Page 1


Tytuł oryginału: Why Work Sucks and How to Fix It Tłumaczenie: Olga Kwiecień-Maniewska Projekt okładki: Urszula Buczkowska ISBN: 978-83-246-3689-1 Copyright © Thompson & Ressler, LLC, 2008, 2011 All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form. This edition published by arrangement with Portfolio, a member of Penguin Group (USA) Inc. Polish edition copyright © 2012 by Helion S.A. All rights reserved. All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage retrieval system, without permission from the Publisher. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC. Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie/nadban Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Printed in Poland.

• Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę

• Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność


SPIS TREŚCI

Przedmowa ................................................................................................. 7 Mamy ju do… a Ty? ............................................................................ 9 1. Dlaczego praca jest do kitu ................................................................. 19 2. To, co nazywamy Szlamem ................................................................. 45 3. ROWE — rodowisko pracy nastawione wycznie na wyniki ...... 67 4. Czas w ROWE ..................................................................................... 89 5. Jak si wykonuje prac w ROWE? .................................................. 111 6. Dlaczego w ROWE ycie jest lepsze? .............................................. 131 7. Co dalej z ROWE? ............................................................................ 147 Epilog ...................................................................................................... 167 A. Jak bardzo jeste ROWE? ................................................................ 171 B. Tak, ale… .......................................................................................... 179 Podzikowania ....................................................................................... 187

Kup książkę

Poleć książkę


Kup książkę

Poleć książkę


ROZDZIA 1.

DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

S

póniem si do pracy trzy dni z rzdu i szef zaczyna na mnie krzywo patrze. Dzisiaj wstaem wczeniej i wyruszyem na godzin przed rozpoczciem pracy, chocia droga zabiera mi zwykle okoo 30 minut. Mnóstwo czasu, by spokojnie dotrze na miejsce na 8, a moe nawet na 7:45, co da mi kilka dodatkowych punktów. I wtedy to widz. Korek zaczyna si dwa skrzyowania przed wjazdem na autostrad. Nie ma mowy, ebym zdy. Na innej drodze, któr mógbym pojecha, s jakie roboty drogowe, tak wic to jest moja jedyna szansa. Zaczynam si poci i panikowa, wiedzc, e spóni si co najmniej godzin i dojad do biura na 9 zamiast na wymarzon 7:45. Jestem pewny, e wylec z pracy albo co najmniej dostan powane ostrzeenie — spóniam si ju czwarty raz w tym tygodniu! Czuj, jak moje cinienie krwi ronie, serce zaczyna mi wali i marz tylko o tym, by wcisn gaz do dechy i pogna do pracy najszybciej, ja si da. Sigam po telefon, wiedzc, co musz zrobi. Walcz ze sob, poniewa to sprawia, e czuj si okropnie. Dzwoni na numer szefa. Zgasza si poczta gosowa. Kaszl i mówi sabym gosem: „Przepraszam, nie czuj si dzisiaj dobrze. Chyba nie dam rady dotrze do pracy. Przez ca noc nie mogem zasn z powodu gorczki. [kaszel, odchrzknicie] Do zobaczenia jutro”.

Kup książkę

Poleć książkę


20

NADGODZINY SĄ DO BANI!

Jestem taka podekscytowana. Mój m i ja idziemy do mojej ulubionej restauracji, by uczci nasz rocznic. Restauracja jest godzin drogi od mojej pracy, ale eby dotrze tam w porze korków na 18:00, musz wyj z biura o 16:30. To rzecz niesychana, ale dzisiaj nie obchodzi mnie, co kto o mnie powie. Docieram do pracy i dowiaduj si, e szefowa zwoaa nieoczekiwanie zebranie mojego zespou. Mówi, e nie widzi w nas tego zaangaowania, którego wymaga nasz nowy projekt, i oczekuje, e bdziemy siedzie w pracy co najmniej do 18:00 kadego dnia, by „przyoy si” do tego. Po zebraniu rozmawiam z ni i mówi, e dzisiaj musz wyj o 16:30 z powodu mojej rocznicy, ale przez pozostae dni mog pracowa do 19:00, by to nadrobi. Ona patrzy na mnie i odpowiada, e na moje miejsce czeka kolejka chtnych — decyzja naley do mnie. W tym momencie wiem, e mój m i ja bdziemy witowa w weekend, a nie dzisiaj. Kasuj nasz rezerwacj i dzwoni do ma. Ten pyta, kiedy w ko cu uwiadomi sobie, co jest w yciu naprawd wane, i rozcza si. Siadajc za biurkiem, zadaj sobie to samo pytanie. Dlaczego praca jest do kitu? Gdy zapytasz ludzi, dlaczego praca jest do kitu, zwykle usyszysz jedn z dwóch odpowiedzi. Powiedz co nieokrelonego w rodzaju: takie jest ycie, wiat zwariowa, wszyscy s zajci, albo te zaczn mówi o czym, co dotyczy konkretnie ich miejsca pracy: szef stara si kontrolowa kady ich ruch i rozlicza ich z kadej minuty przerwy, zarzd nie potrafi si skupi na zadaniach, przez co w pracy panuje wieczna atmosfera napicia i wszystko robi si w ostatniej chwili. Jednak wydaje nam si, e prawdziwa odpowied siga gbiej i dotyka szerszego zagadnienia. Istniej pewne problemy systemowe, które dotycz kadego miejsca pracy. Szczegóy mog si róni w zalenoci od osób i miejsc, jednak gówny problem pozostaje taki sam. I jest to co wikszego ni fakt, e ycie jest cikie czy e wszystko teraz pdzi na zamanie karku. Praca w wiecie korporacji jest do kitu, poniewa zupenie niewaciwie postrzegamy czas.

Kup książkę

Poleć książkę


DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

21

Przyjrzyjmy si tylko dwóm powyszym historiom. Pierwsza osoba chce „nabi punkty” za przyjcie do pracy 15 minut wczeniej. W drugiej opowieci szefowa oczekuje, e ludzie bd siedzie w pracy do 18:00, by w ten sposób pokaza swoje zaangaowanie. Spó nienie si cztery dni z rzdu moe kosztowa Ci posad. Siedzenie po godzinach moe da Ci awans. Nie moesz wyj o 16:30 i lepiej nie przychod o 9. W adnym miejscu nie ma tu mowy o jakoci wykonywanej pracy. Chodzi tylko o czas, czas, czas. Wszyscy tyramy we wadzy mitu: czas + fizyczna obecno = wyniki Jeli chodzi o prac, to takie podejcie do czasu jest tak powszechne, e staje si niemal niewidzialne, a te dwa przykady zostay wybrane dokadnie z tego powodu. Gdy burmistrz Nowego Jorku Michael Bloomberg wygasza przemow na rozdaniu dyplomów w College of Staten Island, mówi do modych ludzi pikne rzeczy o podejmowaniu ryzyka i nauce wspópracy z innymi, jednak najmocniej podkreli ponisze stwierdzenie. „Jeli przychodzisz do pracy jako pierwszy, a wychodzisz z niej jako ostatni, rzadziej bierzesz sobie wolne i nigdy nie chorujesz, to bdziesz lepszy od ludzi, którzy tego nie robi. To takie proste”. Uwaamy, e to dziwna wypowied z ust burmistrza Nowego Jorku. Nie sprzeciwiamy si temu, e etyka pracy jest wana, jednak gdy mylimy o ludziach, którzy stworzyli najwspanialsze miasto na wiecie, przychodzi nam do gowy ich kreatywno, innowacyjno, duch walki i dowiadczenie. Mylimy o ludziach, którzy naprawd wnieli — do wiata finansów czy rzdzenia — co, czego nie wniós nikt przed nimi. Na pewno nie przychodz nam wtedy do gowy ludzie, którzy po prostu pracowali przez wiele godzin. Drugi przykad to rada dla ludzi, którzy pracuj w nietypowym rodowisku. Zosta zaczerpnity ze strony internetowej ze wskazówkami dla przedstawicieli wolnych zawodów:

Kup książkę

Poleć książkę


22

NADGODZINY SĄ DO BANI!

„Zapisuj, ile pracujesz. Poniewa nikt ci nie nadzoruje i nie musisz odbija karty zegarowej, musisz by w stanie rozliczy si ze swojego czasu, jeli nie dla pracodawcy czy klienta, to dla samego siebie. To wane, by kadego dnia wiedzia, co osigne, wic zapisuj, co zrobie i ile czasu to zajo. Moe Ci si to wyda zanadto pracochonne, jednak tak naprawd zajmuje to kilka sekund po zakoczeniu danego zadania”. To ciekawe — tak jakby nie móg oceni jakoci swojej pracy, nie ujmujc jej w kategorii powiconego na ni czasu. Sformuowanie „jeli nie dla swojego pracodawcy czy klienta, to dla samego siebie” mówi wszystko. Oznacza, e musisz rejestrowa swój czas nie tylko na potrzeby rozlicze. Nie wiedzc, ile czasu zabiera Ci wykonanie danego zadania, nie moesz zmierzy jego prawdziwej wartoci. Ta niepisana zasada dotyczca czasu krpuje wszystkich, od asystentów administracyjnych po starsz kadr kierownicz. Z wyjtkiem sprzedawców, którzy albo co sprzedaj, albo nie, wikszo ludzi jest oceniana na podstawie mieszanki osiganych wyników i czasu, jaki spdzaj w pracy. Oczekuje si od Ciebie, e wykonasz swoj prac i okrelone zadania, a zarazem e bdziesz spdza w pracy co najmniej 40 godzin tygodniowo. Co ciekawe, dotyczy to tylko pracy. Gdy w sobot zajmujesz si zaatwianiem rónych spraw i robieniem zakupów, to nie mierzysz swojego sukcesu czasem. Moesz poczu frustracj, jeli dana rzecz zabierze Ci duo czasu, ale patrzc na stos rzeczy do uprania, nie mylisz: „Lepiej powic na to duo czasu”. Albo udaje Ci si osign to, co sobie zaoye, albo nie. Raczej starasz si wszystko zrobi jak najszybciej, bo wtedy bdziesz mia czas, by zrobi co innego. W pracy, nawet jeli skoczymy nasze zadania, musimy odsiedzie okrelon liczb godzin. Z definicji praca na peny etat to co najmniej 40 godzin w tygodniu. Dlaczego w taki sposób patrzymy na czas? Moe to relikt ery przemysowej: jeli nie byo Ci na miejscu przy tamie produkcyjnej, to Twoja praca nie bya wykonywana. A moe to podejcie wywodzi si

Kup książkę

Poleć książkę


DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

23

z czasów jeszcze dawniejszych, gdy wikszo ludzi pracowaa fizycznie. W przypadku rzemielników czas powicony na tworzenie szafki czy zbroi przekada si bezporednio na jako produktu. By czas, kiedy 40-godzinny tydzie pracy suy dobrej sprawie. W Stanach Zjednoczonych zawdziczamy go Ustawie o sprawiedliwych standardach pracy (Fair Labour Standards Act) z 1938 roku, która zakoczya równie prac dzieci i ustanowia pace minimalne. Staa za ni idea, by wprowadzi jednakowe i sprawiedliwe standardy pracy w czasach, gdy firma miaa zbyt du kontrol nad yciem pracowników. Jednak w jaki dziwny sposób 40-godzinny tydzie pracy wyrós na zoty standard kompetencji, wydajnoci i skutecznoci. W wiecie, w którym ekonomia opiera si na informacji i usugach, nie ma sensu mierzy jakoci pracy czasem, który zosta powicony na jej wykonanie. Co w ogóle oznacza 40-godzinny tydzie pracy? Oczywicie gromadzenie wiedzy, zbieranie informacji czy budowanie zwizku wci wymaga czasu, jednak poszczególne czynnoci, które wykonujemy kadego dnia, niewielkie jednostki pracy, maj wicej wspólnego z komunikowaniem si i rozwizywaniem problemów. Pracujemy przede wszystkim gow, a nie fizycznie, a praca oparta na wiedzy wymaga innych zaoe dotyczcych produktywnoci. Praca oparta na wiedzy wymaga pynnoci (pomysy mog si pojawia kiedykolwiek, nie tylko pomidzy 8 rano a 16), koncentracji (wieo i zaangaowanie s bardziej istotne ni bycie na czas) i kreatywnoci (znowu, albo Ci si to uda, albo nie, niezalenie od godziny). Dzisiaj pracujemy w zawodach, w których trudno jest mierzy efektywno za pomoc czasu. W kocu ile trwa wymylenie odpowiedzi na pytanie kolegi? Albo wnikliwa analiza sytuacji rynkowej? Albo powiedzenie odpowiedniej rzeczy, by co sprzeda? Stoimy przed nowymi wyzwaniami, jednak obcia nas baga starych zaoe, przez co zdarzaj si takie historie jak otwierajce ten rozdzia. Wypalamy si i czujemy frustracj, starajc si pogodzi stare i nowe. „No i co z tego?” — mógby powiedzie. Takie opowieci s tak powszechne, e a niewarte wzmianki. Takie jest ycie, prawda? Kady

Kup książkę

Poleć książkę


24

NADGODZINY SĄ DO BANI!

miewa takie chwile w pracy. Kwestia czasu stresuje wszystkich. Jeli rodowisko pracy jest niesprawiedliwe, to jest takie dla wszystkich. To nie koniec wiata. To zupenie normalne. Zgadzamy si, e tego typu opowieci s czym zupenie zwyczajnym, jednak wtpimy, by znalaz si ktokolwiek, kto stwierdziby, i wiadcz one o tym, e miejsce pracy jest idealne. Zaoymy si za to, e wiele osób zastanawia si, jak dugo jeszcze bdziemy w stanie tak funkcjonowa: przy takim poziomie stresu, w tak toksycznej atmosferze, w nieustajcym biegu do celu, którego nie widzimy, poniewa nikt go nie wyznaczy. Przyzwyczailimy si, e tak wyglda praca, ale czy ktokolwiek j lubi? Czy ktokolwiek odnosi z niej prawdziwe korzyci? Niewiele osób pracuje, jak umie najlepiej. Niewiele firm jest w stanie wydoby z pracowników to, co najlepsze. To, e zupenie niewaciwie postrzegamy czas w wiecie korporacji, moe si wydawa drobiazgiem, jednak te drobiazgi skadaj si na wielkie problemy zarówno dla pracowników, jak i dla firm. Jedn z najbardziej widocznych konsekwencji naszej spaczonej wiary jest prymat obecnoci. We my na przykad Bartka. Bartek dobrze zrozumia polityk korporacji. Jest po pidziesitce i widzia ju wszystko — zwolnienia grupowe, outsourcing, reorganizacj. Jednak nieustannie pi si w gór, poniewa wiedzia, jak si gra w t gr. Przychodzi do pracy przed wszystkimi innymi, zajmujc sobie to dogodne miejsce parkingowe przy samym wejciu, które kady, kto przychodzi pó niej, moe zauway z mieszanin zazdroci i zoci, e Bartek znowu go wyprzedzi. W cigu dnia Bartek pojawia si na kadym spotkaniu. Lunch zjada przy swoim biurku. To on gasi wiata, wychodzc wieczorem. Jego szefowie opisuj go jako „woa roboczego” i „ska”. Nie mona zaprzeczy, e ciko pracuje, prawda? Przesiaduje tu caymi dniami, wic na pewno co robi! Niewane, e tak naprawd Bartek nie robi nic. Niewane, e od wielu lat nie wniós nic wartociowego do firmy ani nie pomóg generowa zysków.

Kup książkę

Poleć książkę


DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

25

W pewnym momencie naszego ycia wikszo z nas poddaje si tyranii obecnoci, czy si do tego przyznajemy, czy nie. Oznacza to kady moment w pracy, kiedy jeste w niej fizycznie obecny, ale nie wykonujesz swoich zada. Twoje ciao jest w budynku, jednak Twój umys jest gdzie indziej. Jeli w pracy grasz w War of Warcraft albo robisz zakupy na Allegro czy te sprawdzasz wyniki meczu, to jeste winny. Gdy przychodzisz do pracy na czas, po czym spdzasz godzin, czytajc gazet online, to jeste winien. Jeli cigle powtarzasz ludziom, e jeste tu dla nich, jeste dostpny i masz czas, by ich wysucha, ale nie robisz wszystkiego, co moliwe, by rozwiza dany problem (czsto dlatego, e tak naprawd nawet nie wiesz, na czym on polega), to jeste winien. Prymat obecnoci tworzy mentalno prowadzc do twierdze takich jak ponisze. „Skoczyem ten projekt dzie przed czasem, ale nikomu nie mów. Nie chc go dawa szefowi zbyt wczenie, bo dowali mi wicej roboty”. „Szanowni pastwo, nagrod pracownika miesica dostaje dzisiaj Janina! Pracowaa w ostatnim miesicu naprawd dugo i mam wraenie, e siedziaa tu nawet w weekendy. Mamy szczcie, e mamy tu tak oddan pracownic! Brawa dla Janki!” „Pawle, ostatnio kilka razy widziaem, e wychodzie przed 15. Dopóki wypracowujesz 40 godzin w tygodniu, to nie przeszkadza mi, e wychodzisz wczeniej, jednak inni pracownicy narzekali i twierdz, e tygodniowo pracujesz najwyej 25 – 30 godzin. Czas z tym skoczy. Jak wiesz, mamy duo pracy”. Ta mentalno prowadzi do wanych pyta: Skoro wykonujesz swoj prac szybko, to dlaczego jeste za to karany i musisz odsiadywa w pracy swoje godziny? Jeli wnosisz warto do firmy i wykonujesz swoje zadania, to kogo obchodzi, czy zajmuje Ci to 40 godzin, czy 40 sekund? Jeli w czasie pracy zajmujesz si czym innym, zabijasz czas, nieustannie patrzysz na zegarek, to co robisz ze swoim yciem? Nie winimy tu poszczególnych pracowników — wrcz przeciwnie. Prymat obecnoci nie jest wynikiem tego, e ludzie s leniwi, nie zaley

Kup książkę

Poleć książkę


26

NADGODZINY SĄ DO BANI!

im czy nie potrafi si skoncentrowa. To zjawisko wystpuje wszdzie kadego dnia, poniewa sposób, w jaki mierzymy nasz prac, jest zy. To wada systemu, nie ludzi. Nasze faszywe uwielbienie dla czasu wypacza nasze zachowanie. Poniewa zamiast wykonywa prac, martwimy si o to, by nasze zadania pasoway do 40-godzinnego tygodnia pracy od 8 do 16 (z krótk przerw na lunch), musimy stawa na gowie, by nasza praca bya zgodna z planem. Zegar zmienia nas w kamców. Mówimy, e jestemy chorzy, gdy mamy co do zaatwienia. Albo siedzimy w pracy do nocy, bo nie jestemy w stanie upora si z naszymi zadaniami. Zegar niszczy nasze zaangaowanie. Kadego dnia albo czujemy si przepracowani (nie wierz, e musz zrobi to wszystko w cigu 40 godzin!) albo nie mamy nic do roboty (nie wierz, e musz tu siedzie 40 godzin w tygodniu!). Zegar zniechca nas do kreatywnoci i innowacyjnoci. Nie moesz mie motywacji, by rozwiza problemy firmy, jeli ocenia si Ciebie tylko na podstawie tego, ile godzin siedzisz w pracy. Nie mona suy dwóm bogom. Nie winimy za to poszczególnych ludzi. Nasze podejcie do czasu jest tak gboko zakorzenione, e wszyscy jestemy winni takiego bdnego mylenia. Nawet ci, którzy pracuj dla postpowych firm — nawet pracujcy w miejscu, gdzie zwraca si uwag przede wszystkim na wyniki — nie s cakiem wolni od tych przestarzaych postaw. Zjawiamy si w pracy i zamiast myle o tym, co zrobi, by mie wyniki, zastanawiamy si, jak moemy zrealizowa nasze cele i zrobi to tak, by zmieci si w wskich granicach dnia pracy od 8 do 16. Czujemy podziw (i zazdro) w stosunku do tych, którzy siedz w pracy najduej, poniewa mamy wraenie, e pracuj ciej. Narzekamy na to, jak dugo sami przebywamy w pracy, tak jakby to robio z nas bohaterów.

Kup książkę

Poleć książkę


27

DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

Poykamy co pomidzy 11 a 13:30, ale zajmuje nam to nie wicej ni kwadrans, bo tylko wtedy jest akceptowany czas na jedzenie i tylko tyle czasu moe nam to zaj. Zastanawiamy si sceptycznie, czy ludzie, którzy maj nienormowany czas pracy, pracuj wystarczajco dugo, by wykona swoje zadania. Martwimy si, e jeli przyjdziemy do pracy o 8:15, to dostaniemy etykietk spó nialskich. Albo podniecamy si myl o przyjciu do pracy o 7:45, bo wtedy bdziemy wczeniej i moe szef to dostrzee. Nie kwestionujemy nawet przez chwil zaoenia, e prac powinno si mierzy nakadem czasu, e niektórzy pracuj na niepeny etat, a inni na cay, ani e 40 godzin tygodniowo to norma. Gdy rozmawiamy z lud mi o tych postawach, odkrywamy, e w gbi duszy rozumiej oni, i z tym systemem jest co nie w porzdku. Gdy po raz pierwszy zaczymy tworzy model, który mia si sta ROWE, nie musiaymy tumaczy ludziom, e ich podejcie do czasu byo bdne. Wszyscy intuicyjnie to wiedzieli i gdy daymy im szans na rozmow o tych niepisanych zasadach, byo to dla nich niczym objawienie. Przed wprowadzeniem Programu Alternatywnej Pracy w Best Buy Cali miaa za zadanie poprowadzi spotkania w grupach, których celem byo opracowanie systemu pozwalajcego upora si z nieco lisk kwesti zaufania. W eksperymencie miao wzi udzia 320 osób stanowicych mieszank pracowników zatrudnionych na godziny i na etaty, przy czym znajdowali si wród nich zarówno pracownicy niszego, jak i wyszego szczebla. Podzieliymy ich na 10 – 15-osobowe grupy dyskusyjne. Wiele komentarzy dotyczyo rónych kwestii technicznych (takich jak zapewnienie dobrej komunikacji, jasne cele, sposób pozyskiwania informacji zwrotnych, by oceni, czy program pilotaowy dobrze si sprawdza), jednak niczym refren powracaa w nich kwestia tego, e ludzie desperacko chcieli kontrolowa swój czas.

Kup książkę

Poleć książkę


28

NADGODZINY SĄ DO BANI!

Obecna bya podczas tych spotka nuta prawdziwego smutku. Wszyscy wiedzieli, czego im brakowao. Nawet jeli nie potrafili tego jasno wyartykuowa, to czuli, e ich praca ograbia ich z cennego czasu, który mogliby spdzi z rodzin i przyjaciómi albo powici na zawodowy rozwój. W niektórych przypadkach — na przykad gdy dzie wypeniony by kolejnymi zebraniami — nawet z czasu na wykonywanie pracy. Dlaczego si na to godzimy? W jaki sposób czas zdobywa tak ogromn kontrol nad naszym yciem? Mona by pomyle, e jaki wany badacz i myliciel przeprowadzi dugofalowe badanie z uwzgldnieniem wielu zmiennych, które udowodnio, e musimy mie model biznesu oparty na czasie, poniewa dane wskazuj na to, i ludzie musz pracowa co najmniej 40 godzin w tygodniu, by mogli by efektywni w globalnej gospodarce. Jednak to nieprawda. Mamy takie przekonania na temat czasu i pozwalamy, by rzdziy one naszym yciem, z jednego powodu. Wiary. *

Rady, które dawa burmistrz Bloomberg, i strona internetowa z poradami dla wolnych strzelców to nie tylko ilustracje tego, jak bdne s nasze przekonania na temat czasu, lecz równie przykady tego, jak nieprzekonujce s nasze pogldy dotyczce pracy w ogóle. Nie chcemy ich tu krytykowa — chcemy pokaza, i podstawy tych przekona staway si coraz bardziej chwiejne, w miar jak postp technologiczny i globalizacja zmieniay oblicze wiata. Spójrzmy na Agnieszk. wieo po studiach, dopiero zaczyna prac. Jest bystrym i zdolnym pracownikiem. Wyrosa jako jedno z tych dzieci, o których mona by powiedzie, e maj za duo zaj, jednak dziki temu, e jej ycie jest bardzo wypenione, nauczya si wybiera swoje priorytety. Na studiach miaa wietne stopnie, chopaka i jeszcze czas na hobby. Jest skutecznym i oddanym pracownikiem, jednak mimo e praca jest dla niej wana, wani s równie przyjaciele i inne zainteresowania. Dla niej wszystkie aspekty jej ycia maj znaczenie.

Kup książkę

Poleć książkę


29

DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

Niestety to podejcie nie przypada do gustu jej przeoonemu i pozostaej czci zespou. Lubi pracowa w dziwnych godzinach, w kawiarniach, jednak jej szef mówi, e to nie przejdzie. Wedug jej menedera innym czonkom zespou nie podoba si, gdy Agnieszka wychodzi z budynku, by popracowa w spokoju, oraz gdy prosi o moliwo wczeniejszego wyjcia z pracy w pitek, mimo e ju wykonaa swoje zadania. Z jednej strony Agnieszka otrzymuje pochway od przeoonych, którzy zauwaaj jej wkad. Jej szef mówi: „Masz wietne pomysy, jednak jeli bdziesz przychodzi i wychodzi, kiedy ci si podoba, to nie awansujesz. Ludzie nie bd brali ci powanie. W kocu percepcja to rzeczywisto”. Percepcja to rzeczywisto. Jak czsto syszysz to w odniesieniu do pracy? Moe sam co takiego powtarzasz. „Lepiej wygldaj na bardzo zajtego. Prezes si tu dzisiaj krci”. „Niewane, co wiesz, lecz kogo znasz”. „Musz i na to spotkanie. To moja jedyna szansa w tym tygodniu, by szef mnie widzia”. Zabawne jest to, e tej postawy nie wynosimy ze szkoy. W szkole nie uczymy si, jak dziaa rodowisko pracy. Istniej ksiki na temat tego, jak odnie sukces w interesach lub jak znale  przyjació i wywiera wpyw na ludzi, ale nie ma ksiek, które mówi, jak zachowywa si w pracy. Nie ma róde dotyczcych czego, co jest zupenie normalne i oczywiste. Skd wic bior si te przekonania? Uczymy si, obserwujc dowiadczenia naszych rodziców, starszych krewnych i znajomych, a take suchajc ich opowieci. Dostajemy rady w rodzaju tych, których udziela burmistrz Bloomberg, albo mama lub tata mówi nam, jak zrobi dobre wraenie w pracy. Jednak przede wszystkim uczymy si poprzez dowiadczenie. Jedna z lekcji, które otrzymujemy od razu — niezalenie od tego, czy pracujemy w restauracji, czy w biurze, czy nawet koszc

Kup książkę

Poleć książkę


30

NADGODZINY SĄ DO BANI!

trawnik u ssiada — gosi, e istnieje praca, któr wykonujesz, i praca, któr wydajesz si wykonywa. Istniej zadania i obowizki, które musisz wykona. Istniej te pewne niepisane i niewypowiadane zasady gry dotyczce pracy. Te niepisane zasady s oparte na naszych wspólnych wierzeniach na temat tego, jak wykonuje si prac i jak to powinno wyglda. Mamy tak wiele przekona dotyczcych pracy, e niemal niemoliwe jest, by wymieni je wszystkie. Oto niepena lista: x Praca odbywa si przede wszystkim od poniedziaku do pitku od 8 do 16. x Ludzie pracuj przede wszystkim na swoich stanowiskach pracy. x Rezultaty s wprost proporcjonalne do woonego wysiku. x Programy typu „summer hours” (zmienione godziny pracy w okresie wakacyjnym) pomagaj osign równowag pomidzy yciem prywatnym a zawodowym. x Ludzie, którzy pracuj dugo, wykonuj wicej pracy ni ci, którzy pracuj krótko. x Przepisy o nadgodzinach i pacy minimalnej chroni pracowników przed pracowaniem przez zbyt wiele godzin. x Praca poza godzinami urzdowania nie suy osigniciu równowagi pomidzy yciem prywatnym a zawodowym. x Elastyczny czas pracy rodzi problemy zwizane z efektywnoci. x Ludzie z elastycznym czasem pracy maj problemy z wykonaniem swoich zada. x Skoro kto potrafi wykona swoje zadania w krótszym czasie, powinien dostawa ich wicej. x Najlepsza jest obsuga klienta twarz w twarz. x Stworzenie wikszej liczby miejsc pracy pozwala nam wykona wicej pracy.

Kup książkę

Poleć książkę


31

DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

x Bezporednie spotkania s konieczne, by praca zostaa wykonana. x Natychmiastowa dostpno jest miar dobrej obsugi klienta. x Okrelenie ról i zada czyni prac jasn. x Opis zakresu obowizków pomaga ludziom zrozumie, czego si od nich oczekuje w pracy. x Restrukturyzacja wymaga wyduenia czasu pracy. x Jeli pozwoli si ludziom samodzielnie opracowywa plan pracy, bd wykorzystywa system. x Menederowie, którzy maj bezporednich podwadnych, nie mog pracowa w domu. x Najlepsza jest wspópraca twarz w twarz. Czy w gospodarce opartej na informacji i usugach takie zaoenia maj sens? A moe to relikty czasów, w których pracowalimy w okrelony sposób, poniewa nie byo innej moliwoci? Przed rozwojem technologicznym musielimy chodzi do biura, poniewa tam znajdowa si faks, stacjonarny telefon i korektor w pynie. Wymylilimy zarzdzanie poprzez „krcenie si po biurze”, poniewa nie moglimy zostawi komu wiadomoci gosowej ani stworzy sieci wewntrznej pozwalajcej na monitorowanie postpów projektu. Ludzie nie mogli pracowa wirtualnie, poniewa nie byo takiej moliwoci. Istnia tylko wiat fizyczny i realny czas. Wszyscy mamy zaoenia dotyczce tego, jak powinna wyglda praca, mimo e dzisiejsza gospodarka coraz mniej przypomina t sprzed 20 lat. Przywoaj teraz dwa obrazy: kobiety spacerujcej z psem i mczyzny siedzcego w sali konferencyjnej w towarzystwie innych mczyzn. Teraz zadaj sobie pytanie, które z nich pracuje. Gdyby to dziao si 50 lat temu, automatycznie zaoyby, e jest to mczyzna. Po pierwsze, wikszo kobiet nie pracowaa. Po drugie, jak prac mogaby wykonywa kobieta spacerujca z psem? No i spójrzcie tylko na tego mczyzn! W kocu siedzi w sali konferencyjnej w biurowcu,

Kup książkę

Poleć książkę


32

NADGODZINY SĄ DO BANI!

gdzie si pracuje! To prawda, siedzi tam — nie znamy jego myli ani nie wiemy, czy w ogóle sucha tego, co si dookoa mówi, ani czy kiedykolwiek wpad na jakikolwiek sensowny pomys. Kto wie? Moe zaraz po tym spotkaniu zostanie zwolniony. Jednak wyglda, jakby pracowa. Tak naprawd nawet dzisiaj, gdy wiele kobiet pracuje, bardzo atwo nam czyni róne zaoenia na temat tych dwojga i tego, e praca odbywa si w okrelonych miejscach, w okrelonym czasie i z okrelonym rodzajem ludzi. Przekonania dotyczce pracy ksztatoway si przez pokolenia i s tak zakorzenione, e ludzie ich nawet nie kwestionuj. A jednak jeli przeczytasz jakkolwiek opowie o sukcesie w biznesie, to dajemy gow, e pomys na nowy produkt, usug czy firm nie narodzi si przy biurku. Historie wielkich marek takich jak Starbucks czy wielkich firm jak Apple zaczynaj si w garau wynalazcy lub w rónych innych nieprawdopodobnych miejscach, a nie w salach konferencyjnych, w których omioro ludzi gapi si na slajdy. Jednak wci trzymamy si tych starych idei, mimo e nas dawi i krpuj. Spójrzmy tylko na biedn Agnieszk. Jest bystra i zdolna. Udao jej si skoczy studia, chocia godzia róne aspekty ycia. Dlaczego wic jej szef zakada, e bdzie moga wykonywa swoj prac tylko wtedy, gdy bdzie siedziaa przy biurku w swoim boksie od 8 do 16? O co chodzi z tym dziwactwem, e nikt jej nie bdzie traktowa powanie, jeli nie bdzie pokazywa, e ciko pracuje (zamiast po prostu pracowa)? Dlaczego zgadzamy si na nonsensy w rodzaju „percepcja to rzeczywisto”? Nasze zaoenia na temat pracy i tego, jak powinna ona wyglda, s tak ugruntowane, e jakakolwiek alternatywa, nawet taka, która jest skuteczna, jest traktowana jako art. We my chociaby poniszy wstp do artykuu Reutersa z 18 lipca 2000 roku zatytuowanego This Friday, Make It Real Casual. „Ten pitek to pierwszy krajowy dzie pracy w domu — dzie, w którym nie musisz czu si winny, negocjujc wielomilionowy kontrakt w slipkach i kapciach w ksztacie króliczków ani rozmawiajc z kandydatem na wysokie stanowisko w samym rczniku”.

Kup książkę

Poleć książkę


33

DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

Czy to nie interesujce? Dlaczego kto negocjujcy wielomilionowy kontrakt miaby si czu winny? Nasze przekonania na temat tego, gdzie i kiedy wykonuje si prac, znieksztacaj nasz ocen pracy tak samo jak wiara w potg czasu. Oczywicie praca moe by wykonywana przy biurku lub w sali konferencyjnej, jednak czy to oznacza, e tak by musi? Jeli Twój partner biznesowy dzwoni do Ciebie z jakim pytaniem, to czy obchodzi go, czy siedzisz przy biurku, czy jeste na siowni? Bardzo rzadko widzimy si twarz w twarz z naszymi partnerami zza oceanu, a czy nie udaje nam si z nimi robi interesów? Zajmujemy si przede wszystkim wymian informacji i pomysów (czsto drog elektroniczn). Nie ma rzeczywistej potrzeby, bymy wszyscy gromadzili si w biurach. A co z zebraniami? Co z prac zespoow? Szerzej omówimy te zagadnienia w kolejnych rozdziaach. Na razie wystarczy, jeli powiemy, e: Kady wie, e na jedno produktywne zebranie przypadaj co najmniej dwa, które takie nie s. Kady wie, e jeli na zebraniu jest wystarczajco duo osób, to znajd si na nim co najmniej trzy takie, które wcale nie musz by obecne. Kady wie, e znaczn cz tego, co udaje si rzeczywicie zaatwi na zebraniu — czyli wymiany informacji — mona zaatwi za porednictwem e-maili. Sdzimy, e celem zebra jest wykonywanie pracy. Jednak zebrania s te sposobem na wyraenie i wdroenie naszych przestarzaych przekona na temat pracy. Dlatego ludzie, którzy uczestnicz w wielu zebraniach, s postrzegani jako waniejsi ni ci, którzy nie maj a tylu spotka. Dlatego ludzie, którzy mog zmusi innych do chodzenia na zebrania, s postrzegani jako ci, którzy maj wadz, nawet jeli ta wadza nie ma nic wspólnego z efektywnoci. Mona wic unika rzeczywistej cikiej pracy poprzez uczestniczenie w zebraniach, bo skoro si na nich zjawie, to oznacza, e wniose jaki wkad. Nie moemy nic zarzuci

Kup książkę

Poleć książkę


34

NADGODZINY SĄ DO BANI!

pracy, która rzeczywicie jest wykonywana na zebraniach, jednak niepisane i niewypowiedziane zasady, które je otaczaj, s jedn z przyczyn, dla których praca jest do kitu. Jak zauwaya w swojej opowieci Gina, istnieje okrelone równanie ryzyka i zysków, jeli nie da si ludziom kontroli nad ich czasem i prac. Jeli pozwalasz, by powodoway Tob uprzedzenia, to okradasz siebie, swoich wspópracowników i podwadnych z kontroli, której mog potrzebowa, by wykonywa swoj prac. W takiej sytuacji, gdy potrzebujesz elastycznoci, czasu na mylenie, mdroci, zdolnoci przewidywania, szybkoci dziaania i tak dalej, krpuj Ci róne zaoenia. Tkwisz w boksie ze stacjonarnym komputerem i telefonem z kablem, co ma sprawi, e na pewno bdziesz na miejscu, gdy akurat bdzie tam przechodzi meneder, by sprawdzi, czy rzeczywicie pracujesz. W ten sposób gra zaczyna polega na tym, by wyglda na osob zajt, zamiast na cikiej pracy, rozwizywaniu problemów i wnoszeniu twórczego wkadu. W tej grze nikt nie wygrywa. Tracisz wolno, motywacj, dusz, a Twoja firma w zamian za kontrol, jak ma nad Twoim yciem, dostaje tylko pozory pracy. *

Wszystko to nie jest nigdzie zapisane. Rozpoczynajc prac u danego pracodawcy, moesz si dowiedzie czego na temat polityki firmy, jednak ludzie nie robi wszystkiego wedug instrukcji. Kultura firmy jest niczym yjcy organizm. W jaki sposób wic te przekonania s wzmacniane? We my jako przykad Helen. Jest chyba najbardziej nieszczliw osob w firmie. Jest tu przed czterdziestk, niedawno si rozwioda i ma dwójk maych dzieci, które chodz do przedszkola. Jest jedyn ywicielk rodziny. Nie zawsze jest najlepszym pracownikiem, jednak jest lepsza ni wikszo innych i potrafi si przyoy, gdy jest to naprawd potrzebne. Problem polega na tym, e ten tryb ycia j wykacza. Niezalenie od tego, jak ciko pracuje, zawsze jest co, na co nie starcza jej czasu. Ani jej ycie rodzinne, ani zawodowe nie kwitn. Czasem musi oddawa dzieci do przedszkola, gdy nie czuj si dobrze, i ma z tego

Kup książkę

Poleć książkę


35

DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

powodu wyrzuty sumienia przez cay dzie. Cigle musi si tumaczy ze swoich nieobecnoci w pracy, a jej wspópracownicy traktuj j jak kobiet upad. Czasem jest to subtelne — na przykad w pokoju zapada naga cisza, gdy do niego wchodzi — jednak niektórzy mówi jej wprost, e nie radzi sobie z godzeniem pracy i opieki nad dziemi i moe powinna si zastanowi nad poszukaniem innego zajcia. Wszystko to kumuluje si i prowadzi do sytuacji, w której najbardziej niewinna uwaga potrafi zepsu jej nastrój. Pewnego dnia przysza kwadrans spó niona na zebranie, które jeszcze si tak naprawd nie zaczo. Gdy wchodzia do pokoju, jej szef podniós gow i powiedzia: „Mio, e do nas doczya”. Ta kliwa uwaga zepsua jej cay dzie. Czy to nie smutne? Ludzie osdzaj wszystko — zwaszcza innych ludzi. Ich wygld, uczesanie, sposób prowadzenia samochodu, to, jak gotuj, jak mówi, jaka jest ich kondycja finansowa, zawód, a nawet umiejtnoci rodzicielskie. Dokonujemy osdów automatycznie, a czasami wypowiadamy na gos to, co akurat nam przyjdzie do gowy. Niektórzy ludzie s po prostu wredni i zadrczaj swoj rodzin i przyjació ledwo zawoalowanymi przytykami do ich wad. Inni maj dobre chci, jednak bywaj bezmylni i wygaszaj w zaoeniu niewinne komentarze na temat tego, ile kto zarabia, jak miewa si jego maestwo, ile way i jak jest uczesany. Istniej jednak pewne zasady. Czci dorastania jest nauczenie si, co mona mówi innym, a czego nie naley, co jest grzeczne, a co nieuprzejme. Co dziwne, w pracy te zasady wydaj si nie obowizywa. Mamy jakie dziwne przyzwolenie na to, by by w niej dla siebie wrednymi. Oceniamy nawyki wspópracowników oraz to, jak godz ycie osobiste z zawodowym i jak ich wybory yciowe wpywaj na ich prac. A w szczególnoci oceniamy to, jak ludzie wykorzystuj swój czas. Mówimy: „Znowu zjawiasz si o 11? Chciabym mie takie godziny pracy jak ty!” „Znowu urlop? Ile masz dni urlopu? Ja nie braem wolnego od piciu lat!”

Kup książkę

Poleć książkę


36

NADGODZINY SĄ DO BANI!

„Jakim cudem Janek dosta awans? Nigdy go nie ma w biurze!” „Szkoda, e nie pal. Wtedy mógbym co chwil wychodzi na fajk i nie musiabym pracowa”. Nazywamy tego rodzaju uwagi Szlamem. Szlam to negatywny komentarz, który w sposób naturalny pojawia si w pracy i jest oparty na przestarzaych zaoeniach dotyczcych jej oraz czasu. Omówimy to dokadniej w kolejnym rozdziale. Teraz wystarczy, jeli powiemy, e Szlam peni w pracy bardzo wan funkcj. Gdy oceniamy ludzi — obrzucamy ich Szlamem — wyraamy nasze przestarzae opinie na temat czasu i tego, jak powinna wyglda praca i jak si j wykonuje. Osdzamy, by wskaza, e kto jest inny. Podkrelamy w ten sposób, e nawet jeli czyje przewinienie jest drobne, to stanowi przekroczenie zasad, by samemu wypa lepiej, by pokaza innym (i sobie), e pracujemy najciej i z najwikszym powiceniem. Osdzanie ma przede wszystkim wzmocni niepisane przekonania na temat pracy. To bdne koo. Czas to nieodpowiednia miara. Nasze przekonania na temat pracy nadaj czasowi wiksze znaczenie, ni powinien mie. Opierajc si na tych przekonaniach, ludzie oceniaj (i obrzucaj Szlamem) innych, co wzmacnia status quo. Gdy spojrzysz na prac z takiej perspektywy, to nawet pozornie niewinne komentarze zaczn nabiera gbszego znaczenia. „10 rano, a ty dopiero przyszede?” Osoba, która wypowiada powysze zdanie, wierzy, e praca moe by wykonywana jedynie od 8 do 16, i to w odpowiedniej fizycznej przestrzeni. Mówi Ci, e powiniene zacz przychodzi punktualnie albo zostaniesz zaszufladkowany jako zy pracownik. „Nie dziwi si, e Bogdan dosta awans. W kocu siedzi w pracy caymi dniami!”

Kup książkę

Poleć książkę


DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

37

Kto, kto wypowiada takie zdanie, nie tylko wierzy, e jeli nie ma Ci w biurze, to nie moesz pracowa, ale te e jeli nie jeste widziany podczas „pracy”, to nigdy nie zostaniesz doceniony. Takie osoby umacniaj przekonanie, e ludzie, którzy pracuj najduej, musz wykonywa najwicej pracy. „Renata znowu siedzi w pokoju do karmienia. Szkoda, e nie mam dzieci — wtedy nie musiaabym pracowa”. Tumaczenie: ludzie, którzy maj dzieci, nie s postrzegani jako dyspozycyjni, a przez to jako prawdziwie oddani pracy. Czsto pracuj w niepenym wymiarze godzin, co oznacza, e nie mog wnosi do pracy tak wiele. Osoba, która tak mówi, wysya Ci ostrzeenie, e jeli powanie mylisz o karierze, to posiadanie dzieci moe by niewskazane. Gdy zaczniesz dostrzega, co kryje si pod tego typu komentarzami (lub przyapiesz si na tym, e sam je wygaszasz), uwiadomisz sobie, e praca jest czym chorym. To, jak postrzegamy czas i co sdzimy na temat tego, jak naley pracowa, naprawd nas krpuje. Gdy wzajemnie osdzamy si na tej podstawie, podtrzymujemy system, który tak naprawd nie pozwala nam si skupi na tym, co naprawd wane (wynikach), i zamiast tego koncentruje nasz energi na tym, co nie jest istotne (czasie i miejscu). Czujemy si winni i niekompetentni (albo sprawiamy, e inni si tak czuj) i snujemy si po biurze, byle tylko wyrobi odpowiedni liczb godzin, albo staramy si obej system, który wydaje si by zaprojektowany tak, by opó nia i utrudnia wszelkie osignicia. Nastpnym razem, gdy bdziesz w pracy, zwró uwag na Szlam. Gdy ludzie zaczn plotkowa lub narzeka na kogo ze wspópracowników, poszukaj niewypowiedzianych zaoe na temat tej osoby. Usyszysz duo dziwnych rzeczy dotyczcych czasu i miejsca. Usyszysz mnóstwo rzeczy, które nie maj nic wspólnego z tym, czy dana osoba w ogóle wykonuje swoj prac, czy nie, lecz raczej z tym, jak si zachowuje w pracy. Moesz te dokopa si do tego, co w ostatecznym rozrachunku kryje si za kadym Szlamem: braku poczucia kontroli u ludzi. W kadym z tych twierdze tkwi przyznanie si do tego. Nie mam kontroli nad

Kup książkę

Poleć książkę


38

NADGODZINY SĄ DO BANI!

tym chorym systemem, wic musz osdza ludzi na podstawie zasad, o których intuicyjnie wiem, e s bdne. Jeli ta gra ma na celu upewnienie si, e spdzasz czas w biurze, to oczywicie, e bdziesz osdza kogo, kogo w biurze nie ma. Jeli nie masz kontroli nad tym, kiedy i jak pracujesz, to oczywicie, e bdziesz zazdroci i mia pretensje do kogo, kto wydaje si wolny. Jeli gra nie jest fair, ale nie jeste w stanie zmieni jej zasad, to moesz jedynie cierpie w milczeniu lub odgrywa si na innych. Jeli Szlam to piewka ludzi pozbawionych kontroli, to z punktu widzenia zarzdu jest to zarazem wietny sposób wywierania nacisku. Wrómy do Heleny. Jeli nie stawiasz si w pracy punktualnie o 8, to znaczy, e nie pracujesz dobrze. W jaki sposób na przestrzeni kwadransa czy pógodziny Helena zmienia si z dobrego pracownika (zawsze w pracy punktualnie o 8!) w kiepskiego („Mio, e do nas doczya”). Korzystajc tylko ze wskazówek zegara, szef jest w stanie trzyma Helen w garci. Pozornie niewinne komentarze mówi nam wszystko o tym, co si ceni w miejscu pracy. Bardziej przejmujemy si czasem, pozorami cikiej pracy i obecnoci w biurze ni rzeczywicie wykonywan prac. Bardziej przejmujemy si kontrolowaniem ludzi ni tym, by pozwoli im odnie sukces. Wolimy porzdek ni osignicie doskonaoci. Dlatego moesz zmienia prac choby co roku i wci napotyka te same problemy. Dlatego podekscytowanie, które odczuwasz na rozmowie kwalifikacyjnej, szybko zmienia si w rozczarowanie, gdy ju dowiesz si, jak naprawd maj si sprawy w Twojej nowej pracy. Dlatego praca, nawet w „modych” czy „postpowych” firmach, jest do kitu. Nie chodzi o Twoje miejsce pracy — to samo dzieje si wszdzie. Nie chodzi o zego szefa czy polityk firmy dotyczc przerw. Chodzi o sam natur tego, jak pracujemy. Czas, ugruntowane przekonania i osdzanie to jeden sposób patrzenia na problem pracy, jednak zanim przejdziemy do kolejnego rozdziau, chciaybymy zaproponowa inne spojrzenie. W naszym yciu wci cieraj si dwie siy: wymagania i kontrola.

Kup książkę

Poleć książkę


DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

39

Wymagania to naciski wywierane na Ciebie z jednej strony — obejmuj na przykad wykonywanie swojej pracy, troszczenie si o siebie i swój dom, utrzymywanie wizi z rodzin i przyjaciómi. To wymagania podstawowe. Moesz te spotyka si z wymaganiami ze strony starzejcego si lub chorujcego rodzica, pracy ochotniczej, stowarzysze czy druyny sportowej, do której naleysz. Liczy si nawet potrzeba, by od czasu do czasu usi i poczyta ksik. Wymagania dotycz wszystkiego, czego potrzebujesz, by y swoim yciem. Przeciwstawn si jest kontrola. Wyobra sobie typow sobot. Masz do zaatwienia róne sprawy: chcesz spdzi czas z rodzin i przyjaciómi, pój do kina, zje lunch, zapaci rachunki i tak dalej. Poniewa w sobot kontrolujesz swój czas, jeste wolny i moesz zaspokoi te wymagania w taki sposób, jaki uznasz za stosowny. Moesz zje lunch o 15:30 zamiast w tradycyjnej „porze lunchu”, bo na przykad wolisz najpierw pój do kina. Moesz wsta godzin wczeniej, by zapaci rachunki i zrobi zakupy online, aby mie to z gowy, zanim jeszcze reszta rodziny wstanie. Zrobisz to bez alu, bo w ten sposób uporasz si z mniej przyjemnymi obowizkami, by pó niej zaj si tym, co sprawia Ci wiksz przyjemno. W ostatecznym rozrachunku nie ma znaczenia, jak spdzisz ten dzie. To Twój dzie i o ile tylko uda Ci si zrobi wszystko, co zaplanowae, nie musisz odpowiada przed nikim — jedynie przed sob. Gdy ludziom stawiane s due wymagania i maj oni duo kontroli, ich ycie moe by nieco zwariowane, jednak s w stanie sobie z tym poradzi. Ustalaj, co naley zrobi i kiedy. Gdy ludzie musz sprosta wielu wymaganiom, a maj mao kontroli, to ich ycie jest zarówno gorczkowe, jak i nieszczliwe. Nie s w stanie wszystkiego sobie zaplanowa i uoy. S uwizieni w systemie, który narzuca kolejne wymagania, nie dajc im jednoczenie kontroli, która pozwoli im si z nich wywiza. Dlatego wanie praca jest do kitu. Spotykasz si z caym szeregiem wymaga, poczynajc od uzasadnionych, takich jak to, by rzeczywicie wykona dan prac, a do nonsensownych w rodzaju przychodzenia

Kup książkę

Poleć książkę


40

NADGODZINY SĄ DO BANI!

do pracy na okrelon godzin, wysiadywania na zebraniach, zostawania po godzinach, udawania, e witujesz urodziny wspópracownika, i tak dalej. Wymagania zwizane z prac nie s jedynymi, które na Tobie ci, jednak gdy siedzisz w pracy, nie moesz si zaj tymi pozostaymi i nie masz kontroli nad tym, kiedy i jak uda Ci si z nimi upora. Twój czas nie naley do Ciebie i nie pozostaje Ci nic innego, jak robi, co w Twojej mocy, i czu si winnym, e nie udaje Ci si niczego wykona tak dobrze, jak by pragn. Wyzwanie polega wic na tym, by zwikszy poziom kontroli, tak by by w stanie wywiza si ze swoich zobowiza. Nie chodzi nam o to, e ludzie powinni mniej pracowa. Jeli masz pi projektów, to nadal bdziesz tyle mie. Zalecamy, by wszyscy, pracodawcy i pracownicy, zrozumieli, e ludzie podlegaj coraz wikszym wymaganiom, a poniewa nie mona tego zmieni, naley wszystkim da wicej kontroli, by byli w stanie temu sprosta. Jeli nie da si ludziom wikszej kontroli nad tym, jak mog spenia cice na nich wymagania w yciu osobistym i w pracy, to nie bd w stanie da z siebie wszystkiego w adnej z tych dziedzin. W zwizku z tym nadal bdziemy yli w wiecie, w którym ludzie s zarówno nieszczliwi, jak i nieproduktywni. Na szczcie yjemy w czasach, w których zmiana jest moliwa. Dzisiejsza technologia daje ludziom niesamowit kontrol nad czasem i informacjami. W naszym yciu osobistym oznacza to, e nie musimy czeka na otwarcie sklepu, by co kupi. Nie musimy oglda naszego ulubionego programu w czasie, gdy jest emitowany, ani schodzi z Mount Everestu, by wykona telefon. A jednak jeli chodzi o prac nagle odbiera nam si te moliwoci. W yciu osobistym moemy by silni, bystrzy i elastyczni, jednak w pracy musimy by skrpowani tradycj i powolni. Wydaje si, e technologia zmienia t gr — ludzie s w stanie komunikowa si na wielkie odlegoci i prowadzi interesy za porednictwem smartfonów BlackBerry 24 godziny na dob 7 dni w tygodniu — jednak wci gramy wedug zasad wywodzcych si z epoki przemysowej, z fabryki i hali maszyn.

Kup książkę

Poleć książkę


DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

41

Laptopy koliduj z odbijaniem karty zegarowej. Nie jestemy technoewangelistami. W ROWE nie chodzi o cuda techniki. Naprawd najnowsze gadety wcale nas nie obchodz. Chodzi o moliwoci, które daje nam technologia, a z których nie korzystamy w peni. Wikszo ludzi codziennie pdzi do pracy, mimo e znacznie efektywniej byoby pracowa w domu przynajmniej przez cz dnia. Jemy przy biurku, eby pokaza, jacy jestemy dyspozycyjni, podczas gdy wystarczyoby, gdybymy byli dostpni pod telefonem, jedzc kanapk w najbliszym parku. Karze si nas za nieobecno, mimo e mnóstwo razy jest tak, e gdy jestemy obecni, nie robimy nic uytecznego. Marnujemy mnóstwo czasu, grajc wedug tych starych zasad w pracy, cho nasze ycie osobiste mówi nam, e istnieje lepszy sposób. Nie chodzi o to, e czas i przestrze nie maj ju znaczenia, jednak niewtpliwie znacz mniej ni kiedy. Mamy narzdzia, by sprosta wymaganiom naszego ycia. Gdybymy tylko potrafili zmieni nasze nastawienie! Niestety wiedza o tym, dlaczego praca jest do kitu, do tego nie wystarczy. Jeli pozbdziemy si czego, co jest niewaciwe, to bdziemy musieli znale  co na to miejsce. Ta nowa kultura pracy to wanie ROWE, jednak jeszcze nie jestemy na ni gotowi. Najpierw musimy si zaj zmian przestarzaych postaw. Musimy rzuci wyzwanie naszym przekonaniom i uwolni si od osdów, które im towarzysz. Cay ten Szlam niepotrzebnie nas obcia. Tymczasem jeli ludzie nie bd si mogli osdza na podstawie przestarzaych przekona na temat czasu i pracy, to nie bd mogli te wzmacnia tych starych zasad. Jeli uda nam si pozby Szlamu, praca moe przesta by do kitu.

Kup książkę

Poleć książkę


42

NADGODZINY SĄ DO BANI!

Głosy z ROWE: Kara Kara jest projektantk, która pracuje w dziale internetowym. Jest po trzydziestce, a w Best Buy pracuje od dziewiciu lat, w tym od trzech lat w ROWE.

Gdy mój zespó po raz pierwszy zacz pracowa w ROWE, wci mielimy w pamici dawne nawyki i nieustannie z tego artowalimy. Badalimy grunt. Czy naprawd pracowalimy w tym razem jako zespó? Czy cae to ROWE byo prawdziwe? Kto wychodzi wczeniej z pracy i zaczynalimy rzuca arty na temat tego, e pewnie idzie do kina, a inni obserwowali t wymian zda. Czy ta osoba poczuje si winna i usidzie z powrotem? A moe rozemieje si i pójdzie dalej? Jeli kto nie odpisa na e-mail w cigu trzech godzin, zaczynay si arty na temat lenistwa. Czy ta osoba zacznie si broni w odpowiedzi na nie, czy rozemieje si i zapyta, czego od niej potrzebowalimy? Trwao to przez jaki czas do dnia, w którym moja menederka zaoya paszcz, by wyj do domu zaraz po lunchu, po czym uciszya wszystkie arty i zarzucia nam rzucanie Szlamem. To by koniec artów — uwiadomilimy sobie, e nasza szefowa jest z nami i e ROWE dzieje si naprawd! To by wspaniay dzie. Skoro ona moe to robi, to my te. Mimo wszystko na pocztku to byo frustrujce: wiedziaam, e kto inny jest na zakupach, podczas gdy ja miaam mnóstwo terminowej roboty. Ale pó niej role si odwróciy: ja byam na zakupach, a ta osoba miaa mnóstwo pracy. Nie chciaam, by inni obrzucali mnie Szlamem, wic nie robiam tego w stosunku do wspópracowników. Gdy kto opowiada mi, e spdzi cae popoudnie, uczc syna podkrcania piki, mówiam, e to wspaniae. To by mój sposób, by pokaza mu, e oczekuj takiej samej reakcji wtedy, gdy ja zdecyduj si skorzysta ze swojej wolnoci. Cay nasz zespó przyj tak wspierajc postaw, co jest bardzo wane, by pozby si Szlamu i umoliwi sukces ROWE.

Kup książkę

Poleć książkę


DLACZEGO PRACA JEST DO KITU

43

Pó niej uwiadomiam sobie wielk rónic pomidzy moim zespoem (w którym nie obrzucalimy si Szlamem) a zespoem, który pracowa tu za rogiem (i w którym wszyscy spdzali kady dzie w biurze). Przyczyn tej rónicy bya nasza menederka. Zaufaa nam. Widziaa, e wci jestemy w stanie wykonywa zadania na czas, a sama te pragna równowagi pomidzy yciem prywatnym a zawodowym, wic postanowia skoczy ze Szlamem. Oprócz tego, e moja przeoona w peni popieraa ROWE, nasz zespó te naprawd pragn, by to si sprawdzio. Bylimy otwarci i szczerzy, jeli chodzi o wyzwania wice si z ROWE. Prowadzilimy czste otwarte dyskusje na naszych zebraniach. Dziki temu szlamowe arty nie stay si pasywno-agresywnym sposobem na wyraenie naszej frustracji. Unikanie Szlamu pozwolio mi naprawd poczu, e w moim yciu panuje równowaga pomidzy prac a yciem osobistym. Bywaj tygodnie, w których pracuj wicej ni 40 godzin, jednak teraz zdarza si, e wyczam komputer w poudnie i robi z moim czasem, co zechc, wolna od Szlamu i poczucia winy!

Kup książkę

Poleć książkę


Nadgodziny_sa_do_bani_Pracuj_dla_efektu_a_nie_dla_idei_nadban  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you