په‌رژین نه‌وزادى خوێندکار وتى ‪:‬‬ ‫من هیچ کاتێک و ب ‌ه هیچ پێوه‌رێک‬ ‫ب��اوه‌ڕم ب �ه‌و‌ه نی ‌ه ک ‌ه عه‌قڵیه‌ت و‬ ‫ته‌بیعه‌ت ل ‌ه ڕوخساره‌و‌ه که‌ش بکرێت‬ ‫چونک ‌ه ئێستا مرۆڤه‌کان ڕێوى ئاسان‬ ‫و ب ‌ه هه‌زار شێو‌ه خۆیان ده‌رده‌خه‌ن‬ ‫‪ ،‬هه‌روه‌ها ناوبراو تیشى ‪ :‬مرۆڤ‬ ‫ل ‌ه ئه‌ساس دا و ب ‌ه بۆ چونى من‬ ‫ئه‌قڵ ‌ه نه‌وه‌کو ڕوخسار بۆی ‌ه نابێت‬ ‫نیو هێنده‌ى ته‌بیعه‌ت و عه‌قڵ گرنگى‬ ‫بدریچت ب ‌ه رڕوخسار چونک ‌ه ئه‌و‬ ‫شتانه‌ى ک ‌ه مه‌به‌ستن بریتی ‌ه ل ‌ه شت ‌ه‬ ‫شاراوه‌کان ئه‌وانیش ل ‌ه ته‌بیعه‌ت و‬

‫ده‌رون و عه‌قڵدای ‌ه نه‌ک ڕوخسار ‪،‬‬ ‫‪،‬که‌وات ‌ه ئه‌وه‌ى لێره‌دا ماوه‌ته‌و‌ه بڵێین‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه جوانى یه‌کێک ‌ه له‌و چه‌مکانه‌ى‬ ‫ک ‌ه هیچ کاتێک ناوانرێت نکوڵى لێ‬ ‫بکرێت‪ ،‬به‌اڵم شایسته‌ى گۆرشانى‬ ‫ل ‌ه ناکاو‌ه بۆی ‌ه دوور که‌وتنه‌و‌ه ل ‌ه‬

‫خوێندنه‌و تێڕوانین ‌ه ڕخساریه‌کان‬ ‫ئه‌نجامى تێفکرینێکى زۆر‌ه و‬ ‫ئه‌نجامێکى باشى لێ ده‌که‌وێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب ‌ه هیواى به‌رجه‌سته‌کردنى جوانى‬ ‫عه‌قڵ و ته‌بیعه‌ت ‪ ،‬ب ‌ه هیواى ئه‌وه‌ى‬ ‫ک ‌ه هه‌موو که‌سێک خۆى پێ جوان‬

‫بیت و هه‌موو که‌سێکیش ب ‌ه جوان‬ ‫بزانێت ل ‌ه ت���ه‌واوى ڕووه‌کانه‌و‌ه‬ ‫چونک ‌ه مرۆڤه‌کان شێوه‌یه‌کى گشتى‬ ‫ب ‌ه جوانى دروست کراون ته‌نها چاو‬ ‫و تێڕوانینى تایبه‌تیش ئاستى جوانى‬ ‫ده‌ست نیشان ده‌کات ‪،‬‬


‫‪10‬‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫تەندروستی و پشوو‬

‫به‌ش‌و پێــــــــکــــهــــاتــــه‌ى چــــــاو‬

‫چاو وه‌کو هه‌موو ئه‌ندامێکى ترى‬ ‫له‌ش له‌ چه‌ند به‌شێک پێک دێت‬ ‫(‪ )1‬تۆپى چ��او‪ :‬شێوه‌ى تۆپى‬ ‫هه‌یه‌ ک �ه‌ بریتىیه‌ ل �ه‌ هه‌موو‬ ‫سپێنه‌ى چاو که‌ تیایدا گلێنه‌ى‬ ‫چاو وه‌ک په‌نجه‌ره‌یه‌ک هه‌یه‌‪.‬‬ ‫(‪ )2‬ماسولکه‌ى ده‌ورى چاو ‪ :‬که‌‬ ‫فه‌رمانیان جواڵنه‌ى چاوه‌ به‌الى‬ ‫راست‌و چه‌پ‌و سه‌رو خوار‪.‬‬ ‫گرنگى ماسولکه‌ى چاو له‌وه‌دایه‌‬ ‫ک �ه‌ ه���ه‌ردوو چ��او وه‌ک یه‌ک‌و‬ ‫به‌یه‌ک ئاراسته‌ ده‌جوڵێت‪ :‬هه‌ر‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌ر ئه‌مه‌شه‌ م��رۆڤ هه‌موو‬

‫شته‌کان وه‌ک ی�ه‌ک ده‌بینێت‌و‬ ‫له‌به‌رچاو شت نابێت‪ ،‬به‌ دووان‌و‬ ‫ماسولکه‌کانى چ���اوى مرۆڤ‬ ‫نابینرێت‪.‬‬ ‫(‪ )3‬گلێنه‌ى چاو‬ ‫ڕه‌نگى چاویش به‌هۆى بیلبیله‌ى‬ ‫چ��اوه‌وه‌ی��ه‌ ف��رم��ان �ه‌ک �ه‌ى‪ :‬چاو‬ ‫ده‌پارێزێت له‌ که‌م‌و زۆرى ڕووناکى‬ ‫کاتێک ڕووناکى زۆر ده‌بێت‪ ،‬بچوک‬ ‫ده‌بێته‌وه‌ بۆئ ه‌وه‌ى ڕووناکى زۆر‬ ‫نه‌چێته‌ ناو چاو ئازارى نه‌دات‬ ‫ کاتێکیش ڕووناکى که‌م ده‌بێت‬‫بیلبیله‌ گه‌وره‌ ده‌بێت‌و به‌شێک‬

‫د‪ .‬ابراهیم خه‌سره‌و جاف *‬

‫ئاژه‌ڵیش بدات به‌کۆرپه‌که‌ى‪ ،‬تاکار‬ ‫گه‌یشتۆته‌ ئه‌وه‌ى که‌شیرى ئاژه‌ڵ‬ ‫له‌الیه‌ن کارگه‌ پێشکه‌وتووه‌کانى‬ ‫جیهانه‌وه‌ ووشک بکرێته‌وه‌ و بکرێته‌‬ ‫قوتووه‌وه‌‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى ئاسان کارى‬ ‫تیا بکرێت و دوربێت له‌پیسبوون‪،‬‬ ‫ئالێره‌دا سه‌رنج بۆئه‌وه‌ ڕاده‌کێشین‪،‬‬ ‫که‌ئایا هیچ جێگره‌وه‌یه‌ک هه‌یه‌‬ ‫بۆشیرى دایک؟‬ ‫ئایاشیرى قوتو ئه‌توانێت شان‬ ‫له‌شانى شیرى دایک بدات؟‬ ‫له‌ڕاستیدا نه‌خێر‪ ،‬ئه‌گه‌ر به‌ئامانه‌ته‌و‬ ‫ڕاستگۆیانه‌ بدوێین ئ �ه‌وا شیرى‬ ‫دایک ئه‌فسانه‌یه‌!‪ ...‬موعجیزه‌یه‌که‌!‬ ‫هه‌موونهێنیه‌کانى‬ ‫که‌تائێستاش‬ ‫ئاشکرانه‌کراوه‌ لێره‌دا هه‌ندێکى که‌م‬ ‫له‌ونهێنیانه‌ ئاشکرا ده‌که‌ین‪:‬‬ ‫‪ -1‬ش���ی���رى دای�����ک شیرێکى‬ ‫ت��ێ��رو ت���ه‌واوپ���ڕه‌ ل �ه‌ه �ه‌م��وو به‌ها‬ ‫خ��ۆراک��ی�ه‌ک��ان‪ ،‬ک�ه‌ ل �ه‌م دواییه‌دا‬ ‫ڕێ��ک��خ��راوى ته‌ندروستى جیهانى‬ ‫بڕیاریدا‪ ،‬که‌ ته‌نها شیرى دایک‬ ‫بدرێت به‌منداڵى ساوا تاته‌مه‌نى(‪)6‬‬ ‫مانگى و جگه‌له‌وه‌ هیچ شتێکى ترى‬ ‫نه‌درێتێ‪ ،‬ته‌نانه‌ت ئاویش نه‌درێت‬ ‫به‌مناڵ بۆئه‌وه‌ى جێى ئه‌و شیره‌‬ ‫جادووییه‌ نه‌گرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م بڕیاره‌ش‬

‫ل����ه‌وڕۆژه‌وه‌ى م��رۆڤ ل�ه‌س�ه‌ر ئه‌م‬ ‫زه‌وی یه‌ دروس��ت ب��ووه‌ و کاتێت‬ ‫مناڵ په‌یدابووه‌ بیرۆکه‌ى شیرى‬ ‫سروشتیش هاتۆته‌ ئاراوه‌‪ ،‬تۆبڵێ ى‬ ‫مرۆڤ بۆیه‌که‌م جار چۆن بیرى له‌وه‌‬ ‫کردبێته‌وه‌‪ ،‬که‌شیرى مه‌مک خۆراکى‬ ‫سه‌ره‌کى منداڵ بێت؟ چۆن هه‌ستى‬ ‫به‌وه‌ کردووه‌ ئه‌و شیره‌ى له‌مه‌مک‬ ‫که‌کانیدا دروس��ت ده‌بێت بیدات‬ ‫به‌کۆرپه‌له‌که‌ى؟ ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ینه‌‬ ‫ئه‌و ئاژه‌ڵه‌ شیرده‌رانه‌ى که‌وه‌ک‬ ‫مرۆڤ شیردروست ده‌ک�ه‌ن کاتێک‬ ‫به‌چکه‌یان ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬به‌کردارێکى‬ ‫خۆنه‌ویستانه‌ پ �ه‌الم��ارى مه‌مکى‬ ‫دایکیان ده‌ده‌ن بۆ شیرخواردن‪.‬‬ ‫مرۆڤیش بێگومان له‌وئاژه‌اڵنه‌که‌متر‬ ‫نییه‌و ڕاده‌ى شیریشى له‌وان زۆرتره‌‪،‬‬ ‫به‌هه‌رحاڵ له‌دێرزه‌مانه‌وه‌ ئه‌وشیرى‬ ‫دای��ک �ه‌ چ��ه‌ن��ده‌ه��اب��ه‌ره‌ى مرۆڤى‬ ‫پێگه‌یاندووه‌ و پێ ده‌گه‌یه‌نێت‪،‬‬ ‫ک�ه‌ڵ�ه‌پ��ی��اوان��ى ک��ۆش��ش ک���ردووه‌و‬ ‫پێشکه‌ش به‌مرۆڤایه‌تى کردوون‪ ،‬دواى‬ ‫ئه‌وسه‌رده‌مه‌ زێڕنه‌ى که‌هه‌رشیرى‬ ‫دای��ک دراوه‌ب�ه‌م��ن��اڵ‪ ،‬م��رۆڤ دواى‬ ‫ب��ی��رى ل��ه‌وه‌ک��ردۆت��ه‌وه‌ که‌شیرى‬

‫کــاوڕ‬

‫‪4/20-3/21‬‬ ‫ل��ه‌م هه‌فته‌یدا‬ ‫ه����ه‌س����ت ب��� ‌ه‬ ‫ئ��اس��وده‌ی �ى‌و ته‌ندروستیه‌کى باش‬ ‫ده‌که‌یت‪ ،‬ئاهه‌نگێک ئه‌گێڕیت زۆربه‌ى‬ ‫که‌سه‌‌و نزیکه‌کانت هاوکاریت ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫هه‌واڵێکى دڵ‌خۆشکه‌ر ئه‌بیستى‪،‬‬ ‫خوشترین رۆژی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ بۆ تۆ‬ ‫شه‌ممه‌ی ‌ه ‪.‬‬ ‫ته‌رازوو‬ ‫‪10/20-9/21‬‬ ‫ل��� ‌ه س���ه‌ره‌ت���ای‬ ‫ئ �ه‌م هه‌فته‌یه‌دا‬ ‫ێ له‌ده‌ست‬ ‫فرسه‌تى کارت بۆ هه‌ڵده‌که‌و ‌‬ ‫خۆتى مه‌ده‌ هه‌موو‪ ،‬گۆڕانکاریه‌کان‬ ‫به‌دڵى تۆ ده‌بێت‪ ،‬ئه‌وینداره‌که‌ت ئه‌بینیت‬ ‫هه‌ست ب ‌ه خۆشى ده‌که‌یت‪ ،‬باشترین‬ ‫رۆژی هه‌فته‌ بۆتۆ دووشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫گـــــا‬

‫‪5/20-4/21‬‬ ‫ب��ورج��ی گ��ا پێت‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ت‪ ،‬کاتێکى‬ ‫خۆش له‌ناو ئه‌ندامانى خێزانه‌که‌تدا‬ ‫ێ‬ ‫به‌سه‌ر ده‌ب�ه‌ی��ت‪ ،‬ئاگات ل ‌ه هه‌ند ‌‬ ‫که‌سى به‌دخوبێت‌وخۆت بپارێز‌ه لێیان‪،‬‬ ‫چونکه‌ که‌سانێک هه‌ن شایه‌نى ئه‌و‌ه‬ ‫نین هاوڕێیه‌تیان بکه‌یت‪ ،‬باشترین رۆژی‬ ‫هه‌فتە‌ بۆ تۆ یه‌کشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫دووپشک‬

‫‪11/20-10/21‬‬ ‫ئ�����ه‌م ب����ورج���� ‌ه‬ ‫پێت ده‌ڵێت‪،‬له‌م‬ ‫هه‌فته‌یدا تووشى‬ ‫گرفتى ته‌ندروستى ده‌بیت‪ ،‬هه‌وڵ بد‌ه‬ ‫خۆت بپارێزیت ل ‌ه هه‌ندیک که‌س‪ ،‬که‌سێکى‬ ‫نزیکیت داواى یارمه‌تیت لێده‌کات دوود ‌ڵ‬ ‫مه‌ب ‌ه له‌یارمه‌تیدانى‪ ،‬باشترین رۆژی ئه‌م‬ ‫هه‌فته‌ی ‌ه بۆتۆ شه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫ڕووناکى ده‌بات تاوه‌کو شته‌کان‬ ‫به‌ ڕوونى ببینرێت‪.‬‬ ‫(‪ )4‬ئاوى شوشه‌یى‬ ‫پاشان له‌ چاودا‪ :‬ئاوى شوشه‌ییمان‬ ‫هه‌یه‌ که‌ تۆڕى چاو ده‌پارێزێت‪.‬‬ ‫(‪ )5‬تۆڕى چاو‬ ‫به‌شێکى زۆر گ��رن��گ�ه‌ ت��ۆڕى‬ ‫چ���او ف��رم��ان��ى ک��ۆک��ردن��ه‌وه‌ى‬ ‫ڕوون��اک��ی��ه‌‌و ب��ه‌ه��ۆى ده‌م���ارى‬ ‫چاوه‌وه‌ ده‌یگه‌یه‌نێت بۆ مێشک‌و‬ ‫ده‌یکاته‌وه‌ به‌و شێوه‌یه‌یى مرۆڤ‬ ‫شته‌کان ده‌بینێ‪.‬‬ ‫((چۆن چاوت به‌شێوه‌یه‌کى زۆر‬ ‫ساده‌ ده‌پارێزیت))‬ ‫(‪ )1‬خۆ پاراستن له‌ تۆز‌و خۆڵ‪:‬‬ ‫پاراستنى چاو له‌ تۆز کارێکى‬ ‫گرنگه‌‬ ‫(‪ )2‬به‌کارهێنانى چاویلکه‌‬ ‫ به‌کار هێنانى چاویلکه‌ زۆر‬‫گرنگه‌ به‌ تایبه‌ت ئه‌و که‌سانه‌ى‬ ‫ک �ه‌ ل �ه‌ب �ه‌ر خ��ۆر ی��ان ڕووناکى‬ ‫چاویان ئاو ده‌کات‪.‬‬ ‫(‪ )3‬زۆر ده‌ست لێ نه‌دانى چاو‪،‬‬ ‫وات �ه‌ نابێت م��رۆڤ زۆر ده‌ست‬ ‫ب��دات له‌ چ��اوى چونکه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت‌و ده‌ستى خاوێن نه‌بێت ئه‌وا‬ ‫له‌وانه‌یه‌ به‌هۆى گواستنه‌وه‌ى‬ ‫میکرۆب له‌ ده‌سته‌وه‌ بۆ چاو‪ ،‬چاو‬ ‫توشى نه‌خۆشى یان حه‌ساسیه‌ت‬ ‫بکات‪.‬‬

‫که‌مى یۆد ل ‌ه کوردستان هۆکارێک ‌ه بۆ توشبوون ب ‌ه غودده‌‬ ‫ئا‪ :‬کوێستان که‌ریم‬

‫ک �ه‌م��ى ی���ۆد ل��ه‌ واڵت���ى عێڕاق‌و‬ ‫کوردستان زۆرب��اوه‌‪ :‬دی��اره‌ که‌مى‬ ‫یۆدیش یه‌کێکه‌ له‌ خاڵه‌ گرنگه‌کان‬ ‫بۆ دروست بونى غودده‌‪.‬‬ ‫دی����اره‌ ل��ه‌ ک��وردس��ت��ان زۆرب���ه‌ى‬ ‫س �ه‌رچ��اوه‌ى ئ��او ده‌گ�ه‌ڕێ��ت�ه‌وه‌ بۆ‬ ‫کارێزو کانى له‌به‌ر ئه‌وه‌ یۆدى که‌مه‌‬ ‫ته‌نانه‌ت ئ�ه‌و ڕووه‌ک��و ئاژه‌اڵنه‌ى‬ ‫که‌ له‌ وواڵتى ئێمه‌دان به‌ تایبه‌ت‬ ‫له‌ کوردستان هه‌مان سه‌رچاوه‌ى‬ ‫ئاوییان هه‌یه‌ بۆ گه‌شه‌ کردن که‌‬ ‫ئه‌مه‌ش دیسان ده‌بێته‌ هۆى که‌مى‬ ‫ڕێژه‌ى یۆد‪.‬‬ ‫دروس��ت بوونى گالندنى ژێ��ر مل‬ ‫(غودده‌) زیاتر له‌ ڕه‌گه‌زى مێیینه‌دا‬ ‫به‌ ڕێژه‌یه‌کى زۆرتره‌ وه‌ک له‌ نێرینه‌‪،‬‬ ‫به‌ تایبه‌ت ئه‌و کچانه‌ى که‌ تازه‌ پێ‬ ‫ده‌گ �ه‌ن که‌ له‌شیان پێویستى به‌‬ ‫هۆرمۆنى زیاتره‌ که‌ ئه‌مه‌ ڕۆڵێکى‬ ‫س�ه‌ره‌ک��ى هه‌یه‌ له‌ دروستبوون‌و‬ ‫گه‌وره‌ بوونى گالنه‌ى مل‪.‬‬ ‫ئ�ه‌و که‌سانه‌ى که‌ به‌هۆى که‌مى‬ ‫یۆده‌وه‌ توشى غودده‌ ده‌بن شێوازى‬ ‫چاره‌سه‌ریان ساده‌‌و ئاسانه‌‪.‬‬ ‫ڕژاندنى هۆرمۆن له‌ غودده‌ دا ئه‌م‬ ‫نیشانانه‌ ده‌دات به‌ مرۆڤ‬ ‫(‪ )1‬که‌مکردنى ڕشتنى هۆرمۆن‬ ‫(سستى کارکردنى غودده‌) که‌ به‌‬ ‫هۆى که‌مى یۆده‌وه‌یه‌‪.‬‬

‫شــــــــیـــــــــرى دایــــک‬

‫ئ�ه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت که‌ته‌نها شیرى‬ ‫دایک به‌سه‌ له‌جیاتى خۆراک و ئاو‪.‬‬

‫دووانه‬

‫‪6/20-5/21‬‬ ‫ل���ه‌ س���ه‌ره‌ت���ای‬ ‫ه �ه‌ف��ت �ه‌دا چاوت‬ ‫به‌که‌سێکى نزیک ده‌که‌وێت‌و پشتگیریت‬ ‫ده‌ک���ات ل�ه‌ ئه‌نجامدانى کاره‌کانت‪،‬‬ ‫ل���ه‌رووى ته‌ندروستییه‌وه‌گرفتت بۆ‬ ‫دروست دەبێت‪ ،‬ئه‌وینداره‌که‌ت ده‌بینیت‬ ‫‌وبرینت ئه‌کولێته‌وه‌‪ ،‬باشترین رۆژی ئه‌م‬ ‫هه‌فته‌ی ‌ه بۆ تۆ چوارشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫که‌وان‬

‫‪12/20-11/21‬‬ ‫له‌ سه‌ره‌تای ئه‌م‬ ‫هه‌فته‌یدا فشارێکى‬ ‫زۆرت له‌سه‌ره‌و‬ ‫په‌له‌ مه‌که‌ له‌ بڕیاردان گوێ‌ له‌گله‌یى‬ ‫ئه‌ندامانى خێزانت بگره‌ سوودى تۆیان‬ ‫ئه‌وێ‌‪ ،‬نهێنیه‌کانت بپارێزه‌‌و باسیان‬ ‫مه‌که‌ چونکه‌ ده‌وروپشته‌که‌ت باش‬ ‫نین‪ ،‬کێشه‌کان پاره‌سه‌ر ده‌بن‪.‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫‪ -2‬شیرى دایک شیرێکى پاکه‌و هیچ‬ ‫میکرۆبێکى تیانییه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ هیچ‬

‫قرژاڵ‬

‫‪7/20-6/21‬‬ ‫ئ����ه‌م هه‌فته‌ی ‌ه‬ ‫ئ��ه‌وی��ن��داره‌ک��ه‌ت‬ ‫داواى یارمه‌تیت‬ ‫لێ ده‌کات‪ ،‬باشتر‌ه به‌ده‌نگیه‌و‌ه بچیت‌و‬ ‫هاوکارى بکه‌یت‪ ،‬ده‌ستکه‌وتى دارایى‬ ‫باشتر ده‌ێ��ت‪ ،‬ل��ه‌رووى سۆزداریه‌و‌ه‬ ‫سه‌رکه‌وتوو ده‌ب��ی��ت‪ ،‬باشترین رۆژی‬ ‫هه‌فت ‌ه بۆ تۆ پێنج شه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫گیسک‬

‫‪1/20-12/21‬‬ ‫بورجی گیسک پێت‬ ‫ده‌ڵ��ی��ت‪ ،‬هه‌ست‬ ‫ب���ه‌ئ���اس���وده‌ی���ى‬ ‫ده‌که‌یت‌و که‌س‌وکارت دڵخۆش ده‌بن ب ‌ه‬ ‫پێشنیاره‌که‌ت له‌بوارى کارکردن‌و دارایى‬ ‫دا‪ ،‬به‌ره‌و پێش ده‌چیت‌و ده‌ستکه‌وتى‬ ‫باشت ده‌بێت ل ‌ه ژیانتدا‪ ،‬ه�ه‌وڵ بد‌ه‬ ‫بیانپارێزیت‪.‬‬

‫‪ -1‬دڵ خ���اوب���ون���ه‌وه‌‌و ته‌مه‌ڵى‬ ‫جه‌سته‌یى‪.‬‬ ‫‪ -2‬حه‌زکردن به‌ خه‌و‪.‬‬ ‫‪ -3‬هه‌ڵ ئاوسانى له‌ش‪.‬‬ ‫‪ -4‬ئه‌ستوربوونى زمان‌و لێو‪.‬‬ ‫‪ -5‬خاوبونه‌وه‌ له‌ قسه‌کردندا‪.‬‬ ‫لێره‌دا هۆرمۆن کار له‌ هه‌موو زینده‌‬ ‫چاالکیه‌کان ده‌کات‬ ‫(‪ )2‬زۆر ڕشتنى هۆرمۆن‪.‬‬

‫‪ -1‬زۆر چست‌و چاالکن‪.‬‬ ‫‪ -2‬خ���واردن زۆر ده‌خ���ۆن به‌اڵم‬ ‫کێشیان الواز ده‌بێت‪.‬‬ ‫‪ -3‬زیاد لێدانى دڵ‪.‬‬ ‫‪ -4‬بارى ده‌روونیان (سایکۆلۆژى)‬ ‫تێک ده‌چێت‌و زۆر توڕه‌ده‌بن‪.‬‬ ‫‪ -5‬له‌ ڕه‌گ��ه‌زى مێیینه‌دا سوڕى‬ ‫مانگانه‌یان تێک ده‌چێت‪.‬‬ ‫‪ -6‬نه‌زۆکى‪.‬‬

‫نه‌خۆشیه‌ک ناخاته‌وه‌ بۆمناڵه‌که‌ى‬ ‫ته‌نها له‌یه‌ک دووحاڵه‌تى زۆر ده‌گمه‌ن‬ ‫نه‌بێت‪ ،‬که‌ میکرۆب ده‌گوێزێته‌وه‌‬ ‫بۆمناڵ‪ ،‬ئه‌ویش نه‌خۆشى(سیل) ه‌‬ ‫له‌سه‌ره‌تاى چاره‌سه‌رکردندا تادوو‬ ‫هه‌فته‌‪ ،‬هه‌روه‌ها ڤایرۆسى(ئایدز) که‌‬ ‫گومانى لێده‌کرێت‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ ڕێگه‌‬ ‫دراوه‌ ‪،‬ئه‌گه‌ر مه‌ترسى به‌رخۆراکى‬ ‫هه‌بێت ئه‌وا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا بابدرێت‬ ‫به‌مناڵ‪.‬‬ ‫‪ -3‬شیرى دای��ک ژماره‌یه‌کى زۆر‬ ‫له‌دژه‌ ته‌نه‌کان و دژه‌ میکرۆبه‌کانى‬ ‫تێدایه‌‪ ،‬که‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌کى تر‬ ‫به‌ر کۆرپه‌ ناکه‌ون‪ ،‬که‌زۆر پێویستى‬ ‫پێیان هه‌یه‌ بۆبه‌ره‌نگاربونه‌وه‌ى‬ ‫نه‌خۆشیه‌ ترسناکه‌کان‪ ،‬ئه‌م ماددانه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ه�ه‌وڵ بدرێت وه‌ک خۆراک‬ ‫دروس��ت بکرێ و ب��درێ به‌مناڵ‪،‬‬ ‫ئه‌وا پاره‌یه‌کى خه‌یاڵى تێده‌چێت و‬ ‫که‌س ناتوانێت بچێته‌ ژێر بارى ئه‌و‬ ‫گرانیه‌‪.‬‬ ‫‪-4‬شیرى دایک له‌ڕووى بازرگانییه‌وه‌‬ ‫شیرێکى هه‌رزانه‌و هیچى تێناچێت‪،‬‬ ‫پ��اره‌ی �ه‌ک��ى ب��اش له‌سه‌رتاسه‌رى‬ ‫جیهاندا ده‌گێڕێته‌وه‌ سه‌ر ئابورى‬ ‫واڵتان‪ ،‬که‌مه‌زه‌نده‌کردنى زه‌حمه‌ته‌‪،‬‬ ‫هه‌ربۆیه‌ ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ خاڵێکى‬

‫ه��ان��ده‌ر ب��ۆ ب��وژان��ه‌وه‌ى سامانى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى گه‌الن‪.‬‬ ‫‪ -5‬کاتى پێویست نییه‌ بۆئاماده‌کردن‬ ‫و پاک کردنه‌وه‌ى وه‌کو مه‌مکه‌مژه‌‪،‬‬ ‫ک��واڵن��دن��ى ئ���اوى پ���اک و په‌یدا‬ ‫کردنى‪ ،‬که‌به‌ڕاستى ئه‌گه‌ر دایک‬ ‫کاتى نه‌بێت ئ �ه‌وا بارگرانییه‌کى‬ ‫زۆر ده‌خاته‌ سه‌رشانى و ده‌بێت‬ ‫له‌کاتى ئه‌رکه‌کانى ترى ببڕێ بۆئه‌و‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌‪.‬‬ ‫‪ -6‬پ��ل��ه‌ى گ���ه‌رم���ى شیره‌که‌‬ ‫له‌ئاستى پێویست دایه‌و پێویستى‬ ‫ب�ه‌گ�ه‌رم��ک��ردن�ه‌وه‌و ساردکردنه‌وه‌‬ ‫نییه‌‪ ،‬که‌ئه‌م کرداره‌ش ئاسان نییه‌و‬ ‫زۆرجار گیرو گرفتى گه‌وره‌ دروست‬ ‫ده‌ک���ات وه‌ک ئ���ه‌وه‌ى گ��ه‌رم بێت‬ ‫مناڵه‌که‌توشه‌(تا) ئه‌بێت وه‌ئه‌گه‌ر‬ ‫ساردبێت ئه‌وا سه‌رماى ئه‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌مانه‌ دڵۆپێک ب��وون له‌ده‌ریاى‬ ‫بێبنى شیرى دای��ک‪ ،‬بۆیه‌ گرنگه‌‬ ‫ب���ه‌ڕێ���زه‌ووه‌ مامه‌ڵه‌ ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئه‌و‬ ‫سامانه‌ گه‌وره‌یه‌ى سروشتدا بکه‌ین‪،‬‬ ‫له‌وه‌ش گرنگتر ئه‌وه‌یه‌ دایکان بیر‬ ‫له‌پێدانى بکه‌نوه‌ به‌منداڵه‌کانیان‬ ‫تا نه‌وه‌یه‌کى ته‌ندرووست بۆ واڵت‬ ‫وخۆیان درووست بکه‌ن‪.‬‬

‫شێر‬

‫‪8/20-7/21‬‬ ‫بورجی شێر پێت‬ ‫ده‌ڵێت‪ ،‬گۆڕانکارى‬ ‫کتوپڕل ‌ه کاره‌کانتدا‬ ‫روو ده‌دات‪ ،‬ئه‌م ماوه‌ی ‌ه به‌خت یاوه‌رته‌‪،‬‬ ‫خۆت به‌دوور بگره‌له‌ملمالنێ‌و توڕه‌بوون‌و‬ ‫هه‌ڵچوون چونک ‌ه که‌سانى ده‌وروبه‌رت‬ ‫حه‌ز به‌یارمه‌تیدانت ده‌که‌ن‪ ،‬کێشه‌کانت‬ ‫کوتاییان پێدێت له‌م هه‌فته‌یه‌دا‪.‬‬

‫سه‌تڵ‬

‫‪2/20-1/21‬‬ ‫ئ�����ه‌م ب���ورج��� ‌ه‬ ‫پ��ێ��ت ده‌ڵ���ێ���ت‪،‬‬ ‫ل���ه‌ن���اوه‌راس���ت���ى‬ ‫ێ‬ ‫هه‌فته‌که‌دا هه‌واڵێکى خۆشت پ ‌‬ ‫ده‌گات‪ ،‬بۆ ئه‌و بڕیاره‌ى به‌ده‌سته‌وه‌ی ‌ه‬ ‫گوێ‌ له‌ ئامۆژگارى خێزانه‌که‌ت بگر‌ه‬ ‫وپێویستت به‌ گوێ‌ رایه‌ڵى‌و ورده‌کارى‬ ‫زیاتر هه‌یه‪.‬‬

‫* پسپۆڕى مناڵ له‌سلێمانى‬

‫فه‌ریک‬

‫‪9/20-8/21‬‬ ‫ه���������ه‌س���������ت‬ ‫به‌بێز ا ر ییه‌کى‬ ‫زۆر ده‌که‌یت له‌م‬ ‫هه‌فته‌یه‌دا‪ ،‬دڵى ئه‌وینداره‌که‌ت رابگر‌ه‬ ‫چونکه‌ هه‌ستى زۆر ناسک بۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ل ‌ه کۆتایى هه‌فته‌دا هه‌واڵێکى‬ ‫دڵخۆشکه‌ر ئه‌بیستیت‪ ،‬ئه‌و رۆژه‌ بۆ تۆ‬ ‫ک ‌ه هه‌ینی خۆشترین رۆژ ده‌بێت‪.‬‬

‫نه‌هه‌نگ‬

‫‪3/20-2/21‬‬ ‫ئ�����ه‌م م����اوه‌ی���� ‌ه‬ ‫ح�ه‌ز له‌ ته‌نیایی‬ ‫ده‌ک �ه‌ی��ت‪ ،‬باشتر‬ ‫وایه‌ خۆت ب �ه‌دوور بگریت له‌ هه‌موو‬ ‫فشارێک‪ ،‬له‌رووى داراییه‌و‌ه سودمه‌ند‬ ‫ده‌بیت‪ ،‬کارێکى نوێ‌ ئه‌نجام ئه‌ده‌یت‌و‬ ‫خه‌اڵت ده‌کرێت‪ ،‬باشترین رۆژ بۆ تۆ‬ ‫یه‌ک شه‌ممه‌یه‌‪.‬‬


‫وەرزش‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫تۆتی بە‪ 20‬هه‌زار یۆرۆ سزادرا‬

‫یه‌کێتی تۆپی پێی ئیتاڵیا سزای‬ ‫فرانچیسکۆ تۆتی ئیتاڵی و کاپتنی‬ ‫یانه‌ی رۆمایدا‪ ،‬ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی‬ ‫له‌یاریى یانه‌که‌ی به‌رامبه‌ر به‌یانه‌ی‬ ‫الزیۆ که‌تیایدا یانه‌ى ڕۆما به‌(‪)1-2‬‬ ‫براوه‌بوو‪،‬‬ ‫س��زادان��ى تۆتى دواى ئ��ه‌و‌ه هات‬ ‫که‌ناوبراو ڕه‌فتارى ناوه‌رزشى به‌رامبه‌ر‬ ‫هانده‌رانی یانه‌ی الزیۆ نواند‪.‬‬ ‫یه‌کێتییه‌ک ‌ه بڕیاریشیدا هه‌ریه‌ک ‌ه ل ‌ه‬ ‫رۆبێرتۆ بارۆتیۆ و ماورۆ زاراتی یاریزانی‬ ‫یانه‌ی الزیۆ ب ‌ه ‪ 8‬هه‌زار یۆرۆ سزابدات‬ ‫که‌ئه‌وانیش له‌هه‌مان یاریدا ره‌فتاری‬ ‫ناوه‌رزشییان نواندووه‌‪.‬‬ ‫دوای ته‌واوبوونی یارییه‌ک ‌ه ک ‌ه به‌یاریی‬ ‫دێربی شاری رۆما داده‌نرێت ئاژاو‌ه‬ ‫که‌وت ‌ه نێوان یاریزانانی هه‌ردوو یانه‌که‌‪.‬‬

‫میتسڵده‌ر بۆ ئه‌ڵمانیا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‬ ‫کریستۆف میتسڵده‌ر‪ ،‬یاریزانى‬ ‫هێلى به‌رگرى یانه‌ى ڕیاڵ مه‌دریدى‬ ‫ئ��ی��س��پ��ان��ى‪ ،‬ب��ه‌ن��ی��ازه‌ ل����ه‌وه‌رزى‬ ‫گواستنه‌وه‌دا ڕوو بکاته‌ ڕیزه‌کانى‬ ‫یانه‌ى شاڵگه‌‪ ،‬به‌اڵم تائێستا بڕى‬ ‫ئ �ه‌و پ��اره‌ی�ه‌ ده‌ستنیشاننه‌کراوه‌‪،‬‬ ‫که‌یارزانى ناوبراو ى پێده‌گویزرێته‌وه‌‪.‬‬

‫بۆنده‌که‌ش بۆماوه‌ى سێ ساڵه‌‪.‬‬ ‫میتسڵده‌ر بۆماوه‌ى سێ وه‌رز له‌گه‌ڵ‬ ‫یانه‌ى ڕیاڵ یارى کرد‪ ،‬به‌هۆى پێکانه‌وه‌‬ ‫ناوبراو له‌پێکهاته‌ى سه‌ره‌کى یانه‌که‌‬ ‫دوورخرایه‌وه‌‪ ،‬ناوبراو ئێستا ته‌مه‌نى‬ ‫‪29‬ساڵه‌‪ ،‬پێشتریش یانه‌ى بروسیا‬ ‫دۆرتمۆند ویستى بۆندێک له‌گه‌ڵ ئه‌و‬

‫یاریزانه‌دا مۆربکات‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى‬ ‫ئه‌وه‌ى له‌ڕیزى پێکهاته‌ى سه‌ره‌کى ئه‌و‬ ‫یانه‌یه‌ نه‌بوو بۆ یه‌ ناوبراو ئاماده‌نه‌بوو‬ ‫ڕوو له‌ویانه‌ ئه‌ڵمانییه‌ بکات‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ی��ان �ه‌ى فۆلفسبۆرغ ویستى ئه‌و‬ ‫یاریزانه‌ بێهێنێته‌ ڕیزه‌کانییه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫سه‌رکه‌وتوو نه‌بوو‪.‬‬

‫فولهام وئه‌تلیکۆمه‌درید ڕووبه‌ڕووى یه‌کتر ده‌بنه‌وه‌‬

‫ئه‌تلیکۆمه‌دریدى‬ ‫ی���ان���ه‌ى‬ ‫ئیسپانى دواى ب���ردن���ه‌وه‌ى‬ ‫له‌یانه‌ى لیفه‌رپوڵى ئینگلیزى‬ ‫ب �ه‌ئ �ه‌ن��ج��ام��ىدووگ��ۆڵ به‌امبه‌ر‬ ‫به‌گۆڵێک‪ ،‬خۆى گه‌یانده‌ یارى‬ ‫کۆتاى جامی یه‌کێتى ئه‌وروپابۆ‬ ‫ت��ۆپ��ى پ�����ێ‪،‬دواى ب��ردن��ه‌وه‌ى‬ ‫له‌یانه‌ى هامبورغى ئه‌ڵمانى‬ ‫به‌مه‌ش هه‌ردوویانه‌ له‌یارى کۆتاى‬ ‫جامی ئ��ه‌وروپ��ادا ڕووب���ه‌ڕووى‬ ‫یه‌کده‌بنه‌وه‌‪ ،‬که‌بڕیاره‌ یه‌کێتى‬ ‫ئه‌وروپا ڕۆژى پێنجشه‌ممه‌ کاتى‬ ‫یارییه‌که‌ دیارى بکه‌ن‪.‬‬

‫هه‌لبژارده‌ى کوردستان دۆڕاندى‬ ‫ه�ه‌ڵ��ب��ژارده‌ى کوردستان له‌یه‌که‌م‬ ‫یاریدا بۆمه‌به‌ستى خۆئاماده‌کردنى‬ ‫بۆجامى جیهانى(فیفا)بۆ هه‌رێمو‬ ‫دوورگ �ه‌و میرنشنه‌کان‪ ،‬ڕووبه‌ڕووى‬ ‫ی����ان����ه‌ى ش���ه‌رگ���ات‬ ‫ب��ووه‌وه‌و هه‌ڵبژارده‌ى‬ ‫کوردستانیارییه‌که‌ى‬ ‫به‌ئه‌نجامى گۆڵێکى‬ ‫بێبه‌رامبه‌ر دۆڕاند‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و ی��اری��ی � ‌ه ڕۆژى‬ ‫‪4/25‬ل���ه‌ی���اری���گ���اى‬ ‫ب���روس���ک ل���ه‌ش���ارى‬ ‫ب���ه‌ڕێ���وه‌چ���وو‪،‬ت���اک��� ‌ه‬ ‫گ��ۆڵ��ى یارییه‌که‌ش‬ ‫له‌الیه‌ن مونهه‌ل مه‌شعه‌ل‬ ‫له‌خوله‌کى ‪ 15‬به‌په‌نالتى‬ ‫تۆماریککردو یارییه‌ک ‌ه به‌و‬ ‫ده‌رئه‌نجام ‌ه کۆتایهات‪.‬‬ ‫هه‌ڵبژارده‌ى کوردستان ئه‌م یارییه‌ى‬ ‫وه‌ک ئاماده‌کارییه‌ک بۆ پاڵه‌وانێتى‬ ‫جامى جیهانى هه‌رێمه‌کان ودیاریکردنى‬ ‫پێکهاته‌که‌ى بۆئه‌و جام ‌ه کرد‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫تیایدا ڕاهێنه‌رى کوردستان(عه‌بدوڵاڵ‬ ‫مه‌حمود)بۆ ئه‌و یارییه‌‪43‬یاریزانى‬ ‫بانگکردبوو‪،‬به‌اڵم دوو ڕۆژ دواى‬ ‫ئه‌و‌ه بڕیاردرا‪ ،‬که‌ته‌نها ‪ 25‬یاریزان‬ ‫بهێڵنه‌و‌ه وه‌ک پێکهاته‌ى سه‌ره‌کى‬ ‫هه‌ڵبژارده‌ى کوردستان ک ‌ه ئه‌مانه‌ن‪(:‬‬

‫دیدار حامید‪ ،‬ویسام محه‌مه‌د‪ ،‬غه‌فور‬ ‫عوسمان‪ ،‬محه‌مه‌د حه‌مه‌خان‪ ،‬سه‌باح‬ ‫حه‌سیب‪ ،‬مسته‌فا کامل‪ ،‬سامی عه‌زیز‪،‬‬ ‫فه‌رمان حه‌یده‌ر‪ ،‬ئه‌حمه‌د شوکر‪،‬‬ ‫ه���ه‌ردی سیامه‌ند‪،‬‬ ‫بورهان عه‌بدولکه‌ریم‪،‬‬ ‫نێچیرڤان شوکری‪،‬‬ ‫عه‌لی عه‌زیز‪ ،‬هه‌ردی‬ ‫ن����وره‌دی����ن‪ ،‬شکار‬ ‫م��وح��س��ی��ن‪ ،‬دی���ار‬ ‫ره‌ح���م���ان‪ ،‬دی���اری‬ ‫ئ �ه‌ح��م �ه‌د‪ ،‬پرسیار‬ ‫ع��ه‌ب��دول��ڕه‌زا‪ ،‬شڤان‬ ‫محه‌مه‌د‪ ،‬ئارام فه‌تاح‪،‬‬ ‫کارزان عه‌بدوڵاڵ‪ ،‬کارساز‬ ‫محه‌مه‌د‪ ،‬حه‌یده‌ر قاره‌مان‪،‬‬ ‫سه‌اڵحه‌دین سیامه‌ند‪ ،‬میران‬ ‫خه‌سره‌و‪.‬‬ ‫ه�ه‌ڵ��ب��ژارده‌ی هه‌رێمی کوردستان‬ ‫سااڵنی (‪ 2008‬و ‪ )2009‬به‌شداری‬ ‫پاڵه‌وانێتیه‌ى کردوو‌ه ک ‌ه بۆ نه‌ته‌و‌ه‬ ‫بێ واڵته‌کانه‌‪ ،‬ئه‌وانه‌ی خاوه‌ن ئااڵی‬ ‫خۆیانن ب �ه‌اڵم هه‌رێم یان دورگه‌و‬ ‫مێرنشینیان هه‌یه‌‪ ،‬جارێک چواره‌م‬ ‫وجارێکیش دووه‌م ب��وو‪ .‬بڕیار‌ه‬ ‫ئ�ه‌م پاڵه‌وانێتیی ‌ه رۆژان��ی ‪-5/30‬‬ ‫‪ 2010/6/6‬له‌دوورگه‌ی گۆزۆی ماڵتا‬ ‫رێکده‌خرێت‬

‫کوردستان باشترینه‌کانى‬ ‫ده‌ستنیشانکرد‬ ‫یه‌کێتى تۆپى پێى کوردستان‪،‬ڕۆژى‬ ‫‪ /4/24‬ئه‌مساڵ دواى ته‌واوبوونى‬ ‫یارییه‌کانى خولى نایابى تۆپى پێى‬ ‫کوردستان‪ ،‬بڕیاریدا باشترینه‌کان‬ ‫ده‌ستنیشان بکات‪،‬که‌ تیایدا‬ ‫(ع �ه‌ب��دوڵ�ڵا م�ه‌ح��م��ود) له‌تیپی‬ ‫پێشمه‌رگه‌ی هه‌ولێر وه‌ک باشترین‬

‫راه��ێ��ن �ه‌ر‪( ،‬س��ام��ح رۆس��ت��ه‌م) ی‬ ‫هێرشبه‌ری ی��ان�ه‌ی پێشمه‌رگه‌ی‬ ‫سلێمانی ب��اش��ت��ری��ن ی��اری��زان و‬ ‫گۆڵکه‌ری خوله‌که‌ به‌تۆمارکردنی‬ ‫(‪ )23‬گ��ۆڵ‪( ،‬غ�ه‌ف��ور عوسمان)‬ ‫ی گۆڵچی تیپی یانه‌ی بروسک‬ ‫باشترین گۆڵچی‬

‫بایرن میونیخ وپاریس سان جێرمان یه‌که‌م بوون‬

‫یانه‌کانى ئیسپانیا پێشه‌نگى گۆڵکارانى‬ ‫خولى یان ‌ه پاڵه‌وانه‌کانى ئه‌وروپان‬

‫لیۆنێل میسى یاریزانى یانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌ى‬ ‫ئیسپانى تائێستا توانیویه‌تى(‪)8‬گۆڵ‬ ‫تۆماربکات‪ ،‬به‌مه‌ش بووه‌ت ‌ه پێشه‌نگى‬ ‫گۆڵکارانى خولى یان ‌ه پاڵه‌وانه‌کانى‬ ‫ئه‌وروپا‪ ،‬ب��ه‌دواى میسیدا کریستیانۆ‬ ‫ڕۆن��اڵ��دۆى یانه‌ى ڕی��اڵ مه‌درید دێت‪،‬‬ ‫که‌توانیویه‌تى(‪ )7‬گۆڵ تۆماربکات‪.‬یانه‌ى‬ ‫به‌رشه‌لۆن ‌ه که‌له‌جه‌وله‌ى پێش کۆتاى‬ ‫خولى یان ‌ه یان ‌ه پاڵه‌وانه‌کانى ئه‌وروپا‬

‫سێشەممە ‪ ● 2010/05/04‬ساڵی ‪ ● 29‬ژماره ‪606‬‬

‫له‌سه‌ر ده‌ستى یانه‌ى ئه‌نته‌ر میالن کرای ‌ه‬ ‫ده‌ره‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هێشتا میسى یاریزانى ئه‌و‬ ‫یانه‌ی ‌ه ل ‌ه پێشه‌نگى گۆڵکارانى ئه‌و خوله‌ی ‌ه‬ ‫به‌تۆمارکردنى(‪)8‬گۆڵ‪ .‬یانه‌ى ڕیاڵ‬ ‫مه‌دریدیش دواى ئه‌وه‌ى له‌سه‌رده‌ستى‬ ‫یانه‌ى لیۆنى فه‌ڕه‌نسى کرای ‌ه ده‌ره‌وه‌‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ب��ه‌ه��ه‌م��ان ش��ێ��وه‌ى میسى‪،‬‬ ‫کریستیانۆ ڕۆناڵدۆى یاریزانى ئه‌و یانه‌ی ‌ه‬ ‫به‌تۆمارکردنى(‪ )7‬گۆڵ له‌پله‌ى دووه‌مى‬

‫گۆڵکارانى ئه‌وخوله‌یه‌‪ .‬به‌مه‌ش یاریزانانى‬ ‫یانه‌کانى ئیسپانیا توانیویان ‌ه پێشه‌نگى‬ ‫گۆڵکاران بۆخۆیان تۆماربکه‌ن‪،‬له‌دواى‬ ‫ئه‌مانیش یاریزانى یانه‌ى بایرن میونیخى‬ ‫ئه‌ڵمانى(ئیفیکا ئۆلیتش) له‌پله‌ى‬ ‫سێیه‌مدای ‌ه ئه‌ویش به‌تۆمارکردنى(‪)7‬‬ ‫گ��ۆڵ‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا یاریزانان‪(:‬بێندنته‌ر‬ ‫ل �ه‌ی��ان �ه‌ى ئ��ه‌رس��ن��اڵ‪،‬م��ه‌ڕوان شماخ‬ ‫له‌یانه‌ى ب��ۆردۆ‪،‬وای��ن ڕۆن��ى له‌یانه‌ى‬ ‫مانچسته‌ر ی��ون��ای��ت��د) هه‌ریه‌که‌یان‬ ‫به‌تۆمارکردنى(‪)5‬گۆڵ له‌پله‌ى چواره‌مى‬ ‫ڕیزبه‌ندییه‌که‌دان‪ ،‬یاریزانان(ستیفان‬ ‫له‌فیۆرنتینا‪،‬میڕاڵًم‬ ‫یوفیتیتش‬ ‫ب��ی��ان��ی��ت��ش ل��ه‌ل��ی��ۆن‪،‬ئ��ی��دن دزیکۆ‬ ‫له‌فۆلفسبۆرغ‪،‬میللۆس کراسیتش له‌یانه‌ى‬ ‫سیسکا مۆسکۆ)‪،‬له‌کۆتاى ڕیزبه‌ندى‬ ‫خولى یان ‌ه پاڵه‌وانه‌کانى ئه‌وروپان‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ئه‌گه‌ربێت ئیفیکا ئۆلیتشى‬ ‫یاریزانى یانه‌ى بایرن میونیخى ئه‌ڵمانى‬ ‫هه‌وڵه‌کانى چڕبکاته‌و‌ه بۆ تۆمارکردنى‬ ‫گۆڵ ئه‌وا ده‌بێت ‌ه گۆڵکارى خولى یان ‌ه‬ ‫پاڵه‌وانه‌کانى ئه‌وروپا بۆ ئه‌مساڵ‪،‬چونک ‌ه‬ ‫فرسه‌تێکى له‌پێش ‌ه ئه‌ویشس یارى‬ ‫کۆتایی ‌ه به‌پێچه‌وانه‌ى میسى وڕۆناڵدۆو‌ه‬ ‫ک ‌ه یانه‌کانیان کراونه‌ت ‌ه ده‌روه‌ى ئه‌و‬ ‫خوله‌‪.‬‬

‫له‌خولى یانه‌کانى ئه‌ڵمانیا‪،‬‬ ‫ی��ان��ه‌ى ب��ای��رن میونیخ ب��ووه‌‬ ‫پ��اڵ�ه‌وان��ى ئ �ه‌م وه‌رزه‌و توانى‬ ‫نازناوى خولى یانه‌کانى ئه‌ڵمانیا‬ ‫بۆخۆى ده‌سته‌به‌ر بکات‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫له‌خولى یانه‌کانى فه‌ڕه‌نساشدا‬

‫یانه‌ى پاریس سان جێرمان بووه‌‬ ‫پاڵه‌وانى ئ �ه‌م وه‌رزه‌ى خولى‬ ‫فه‌ڕه‌نســـــى دواى ئـــــه‌وه‌ى‬ ‫ل����ه‌دوا ی���ارى ک��ۆت��ای��دا توانى‬ ‫به‌ئه‌نجامى گۆڵێکى بێبه‌رامبه‌ر‬ ‫یارییه‌که‌ به‌رێته‌وه‌‪.‬‬

‫‪11‬‬

‫له‌نێوان ڤانگال‬ ‫ومۆرینهۆدا‬ ‫دواى ئه‌و سه‌رکه‌وتنه‌ گه‌وره‌ى یانه‌ى‬ ‫ئه‌نته‌رمیالنى ئیتاڵىبه‌سه‌ر یانه‌ى‬ ‫به‌رشه‌لۆنه‌ى ئیسپانیدا تۆماریکرد‪،‬‬ ‫ئێسیتا ئیتاڵیه‌کان دڵخۆشن به‌وه‌ى‬ ‫یانه‌یه‌کیان هه‌یه‌ گه‌یشتۆنته‌ یارى‬ ‫کۆتاى‪ ،‬ئه‌ڵمانیه‌کانیش هاوشێوه‌ى‬ ‫ئیتاڵیه‌کان ب�ه‌خ��ت�ه‌وه‌رن به‌وه‌ى‬ ‫توانییان بگه‌نه‌ سانتیگۆ‪ ،‬ئه‌وه‌شى‬ ‫که‌وایکرد هه‌ردوو یانه‌ بگه‌نه‌ یارى‬ ‫کۆتاى‪ ،‬بێگومان هۆکارى سه‌ره‌کى‬ ‫لێهاتووى ه��ه‌ردوو ڕاهێنه‌ره‌‪ ،‬که‌‬ ‫ئه‌مساڵ یه‌کیان ده‌بێته‌ باشترین‬ ‫ڕاهێنه‌ر‪.‬‬ ‫مۆرینهۆى پورتوگاڵى ماوه‌ى چه‌ند‬ ‫ساڵێکه‌ به‌یه‌کێکه‌ له‌به‌ناوبانگترین‬ ‫ڕاهێنه‌ره‌کانى جیهان داده‌نرێت‪،‬‬ ‫ساڵى پار خولى ئیتاڵى به‌الوازترین‬ ‫خول هه‌ژمارکرا‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مساڵ جگه‌‬ ‫له‌وه‌ى یانه‌کانى له‌خولى ناوخۆدا له‌‬ ‫ڕکابه‌رییه‌کى به‌هێزدان له‌هه‌مانکاتدا‬ ‫یانه‌ى ئه‌نته‌ریشیان گه‌یشتۆته‌‬ ‫یارى کۆتاى‪ ،‬بیگومان ئه‌مه‌ش به‌‬ ‫پالنه‌کانى مۆرینهۆ بوو‪ ،‬که‌ توانى‬ ‫یانه‌ى چێڵسى ئینگلیزى ڕیزبه‌ندى‬ ‫خولى ئینگلیزى ویانه‌ى به‌رشه‌لۆنه‌ى‬ ‫به‌هێزترین یانه‌ى جیهان به‌ده‌رکردن‬ ‫بدات‪ ،‬به‌مه‌ش قورسترین به‌ربه‌ستى‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌رده‌م خۆیدا تێپه‌ڕاند‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێستا ڕکابه‌ری مۆرینهۆ ڕاهێنه‌رێکى‬ ‫الواز نییه‌و له‌زۆر ڕووه‌وه‌ له‌و ده‌چێت‬ ‫به‌جیاوازییه‌کى که‌م‪ ،‬چونکه‌ توانى‬ ‫بره‌وێک بداته‌وه‌ به‌خولى ئه‌ڵمانى‬ ‫وب��ای��رن��ی��ش ل��ه‌و الوازی��ی��ه‌ ڕزگ��ار‬ ‫بکات که‌ تێیکه‌وتووه‌و نازناوى‬ ‫خولى ئه‌ڵمانى ده‌سته‌به‌ر بکات‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها یانه‌ى میونیخ بگه‌یه‌نێته‌‬ ‫ی��ارى کۆتاى‪ ،‬له‌وته‌یه‌کدا ڤانگال‬ ‫خۆشحاڵى خ��ۆى ده‌رب��ڕى به‌وه‌ى‬ ‫ڕووبه‌ڕووى یانه‌ى ئه‌نته‌ر بووه‌ته‌وه‌‬ ‫نه‌ک به‌رشه‌‪ ،‬چونکه‌ سه‌رکه‌وتنیان‬ ‫به‌سه‌ر به‌رشه‌دا زه‌حمه‌ت بووه‌‪،‬‬ ‫له‌ئێستادا ه��رددو ڕاهێنه‌ر دانیان‬ ‫به‌تواناکانى یه‌کتردا ن��اوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫بیریشان ل���ه‌وه‌ک���ردۆت���ه‌وه‌ چۆن‬ ‫سه‌رکه‌وتن مسۆگه‌ر بکه‌ن‪ ،‬بێگومان‬ ‫بردنه‌وه‌ى ئه‌م یارییه‌ ئه‌و ده‌رده‌خات‬ ‫کێ باشترین ڕاهێنه‌ر‪ ،‬مۆرینهۆ یان‬ ‫ڤانگال؟‬

‫شنایده‌رو ڕۆبن بۆ ڕیاڵ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌‬ ‫ویسلى ش��ن��ای��ده‌ر ی��اری��زان��ى یانه‌ى‬ ‫ئه‌نته‌ر میالن‪ ،‬له‌گه‌ڵ هاونیشتیمانیی ‌ه‬ ‫هۆڵه‌ندییه‌که‌ى ئاریان ڕۆبن له‌یانه‌ى‬ ‫ب��ای��رن میونیخ‪ ،‬ل��ه‌ی��ارى کۆتایدا‬ ‫ڕووب����ه‌ڕووى ی�ه‌ک��ده‌ب��ن�ه‌وه‌‪ ،‬ه��ه‌ردوو‬ ‫یاریزان له‌ناو یانه‌کانییان ئاستێکى‬ ‫به‌رزییان نیشانداوه‌‪ ،‬یارینه‌کردنى ئه‌و‬ ‫دوو یاریزان ‌ه له‌گه‌ڵ یانه‌کانییان گرفت‬ ‫درووست ده‌کات‪ ،‬ئه‌م دوو یاریزان ‌ه ساڵى‬ ‫پار یانه‌ى ڕیاڵ یه‌که‌مییانالى به‌یانه‌ى‬ ‫ئه‌نته‌رمیالن ودووه‌میانى به‌یانه‌ى بایرن‬ ‫میونیخ فرۆشت‪.‬‬ ‫ویسلى شنایده‌ر‪ ،‬له‌لێدوانێکیدا‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى ڕاگه‌یاندبوو ک ‌ه هێشتا دڵى‬ ‫سپییه‌(ئه‌مه‌ش به‌ماناى هێشتا دڵى‬ ‫بۆڕیاڵ ل��ێ��ده‌دات)و له‌یارى به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌رشه‌لۆن ‌ه وامزانیو‌ه که‌یارى کالسیکۆیه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها سوپاسى هانده‌رانى یانه‌ى‬ ‫ڕێاڵى کرد(سوپاسى هانده‌رانى مه‌لیکى‬ ‫ده‌که‌م‪ ،‬بۆ ئه‌و کاتانه‌ى له‌ڕیاڵ یاریم‬ ‫ده‌کردو پشتیوانییان لێده‌کردم)‪.‬ئاریان‬ ‫ڕۆبن‪ ،‬وه‌ک شنایده‌رى هاوڕێى باسى‬ ‫له‌یاریکردنى له‌ڕیاڵ کردوو سوپاسى‬ ‫هانده‌رانى ئ �ه‌و یانه‌یه‌شى ک��رد ک ‌ه‬ ‫هانده‌رێکى باشى بوون‪ .‬ئه‌مساڵ یارى‬ ‫کۆتاى یان ‌ه پاڵه‌وانه‌کانى ئه‌وروپا له‌ناو‬ ‫یاریگاى سانتیاگۆ بیرنابۆى تایبه‌ت‬ ‫به‌یانه‌ى ڕی��اڵ م �ه‌دری��دى ئیسپانى‬ ‫ده‌کرێت‪.‬‬


‫خاوەنی ئیمتیاز‬ ‫عەبدوڵاڵ حاجی مەحمود‬

‫سەرنووسەر‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری هونەری‬

‫ئەنوەر عەبدوڵاڵ‬ ‫‪07480153603‬‬ ‫سەعید ئەحمەد‬ ‫‪Anwar.Abdula@yahoo.com‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫‪RebaziAzad@yahoo.com‬‬

‫‪0784 010 8289‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی چوارباخ( وەیس) گەڕەکی (‪ )402‬کۆاڵنی (‪)3‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬

‫بۆ‬

‫ریکالم‪ ● 0770 509 2012 :‬نرخی ‪ 500‬دینارە‬

‫سێهه‌مین فستیڤاڵی سااڵنه‌ی کلتووری هه‌ورامان له‌‬ ‫ناوچه‌ی بیاره‌ به‌ڕێوه‌چوو‬

‫ئا‪ :‬نینا‬

‫رۆژی شه‌مم ‌ه (‪)2010/5/1‬‬ ‫ب��ۆ سێهه‌مین ج��ار فیستیڤاڵی‬ ‫کلتووری ه�ه‌ورام��ان « له‌ژێر‬ ‫دروش��م��ى ل� ‌ه س��ای�ه‌ى ئازادیو‬ ‫ده‌روازه‌ى کلتوره‌و ‌ه ده‌چین ‌ه‬ ‫ن��او جوانییه‌کانى هه‌ورامان»‬ ‫ب � ‌ه س �ه‌رپ �ه‌رش��ت��ی مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫ڕۆشنبیرى هه‌ورامان ل ‌ه بیار ‌ه‬ ‫ب ‌ه ئاماده‌بوونی جه‌ماوه‌رێکی‬ ‫زۆر ل� ‌ه به‌رپرسانی حکومیو‬ ‫ناحکومی به‌ڕێوه‌چوو‪.‬‬ ‫سه‌ره‌تا دواى ساتێک وه‌ستان بۆ‬ ‫گیانى پاکى شه‌هیدان و خوێندنه‌وه‌ی‬ ‫چه‌ند ئایه‌تێک ل ‌ه قورئانی پیرۆز‌و‬ ‫خ��وێ��ن��دن �ه‌وه‌ی وت���اری مه‌ڵبه‌ندی‬ ‫رۆشنبیری هه‌ورامان ل ‌ه الیه‌ن مامۆستا‬ ‫ئه‌یوب ڕۆسته‌م لێپرسراوی به‌شی‬ ‫فیستیڤاڵ ‌ولیژنه‌ی بااڵی فیستیڤاڵ‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها وته‌ی سه‌رۆکی حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان‌و دوات��ر وتاری‬ ‫هۆزه‌کانی کاکه‌یی‪ ،‬زه‌نگه‌نه‌‪ ،‬بازه‌اڵن‬ ‫شه‌ب ‌هک‌و زازاکی‪ ،‬ل ‌ه الیه‌ن هه‌ریه‌ک ل ‌ه‬ ‫نوێنه‌رانیانه‌و‌ه پێشکه‌ش ب ‌ه جه‌ماوه‌ر‬ ‫کراو باسیان ل ‌ه گرنگیدان‌و بایه‌خدا ‌ن‬ ‫ب ‌ه زمانى ماچۆ کرد‪.‬‬ ‫فیستیڤاڵه‌ک ‌ه ل� ‌ه چه‌ند به‌شی‬ ‫جۆرا‌وجۆر پێکهاتبووک ‌ه ب ‌ه ئاهه‌نگی‬ ‫گ��ۆران��ی��و مۆسیقا ب�� ‌ه به‌شداری‬ ‫هونه‌رمه‌ندێکی ه��ه‌ورام��ان‌و تیپی‬ ‫گروپی مۆسیقای هاوبه‌شی ل��وڕ ‪،‬‬ ‫پاشان گروپی هه‌ڵپه‌رکێ ومۆسیقا‌و‬

‫هه‌روه‌ها مامۆستا ئه‌یوب ڕۆسته‌م‬ ‫وتیشى» ک � ‌ه ده‌ق���ی شانۆک ‌ه ل ‌ه‬ ‫نوسینی خۆیو ل ‌ه ئاماده‌کردنی حم ‌ه‬ ‫چاودێر‌و ده‌رهێنه‌ری سه‌نعان فایه‌ق‬ ‫بوو‪ ،‬ک ‌ه نزیکه‌ی ‪ 25‬ئه‌کته‌ر به‌شداریان‬ ‫تێداکردە بوو‪ ،‬چه‌ند چاالکییه‌کیش ل ‌ه‬ ‫خوار سه‌کۆی فیستیڤاڵه‌ک ‌ه هه‌بوو‬ ‫ک ‌ه پێشانگای کتێب‌و پێشانگای‬ ‫به‌رهه‌م ‌ه ناوچه‌ییه‌کانی هه‌ورامانی‬ ‫ل ‌ه خۆ ‌گرتبوو ‪ ،‬باسى له‌وه‌‌شکرد‬ ‫ک ‌ه شارۆچکه‌ى بیار‌ه تایبه‌تمه‌ندى‬

‫تیپی ملی نه‌ته‌وه‌یی‪ ،‬تابلۆیه‌کیان‬ ‫ب ‌ه ن��اوی تابلۆی خ��اک پێشکه‌ش‬ ‫کرد‪ ،‬هه‌روه‌ها شانۆگه‌رییه‌ک به‌ناوی‬ ‫شانۆی «ژیالی مه‌ریخ» ک ‌ه باسی ل ‌ه‬ ‫ئه‌زمونی دیموکراسی دێرین ده‌کرد ل ‌ه‬ ‫ناوچه‌ی هه‌وراماندا پێشکه‌شکرا ‪،‬ک ‌ه‬ ‫مێژووه‌که‌ی ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ (‪)1730‬‬ ‫س��اڵ ب�ه‌ر ل ‌ه ئێستا ک ‌ه ه�ه‌ر چوار‬ ‫ساڵ جارێک ل ‌ه گونده‌کانی ناوچه‌ی‬ ‫ه �ه‌ورام��ان��دا ئه‌نجومه‌نێک دروست‬ ‫ده‌کرا‪.‬‬

‫خۆى هه‌ی ‌ه ل ‌ه ڕووى مێژووییه‌و‌ه ب ‌ه‬ ‫‌به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌ى (‪ )5600‬ساڵ شوێنى‬ ‫حکومڕانى گۆتییه‌کان‌و مه‌مله‌که‌تى‬ ‫زاموا بووه‌‪.‬‬ ‫د‪ .‬به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح ل ‌ه وتاری‬ ‫خوێدا پاش پیرۆزبایى سازکردنى‬ ‫فێستیڤاڵه‌که‌‌‪ ،‬ئ��ام��اژەی ب���ەوەدا‪:‬‬ ‫ناوچه‌ى هه‌ورامان له‌ڕووى سیاسیو‬ ‫ڕۆشنبیرییه‌و‌ه ناوچه‌یه‌کى کوردى‬ ‫گرنگه‌‌و ده‌بێت ‌ل ‌ه بوارى ڕۆشنبیریى‬ ‫دا گرنگى زیاترى پێ بدرێت‌و وتیشی‬

‫ڕامان‬

‫دیموکراسیه‌تى عێراق!!‬

‫‌باشترین کچه‌گۆرانیبێژی‬ ‫عه‌ره‌ب‬

‫خانم ‌ه گۆرانیبێژی شۆخوشه‌نگی‬ ‫لوبنانی هه‌یفا وه‌ه��ب��ی ب ‌ه‬ ‫باشترین کچ ‌ه گۆرانیبێژی‬ ‫عه‌ره‌ب ده‌ستنیشانکرا‪.‬‬ ‫به‌پێی راپرسییه‌کی‬ ‫رۆژنامه‌ی (جمهوریه‌)‬ ‫ی م���ی���س���ری‪ ،‬ک�� ‌ه‬ ‫له‌رێگه‌ی په‌یوه‌ندی‬ ‫ته‌له‌فۆنی و نامه‌ی‬ ‫ئه‌لیکترۆنی(ئیمه‌یڵ)‬ ‫ه‌و‌ه ئه‌نجامدراوه‌‪ ,‬زیاتر‬ ‫ل ‌ه یه‌ک ملیۆن خوێنه‌ری‬ ‫ع����ه‌ره‌ب به‌شدارییان‬ ‫تێداکردبوو‪ ،‬تیایدا هه‌یفا‬ ‫زۆرترین ده‌نگی به‌ده‌ستهێنا‪،‬‬ ‫هه‌ر به‌بۆنه‌ی وه‌رگرتنی‬ ‫خ��ه‌اڵت��ه‌ک��ه‌‪ ,‬هه‌یفا‬ ‫وه‌هبی ئاهه‌نگێکی‬ ‫ق��ه‌ش��ه‌ن��گ��ی‬ ‫ل�� ‌ه قاهیر‌ه‬ ‫سازکرد‪ ,‬ک ‌ه‬ ‫له‌میا نه‌ید ا‬ ‫چ���ه‌ن���دی���ن‬ ‫هونه‌رمه‌ندی‬

‫دیکه‌ش رێ��زی��ان لێگیرا‬ ‫ل�����ه‌وان�����ه‌‪ ,‬ن���ور‬ ‫ئه‌لشریف ‪,‬مه‌حمود‬ ‫یاسین ‪ ,‬یه‌حیا‬ ‫ئه‌لفه‌خه‌رانی‬ ‫‪ ,‬نه‌بیل ‌ه عوبێد‬ ‫‪ ,‬مونا زه‌کی‬ ‫‪ ,‬ئه‌حمه‌د‬ ‫ح��ل��م��ی ‪,‬‬ ‫م���ح���ه‌م���ه‌د‬ ‫سوبحی ‪ ,‬ته‌ڵعه‌ت‬ ‫زه‌که‌ریا‌و چه‌ندانی‬ ‫دیکه‌‪.‬‬

‫هه‌ورامان ناوچه‌ی هێزى پێشمه‌رگه‌ى‬ ‫کوردستان و الن �ه‌ى ش��ۆڕش بووه‌‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی ‌ه ئه‌م ناوچه‌ی ‌ه هه‌میش ‌ه جێگه‌ى‬ ‫چاوتێبڕینى داگیرکه‌رو توندڕه‌وه‌کان‬ ‫بووه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه پێویست ‌ه به‌هه‌موو‬ ‫توانایه‌کمانه‌و‌ه هه‌وڵى خزمه‌تکردنى‬ ‫زیاترى ناوچه‌ک ‌ه بده‌ین‪.‬‬ ‫«ئامانج ل ‌ه رێکخستنى‬ ‫فیستیڤاڵه‌که‌»‬ ‫مامۆستائه‌یوبڕۆسته‌مسه‌رپه‌رشتیارى‬ ‫گشتى فیستیڤاڵ ب ‌ه رۆژنامه‌که‌مانی‬ ‫راگه‌یاند‪ :‬وه‌ک ل ‌ه دروشمه‌که‌ماندا‬ ‫هاتوو‌ه ئێم ‌ه مه‌به‌ستمان ل ‌ه سازکردنی‬ ‫ئه‌م فیستیڤاڵ ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه بگه‌ڕێینه‌و‌ه‬ ‫ن��او جوانییه‌کانى ه �ه‌ورام��ان‌و ئه‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندیانه‌ى ک ‌ه پێویستن ئاوڕیان‬ ‫ئێمه وه‌کو‬ ‫لێبدرێته‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‌ سااڵن ‌ه ‌‌‬ ‫نه‌ریتێک بۆ ده‌رخستنى که‌له‌پورو‬ ‫کار‌ه ده‌ستییه‌کانى ناوچه‌ى هه‌ورامان‬ ‫ئه‌م فیستیڤاڵ ‌ه سازده‌که‌ین ‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو وت��ی‪ :‬ئامانجی سه‌ره‌کی‬ ‫رێکخستنی فیستیڤاڵه‌ک ‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫ب��ۆ چه‌ند ه��ۆک��ارێ��ک ‪ ،‬یه‌که‌میان‬ ‫ئاشنابوون به‌‌و بارودۆخ ‌ه ناهه‌مواره‌ی‬ ‫ک ‌ه به‌سه‌ر ناوچه‌ی هه‌وراماندا هاتووه‌‪،‬‬ ‫«ن���ه‌وه‌ی���ه‌ک» دروس���ت ب���وو‌ه ک ‌ه‬ ‫ئاشنا نیی ‌ه ب ‌ه کلتووری هه‌ورامان و‬ ‫پێیان ده‌ڵێین بگه‌ڕێنه‌و‌ه بۆ نا‌و ئه‌و‬ ‫کلتووره‌‪ ،‬دووهه‌میش ‪ ،‬ئاشنا کردنی‬ ‫خه‌ڵکی ده‌ره‌و‌ه ب ‌ه شێوه‌یه‌کی گشتی‬

‫به‌فه‌رهه‌نگ‌و چیرۆکی ناوچه‌که‌‪،‬‬ ‫سێهه‌م‪ ،‬ئه‌گه‌ر ه �ه‌ورام��ان وه‌کوو‬ ‫جوگرافیا بکرێت ب ‌ه دووبه‌شه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌شێکی ل��ه‌‌و دی��و سنوره‌وه‌ی ‌ه ل ‌ه‬ ‫خۆرهه‌اڵتی کوردستان‪ ،‬ئێم ‌ه ل ‌ه ڕێی‬ ‫ئه‌م چاالکیانه‌و‌ه ده‌توانین تێکه‌ڵ‬ ‫ببینه‌و‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌و خه‌ڵکانه‌‪ ،‬ئامانجی‬ ‫چوارمیشمان راکێشانی به‌رپرسانی‬ ‫حکومیو ناحکومی ی ‌ه بۆ ئه‌م ناوچه‌یه‌‪،‬‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر ئاوڕی لێبدرێته‌وه‌‌و‬ ‫بزانرێت ئه‌وه‌ی بۆی کراو‌ه که‌مه‌‌و ل ‌ه‬ ‫ئاستی قوربانیدانی خه‌ڵکی دا نییه‌‪.‬‬ ‫جێگه‌ی باسه‌‪ ،‬نوێنه‌ری هه‌موو الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کان‌و زۆرب��ه‌ی وه‌زیره‌کانی‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان‌و‬ ‫ژماره‌یه‌کی زۆر ئه‌ندام په‌رله‌مان‌و‬ ‫میوان ‌ه بیانیه‌کان ب ‌ه تایبه‌ت میوان ‌ه‬ ‫ئه‌مریکییه‌کان‌و میوانانی لورستان‌و‬ ‫ناوچه‌کانی هه‌ورامان‌و چ ل ‌ه ناوه‌وه‌‌وچ ل ‌ه‬ ‫ده‌ره‌وه‌و ب ‌ه ئاماده‌بوونی ده‌یان هه‌زار‬ ‫که‌س فیستیڤاڵه‌ک ‌ه به‌ڕێوه‌چوو ‪ ،‬ئه‌م‬ ‫فیستیڤاڵه سااڵن ‌ه ل ‌ه الیه‌ن مه‌ڵبه‌ندی‬ ‫‌‌‬ ‫رۆشنبیری هه‌ورامانه‌و‌ه ئاماده‌کارى‬ ‫بۆ ده‌کرێت و ساڵی ‪ 2008‬یه‌که‌مین‬ ‫فیستیڤاڵ ل ‌ه ناوچه‌ی سه‌یرانگه‌ی‬ ‫ئه‌حمه‌دئاوا‌و زه‌ڵم رێکخرا‪،‬ئه‌مساڵیش‬ ‫ل ‌ه ک ‌هش‌و هه‌وایه‌کی به‌هاری خۆشدا‬ ‫فیستیڤاڵی ‪2010‬ی هه‌ورامان ل ‌ه نا‌و‬ ‫چپڵ ‌ه رێ��زان��ی ج��ه‌م��اوه‌ردا کوتایی‬ ‫پێهات‪.‬‬

‫ژن و مێردێکی ئۆکرانی ‪ 16‬ساڵ ‌ه‬ ‫ئاو بەر‌ جه‌سته‌یان نه‌که‌وتووه‬

‫ژن و مێردێک ل ‌ه چاوڕوانی چه‌ند‬ ‫بونه‌وه‌رێکدا خۆیان ل ‌ه ماڵه‌که‌یاندا‬ ‫به‌ند کردوه‌‪ ،‬سه‌یر له‌وه‌دای ‌ه ‪ 16‬ساڵ ‌ه‬ ‫ئاو بە‌ر جه‌سته‌یان نه‌که‌وتووه‌‪.‬‬ ‫پیاوه‌ک ‌ه ناوی (ئه‌نتاولی شاکوف)‬ ‫ه‌‪ ،‬که ‌ب ‌ه ‪ 31‬ساڵ ل ‌ه خێزانه‌که‌ی‬ ‫گه‌وره‌تره‌‪ ،‬کچه‌ک ‌ه زۆر سه‌رسوڕمان‬ ‫بوو‌ه ب ‌ه بیرۆکه‌ی ئه‌م پیاو‌ه بۆی ‌ه‬ ‫شوی پێکردوو‌ه و ماوه‌ی ‪ 21‬ساڵ ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵیدا ده‌ژیت ماوه‌ی ‪ 16‬ساڵ ‌ه‬ ‫به‌یه‌که‌و‌ه ب �ه‌م شێوه‌ی ‌ه ده‌ژی��ن‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رچی که‌سوکاری کچه‌ک ‌ه رازی‬

‫نه‌بوون کچه‌که‌یان شوو به‌م پیاو‌ه‬ ‫بکات‪.‬‬ ‫ئه‌م ژن و مێرد‌ه هاوکاری له‌که‌س‬ ‫وه‌رناگرن به‌جۆرێک ئاو ل ‌ه ئاوی باران‬ ‫کۆده‌که‌نه‌و‌ه زۆریش ناخۆن له‌یه‌ک‬ ‫رۆژدا یه‌ک ژه‌م ده‌خۆن‪ ،‬که‌سوکاری‬ ‫ژنه‌ک ‌ه له‌ماوه‌ی مانگێکدا خورادنیان‬ ‫بۆ ده‌هێنن زۆر هه‌وڵیان داو‌ه ک ‌ه‬ ‫سه‌ریان بشۆن ی��ان جلوب ‌هر‌گیان‬ ‫بگۆڕن‪ ،‬چونک ‌ه جلوبه‌رگه‌که‌یان‬ ‫هه‌مووی دراوه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌وڵه‌کان بێ‬ ‫ئاکام بوو‪.‬‬

‫ئه‌مڕۆ عێراق به‌دۆخێکى سه‌خت ودژواردا گ��وزه‌ر ده‌ک���ات‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫له‌الیه‌ک ده‌سه‌اڵتى حکومه‌ت ‌ه نیشتیمانیه‌که‌ى جێگیرنه‌بووه‌! له‌الیه‌کیش‬ ‫به‌ده‌س ملمالنێى هێزه‌کانیه‌و‌ه ده‌ناڵێنێت‪ ،‬ک ‌ه تائێستا نه‌یانتوانیوه‌ وه‌ک‬ ‫پێویست مامه‌ڵه‌ى یه‌کترى بکه‌ن‪،‬دۆخێک درووست بکه‌ن پێى بووترێت‬ ‫دیموکراسییه‌‪ ،‬هیچ الیه‌ن وگروپێک دانى خێر به‌به‌رامبه‌ره‌که‌یدا نانێت‪،‬‬ ‫هه‌مووان کۆکن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى که‌ته‌نها خۆیان ڕاستن‪ ،‬له‌الیه‌ک عه‌الوى‬ ‫مالیکى تۆمه‌تبار ده‌کات به‌وه‌ى نه‌یتوانیه‌و‌ه عێراق له‌ژێر به‌ندى حه‌وتى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان ڕزگار بکات‪ ،‬هه‌روه‌ها لیسته‌که‌ى عه‌الوى مالیکى‬ ‫وه‌ک دیکتاتۆرێک ده‌بین‪ ،‬که‌ بڕواى به‌ده‌ستاوده‌ستکردنى ده‌سه‌اڵت نییه‌و‬ ‫قبوڵى ده‌رئه‌نجامه‌کانى هه‌ڵبژاردنیشى نییه‌‪ ،‬ئه‌مه‌شیان چه‌ندبار‌ه کردۆته‌و‌ه‬ ‫له‌ڕاگه‌یاندنه‌کانییاندا‪،‬له‌الیه‌کى تریشه‌و‌ه مالیکى عه‌الوى تۆمه‌تبارده‌کات‬ ‫به‌وه‌ى سه‌روه‌رى عێراق پێشێل ده‌کات به‌وه‌ى ده‌یه‌وێت له‌ڕێى سه‌ردانى‬ ‫بۆ واڵتانى عه‌ره‌بى وجامیعه‌ى عه‌ره‌بى واڵتانى دراوسێ و داواک��ردن ل ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان تا ڕه‌وای�ه‌ت��ى به‌خۆى ب��دات‪ ،‬که‌ به‌پێچه‌وانه‌ى‬ ‫سه‌روه‌رى عێراق ده‌یبنێت‪ ،‬چونکه‌ سه‌رچاوه‌ى شه‌ریعه‌ته‌که‌ى له‌ده‌ره‌و‌ه‬ ‫ده‌سته‌به‌ر ده‌کات نه‌ک هاوواڵتیانى عێراق‪،‬ئه‌و‌ه نه‌بێت شه‌ڕه‌که‌ ته‌نها‬ ‫مالیکى وع�ه‌الوى بن‪ ،‬به‌ڵکو الیه‌نى تریش له‌مه‌دا بوونیان هه‌یه‌‪،‬به‌اڵم‬ ‫به‌پله‌ى سه‌ره‌کى شه‌ڕه‌کان له‌نێوان ئه‌و دووانه‌دا به‌ره‌و لوتکه‌ ده‌ڕووات‪،‬‬ ‫شه‌ڕه‌که‌ش له‌پێناو(پۆستى سه‌رۆک وه‌زیران) ودرووستکردنى حکومه‌تى‬ ‫نوێ‪ ،‬جا ڕوون نییه‌ ئه‌و حکومه‌ته‌ عه‌الوى سه‌رۆک وه‌زیرانه‌که‌ى ده‌بێت یان‬ ‫مالیکى‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ چانسى مالیکى بۆ دووباره‌بوونه‌وه‌ى به‌سه‌رۆک وه‌زیرانى‬ ‫زیاتره‌‪ ،‬به‌اڵم عه‌الویش به‌هۆى ئه‌وه‌ى زۆرترین کورسى په‌رله‌مانى هێناو‌ه‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردندا‪ ،‬به‌خۆى ڕه‌وا ده‌بینێت که‌حکومه‌ت درووست بکات‪.‬له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌شدا ملمالنێیه‌کان له‌نێوان لیسته‌که‌ى عه‌الوى ومالیکى به‌وه‌شه‌و‌ه‬ ‫نه‌وه‌ستاوه‌‪ ،‬په‌لى هاویشتووه‌ بۆ ته‌هیدکردنى یه‌کترو ملمالنێى که‌سى‬ ‫بیگوێدان ‌ه به‌رژه‌وه‌نیی ‌ه بااڵکانى عێراق‪ ،‬بۆنموون ‌ه مالیکى ئیعازى ئه‌وه‌ى‬ ‫دا به‌عه‌الوى ئه‌گه‌ر واڵتانى تر ده‌ست بخه‌ن ‌ه ناو کاروبارى عێراقه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫واڵتانى تریش له‌به‌رامبه‌ردا هه‌ن‪ ،‬ئه‌م ‌ه وه‌ک په‌یامێک بوو بۆ دژایه‌تیکردنى‬ ‫سه‌ردانه‌کانى عه‌الوى بۆ واڵتانى ده‌ره‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر کار به‌م شێوه‌ی ‌ه بڕوات ئه‌وا‬ ‫عێراق ڕووبه‌ڕووى ته‌نگژه‌یه‌کى سیاسیى گه‌وره‌ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬به‌وه‌ى ناتوانێت‬ ‫به‌دیلێکى باش بۆ سیسته‌مى به‌ڕیوبردنى خۆى بدۆزێته‌وه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫به‌دیلى دووس��اڵ بۆمالیکى ودووساڵیش بۆ عه‌الوى هات ‌ه ئ��اراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌بێت ئه‌و پرسیاره‌ بکه‌ین ئایا ئه‌و‌ه به‌دادى عێراق دێت؟ بێگومان ل ‌ه‬ ‫ئێستادا ڕه‌نگ ‌ه باش وگونجاو بێت‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه ئاینده‌دا ڕه‌نگدانه‌وه‌ى خراپى‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬به‌وه‌ى دۆخى دیموکراسیه‌تى عێراق به‌م شێوه‌یه‌ نابرێت به‌ڕێوه‌و‬ ‫هیچ گه‌شه‌کردنێکیش به‌خۆیه‌و‌ه نابینێت‪ ،‬به‌ڵکو به‌پێچه‌وانه‌و‌ه ژینگه‌یه‌کى‬ ‫وا دێته‌بوون ک ‌ه مایه‌ى سازشکردن بۆ یه‌کترى له‌هه‌مبه‌ر گواستنه‌وه‌ى‬ ‫ده‌سه‌اڵت وجوودى نه‌بێت‪ ،‬تا ئه‌وه‌ى هه‌مووان ترسیان له‌یه‌کتر هه‌بێت‪،‬‬ ‫ک ‌ه ئه‌مه‌ش خاڵێکى ترسناک دێنێت ‌ه بوون‪ ،‬ک ‌ه بریتیی ‌ه له‌«متمان ‌ه نه‌بوون‬ ‫به‌یه‌کترى» پرسیارى سه‌ره‌کیش ئه‌وه‌یه‌ ئێستنا متمانه‌ به‌یه‌کترى نه‌که‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌ى که‌ى متمانه‌ به‌یه‌کترى ده‌که‌ن؟ ئه‌ى ل ‌ه بارودۆخه‌ سه‌خته‌کان چۆن‬ ‫پشتى یه‌کتر ده‌گرن؟ به‌م شێوه‌یه‌ى ئێستا ئه‌بێت بڵێین‪(:‬خۆش عێراق!)‬ ‫پرسى سه‌ره‌کى ئه‌وه‌یه‌ نابێت ئه‌مه‌ دیموکراسیه‌ته‌که‌ى عێراق بێت‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫به‌م شێوه‌یه‌ى ئێستا ناتوانرێت باس له‌دۆخى پێکه‌وه‌ ژیان وهه‌ڵکردن بکه‌ین‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ده‌بێت به‌پێچه‌وانه‌وه‌ بێت‪،‬ئه‌و ڕاستیه‌ش ده‌بینین که‌ چۆن هه‌ر گرووپ‬ ‫والیه‌نێک پشت به‌ده‌ره‌و‌ه ده‌به‌ستێت بۆ به‌رگریکردن له‌خۆى‪ ،‬ئه‌وه‌ى له‌م‬ ‫ناوه‌دا بێ خاوه‌ن وبه‌ڕه‌ڵاڵی ‌ه ته‌نها عێراقه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر کار وابڕوات باشتره‌ هه‌ر‬ ‫الیه‌ن ‌ه بچێت له‌وێ بژیت‪ ،‬ک ‌ه به‌دۆستى ڕاسته‌قینه‌ى خۆى داده‌نێت‪ ،‬دڵنیام‬ ‫بۆ ڕۆژێکیش به‌میوان دایان ناکه‌ن‪ ،‬چونکه‌ واڵتانى ده‌ره‌وه‌و دراوسێ ته‌نها‬ ‫کارى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى خۆیان ده‌که‌ن وئه‌مان وه‌ک ئامڕازى گه‌یشتن به‌و‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییانه‌ داده‌نێن‪ ،‬نه‌ک ئامانج له‌پیناو به‌رگریکردن وخسته‌ڕووى ماف‬ ‫وداواکارییه‌کانیان له‌پێناو که‌شێکى ژیاندۆستى ودیموکراتى‪.‬دواجار ئه‌م ‌ه‬ ‫ئه‌و ڕاستیه‌مان نیشانده‌دات عێراق الوازه‌و بێ ده‌ره‌و‌ه هیچى پێناکرێت!‬ ‫کوشته‌ى هه‌موو ئه‌مه‌ش نه‌بوونى ئه‌جێنداى تایبه‌تى عێراقه‌‪ ،‬له‌هه‌مبه‌ر‬ ‫سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌دا تا هه‌موو هێز‌ه سیاسیه‌کانى عێراقى له‌سه‌ر کۆبێته‌وه‌و‬ ‫هیچ الیه‌ن وگروپێک نه‌توانێت وه‌الى بنێت‪ ،‬به‌ومه‌رجه‌ى ئه‌و ئه‌جێندای ‌ه‬ ‫پێشێلى مافى هیچیان نه‌کات به‌و واتایه‌ى دیموکراتى بێت وله‌سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫هاوواڵتیبوون وبه‌رژه‌وه‌ندى نیشتیمانى بێت‪ ،‬نه‌ک وه‌کو ئێستا هه‌ر الیه‌نه‌و‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى خۆى له‌پێشچاوه‌و واده‌زانێت ئیتر ئه‌مه‌ ئه‌جێنداى عێراقه‌و‬ ‫ئه‌وه‌ش ئه‌و په‌ڕى دیموکراسیه‌ته‌!‬ ‫ئه‌وه‌ى هێزه‌کانى عێراق له‌سه‌ر گۆڕه‌پانى سیاسى ده‌یکه‌ن‪ ،‬هیچ بنه‌مایه‌کى‬ ‫دیموکراسى وپێکه‌وه‌ هه‌ڵکردنى تێدا نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو پێچه‌وانه‌که‌ى ڕاست ‌ه که‌س‬ ‫له‌گه‌ڵ که‌س هه‌ڵناکات وهه‌رکه‌سه‌و بۆخۆى‪ ،‬ده‌بێت هه‌مووان له‌بیرى ئه‌وه‌دا‬ ‫بن چۆن عێراق به‌ره‌و پێش به‌رن‪ ،‬ئه‌جێنداى تایبه‌ت به‌عێراق داڕێژن‪،‬‬ ‫به‌وه‌ى بیکه‌ن ‌ه کارنامه‌ى خۆیان له‌به‌رامبه‌ر ده‌ره‌وه‌داو هیچ الیه‌نێکیش بۆ‬ ‫نه‌بێت لێى البدات وبێ چاودێرى حکومه‌ت له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌دا مامه‌ڵ ‌ه بکات‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ده‌بێت هه‌مووان له‌پێناو عێراقدابن وڕاستگۆبن له‌پێناویدا ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌وان به‌ڕاستى ده‌یانه‌وێت عێراقێکى ڕاسته‌قین ‌ه بۆ پێکه‌وه‌گونجان وژیان‬ ‫بنیات بنێن!‬


jamawarnews  

Rebazi Azadi Newspaper

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you