Page 1

‫خەڵکى هەڵەبجە لە دواخستنى بە‬ ‫پارێزگا بونى شارەکەیان نیگەرانن‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫هەفتەنامەیەکی سیاسییە حزبی سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتی کوردستان دەریدەکات‬

‫ساڵی ‪ - 32‬ژماره ‪ - 786‬سێشەممە ‪2014/03/04‬‬

‫ل‪3‬‬

‫ده‌روازه‌یه‌ک بۆ زانین‬ ‫سێشەممة ‪/13‬ڕه‌شه‌مێ‪ 2713/‬کوردی‬

‫ئەنفال لە لیستى جینۆسایدەکانى‬ ‫جیهاندایە‬

‫‪ 2014/03/04‬زایینی‬

‫ساڵی ‪32‬‬

‫ل‪5‬‬ ‫‪ 8‬الپەڕە‬

‫ژماره‪786 :‬‬

‫‪1‬‬

‫مــەتـرسـیـدارتـریـن ســـێ هــێــرشـبـەری‬ ‫ئــەوروپــا‬

‫ل‪7‬‬ ‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫״ئەوەى بەرامبەر هەرێم بەکار دەهێنرێت جینۆسایدى ئابوورییە״‬ ‫لیژنه‌ى بااڵى لیستى هاوپه‌یمانى نیشتیمانى کوردستانى کۆبونه‌وه‌‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫‪2014/3/3‬‬ ‫ب��������ه‌رواری‬ ‫ل�ه‌ب��اره‌گ��اى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫حزبى زه‌حه‌مه‌تکێشانى کوردستان‬ ‫له‌شارى هه‌ولێر به‌ئاماده‌بونى‬ ‫هه‌ڤااڵن عه‌بدوڵاڵحاجى مه‌حمود‬ ‫ک��ارگ��ێ��رى م�ه‌ک��ت�ه‌ب��ى سیاسى‬ ‫محمه‌د سه‌لیم ئه‌ندامانى مه‌کته‌بى‬ ‫سیاسى حزبى سۆسیالیست‬ ‫دیموکراتى کوردستان ‪،‬لیژنه‌ى‬ ‫ب����ااڵى لیستى ه��اوپ �ه‌ی��م��ان��ى‬ ‫ن��ی��ش��ت��ی��م��ان��ى ک��وردس��ت��ان��ى‬ ‫که‌پێکهاتوو‌ه له‌هه‌رسێ‌ حزبى‬ ‫س��ۆس��ی��ال��ی��س��ت دی��م��وک��رات��ى‬ ‫کوردستان و زه‌حمه‌تکێشانى‬ ‫کوردستان و شیوعى کوردستان)‬ ‫کۆبونه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب���ه‌رێ���ز ع��ه‌ب��دوڵ�ڵا ح��اج��ى‬ ‫م�ه‌ح��م��ود ک��ارگ��ێ��رى مه‌کته‌بى‬ ‫سیاسى (حسدک) له‌لێدوانێکیدا‬ ‫ب���ۆ ~ ن����اوه‌رۆک����ى‬ ‫کۆبونه‌وه‌که‌ى خسته‌روو ‪ ،‬ووتى‬ ‫‪ « :‬کۆبونه‌وه‌کى ب��ااڵو ف��راون‬ ‫له‌نێوان هه‌سێ‌ حزب ئه‌نجامدار‬ ‫پێداویستیه‌کانى‬ ‫ک �ه‌ت��ی��ای��دا‬ ‫لیستى هاوپه‌یمانى نیشتیمانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ى ب��ۆ ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن��ى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق و‬ ‫ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان چه‌ندین بریارى گرنگ‬ ‫و پێویست گفتۆگۆى له‌باره‌و‌ه‬

‫کراوه‌ و تیشکخراوه‌ته‌ سه‌ر کاره‌کانى‬ ‫ئاینده‌ى ئه‌و لیست ‌ه و میکانیزمى‬ ‫کاراکردن له‌پێناو به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫ئه‌نجامێکى باش بۆ لیسته‌که‌«‪.‬‬ ‫ئ��ام��اژه‌ش��ى ب�����ه‌وه‌دا ‪ :‬ک ‌ه‬ ‫جه‌خت له‌سه‌ر رێنماییه‌کان بۆ‬ ‫سه‌رجه‌م لق و مه‌ڵبه‌ندو کۆمیته‌ى‬ ‫پارێزگاکانى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫وعێراق هه‌رسێ‌ الیه‌نى به‌شداربووى‬ ‫هاوپه‌یمانیه‌تیه‌ک ‌ه کرایه‌وه‌ ‪ ،‬وه‌ک‬ ‫میکانیزم و کاراکردنى هاوپه‌یمانى‬ ‫نیشتیمانى کوردستانى‪.‬‬ ‫ع��ه‌ب��دوڵ�ڵا ح��اج��ى م�ه‌ح��م��ود‬ ‫ووت��ی��ش��ى ‪ :‬دان��ان��ى ب �ه‌رن��ام �ه‌ى‬ ‫پ��ێ��وی��س��ت وگ���رن���گ ب���ۆ لیستى‬ ‫هاوپه‌یمانى نیشتیمانى کوردستانى‬ ‫ب�ه‌ل�ه‌ب�ه‌رچ��اوگ��رت��ن��ى پارێزگاکان‬

‫وب��ه‌ش��داری��ک��ردن��ى ئ���ه‌و لیست ‌ه‬ ‫له‌سه‌رجه‌م بۆنه‌و یاده‌ نیشتیمانى‬ ‫نه‌ته‌واییه‌تیه‌کانى گه‌له‌که‌مان و‬ ‫له‌یاد‌ه خۆش وناخۆشه‌که‌ندا له‌گه‌ڵ‬ ‫جه‌ماوه‌رى کوردستان ‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ش���ى ئ��اش��ک��راک��رد ک ‌ه‬ ‫له‌کۆبونه‌وه‌که‌دا تیشک خراوه‌ته‌سه‌ر‬ ‫لۆگۆى تایبه‌تى لیستى هاوپه‌مانى‬ ‫نیشتیمانى و ورده‌ک��اری �ه‌ک��ان��ى‬ ‫لیسته‌که‌ و بریاریشدرا کۆبونه‌وه‌کان‬ ‫درێ��ژی��ان هه‌بێت ل ‌ه پارێزگاکانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و پارێزگاکانى‬ ‫عێراق و راسته‌وخۆ سه‌رپه‌رشتى‬ ‫کارو چاالکیه‌کانى هاوپه‌یمانیه‌تیه‌ک ‌ه‬ ‫بکرێت بۆزیاتر کراکردنى کاره‌کان‬ ‫و گه‌یاندنى ئامانج وپه‌یامى لیستى‬ ‫هاوپه‌یمانى نیشتمانى کوردستانى‬

‫به‌جه‌ماوه‌رى کوردستان ‪.‬‬ ‫ش�����ای�����ان�����ى ب����اس���� ‌ه‬ ‫به‌مه‌به‌ستى به‌شداریکردن له‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫نوێنه‌رانى عێراق و ئه‌نجومه‌نى‬ ‫پ���ارێ���زگ���اک���ان���ى ه��ه‌رێ��م��ى‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ه�ه‌رس��ێ حزبى‬ ‫( سۆسیالیست و شیوعى‬ ‫و زه‌حمه‌تکێشان) لیستى‬ ‫ه��اوپ �ه‌ی��م��ان��ى نیشتیمانى‬ ‫کوردستان ـ یان پێکهێنا ‪ ،‬له‌‬ ‫ئێستادا لیسته‌که‌ هه‌وڵه‌کانى‬ ‫خستۆته‌ ک��ار تاکو بتوانێ‌‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردنه‌کاندا ده‌نگى باش‬ ‫ب �ه‌ده‌س��ت بهێنێت و ده‌نگى‬ ‫کورد له‌ناوچه‌ کێشه‌له‌سه‌ره‌کان‬ ‫کۆبکاته‌وه‌و به‌فیرۆ نه‌روات ‪.‬‬

‫ئەندامى کوتلەى موتەحیدون‪:‬‬

‫موچەى فەرمانبەرانى هەرێم دەکرێتە کارتێکى فشار نادەستوورییە‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫ئەندامى کوتلەى موتەحیدون‬ ‫لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‬ ‫لە دیدارێکى تایبەتى ~‬ ‫ئاماژە بۆ ئەوە دەکات « لەگەڵ‬ ‫ه��اوپ��ەی��م��ان��ى ک��وردس��ت��ان��ی��دا‬ ‫هاوپەیمانین و قبوڵ ناکەین‬ ‫بە بێ ئەو دوو الیەنە بوودجە‬ ‫تێپەڕێنرێت»‪.‬‬

‫س��ام��ر ئیبراهیم‪ ،‬ئەندامى‬ ‫کوتلەى موتەحیدون بە ~‬ ‫ڕاگەیاند چەندین ساڵە ناکۆکى‬ ‫سیاسى ه��ەب��ووە گەڕاوینەتەوە‬ ‫بۆ دەستوور گەر چارەسەرمان‬ ‫ن��ەدۆزی��ب��ێ��ت��ەوە ن��ەگ��ەش��ت��ۆت��ە‬ ‫ئ����ەوەى ک��ە س��ن��ورى ی��اس��ا و‬ ‫دەستوور بشکێنین بە تایبەتى‬ ‫ئ��ەو پ��رس��ان��ەى ک��ە پ��ەی��وەن��دى‬ ‫ب��ە خ��ەڵ��ک��ەوە ه��ەی��ە ئێمە لە‬

‫ناکۆکیەکانماندا بیکەینە کارتى‬ ‫فشار بەرامبەر بە یەکترى ئەوەى‬ ‫ئەمڕۆ بەرامبەر فەرمانبەرانى‬ ‫ه��ەرێ��م دەک��رێ��ت و م��وچ��ەی��ان‬ ‫دەکرێتە کارتێکى فشارى سیاسى‬ ‫بێگومان کارێکى نادەستوورییە‪،‬‬ ‫چونکە فەرمانبەرانى هەرێمى‬ ‫کوردستان بەشێک نین لەو کێشە‬ ‫و ناکۆکیانە‪.‬‬ ‫وتیشى ئەم کێشانە کاتین و‬

‫چارەسەر دەبن‪.‬‬ ‫ئ���ەو ئ��ەن��دام��ەى کوتلەى‬ ‫موتەحیدون ئ��ەوەى خستەڕوو‬ ‫ئێمە ل��ە ئێستادا بایکۆتى‬ ‫ئەنجومەنى‬ ‫دانیشتنەکانى‬ ‫نوێنەرانى عێراقمان ک��ردووە‬ ‫لەگەڵ هاوپەیمانى کوردستانیدا‬ ‫هاوپەیمانین و قبوڵ ناکەین‬ ‫بە بێ ئەو دوو الیەنە بوودجە‬ ‫تێپەڕێنرێت‪.‬‬

‫وه‌زاره‌تى په‌روه‌رد‌ه ڕۆژى پۆشینى جلى نه‌ته‌وه‌یى دیارکرد‬ ‫فه‌رمانبه‌ران و مامۆستایان و‬ ‫تایبەت بە ~‬ ‫خوێندکاران دیاریکرد‪.‬‬ ‫وه‌زاره‌ت������ى پ�����ه‌روه‌رد ‌ه‬ ‫هاجه‌ر داود‪ ،‬به‌رێوه‌به‌رى‬ ‫رۆژى پ��ۆش��ی��ن��ى ج��ل و ڕاگ���ه‌ی���ان���دن���ى وه‌زاره‌ت������ى‬ ‫به‌رگى نه‌ته‌وه‌یى بۆ هه‌موو پ �ه‌روه‌رده‌ ڕایگه‌یاند‪ :‬دواى‬

‫وه‌رگرتنى ڕه‌زامه‌ندى وه‌زیرى‬ ‫پ��ه‌روه‌رده‌ ڕۆژى دووشه‌مم ‌ه‬ ‫دی��اری��ک��راو ‌ه‬ ‫‪2014/3/10‬‬ ‫بۆ ڕۆژى پۆشینى جل و‬ ‫به‌رگى نه‌ته‌وه‌یى بۆ هه‌موو‬

‫فه‌رمانبه‌ران و مامۆستایان‬ ‫و خوێندکاران ‪ .‬له‌م ڕۆژه‌دا‬ ‫ده‌وام ئاساییه‌ و پۆشینى‬ ‫جل و ب �ه‌رگ��ى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫ئاره‌زوومه‌ندانه‌یه‪.‬‬

‫تایبەت بە ~‬

‫ئەندامێکى خ��ول��ى پێشووى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق لە‬ ‫دی��دارێ��ک��ى تایبەتى ~‬ ‫ئاماژە بۆ ئەوە دەکات « کێشەى‬ ‫کورد لەگەڵ سوننەو شیعە نییە‪،‬‬ ‫لەگەڵ گروپێکى دەسەاڵتدارە کە‬ ‫دەیانەوێت بۆ بەرژەوەندییەکانى‬ ‫خ��ۆی��ان ف��ش��ار ل��ەس��ەر هەرێمى‬ ‫کوردستان دروست بکەن»‪.‬‬ ‫د‪ .‬سیروان زەه��اوى‪ ،‬ئەندامى‬ ‫خ��ول��ى پ��ێ��ش��ووى ئ��ەن��ج��وم��ەن��ى‬ ‫نوێنەرانى عێراق بە ~‬ ‫ڕاگەیاند بڕینى بەشە بوودجەى‬ ‫هەرێم پێچەوانەى یاسایە ئەوەى‬ ‫حکومەتى ناوەند دەیکات بەرامبەر‬ ‫بە هەرێمى کوردستان نەیاسایى‬ ‫و دەستوور و نە لەگەڵ یاسایى‬

‫نێودەوڵەتیشدا دەگونجێت‪ ،‬چونکە‬ ‫بە پێى دەستوورى عێراق هەموو‬ ‫هاواڵتیانى عێراق یەکسانن بەرامبەر‬ ‫یاسا وە سەروەت و سامانى عێراق‬ ‫ب��ە یەکسانى داب���ەش دەک��رێ��ت‬ ‫بەسەریاندا‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو ئ����ەوەى خ��س��ت��ەڕوو‬ ‫حکومەتى ع��ێ��راق ب��ە یەکسانى‬ ‫مامەڵە لەگەڵ هاواڵتیانى ناکات‬ ‫بۆ هاواڵتى شارەکانى ترى عێراق‬ ‫ب��وودج��ە دەن��ێ��رێ��ت ب��ۆ هەرێمى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ناینێرێت‪ ،‬ئ��ەوەى‬ ‫ک��ە حکومەتى ع��ێ��راق دەی��ک��ات‬ ‫تەمیزێکى عونسوریشە ئەڕواتە‬ ‫ب����وارى ج��ی��ن��ۆس��ای��دى ئ��اب��وورى‬ ‫خەڵکى کوردستان ئەمە پێچەوانەى‬ ‫ج����اڕى گ���ەردوون���ى م��اف��ەک��ان��ى‬ ‫مرۆڤە وە پێچەوانى نەهێشتنى‬ ‫جینۆسایدیشە‪.‬‬

‫سبه‌ینێ پشوو‌ه ل ‌ه سه‌رجه‌م دام‬ ‫و ده‌زگاکانی حکومه‌تی هه‌رێم‬ ‫تایبەت بە ~‬

‫بەبۆنەی یادەکانی راپ��ەڕی��ن و‬ ‫ئادارو جەژنی نەورۆز حکومەتی هەرێم‬ ‫پشووەکانی ئەم مانگەی راگەیاند‪.‬‬ ‫سەفین دزەی���ی‪ ،‬وتەبێژی فەرمی‬ ‫حکومەتی هەرێمی کوردستان راگەیاند‬ ‫کە بەبۆنەی یادەکانی راپەڕین و ئادارو‬ ‫جەژنی نەورۆز رۆژانی ‌( ‪ 5‬و‪11‬و ‪ 14‬و‬ ‫‪ 20‬و ‪ 21‬و ‪ 22‬و ‪ ) 23‬ی ئەم مانگە‬ ‫لەسەرجەم دامودەزگاکانی حکومەتی‬ ‫هەرێم پشووی فەرمییە‪.‬‬ ‫سەبارەت بە پشووی وەزارەت��ی‬ ‫پەروەردەش‪ ،‬سەفین دزەیی گووتی‪،‬‬

‫پشووی ئەم وەزارەتە لە (‪)24 - 11‬ی‬ ‫ئەم مانگە دەستپێدەکات و سەرجەم‬ ‫ناوەندەکانی خوێندن دەگرێتەوە‪.‬‬ ‫رۆژی ‪ 3/24‬دەوام���ی ئاسایی لە‬ ‫سەرجەم دامو دەزگاکانی حکومەت‬ ‫دەستپێدەکاتەوە‪.‬‬

‫بەبێ میوانى بیانى سبەینێ ساڵیادى‬ ‫ڕاپەڕین دەکرێته‌وه‌‬

‫تایبەت بە ~‬

‫س��ەرۆک��ى ئ��ی��دارەى ڕاپ��ەڕی��ن بە‬ ‫~ ڕاگەیاند لەبەر نەبوونى‬ ‫ب��وودج��ە خۆمان لە هەندێک چاالکى‬ ‫بواردووە بۆ ساڵیادى ڕاپەڕین‪ .‬حەمید‬ ‫عەبدوڵاڵ ‪ ،‬سەرۆکى ئیدارەى ڕاپەڕین‬ ‫بە ~ ڕاگەیاند ئامادەکارى‬ ‫تەواومان کردووە بۆ یادکردنەوەى ڕاپەڕینە‬ ‫مەزنەکەى گەلەکەمان لە کاتژمێر هەشت‬ ‫و نیوى بەیانییەوە لەسەر گۆڕستانى ڕانیە‬ ‫تاجە گوڵینە لەسەر گڵکۆى شەهیدان‬ ‫دادەنێن و دواتر لە پارکى دەروازە لە‬ ‫ڕانیە کۆبونەوەیەکى جەماوەرى ئەنجام‬ ‫دەدرێت و دواتر لە هۆڵى شارەوانى ڕانیە‬ ‫مەراسیمى بەخشینى مەدالیاى ڕێزلێنان‬ ‫دەدرێتە کەسوکارى سەربەرزى شەهیدان‪.‬‬

‫ناوبراو وتیشى مەدالیاکە لەالیەن وەزارەتى‬ ‫شەهیدان و ئەنفالکراوەکان ئامادە کراوە‪.‬‬ ‫سەرۆکى ئیدارەى ڕاپەڕین ئەوەى‬ ‫خستەڕوو میوانى بیانى بانگهێشتى‬ ‫ساڵیادى مەراسیمى ڕاپەڕین نەکراوە‪،‬‬ ‫چونکە هیچ بوودجەیەکمان بۆ تەرخان‬ ‫نەکراوە بۆ یادەکە‪ .‬لەبارەى ئەنجامدانى‬ ‫پرۆژەى خزمەتگوزارى حەمەید عەبدوڵاڵ‬ ‫وتى بەشێوەیەکى گشتى ناوچەکە لە‬ ‫ڕێگاوبانەکان کەمێک کەموکوڕیمان هەیە‬ ‫بڕێکى زۆر لە بوودجەکەمان تەرخان‬ ‫کردووە بۆ باشترکردنى ڕێگاوبان لە ناو‬ ‫شارى ڕانیە و دەوروبەرى‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ی ل���ە س���اڵ���ى ‪2014‬وە‬ ‫ب��وودج��ەک��ەم��ان س��ەرب��ەخ��ۆ دەب��ێ��ت و‬ ‫تائێستا پرۆژەکانمان لە سلێمانیەوە بۆ‬ ‫ئەنجامدراوە‪.‬‬


‫‪2‬‬

‫هه‌واڵ و ڕاپۆرت‬

‫ساڵی ‪ - 32‬ژماره ‪ - 786‬سێشەممە ‪2014/03/04‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫ســــــــــازدانـــــــى کـــــۆبــــونــــه‌وه‌یــــه‌کــــــى ئـــــاســــــایــــــى‬ ‫~‬

‫له‌باره‌گاى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫له‌شارى سلێمانى به‌ئاماده‌بونى‬ ‫هه‌ریه‌ک له‌ به‌رێز « عه‌بدوڵاڵ‬ ‫ح��اج��ى م�ه‌ح��م��ود» و ه�ه‌ڤ��ااڵن‬ ‫فاتح ره‌ووف و زگ��ارغ�ه‌ف��ور و‬ ‫تانیا تاهر و ره‌فعه‌ت محه‌مه‌د‬ ‫و ع�ه‌ت��ات��وف��ی��ق و ئ�ه‌ح��م�ه‌دى‬ ‫حه‌مه‌نورى و ئاماده‌بونى مه‌ال‬ ‫لوقمان به‌رپرسى په‌یوه‌ندیه‌کانى‬ ‫ک���ۆم���ارى ئ��ی��س�لام��ى ئ��ێ��ران‬ ‫کۆبونه‌یه‌ک سازکرا ‪.‬‬ ‫ل�ه‌ک��ۆب��ون�ه‌وه‌ک�ه‌دا سه‌ره‌تا‬ ‫بارودۆخى ئه‌مڕۆى کوردستان و‬ ‫عێراق و ناوچه‌که‌ ئاماژه‌ى پێدراو‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا ب��اس له‌هه‌نگاوه‌کانى‬ ‫ت��ێ��پ �ه‌ران��دن��ى ن��اک��ۆک��ی�ه‌ک��ان��ى‬ ‫ن��ێ��وان ه �ه‌ول��ێ��ر ‪ -‬ب��ه‌غ��دا ک��را‬ ‫ک�ه‌ک��اری��گ�ه‌رى ل �ه‌س �ه‌ر ره‌وش��ى‬

‫ژی��ان��ى ت��اک �ه‌ک��ان��ى کۆمه‌ڵگا‬ ‫دروست ک��ردووه‌و درێژه‌کێشانى‬ ‫له‌به‌رژه‌وه‌ندى هیچ الیه‌کدا نییه‌‬ ‫‪ ،‬پاشان یه‌کریزى نیشتمانى‬ ‫بۆ پاراستنى به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانى‬

‫خه‌ڵکى کوردستان به‌پێویست‬ ‫زانرا‪ ،‬له‌م رووه‌شه‌وه‌ هه‌ڵوێستى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫کوردستان خرایه‌ روو که‌ چى بۆ‬ ‫به‌ره‌وپێشبردنى ئه‌زمونى هه‌رێم‬

‫بێت و له‌خزمه‌تى داهاتوى خه‌ڵکى‬ ‫کوردستان بێت ئ�ه‌وه‌ ده‌کاته‌‬ ‫ئامانج و ل��ه‌راب��ردوش��دا رۆڵ��ى‬ ‫گ �ه‌وره‌ى هه‌بووه‌ له‌چه‌سپاندنى‬ ‫م��اف�ه‌ک��ان��ى ک���وردو پاراستنى‬

‫هه‌موو ئه‌و ده‌ستکه‌وتانه‌ى تا‬ ‫ئه‌مڕۆ به‌ده‌ست هاتوون ‪.‬‬ ‫ل���ه‌ب���ه‌ش���ێ���ک���ى ت����رى‬ ‫کۆبونه‌وه‌که‌دا به‌رێز عه‌بدوڵاڵى‬ ‫ح��اج��ى م �ه‌ح��م��ود رای��گ �ه‌ی��ان��د‬ ‫ئێمه‌ ده‌توانین له‌چوارچێوه‌ى‬ ‫سیسته‌مێکى ئازادو دیموکراسدا‬ ‫م����وم����اره‌س����ه‌ى س��ی��اس �ه‌ت��ى‬ ‫سه‌رده‌میانه‌ى خۆمان بکه‌ین‬ ‫و له‌رێگه‌ى ده‌نگى خه‌ڵکه‌وه‌‬ ‫له‌خه‌بات ب�ه‌رده‌وام بین‪ ،‬که‌ بۆ‬ ‫ئه‌مه‌ش پێویستمان به‌گیانى‬ ‫هاوبه‌شى هه‌یه‌ و گه‌شه‌کردنمان‬ ‫به‌ستراوه‌ به‌ ئیراده‌ى به‌رده‌وام‬ ‫ب����ون و س����ورب����ون ل��ه‌س��ه‌ر‬ ‫به‌ده‌ستهێنانى ماف و داواکانى‬ ‫خه‌ڵکى کوردستان و پشتیوانى‬ ‫له‌هه‌ر بڕیارێک که‌ به‌ئاراسته‌ى‬ ‫پاراستنى ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دی�ه‌ک��ان��ى‬ ‫نه‌ته‌وه‌که‌مان ده‌روات ‪.‬‬

‫کۆبونه‌وه‌ى فراوانى مه‌ڵبه‌ندى شاره‌زوورى حزبى سۆسیالسیت دیموکراتى کوردستان به‌رێوه‌چوو‬ ‫~‬

‫ب �ه‌س �ه‌رپ �ه‌رش��ت��ى مامۆستا‬ ‫ئیبراهیم ک��ۆب��وون�ه‌وه‌ى فراوانى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى ش�����اره‌زوورى حزبى‬ ‫سۆسیالیست دیموکراتى کوردستان‬ ‫ئه‌نجامدرا‪.‬‬ ‫‪2014/2/28‬‬ ‫ب��������ه‌رواری‬ ‫له‌باره‌گای مه‌ڵبه‌ندی شاره‌زووری‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان مامۆستا ئیبراهیم‬ ‫م �ه‌ح��م��ود ب �ه‌رپ��رس��ی مه‌ڵبه‌ند‬ ‫به‌ئاماده‌بونى جیگرو ئه‌ندامانی‬ ‫م���ه‌ڵ���ب���ه‌ن���د س���ه‌رپ���ه‌رش���ت���ی‬ ‫کۆبونه‌وه‌یه‌کی کادیروهه‌ ڤااڵن‬ ‫وپێشمه‌رگه‌ دیرینه‌کانی سنوری‬ ‫مه‌ڵبه‌ندی شاره‌زوورى کرد ‪.‬‬ ‫س�ه‌ره‌ت��اى کۆبوونه‌وه‌که‌ به‌‬ ‫ساتێک رێزگرتن له‌ گیانى پاکى‬ ‫شه‌هیدان ده‌ستى پێکرد‪ ،‬دواتر‬

‫مامۆستا ئیبراهیم تیشکى خست ‌ه‬ ‫سه‌ر کێشه‌و ناکۆکیه‌کانى نێوان‬ ‫هه‌رێمى کوردستان وحکومه‌تى‬ ‫عێراق و کاریگه‌رى ئه‌و کێشانه‌ى‬ ‫له‌سه‌ر ره‌وشى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫شیکرده‌وه‌ ‪،‬به‌تایبه‌تى نه‌ناردنى‬ ‫بودجه‌ى هه‌رێم له‌الیه‌ن حکومه‌تى‬ ‫ب��ه‌غ��داوه‌و دواک �ه‌وت��ن��ى موچه‌ى‬ ‫که‌کاریگه‌رییه‌کى‬ ‫فه‌رمانبه‌ران‬ ‫راسته‌خۆى له‌سه‌ر بازارى کوردستان‬ ‫دروستکردووه‌ ‪،‬به‌پێویستیشى زانى‬ ‫هه‌رچى زووه‌ کێشه‌کان چاره‌سه‌ر‬ ‫بکرێن وکۆتاى به‌و ته‌نگژانه‌ بێت‬ ‫و مووچه‌ى فه‌رمانبه‌ران بدرێت ‪.‬‬ ‫دواتر ئاماژه‌یدا به‌هه‌ڵبژاردنه‌کانى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى ن��وێ��ن�ه‌ران��ى عێراق‬ ‫وئه‌نجومه‌نى پارێزگاکانى هه‌رێم‬ ‫که‌بریاره‌ له‌ کۆتایی ‌مانگى ‪ 4‬ى‬ ‫ئه‌مساڵدا به‌رێوه‌بچێت ووتیشى‬ ‫ئ��اڵ��وگ��ۆرى ده‌س����ه‌اڵت له‌رێگاى‬

‫ه��ه‌ڵ��ب��ژاردن��ه‌ک��ان��ه‌وه‌ یه‌کێک ‌ه‬ ‫له‌پرانسیپه‌کانى دیموکراسى ‪،‬‬ ‫له‌و باره‌یه‌وه‌ به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ند‬ ‫تیشکى خسته‌ سه‌ر به‌شداریکردنى‬ ‫حزبى سۆسیالیست دیموکراتى‬

‫کوردستان له‌چوارچێوه‌ى لیستى‬ ‫هاوپه‌یمانى نیشتیمانى و هه‌وڵدان‬ ‫بۆ سه‌رخستن و به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫ده‌نگى پێویست و کاریگه‌ر بۆ ئه‌و‬ ‫لیسته‌‪،‬هه‌روه‌ها گرنگى ئه‌و لیسته‌ى‬

‫له‌هه‌ڵبژاردنه‌کان بۆ ئاماده‌بوان‬ ‫ش��ی��ک��رده‌وه‌ به‌تایبه‌تى له‌پێناو‬ ‫ب �ه‌ه �ه‌ده‌ر نه‌چونى ده‌نگى کورد‬ ‫له‌ناوچه‌ دابرێندراوه‌کان ‪،‬هیواشى‬ ‫خواست هه‌موو الیه‌ک هه‌وڵه‌کانیان‬ ‫چربکه‌نه‌وه‌ بۆ سه‌رکه‌وتنى لیستى‬ ‫هاوپه‌یمانى نیشتیمانى ‪،‬بۆئه‌و‬ ‫مه‌به‌سته‌ش داواى کرد له‌هه‌ڤااڵن‬ ‫و الی��ه‌ن��گ��ران��ى ح���زب ک�ه‌ه��ان��ى‬ ‫ه��اواڵت��ی��ان ب��ده‌ن ب��ۆ وه‌رگرتنى‬ ‫کارتى ئه‌لکترۆنى وبه‌شداریکردنیان‬ ‫له‌پرۆسه‌ى هه‌ڵبژاردن ‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌و کۆبوونه‌وه‌که‌دا تیشک‬ ‫خ��رای �ه‌ س��ه‌ر میکانزیمى نوێى‬ ‫کارکردنى مه‌ڵبه‌ند له‌ پێناو زیاتر‬ ‫پێشخستنى ئه‌و پرس و به‌رنامه‌‬ ‫گ��رن��گ��ان�ه‌ى ک �ه‌ ده‌ت��وان��رێ��ت له‌‬ ‫ریگه‌یانه‌وه‌ خزمه‌ت به‌ جه‌ماوه‌رى‬ ‫ناوچه‌که‌ بکرێت له‌وباره‌یه‌شه‌وه‌‬ ‫بیرورا ئاڵوگۆر کرا‪.‬‬

‫گەشتی فڕۆکەوانی ڕێژەی کورسیەکانی حکومه‌تى هه‌رێم بوونى بۆڕیه‌کى ب ‌ه قاچاغبردنى‬ ‫نه‌وت ل ‌ه سنوورى تورکیا ره‌تده‌کاته‌و‌ه‬ ‫لەگەڵ عێراق زیاد دەکات‬ ‫~‬

‫ڕێ���ک���خ���راوی ف���ڕۆک���ەوان���ی‬ ‫نیشتیمانی ئیران رایگەیاند «‬ ‫نیازی وایە ڕێ��ژەی کورسیەکانی‬ ‫لەگەڵ عێراق زیاد بکات ئەمەش‬ ‫ل��ەس��ەر خ��واس��ت��ی گەشتیارە‬ ‫ئاینیەکانە لەنێوان هەردوو وواڵت‪.‬‬ ‫سەرۆکی رێکخراوەکە عەلی‬ ‫رەزا جیهانگیری لە لێدوانێکی‬ ‫ڕۆژنامەوانی دا گووتی « ڕێژەی‬ ‫کورسیەکانی فرۆکەوانی زیادی‬ ‫ک����ردووە ب��ۆه��ەم��وو وواڵت��ێ��ک��ی‬ ‫ئەوروپی و ڕۆژژهەالتی ئاسیا و‬ ‫ئەمەریکای باشوور ‪ ،‬هەروەها‬ ‫رێککەوتن کراوە لەگەڵ عێراق و‬ ‫کوێت و نەمسا و روسیا و ئۆکرانیا‬ ‫و ئەفغانستان ‪ ،‬لەالیەن ئەرمینیا و‬ ‫تورکیا و ‪ ،‬هەروەها گەشەپێدانی‬

‫پەیوەندی نێوانیان لەگەڵ سوید‬ ‫و سەنگافورەو بەرازیل لە لیستی‬ ‫کارەکانی رێکخراوەکەیە‪.‬‬ ‫ئ���ام���اژەی ب����ەوەش ک���رد ‪:‬‬ ‫دیراسەی زیادکردنی کورسیەکانمان‬ ‫ک��ردووە بەهۆی ئەو پەیوەندیەی‬ ‫لەنێوانمان هەیە ‪،‬ئەمەش لەسەر‬ ‫زۆرب��وون��ی گەشتیارە ئاینیەکانە‬ ‫کە گەشتیاران زیارەتی مەزارگە‬ ‫ئاینیەکان دەک���ەن‪ .‬دەسەاڵتی‬ ‫فڕۆکەوانی عێراقی ئاشکرایکرد‪:‬‬ ‫لەکانوونی یەکەمی رابردوو هێڵی‬ ‫ئاسمانی نیشتیمانی بوژانەوەیەکی‬ ‫ب���ەرچ���اوی ب��ەخ��ۆی��ەوە بینیوە‬ ‫لەناوچەکەو جیهان ‪ ،‬دوای دەست‬ ‫پ ‌ێ ک��ردن��ەوەی ڕۆژان��ە پێشوازی‬ ‫لە ‪ 600‬فڕۆکەی بیانی جۆراو جۆر‬ ‫دەک��ر ‌ێ لەهەر فڕۆکەیەکیش ‪350‬‬ ‫تاوەکو ‪ 550‬دۆالر قازانج دەکەن ‪.‬‬

‫کورت ‌ه هه‌واڵ‬ ‫بڕیار دەری پەرلەمان‪:‬‬ ‫کێشەکانی هەرێم وبەغدا‬ ‫بەرەو چارەسەر دەڕوات‬

‫ئەگەری ئەوە لەئارادایە کە‬ ‫کێشەکانی نێوان هەرێم وبەغدا‬ ‫ب��ەرەو چارەسەر ب��ڕوات لەدوای‬ ‫ئ����ەوەی ئ��وس��ام��ە نوجەیفی‪،‬‬ ‫س��ەرۆک��ی پ��ەرل��ەم��ان��ی عێراق‬ ‫سەردانی هەولێری کرد‬ ‫بەرهەمی نەوتی ئۆپێک لە‬ ‫مانگی شوباتدا بەرزبووەتەوە‬

‫ئ��اس��ت��ی ب��ەره��ەم��ی ن��ەوت��ی‬ ‫ئۆپێک لە مانگی دووی ئەمساڵدا‬ ‫بەرامبەر بە مانگی دیسەمبەری‬ ‫ساڵی راب���ردوو ب��ەرزب��ووەت��ەوە‪.‬‬ ‫هۆکارەکەشی بۆ بەرزبوونەوەی‬ ‫ئاستی هەناردەکاری نەوتی عێراق‬ ‫و ئەنگۆالو ئێران دەگەڕێتەوە‬

‫تورکیا‪ :‬پرۆسەی ئاشتی‬ ‫بەردەوامە‬

‫ی�����اری�����دەدەری س����ەرۆک‬ ‫وەزی��ران��ی تورکیا ڕایگەیاند‪،‬‬ ‫پرۆسەی ئاشتی لەواڵتەکەی‬ ‫بەردەوامەو قۆناغی ڕاوەستانی‬ ‫ش��ەڕ کۆتایی ه��ات��ووەو ئێستا‬ ‫نۆرەی چاالکی سیاسییە‪.‬‬

‫تاڵیبان بە فێڵ ژمارەیەک‬ ‫زیندانی ئازاددەکات‬

‫~‬

‫س �ه‌ب��اره‌ت به‌ ده‌ن��گ��ۆى بوونى‬ ‫ب��ۆڕی�ه‌ک��ى به‌قاچاغبردنى ن �ه‌وت‬ ‫له‌نێوان سنورى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫و ت��ورک��ی��ا‪ ،‬س �ه‌ف��ی��ن موحسین‬ ‫دزه‌یى وته‌بێژى فه‌رمى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێم راگه‌یاند‪ :‬دواى ئ �ه‌وه‌ى ل ‌ه‬ ‫چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌ک و ده‌زگایه‌کى‬ ‫راگه‌یاندن باڵوکرایه‌و‌ه ک ‌ه گوای ‌ه‬ ‫بۆڕیه‌کى به‌قاچاغبردنى ن�ه‌وت ل ‌ه‬ ‫ناوچه‌ى هه‌کارى سنورى نێوان‬ ‫ه�ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان و تورکیا‬ ‫دۆزراوه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان به‌ په‌ل ‌ه لێکۆڵینه‌وه‌و‬ ‫ب���ه‌دواداچ���وون���ى ده‌س��ت��پ��ێ��ک��رد و‬ ‫گه‌یشته‌ ئه‌و ئاکامه‌ى ئه‌م هه‌واڵ ‌ه‬ ‫هیچ بنه‌مایه‌کى دروس��ت��ى نییه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه ناوچه‌ى هه‌کارى ناوچه‌یه‌کى‬ ‫ش��اخ��اوى و دووره‌ ده‌س��ت�ه‌و هیچ‬

‫کێڵگه‌یه‌کى نه‌وتیشى لێ‌ نییه‌‪ .‬ئایا‬ ‫به‌ بۆڕیه‌کى ‪ 500‬مه‌ترى نه‌وت ل ‌ه‬ ‫کوێ‌ ده‌گاته‌ کوێ‌؟‬ ‫سه‌فین دزه‌یى گووتى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێم ب ‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک رێگ ‌ه نادات‬ ‫کارێکى له‌م شێوه‌ی ‌ه ئه‌نجام بدرێت‬ ‫و هه‌موو ئه‌و پرسانه‌ى په‌یوه‌ستن‬ ‫ێ‬ ‫ب ‌ه نه‌وت و هه‌نارده‌ى نه‌وت ده‌ب ‌‬ ‫ب ‌ه شێوه‌یه‌کى شه‌فاف و ب ‌ه گوێره‌ى‬

‫ماف ‌ه ده‌ستووریه‌کان بێت ئه‌ویش ب ‌ه‬ ‫گه‌یشتن ب ‌ه رێکه‌وتن له‌گه‌ڵ حکومه‌تى‬ ‫فیدڕاڵ له‌رێگ ‌ه گفتوگۆ‪ .‬بۆی ‌ه ب ‌ه هه‌موو‬ ‫شێوه‌یه‌ک هه‌نگاوى له‌م جۆر‌ه ره‌ت‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌‪ .‬ئه‌وه‌ى هه‌ی ‌ه بۆڕى نه‌وتى‬ ‫نێوان هه‌رێمى کوردستان و واڵتى‬ ‫تورکیای ‌ه ب ‌ه ئاگادارى هه‌مووالیه‌ک‬ ‫و تا ئێستاش یه‌ک به‌رمیل نه‌وت ل ‌ه‬ ‫رێگه‌ى ئه‌م بۆڕی ‌ه نه‌فرۆشراوه‌‪.‬‬

‫بەرپرسانی زیندانی قەندەهار‬ ‫ل���ە ب���اش���ووری ئ��ەف��غ��ان��س��ت��ان‬ ‫رایانگەیاند‪ ،‬هەندێک لە ئەندامانی‬ ‫پێشوی گرووپی تاڵیبان دوای‬ ‫ئەوەی بەرپرسانی گرتووخانەکەیان‬ ‫هەڵخەڵەتاندووە‪ ،‬لە گرتووخانەکە‬ ‫رای����ان����ک����ردووە‪ .‬رەح��م��ات��وڵ�ڵا‬ ‫ئەترەفی‪ ،‬بەڕێوەبەری ئاسایشی‬ ‫قەندەهار رایگەیاند «دوای ئەوەی‬ ‫بەڕێوەبەری گرتووخانەی قەندەهار‬ ‫بڕیاری ئازادکردنی ‪ 28‬زیندانی بە‬ ‫دەس��ت گەیشتووە و هەموو ئەو‬ ‫زیندانیانەی ئازادکردووە‪ ،‬تاوەکو‬ ‫زیندانەکەشیان جێنەهێشتووە‬ ‫فیڵەکەیان ئاشکرا نەبووە‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫دیدار‬

‫ساڵی ‪ - 32‬ژماره ‪ - 786‬سێشەممە ‪2014/03/04‬‬

‫ئەندامى کوتلەى موتەحیدون‪:‬‬

‫‪3‬‬

‫له‌الیه‌ن حکومه‌تی ناوه‌نده‌و‌ه موچەى فەرمانبەرانى هەرێم کراوه‌ت ‌ه کارتێکی فشار‬

‫دیمانە‪ :‬عومەر عەبدوڵاڵ‬

‫سامر ئیبراهیم‪ ،‬ئەندامى‬ ‫ک��وت��ل��ەى م��وت��ەح��ی��دون لە‬ ‫ئ��ەن��ج��وم��ەن��ى ن��وێ��ن��ەران��ى‬ ‫عێراق لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئەوە‬ ‫دەکات « لەگەڵ هاوپەیمانى‬ ‫کوردستانیدا هاوپەیمانین و‬ ‫قبوڵ ناکەین بە بێ ئەو دوو‬ ‫الیەنە بوودجە تێپەڕێنرێت»‪.‬‬

‫№‬

‫ک��ارت��ى ف��ش��ار ب��ەرام��ب��ەر بە‬ ‫یەکترى ئەوەى ئەمڕۆ بەرامبەر‬ ‫فەرمانبەرانى هەرێم دەکرێت‬ ‫و موچەیان دەکرێتە کارتێکى‬ ‫ف��ش��ارى س��ی��اس��ى ب��ێ��گ��وم��ان‬ ‫کارێکى نادەستوورییە‪ ،‬چونکە‬ ‫فەرمانبەرانى هەرێمى کوردستان‬ ‫ب��ەش��ێ��ک ن��ی��ن ل���ەو ک��ێ��ش��ە و‬ ‫ناکۆکیانە نابێت ب��ەرژەوەن��دى‬ ‫ئ�����ەوان ت��ێ��ک��ەڵ ب���ە پ��رس��ە‬ ‫سیاسییەکان بکرێت پاشان‬ ‫م��ەس��ەل��ەى ب��وودج��ە مافێکى‬ ‫ڕەواى هەموو هاواڵتێکى عێراقە‬ ‫و ناکرێت لەسەر ناکۆکى سیاسى‬ ‫لە نێوان الیەنە سیاسیەکاندا‬

‫موچەى فەرمانبەرانى دەوڵەت‬ ‫ببڕێت‪.‬‬ ‫*پێتانوایە س��ەردان��ەک��ەى‬ ‫سەرۆکى ئەنجومەنى نوێنەرانى‬ ‫ع��ێ��راق ب��ۆ ه��ەرێ��م سەرکەتوو‬ ‫بووە؟‬ ‫لە ڕاستیدا ئەوەى سەرۆکى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەران کردوێتى‬ ‫ناوبژیوانى نییە‪ ،‬بەڵکو ئەوە‬ ‫ئ��ەرک��ى نیشتیمانى خۆیەتى‬ ‫بەوەى هەوڵ بدات ئاستەنگەکان‬ ‫کەم بکاتەوە چارەسەرى گونجاو‬ ‫بۆ کێشە و گرفتەکانى نێوان‬ ‫پێکهاتەکانى عێراق بدۆزێتەوە‬ ‫ئەمە یەکەم جاریش نییە کە‬

‫فەرمانبەرانى‬ ‫هەرێمى‬ ‫کوردستان‬ ‫بەشێک نین‬ ‫لە کێشە و‬ ‫ناکۆکییه‌کان‬ ‫№‬

‫هەڵوێستان لەبەرامبەر‬ ‫ب��ڕی��ن��ى م��وچ��ەى هەرێمى‬ ‫کوردستان چییە؟‬ ‫ئێمە خ���وازی���ارى ئ��ەوە‬ ‫نین کێشەکان بگاتە ئەو‬ ‫ئاستە کە بە هۆى ملمالنییە‬ ‫سیاسییەکانەوە کە پێشێلى‬ ‫ه���ەم���وو ی���اس���ا و ڕێ��س��ا‬ ‫دەستووریەکان بکەین‪.‬‬ ‫چەندین ساڵە ناکۆکى‬ ‫سیاسى هەبووە گەڕاوینەتەوە‬ ‫ب����ۆ دەس������ت������وور گ���ەر‬ ‫چارەسەرمان نەدۆزیبێتەوە‬ ‫ن��ەگ��ەش��ت��ۆت��ە ئ����ەوەى کە‬ ‫سنورى یاسا و دەستوور‬ ‫بشکێنین بە تایبەتى ئەو‬ ‫پ��رس��ان��ەى ک��ە پ��ەی��وەن��دى‬ ‫بە خەڵکەوە هەیە ئێمە لە‬ ‫بیکەینە‬ ‫ناکۆکیەکانماندا‬

‫سەرۆکى ئەنجومەنى نوێنەران‬ ‫هەوڵ دەدات کێشەکانى نێوان‬ ‫هەرێم و بەغداد چارەسەر بکات‪.‬‬ ‫پێموایە ئەم کێشانە کاتین و‬ ‫چارەسەر دەبن‪ ،‬بەاڵم هەموو کات‬ ‫هەوڵى لەو جۆرە لەماوەیەکى‬ ‫کەمدا دەرئەنجامەکەى ئاشکرا‬ ‫نابن‪.‬‬ ‫ئ��ێ��م��ە گ��ەش��ب��ی��ن��ی��ن ب��ە‬ ‫س����ەردان����ەک����ەى س���ەرۆک���ى‬ ‫ئەنجومەنى نوێنەران بۆ هەرێمى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫*ل��ە دواخستنى پەسەند‬ ‫ک��ردن��ى ب���وودج���ە ح��ک��وم��ەت‬ ‫تاوانبارە یان پەرلەمان؟‬ ‫ل���ە ڕاس��ت��ی��دا ح��ک��وم��ەت��ى‬ ‫فیدراڵ تاوان بارە لەبەرئەوە لە‬ ‫کاتێکى درەنگدا پرۆژە یاساى‬ ‫بوودجەى ڕەوان��ەى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراق کرد پاشانیش‬ ‫پ��رۆژە یاساى بوودجە لە ناو‬ ‫پەرلەماندا کاتى زۆرى دەوێت لە‬ ‫خوێندنەوەى یەکەم و دووەمى‬ ‫پ��رۆژەک��ەدا و دوات��ر دەنگدان‬ ‫لەسەر پ��رۆژە یاساى بوودجە‬ ‫ئەنجام دەدرێ���ت الی��ەن��ى کەم‬ ‫مانگێکى دەوێت‪.‬‬ ‫ه��ەم��وو س��اڵ��ێ��ک کێشەى‬ ‫بوودجە لە نێوان هەرێم بەغداد‬ ‫دروست دەبێت بۆیە گەر هەردوو‬ ‫ال بە شێوەیەکى ڕون و ئاشکرا‬ ‫بێنە پێشەوە بێگومان کێشەکان‬

‫چ��ارەس��ەر دەب���ن‪ ،‬چونکە لە‬ ‫ڕاس��ت��ی��دا چ���ارەس���ەر نەبونى‬ ‫ناکۆکیەکان هاواڵتیان زەرەمەند‬ ‫دەبن و پرۆژەکان دوادەک��ەون‪،‬‬ ‫چ��ی��ت��ر واڵت���ەک���ەم���ان ت��وان��اى‬ ‫قوڵبونەوەى کێشەکانى نییە‪،‬‬ ‫بەڵکو پێویستى بە بنیات نانە‬ ‫و لێک تێگەشتنە‪.‬‬ ‫بەردەوام بونى کێشەکانیش‬ ‫ناگاتە ئەوەى کە الیەنێک براوە‬ ‫بێت و الیەنێکى تر دۆڕاوە بێت‪.‬‬ ‫*ه���ەم���ی���ش���ە س���ەرۆک���ى‬ ‫حکومەتى فیدراڵ بە تاک ڕەو‬ ‫ناوزەند دەکرێت تۆ لەو بارەیەوە‬ ‫چى دەڵێت؟‬ ‫ئێمە لە واڵتێکداین هێشتا‬ ‫دیموکراسى بەرجەستە نەبووە‬ ‫ت��ێ��دا‪ ،‬ه��ەم��وو الیەنێک ه��ەوڵ‬ ‫دەدات ک��ۆن��ت��رۆڵ��ى دەس���ەاڵت‬ ‫بکات ب��ڕی��ارەک��ان ل��ە دەستى‬ ‫خۆیدا بێت ئەو کەسە مالیکى‬ ‫بێت یان کەسێکى تر بێت ئەم‬ ‫پرەنسیپە لە ماوەى ڕاب��ردوودا‬ ‫پەیڕەو کرا نەتوانراوە بگۆڕدرێت‬ ‫هیوادارم هەڵبژاردنى داهاتوو‬ ‫هاوکێشەکان بە ئاراستەیەک‬ ‫ب��گ��ۆڕێ��ت ک���ە چ��ی��ت��ر ب���وارى‬ ‫تاکڕەوانە لە دەسەاڵتدا نەهێڵێت‬ ‫واڵت بەرەو سەقامگیرى سیاسى‬ ‫بڕوات‪.‬‬ ‫*ئ���ای���ا ن��ی��ەت��ێ��ک ه��ەی��ە‬ ‫ه��اوپ��ەی��م��ان��ى نیشتمانى بە‬

‫زۆرینەى دەنگ پرۆژە یاساى‬ ‫بوودجە تێپەڕێنن؟‬ ‫ئێمە لە ئێستادا بایکۆتى‬ ‫ئەنجومەنى‬ ‫دانیشتنەکانى‬ ‫ن���وێ���ن���ەران���ى ع��ێ��راق��م��ان‬ ‫ک��ردووە لەگەڵ هاوپەیمانى‬ ‫کوردستانیدا هاوپەیمانین و‬ ‫قبوڵ ناکەین بە بێ ئەو دوو‬ ‫الیەنە بوودجە تێپەڕێنرێت‪،‬‬ ‫ه����ی����واداری����ن داخ�������واز و‬ ‫داواکارییەکانى کوتلەکانى تر‬ ‫لەبەرچاو بگیرێت‪.‬‬

‫چاالکەوانێکى مەدەنى‪:‬‬

‫خەڵکى هەڵەبجە لە دواخستنى بە پارێزگا بونى شارەکەیان نیگەرانن‬

‫دیمانە ‪~ :‬‬

‫یەکێک لە داوا‬ ‫پێشینەکانى‬ ‫خەڵکى‬ ‫هەڵەبجە‬ ‫شارەکەیان‬ ‫بکرێتە پارێزگا‬ ‫№‬

‫*پەیامى هەڵەبجەیەکان لە‬ ‫خۆپشاندانەکانى ‪2‬ئ���ازار چى‬ ‫بوو؟‬ ‫م�����اوەى چ���ەن���د ڕۆژێ���ک���ە‬ ‫پ�لان��ى ئ���ەوەم���ان دان����اوە کە‬ ‫ل��ە ڕۆژى ‪3/16‬پ��ەی��ام��ێ��ک��ى‬ ‫ئاشتیانە و هێمنانە بدەینە‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان و‬ ‫سەرۆکایەتى هەرێمى کوردستان‬ ‫بۆ ئەوەى ئەو خواستە ڕەوایەى‬ ‫خەڵکى هەڵەبجە کەماوەى زیاتر‬ ‫ل��ە ‪15‬س��اڵ��ە جەختى لەسەر‬ ‫دەک��ەی��ن��ەوە یەکێک ل��ە داوا‬ ‫پێشینەکانى خەڵکى هەڵەبجەیە‬ ‫شارەکەیان بکرێتە پارێزگا‪.‬‬ ‫م���اوەی���ەک ل��ەم��ەو ب���ەر لە‬

‫№‬

‫ک��ارزان س��ەالم‪ ،‬چاالکەوانى‬ ‫مەدەنى لە دیدارێکى تایبەتى‬ ‫~ ئ��ام��اژە ب��ۆ ئ��ەوە‬ ‫دەکات « لە ڕاستیدا لە ڕووى‬ ‫ئەو بینایانەى کە هەیە هەڵەبجە‬ ‫ئامادەیى ئەوەى تێدا نابینرێت‬ ‫کە بکرێتە پارێزگا‪ ،‬ئەوە شتێکە‬ ‫هەموان دەزان��ن‪ ،‬ب��ەاڵم کاتێک‬ ‫بڕیارى بە پارێزگا بونى هەڵەبجە‬ ‫دەردەچێت مەرج نییە یەکەم ڕۆژ‬ ‫پارێزگارێکى بۆ دیارى بکرێت»‪.‬‬

‫گوێبیستى‬ ‫ڕاگەیاندنەکانەوە‬ ‫ئ���ەوە ب��وی��ن ک��ە ئەنجومەنى‬ ‫وەزی��ران��ى ع��ێ��راق ڕەزام��ەن��دى‬ ‫نیشانداوە لەسەر بە پارێزگا‬ ‫بوونى هەڵەبجە دوات��ر ڕەوانى‬ ‫پەرلەمانى عێراق ک��راوە‪ ،‬بۆیە‬ ‫پەسەند کردنى بڕیارەکە ئەمە‬ ‫بەڕاستى مایەى دڵخۆشى بوو‪.‬‬ ‫*ل��ەگ��ەڵ س��اڵ��ی��ادى کیمیا‬ ‫ب���اران���ک���ردن���ى ه��ەڵ��ەب��ج��ە چ‬ ‫هەڵوێستێکتان دەبێت؟‬

‫یەکێک ل��ە هەنگاوەکانى‬ ‫بەرزکردنەوەى داواکارییەکانمان‬ ‫ئ��ەم خۆپیشاندانە ب��وو ئێمە‬ ‫ئەم خۆپیشاندانە وەک یەکێک‬ ‫لە ئەگەرەکان بەکار هێناوە‬ ‫ب��ەوەى گەر بزانین ئەم پرسە‬ ‫دوادەخ��رێ��ت رشەنگە بڕیارى‬ ‫خ��ۆم��ان هەبێت‪ ،‬ب��ەاڵم ئێمە‬ ‫چاوەڕێى ئەگەرەکانین و کاتى‬ ‫خ���ۆى ب��ڕی��ار دەدات‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫ب��ەش��ێ��وەى گ��ش��ت��ى خەڵکى‬ ‫هەڵەبجە ل��ە دواخستنى ئەو‬ ‫پرسەدا نیگەرانە‪.‬‬ ‫گەر بڕیارى بە پارێزگا بونى‬ ‫هەڵوەشێنرێتەوە‬ ‫هەڵەبجە‬ ‫ڕەن��گ��ە ل��ە ڕوى دەرون���ی���ەوە‬ ‫خەڵکى هەڵەبجە دووچارى بێ‬ ‫هێواى هەست بە شکست هێنان‬ ‫بکات و ڕەنگە پەرچە کردارى‬ ‫خراپیشى لێبکەوێتەوە‪.‬‬ ‫*ئایا هەلومەرجەکانى بوون‬ ‫بە پارێزگاى هەڵەبجە ئامادە‬ ‫باشى تەواوى بۆ کراوە؟‬ ‫ل��ە ڕاستیدا ل��ە ڕووى ئەو‬ ‫بینایانەى کە هەیە هەڵەبجە‬ ‫ئامادەیى ئەوەى تێدا نابینرێت‬ ‫ک��ە بکرێتە پ��ارێ��زگ��ا‪ ،‬ئ��ەوە‬ ‫شتێکە هەموان دەزان��ن‪ ،‬بەاڵم‬ ‫کاتێک بڕیارى بە پارێزگا بونى‬

‫هەڵەبجە دەردەچ��ێ��ت م��ەرج‬ ‫نییە یەکەم ڕۆژ پارێزگارێکى‬ ‫بۆ دیارى بکرێت و بیناى بۆ‬ ‫دابینبکرێت‪.‬‬ ‫لەکاتى بڕیارداندا حکومەتى‬ ‫هەرێمى کوردستان پالنێکى‬ ‫کورت خایەن لە ماوەى شەش‬ ‫مانگدا کۆمەڵێک بیناى گونجاو‬ ‫و ش��وێ��ن دروس����ت ب��ک��ات بۆ‬ ‫پ��ارێ��زگ��اک��ە‪ ،‬ب���ەاڵم ل��ە ڕووى‬ ‫و ئیدارەکەوە‬ ‫کەسەکانەوە‬

‫ڕەنگە کێشەیەکى ئەوتۆ نەبێت‪،‬‬ ‫چ��ون��ک��ە ل��ە ن���او ه��ەڵ��ەب��ج��ەدا‬ ‫کۆمەڵێک کادیرى بە توانا هەیە‬ ‫و لە ڕووى ئیدارییەوە دەتوانن‬ ‫کار بکەن‪.‬‬ ‫*س���ەب���ارەت ب���ەو ق���ەزا و‬ ‫ناحیانەى کە ناڕەزاییان هەبوو‬ ‫بۆ ئەوە چى دەڵێن؟‬ ‫ه��ەس��ت دەک��ەی��ن ج��ۆرێ��ک‬ ‫ل��ە س��اردب��ون��ەوە و ه��اوس��ۆزى‬ ‫لە نێوان ئەو ناوچانەدا هەیە‬

‫بەرامبەر بە پارێزگاى هەڵەبجە‪،‬‬ ‫چونکە کاتێک باس لە پارێزگاى‬ ‫هەڵەبجە دەکەین باس لە خودى‬ ‫هەڵەبجە ناکەین بەڵکو باس‬ ‫لە پارێزگاى هەڵەبجە دەکەین‪.‬‬ ‫هەست دەکەین هەندێک شوێن‬ ‫گرفتیان ب��ەرام��ب��ەر هەڵەبجە‬ ‫هەبوو ئێستا نەماوە و خەڵکى‬ ‫ئەو ناوچانەش هاوسۆزن لەگەڵ‬ ‫پ��رس��ى ب���وون ب��ە پ��ارێ��زگ��اى‬ ‫هەڵەبجە‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫ڕاپۆرت‬

‫ساڵی ‪ - 32‬ژماره ‪ - 786‬سێشەممە ‪2014/03/04‬‬

‫فێربونى پیشە‬ ‫لە قۆناغى بنەڕەتیدا‬ ‫هیرۆ سدیق‬

‫ئەوەى لە هەرێمى کوردستان‬ ‫دەبینرێت ل��ە ئێستادا سااڵنە‬ ‫ژمارەیەک لە دەرچوانى زانکۆ و‬ ‫پەیمانگا کاریان دەست ناکەوێت لە‬ ‫کەرتى گشتى و کەرتى تایبەتدا‪،‬‬ ‫ئ��ەم��ەش ه��ۆک��ارەک��ەى ب��ۆ ئ��ەوە‬ ‫دەگڕێتەوە زانکۆکان نەیانتوانیوە‬ ‫بە پێى خواستى ب��ازاڕ کەوادیر‬ ‫بەهەرم بهێنن و تا لەو ڕێگەیەوە‬ ‫زۆرت��ری��ن دەرچ��وو ک��ارى دەست‬ ‫بکەوێت لە بازارى کاردا‪.‬‬ ‫دەس��ت��ن��ەک��ەوت��ن��ى ک��اری��ش‬ ‫ب��ۆ دەرچ����وان دەگ��ەڕێ��ت��ەوە بۆ‬ ‫ڕۆڵى زانکۆکان لە پێگەیاندن و‬ ‫بڕوانامەپێدانى ئەو دەرچوانە‪ ،‬بۆیە‬ ‫پێویست دەکات بیر لە ڕێگایەکى‬ ‫ن���وێ ب��ک��رێ��ت��ەوە ت��ا زۆرت��ری��ن‬ ‫دەرچ��وو لە دەواى ت��ەواو کردنى‬ ‫قۆناغى خوێندنى زانکۆى کارى‬ ‫دەست بکەوێت و بێکار نەبێت لە‬ ‫کۆمەڵگەکەماندا پێویستە وەزارەتى‬ ‫پ�����ەروەردە بیر ل��ە وان��ەی��ەک��ى‬ ‫پیشەیى بکاتەوە بۆ خوێندکاران‬ ‫تا لەو قۆناغەدا خوێندکار فیرى‬ ‫پیشەیەک ببێت و بتوانێت لە‬ ‫داهاتوودا کار دەست بکەوێت و‬ ‫لە چاوەڕوانى دامەزراندندا نەبێت‬ ‫لە کەرتى گشتى‪ ،‬ب��ەاڵم دەبێت‬ ‫ئەو وانەیە هەموو پێداویستیەکانى‬ ‫بۆ دابینکرابێت و بە خواستى‬ ‫خوێندکاران بێت بۆ ئ��ەوەى بە‬ ‫سەرکەوتوو خوێندکار فێرى پیشە‬ ‫ببێت‪.‬‬ ‫گ��ەر وەزارەت���ى پ���ەروەردە و‬ ‫وەزارەت��ى خوێندنى بااڵ پالنیان‬ ‫ن��ەب��ێ��ت ب��ۆ ڕووب���ەڕوب���ون���ەوەى‬ ‫بێکارى لە هەرێمى کوردستان‬ ‫لە ئایندەدا قەیرانێکى گ��ەورەى‬ ‫بێکارى بەرۆکى گەنجان و الوانى‬ ‫واڵت��ەک��ەم��ان دەگ��رێ��ت ئاسان‬ ‫نییە چارەسەر کردنەکەى‪ ،‬بۆیە‬ ‫ک��ات��ى ئ���ەوە ه��ات��ووە بیر ل��ەوە‬ ‫بکرێتەوە لە ڕێگەى خوێندنەوە‬ ‫کار بۆ الوان دابینبکرێت و دواتر‬ ‫خوێندکار هەم هەڵگرى بڕوانامەیە‬ ‫و هەم پیشەیەک دەزانێت کە لە‬ ‫بازارى کاردا کار بکات و خزمەتى‬ ‫کۆمەڵگە بکات‪.‬‬ ‫بۆ ئەم مەبەستە شاره‌زایان‬ ‫ڕەخ��ن��ەى لە زانکۆکانى هەرێم‬ ‫ده‌گ��رن و بە پێویستى ده‌زان��ن‬ ‫کە پیشە فێرى الوان��ى هەرێمى‬ ‫کوردستان بکرێت بۆ ئەوەى لە‬ ‫هەندێک بواردا پەنا نەبرێتە بەر‬ ‫کادیرى دەرەوە لەگەڵ ئەوەشدا‬ ‫ئ����ەوەى خستە ڕوو ناکرێت‬ ‫هەمووان چاوەڕوانى کەرتى گشتى‬ ‫بن بۆ دام��ەزران��دن‪ ،‬بۆیە گرنگە‬ ‫حکومەتى هەرێمى کوردستان‬ ‫گرنگى بدات بە کەرتى تایبەت‬ ‫تا لەو ڕێگەیەوە دەرچوانى زانکۆ‬ ‫و پەیمانگاکان کاریان دەست‬ ‫بکەوێت و لەگەڵ ئەوەشدا هەردوو‬ ‫وەزارەت��ى پ��ەروەردە و خوێندنى‬ ‫بااڵ دەورى سەرەکى بگێڕن لە‬ ‫دروس��ت کردنى کادیرى بەتوانا‬ ‫کە بتوانن لە دواى تەواو کردنى‬ ‫خوێندن کاریان دەست بکەوێت لە‬ ‫کەرتى تایبەتدا و پەنا بۆ کەرتى‬ ‫گشتى نەبن‪.‬‬

‫د‪ .‬سیروان زەهاوى‪:‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫حکومەتى فیدراڵی عێراق حکومەتى قەیرانەکانە‬

‫دیمانە‪ :‬سروشت تۆفیق‬

‫د‪ .‬س��ی��روان زەه����اوى‪ ،‬ئەندامى‬ ‫خولى پێشووى ئەنجومەنى نوێنەرانى‬ ‫ع���ێ���راق ل���ە دی���دارێ���ک���ى ت��ای��ب��ەت��ى‬ ‫~ ئاماژە بۆ ئەوە دەکات «‬ ‫کێشەى کورد لەگەڵ سوننەو و شیعە‬ ‫نییە‪ ،‬لەگەڵ گروپێکى دەسەاڵتدارە‬ ‫کە دەیانەوێت بۆ بەرژەوەندییەکانى‬ ‫خۆیان فشار لەسەر هەرێمى کوردستان‬ ‫دروست بکەن»‪.‬‬ ‫بڕینى بەشە بوودجەى هەرێم‬ ‫پێچەوانەى یاسایە‬ ‫ئەوەى حکومەتى ناوەند دەیکات‬ ‫بەرامبەر بە هەرێمى کوردستان‬ ‫نەیاسایى و دەستوور و نە لەگەڵ‬ ‫یاسایى نێودەوڵەتیشدا دەگونجێت‪،‬‬ ‫چونکە بە پێى دەستوورى عێراق‬ ‫هەموو هاواڵتیانى عێراق یەکسانن‬ ‫بەرامبەر یاسا وە سەروەت و سامانى‬ ‫عێراق بە یەکسانى دابەش دەکرێت‬ ‫بەسەریاندا‪.‬‬ ‫بڕینى بەشە ب��وودج��ەى هەرێم‬ ‫پێچەوانەى یاسایى ‪95‬ى ساڵى‬ ‫‪ 2004‬یاساى بەڕێوەبردنى دارای��ى‬ ‫واڵت بەپێى ئ��ەو یاسایە کە باس‬ ‫ل��ەوە دەک��ات ئەگەر بێت بوودجە‬ ‫درەن��گ ک��ەوت ئ��ەوە ه��ەر مانگێک‬ ‫یەک لەسەر دوانزەى بوودجەى ساڵى‬ ‫پێشتر خ��ەرج دەکرێت وات��ە نابێت‬ ‫موچەى فەرمانبەران ڕاوەستێت‪،‬‬ ‫ب���ەاڵم ئ���ەوەى ح��ک��وم��ەى عێراقى‬ ‫کردوێتى پێچەوانەى دەستوورە‪ ،‬ئەمە‬ ‫لەالیەکەوە پێچەوانەى یاسایى نەتەوە‬ ‫یەکگرتوەکانیشە دەبێت حکومەت بە‬ ‫یەکسانى مامەڵە لەگەڵ هاواڵتیانەکەى‬ ‫بکات‪ ،‬بەاڵم دەبینین حکومەتى عێراق‬

‫بە یەکسانى مامەڵە لەگەڵ هاواڵتیانى‬ ‫ناکات بۆ هاواڵتى شارەکانى ترى عێراق‬ ‫بوودجە دەنێرێت بۆ هەرێمى کوردستان‬ ‫ناینێرێت‪ ،‬ئەوەى کە حکومەتى عێراق‬ ‫دەیکات تەمیزێکى عونسوریشە ئەڕواتە‬ ‫ب��وارى جینۆسایدى ئابوورى خەڵکى‬ ‫کوردستان ئەمە پێچەوانەى جاڕى‬ ‫گەردوونى مافەکانى مرۆڤە وە پێچەوانى‬ ‫نەهێشتنى جینۆسایدیشە‪ ،‬ئ��ەوەى‬ ‫حکومەتى عێراق دەیکات لەبەرامبەر‬ ‫هەرێمى کوردستاندا ناچێتە چوارچێوەى‬ ‫یاساییەوە‪ ،‬بەڵکو فشارێکى سیاسیە دژى‬ ‫هەرێمى کوردستان بەکارى دەهێنێت‪،‬‬ ‫فشارە سیاسییەکەش دیارە بۆ ئەوەى‬ ‫هاواڵتیانى کوردستان و میدیاکانى‬ ‫کوردستات پشتگیرى ئ��ەوە بکەن بۆ‬ ‫ئەنجامەکانى دواى هەڵبژاردن جۆرێک لە‬ ‫ڕێکەوتن بکەن لەگەڵ لیستەکەى ئەوە‬ ‫گروپەى ئێستە حکوم دەک��ەن لەگەڵ‬ ‫عێراقدا ئەمەیە فشارە سیاسییەکە و‬ ‫هیچى تر نییە‪.‬‬ ‫مالیکى دەیەوێت وەک بانگەشەیەکى‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردن��ى ب��ۆ خەڵکى عێراقى‬ ‫بسەلمێنێت کەوا جیاوازى ناکات بڵێت‬ ‫ئەوەتا لەسەر هەرێمى کوردستان و‬ ‫ڕومادیش فشار دەکەین بەشێوەیەک‬ ‫لە شێوەکان لەسەر هەندێک ناوچەى‬ ‫شیعەش فشار دەکات وەک کەسایەتێکى‬ ‫نەتەوەى پشتیوانى خۆى نیشان بدات‪،‬‬ ‫بەاڵم لە ڕاستیدا خەڵکى عێراق باش‬ ‫لەوە تێگەشتوون پێشتریش دووبارە‬ ‫کراوەتەوە ئەم حکومەتى فیدراڵییەى‬ ‫عێراق حکومەتى قەیرانەکانە و قەیران‬ ‫بە قەیران چارەسەر دەکات‪ ،‬ئەوە دیارە‬ ‫الى هەموو حزبە سیاسییەکانى عێراق‪.‬‬ ‫ناکرێت کورد پەنا بباتە دادگاى‬ ‫دەستوورى‬ ‫ئەگەر چى بە پێچەوانەى یاساوە‬

‫هەرێمى کوردستان مامەڵەى لەگەڵ‬ ‫دەکرێت‪ ،‬ناکرێت پەنا بباتە دادگاى‬ ‫دەستوورى وەک ئەوەى هەندێک یاسا‬ ‫ن��اس ئاماژە بۆ دەک��ەن‪ ،‬چونکە لە‬ ‫دادگاى دەستورى لە کۆى نۆ ئەندام‬ ‫کورد دوو ئەندامى هەیە‪ ،‬بۆیە مەترسى‬ ‫ئەوەى هەیە کە ئەوانیش بە شێوەیەک‬ ‫ل��ە ش��ێ��وەک��ان ئ��ەو دوو ک���وردەش‬ ‫سەرکەتوو نەبن‪ ،‬چونکە کەمینەن‪ ،‬وەک‬ ‫چۆن کورد لە پەرلەمان و حکومەت‬ ‫کەمینەین لە دادگاى بااڵش کەمینەین‪،‬‬ ‫بۆیە باش نییە پەنا ببرێتە بەر ئەو‬ ‫دادگایە‪ ،‬بەاڵم وەک پرسەکە کورد یاسا‬ ‫و دەستوور لە پشتمانە بێگومان هەموو‬ ‫شت یاسا و دەستوور نییە لە عێراقدا‬ ‫و کەمینە و زۆرینە حکوم دەکات‪ ،‬بۆیە‬ ‫ئەوە مەترسى خۆى هەیە پەنابردنە بەر‬ ‫دادگاى فیدراڵى‪.‬‬ ‫هەڵبژاردنەکان نزیک بوەتەوە‬ ‫فشار چییە حکومەتى هەرێمى‬ ‫کوردستان سەردانى نێودەوڵەتییەکان‬ ‫بکات ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان‬ ‫بە نەتەوە یەکگرتووەکانیشەوە کە‬ ‫ئەمەى عێراق دەیکات بە پێچەوانەى‬ ‫ڕێکەوتننامە نێودەوڵەتییەکان و یاسا‬ ‫ناخۆیە نیشتمانیەکانەوە دەیکات‬ ‫بۆ ئ��ەوەى کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى‬ ‫بێنە دەنگ‪ ،‬ئەمە کاتى خۆى ڕژێمى‬ ‫پێشوو ئابلوقەى ئ��اب��وورى لەسەر‬ ‫هەرێمى کوردستان دان��ا ئ��ەو کاتە‬ ‫لەسەر پرۆژەیەکى فەرەنسا نەتەوە‬ ‫یەکگرتووەکان بڕیارێکى دەرکرد کە لە‬ ‫‪%13‬و نیوى نەوتى عێراق کە دەفرۆسرێت‬ ‫بدرێت بە هەرێمى کوردستان‪ ،‬بۆئەوەى‬ ‫هەرێمى ک��وردس��ت��ان خ��ۆى بەڕێوە‬ ‫ببات‪ ،‬ئەگەر حکومەتى عێراق لەسەر‬ ‫ئەم سیاسەتەى خۆى ب��ەردەوام بێت‬ ‫بەرامبەر هەرێمى کوردستان داواى‬

‫ئەوە بکرێت لە نەوەتەوە یەکگرتووەکان‬ ‫وەک فشارێک ب��ۆ س��ەر حکومەتى‬ ‫عێراق‪ ،‬بەاڵم عێراق ب��ەردەوام نابێت‬ ‫لەسەر ئ��ەوەى خۆى هەڵبژاردنەکان‬ ‫نزیک بوەتەوە‪ ،‬وەک فشارێکى سیاسى‬ ‫لەسەر کورد بەکارى دەهێنێت لە ڕووى‬ ‫پەیوەندى ناخۆییەوە ک��ورد دەبێت‬ ‫پەیوەندى لەگەڵ گروپە شیعەکانى تر‬ ‫ئەوانوى لەدەرەوەى گروپى دەسەاڵتن‬ ‫پەیوەندى خۆیان توندوتۆڵ بکەن‬ ‫لەگەڵ برا سوننەکاندا قەزیەکە لەگەڵ‬ ‫حکومەتى عێراق بە تەسکى بێڵنەوە‬ ‫ئ��ەو گروپەى ئێستا حکوم دەک��ات‪،‬‬ ‫نەیکەنە مەسەلەى عەرەب و کورد و‬ ‫سوننەو و شیعە ئەوە لە بەرژەوەندى‬ ‫کورد نییە‪.‬‬ ‫کێشەى کورد لەگەڵ سوننەو و شیعە‬ ‫نییە‪ ،‬لەگەڵ گروپێکى دەسەاڵتدارە کە‬ ‫دەیانەوێت بۆ بەرژەوەندییەکانى خۆیان‬ ‫فشار لەسەر هەرێمى کوردستان دروست‬ ‫بکەن ئەمە مەبەستەکەیانە‪.‬‬ ‫کورد دەبێت بە عاتفیانە بڕیار نەدات‬ ‫پێویستى بە لێکۆلینەوە هەیە‪،‬‬ ‫نابێت کورد بکەوێتە داوى ئەوەى کە‬ ‫هەندێک هەڵوێست وەربگرێت‪.‬‬

‫سەربەخۆى و کۆنفیدراڵێت‬ ‫خەونى هەموو کوردێکە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەوان فشار لەسەر کورد دروست‬ ‫دەکەن بۆ ئەوەى کورد سەربەخۆى‬ ‫خ��ۆى ڕابگەیەنێت دەبێت کورد‬ ‫زۆر وریایانە مامەڵە بکات عێراق‬ ‫خۆى بەرەو دابەش بوون دەچێت‬ ‫با ئۆباڵەکەى نەکەوێتە ئەستۆى‬ ‫ک��ورد‪ ،‬چونکە گ��ەر ک��ورد ببێتە‬ ‫هۆکارى ئەو داب��ەش بوونە ئەوە‬ ‫دونیا لە کورد زویر دەبێت‪ ،‬چونکە‬ ‫نە ئەمریکا و سعودیە و قەتەر‬ ‫و ئیران و نە تورکیا ئەیانەوێت‪،‬‬ ‫بەاڵم عێراق دوور لە کورد خۆى‬ ‫بەرەو دابەش بوون دەچێت‪ ،‬نێوان‬ ‫شیعەو سوننە گەشتۆتە بنبەست‪،‬‬ ‫ب��ۆی��ە ب��ا دارەک����ە ل��ەس��ەر ک��ورد‬ ‫نەشکێتەوە‪.‬‬ ‫کورد دەبێت بە عاتفیانە بڕیار‬ ‫نەدات‪ ،‬ئەگەر چە مافى چارەنوس‬ ‫و کۆنفیدراڵى ئاواتى هەموو کوردێکە‬ ‫ئەبێت سەبرى تێدا بکرێت و بڕیارى‬ ‫بپەلەى تێدا نەدرێت ئەم فشارانە‬ ‫نەمانباتە ئ���ەوەى ک��ە بڕیارێکى‬ ‫بەپەلەو بێ لێکۆلینەوە بدەین‪.‬‬

‫ئەندامێکى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق‪:‬‬

‫بڕینى موچەى هەرێم پێچەوانى دەستوورى عێراقە‬

‫دیمانە‪~ :‬‬

‫ع����وزەی����ر ح����اف����ز‪ ،‬ئ���ەن���دام���ى‬ ‫ئەنجومەنى ن��وێ��ن��ەران ع��ێ��راق لە‬ ‫دی��دارێ��ک��ى ت��ای��ب��ەت��ى ~‬ ‫ئاماژە بۆ ئ��ەوە دەک��ات « مالیکى‬ ‫لەڕێگەى موچە بڕینەوە دەیەوێت‬ ‫فشار لەسەر هەرێم دروست بکات»‪.‬‬ ‫*بڕینى بەشە بوودجەى هەرێمى‬ ‫کوردستان لە الی��ەن مالیکییەوە‬ ‫تاچەندە یاسایى و دەستوورییە؟‬ ‫پێدانى موچەى هەر هاواڵتییەک لە‬ ‫زاخۆوە تا بەسرە مافى نیشتمانى هەر‬ ‫هاواڵتێکە بەسەر حکومەتى عێراقەوە‪،‬‬ ‫موچە بڕین بە هەر بەڵگەیەک بێت‬ ‫و ببێتە هۆى تێکچونى سیاسییەکانى‬ ‫عێراق‪ ،‬بۆیە لەالیەک ئەمە پێچەوانەى‬ ‫دەس��ت��وورى عێراقییە و پێچەوانى‬ ‫هەموو هاواڵتى بوونێکە لە هەمان‬ ‫کاتێکدا بڕینى موچەى هەرێم لەالیەن‬ ‫مالیکییەوە ئەتوانین بلێن هۆکارى‬ ‫تێکچونى سیاسى حکومەتى عێراق و‬

‫حکومەتى هەرێمە‪.‬‬ ‫مالیکى بەو موچە بڕینە دەیەوێت‬ ‫فشار لەسەر هەرێم دابنێت‪.‬‬ ‫ل��ە ه��ەم��ان ک��ات��دا ئێمە وەک‬ ‫پەرلەمانتارانى هەموو فراکسیۆنە‬ ‫کوردییەکان بڕینى بەشە بوودجەى‬ ‫هەرێم بە پێچەوانى دەس��ت��وور و‬ ‫یاسایى عێراقى دەزانین و ئیدانەى‬ ‫دەکەین‪.‬‬ ‫*وەک پەرلەمانتاران هەوڵەکانتان‬ ‫بە کوێگەشتووە بۆ ئ��ەوەى فشار‬

‫لەسەر مالیکى دروست بکەن کە بەشە‬ ‫بوودجەى هەرێم بنێرێت؟‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان��ت��اران��ى و بەرپسە‬ ‫کوردەکان لە بەغداد هیچ کاریگەرێکى‬ ‫ئ��ەوت��ۆی��ان نابێت ئ���ەوە ئاگامان‬ ‫لێیە لە کاتى دەن��گ��دان بە بڕینى‬ ‫بوودجە وەزی��رە کوردەکان دەنگى‬ ‫ناڕەزاییان لێبەرز بویەوە و ساڵى‬ ‫ڕاب��ردوو پەرلەمانتارانى ک��ورد دوو‬ ‫مانگ دانیشتنەکانى ئەنجومەنى‬ ‫نوێنەرانى عێراقمان بایکۆت کرد لە‬

‫تێنەپەڕاندنى بوودجە‪ ،‬بەاڵم ئەندام‬ ‫پەرلەمانەکانى تر توانیان بوودجە‬ ‫تێپەڕێنن هیچ پێویستیشیان بە‬ ‫کورد نەبوو ئەمە نە پەرلەمانتار و‬ ‫وەزیرە کوردەکانى کاریگەریان نابێت‬ ‫و کێشەکە کێشەیەکى سیاسییە‬ ‫و بە ڕێکەوتنى سیاسى چارەسەر‬ ‫دەکرێت کێشەکە نەک بە پەرلەمانتار‬ ‫و وەزیرەکان‪.‬‬ ‫*هیچ هەنگاوێک هەیە بۆ نزیک‬ ‫بونەوە لە نێوان هەرێم حکومەت‬ ‫ع��ێ��راق ب��ۆ ئ���ەوەى ئ��ەم قەیرانە‬ ‫تێپەڕێنرێت؟‬ ‫ت��ا ئ��ەم��ڕۆی��ش ه��ەس��ت ناکەم‬ ‫هەنگاوێکى ئ��ەو ت��ۆ هەبێت کە‬ ‫مایەى دڵخۆشى بێت‪ ،‬بەاڵم هەموو‬ ‫الیەنەکان ئەوانەى کە دۆستى عێراقن‬ ‫بە تایبەتى وەڤدێکى یەکێتى زانایان‬ ‫بەرەو شار نەجەف و کەربەال کەوتۆتە‬ ‫ڕێ کە بتوانن سەردانى مەراجیعە‬ ‫شیعەکان بکەن‪ ،‬چونکە ئێمە وەک‬ ‫کورد ڕێکەوتنێکى مێژویمان هەیە‬ ‫لەگەڵ شیعەکاندا لە پێش ئەوەى کە‬

‫ڕژێمى بەغداد بڕوخێت و دواتریش‪،‬‬ ‫بەڵکو ئ��ەوە کاریگەرێکى هەبێت‬ ‫مەراجیعى شیعیەکان بتوانن موچەى‬ ‫خەڵکى نەخرێتە ملمالنیەى سیاسى‬ ‫بە جۆرێک لە جۆرەکان تەفسیرى بۆ‬ ‫نەکەن ئەوەى من هەستى پێبکەم‬ ‫مەراجیعى دینى کاریگەرى بکەنە‬ ‫سەر مالیکى‪.‬‬ ‫*ڕۆڵى ئەمریکا لەم قەیرانە چۆن‬ ‫دەبینرێت بۆ چارەسەر کردن؟‬ ‫ئەمریکا تا ئ��ەم ساتە وەختە‬ ‫ئەوەى هەستى پێدەکرێت پشتگیرى‬ ‫ل��ە حکومەتى ن��اوەن��د دەک���ات بە‬ ‫ش��ێ��وەی��ەک ل��ە ش��ێ��وەک��ان پشتى‬ ‫کردۆتە کورد و پەیوەندى کورد و‬ ‫ئەمریکا لەم بارودۆخەدا پەیوەندێکى‬ ‫ئ��اس��ای��ى ن��ی��ی��ە‪ ،‬پێویست ب��ەوە‬ ‫دەکات سەرکردایەتى کورد چاوێک‬ ‫بخشێنێتەوە ب��ە پەیوەندیەکانى‬ ‫لەگەڵ واڵتانى دەوروبەر و ئەمریکادا‪،‬‬ ‫گەر وابڕوات مالیکى بە بێ گوێدانى‬ ‫هیچ ڕێکەوتنێک ڕۆژ لە دواى ڕۆژ‬ ‫قەیرانەکان قوڵتر دەکاتەوە‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫کورد له‌ میدیاکه‌نه‌وه‌‬

‫ساڵی ‪ - 32‬ژماره ‪ - 786‬سێشەممە ‪2014/03/04‬‬

‫‪5‬‬

‫ئەزموونێکى تاڵ لە عێراق‬ ‫وه‌رگێڕانی‪~ :‬‬

‫ئێمەى خۆرئاواییەکان لە‬ ‫عیراق چ دەکەین؟ (دیک چینى)‬ ‫ى جێگری س��ەرۆک��ى ئەمریکا‬ ‫ت��ی��رۆری��زم ب��ە ه��ۆک��ارى ئ��ەم‬ ‫ئامادەگییە دەزانێت‪.‬‬ ‫بەریتانییەکانەوە‬ ‫ب���ەالى‬ ‫هۆکارى ئەم ئامادەگییە بوونى‬ ‫ن��ەوت��ە‪ ،‬ل��ە ڕوان��گ��ەى یەکێتى‬ ‫ئ���ەوروپ���اوە (بنیاتنانەوەى‬ ‫واڵتەکە و رزگارکردنى عیراق لە‬ ‫دیکتاتۆر) هۆکارى ئامادەگییە لە‬ ‫عیراق‪ .‬بەڕواڵەت‪ ،‬ئەم بارودۆخانە‬ ‫هەموو رۆژێک دەگۆڕێن‪ .‬نزیکەى‬ ‫(‪ )11‬ساڵ لەمەوپێش‪ ،‬ئێمەى‬ ‫خۆرئاواییەکان یەک ئامانجى‬ ‫دی���اری���ک���راوم���ان ه���ەب���وو کە‬ ‫رووخاندنى سەدام بوو‪ ،‬ئەمرۆ‬ ‫وادێ��ت��ەب��ەرچ��او ئێمە ب��ەدواى‬ ‫ئامانجى دژیەکدا دەگەڕێین‪ ،‬لە‬ ‫کردەوە دژەئاژاوەگێڕییەکانەوە‬ ‫بگرە تادەگاتە دیموکراتیزەکردن‌و‬ ‫گەشەپێدان‪.‬‬ ‫عەرەبەکانى ن��اوەڕاس��ت و‬ ‫باشورى عیراق و کوردەکانى‬ ‫هەرێمى کوردستان دەیانەوێ‌‬ ‫بزانن ئێمە بەم (‪ )11‬ساڵەى‬ ‫ڕاب���ردوو چ کارێکمان ئەنجام‬ ‫داوە‪ ،‬هەمان پرسیار الى هەندێ‌‬ ‫لە رۆژنامەنوسانى عیراقیش‬ ‫لەئارادایە‪.‬‬ ‫ک��ات��ێ��ک گ��ون��دن��ش��ی��ن��ان��ى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ئ���ەو س��ەرب��ازان��ە‬ ‫دەبینن کە تا ددانیان پڕچەکە‌و‬ ‫بانگەشەى ئەوە دەک��ەن تەنها‬ ‫ب��ۆ پ��اراس��ت��ن��ى یەکپارچەیى‬ ‫عیراق دەیانەوێ لە کوردستان‬ ‫بن‪ ،‬باوەڕ بەقسەکانیان ناکەن‪،‬‬

‫چونکە ئەزموونێکى تاڵیان لە‬ ‫حکومڕانى عەرەب هەیە‪.‬‬ ‫زۆرینەى کوردەکان لەوبڕوایەدان‬ ‫کە خ��ۆرئ��اوا و ئەمریکا سەرقاڵى‬ ‫پالنێکى مەزنن‪ ،‬بە تێڕوانینى ئەوان‬ ‫هیچ هۆکارێک ناتوانێ‌ ئەو جیاوازییە‬ ‫ڕوون بکاتەوە کە لە نێوان کارو قسەى‬ ‫ئێمەدا هەیە‪ .‬دەبێ‌ ئەوە بخەینەوە یاد‬ ‫کە ئێمە لە سەرەتادا بۆ پارێزگاریى‬ ‫خۆمان لەهەمبەر هێرشەکانى سەدام‬ ‫هاتینە عیراق‪ ،‬کوردەکان دەتوانن‬ ‫پەى بەمە ببەن‌و هاریکاریى ئێمە‬ ‫بکەن‪ ،‬بەاڵم دژەتیرۆریزم بەماناى‬ ‫هەموو مەسەلەکان نییە‪ ،‬چونکە‬ ‫کێشەى گرنگتر ئەمڕۆ لەناو عیراقدا‬ ‫سەریهەڵداوە کە گرنگترینیان کێشەى‬ ‫بەڕێوەبردنە‪.‬‬ ‫تیرۆریستییەکانی‬ ‫چاالکییە‬ ‫داعش کە پشتبەستووە بە هەندێ‬ ‫دەسەاڵتدارى ناو بەغداد‪ ،‬زانیاری‬ ‫ڕاست لەبارەى ئەو تیرۆریستانەوە‬ ‫لەبەردەم ویالیەتەیەکگرتووەکانە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم عیراقییەکان دەپ��رس��ن بۆ‬ ‫ئ��ەوروپ��ا و ئەمریکا هەڵوێستێکى‬ ‫ت��ون��دی��ان ل��ە ب����ارەى ئ���ەو هێزە‬ ‫شەڕخوازەوە نییە؟‪.‬‬ ‫لەگەڵ‌ ئەمەشدا‪ ،‬لەم دوادواییەدا‬ ‫ه��ێ��زە تیرۆریستییەکانى عیراق‬ ‫دەس��ت��ی��ان ب��ە چ��االک��ی��ی��ەک��ى زۆر‬ ‫ب��ەرف��راوان��ى ئاژاوەگێڕیى ک��ردووە‬ ‫ک���ە ت��ی��ای��دا ه������ەزاران چ��ەک��دار‬ ‫بەشدارن‪ .‬ئامانج لەم چاالکییانە‪،‬‬ ‫دەس��ت��ب��ەس��ەرداگ��رت��ن��ی ن��اوچ��ە‬ ‫سوننەنشینەکانە ل��ە حکومەتى‬ ‫ع���ی���راق‪ ،‬ب����ەاڵم زۆری���ن���ەى ئ��ەو‬ ‫کەسانەى کە دژ بە سوپاى عیراق‬ ‫دەجەنگن‪ ،‬ئامانجێکی سیاسى بە‬ ‫ئەلقاعیدەوە وابەستەیان دەکات‪ ،‬یا‬ ‫بەرژەوەندییان لە هێرشکردنەسەر‬

‫سوپاى عیراق هەیە‪ .‬ڕەفتارێکى‬ ‫ئاژاوەگێڕانە لەهەمبەر کۆمەڵگاى‬ ‫عیراق ئەنجام دەدەن‪ ،‬زانیارییەکى‬ ‫ڕاس �ت‌ودروس��ت��ی��ش ل��ەو ب��ارەی��ەوە‬ ‫لەبەردەست ئەمریکادایە کە ئەمانە‬ ‫دوژمنە ڕاستەقینەکاننن‪.‬‬ ‫ئ�����اش�����ک�����رای�����ە ئ���ێ���م���ە‬ ‫بەرپرسیارێتییەکى درێژخایەنمان‬ ‫بۆ چاالکییەکى دژەئاژاوەگێڕیى لە‬ ‫ماوەى (‪ )11‬ساڵى رابردووى عیراقدا‬ ‫هەبووە‪ ،‬ئەمە سوپاى عیراق نییە‬ ‫کە بتوانێ‌ ئەم ئەرکە ئەنجام بدات‪،‬‬ ‫ئەولەوییەتى دووەم دەبێ‌ ئەمە بێت‬ ‫کە پشتیوانى دانیشتوانە ناڕازییەکان‬ ‫لە ناوەند‌و باشوری عیراق لەدەست‬ ‫نەدەین‪.‬‬ ‫کوردەکانیش لە کۆنفرانسەکان‌و‬ ‫ڕاوێژکارە بێگانەکان وەڕەز بوون‌و‬ ‫دەڵ��ێ��ن‪»:‬خ��ەری��ک��ە تیرۆریستان‬ ‫دەگەڕێنەوە‪ ،‬هێزەکانى هاوپەیمانان‬ ‫الی��ەن��ى ک��ەم دەب��وای��ە دەس��ت بە‬ ‫بنیاتنانى کۆمەڵگایەکى مەدەنى‬ ‫لە عیراقدا بکەن» بۆ ڕاکێشکردنى‬ ‫سەرلەنوێ‌ى متمانەى کوردەکان‪،‬‬ ‫ئێمە دەبێ‌ چاالکییەکى بەرفراوانى‬ ‫ژێ���رخ���ان پ��راک��ت��ی��زە ب��ک��ەی��ن تا‬ ‫ک��وردەک��ان بتوانن تەنانەت دواى‬ ‫(‪ )50‬س��اڵ ه��ەر ستایشى بکەن‪،‬‬ ‫وەک کۆمەڵێک ب��ەن��داوی گ��ەورە‬ ‫ک��ە وی�لای��ەت��ەی��ەک��گ��رت��ووەک��ان لە‬ ‫س���ااڵن���ى دەی�����ەى (‪ )1960‬لە‬ ‫ئەفغانستان دروس��ت��ی��ان ک��ردو‬ ‫هێشتا خەڵک ستایشى دەک��ەن‪.‬‬ ‫ئێمە دەبێ‌ سیمبولێکى هەمیشەیى‬ ‫سەخاوەتماندانەى خۆمان بە یادگار‬ ‫لە نیشتیمانى کوردەکان جێبهێڵین‪.‬‬ ‫ک��ات��ێ��ک ئێمە تێڕوانینێکى‬ ‫ڕوونمان لەبارەى بەرژەوەندییەکانى‬ ‫خۆمانەوە بەدەستهێنا‪ ،‬ئەوکاتە‬

‫ئەنفال لە لیستى جینۆسایدەکانى جیهاندایە‬ ‫وه‌رگێڕانی‪~ :‬‬

‫دامەزراوەى جینۆساید لە ئەمریکا‪،‬‬ ‫کارەساتى ئەنفالى کورد لە عیراقدا بە‬ ‫نۆیەمین جینۆسایدی سەدەى بیستەم‬ ‫ناوزەد کرد‪ ،‬لەسەر ئاستى جیهانیش‬ ‫لیستى جینۆسایدە گ��ەورەک��ان��ى‬ ‫باڵوکردەوە‪.‬‬ ‫ئەم دامەزراوەیە کە بەسەرپەرشتی‬ ‫خاتوو (هێلین فین ‪)Helen Fein‬‬ ‫ى لێکۆڵیارى مەسەلەى جینۆساید‪،‬‬ ‫ئ��ام��اری��ی��ان��ەى‬ ‫لێکۆڵینەوەیەکى‬ ‫لەسەر جینۆسایدە بەناوبانگەکانی‬ ‫سەدەى بیستەم ئامادە ک��ردووە‪ ،‬لە‬ ‫لێکۆڵینەوەکەیدا هاتووە‪»:‬کارەساتى‬ ‫ئەنفال لە ساڵى (‪)1988‬ەوە کە‬ ‫لەالیەن حیزبى بەعسەوە لە عیراق‬ ‫دژ بە نەتەوەى کورد ئەنجام دراوە‪،‬‬ ‫بەپێ‌ى ئەو ئامار و دیکۆمێنتانەى‬ ‫ئێستا ل��ەب��ەردەس��ت��دان‪ ،‬نزیکەى‬ ‫(‪ )100,000‬ه���ەزار ک���وردى تیادا‬ ‫کوژراوە‪ ،‬لەسەر ئاستى جیهان بە (‪)9‬‬ ‫نۆیەمین جینۆسایدى سەدەى بیستەم‬ ‫هەژمار دەکرێت»‪.‬‬ ‫ه�������ەروەه�������ا ل������ەب������ارەى‬ ‫جینۆسایدەکانیتریشەوە‪،‬لێکۆڵینەوەکە‬ ‫دەری���دەخ���ات‪»:‬ج���ی���ن���ۆس���ای���دى‬

‫ئۆکرانییەکان و ئۆپۆزسیۆنى ناوخۆى‬ ‫ڕووس��ی��ا لە ساڵى (‪)1945-1939‬‬ ‫دا کە (‪ )13,000,000‬ملیۆن کەسى‬ ‫ت��ی��ادا ک����وژراوە ل��ە پلەى یەکەمى‬ ‫ڕی��زب��ەن��دی��ی��ەک��ەدای��ە‪ .‬جینۆسایدى‬ ‫جولەکە لە سااڵنى (‪)1945-1939‬‬ ‫لەالیەن ئەدۆڵف هێتلەر و کوژرانى‬

‫(‪ )6‬ملیۆن کەس لە پلەى دووەمى‬ ‫ڕیزبەندییەکەدایە‪.‬‬ ‫جینۆسایدى ئەرمەن لە سااڵنى‬ ‫(‪ )1923-1915‬کە لەالیەن دەوڵەتى‬ ‫تورکیاى عوسمانییەوە ئەنجام دراوە‪،‬‬ ‫نزیکەى (‪ )1,500,000‬ملیۆن ئەرمەنی‬ ‫تیادا کوژراوە‪ ،‬لە پلەى سێیەمدایە»‪.‬‬

‫دەتوانین بیر لە ئەولەوییەتى سێیەم‬ ‫بکەینەوە کە باشترکردنى ژیانى‬ ‫کوردەکان و پاشان عیراقییەکانە‬ ‫ب��ە پ��راک��ت��ی��زەک��ردن��ى پ��رۆژەک��ان��ى‬ ‫گەشەپێدان‪.‬‬ ‫ن��م��ون��ەگ��ەل��ێ��ک��ى زۆر ب��اش‬ ‫ه������ەن‪ ،‬پ����رۆژەک����ان����ى خ���ان���وو‬ ‫دروس��ت��ک��ردن ل��ەالی��ەن ڕێکخراوى‬ ‫نەتەوەیەکگرتووەکان‪ ،‬بنیاتنانەوەى‬ ‫بینا مێژوویى‌و شوێنەوارە دێرینەکان‪،‬‬ ‫پراکتیزەکردنى پرۆژەى تەندروستى‬ ‫ب��ۆ گوندنشینەکان‪ ،‬ک��ردن��ەوەى‬ ‫ئوتێلى پێنج ئەستێرەو پەرەپێدانی‬ ‫ت��ۆڕى مۆبایل ل��ە ع��ی��راق لەڕیزى‬ ‫ئەم کارانەدان‪ .‬پراکتیزەکردنى ئەم‬ ‫پرۆژانە دەبێ‌ لە ئامانجە سەربازیى‌و‬ ‫سیاسییەکان جودابن‪.‬‬ ‫هەندێ کاتیش دەبێ‌ نەرمونیانى‬ ‫پیشان بدرێت‪ ،‬هێزە ئەمریکییەکانی‬

‫نیشتەجێ‌ى ع��ی��راق ک��ات��ى خۆی‬ ‫هەستیان ب���ەوە ک��رد ئ��ەگ��ەر بە‬ ‫نەرمونیانى کار نەکەن‪ ،‬ئاژاوەگێڕانى‬ ‫ئەلقاعیدە سودى نیگەتیڤانەیان لە‬ ‫کۆمەڵگە ناوچەییەکان وەرگرتووەو‬ ‫بە ڕێنماییە توندڕەوە مەزهەبییەکان‬ ‫ت��وڕەی��ى ئ���ەم کۆمەڵگایانەیان‬ ‫ل��ەه��ەم��ب��ەر ه��ێ��زە دەرەک��ی��ی��ەک��ان‬ ‫ب���زووان���دووەو ئ��ەوان��ی��ان ک��ردۆت��ە‬ ‫هاوپەیمانى خۆیان‪ ،‬بەاڵم کاتێک‬ ‫هاوینى ساڵى ڕاب��ردوو‪ ،‬هێزەکانى‬ ‫عیراق دەیانویست بە زۆرەملـێ‌‬ ‫کۆنتڕۆڵى شارەکانى ن��اوەڕاس��ت‬ ‫بەدەستەوەبگرن‪ ،‬ئەمە ئەوان بوون‬ ‫کە توڕەیى مەترسیدارترین بەشى‬ ‫گ��ەورەى خەڵکى ئەو ناوچانەیان‬ ‫بزوواند‌و ناچاربوون پاشەکشە لە‬ ‫هەڵوێستى خۆیان بکەن‪.‬‬ ‫سەقامگیرکردنى ئاشتەوایى لە‬

‫ناوچەکانى نێوان کوردنشین‬ ‫و عەرەبنشین ب��ۆ نمونە لە‬ ‫ک��ەرک��وک و م��وس��ڵ‪ ،‬ئ��ەرک��ى‬ ‫راستەقینەى دەوڵەتى عیراقە‪.‬‬ ‫دەب�ێ‌ خۆیان لە دروستکردنى‬ ‫حکومەتێکى توندڕەو ببوێرن‌و‬ ‫پەیوەندییە رەسمییەکان بەاڵم‬ ‫دۆستانەکانى خۆیان لە زۆرینەى‬ ‫ئەنجومەنەکاندا دروست بکەن‪.‬‬ ‫ئ��ەزم��وون��ى خ��ودی��ان��ەى من‬ ‫ل��ە ع��ی��راق‪ ،‬ئ��ەم ب��ڕوای��ەى لە‬ ‫مندا خوڵقاند کە ستراتیژیى‬ ‫سەرەتایى بۆ ئێمە‪ ،‬بریتییە لە‬ ‫چەسپاندنى کلتورى پێکەوەژیان‬ ‫و بنیاتنانەوەى هەمەالیەنەى‬ ‫عیراق‪.‬‬ ‫نوسینى‪ :‬رۆدى ستۆڤارت‬ ‫سەرچاوە‪ :‬هەفتەنامەى جون ئەفریک‪.‬‬

‫دیاربەکر بڕیار لە ئەوروپیبوونى ئەنقەرە دەدات‬ ‫وه‌رگێڕانی‪~ :‬‬

‫رۆژنامەى (سەندەى تایمز)ى‬ ‫بەریتانی لە راپۆرتێکى شیکاریدا‬ ‫دەربارەى ئەندامێتى تورکیا لە‬ ‫یەکێتى ئەوروپا نوسیویەتی‪:‬‬ ‫پ��ارل��ەم��ان��ى ئ��ەوروپ��ا هێشتا‬ ‫سەرقاڵى تاوتوێى پەسەندکردنی‬ ‫تورکیایە لە یەکێتى ئەوروپادا‪،‬‬ ‫چونکە گ��ەورەت��ری��ن لەمپەر‬ ‫ئەوەیە کە تائێستاش دەستورى‬ ‫ت��ورک��ی��ا ن��اس��ن��ام��ەى ک���وردی‬ ‫ناسەلمێنێت‪ ،‬ب��ەپ��ێ‌ى ئ��ەو‬ ‫دەس��ت��ورەش ن��ەت��ەوەی ک��ورد‬ ‫و زمانى ک��وردى‌و نیشتیمانى‬ ‫کورد بوونى نییە‪ .‬نمونەگەلێکى‬ ‫ئەو جوداخوازیانەى دەستورى‬ ‫تورکیا بریتین ل��ە‪ :‬م��اددەى‬ ‫(‪ )3‬کە تیایدا هاتووە دەوڵەتى‬ ‫تورکیا یەک نیشتیمان‌و میللەتى‬ ‫داب���ەش ن��ەب��ووە و زمانەکەى‬ ‫ت��ورک��ی��ی��ە‪ .‬ب��ەپ �ێ‌ى م���اددەى‬ ‫(‪ ،)42‬هیچ زمانێکیتر جگە‬ ‫ل��ە زم��ان��ى ت��ورک��ى نابێ‌ وەک‬ ‫زم��ان��ى دای���ک ل��ە دام����ەزراوە‬ ‫پ����ەروەردە و فێرکارییەکاندا‬ ‫ب��ە هاونیشتیمانانى تورکیا‬ ‫ب��وت��رێ��ت��ەوە‪ .‬م���اددەى (‪)66‬‬

‫بەوجۆرەى کە لە (‪17‬ى تشرینى‬ ‫دووەمى ‪ 2001‬ڕیفۆرم کراوە) دەڵێت‬ ‫هەرکەسێک کە لە ڕێگەى پەیوەندى‬ ‫هاواڵتێتییەوە وابەستە بە دەوڵەتى‬ ‫تورکیاوە هەر تورکە‪ .‬منداڵى خاوەن‬ ‫باوکێکى تورک یا دایکێکى تورک‬ ‫هەر تورکە‪ .‬هیچ تورکێک نابێ‌ لە‬ ‫م��اف��ى هاواڵتێتى بێبەش ببێت‪،‬‬ ‫مەگەر کارێک ئەنجام بدات کە لەگەڵ‌‬ ‫واف��اداری��ى بۆ نیشتیماندا گونجاو‬ ‫نەبێت‪.‬‬ ‫لەو راپۆرتەدا هاتووە‪ :‬دەستورى‬ ‫تورکیا بەڵگەیەکى تەواو بەدەستەوە‬ ‫دەدات کە دەبێ‌ دەستورێکى نوێ‌‬ ‫بکرێتە ئەلتەرناتیڤى‪ ،‬ب��ەاڵم لە‬ ‫هەلومەرجى ئێستادا زۆر دژوار دەبێت‬ ‫تا ئەم کارە بەشێوەیەکى گونجاو‬

‫ئەنجام بدرێت‪ .‬تورکیا ناتوان ‌‬ ‫ێ‬ ‫نکۆڵى لە بوونى دانیشتوانێکى‬ ‫س��ەرەک��ى خۆماڵیانە بکات‪.‬‬ ‫کوردەکان لە ڕاستیدا ناتوانرێ‬ ‫نکۆڵی لە مافەکانیان بکرێت‬ ‫ک��ە ل��ە خ��ۆره��ەاڵت��ى تورکیادا‬ ‫دەژی��ن‪ .‬تورکیا دەبێ نیشانى‬ ‫ب��دات کە هەموو هاواڵتییەک‬ ‫بە کوردیشەوە مافى خۆیەتى‬ ‫ه��ەم��ان م��اف��ى هاواڵتییەکى‬ ‫تورکى هەبێت‪ ،‬ئەرکى میللەتى‬ ‫تورکیایە کە کۆتایى بەم نکۆڵى‬ ‫لێکردنە بهێنن ئەگەرنا ناتوانن‬ ‫بچنە یەکێتى ئ��ەوروپ��اوە‪ ،‬بە‬ ‫کورتى دیاربەکری پایتەختى‬ ‫کوردان بڕیار لە ئەوروپیبوونى‬ ‫ئەنقەرە دەدات‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫ساڵی ‪ - 32‬ژماره ‪ - 786‬سێشەممە ‪2014/03/04‬‬

‫با جێبەجێکردنى‬ ‫دەستوور بۆ هەموان‬ ‫وەک یەک بێت‬

‫نادیارییه‌ک و هیوایه‌ک به‌ر له‌ یادی ‪ 3/16‬ی ئه‌مساڵن‬

‫سەرکەوت ئەحمەد‬

‫دەستوورى عێراقى لە ساڵێ ‪2005‬‬ ‫دەنگى زۆری��ن��ەى عێراقییەکانى بە‬ ‫دەست هێنا ئەگەرچى زۆربەى سوننە‬ ‫عەرەبەکان دەنگیان بە دەستوورى‬ ‫هەمیشەى عێراق نەدا‪ ،‬بەاڵم دواجار‬ ‫دەستوور خرایە بوارى جێبەجێکردنەوە‬ ‫هەموو پێکهاتەکان لە چ��اوەڕوان��ى‬ ‫جێبەجێکردنى ئەو دەستووردا بوون‬ ‫بۆ ئەوەى خواستەکانیان بهێنێتە دى‪،‬‬ ‫ڕاستێکى باشى تێدا بە دى دەکرێت‬ ‫گەر هاتوو ئەو دەستوور جێبەجێبکرایە‬ ‫بە جۆرێک دادپەروەریەکى تێدا دەبینرا‬ ‫بۆ وەدەستخستى مافەکانى سەرجەم‬ ‫پێکهاتەکانى ع��ێ��راق‪ ،‬ب���ەاڵم هەر‬ ‫پێکهاتەیەک بە پێى خواستى خۆى‬ ‫تەفسیرى بۆ دەکات ئەمەش لە بەر‬ ‫بێ متمانەى پێکهاتەکان بە جۆرێک‬ ‫دەس��ت��وور وەال خ��را و کێشەکانى‬ ‫عێراق قوڵتر ب��وون��ەوە و هەنگاوى‬ ‫چارەسەریش بۆ گرفتەکان تەنها بە‬ ‫شێوەیەکى کاتییە‪.‬‬ ‫دەسەاڵتدارنى عێراق و عەرەبە‬ ‫شۆفێنییەکان ه��ەر ل��ەس��ەرەت��اى‬ ‫دەن��گ��دان لەسەر دەس��ت��وور لەگەڵ‬ ‫دانانى مافە ڕەواکانى کورد نەبوون کە‬ ‫جێگەى بکرێتەوە لە دەستووردا‪،‬بۆیە‬ ‫ب��ەردەوان نەیارانى کورد لە عێراق و‬ ‫تەنانەت لە دەرەوەى عێراقیش کێشە‬ ‫و گرفت بۆ کورد دروست دەکەن‪.‬‬ ‫دەبینین نەیارانى ک��ورد ئەوەى‬ ‫پێیانکرابێت لە دژى کورد بە کاریان‬ ‫هێناوە لە ڕاب��ردوو لە ئێستادا‪ ،‬ئەم‬ ‫فشارە سیاسییەى مالیکى لە ئێستادا‬ ‫کە بەبڕیارێکى نایاسایى بوودجەى‬ ‫هەرێمى کوردستان ڕاگرتووە دەیەوێت‬ ‫لەو ڕێگەیەوە کورد پابەندى سیاسەتە‬ ‫جەوتەکانى خۆى بکات‪.‬‬ ‫گرنگە فشار لە سەر دەس��ەاڵت‬ ‫داران���ى حکومەتى ع��ێ��راق بکرێت‬ ‫بگەڕێنەوە بۆ دەستوور بۆ تێپەڕاندنى‬ ‫قەیرانەکان‪ .‬گەر حکومەتى عێراق‬ ‫پابەندى دەس��ت��وور نەبێت ناکرێت‬ ‫کورد پابەند بکات بە دەستوورەوە‬ ‫و بڕگە دەستووریەکان بەسەر کوردا‬ ‫جێبەجێبکات و مافەکانى کورد بە پێى‬ ‫دەستوور جێبەجێنەکات‪.‬‬ ‫بۆیە دەبێت هەموو پێکهاتەکانى‬ ‫عێراق و پێش هەموان بەرپرسانى‬ ‫حکومەتى عێراق کار بۆ ئەوە بکەن‬ ‫دەس��ت��وورى هەمیشەى واڵت بکەنە‬ ‫چ��ەت��رى ک���ۆک���ەرەوەى ه��ەم��وان و‬ ‫بیکەنە ڕێگایەک بۆ چارەسەر کردنى‬ ‫ناکۆکیەکانى نێوانیان بۆ ئەوەى لەمە‬ ‫زیاتر قەیرانەکان قوڵتر نەبێتەوە‬ ‫وتەکان بکرێنە کردار کاتێک دەوترێت‬ ‫دەستوور چارەسەرى کێشەکانى پێیە‬ ‫و گەڕانەوە بۆ دەستوور داننانە بەو‬ ‫ڕاستییەى کە زۆرب��ەى گەالن عێراق‬ ‫دەنگیانداوە بەو دەستوورى کە عێراق‬ ‫هەیەتى ناکرێت لە پێناو بەرژەوەندى‬ ‫شەخسى و حزبى دەستوور وەال بنرێت‪.‬‬ ‫متمانە گەڕاندنەوە بۆ دەستوورى‬ ‫هەمیشەى عێراق هەنگاونانە بۆ ئارامى‬ ‫سیاسى و کۆمەاڵیەتى و ئابوورى‪.‬‬

‫بیروڕا‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫سۆران حه‌سه‌ن‬

‫س����ااڵن����ه‌ ب�����ه‌ر ل����ه‌ ه��ات��ن��ی‬ ‫‪ 3/16‬ب �ه‌ج��ۆرێ��ک ل��ه‌ ج��ۆره‌ک��ان‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان و حکومه‌تیش‬ ‫ئاماده‌سازی ڕۆحی و مه‌یدانی ده‌ست‬ ‫پێده‌که‌ن بۆ پێشوازی له‌ گه‌وره‌یی‬ ‫یاده‌که‌و میوانه‌کانی‪ ..‬به‌اڵم به‌هۆی‬ ‫ئه‌و ڕه‌وشه‌ نه‌خوازراوه‌ی که‌ ئه‌مساڵ‬ ‫دروس���ت ب��ووه‌ س �ه‌ب��اره‌ت ب�ه‌ گرێ‬ ‫کوێره‌ی جێ به‌جێ بوونی پارێزگا بۆ‬ ‫ئه‌و شاره‌و نه‌بوونی بودجه‌ی پێویست‬ ‫له‌به‌ر ده‌ستدا به‌شێوازێک ده‌ڕوانرێته‌‬ ‫که‌شی هه‌ڵه‌بجه‌ که‌ زۆر جیاوازتره‌‬ ‫له‌جاران ‪ ،‬به‌اڵم هیواکانی دڵی خه‌ڵکی‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ زۆر له‌جاران گه‌وره‌تره‌و‬ ‫هه‌رگیز که‌س بیر له‌وه‌ناکاته‌وه‌ که‌‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ نابێته‌ پارێزگا خۆپیشاندانی‬ ‫فراوانی جه‌ماوه‌ری ڕۆژی یه‌کشه‌ممه‌‬ ‫‪ 2/3/2014‬ی خه‌ڵکی هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫سه‌لمێنه‌ری ئه‌و جۆش و خرۆشه‌ی‬

‫خه‌ڵکه‌ بۆ جێ به‌جێ کردنی ئه‌و‬ ‫پرۆژ‌ه یاساییه‌ی که‌ له‌ساڵی ‪1999‬‬ ‫وه‌ کارایه‌و پێویست بوو جێ به‌جێ‬ ‫بکرایه‌‪ .‬هه‌ڵه‌بجه‌و هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان‬ ‫گه‌شتونه‌ته‌ ئاستێکی وا له‌مه‌ڕ‬ ‫به‌ پارێزگابوونی شاره‌که‌یان هیچ‬ ‫پاساوێک له‌که‌س قبوڵ ناکه‌ن و‬ ‫ب�ه‌ به‌ڵێنی ب��ێ بنه‌ما ڕازی نابن‬ ‫هه‌روه‌ک له‌ ووتاری خۆپیشاندانه‌کانی‬ ‫ج �ه‌م��اوه‌ری هه‌ڵه‌بجه‌دا ئاراسته‌ی‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت��داران کرا به‌ بێ جیاوازی‬ ‫‪ ،‬بابه‌تی به‌ پارێزگابوونی هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫گ �ه‌ش��ت��ۆت �ه‌ ل��وت��ک �ه‌و ج���ه‌م���اوه‌ری‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌و بنه‌ماڵه‌ی س �ه‌رب �ه‌رزی‬ ‫شه‌هیدان و الیه‌نه‌ سیاسی و ڕێکخراوه‌‬ ‫مه‌ده‌نییه‌کان و گه‌نج و الوو پیرو‬ ‫ژن و منداڵ به‌یه‌ک ده‌نگ و به‌یه‌ک‬ ‫ڕه‌نگ داوا له‌ حکومه‌ته‌ خۆماڵیه‌که‌ی‬ ‫خۆمان ده‌که‌ن که‌ به‌رهه‌می خه‌بات‬ ‫و قوربانیدانی هه‌ڵه‌بجه‌و کیمیاباران‬ ‫و خ��وێ��ن و فرمێسکی دای��ک��ان��ی‬ ‫شه‌هیده‌ کار بۆ جێ به‌جێ کردنی‬ ‫ئه‌و پرۆژه‌ یاسایه‌ بکات که‌ یه‌کێک‬ ‫ده‌ب��ێ��ت ل �ه‌ بچوکترین ق �ه‌ره‌ب��ووی‬ ‫معنه‌وی ئ �ه‌و ش��اره‌ی�ه‌ ‪ .‬هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫ناوێکی زیندوی کوردستانه‌ پێویستی‬ ‫به‌ پیاهه‌ڵدان و گه‌وره‌کردن نییه‌و‬ ‫بوه‌ته‌ پێناسه‌ی میلله‌تێک و هیچ‬ ‫ده‌سه‌اڵتێکی ناوخۆیی و ناوچه‌یی‬ ‫و ده‌ره‌ک��ی نکولی له‌ ن��اوو خه‌بات‬ ‫و قوربانیدانی ناکه‌نه‌وه‌و هه‌میشه‌‬

‫ده‌س���ت ل �ه‌س �ه‌ر سنگ ڕوب���ه‌ڕووی‬ ‫ده‌وه‌ستنه‌وه‌‪ ،‬باشترین نمونه‌ش‬ ‫بۆ ئه‌م قسه‌یه‌ هه‌ڵه‌بجه‌ گه‌وره‌ترین‬ ‫وێستگه‌ی سه‌ردانه‌کانی به‌رپرسانی‬ ‫بااڵیه‌ بۆ کوردستان و وه‌ک کورد‬ ‫ئه‌ڵووێت گه‌ر به‌رپرسێکی بااڵی‬ ‫عێراقی و عه‌ره‌بی و جیهانی بێنه‌‬ ‫ناوچه‌که‌و سه‌ردانی هه‌ڵه‌بجه‌ نه‌که‌ن‬

‫بەشداریکردنی ئافره‌ت لە سیاسەتدا‬

‫شەکر مجید‬

‫بەشداریکردنی ئافره‌تان لە‬ ‫کایەی سیاسیدا وێ��رای ئەوەی‬ ‫مافێکی ڕەوای��ە دەربڕینی ئەو‬ ‫هەست ک��ردن��ەوەی��ە کە لە الی‬ ‫کۆمەڵە هاواڵتیەیەک ئافره‌ت و‬ ‫پیاو وە دروست دەبیت بۆ دەربڕین‬ ‫لە ئ��ی��رادەوە خواست و ویست‬ ‫بەرژەوەندییەکانی کۆمەڵگا‪ ،‬جگە‬ ‫لەوەش هۆکارێکی گرنگە بۆ کەم‬ ‫کردنەوەی هەژاری و باشتر کردنی‬ ‫دەس��ەاڵت‪ ،‬دیسان بەشدارکردنی‬ ‫ئافره‌ت لە سیاسەتدا دەبێتە هۆی‬ ‫گۆڕینی ئەو لەویت و ئەجیندای‬ ‫سیاسەتی گشتی بە شێوەیەک‬ ‫کە یەکسانی خواز بێـت و گشت‬ ‫الیەک لە خۆ بگرێت ‪.‬‬ ‫ئەمڕۆ گشت الیەنە سیاسیەکان‬ ‫جەخت لە بوونی ئافره‌ت لە گشت‬ ‫کایەکاندا دەک��ەن و بە توێژێکی‬ ‫گرنگی کۆمەڵگای هەژمار دەکەن‬ ‫کە چی ه��ەر خۆشیان ڕێگەیان‬ ‫پێنادەن بۆ وەرگرتنی پێگەیەکی‬ ‫بڕیاردان بەڵگەش بۆ ئەمە تاوەکو‬ ‫ئێستا ئ��اف��رەت��ێ��ک ن��ەب��ووە بە‬ ‫بەرپرسی ناوەچەیەک یان لقێک یان‬

‫مەڵبەندێک لەناو پارتە سیاسیەکان‬ ‫لە کوردستان‪ ،‬جگە لەوەش دەبینین‬ ‫ئافره‌تان تەنها چەند کورسیەکیان بە‬ ‫دەسته بەتایبەت لە پەرلەمانی بەغدا‬ ‫‪.‬خۆڕەنگیشە یاسای بەشداریکردنی‬ ‫ئافره‌تان لە پەرلەماندا لە ‪ %30‬بێت‬ ‫‪.‬سیاستمەدارێک دەڵێت بەشداری‬ ‫سیاسی ئ��ام��اژەی��ە ب��ۆ کۆمەڵێک‬ ‫چاالکی بە ئ��ی��رادەو ئ��ازادان��ە‪ ,‬لە‬ ‫ڕێگەی ئ��ەم چاالکییە ئ��ازادان��ەوە‬ ‫ئەندامانی کۆمەڵگا بەشداری دەکەن‬ ‫ل��ە هەڵبژاردنی دەس���ەاڵت���داران و‬ ‫لە پێکهینانی سیاستەتی گشتیدا‬ ‫‪ .‬ل��ە الی��ەک��ی ت��ری��ش��ەوە دەت��وان��م‬ ‫بڵێم ئەگەر ئافره‌ت سیاسی بێت‬ ‫دەتوانێت هەموو کاروبارەکانی خۆی‬ ‫بە گوێرەی ڕووداوە سیاسیەکان‬ ‫ب����ەرەو پ��ێ��ش��ەوە ب��ەرێ��ت ڕەن��گ��ە‬ ‫ئاستەنگیشیان هەبێت کە بەراستی‬ ‫ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ بویری پیاو‬ ‫ساالری کە بەشێوەیەکی زۆر زاڵە‬ ‫لەسەر بنەماکانی بەڕێوەبردن و‬ ‫حکومکردن بێگومان ئەوەش دەبێتە‬ ‫هۆی دروستبوونی نادادپەروەریەکی‬ ‫زۆر و بۆشاییەکی گەورە لە نێوان‬ ‫نێرو مێ دا ‪.‬‬ ‫ئەمڕۆ جێ نەگرتنی ئافره‌ت‬ ‫ل��ە پۆستە سیاسیەکاندا بووتە‬ ‫هۆی گلەیی و گازندەی هەندێک‬ ‫لە میدیاکان و خودی ئافره‌تانیش‬ ‫قسەو باسی لە س��ەردەک��ەن ‪.‬جا‬ ‫گەلێک هۆکاریش وەکو خەتایەک‬ ‫دەناڵێنن بە ملی پارت ڕێکخراوەکان‪.‬‬ ‫پیاوان پێیان وایە دەبێت ئافره‌تان‬ ‫خۆیان کار بۆ ب��ەرەو پێشبردنی‬ ‫خۆیان بکەن‪ ،‬ئافره‌تانیش دەڵین‬

‫دەبیت خۆمان بۆ هەوڵبدین بۆ‬ ‫گەیشتنمان بەوەرگرتنی پۆست‬ ‫یان بەرپرسیارێتی ‪ .‬لە ڕاستیدا‬ ‫لەالیەن دەسەاڵتەوە ئاسنکاری‬ ‫کراوە بۆ پێشخستنی ئافره‌ت لە‬ ‫تەواوی کایەکاندا بەاڵم ماوەتەوە‬ ‫گوڕێک بە خۆیاندا بهێنن ئەگەر‬ ‫ئافره‌تان بیانەوێت کار بکەن بە‬ ‫ج��دی دەیکەن و جێ پەنجەی‬ ‫باشیش بە جێدەهێڵن‪ ،‬لە سەر‬ ‫ئاستی جیهاندا «مارگریت تاتشەر‬ ‫و ئەندیرا گاندی و بنازیر بۆتو‬ ‫« بەڵگەی حاشا هەڵنەگری ئەو‬ ‫ڕاستیەن بۆیە چەندە بوونی پیاو‬ ‫لە سیاسەتدا پێویستە هێندەش‬ ‫ئافره‌ت ‪ .‬هەر چەند هەندێک لەوان‬ ‫پێیان وای��ە سیاسەت تەنها بۆ‬ ‫پیاوانە و دەبێت ئافره‌تان تیایدا‬ ‫پەراوێز نەخرێن‪ ،‬ئەمەش تەنها بۆ‬ ‫ئەوەی کە بڵێن سیاسەت شتێکی‬ ‫پیاوانەیە ‪ .‬بەڕاستی بوونی‬ ‫ئافره‌ت لە دەسەاڵتدا دەبێتە هۆی‬ ‫ئەوەی یاساکان لە بەرژەوەندی‬ ‫ئافره‌تاندا بشکێتەوە‪ ،‬ڕەنگە‬ ‫بۆ بەشدارکردنمان پێویستیمان‬ ‫بەیاسایەک هەبێت بۆ ئ��ەوەی‬ ‫ئافره‌تان لە پۆستە بااڵکاندا‬ ‫ڕێژەیان زیاتر بێت پێویستە لە‬ ‫سەر دەسەاڵتیش ڕێگانی بەردەم‬ ‫پرۆسەی بەشداریکردنی ئافره‌تان‬ ‫لە سیاسەتدا فراوانتر بکات و لە‬ ‫ڕیگای ڕێکخراوەکانی خۆشیانەوە‬ ‫هەوڵبدەن بە خولی جۆراو جۆر‬ ‫ئافره‌تان پێ بگەیەنن بۆ ئەوەی‬ ‫لە بڕیارە چارەنوسسازەکاندا شان‬ ‫بە شانی پیوان بە شدار بن‪.‬‬

‫وه‌ک ئه‌وه‌ وایه‌ حه‌جه‌که‌یان قبوڵ‬ ‫نه‌بێت‪ .‬ده‌ب��ا چیتر به‌رپرسانی‬ ‫ک���ورد ل�ه‌س�ه‌رۆک��ای�ه‌ت��ی ه �ه‌رێ��م و‬ ‫ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و سه‌رۆکایه‌تی‬ ‫په‌رله‌مان و سه‌رۆکایه‌تی کۆمارو‬ ‫وه‌زی��رو په‌رله‌مانتاره‌ به‌ڕێزه‌کان‬ ‫به‌جدی وه‌اڵم��ی گونجاوی خه‌ڵکی‬ ‫سته‌م دی��ده‌ی هه‌ڵه‌بجه‌ بده‌نه‌وه‌و‬

‫به‌هه‌ر جۆرێک له‌ فشار هه‌یه‌ ئه‌و‬ ‫پرسه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ یه‌کال بکه‌نه‌وه‌‬ ‫به‌ قازانجی خه‌ڵکی کوردستان و‬ ‫مێژووی پڕ س��ه‌روه‌ری هه‌ڵه‌بجه‌و‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان به‌هیوای هه‌نگاونان‬ ‫به‌ره‌و ئاسۆو ئامانجێکی گه‌وره‌ترو‬ ‫ئه‌نجامێکی دڵخۆشکه‌ر بۆ هه‌ڵه‌بجه‌و‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان‪.‬‬

‫کورد پێویستى بە کردنەوەى بەرەیەکى نوێیە‬ ‫عومەر غواڵمی‬

‫س���ااڵن���ە م��ال��ی��ک��ى ک��ێ��ش��ە بۆ‬ ‫بوودجەى هەرێمى کوردستان دروست‬ ‫دەکات و ژمارەیەک لە پەرلەمانتارانى‬ ‫عێراق و وەزی��رەک��ان و چ��اودێ��ران‬ ‫پێیانوایە مالیکى ئەم فشارەى یاساى‬ ‫و دەس��ت��وورى نییە‪ ،‬بەڵکو تەنها‬ ‫فشارێکى سیاسییە‪.‬‬ ‫پێویستە کورد بەرەیەکى نوێ‬ ‫بکاتەوە‬ ‫ک��ات��ی خ��ۆراگ��ری��ی��ە لەبەرامبەر‬ ‫فشارەکانی مالیکی و ئەمسالەکانی‪،‬‬ ‫بۆیە پێویستە سەرکردایەتی سیاسی‬ ‫ک��ورد ب��ە ه��ەم��وو ت��وان��ای��ەوە ه��ەوڵ‬ ‫ب��دات ئ��ەم فشارەی مالیکی سودی‬ ‫لێوەربگرێت و کارتەکانی بخاتە کار لە‬ ‫بەرامبەر مالیکیدا و بەرەیەکی نوێ بە‬ ‫هاوکاری نەیارەکانی مالیکی بکاتەوە بۆ‬ ‫ئەوەی مالیکی ناچار بکەن چیتر مافی‬ ‫پێکهاتە و الیەنەکانی تر نەخوات‪.‬‬ ‫متمانەى نەیارەکانى مالیکى‬ ‫دەستەوەستانی کورد وایکرد کە‬ ‫ئیستا مالیکی بە بڕیاریکی تایبەتی‬ ‫خ��ۆی ب��وودج��ەی ه��ەرێ��م ڕابگرێت‬ ‫و گەر کارتى بەهێز لە دژى بەکار‬ ‫نەهێنرێت دوور نییە کارتى فشارى‬ ‫بەهێزتر لە دژى کورد بەکار بهێنێت‬ ‫و مالیکى نەیەتێتى میللەتیک برسی‬ ‫بکات‪ ،‬ناکرێت نوێنەرانی کورد لە‬ ‫ب��ەغ��داد دەس��ت��ەوەس��ت��ان بوەستن‬ ‫لەبەرامبەر بڕیارەکانی مالیکی و‬ ‫دەبێت خۆڕاگر بن و بتوانن متمانەی‬ ‫ع��ەرەب��ە سوننەکان و شیعەکانی‬

‫نەیاری مالیکی وەدەست بهێنن بۆ‬ ‫ئ��ەوەی وەک کارتی فشار لەسەر‬ ‫حکومەتەکەی مالیکی بەکاری بهێنن‪.‬‬ ‫ل��ەگ��ەڵ ئ��ەوەش��دا حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردستان چی پیدەکرێت‬ ‫وەک کارتی فشار بەکاری بهێنێت‪.‬‬ ‫ئاو وەک کارتى فشار‬ ‫حکومەتى هەرێم دەکرێت ئاو وەک‬ ‫کارتى فشار بەکار بهێنێت و ئاوی‬ ‫هەردوو بەنداوی دەربەندیخان و دووکان‬ ‫بگرێتەوە بۆ ئ��ەوەی ئ��او نەچیت بۆ‬ ‫ناوچەکانی دەرەوەی خاکی کوردستان‪.‬‬ ‫دروستکردنى لۆبى‬ ‫نوینەرانی ک��ورد لە بەغداد و‬ ‫دەرەوەی واڵت کاربکەن و لۆبی‬ ‫دروس��ت بکەن لە دژی مالیکی و‬ ‫هاوکاری دەزگاکانی ڕاگەیاندن بکەن‬ ‫لە پێدانی زانیاری لە دژی مالیکی‪.‬‬ ‫سەربەخۆ بوون قوربانیدانی دەوێت‬ ‫کورد هەنگاوی سەرەتای ناوە بۆ‬ ‫سەربەخۆ بوونی باشووری کوردستان‬ ‫و پێویستمان ب��ە خۆڕاگرییە و‬ ‫سەربەخۆیش قوربانیدانی دەوێت‪،‬‬ ‫بۆیە تا سەربەخۆ نەبین ب��ەردەوام‬ ‫ڕووبەڕوی قەیرانی گەوەرە دەبینەوە‬ ‫لە عێراقدا و داگیرکەران هەرگیز‬ ‫جێگای متمانە نین‪ ،‬بۆیە پێویست‬ ‫دەک��ات ک��ورد لەسەر خواستەکانی‬ ‫خۆی بەردەوام بێت و سازش نەکات‬ ‫لەبەرامبەر مالیکیدا و تەنها شتیک‬ ‫کە ک��ورد لە هەرێمى کوردستان‬ ‫ماوێتى سەربەخۆ بوونی ئابوورییە‬ ‫ه��ەن��گ��اوەک��ان��ی س��ەرب��ەخ��ۆ ب��وون‬ ‫ئابووریش دیارە‪.‬‬


‫‪www.jamawarnews.com‬‬

‫وه‌رزش‬

‫ساڵی ‪ - 32‬ژماره ‪ - 786‬سێشەممە ‪2014/03/04‬‬

‫‪7‬‬

‫یانه‌ى به‌رشلۆنه‌ قه‌ره‌بووى دۆڕانى هه‌فته‌ى رابردووى کرده‌وه‌‬ ‫یانه‌ى به‌رشلۆن ‌ه قه‌ره‌بووى دۆڕانى‬ ‫هه‌فته‌ى رابردووى کرده‌و‌ه و ب ‌ه چوار‬ ‫گۆڵ به‌رامبه‌ر گۆڵێک له‌یانه‌ى ئه‌لمیریاى‬ ‫برده‌وه‌‪ ،‬ل ‌ه یاریگاى کامپ نوو یانه‌ى‬ ‫به‌رشلۆن ‌ه میواندارى یانه‌ى ئه‌لمیریاى‬ ‫کرد‪ ،‬سه‌ره‌تا ل ‌ه خوله‌کى ‪ 9‬ئه‌لێکسیس‬ ‫سانچێز یانه‌ى که‌ته‌لۆنى به‌گۆڵێک‬ ‫پێشخست‪ ،‬ئه‌نجامى یارى وه‌ک خۆى‬ ‫مایه‌و‌ه تا خوله‌کى ‪ 24‬تێیدا لیۆنێل‬ ‫مێسی ب ‌ه لێدانێکى راسته‌وخۆ گۆڵى‬ ‫دووه‌م���ى یانه‌که‌ى تۆمار ک��رد‪ ،‬سێ‬ ‫خوله‌ک دوات��ر ئه‌نخێل گۆڵێکى بۆ‬ ‫یانه‌ى میوان تۆمار کرد و گێمى یه‌که‌م‬ ‫ب �ه‌م ئه‌نجام ‌ه ت��ه‌واو ب��وو‪ ،‬ل ‌ه گێمى‬ ‫دووه‌م هێرشه‌کانى به‌رشلۆن ‌ه درێژه‌یان‬ ‫هه‌بوو و تێیدا ل ‌ه دوو هێرشی جیادا‬ ‫هه‌ریه‌ک ل ‌ه کارلۆس پۆیۆلی کاپتن و‬ ‫چاڤى هێرناندێز دوو گۆڵى یه‌ک ل ‌ه دواى‬ ‫یه‌کیان بۆ یانه‌ى به‌رشلۆن ‌ه تۆمار کرد و‬ ‫یاریش ب ‌ه چوار گۆڵ به‌رامبه‌ر گۆڵێک بۆ‬ ‫به‌رش ‌ه به‌کۆتا هات و ب ‌ه سود وه‌رگرتن‬ ‫ل ‌ه یه‌کسان بوونى ریال مه‌درید جیاوازى‬ ‫خاڵه‌کانى له‌گه‌ل یه‌که‌مى ریزبه‌ندى بۆ‬ ‫یه‌ک خاڵ که‌م کرده‌وه‌‬

‫لیڤەرپوڵ بۆ پێشەنگ‬ ‫هەنگاو دەنێت‬

‫لە هەفتەی ‪ ٢٨‬ی پریمەرلیگی ئینگلیزی یانەی لیڤەرپوڵ لە یاریگای‬ ‫ساوسهامپتۆن بردنەوەیەکی بەنرخی بە دەست هێناو سودی لە دۆڕانی ئەرسناڵ بە‬ ‫ستۆک سیتی وەرگرتوو پلەی دووەمی خولەکەی لە یانەی تۆپچیەکە سەندوو بە‬ ‫شێوەیەکی کاتی‪ ،‬کە ئێستا بە چوار خاڵ لە چێڵسی پێشەنگی خولەکەوە دورە‪.‬‬ ‫هەرسێ گۆڵی لیڤەر لویس سوارێز و رەحیم ستەرلینگ ‪ ،‬جێڕارد بەلێدانی سزا‬ ‫لە خولەکەکانی ‪ ٩٠ ، ٥٨ ، ١٦‬دا تۆماریان کرد کە ئەوەی یەکەمیان گۆڵی ژمارە‬ ‫‪ ٢٤‬بوو لە خولی ئینگلیزی لەم وەرزەدا تۆماری کرد‪.‬‬

‫دێربی مەدرید بە بەرامبەربوون کۆتایی پێهات هالیلۆڤیچ‪ ..‬گەوهەرە بچووکەکەی بەرشلۆنە‬

‫یارییەکانی ھەفتەی ‪ ٢٦‬لە خولی‬ ‫ئیسپانیا بەرێوەچوو ‪ ،‬تیادا ھەردوو‬ ‫یانەی ئەتلەتیکۆمەدرید و ریال‬ ‫مەدرید یەکسان بوون‪.‬‬

‫لە یاریگای ڤیسنتی کالدێرۆن‬ ‫یانەی ئەتلەتیکۆمەدرید میوانداری‬ ‫یانەی ری��ال مەدرید ک��رد ‪ ،‬تیادا‬ ‫یارییەکە بە دوو گۆل بۆ ھەردووال‬

‫بێکهام عاشقى ئۆتۆمۆبیلە‬

‫ناونیشان‬

‫دی��ڤ��د ب��ێ��ک��ه��ام��ی ئینگلیزی‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌یاریزانه‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانی‬ ‫دنیای تۆپی پێ‪ ،‬به‌اڵم س�ه‌ره‌رای‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندیه‌که‌ی به‌یه‌کێک له‌و‬

‫ی��اری��زان��ان�ه‌ ن��اس��راوه‌ ک � ‌ه عاشقی‬ ‫ئۆتۆمبێڵه‌ و ژم��اره‌ی��ه‌ک��ی زۆر‬ ‫ئۆتۆمبێلی هه‌یه‌‪ .‬بێکهام حه‌زی‬ ‫له‌هه‌موو جۆره‌کانی ئۆتۆمبێل هه‌یه‌‬

‫پلیگرینی‪ :‬لەئەگەری هاتنی‬ ‫ئیسکۆ بۆ مان ستی‬ ‫درەوشانەوە بەخۆیەوە دەبینێت‬

‫کۆتایی پێھات‪.‬‬ ‫گۆلەکانی یانەی ری��ال مەدرید‬ ‫لە رێگای یاریزانان کەریم بنزیما ‪،‬‬ ‫کریستیانۆ رۆنالدۆ لە خولەکەکانی‬ ‫‪ ٨٢ ، ٠٣‬تۆمارکرا ‪ ،‬گۆلەکانی یانەی‬ ‫ئەتلەتیکۆمەدرید لە رێگای یاریزانان‬ ‫خۆرخی میرۆدیۆ کۆکی ‪ ،‬گابریێل‬ ‫فرناندێز ئاریناس لە خولەکەکانی‬ ‫‪ ٤٥ ، ٢٨‬تۆمارکرا‪.‬‬ ‫بەم بەرامبەربوونەوەش یانەی‬ ‫ری���ال م��ەدری��د ک���ۆی خاڵەکانی‬ ‫یاریزانی کرواتی ئالین هالیلۆڤیچ‬ ‫بەرزکردەوە بۆ ‪ ٦٤‬خاڵ لە پێشەنگی‬ ‫ریزبەندی خولی ئیسپانیا مایەوە بۆندی له‌گه‌ڵ یانه‌ی به‌رشلۆنه‌ی‬ ‫‪ ،‬و یانەی ئەتلەتیکۆمەدرید کۆی ئیسپانی ئیمزاکرد‌و به‌شێوه‌یه‌کی‬ ‫خاڵەکانی بەرزکردەوە بۆ ‪ ٦١‬خاڵ‪ .‬ک��ۆت��ای��ی رێ��ک��ک��ه‌وت��وون‪ ،‬تیایدا‬

‫ب���ه‌رزی ه �ه‌ی �ه‌و ب �ه‌ ق��اچ��ی چه‌پی‬ ‫یاری ده‌کات له‌ هێڵی ناوه‌ڕاست و‬ ‫هێرشبه‌ر‪ ،‬هەربۆیە بە ناوبراو دەڵێن‬ ‫میسی بچووک‪.‬‬ ‫هالیلۆڤیچ له‌سه‌ر پێگەی تایبه‌تی‬ ‫خۆی له تۆڕی کۆمەاڵیەتی ئینستاگرام‬ ‫نووسیویه‌تی‪« :‬سوپاس بۆ هه‌موو‬ ‫شتێک داینامۆ زه‌گرب‪ ،‬یه‌که‌م یانه‌ی‬ ‫ی��اری��م ت��ی��اک��ردووه‌و خۆشه‌ویستی‬ ‫گ���ه‌وره‌م هه‌ی ‌ه ب��ۆت‪ ،‬ئێستا کاتی‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه بڕۆم به‌ره‌و به‌رشلۆنه‌»‪.‬‬ ‫سوپاسی یانه‌که‌ی پێشووی داینامۆ‬ ‫ئالین هالیلۆڤیچ بەبۆندێک کە‬ ‫زه‌گربی کردووه‌‪.‬‬ ‫ب��ڕەک��ەی نزیکەی ‪ 8‬ملیۆن یۆرۆ‬ ‫هالیلۆڤیچ یه‌کێک ‌ه له‌و یاریزان ‌ه دەبێت رووی لە یانەی بەرشلۆنەی‬ ‫تازه‌پێگه‌یشتووانه‌ی ک ‌ه ئاستێکی ئیسپانی کردووە‪.‬‬

‫مــەتـرسـیـدارتـریـن ســـێ هــێــرشـبـەری ئــەوروپــا‬ ‫ژمارەکان ئەوە دەردەخەن‬ ‫ھەری�����ەک ل���ە کریستیانۆ‬ ‫رۆن���اڵ���دۆو ک��ەری��م بنزیمەو‬ ‫گاریس بێل‪ ،‬مەترسیدارترین‬ ‫ھێرشبەری ئەروپان‪.‬‬ ‫ئەم سێ یاریزانە لە وەرزی‬ ‫ئەمساڵ دا تەنھا ‪ ١٣‬یاریان‬ ‫پیکەوە ئەنجامداوە‪ ،‬ھەروەھا‬ ‫ت��ەنھا ‪ ٣‬ی��اری ‪ ٩٠‬خولەک‬ ‫پ��ێ��ک��ەوە ی��اری��ان ک���ردووە‪،‬‬ ‫ل��ە ‪ ٤‬ی��اری��ش دا گۆڵیان‬

‫تۆمارنەکردووە‪.‬‬ ‫ئ��ەم س��ێ ھێ��رش��ب��ەرە ‪٩٦١‬‬ ‫خولەک پێکەوە یاریان کردووە‪،‬‬ ‫‪ ٢٧‬گۆڵیان تۆمارکردووە‪ ،‬واتە‬ ‫گۆڵێک بۆ ھەر ‪ ٣٥‬خولەک‪،‬‬ ‫ئ���ەم���ەش وا دەک������ات ببنە‬ ‫م��ەت��رس��ی��دارت��ری��ن ھێ��رش��ب��ەری‬ ‫ئ��ەوروپ��ا‪ ،‬ک��ە ب��ەس��ەر ھەری��ەک‬ ‫لە میسی و نیمارو سانشێزدا‬ ‫سەرکەوتوون‪ ،‬کە لە ‪ ٩٤‬یاریدا‬ ‫‪ ٥٤‬گۆڵیان کردووە‪.‬‬

‫مان سیتی نازناوی جامی‬ ‫یانە پیشەگەرەکانی‬ ‫ئینگلتەرای بەدەستهێنا‬

‫پێکه‌نینه‌که‌ی فارفان‬ ‫دووچاری ڕه‌خنه‌ی‬ ‫ده‌کاته‌وه‌‬

‫واین رۆنى هەر‬ ‫کاتژمێرێک ‪ 1800‬جونەی‬ ‫ئیستەرلینی وەردەگرێت‬


‫‪8‬‬

‫سەرنووسەر‬

‫خاوەنی ئیمتیاز‬ ‫ده‌روازه‌یه‌ک بۆ زانین‬

‫هونه‌ریی‬

‫عەبدوڵـاڵ حاجی مەحمود‬

‫توانا عومه‌ر‬

‫عومەر غواڵمی‬

‫‪0748 010 8289‬‬

‫‪www.jamawarnews.com‬‬ ‫یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە لە (‪ )1981/5/25‬بە ناوی (رێگای ئازادی)یەوە دەرچووە‬

‫لەنی هیدایەت‪ :‬شیعر بۆ ئەم ڕۆژگارەئەڵیم لەناویدا‬ ‫خوشەویستی هیچ بایەخیکی نییە‬ ‫دایدار‪ :‬بیالل حمە ساڵح‬

‫لەنی هیدایەت محمەد‪ ،‬شاعیر ساڵی‬ ‫‪ ١٩٨٧‬لەشاری سەقز لە دایک بووە لە‬ ‫دیدارێکى تایبەاى ~ ئاماژە‬ ‫بۆ ئەوە دەکات « هەندێک کەس هەن‬ ‫نازانن خوشەویستی چییە؟ دابڕانیشی‬ ‫بەالیانەوە زورئاساییە‪ ،‬بەاڵم دابڕانی‬ ‫خوشەویستی ڕاستەقینە قورسە»‪.‬‬ ‫شاعیر بون واتەجوانی وئارامی‬ ‫ش��اع��ی��رب��ەالی م��ن��ەوە کەسیکی‬ ‫مووقەدەسە‪،‬جیاواز لە مروڤەکانی تر‬ ‫زور بەناسکی و جوان بیر ئەکاتەوە‪.‬‬ ‫بەراستی وەسفی شاعیر قورسە‪،‬شاعیر‬ ‫بون واتەجوانی وئارامی‪.‬‬ ‫هەموو کەس شاغیر نییە‬ ‫شاعیر بەواتای سروشت و ئیلهام‬ ‫و خاوەن هەست و ئەندیشەیە‪،‬ناکری‬ ‫بەهەمووکەس بوتریت شاعیر‪ ،‬بەاڵم‬ ‫مروڤ بەگشتی شاعیرن بەواتەکەی تری‬ ‫سەما‪،‬شایی‪،‬جل لەبەرکردن‪،‬هەمووی‬ ‫ئەوانە شیعرە‪،‬چوون هەمووی هەستی‬ ‫مروڤە‪.‬‬

‫خۆشەویستى هیچ بایەخێکى نییە‬ ‫خوزگە فرمیسک ڕەنگی هەبوایە‬ ‫جار جار پینووسم لی پرکردایە‬ ‫خوشەویستیم پی بنووسیایە‬ ‫شیعربوکەسیکی جیاوازناڵیم‪ ،‬بۆ ئەم‬ ‫ڕۆژگارەئەڵیم کەبەداخەوە لەناویا‬ ‫خوشەویستی هیچ بایەخیکی نییە‪.‬‬

‫خۆشەویستى ڕاستەقینەم نەدەناسى‬ ‫ئەوکاتەی پرۆسەى هاوسەرگیریم‬ ‫ئەنجامدا تەمەنیکم نەبوو خوشەویستی‬ ‫ڕاستەقینیم نەئەناسی‪.‬ئەوە ئاواتی‬ ‫هەموو مرۆڤێکە بەخوشەویستی ژیانى‬ ‫هاوسەرى پێکەوە نێت‪ ،‬ب��ەاڵم لەناو‬ ‫ژیانی هەموانا ناگونجێت‪.‬‬ ‫کێ هەیە خۆشەویستى نەکردبێت؟‬ ‫ئ���ەی ک��ی ه��ەی��ە خوشەویستی‬ ‫نەکردبێت؟ بەاڵم ئازیزێک کەبەئیزنی‬ ‫ئەو ئەمڕۆم زیندو ئەبمەوە وە حەزئەکەم‬ ‫بەقەدەر دریژای قەسیدەیەک باسەکەم‪،‬‬ ‫بەاڵم نا! ئەنووسم‪،‬پینوسەکەم‪،‬دەستە‬ ‫کانم‪،‬چاوەکانم‪،‬هەمووی گیانم بەفیدای‬ ‫ناوی( اللە)‪.‬‬

‫خوشەویستی شیرینە‬ ‫لقی گوڵ لەتەواوی ڕەنگی دونیا‬ ‫بەوهەمووجوانیەوە بۆ تۆ!‬ ‫وا مەیەک پڕ لەخوشەویستی و عەشق‬ ‫بەپێنووسی خوینم بۆ تۆ!‬ ‫مانگووئەستیرەکانی شەو‬ ‫هەتاو ڕۆژو وتیشکی خۆر‬ ‫هەمووی بۆ تۆ!‬ ‫بەس گوێ بگرە لەناخی من‬ ‫تەنیا ئەو دڵەی تۆ بۆ من!‬ ‫خوشەویستی شیرینە وەک چیرۆکی‬ ‫ئ��ەو دارستانە س��ەرس��ەوزەی��ە کاتێک‬ ‫ئەتوانێت لەناو گوماوێکە ئەستێرە‬ ‫وەچنێت بەس تەنیا ئەتوانم بڵێم تکایە‬ ‫بایەخ بەخوشەوبستی بەن با لەگەڵ‬ ‫دەردوو ئازارە هاوڕی نەبیت‪.‬‬ ‫هەندێک کەس نازانێت‬ ‫خۆشەویستى چییە؟‬ ‫لە ب��ارەى داب��ڕان��ى خۆشەویستان‬ ‫ئ��ەوە ئەگەڕێتەوە بۆ هەست و ناخی‬ ‫مروڤەکان‪ ،‬بەراستی هەندیک کەس هەن‬ ‫نازانن خوشەویستی چییە؟ دابڕانیشی‬ ‫بەالیانەوە زورئاساییە‪ ،‬بەاڵم دابڕانی‬ ‫خوشەویستی ڕاستەقینی بەدڵنیاییەوە‬ ‫قورسە‪ ،‬تەنیایی وگریان بەرهەم ئەێنێت‪.‬‬

‫خۆشه‌ویسته‌که‌ی ڕێگه‌ی پێنادات له‌گه‌ڵ کوڕ دا کلیپ بکات‬ ‫شاکیرا خانمه‌ گۆرانیبێژی ن���اوداری ب�ه‌ڕه‌گ�ه‌ز‬ ‫کۆڵۆمبی‪ ،‬له‌ دانپێدانانێکیدا ده‌رباره‌ی ئه‌و کلیپه‌ی‬ ‫له‌گه‌ڵ ڕیهانای خانمه‌ گۆرانیبێژ ئه‌نجامدایداو ‌ه‬ ‫ڕایگه‌یاند‪ :‬خۆشه‌ویسته‌که‌ی ڕێگه‌ی پێنادات‬ ‫له‌گه‌ڵ کوڕ دا کلیپ بکات‪.‬‬ ‫ش��اک��ی��را خانمه‌ گ��ۆران��ی��ب��ێ��ژی ش��ۆخ و‬ ‫شه‌نگ‪ ،‬له‌ میانی کردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌یه‌ک‬ ‫له‌ واڵت �ه‌ک �ه‌ی خ��ۆی له‌ کۆڵۆمبیا و ل ‌ه‬ ‫به‌رنامه‌یه‌کی ته‌له‌فزیۆنیدا ده‌رب��اره‌ی‬

‫جیرارد پیکێی هاوڕێ کوڕه‌که‌ی و یاریزانی تۆپی‬ ‫پێ که‌ ‪ 10‬ساڵ له‌ خۆی بچوکتره‌ ئاشکرایکرد‪:‬‬ ‫جیرارد زۆر گه‌نجه‌و هه‌موو شتێکی وه‌کو گه‌نجێکی‬ ‫ئاسایی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ وایه‌‪.‬‬ ‫شاکیرا له‌ دانپێدانانێکیدا ده‌رب��اره‌ی هاوڕێ‬ ‫کوڕه‌که‌ی و دوا کلیپی که‌ له‌گه‌ڵ ڕیهانای خانم ‌ه‬ ‫گۆرانیبێژی ن��اودار ئه‌نجامیان دا رایگه‌یاند‪ :‬ل ‌ه‬ ‫ڕاستیدا جیرارد که‌سێکە ڕێگه‌م پێنادات له‌گه‌ڵ‬ ‫کوڕدا کلیپ بکه‌م و وێنه‌ بگرم‪.‬‬

‫کارمه‌ندان زیاتر دوچارى قه‌له‌وى ده‌بنه‌وه‌‬ ‫زانایانى بوارى خۆراک ئاشکرایان کرد‬ ‫که‌ کارمه‌ندانى نوسینگه‌کان و کارمه‌ندانى‬ ‫فه‌رمى حکومه‌ت‪ ،‬زیاتر تووشى قه‌له‌وى‬ ‫زی���ادى کێشه‌ى جه‌سته‌ ده‌ب��ن��ه‌وه‌ ‪،‬‬ ‫له‌چاو ئه‌و که‌سانه‌ى که‌ کارى تر ل ‌ه‬ ‫ده‌ره‌وه‌ ده‌ک �ه‌ن ‪ ،‬چونکه‌ کارمه‌ندان‬ ‫زیاتر کاته‌که‌یان به‌ کار و دانیشتن‬ ‫له‌سه‌ر کۆمپیۆته‌ر ده‌به‌نه‌ س�ه‌ر و‬

‫له‌و ماوه‌یه‌شدا په‌نا بۆ خواردنى هه‌ندێ مادده‌ى‬ ‫سه‌فه‌رى زیانبه‌خش ده‌به‌ن ‪.‬‬ ‫به‌پێى راپرسیه‌کى کۆمپانیاى ‪Fruyo‬‬ ‫بۆ خوارده‌مه‌نیه‌کان‪ ،‬ده‌رک �ه‌وت��ووه‌ که‌ ‪%37‬ى‬ ‫کارمه‌ندان له‌ ناو شوێنى کاردا بیسکوێت ده‌خۆن‬ ‫و ‪32%‬ی��ش له‌وانه شکوالت ده‌خ��ۆن و ‪%30‬یش‬ ‫پارچه‌ى به‌تاته‌ ده‌خۆن ‪ ،‬که‌ ئه‌مانه‌ش هه‌موویان‬ ‫زیانیان بۆ سه‌ر ته‌ندروستى کارمه‌ندان هه‌یه‌ ‪.‬‬

‫یەک ملیۆن پاوەندی ئەمیرێکی عەرەبی ڕەتکردەوە‬ ‫نمایشکارێکی بەناوبانگی ئەڵمانی‬ ‫داوای��ەک��ی ی��ەک ملیۆن پ��اوەن��دی یەکێک‬ ‫لەئەمیرەکانی عەرەبی ڕەت��ک��ردەوە‪ ،‬بۆ‬ ‫تەنیا نانخواردنێک لەگەڵیدا‪.‬‬ ‫ڕۆژن���ام���ەی دەی��ل��ی ئەکسپرێس‬ ‫باڵویکردەوە کە کلۆدیا شیفرە کە یەکێکە‬ ‫لەنمایشکارە بەناوبانگەکانی ئەڵمانیا‬ ‫لەیەکێک لەبەرنامە تەلەڤزیۆنییەکاندا‬ ‫ئ��ەوەی ئ��اش��ک��راک��ردووە کە لەالیەن‬ ‫یەکێک لەئەمیرە ع��ەرەب��ەک��ان��ەوە‬ ‫لەپێناو یەک نانخواردن لەگەڵیدا‬ ‫ئامادەبووە بڕی یەک ملیۆن پاوەندی‬ ‫بدات‪ ،‬بەاڵم داواکەی ڕەتکردەوە‪.‬‬

‫‪www.JamawarNews.com‬‬

‫‪RebaziAzadi@Gmail.com‬‬

‫ناونیشان‪ :‬هەرێمی کوردستان سلێمانی ‪ -‬گردی ڕیعایه ‪ -‬گەڕەکی ‪ - 115‬کۆاڵنی ‪ - 7‬دەرگای ‪6‬‬ ‫«نرخ‪ 500 :‬دینار»‬

‫ڕاپەڕین ئازادى‬ ‫بەخشى‬ ‫بەکر فەتاح‬

‫کورد بە درێژاى مێژوو هەر لە خەبات‬ ‫و تێگۆشاندا ب���ووە‪ ،‬ش��ۆڕش ل��ە دواى‬ ‫شۆڕش پەرپا بووە هەر لە گۆتیەکانەوە لە‬ ‫هەزارەى سێهەمى پ ز هەتاوەک ئێستا‪،‬‬ ‫ئەم شۆڕشە یەک لە دوایەکانە خەبات و‬ ‫تێکۆشانیان جیاواز بووە‪.‬‬ ‫میرەکانى کورد بە جۆرێک خەباتیان‬ ‫ک�����ردووە ج���ی���اواز ب����ووە ل��ە خ��ەب��ات��ى‬ ‫ح��زب��ە س��ی��اس��ی��ی��ەک��ان خ��ەب��ات��ى حزبە‬ ‫سیاسییەکانیش جیاواز بووە لە خەباتى‬ ‫چەکدارانەى شۆڕشەکانى بارزان و شێخ‬ ‫سەعیدى پیران و و شێخ مەحمودى نەمر‬ ‫هەر خەباتە و ڕەنگدانەوەى خۆى هەبووە‬ ‫لەو سەردەمەى کە دام��ەزراوە ڕاپەڕیوون‬ ‫و دەستیان داوەت��ە چ��ەک وە ه��ەر لە‬ ‫ژیانى خەباتکردنى میللەتەکەمان چەندین‬ ‫ڕاپەڕین دژ بە ڕژێمە داگیرکەرەکانى ئەو‬ ‫سەردەمانە پەیدا بوو‪ ،‬چونکە هەر ڕژێمێک‬ ‫هاتووەتە پێشەوە و دەسەاڵتى هەبووە زوڵم‬ ‫و زۆرى دژى میللەتەکەمان ئەنجامداوە‪،‬‬ ‫هەوڵى داوە مۆرکى کوردایەتى بسڕێتەوە‪.‬‬ ‫لەو ڕاپەڕینانەى کە کورد ئەنجامى داوە‬ ‫ڕاپەڕینى ساڵى ‪ 1930‬بەردەرکى سەراى‬ ‫سلێمانى کە بە ڕاپەڕینى ڕەشى ئەیلول‬ ‫بەناوبانگە و ڕاپەڕینى دژى پۆرتسمۆت‬ ‫لە ساڵى ‪1948‬داو ڕاپەڕینى پشتگیرى‬ ‫‪14‬ى تەموزى ساڵى ‪1958‬و ڕاپەڕینى‬ ‫خوێندکارانى زانکۆى سەالحەدین دژى‬ ‫ڕژێ��م��ى ب��ەع��س ل��ە س��اڵ��ى ‪1982‬و هەر‬ ‫ل��ەم ساڵەدا ڕاپەڕینى ش��ارى سلێمانى‬ ‫ئ��ەن��ج��ام��دراوە ل��ەالی��ەن خوێندکارانى‬ ‫سلێمانییەوە لە ساڵى ‪1987‬ڕاپەڕینى‬ ‫ج���ەم���اوەرى دەڤ�����ەرى ش������ارەزوور لە‬ ‫سەیدسادق و سیروان و خورماڵ هەورامان‬ ‫و هەڵەبجە ئەنجامدراوە دەستگیرا بەسەر‬ ‫زۆر لە مۆڵگەکانى بەعسى ڕووخاو و‬ ‫ڕاپ��ەڕی��ن��ى ب��ەه��ارى س��اڵ��ى‪1991‬ل��ە‬ ‫کەشێکى پ��ڕ ل��ە گیانى ش��ۆڕگ��ێ��ڕى و‬ ‫نیشتمان پەروەریدا و بە هەماهەنگى هێزى‬ ‫پێشمەرگە و ڕێکخستنەکانى ناوشارەکانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان و ج��ەم��اوەرى بەشەرەفى‬ ‫گەلەکەمان بە گژى سیاسەتە گاڵوەکانى‬ ‫ڕژێمى فاشى بەعس و دیکتاتۆرەکەیدا‬ ‫چونەوە لە ڕاپەڕینى ‪1991‬لە گۆڕنانى زەبر‬ ‫و ڕوویەکى تاڵى نەهامەتییەکان بووکە‬ ‫دیکتاتۆرە بەزیوەکەى دەرهەق بە میللەتى‬ ‫ک��ورد گەورەترین ت��اوان��ى جینۆساید و‬ ‫قڕکردنى دژ بە کورد ئەنجامدا‪.‬‬ ‫کە بوەمایەى شەرمەزارکردنى لەڕووى‬ ‫نێودەوڵتییەوە‪.‬‬ ‫ئەم ڕاپەڕینە مەزنەش کوردى بە دونیا‬ ‫ناساند بووە هۆکارێک بۆ زیاتر ناساندنى‬ ‫کورد لەسەر ئاستى دونیا‪.‬‬ ‫ڕاپ��ەڕی��ن ل��ەگ��ەڵ خ��ۆی��دا پ��ەرل��ەم��ان‬ ‫و حکومەتى هەرێمى هێنایە بەرهەم‬ ‫ئاسۆیەکى نوێى ل��ەب��ەردەم پێشکەوتنە‬ ‫گەورەکانى بوارى سیاسى و ڕۆشنبیرى‬ ‫ک���ردەوە و ل��ە ه��ەم��ووی��ان گرنگتر ئەو‬ ‫ئازادییە بێ وێنە بوو کە ب��ووە مایەى‬ ‫سەرنجڕاکێشانى دونیا و نمونەیەکى جوان‬ ‫لە دیموکراسیەت پیادە کرد کە نمونەى‬ ‫بەرخودان بوو‪.‬‬

Rebazi Azadi 786  

Rebazi Azadi 786

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you