Page 1


SPIS TREŚCI Wstęp .................................................................................................................................... 3 PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ ................................................................... 5 POSZUKIWANIE PRACY ............................................................................................. 13 Analiza rynku pracy branży medycznej i farmaceutycznej .............................. 14 Gdzie poszukiwać pracy? ............................................................................................ 16 DOKUMENTY APLIKACYJNE .................................................................................... 23 Zasady tworzenia dokumentów aplikacyjnych ................................................... 24 Przykładowe CV .............................................................................................................. 28 Przykładowy list motywacyjny .................................................................................. 31 Przygotowanie wiadomości elektronicznej do wysłania .................................. 32 PROCES REKRUTACJI ...................................................................................................35 Formularz aplikacyjny ................................................................................................... 38 Rozmowa kwalifikacyjna ............................................................................................. 41 Negocjowanie wynagrodzenia ................................................................................. 46 NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE PROCESU REKRUTACJI .................................................................... 47 LITERATURA .................................................................................................................... 52

Poradnik Biura Karier WUM


Redakcja poradnika: Katarzyna Nowak Teksty: Katarzyna Nowak, Jakub Sokolnicki, Magdalena Fudała Skład komputerowy poradnika: Michał Szulc Projekt okładki: Tomograf Studio Druk: Oficyna Wydawnicza WUM Nakład: 500 egz. Wydanie I

Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa 2010 Poradnik Biura Karier WUM


Drodzy Studenci i Absolwenci, oddajemy w wasze ręce poradnik, który pozwoli spojrzeć w trochę inny sposób na to, co tak powszechnie nazywamy „karierą”. Pojęcie to nieodparcie kojarzy się z wysoką pozycją materialną, awansami i tytułami, które są oczywiście pewnym wyznacznikiem sukcesu, jednak nie powinny stać się jedynym kryterium miary sukcesu i poczucia spełnienia zawodowego. Kariera w dużej mierze stanowi konsekwencję naszych wyborów życiowych dotyczących edukacji, pracy, środowiska towarzyskiego, sposobu spędzania wolnego czasu, zainteresowań, ale także sfery prywatnej. Żyjemy w czasach oferujących ogromne możliwości wyboru i samodecydowania o sobie. Może to dawać poczucie mocy, ale też stać się przyczyną problemów i zawiedzionych nadziei. Rozwój, dążenie do doskonałości, ale i do tego, co rozumiemy pod pojęciem szczęścia, zakłada z jednej strony umiejętność zachowania równowagi między wymienionymi wyżej sferami, a z drugiej – umiejętność odpowiedniego wyznaczania sobie celów i sposobów ich realizacji. Tylko wtedy zyskamy poczucie, że rzeczywiście tworzymy własną ścieżkę kariery. Studenci uczelni medycznych jak nikt inny są świadomi, że wybierając zawód wykonali już poważny krok pozwalający spoglądać na swoje życie zawodowe z perspektywy wielu lat. Przed nimi jednak długa droga, wymagająca sporo wysiłku i determinacji. Jednak pasja i świadomość wykonywania odpowiedzialnego – najczęściej związanego z poczuciem pełnienia misji – zawodu, dodaje energii do działania. Młodzi „medycy”, podobnie jak inni, podlegają regułom świata pracy. Wymaga się od nich nie tylko posiadania wysokich kwalifikacji i umiejętności praktycznych, ale także szeregu innych kompetencji niekoniecznie w pierwszej chwili kojarzonych z zawodami medycznymi. Współczesny rynek pracy stawia na tych, którzy potrafią szybko się uczyć, dostosowywać do nowych wymagań, pracować w zespole, podejmować decyzje, zarządzać, a także efektywnie się komunikować. Ważne, aby określić, nie tylko „co?” chce się robić w życiu, ale także „jak?”. Chcielibyśmy, aby ten poradnik dostarczył wam praktycznych, uniwersalnych informacji istotnych dla każdego planującego indywidualną ścieżkę zawodową niezależnie od kierunku studiów, dzięki czemu „start” na rynku pracy okaże się „zdrowy” i będziemy obserwowali jak „bezboleśnie” stawiacie na nim pierwsze kroki 

Poradnik Biura Karier WUM

3


Poradnik Biura Karier WUM


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ Nastąpił ten moment – postanowiłeś znaleźć pierwszą, a może kolejną pracę. Niewykluczone, że zastanawiasz się jak zabrać się do poszukiwania miejsca na odbycie praktyk. Pewnie rozpoczniesz ten proces od przejrzenia internetowych serwisów rekrutacyjnych oraz dodatków „Praca” z gazet. Zanim zaczniesz poszukiwać ofert, proponujemy, abyś poświęcił trochę czasu na dokładne przeanalizowanie potencjału zawodowego jakim

dysponujesz. Składają się na niego przede wszystkim takie elementy, jak: preferencje zawodowe, dotychczasowe doświadczenia (aktywność podczas studiów), wiedza merytoryczna, osobowość, temperament, postawy, wyznawane wartości zawodowe czy najczęściej pełniona rola zespołowa. W dalszej części rozdział ten pomoże w doprecyzowaniu celu zawodowego oraz określeniu najbardziej odpowiedniego dla ciebie miejsca pracy.

Zacznij od poznania siebie, swoich możliwości i oczekiwań! Zaufaj sobie! Ale pamiętaj też, aby śledzić informacje płynące z rynku pracy.

Warto sobie odpowiedzieć na następujące pytania związane z planowaniem kariery: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9)

Co najbardziej lubisz robić? Jakie masz zainteresowania? Jakie umiejętności u ciebie dominują? Czy wolisz pracować przede wszystkim z ludźmi, informacjami/danymi czy może rzeczami/urządzeniami? Jakiego rodzaju wyzwania pragniesz podejmować? Jakie problemy organizacji chciałbyś rozwiązywać? Jaki styl i tempo pracy preferujesz? Jaki charakter powinna mieć twoja praca? Jak oceniasz swoją odporność na stres? Najwydajniej pracujesz indywidualnie czy w grupie? Jaką rolę zwykle pełnisz bądź mógłbyś pełnić w zespole?

Poradnik Biura Karier WUM

5


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ

Poniższa tabela ułatwi identyfikację typu najbliższej tobie roli zespołowej. ROLA ZESPOŁOWA Myśliciel

Poszukiwacz źródeł

Koordynator

Lokomotywa

Krytyk wartościujący

Dusza zespołu

Realizator

Skrupulatny wykonawca

Specjalista

CHARAKTERYSTYKA Twórczy, z wyobraźnią, postępowy. Rozwiązuje trudne problemy. Możliwe słabości: pomija szczegóły; zbyt zajęty, by efektywnie się porozumiewać. Ekstrawertywny, entuzjastyczny, komunikatywny; bada możliwości; nawiązuje kontakty. Możliwe słabości: zbyt optymistyczny, traci zainteresowanie z chwilą, gdy mija pierwszy entuzjazm. Dojrzały, pewny siebie, dobry przewodniczący; określa cele, zachęca do podejmowania decyzji, trafnie przydziela zadania. Możliwe słabości: może być postrzegany jako manipulator; w swojej pracy wyręcza się innymi. Stawia przed zespołem wyzwania, dynamiczny, potrzebuje presji. Jest odważny i zdeterminowany w pokonywaniu przeszkód. Możliwe słabości: może prowokować innych i ranić ich uczucia. Rzeczowy, wnikliwy, ma talent strategiczny; dostrzega różnorodne opcje; zdolny do obiektywnej oceny. Możliwe słabości: mało energiczny, nie umie inspirować innych; nadmiernie krytyczny. Współpracujący, łagodny, uważny i dyplomatyczny; słucha, buduje, zapobiega tarciom, wprowadza spokój. Możliwe słabości: niezdecydowany w nagłych sytuacjach, ulegający wpływom. Zdyscyplinowany, godny zaufania, konserwatywny i wydajny; przekształca pomysły w działania. Możliwe słabości: mało elastyczny, w nowych sytuacjach reaguje z opóźnieniem. Pracowity, sumienny, niespokojny; szuka błędów i zaniedbań; punktualny. Możliwe słabości: ma skłonność do zbytniego zamartwiania się; niechętnie przydziela zadania innym; bywa drobiazgowy. Samodzielny, z inicjatywą; potrafi wyznaczyć sobie jeden nadrzędny cel, skłonny do poświęceń; posiada rzadko spotykaną wiedzę i umiejętności. Możliwe słabości: działa w wąskim zakresie; koncentruje się na szczegółach, nie dostrzega całościowego obrazu.

Role zespołowe na podstawie książki R. Meredith Belbin „Twoja rola w zespole”.

6

Poradnik Biura Karier WUM


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ

10) Jakie wartości są dla ciebie ważne w odniesieniu do pracy zawodowej i w jakim stopniu? WARTOŚĆ

Charakterystyka celu zawodowego

Profesjonalizm

„bycie fachowcem” w konkretnej dziedzinie, potwierdzenie własnego mistrzostwa, awans poziomy; najczęściej wybór stanowisk specjalistycznych, eksperckich, a nie kierowniczych

Przywództwo

zdobycie nowych doświadczeń w zakresie zarządzania, podejmowanie decyzji, zwiększenie zakresu władzy, dążenie do sukcesu finansowego

Autonomia i niezależność

silne nastawienie na niezależność, praca na stanowisku samodzielnego specjalisty i związana z tym odpowiedzialność; poszerzenie marginesu własnej swobody, praca w elastycznym środowisku z minimum ograniczeń związanych np. z biurokracją i autokratyzmem przełożonych

Bezpieczeństwo i stabilizacja

osiągnięcie poczucia bezpieczeństwa, emocjonalny związek z firmą, poczucie lojalności; może występować aspirowanie do stanowisk kierowniczych, ale najczęściej w ramach tej samej jednostki; zwykle niechęć do zmian w środowisku pracy; na ogół brak zaonteresowania karierą zawodową

Kreatywność i przedsiębiorczość

wprowadzanie zmian, innowacji, rozwiązywanie problemów; mobilność i pozytywne nastawienie do rotacji jako drogi podwyższania kwalifikacji oraz do awansu poziomego; zwykle satysfakcjonującą pozycją jest stanowisko doradcy szefa

Usługi i poświęcenie dla innych

realizacja wartości humanistycznych, rozwiązywanie problemów politycznych, pomaganie innym, leczenie, nauczanie (nierzadko realizowane poprzez działalność wolontariacką)

Wyzwanie

chęć przeciwstawiania się trudnościom i możliwość podejmowania ryzyka; nierzadko upodobanie do pracy w środowisku stwarzającym okazję do walki i rywalizacji (np. handel, sport, ratowanie firmy od bankructwa)

Styl życia

zachowanie proporcji i harmonii między różnymi aspektami życia – a przede wszystkim pracą i życiem osobistym; gotowość do rezygnacji z wyższych dochodów na rzecz spędzania większej ilości czasu z bliskimi.

Na podstawie kwestionariusza „Moja kariera” E.H. Scheina

Poradnik Biura Karier WUM

7


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ

11) Jakie środowisko pracy pozwoli się tobie rozwijać i efektywnie funkcjonować? Gdzie wydobędziesz maksimum swojego potencjału? 12) Na jaki sektor gospodarki się zdecydujesz (instytucja publiczna, firma, organizacja pozarządowa, własna działalność gospodarcza)? Czy wolisz pracować w małej, średniej czy dużej organizacji? 13) Wybierzesz pracę w Polsce czy za granicą? A może nie chcesz na stałe wyjeżdżać z kraju, ale jest dla ciebie ważne, aby poruszać się w środowisku międzynarodowym i mieć możliwość kontaktowania się z osobami z różnych kultur, odbywania zagranicznych podróży służbowych, realizacji międzynarodowych projektów? Kolejnym istotnym czynnikiem, jaki należy wziąć pod uwagę jest osobowość. To ona przyczynia się do tego:  czy preferujesz pracę w ciszy i spokoju, czy też najlepiej czujesz się w warunkach kiedy dużo się wokół dzieje;  jaki sposób podejmowania decyzji zawodowych jest dla ciebie charakterystyczny – czy liczy się przede wszystkim ich racjonalność, czy też za równie istotny uważasz wpływ określonej decyzji na innych pracowników;  czy działasz raczej spontanicznie, czy też postępujesz ściśle według ustalonego wcześniej planu;  czy wolisz pracę stawiającą przed tobą wyzwania czy też bardziej cenisz konwencjonalność i powtarzalność działań;  czy lubisz przystosowywać się do nowych sytuacji. Osobowość warunkuje jakie motywatory oraz czynniki satysfakcji zawodowej mają dla nas największe znaczenie. 8

Dokonując autoanalizy potencjału zawodowego warto pamiętać, że najcenniejszym źródłem informacji są nasze doświadczenia. Im więcej różnorodnych aktywności wykazujemy podczas studiów, tym łatwiej jest potem określić nasze mocne i słabe strony. Dlatego też zalecamy, aby korzystać z okazji do ćwiczenia umiejętności autoprezentacyjnych, organizacyjnych lub komunikacyjnych. Mogą to być zarówno doświadczenia z życia studenckiego, jak i uczestnictwo w szkoleniach czy warsztatach. Są to również doskonałe okazje do uzyskania cennych informacji zwrotnych płynących z otoczenia. Wszystkie do tej pory omówione kwestie przybliżają do sprecyzowania celu zawodowego. Najlepiej, gdybyś na podstawie analizy własnego potencjału oraz rynku pracy potrafił określić obszary, w jakich będziesz poszukiwać pracy, a nawet docelowe organizacje, instytucje czy firmy, z którymi chciałbyś podjąć współpracę. Jeśli nie określisz celu, to szansa, że uda ci się go osiągnąć jest raczej niewielka. Poradnik Biura Karier WUM


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ

Zgodnie z uznaną przez wielu specjalistów ds. zarządzania metodą określania celów „SMART” właściwie określony cel powinien być: S (specific)  konkretny, powiązany z jasno określonymi działaniami niezbędnymi dla jego osiągnięcia M (measurable)  możliwy do zmierzenia (sam cel, ale i korzyści z jego osiągnięcia) A (achivable)  osiągalny przy wykorzystaniu możliwych, dostępnych zasobów R (realistic)  realistyczny, dający szansę na osiągnięcie sukcesu T (time)  określony w czasie, powinno się przeznaczyć określoną ilość czasu potrzebną na osiągnięcie celu oraz wyznaczyć sobie terminy realizacji poszczególnych etapów jego realizacji Warto spojrzeć na planowanie kariery z perspektywy wielu lat aktywności zawodowej, z punktu widzenia celów krótko- i długoterminowych, które chcemy osiągnąć w życiu i uwzględnić to podczas planowania ścieżki kariery. • Spróbuj sobie wyobrazić swoje życie za miesiąc, rok, kilka lat. Jak chcesz, aby wyglądało? • Co powinieneś zrobić, aby to osiągnąć?

Poradnik Biura Karier WUM

Opracuj własny plan poszukiwań. Przemyśl: w jaki sposób wykorzystasz posiadaną wiedzę i umiejętności na rynku pracy. Jeśli masz z tym trudności, warto skorzystać z pomocy doradcy zawodowego lub psychologa (możliwość przeprowadzenia kwestionariuszy psychologicznych) w Biurze Karier lub innej instytucji, np. w Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Uczelniane Biuro Karier prowadzi również warsztaty i szkolenia dotyczące planowania kariery i poszukiwania pracy. Jaki powinien być dobry plan? • celowy – jego wykonanie powinno prowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu w ściśle określonym terminie • wykonalny – musi być dostosowany do możliwości wykonawcy, środków i warunków • zgodny wewnętrznie – nie powinien zawierać elementów, które uniemożliwią późniejszą jego realizację • prosty w budowie – o przejrzystej strukturze, łatwy do zrozumienia, niezbyt szczegółowy • elastyczny – dający się łatwo zmienić w pewnych fragmentach, podatny na konieczne przeróbki, bez zagrożenia dla istoty całego planu • długodystansowy – opracowany w całości, podający terminy poszczególnych etapów i końca ich realizacji 9


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ

Tworząc obraz idealnego miejsca pracy należy pamiętać o realiach rynku pracy, zastanowić się jakie mamy szanse na znalezienie zatrudnienia w tym obszarze oraz jak możemy je zwiększyć. Konieczne jest sporządzenie bilansu kompetencji, zastanowienie się nad tym, jakie zadania potrafisz najlepiej wykonywać i czy znajdziesz pracodawcę, u którego będziesz mógł wykorzystać swoje umiejętności. • Zastanów się, ile warte są twoje umiejętności na rynku pracy? • Jakie firmy czy instytucje mogą poszukiwać osób z takimi zasobami? Jeśli nawet obecnie nie prowadzą naboru, może warto byłoby się z nimi skontaktować? Według autorów książki „Rób to, do czego jesteś stworzony” odpowiednia praca przynosi osobiste spełnienie, ponieważ pielęgnuje najważniejsze aspekty osobowości. Współgra z naszym naturalnym sposobem funkcjonowania. Pozwala wykorzystywać wrodzone silne strony i w minimalnym stopniu wymusza wykonywanie czynności związanych z wykorzystaniem umiejętności, w których nie czujemy się ekspertami bądź dotyczy to tylko niewielkiej części wykonywanych zadań. Skąd mamy wiedzieć, czy dokonaliśmy właściwego wyboru? Jeśli wykonujesz odpowiednią dla siebie pracę, powinieneś:  cieszyć się na myśl o pójściu do niej 10

 czuć się pobudzonym dzięki zadaniom, które wykonujesz (przez większość czasu)  czuć, że twój wkład jest szanowany i doceniany  odczuwać dumę, mówiąc o swojej pracy  lubić i szanować ludzi, z którymi pracujesz  odczuwać optymizm wobec przyszłości Oczywiście powinniśmy wciąż na nowo definiować swoje cele i sprawdzać, czy na pewno podążamy we właściwym kierunku. Mając wytyczony cel łatwiej dostrzegać okazje, które przynosi życie i korzystać z nich. Nie zawsze od razu udaje się go osiągnąć, bezpieczniej też stosować metodę „małych kroków”, stopniowo realizując szerszy plan działań. Tak jak w przypadku wszelkich aktywności również przy poszukiwaniu pracy obowiązuje zasada: „praktyka czyni mistrza”. Im więcej dokumentów aplikacyjnych stworzysz, im więcej rozmów z pracodawcami odbędziesz, tym łatwiej będzie ci korzystnie zaprezentować się następnym razem. Rzadko kto jest zadowolony z tego jak wypadł na swojej pierwszej rozmowie o pracę. Zwykle dopiero po fakcie uświadamiamy sobie jakie błędy popełniliśmy i jak można byłoby ich uniknąć. Pewnie teraz pomyślisz: „Założenia może i słuszne, ale co zrobić w sytuacji, gdy zdobędę odpowiednie wykształcenie i uprawnienia, określę Poradnik Biura Karier WUM


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ

dokładnie odpowiednie dla siebie miejsca pracy, zadbam o zdobycie doświadczeń zawodowych podczas studiów, przygotuję się pod każdym względem do poszukiwania pracy, ale i tak nie uda mi się jej znaleźć?” Rzeczywiście może się tak zdarzyć, że pomimo starań nie powiedzie się, nie będziesz mógł wykonywać wymarzonej pracy. Może to wynikać ze zmiany uregulowań prawnych, ograniczeń w przyjmowaniu liczby osób na daną specjalizację, niewielkiego zapotrzebowania na specjalistów w danej dziedzinie, czy też utraty uprawnień do wykonywania zawodu. Trzeba się liczyć z tym, że jak to w życiu bywa, na drodze do realizacji celu możemy napotkać wiele przeszkód. Opracowując plan warto przewidzieć wszelkie możliwe trudności i zastanowić zawczasu, jak im zapobiec, co oczywiście nie gwarantuje, że uda się wyeliminować te przeszkody, ale łatwiej wówczas opracować plan B. Możesz zastanawiać się, po co tak wiele miejsca poświęcamy na skłonienie cię do zastanawiania się nad swoimi kompetencjami oraz optymalnym miejscem pracy, skoro dostępność poszczególnych miejsc zatrudnienia jest w dużym stopniu zdeterminowana przez wybór konkretnego kierunku studiów. Osoby z wykształceniem medycznym, bez względu na to, czy będzie to lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny, technik dentystyczny, farmaceuta, fizjoterapeuta, absolwent zdrowia publicznego, czy też innego kierunPoradnik Biura Karier WUM

ku na uniwersytecie medycznym, uzyskują konkretne wykształcenie zawodowe i przeważnie chciałyby pracować w placówkach medycznych, czy też firmach z branży medyczno-farmaceutycznej. Jednak nie warto na samym starcie zawężać sobie obszaru poszukiwań. Lepiej zastanowić się gdzie – poza standardowymi, przychodzącymi od razu na myśl miejscami pracy – można jeszcze poszukiwać szans zatrudnienia. W tym momencie powracamy do kwestii predyspozycji i preferencji zawodowych. Na przykład osoba z wykształceniem lekarskim może wybrać specjalizację wymagającą większego lub mniejszego kontaktu z pacjentem, silniejszego nacisku na pracę z wykorzystaniem urządzeń specjalistycznych, analityczną, manualną bądź też nie. Może się również zdarzyć, że wybierze pracę w firmie farmaceutycznej, gdzie zajmie stanowisko monitora badań klinicznych, doradcy medycznego/ naukowego czy stanowisko związane z pracą w dziale badań i rozwoju bądź monitorowaniem skutków działań niepożądanych leków. Podobnie farmaceuta: może wybrać pracę w aptece, ale też w firmie czy hurtowni farmaceutycznej, firmie zielarskiej, czy też kosmetycznej. Absolwent każdego kierunku medycznego może zdecydować się na karierę naukową i zakończyć ją na uzyskaniu stopniu doktora przy jednoczesnym podjęciu pracy eksperckiej w danym obszarze, ale też kontynuować ścieżkę rozwoju na 11


PLANOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ

uczelni. Zainteresowanie pracą badawczą nie musi zaowocować uzyskiwaniem kolejnych stopni naukowych, ale np. pracą przy projektach badawczych (choć zwykle wówczas wśród oczekiwań wobec kandydatów pojawia się posiadanie stopnia doktora lub zatrudnienie w charakterze asystenta i podjęcie studiów doktoranckich). Część osób uzasadniając swoje plany związania się ze szkołą wyższą podkreśla przede wszystkim aspekt nauczania czy też inspirowania innych. A taki rodzaj zadań można również wykonywać stając się trenerem – szkoleniowcem. Jest to opcja godna rozważenia przez ratowników medycznych, dietetyków, promotorów zdrowia posiadających predyspozycje do przekazywania wiedzy, instruowa-

12

nia innych, wystąpień publicznych, potrafiących nawiązać kontakt z grupą, ale też zdecydowanych na taki kierunek rozwoju zawodowego (choć równie dobrze można potraktować to jako pewien epizod w życiu zawodowym). Nie chcemy w ten sposób zniechęcać do wybierania kariery naukowej, chodzi o pokazanie jak ważne jest zrozumienie swojej prawdziwej motywacji oraz uwzględnienie różnych czynników przy planowaniu ścieżki zawodowej. Zdarzają się chociażby sytuacje, kiedy już w trakcie studiów dana osoba odkrywa u siebie przeciwwskazania do wykonywania wyuczonej pracy, np. przyszły technik dentystyczny ma uczulenie na niektóre powszechnie wykorzystywane w gabinecie stomatologicznym materiały.

Poradnik Biura Karier WUM


POSZUKIWANIE PRACY Należy pamiętać jak wiele zależy od postawy jaką prezentujemy. Jeśli jesteś osobą pozytywnie nastawioną do życia i ludzi, posiadasz adekwatną samoocenę i „zdrowe” poczucie własnej wartości, ale też potrafisz w asertywny sposób dbać o własne sprawy, będzie ci łatwiej wywrzeć korzystne wrażenie na pracodawcy. Kandydatowi nastawionemu roszczeniowo, niewykazującemu motywacji do pracy, czy też wyjątkowo mało wierzącemu we własne możliwości, który sam siebie stawia na straconej pozycji raczej trudno będzie sprawić, aby pracodawca dostrzegł w nim przyszłego pracownika swej organizacji. Pozytywne myślenie i wiara w siebie nie gwarantują oczywiście zdobycia zatrudnienia, z pewnością jednak w tym pomagają. Z kolei negatywne myślenie może działać na zasadzie samospełniającego się proroctwa, pewnego rodzaju negatywnego zaprogramowania. Richard Nelson Bolles, autor programu z dziedziny planowania kariery „Spadochron”, przestrzega przed przyjęciem postawy osoby „żebrzącej o pracę”. Zachęca, aby podczas poszukiwania pracy zaprezentować się jako człowiek o dużych możliwościach. Zakładamy, że jeśli wykonałeś wcześniej pracę poświęconą wnikliwej autoanalizie, łatwiej ci będzie wywrzeć korzystne wrażenie poparte wewnętrznym przekonaniem, że jesteś odpowiednim kandydatem do pracy o jaką się ubiegasz. Poradnik Biura Karier WUM

Człowiek stawiający się w pozycji proszącego, którego zachowanie może budzić podejrzenia, że nie zależy mu na tym konkretnym zajęciu, z punktu widzenia pracodawcy nie rokuje zbyt dużych szans na stanie się zmotywowanym pracownikiem. Gdy występujesz z pozycji osoby świadomej jakim potencjałem dysponuje, która uczciwie informuje jakich zobowiązań może się podjąć, ale też nie obawia dopytywać o szczegóły związane z zatrudnieniem, zwiększasz swoje szanse na otrzymanie pracy. Nie chodzi tutaj o udawanie kogoś kim się nie jest, czy okazywanie nadmiernej pewności siebie. Przeciwnie, celem kandydata jest wywarcie wrażenia profesjonalisty podchodzącego z szacunkiem do innych oraz do samego siebie. Obecna sytuacja na rynku pracy wymusza silną konkurencję wśród kandydatów. Kiedy wiele osób poszukuje pracy, a wśród nich znajduje się spora grupa specjalistów z pewnym dorobkiem, osobom z niewielkim doświadczeniem może być trudniej się „przebić”. Dlatego warto jak najwcześniej zadbać o wzbogacanie CV o wartościowe doświadczenia, kursy, działalność naukową oraz społeczną. Im więcej ciekawych, powiązanych z poszukiwaną pracą wpisów, tym lepiej.

13


POSZUKIWANIE PRACY

Analiza rynku pracy branży medycznej i farmaceutycznej Jednym z istotniejszych zadań realizowanych przez Biuro Karier WUM jest udostępnianie studentom i absolwentom ofert pracy, praktyk i wolontariatu. Pochodzą one zarówno bezpośrednio od samych pracodawców związanych z obszarem medycyny i farmacji, jak i są selekcjonowane spośród tych ukazujących się na portalach branżowych i portalach pracy. Staramy się, aby publikowane w naszym serwisie internetowym oferty były powiązane z kierunkami studiów znajdujących się w ofercie dydaktycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i były skierowane do osób z niewielkim doświadczeniem zawodowym. Skrócone wersje ofert są wywieszane na tablicy informacyjnej Biura. W 2009 roku w naszej bazie znalazły się 853 oferty pracy, co stanowi 16% spadek w porównaniu z 2008 rokiem. Ma to z pewnością bezpośredni

związek z osłabieniem koniunktury gospodarczej, które dotknęło także pracodawców z sektora medycznego i farmaceutycznego. Wiele firm i instytucji ograniczyło bądź „zamroziło” prowadzenie procesów rekrutacyjnych w oczekiwaniu na poprawę sytuacji. Zebrany materiał jest jednak dość obszerny i pozwala na stworzenie ogólnego obrazu rynku pracy dla młodych adeptów uczelni medycznej. 87% wszystkich ofert adresowanych było do osób legitymujących się wykształceniem medycznym. Biorąc pod uwagę podstawowe kryterium, ponad połowa zamieszczonych ofert dotyczyła stanowisk pracy nie wymagających wcześniejszego bądź wymagających niewielkiego doświadczenia zawodowego. 1/3 ogłoszeń dotyczyła ofert z 1 – 3 letnim doświadczeniem, a niespełna 15% wymagało dłuższego stażu pracy.

Liczba ofert pracy wg rodzaju instytucji Firmy farmaceutyczne

167

Niepubliczna ochrona zdrowia

160

Administracja publiczna

92

Publiczna ochrona zdrowia

57

Organizacje pozarządowe

52

Apteki

43

Firmy medyczne

29

Edukacja – szkolenia

25

Pomoc społecz./usługi opiekuń.

24

Firmy badań klinicznych

19

Firmy ubezpieczeniowe

17

Badanie rynku/agencje reklam.

16

Firmy kosmetyczne

15

Poradnie dietetyczne

14

Diagnostyka laboratoryjna

14

12

Poradnik Biura Karier WUM


POSZUKIWANIE PRACY

Najwięcej ofert, co oczywiście związane jest z monitoringiem lokalnego rynku pracy, pochodzi z Warszawy i najbliższych okolic – to wciąż najbardziej atrakcyjny rynek pracy. Dalsze miejsce w kolejności zajmują oferty zagraniczne stanowiące 11% wszystkich ogłoszeń. Najwięcej z nich pochodzi z Wielkiej Brytanii, Irlandii, krajów skandynawskich oraz Niemiec. Analizując oferty pod kątem rodzaju instytucji zatrudniającej pod względem liczby ofert, nadal dominującymi pracodawcami są przedstawiciele firm farmaceutycznych (uwzględnione są tu zarówno oferty do działów medycznych, sprzedaży, badań i rozwoju, jak również produkcji) oraz placówki niepublicznej ochrony zdrowia (NZOZ-y, prywatne centra medyczne i szpitale). Dalsze w kolejności są: instytucje administracji publicznej (Ministerstwo Zdrowia, NFZ, instytuty badawcze), publiczna ochrona zdrowia (szpitale) oraz organizacje pozarządowe. Spośród wszystkich ofert najwięcej (podobnie jak w zeszłym roku) adresowanych było do pielęgniarek i położnych – choć w tej grupie zdecydowanie więcej ogłoszeń kierowano do pielęgniarek. Kolejne co do liczebności ofert są oferty dla lekarzy ze specjalizacją – tu jednak dominują ogłoszenia zagraniczne. Obserwujemy niewielki spadek ofert związanych z obszarem badań klinicznych. Pozytywnie nastraja pewne ożywienie, które pojawiło się w zakresie ogłoszeń skierowanych Poradnik Biura Karier WUM

Pielęgniarka / Położna

19,1%

Lekarz ze specjalizacją

9,3%

Pracownicy administracji publicznej ochrony zdrowia

8,3%

Fizjoterapeuta/Rehabilitant

8,0%

Farmaceuta

6,9%

Wolontariusze/Praktykanci/Stażyści

6,4%

Recepcjonista/-ka, Rejestrator/-ka, prace biurowe

4,9%

Stanowiska sprzedażowe

4,6%

Pracownicy działu medycznego

3,4%

Asystent/Specjalista/Monitor badań klinicznych

3,3%

Higienistka stomatologiczna/ Technik dentystyczny

3,2%

Przedstawiciel medyczny/ farmaceutyczny

3,2%

Dietetyk/Konsultant żywienia

2,1%

Specjalista ds. rejestracji leków

2,1%

Sekretarka medyczna

2,0%

Analityk medyczny/Diagnosta laboratoryjny

1,9%

Specjalista ds. ubezpieczeń zdrowotnych

1,6%

Doradca medyczny/Konsultant medyczny

1,3%

Lekarz bez specjalizacji

1,1%

Dermokonsultant

1,0%

Wykładowca/Szkoleniowiec/ Tłumacz medyczny

1,0%

Elektroradiolog /Technik RTG

0,9%

Pracownik infolinii medycznych

0,9%

Specjalista ds. produktów leczniczych

0,9%

Ratownik Medyczny

0,7%

Specjalista ds. bezpieczeństwa leków

0,7%

Specjalista ds. zapewnienia jakości

0,7%

Protetyk słuchu

0,4%

Specjalista ds. zdrowia publicznego

0,4%

Specjalista ds. produktów biobójczych

0,3%

15


POSZUKIWANIE PRACY

do fizjoterapeutów i dietetyków. Nastąpił prawie dwukrotny wzrost liczby ofert o charakterze wolontariackim i stażowym, co można traktować jako zwrócenie się w kierunku bardziej „elastycznych” form zatrudnienia. Wciąż niestety pojawia się niewiele ofert dla ratowników medycznych i specjalistów zdrowia publicznego. W przypadku stanowisk sprzedażowych uwzględnione zostały w więk-

szości przypadków ogłoszenia przesłane bezpośrednio do Biura Karier WUM. W rzeczywistości ofert pracy dla przedstawicieli medycznych, farmaceutycznych, aptecznych czy naukowych, ale też dla handlowców zajmujących się sprzedażą urządzeń medycznych jest znacznie więcej. Jednak mając świadomość, że nasi studenci rzadko są nimi zainteresowani, unikaliśmy zamieszczania zbyt wielu tego rodzaju ogłoszeń.

Gdzie poszukiwać pracy? Analiza ofert pracy skłania do wniosku, że dla pracodawców niezwykle ważne jest posiadanie doświadczenia zawodowego. Dlatego im

wcześniej zaczniesz zdobywać doświadczenie zawodowe, tym większe szanse, że płynnie wejdziesz na rynek pracy.

Staże, praktyki, wolontariat Jednym ze sposobów na znalezienie stałej pracy może być nawiązanie współpracy z wybraną instytucją/ firmą/organizacją przez rozpoczęcie od praktyk, stażu czy też wolontariatu. Można wtedy poznać firmę, sprawdzić się w danym charakterze pracy oraz nawiązać kontakty zawodowe i osobiste. Jest to również świetna okazja, aby rozeznać się w sytuacji dotyczącej zatrudnienia w obszarze działalności danej organizacji. Zgodnie z ustawą można odbyć wolontariat w instytucjach administracji państwowej, samorządowej oraz w organizacjach pozarządowych (polecamy serwis www.ngo.pl, zakładka ogłoszenia, 16

gdzie znajdują się zarówno oferty wolontariatu, jak i pracy stałej bądź czasowej, często na czas realizacji konkretnego projektu). Większość firm prywatnych posiadających programy praktyk, zakłada, że najlepsi praktykanci zostaną zatrudnieni. Nawet jeśli interesująca cię firma czy instytucja nie prowadzi stałego programu praktyk, warto zgłosić się do niej bezpośrednio z zapytaniem o możliwość odbycia bezpłatnej praktyki. Warto tu dodać, że większość firm z sektora farmaceutycznego (szczególnie koncerny) płaci praktykantom i stażystom za wykonaną pracę. Również niektóre sieci aptek oferują możliwość otrzymania Poradnik Biura Karier WUM


POSZUKIWANIE PRACY

niewielkiego wynagrodzenia za odbycie obowiązkowego półrocznego stażu. W momencie, gdy sytuacja na rynku jest dość trudna, można zastanowić nad skorzystaniem ze stażu refundowanego przez powiatowy urząd pracy. Wszelkie formalności dotyczące korzystania z tej formy pomocy dla absolwentów do 27 roku życia należy załatwiać w powiatowym urzędzie pracy, właściwym z racji zameldowania w danej miejscowości. Zwykle firmy i instytucje chętnie korzystają z takiego sposobu pozyskiwania dodatkowych rąk do pracy i to one występują jako strona proponująca udział w stażu. Można jednak zrobić odwrotnie: najpierw zorientować się, czy „twój” urząd dysponuje środkami z Funduszu Pracy, które mogą zostać przeznaczone na sfinansowanie stażu, następnie przekonać wybranego pracodawcę, żeby zgodził się na taką formułę współpracy. W tej sytuacji to jednak dana firma/instytucja/organizacja musi złożyć wniosek o staż do PUP. Absolwent może odbywać staż w firmach zlokalizowanych w obrębie powiatu, na terenie którego jest zameldowany. Godnym rozważenia pomysłem na start zawodowy jest wzięcie udziału w konkursach, w których wygraną

Poradnik Biura Karier WUM

jest nawiązanie współpracy z prestiżowymi firmami/organizacjami/ instytucjami, przeważnie w formie praktyki. Najbardziej znanym konkursem tego rodzaju o wieloletniej tradycji, jest „Grasz o staż”. Wprawdzie nie oferuje on szerokich możliwości dla studentów i absolwentów uczelni medycznych, jeśli jednak rozważasz zdobycie doświadczenia zawodowego w działach badań i rozwoju, sprzedaży, marketingu – znajdziesz coś dla siebie. Wiele firm farmaceutycznych oraz niektóre placówki medyczne organizuje własne programy staży i praktyk. Warto tu wymienić chociażby takie inicjatywy jak: Akademia Servier, Akademia Polpharmy czy programy prowadzone przez uznane placówki medyczne: Centrum Zdrowia Dziecka oraz Carolina Medical Center. Wolontariat, czyli dobrowolna i nieodpłatna forma pomocy innym jest dobrym sposobem zarówno na uzyskanie pierwszych doświadczeń zawodowych, jak i nawiązania w dalszej perspektywie stałej współpracy, czy też pomysł na rozpoczęcie pracy w dziedzinie, w której nie mamy wymaganych kwalifikacji czy doświadczenia zawodowego.

17


POSZUKIWANIE PRACY

Ogłoszenia zamieszczane w prasie i Internecie W przypadku aplikowania w odpowiedzi na oferty zamieszczane w prasie oraz w Internecie trzeba się liczyć z dużą liczbą konkurentów. Poszukujący pracy najczęściej korzystają z portali Pracuj.pl, Jobpilot.pl – obecnie Monterpolska.pl, Gumtree.pl (nie jest to typowy portal z ogłoszeniami pracy, jednak można na nim znaleźć czasem atrakcyjne oferty pracy w sektorze medycznym), GazetaPraca.pl, hrk.pl, strony urzędów (oferty pracy w służbie cywilnej znajdują się na stronie Kancelarii Premiera Rady Ministra: www.dsc.kprm.gov. pl). Warto przeglądać strony portali branżowych oraz serwisów izb branżowych (lekarze, farmaceuci, pielęgniarki, diagności laboratoryjni). Tytułem prasowym, który w pierw-

szej chwili przychodzi nam do głowy na myśl o poszukiwaniu pracy, jest dodatek „Praca” Gazety Wyborczej – ostatnio coraz cieńszy, pracodawcy bowiem coraz częściej korzystają z portali internetowych. Zdecydowanie zachęcamy, żeby poszerzyć zakres lektury o czasopisma i portale branżowe. Dzięki zalogowaniu się na portalach rekrutacyjnych i udostępnieniu pewnych danych o sobie pracodawcom, zyskujemy kolejne szanse na zdobycie pracy. Wystarczy określić profil poszukiwań, aby z określoną przez siebie częstotliwością otrzymywać interesujące nas oferty i w ten sposób zaoszczędzić czas.

Urzędy Pracy Teoretycznie to instytucje będące naturalnymi sprzymierzeńcami osób poszukujących pracy. W praktyce nie cieszą się zwykle dobrą sławą i kojarzą raczej z miejscem, w którym nie ma zbyt wielu ofert dla osób posiadających wyższe wykształcenie. Mimo to, warto skorzystać również z tej szansy dotarcia do ofert na rynku pracy. Urzędy przeważnie oferują stanowiska komputerowe z dostępem

18

do Internetu (w celu poszukiwania pracy), na miejscu można korzystać również z dodatków „Praca” wydawanych przez popularne dzienniki. Na rzecz poszukujących pracy działają też kluby pracy, gdzie można m.in. uczestniczyć w warsztatach poszukiwania pracy, wsparcia, aktywizacji. Adresy urzędów pracy znajdziesz na stronie: http://www.psz.praca.gov.pl.

Poradnik Biura Karier WUM


POSZUKIWANIE PRACY

Agencje pośrednictwa pracy oraz doradztwa personalnego Jako agencje zatrudnienia mogą działać zgodnie z prawem, gdy uzyskają wpis do odpowiedniego rejestru. Rejestr agencji zatrudnienia znajduje się na stronie: http://www.kraz.praca.gov.pl. Ich działalność opiera się głównie na poszukiwaniu pracowników na zlecenie konkretnego pracodawcy. Rekruterzy wyszukują osoby spełniające określone kryteria, często przeprowadzają wstępną rekrutację i selekcję, a następnie przedstawiają pracodawcy osoby, które w największym stopniu spełniają postawione przez niego wymagania. Agencje doradztwa personalnego najczęściej poszukują osób o wysokich kwalifikacjach, stosując ulubioną przez head hunterów metodę „direct search” – docierają do pra-

cowników posiadających wymagane doświadczenie w wybranej branży, przeważnie składając propozycję przejścia do konkurencyjnej firmy. Oczywiście kandydata nie omija wówczas proces weryfikacji wiedzy, doświadczeń oraz cech osobowości. Agencje pośrednictwa pracy zwykle specjalizują się w prowadzeniu rekrutacji na stanowiska niższe oraz średniego szczebla. Czasem ich rola ogranicza się do zamieszczenia oferty w serwisie/ serwisach ogłoszeniowych i dokonania wstępnej selekcji kandydatów. Czasem dla pracodawcy ważniejsze jest, aby znaleźć osobę z dużym potencjałem rozwojowym. Każda agencja tworzy własną bazę danych osób poszukujących pracy i warto do niej trafić.

Targi i giełdy pracy Najlepiej korzystać z każdej formy docierania do pracodawców. Targi dają unikalną możliwość bezpośredniego kontaktu z przedstawicielami firm/instytucji/organizacji. Oczywiście należy się do nich dobrze przygotować. Nie wywrzemy dobrego wrażenia podchodząc do stoiska i zadając podstawowe pytania w rodzaju: „Czym się Państwo zajmują?” oraz „Czy mają Państwo dla mnie ofertę pracy?”. Takie informacje należy uzyskać przed imprezą, przeglądając informacje dostępne na stronie internetowej targów (profile pracoPoradnik Biura Karier WUM

dawców zamieszczane są na stronach targowych z wyprzedzeniem). Zapraszamy na organizowane przez Biuro Karier Medyczne Targi Pracy, które odbędą się w październiku 2010 r. Będzie to już VI edycja targów branży medycznej i farmaceutycznej. Proponujemy pamiętać również o skierowanych do studentów i absolwentów wszystkich kierunków studiów Akademickich Targach Pracy JOBBING, które odbywają się co roku w marcu (od 2007 roku). Biuro Karier WUM jest współorganizatorem tej imprezy począwszy od III edycji. 19


POSZUKIWANIE PRACY

Bezpośrednie docieranie do pracodawców Najbardziej efektywnym sposobem poszukiwania pracy jest bezpośrednie docieranie do pracodawców, czyli kontaktowanie się z nimi na zasadzie spontanicznego zgłoszenia, nie tylko w odpowiedzi na ogłoszenie o pracy. Według specjalistów najwięcej nowych miejsc pracy powstaje w małych firmach, które nierzadko nie ogłaszają nigdzie, że poszukują pracowników. Ze statystyk wynika, że 75% – 80% ofert nie jest nigdzie publikowanych czyli stanowią tzw. ukryty rynek pracy. Pracę otrzymują więc m.in. osoby, które wysłały podanie pomimo braku ogłoszenia. Wiele firm posiada też swoje bazy danych osób, które złożyły podania o pracę i często korzysta z nich w momencie, kiedy poszukują nowych pracowników. Czas, jaki upływa od momentu powstania potrzeby zatrudnienia pracownika do ogłoszenia tej informacji wynosi od 2 tygodni do kilku miesięcy. To pokazuje, że wręcz należy wysyłać swoje aplikacje do upatrzonego pracodawcy, pomimo, że nie pojawiło się ogłoszenie o naborze. Nigdy nie wiadomo, czy akurat dana firma nie ma zamiaru przystąpić do poszukiwania pracownika. Poza tym istnieje szansa, że pracodawca wprawdzie nie widział potrzeby zatrudnienia dodatkowej osoby, jednak otrzymana aplikacja zainspiruje go do tego. Proponujemy być czujnym na informacje płynące z otoczenia. Należy informować rodzinę i znajomych jakiego typu zajęcia poszukujemy. Im 20

więcej osób wie jakiej pracy szukamy i jakie umiejętności możemy zaoferować, tym większa szansa na dotarcie do potencjalnego pracodawcy. Aktywność i cierpliwość w bezpośrednim docieraniu do pracodawców z pewnością zaprocentują. Korzystanie z własnej sieci kontaktów intuicyjnie uznajemy za jeden ze skuteczniejszych sposobów poszukiwania pracy, przez niektórych mylnie kojarzony z „załatwianiem” pracy „po znajomości”. Definicje networkingu mówią jednak, że jest to „świadomy proces wymiany informacji, zasobów, wzajemnego poparcia i możliwości, prowadzony za pomocą wzajemnie korzystnych kontaktów”. Marc Kramer uważa, że „neworking jest czymś więcej niż sposobem na znalezienie pracy – to sposób na utrzymanie się w pracy i metoda na świetną karierę”. Polega, wbrew pierwszym skojarzeniom z wykorzystywaniem znajomości dla własnych korzyści, przede wszystkim na promowaniu osiągnięć innych osób oraz odkrywaniu, co możemy dla nich zrobić. Nie należy go mylić z manipulowaniem ludźmi. W sytuacji tak ważnej decyzji dla firmy/organizacji jak zatrudnienie nowego pracownika, mogą sprawić, że strona zatrudniająca poczuje się pewniej. Część pracodawców bardzo ceni sobie różne formy rekomendacji, a niektóre nawet nagradzają pracowników, którzy pozyskali dla firmy pracownika, Poradnik Biura Karier WUM


POSZUKIWANIE PRACY

jeśli ten się sprawdzi. Autorzy książki „Profesjonalny networking czyli kontakty, które procentują” twierdzą, że sukces w budowaniu sieci kontaktów uzależniony jest w 70% od nastawienia, w 20% od umiejętności, zaś w 10% od szczęścia. Znajomi nie pomogą ci, jeśli nie będą mieć do ciebie zaufania. Przykładowe prace dla studentów: • tłumaczenia – opcja dla osób znających bardzo dobrze język/-i obce • prace administracyjno-biurowe w placówkach medycznych i firmach z sektora medyczno-farmaceutycznego (przyszłej pielęgniarce, położnej, lekarzowi czy fizjoterapeucie pragnącym zorientować się jak funkcjonuje placówka służby zdrowia w za-

Poradnik Biura Karier WUM

• • • • • • •

leżności od zainteresowań zawodowych można byłoby polecić zdobycie pierwszych doświadczeń w publicznej lub prywatnej placówce z obszaru powiązanego z przyszłą pracą) pomoc przy organizacji i prowadzeniu szkoleń udział w realizacji projektów badawczych, prace pomocnicze w laboratoriach prace organizacyjne przy organizacji konferencji i sympozjów naukowych działalność w organizacjach studenckich prace pomocnicze w działach ubezpieczeń medycznych firm ubezpieczeniowych opieka nad dziećmi i wiele innych

21


22

Biuro Rzecznika Praw Pacjentów urz�dy miasta, dzielnic – np. stanowiska ds. profilaktyki zdrowia

mo�liwe miejsca pracy:

Ministerstwo Zdrowia Narodowy Fundusz Zdrowia Urz�d Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Pa�stwowy Inspektorat Farmaceutyczny Pa�stwowy Inspektorat Sanitarny

mo�liwe miejsca pracy:

ADMINISTRACJA RZ�DOWA centralna i terenowa

szpitale (w tym uzdrowiskowe) apteki szpitalne sanatoria zak�ady rehabilitacji leczniczej zak�ady opieku�czo-lecznicze przychodnie POZ przychodnie stomatologiczne centra opieki ambulatoryjnej stacje dializ laboratoria diagnostyczne stacje pogotowia ratunkowego centra krwiodawstwa ��obki, przedszkola i szko�y o�rodki opieki nad osobami niepe�nosprawnymi stacje sanitarnoepidemiologiczne

mo�liwe miejsca pracy:

ADMINISTRACJA SAMORZ�DOWA oraz pozosta�a sfera bud�etowa

ADMINISTRACJA PUBLICZNA

SEKTOR PA�STWOWY

W�ASNA DZIA�ALNO�� GOSPODARCZA

szpitale (w tym uzdrowiskowe) sanatoria zak�ady rehabilitacji leczniczej zak�ady opieku�czo-lecznicze przychodnie POZ przychodnie stomatologiczna centra opieki ambulatoryjnej laboratoria diagnostyczne stacje pogotowia ratunkowego ��obki, przedszkola i szko�y o�rodki opieki nad niepe�nosprawnymi

firmy farmaceutyczne (produkcja, badania i rozwój, sprzeda�/marketing) firmy medyczne firmy kosmetyczne firmy ubezpieczeniowe zak�ady przemys�u zielarskiego producenci sprz�tu medycznego apteki otwarte hurtownie farmaceutyczne

mo�liwe miejsca pracy:

AGENCJE DORADZTWA PERSONALNEGO I PO�REDNICTWA PRACY (projekty rekrutacyjne dla organizacji w Polsce i za granic�)

mo�liwe miejsca pracy:

FIRMY

(wszelkie organizacje i instytucje nastawione na zysk)

SFERA BIZNESU

mo�liweSEKTOR miejsca pracy: PRYWATNY

III SEKTOR

Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Fundacja Dzieci Niczyje, Fundacja Serce Dziecka, Centrum Rozwoju Dziecka, Polski Zwi�zek G�uchych, Fundacja Dzieciom "Zd��y� z Pomoc�", Fundacja Aktywnej Rehabilitacji, Stowarzyszenie WIOSNA, Stowarzyszenie Przyjació� Integracji, Towarzystwo Przyjació� Niepe�nosprawnych, Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego Oddzia� Warszawski, Stowarzyszenie Lambda Warszawa, Fundacja "Dbam o zdrowie", Stowarzyszenie dla Rodzin, Stowarzyszenie SPOZA, Stowarzyszenie Karan, Fundacja "Pomocna D�o�", Federacja Polskich Banków �ywno�ci, Europejska Fundacja Honorowego Dawcy Krwi, Stowarzyszenie "T�cza", Fundacja „Sprawni Inaczej"

wybrane organizacje, które poszukiwa�y pracowników w 2009 roku:

przyk�adowe miejsca pracy:

FUNDACJE STOWARZYSZENIA

(organizacje u�yteczno�ci publicznej, dzia�alno�� non-profit, cho� w przypadku zawarcia pewnych zapisów w statucie mo�liwe jest prowadzenie dzia�alno�ci odp�atnej)

ORGANIZACJE POZARZ�DOWE

POSZUKIWANIE PRACY

Poradnik Biura Karier WUM


DOKUMENTY APLIKACYJNE Mianem dokumentów aplikacyjnych określa się życiorys zawodowy czyli CV (z łac. Curriculum Vitae) oraz list motywacyjny. Tworzenie ich jest dynamicznym procesem, wymagającym dostosowania każdorazowo do konkretnej sytuacji – wymagań pracodawcy i zakresu obowiązków na stanowisku. Pamiętajmy więc o dokonywaniu niezbędnych uaktualnień. Często kandydaci dla zaoszczędzenia czasu przygotowują „uniwersalne” dokumenty, które rozsyłają do wszystkich pracodawców, bez względu na rodzaj stanowiska. Warto jednak poświęcić czas na opracowanie dokumentów dostosowanych do określonego pracodawcy. Dokumenty aplikacyjne są wizytówką kandydata, narzędziem w procesie poszukiwania pracy. Dzięki nim dokonujemy wstępnej autoprezentacji. CV przedstawia syntetycznie podstawowe dane o kandydacie do pracy. List motywacyjny z kolei jest zestawieniem dowodów wskazujących na siłę motywacji osoby poszukującej pracy oraz przekonujących pracodawcę do zaproszenia jej na rozmowę. Dokument ten powinien wyjaśniać i rozwijać fakty zawarte w CV, jak również wskazywać nasze atuty w kontekście stanowiska, o które się ubiegamy. Ważne, aby umiejętnie wzbudzić zainteresowanie pracodawcy oraz stworzyć wrażenie osoby wiarygodnej, najodpowiedniejszej do powierzenia jej pracy.

Poradnik Biura Karier WUM

Przedstawiciel pracodawcy będzie analizował nasze dokumenty aplikacyjne pod kątem porównania ich treści do profilu zawodowego wynikającego z opisu stanowiska pracy. Na tej podstawie wnioskuje o poszczególnych kompetencjach – poszukuje informacji o tym, czy kandydat może pochwalić się wymaganą wiedzą, umiejętnościami i doświadczeniem oraz czy charakteryzuje się pożądanym stylem funkcjonowania zawodowego. CV choć wydaje się być stosunkowo łatwe do przygotowania – stanowi przecież zbiór faktów, rodzaj podsumowania danych istotnych z zawodowego punktu widzenia – nierzadko przysparza osobom wkraczającym dopiero na rynek pracy wielu trudności podczas jego pisania. Jeśli pracodawca nie korzysta z formularzy aplikacyjnych, rekruter dokonuje wstępnej selekcji kandydatów na podstawie informacji zawartych w CV. Dlatego, gdy nie przyłożymy się do przygotowania życiorysu zawodowego, możemy mieć trudności z przejściem pierwszego etapu rekrutacji. Z kolei list motywacyjny zwykle uznawany jest przez poszukujących pracy za zdecydowanie trudniejszy do przygotowania niż CV, ale też nie zawsze bywa wymagany. Z praktyki doradczej wynika, że kandydaci przeważnie niepewnie czują się przygotowując ten doku23


DOKUMENTY APLIKACYJNE

ment. Czasem nawet uważają go nie tylko za przykry obowiązek, ale wręcz za niepotrzebny wymysł niektórych pracodawców. Trzeba jednak pamiętać, że z punktu widzenia zatrudniającego bardzo ważna jest motywacja do pracy potencjalnego pracownika. Chyba nikt jako osoba zarządzająca czy właściciel firmy nie chciałby współpracować z człowiekiem niezaangażowanym w swoją pracę i traktującym ją jako „zło konieczne”. Wolimy raczej osoby, które wiedzą czego chcą, a najlepiej, żeby posiadały odpowiednie kwalifikacje oraz były przekonane, że ta praca jest dla nich odpowiednia. Pracodawca widząc wysoką motywację do pracy jest skłonny „wybaczyć” kandydatowi pewne niedociągnięcia i dać szansę na start w wymarzonym zawodzie (na określonym stanowisku). Zanim przejdziesz do pisania, dokładnie przeanalizuj informacje dotyczące wymagań na stanowisku, na które aplikujesz, sprawdź za co zatrudniona osoba będzie odpowiadała, jakie zadania przed nią czekają, prześledź również stronę internetową pracodawcy, weź pod uwagę jakie wartości ceni sobie ta organizacja, być może znajdziesz na stronie misję czy cele, które uznawane są w niej za ważne. To dla ciebie ważna wskazówka, która powinna pomóc zwłaszcza podczas przygotowań do rozmowy kwalifikacyjnej. Zasady, którymi powinniśmy kierować się tworząc dokumenty aplikacyjne: 24

SPROFILOWANIE Tworząc dokumenty aplikacyjne należy nakreślić profil kandydata wskazujący na logikę i konsekwencję w kreowaniu ścieżki rozwoju zawodowego. Najlepiej, aby wszystkie zaprezentowane w CV informacje w oczywisty sposób łączyły się ze stanowiskiem, o które się staramy i uwypuklały nasze atuty. Powinny tworzyć obraz pracownika zbliżonego do ideału. Dobrze, aby w spójny sposób przedstawiały drogę dojścia do danego stanowiska/charakteru pracy, aby pokazywały pewien zamysł na karierę w tym obszarze, tak aby czytelnik zapoznając się z dokumentem miał wizję osoby, która w świadomy sposób kształtuje swoją ścieżkę oraz rozwija się zawodowo (co stanowi punkt wyjścia do rozważenia, które informacje należy zamieścić w życiorysie zawodowym przygotowywanym pod kątem określonego stanowiska). PRZEJRZYSTA STRUKTURA Struktura dokumentów powinna być czytelna, przykuwać uwagę oraz zachęcać do zapoznania się z nimi. Postaw na prostotę, użyj standardowego typu czcionki (Times New Roman, Arial, Tahoma, Verdana i inne powszechnie wykorzystywane). Wielkość liter powinna pozwalać na swobodne zapoznanie się z treścią, czcionka nie może być zbyt mała. Ważny jest też dobór odpowiedniego słownictwa. Piszmy prosto i przystępnie, unikając jednak języka potocznego.

Poradnik Biura Karier WUM


DOKUMENTY APLIKACYJNE

ESTETYCZNA FORMA GRAFICZNA Zadbajmy o miłą dla oka formę graficzną dokumentów: wyrównajmy tekst w poszczególnych blokach, używajmy tabulatorów, a jednocześnie uwzględnijmy reguły zgodnie, z którymi odbiorca będzie skanował dokument wzrokiem – czyli od góry i od prawej strony; najważniejsze informacje (punkty) umieszczamy zatem najwyżej, staramy się też nie tracić zbyt wiele przestrzeni u góry dokumentu, np. na zbyt rozwlekłe przedstawienie danych osobowych. Dokument powinien wyglądać schludnie, być utrzymany w jednej stylistyce, z zachowaniem logiki w zakresie prezentowania treści. Warto wysyłać dokumenty aplikacyjne zapisane w formacie PDF (wtedy korzystnie wyglądają, a dodatkowo unikamy ryzyka, że „coś się rozjedzie”. Istnieje kilka darmowych programów służących do konwertowania plików, np. PDFCreator). Uwaga: Jeśli pracodawca oczekuje, że w dokumencie ma zostać zamieszczone zdjęcie, zadbajmy, aby było odpowiedniej jakości! Najlepiej sprawdzają się fotografie formatu legitymacyjnego. Jedynie w uzasadnionych przypadkach możemy sobie pozwolić na zamieszczenie innego rodzaju zdjęć – np. gdy aplikujemy do pracy wymagającej wysokiego poziomu kreatywności, w elastycznym środowisku czy takiej, w której liczy się nasza prezencja, w tym sylwetka – nawet wtedy jednak nie załączamy zdjęcia z plaży, no chyba, że wysyłamy zgłoszenie na konkurs piękności ;-) Poradnik Biura Karier WUM

ZWIĘZŁOŚĆ i PRECYZYJNOŚĆ Piszemy krótko, esencjonalnie, bez zbędnych ozdobników – im mniej słów, tym większa wartość każdego z nich. Stawiamy na syntetyczny przekaz, ale też pamiętamy o tym, aby w dokumentach, a zwłaszcza w CV zawrzeć wszystkie istotne informacje, np. krótki opis zadań realizowanych w dotychczasowych miejscach pracy/ praktyk. W przypadku absolwenta z niewielkim doświadczeniem CV powinno się zmieścić na jednej stronie. Jeśli masz sporo doświadczeń powiązanych ze stanowiskiem pracy, o które się ubiegasz i nie uda się zachować czytelnego układu dokumentu przy próbach zmieszczenia treści na jednej stronie, usprawiedliwione będzie przesunięcie tekstu na kolejną stronę (z zachowaniem przejrzystego, estetycznego układu). List motywacyjny koniecznie powinien zmieścić się na jednej stronie dokumentu. SPÓJNOŚĆ Podawane informacje nie mogą się wzajemnie wykluczać, ale wręcz powinny się wzmacniać. Warto pokazywać najważniejsze informacje w różnych kontekstach, co czyni przekaz bardziej wyrazistym. Należy zadbać również o spójność między treścią oraz formą graficzną CV i listu motywacyjnego. Zawarte w nich informacje powinny się uzupełniać, współgrać ze sobą. UNIKATOWOŚĆ Ważna jest umiejętność uwypuklenia swoich atutów istotnych 25


DOKUMENTY APLIKACYJNE

w kontekście oferty pracodawcy, których przypuszczalnie nie będą mieli kontrkandydaci. Jeśli czymś się wyróżniasz – np. masz oryginalne hobby, może to sprawić, że zostaniesz zauważony przez rekrutera. Z drugiej strony zbyt „odlotowe” mogą zostać odebrane jako mało „poważne”, wskazujące na pewną niedojrzałość, czy nawet brak umiejętności autoprezentacyjnych. Z kolei jeżeli mamy zbyt wiele zainteresowań, pracodawca może odnieść wrażenie, że nie starczy nam czasu na pracę. Mimo to, ciekawe zainteresowania korespondujące z charakterem pracy, o którą się ubiegamy mogą pomóc w uzyskaniu wrażenia szczerego zainteresowania ofertą pracy. Starajmy się być unikalni, ale też uważajmy, aby nie przesadzić. Oryginalność można wyrazić również poprzez wybranie nietypowego stylu dokumentu (autorska forma, mieszcząca się jednak w ogólnie przyjętych regułach) czy też w formie dokumentów (polecamy oryginalność raczej w przypadku stanowisk pracy wymagających kreatywności i nieschematycznego myślenia). Dobrze jest się wyróżniać – trzeba jednak uczynić to z klasą. WIARYGODNOŚĆ Podajemy tylko informacje zgodne z prawdą oraz takie, co do których będziemy potrafili przekonać pracodawcę podczas rozmowy kwalifikacyjnej. W CV koniecznie należy umieścić klauzulę o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych. Zwykle treść 26

klauzuli, której oczekuje pracodawca pojawia się w ogłoszeniu. Należy bacznie zwracać uwagę, czy firma/ instytucja/organizacja nie zmodyfikowała jej dla swoich potrzeb. Niekiedy w ten sposób sprawdzana jest spostrzegawczość kandydatów. DYNAMICZNY STYL Tekst powinien być dynamiczny i obrazowy, zdania krótkie, kojarzące się z językiem mówionym (ale nie potocznym!). Słownictwo powinno wywoływać u czytającego pozytywne skojarzenia. Wypowiedzi formułujemy w pierwszej osobie liczby pojedynczej nie nadużywając zaimka „ja” (mój, mnie, itp.). Używamy aktywnych czasowników. Ograniczamy do niezbędnego minimum stosowanie przymiotników. W liście motywacyjnym podajemy przykłady potwierdzające naszą wiedzę, umiejętności i doświadczenie. Konstruując biografię zawodową gromadzimy listę dowodów na to, że posiadamy osiągnięcia, dokonania i umiejętności, co nie jest równoznaczne z opisem całego życia zawodowego, czy procesu kształcenia kandydata. Nasze atuty powinny być poparte konkretnymi przykładami osiągnięć, umiejętności, którymi się posługiwaliśmy. Udowodnijmy, że spełniamy oczekiwania pracodawcy i jesteśmy rzeczywiście zainteresowani ofertą. Pracodawca chce wiedzieć kim jesteś i czego potrafiłeś dokonać.

Poradnik Biura Karier WUM


DOKUMENTY APLIKACYJNE

Najprostsza metoda przedstawiania swoich dokonań koncentruje się na odpowiedzi na pytania: 1. Jakie zadanie zrealizowałem? (OPIS SYTUACJI) 2. Co zrobiłem, by je wykonać? (MOJE ZACHOWANIE) 3. Jakie były efekty moich działań? (EFEKT)

Poniżej przedstawiona została tabela, która może okazać się pomocna dla osób mających trudności z określeniem swoich sukcesów. Tego rodzaju analiza ułatwi również wypełnianie elektronicznych formularzy aplikacyjnych oraz odpowiadanie na część pytań podczas rozmowy kwalifikacyjnej.

STANOWISKO/ CHARAKTER PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW/ ODPOWIEDZIALNOŚCI

Zajmowane stanowisko / miejsce / czas: .............................................................................. Zakres zadań/ odpowiedzialności: 1. ....................................................................... 2. ....................................................................... 3. ....................................................................... 4. .......................................................................

W przypadku trudności z określeniem swoich umiejętności warto pamiętać, że kompetencje najwyraźniej ujawniają się podczas realizacji zadań nietypowych, nowych dla nas, stresogennych oraz odpowiedzialnych. Wystarczy przywołać w pamięci przykłady działań w aspekcie jednej z wymienionych sytuacji. Kompetencje wyrażają się tu poprzez zachowania, które przyczyniają się do powodzenia zawodowego na stanowisku pracy. Zastanów się, z jaką trudną sytuacją sobie poradziłeś, na czym polegał problem oraz jakie kompetencje/cechy osobowe pomogły w jego rozwiązaniu. Poradnik Biura Karier WUM

MOJE OSIĄGNIĘCIA – CO MI SIĘ UDAŁO ZROBIĆ?

Lista obiektywnych dowodów w odniesieniu do KAŻDEGO obowiązku (np. w postaci liczb, terminów, nagród, pochwał itp.):

Najlepiej przygotować CV bazowe zawierające pełne informacje o nas (a jeszcze lepiej gromadzić swoiste portfolio) i w zależności od sytuacji wykorzystywać ważne w przypadku danego stanowiska informacje. Nie ma jednego, skutecznego wzorca dokumentów. Możemy wybierać spośród schematów, które się przyjęły. Najczęściej wykorzystywane są CV chronologiczne, CV funkcjonalne oraz CV osiągnięć. Trzeba mieć na uwadze, że rekruterzy mają różne preferencje dotyczące układu graficznego, treści 27


DOKUMENTY APLIKACYJNE

i sposobu prezentacji danych. Wiele zależy od tego jaki efekt chcemy osiągnąć, od charakteru przyszłej pracy oraz na ile nasze dotychczasowe doświadczenia i wykształcenie

w jasny sposób korespondują z pracą, o którą się ubiegamy. Jednak z pewnością można wyłonić pewne uniwersalne zasady, które znacznie zwiększają nasze szanse.

PRZYKŁAD MARCIN KOWALSKI adres: telefon kom.: e-mail: data urodzenia:

ul. Pi�kna 121/1c, 02-333 Warszawa + 48 600 500 300 mario1331@friko.pl 1 kwietnia 1987 r.

WYKSZTA�CENIE: od 2006

Warszawski Uniwersytet Medyczny – Wydzia� Farmaceutyczny studia magisterskie na kierunku farmacja (IV rok)

2003 – 2006

Liceum Ogólnokszta�c�ce im. XIV LO im. Stanis�awa Staszica w Warszawie, profil biologiczno – chemiczny

DO�WIADCZENIE ZAWODOWE:

08-09/2009

Firma farmaceutyczna Health LIG Praktyka w Dziale Bada� i Rozwoju (2 miesi�ce)

07/2008

Apteka ogólnodost�pna „Anna Kondracka” w Warszawie Praktyka studencka (1 miesi�c)

SZKOLENIA: 08/2009

Powstawanie i rozwój leku innowacyjnego – szkolenie w ramach programu Akademia FARMPOL (1 dzie�)

DZIA�ALNO�� DODATKOWA:

11/2009

V Kongres M�odych Farmaceutów - koordynowanie prac organizacyjnych zwi�zanych z sesj� tematyczn� Jako�� i bezpiecze�stwo leków

SILNE STRONY:

� �

umiej�tno�� nawi�zywania kontaktów oraz pracy w zespole odpowiedzialno��, skuteczno�� dzia�ania, dobra organizacja pracy

UMIEJ�TNO�CI:

� � � �

bardzo dobra znajomo�� j�zyka angielskiego w mowie i pi�mie, w tym znajomo�� terminologii farmaceutycznej dobra znajomo�� obs�ugi komputera: pakiet MS Office (Word, Power Point, Excel) znajomo�� zasad GCP, prawa farmaceutycznego, umiej�tno�� pracy z dokumentacj� prawo jazdy kat. B (czynne, od 2007 r.)

ZAINTERESOWANIA:

kino, muzyka, dobra ksi��ka, pi�ka no�na, farmakologia

Komentarz [k1]: Taki adres elektroniczny wygl�da niezbyt profesjonalnie… Proponujemy za�o�y� e-mail zawieraj�cy imi� (lub pierwsz� jego liter�) oraz nazwisko (u�atwiaj�cy jednocze�nie zidentyfikowanie nadawcy).

Komentarz [k2]: Gdy ko�czymy studia lub je�li mamy na koncie sporo do�wiadcze� zawodowych oraz uko�czonych szkole� nie ma potrzeby umieszczania tej informacji. Mo�na si� pokusi� o podanie tej informacji, gdy mamy si� czym pochwali� (profil powi�zany ze stanowiskiem, wybitne osi�gni�cia w nauce itp.) Komentarz [k3]: Potencjalny pracodawca chcia�by wiedzie� wi�cej o zakresie realizowanych zada�. W przypadku odbywania praktyki aptecznej jest on raczej oczywisty, jednak ju� w przypadku praktyki w Dziale Bada� i Rozwoju nie wiadomo, czy student odpowiada� za drobne prace biurowe, czy te� wykonywa� prace bardziej merytoryczne. Komentarz [k4]: Warto by�oby uszczegó�owi� zakres obowi�zków. Komentarz [k5]: Informacje dotycz�ce cech osobowo�ci zamieszczamy raczej w li�cie motywacyjnym popieraj�c je przyk�adami praktycznego ich wykorzystania. Komentarz [k6]: Wymieniamy przede wszystkim umiej�tno�ci zwi�zane ze stanowiskiem, o które si� ubiegamy. Komentarz [k7]: Nie ma konieczno�ci umieszczania tego punktu. Je�li decydujesz si� podzieli� informacjami o zainteresowaniach, doprecyzuj je. Jakie ksi��ki lubisz czyta�, jakiej muzyki s�uchasz? Nie wpisuj zainteresowa� zawodowych „na si��”.

Wyra�am zgod� na przetwarzanie danych osobowych w celach rekrutacji zgodnie z ustaw� z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z pó�n. zm.).

28

Poradnik Biura Karier WUM


DOKUMENTY APLIKACYJNE

LIST MOTYWACYJNY Dokument ten wywodzi się z dawnego podania o przyjęcie do pracy (które w strukturach budżetowych funkcjonuje do dziś). Podobnie jak w przypadku wielu podań i oficjalnych dokumentów należy pamiętać o zachowaniu odpowiedniej struktury, czyli wstępu, rozwinięcia i zakończenia. We wstępie informujemy dlaczego się zgłaszamy, podajemy jakim stanowiskiem (czy charakterem pracy) jesteśmy zainteresowani oraz skąd wiemy o ofercie (wpisujemy nazwę źródła oferty oraz datę jej zamieszczenia). Jeżeli pracodawca podał numer referencyjny, koniecznie go wpisujemy. Jeżeli kontaktowaliśmy się w sprawie oferty z konkretną osobą wskazane jest podanie takiej informacji (choć można to zrobić również w treści wiadomości elektronicznej). W rozwinięciu dokonujemy właściwej autoprezentacji: przedstawiamy siebie jako odpowiedniego kandydata, pokazujemy pracodawcy korzyści jakie osiągnie dzięki zatrudnieniu nas. Wymieniamy kilka swoich najważniejszych atutów związanych z potencjałem pracy na tym stanowisku – wykształceniem, doświadczeniem, umiejętnościami czy predyspozycjami. Wcześniej oczywiście należy dokładnie przeanalizować zarówno treść oferty, a więc zadania, jakie czekają nas na danym stanowisku oraz wymagania, które w związku z tym ma pracodawca; jak również Poradnik Biura Karier WUM

nasze mocne i słabsze strony w tym kontekście. Pokażmy, że naprawdę zależy nam na zdobyciu tej pracy! Czytelna motywacja do podjęcia zatrudnienia w danym miejscu, na danym stanowisku skłania do zaproszenia kandydata na rozmowę kwalifikacyjną. Pod koniec tej części listu warto dodać kilka słów o oczekiwaniach wobec pracy, o tym jakie wartości w pracy cenicie, co jest dla was ważne, itp. Na zakończenie należy w uprzejmy sposób zachęcić pracodawcę do kontaktu (na przykład: „Jeśli zainteresuje Państwa moje zgłoszenie, chętnie wezmę udział w kolejnym etapie rekrutacji.”) Pamiętajcie o zwrotach grzecznościowych na początku i końcu listu, podaniu danych kontaktowych oraz w miarę możliwości precyzyjnego określenia adresata listu. Koniecznie należy wstawić też klauzulę dotyczącą zgody na przetwarzanie danych osobowych. Nie zapominajcie również o podaniu daty i miejsca utworzenia dokumentu. Jak napisać dobry list motywacyjny? • list musi być dopasowany do oferty (najlepiej wskazać 3-5 kluczowych obszarów/wymagań, które spełniamy) i – jak sama nazwa wskazuje – pokazywać w przekonujący sposób motywację kandydata do pracy, co jest istotne zwłaszcza w przypadku osób rozpoczynających życie zawodowe 29


DOKUMENTY APLIKACYJNE

• podkreślamy praktyczny wymiar naszej wiedzy i umiejętności – pracodawca powinien być przekonany, że potrafimy je wykorzystać w pracy (unikamy „pustego” stwierdzenia, że ukończyliśmy uczelnię i dany kierunek – samo to automatycznie nie sprawia, że jesteśmy najlepszymi kandydatami) • pokazujemy konkretne przykłady z dotychczasowych doświadczeń naukowych i zawodowych uprawdopodobniające, że sprawdzimy się na danym stanowisku; jeśli nie mamy doświadczeń bezpośrednio związanych z zadaniami stojącymi przed przyszłym pracownikiem poszuku-

jemy analogii w dotychczasowych doświadczeniach i wskazujemy na możliwości ich wykorzystania • unikamy powtarzania informacji zawartych w CV (list ma je rozwijać lub wnosić nowe informacje) • unikamy banalnych stwierdzeń i zapewnień bez pokrycia • dbamy o pozytywną autoprezentację, uważamy jednak na stwierdzenia kojarzące się z przechwałkami – niech nasze czyny świadczą o nas, skupmy się na syntetycznym opisaniu istotnych faktów z naszego życiorysu sprawiających, że stworzymy obraz osoby, która podoła powierzonym zadaniom

Zanim wyślesz dokumenty, sprawdź je jeszcze raz! Jeśli masz możliwość wydrukowania dokumentu, skorzystaj z niej! Często dopiero na wydruku wychwytujemy błędy, których nie dostrzegaliśmy na ekranie komputera.

zatrudnienia (np. niedokładne daty, brak danych o zakresie obowiązków) • wyliczanie w liście motywacyjnym cech osobowości i umiejętności bez podawania konkretnych przykładów z życia lub pracy, które uwiarygodniają przedstawiane informacje o wiedzy, umiejętnościach, predyspozycjach, postawie wobec pracy, stylu wykonywania zadań, osiągnięciach • skopiowanie listu motywacyjnego wysyłanego wcześniej do innego pracodawcy, bez usunięcia niektórych informacji (najczęściej nazwy firmy czy danych pozwalających ją zidentyfikować) • brak wszystkich elementów, które powinny się w znaleźć liście motywacyjnym; nierzadko kan-

Błędy najczęściej spotykane w dokumentach aplikacyjnych: • błędy ortograficzne, stylistyczne, literówki • nieestetyczna i/lub nieprzejrzysta forma • zbyt długa treść dokumentów, brak syntetycznego ujęcia najważniejszych informacji • nieścisłości/błędy w nazwie firmy i/lub stanowiska • pomyłki w danych kontaktowych kandydata (np. nieaktualny numer telefonu) lub ich brak • podawanie zbyt skąpych informacji przy opisie okresów 30

Poradnik Biura Karier WUM


DOKUMENTY APLIKACYJNE

dydaci zapominają o zwrotach grzecznościowych na początku i końcu, umieszczenia w liście adresata (gdy tylko jest to możliwe do ustalenia), wstępu – odwołania się do tego skąd wiemy o ofercie, podania numeru referencyjnego, nazwy stanowiska czy też innych informacji pozwalających rekruterowi zidentyfiko-

wać, o jakie stanowisko się ubiegamy (może to być problem, kiedy dana osoba prowadzi wiele rekrutacji i może zwyczajnie nie chcieć tracić czasu na dociekanie „co autor miał na myśli”) • przepisanie z ogłoszenia celu stanowiska w ujęciu pracodawcy, a nie swojego celu zawodowego

PRZYKŁAD Warszawa, 22.02.2010 r. Marcin Kowalski ul. Pi�kna 121/1c 02-333 Warszawa tel. 600 500 300 e-mail: marcin.kowalski@gmail.com

JOB PHARMA ul. Dobra 15 03-200 Warszawa

Szanowni Pa�stwo,

przesy�am swoje zg�oszenie w odpowiedzi na ofert� pracy dla Sta�ysty w Dziale Medycznym Pa�stwa firmy, która zosta�a zamieszczona 20.02.2010 r. na stronie Biura Karier (nr 75/2).

Jestem studentem czwartego roku na kierunku farmacja na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. W czasie trwania studiów odbywa�em miesi�czn� praktyk� w aptece otwartej przy ul. Marsza�kowskiej 10a w Warszawie (w�a�ciciel - Anna Kondracka).

Podczas wspó�pracy ze Studenckim Ko�em Naukowym Biotechnologii Leków oraz w trakcie praktyk wakacyjnych w firmie farmaceutycznej Health LIG aktywnie korzysta�em z baz danych: Pubmed, Beilstein, Elsevier-Science Direct oraz wyszukiwarki Google Scholar. Bardzo dobrze operuj� j�zykiem angielskim, zarówno w mowie, jak i w pi�mie (przygotowuj� si� do egzaminu CAE w Centrum J�zyków Obcych Archibald).

Jestem osob� o wysokiej kulturze osobistej, odpowiedzialn�, w profesjonalny sposób realizuj�c� powierzone mi obowi�zki. Charakteryzuje mnie dobra organizacja pracy oraz sumienno��, co mog�em potwierdzi� organizuj�c V Kongres M�odych Farmaceutów. Szybko nawi�zuj� kontakty i ch�tnie si� ucz�. Uwa�am, �e podczas odbywania sta�u przydatne b�d� posiadane przeze mnie umiej�tno�ci pos�ugiwania si� takimi aplikacjami komputerowymi jak MS Word, Power Point, Excel.

G��boko wierz�, i� nawi�zanie wspó�pracy z Pa�stwa firm� przyczyni si� do dalszego intensywnego rozwoju osobistego oraz przysporzy wielu mo�liwo�ci zawodowych.

Dzi�kuj� za czas po�wi�cony na rozpatrzenie mojej kandydatury. Wszelkie informacje ch�tnie uzupe�ni� podczas rozmowy. Licz� na kontakt z Pa�stwa strony.

Z powa�aniem Marcin Kowalski

Poradnik Biura Karier WUM

Komentarz [k1]: Ca�kiem dobry wst�p, warto w tym miejscu pami�ta� o podaniu numeru referencyjnego, je�li zosta� podany w og�oszeniu. Komentarz [k2]: Powinno si� unika� powtarzania informacji zawartych w CV! Raczej je uzupe�niamy, rozwijamy. Lepiej napisa� jak� konkretnie wiedz� przydatn� na danym stanowisku posiadamy oraz czego nauczyli�my si� w trakcie dotychczasowych do�wiadcze� zawodowych. Komentarz [k3]: Uwa�ajmy na poprawno�� stylistyczn� wypowiedzi oraz rodzaj u�ywanych sformu�owa�. „Operowanie j�zykiem” mo�e zabawnie kojarzy� si� w przypadku m�odego chirurga nie jest jednak najbardziej fortunnym wyra�eniem. Komentarz [k4]: W li�cie nie wida� osobistej motywacji do podj�cia pracy. Powinno z niego wynika� dlaczego kandydat chce podj�� t� prac�. Nale�y poda� wi�cej przyk�adów wskazuj�cych, �e jest si� osob� posiadaj�c� niezb�dn� wiedz�, do�wiadczenie, cechy osobowo�ci/ styl funkcjonowania sprzyjaj�cy efektywnej pracy w charakterze sta�ysty dzia�u medycznego. Przyda�oby si� zmieni� proporcje: mniej ogólników, a wi�cej konkretnych przyk�adów. Komentarz [k5]: Wystarczy�oby w tym miejscu jedno nieco d�u�sze zdanie pokazuj�ce, �e ch�tnie we�mie Pani udzia� w kolejnym etapie rekrutacji. Mo�na pomin�� podzi�kowania za po�wi�cony czas – bez przesady, to nie jest wielkie po�wi�cenie z ich strony, z drugiej strony ostatnie zdanie mo�e zosta� odebrane jako zbyt „nakazuj�ce”.

31


DOKUMENTY APLIKACYJNE

Na stronach 28 i 31 przedstawiliśmy przykładowe CV oraz list motywacyjny wraz z analizą. Nie należy traktować ich jako dokumentów wzorcowych, choć mogą wydawać się całkiem dobre. W zaprezentowanych przykładach znajdują się błędy

najczęściej popełniane przez studentów i absolwentów naszej uczelni. Zachęcamy do stworzenia własnego wzoru CV, uwzględniającego pozycje/śródtytuły jakie w twoim przypadku najpełniej wydobędą silne strony.

Pamiętajmy, że dobre dokumenty aplikacyjne to takie, które okażą się skuteczne!

Przygotowywanie wiadomości elektronicznej do wysłania Wiele osób popełnia na tym etapie błędy, co niestety może zniweczyć trud włożony w przygotowanie dobrych dokumentów aplikacyjnych. Można założyć, że jeżeli ktoś przyłożył się do etapu tworzenia CV i listu motywacyjnego, to sposób przygotowania wiadomości zawierającej zgłoszenie nie będzie aż taki ważny, jednak dobrze byłoby zwiększyć szansę przejścia wstępnego procesu selekcji poprzez prawidłowe sformułowanie wiadomości elektronicznej. Pamiętajmy o odpowiednim nazwaniu plików, które przesyłamy pracodawcy. Najlepiej zastosować nazwę jednoznacznie wskazującą z jakim dokumentem mamy do czynienia i zawierającą dane personalne kandydata, np. CV Anna Kowalska, Anna Kowalska_CV, LM Anna Kowalska, LM_AKowalska. Temat wiadomości powinien jasno określać nasz cel, czyli aplikowanie o pracę. Jeżeli w ofercie został podany numer referencyjny 32

oferty koniecznie należy go wpisać (zwłaszcza kiedy pracodawca wyraźnie o to prosi w ogłoszeniu). Jeżeli pracodawca nie wskazał treści jaką należy umieścić w temacie, najlepiej wpisać po prostu nazwę stanowiska lub zgłoszenie na stanowisko... Unikajmy wpisywania w tym miejscu danych personalnych, które przecież i tak wyświetlą się rekruterowi w polu nadawcy. Nie zapominajmy, że jesteśmy oceniani od samego początku procesu selekcji kandydatów, a pierwsze wrażenie powstaje już na etapie otrzymywania wiadomości zawierającej dokumenty aplikacyjne. Trudno całkowicie serio traktować wiadomość od kandydata do pracy, który wysyła zgłoszenie na „poważne” stanowisko z adresu: aneczka15@buziaczek.pl, zwierzak@friko.pl itp. Jak widać nie bez znaczenia jest również domena, na której zakładamy pocztę. Przyjmuje się, że w „profesjonalnym” adresie elektronicznym zwykle pojawia się pełne imię i nazwisko lub pierwsza litera imienia wraz z nazwiskiem Poradnik Biura Karier WUM


DOKUMENTY APLIKACYJNE

(mogą być przedzielone kropką czy podkreślnikiem). Ważne, aby nie zapominać, iż forma elektroniczna nie zwalnia nas z zachowania zasad etykiety językowej. Wiadomość powinna zawierać treść (choćby jedno zdanie) oraz zwroty grzecznościowe. W przypadku ubiegania się o pracę na każdym kroku staramy się pokazać postawę, która zostanie pozytywnie oceniona przez drugą stronę. Unikajmy rozpoczynania wiadomości od słowa „witam”, które jest uznawane za bardziej poufałą formę. Zgodnie z zasadami grzeczności wita gospodarz lub osoba o wyższym statusie. Bezpieczniej zastosować zwroty bardziej oficjalne, a jednocześnie pokazujące szacunek ze strony kandydata. Bardziej stosowne jest powitanie wyrażone słowami: „Dzień dobry” czy„Szanowni Państwo”. Gdy dokładnie wiemy, do kogo należy przesłać zgłoszenie i znamy imię oraz nazwisko tej osoby, wówczas w liście motywacyjnym zwracamy się bezpośrednio do niej, choć w tej sytuacji również należy zachować czujność, bo może ta osoba nie jest decyzyjną i niechcący urazimy przełożonego, do którego

Poradnik Biura Karier WUM

należy ostatnie słowo i poczuje się nieco dotknięty takim „pominięciem”. Pamiętajmy również o formie grzecznościowej na zakończenie wiadomości, czyli np. „Z wyrazami szacunku”, „Łączę wyrazy szacunku”, „Z poważaniem”. Słowa „pozdrawiam” („pozdrawiam serdecznie”) używamy wyłącznie w sytuacji kiedy wiemy, że możemy sobie na to pozwolić, ponieważ znamy adresata lub aplikujemy do firmy z branży, w której obowiązuje mniej formalna atmosfera (np. branża reklamowa, działy marketingu itp.). W treści wiadomości najlepiej odwołać się do ogłoszenia o pracy wskazując skąd wiemy o ofercie lub powołać się na osobę, która przekazała nam informację o wolnym stanowisku. Jeżeli aplikujemy do firmy spontanicznie, czyli nie w ramach odpowiedzi na konkretną ofertę pracy, wówczas szczególnie ważne jest uzasadnienie swojej decyzji o aplikowaniu i wyjaśnienie powodów, dla których to robimy, oczywiście przy uwzględnieniu krótkiej autoprezentacji – warto wymienić swoje atuty w kontekście ubiegania się o dane stanowisko pracy.

33


Poradnik Biura Karier WUM


PROCES REKRUTACJI Pracodawcy wykorzystują różne metody rekrutacji, aby wyłonić odpowiedniego kandydata do pracy. Jednak wciąż najczęściej można się spodziewać, że podstawowa selekcja zostanie przeprowadzona na podstawie otrzymanych dokumentów aplikacyjnych, a wyłonieni w ten sposób najlepiej rokujący kandydaci zostaną zaproszeni na rozmowy kwalifikacyjne. Rozmowa, mimo że nie jest uważana za najlepszą metodę pod względem prognostycznym, pozwala stosunkowo szybko ocenić przydatność kandydata do pracy. Dodatkowo nie wymaga ponoszenia wysokich nakładów finansowych ze

strony organizacji prowadzącej nabór. Nawet najlepiej opracowane testy, symulacje i studia przypadków nie zastąpią najbardziej naturalnego sposobu komunikacji międzyludzkiej. Dlatego rozmowa kwalifikacyjna jest najbardziej popularną formą spotykaną w procesach rekrutacji, nawet jeśli przez wiele firm/instytucji/organizacji – zwłaszcza korporacji – uzupełniana dodatkowymi metodami weryfikacji przydatności kandydata do pracy. Coraz bardziej zyskują na popularności formularze rekrutacyjne oraz wszelkiego rodzaju testy.

Testy wiedzy / umiejętności / psychologiczne / manualne Ich celem jest zbadanie określonej umiejętności, obszaru wiedzy, czy też zmierzenie konkretnych cech

ważnych z punktu widzenia pracy na danym stanowisku.

Testy psychologicze Sprawdzają predyspozycje/właściwości osobowościowe (np. sumienność, ekstrawersja – introwersja, otwartość na nowe doświadczenia), temperamentalne (np. aktywność,

Poradnik Biura Karier WUM

zapotrzebowanie na stymulację, wytrzymałość), poznawcze (np. spostrzegawczość, pamięć wzrokowa) emocjonalne (np. wyrażanie i kontrola emocji).

35


PROCES REKRUTACJI

Próbki pracy Pracodawcy starają się w różny sposób zbadać, czy będziesz właściwą osobą do pracy na danym stanowisku. W przypadku tej metody rekruter stara się stworzyć warunki jak najbardziej zbliżone do realnej sytuacji w miejscu pracy i sprawdzić umiejętności kandydata. Chodzi dosłownie o to, aby kandydat pokazał jak sobie radzi z wykonywaniem konkretnych zadań, które będą wchodziły w zakres jego obowiązków. Zwykle w ten sposób sprawdza się umiejętność obsługiwania aplikacji komputerowych w zakresie

niezbędnym do sprawnej pracy, np. jeśli ubiegasz się o pracę, w której na co dzień będzie się korzystało z udogodnień Excela, możesz się spodziewać, że zostaniesz poproszony o stworzenie tabeli przestawnej, dzięki której łatwo będzie uzyskać dane niezbędne do pracy. Przyszły pracownik apteki może zostać poproszony o obsłużenie klienta, fizjoterapeuta o wykonanie zabiegu fizykoterapeutycznego czy masażu, zaś pielęgniarka o wykonanie pobrania krwi i odnotowanie tego w dokumentacji medycznej.

Studium przypadku Zazwyczaj studium przypadku to pewien scenariusz zawierający problem do rozwiązania. Kandydat ma za zadanie zidentyfikować problem i odróżnić mylące symptomy od prawdziwych zagrożeń. Osoby prowadzące rekrutację badają wówczas sposoby wykorzystywania i analizowania informacji. Wyniki prac nad danym przypadkiem mogą być przedstawia-

ne w formie pisemnego sprawozdania (wypracowanie, argumentacja zawierająca propozycje i rekomendacje lub krótkie streszczenie) lub ustnej prezentacji. Niektóre firmy z sektora farmaceutycznego stosują tę metodę podczas wstępnej selekcji kandydatów, wysyłając zadanie do wykonania kandydatom, których dokumenty aplikacyjne się spodobają.

Assessment Center (ośrodek oceny) Metoda kompleksowego oceniania uznawana za najskuteczniejszą metodę selekcyjną stosowaną nie tylko w procesie rekrutacji, ale również oceny i rozwoju pracowników. Obejmuje ona zastosowanie różnorodnych technik. Polega na dokonaniu oceny po36

równawczej małej grupy kandydatów (zwykle do 12 osób) przez kilku specjalnie przygotowanych ekspertów (asesorów) ma podstawie obserwacji zachowań osób ocenianych w symulowanych sytuacjach zadaniowych, indywidualnych bądź grupowych. Poradnik Biura Karier WUM


PROCES REKRUTACJI

Sesja Assessment Center trwa 2 – 4 dni (czasem 1 dzień) i jest kosztowna, dlatego metoda ta wykorzystywana

jest wyłącznie przy zatrudnianiu strategicznych z punktu widzenia działalności firmy pracowników.

Jakich zadań można się spodziewać podczas Assessment Center? TYP ZADANIA

Najczęściej sprawdzane w ten sposób kompetencje/ umiejętności

dyskusja grupowa

umiejętności komunikacyjne, umiejętność współpracy w zespole, elastyczność, umiejętność perswazji, inicjatywa, kreatywność, nastawienie na rozwiązywanie problemu

prezentacja

umiejętność odpowiedniego wykorzystania czasu, struktura prezentacji, jasność, swoboda i zwięzłość wypowiedzi, opanowanie mowy ciała, odporność na stres, kreatywność

test in-basket (koszyk zadań)

umiejętności planowania, ustalania priorytetów, delegowania zadań, podejmowania decyzji

symulacja rozmowy

umiejętności komunikacji interpersonalnej; nastawienie na rozwiązanie problemu, asertywność, perswazyjność, zdolności przywódcze, odporność na stres

studium przypadku

konkretna wiedza merytoryczna, umiejętność jej zastosowania, zdolność analizy i syntezy; planowanie, organizacja pracy oraz kreatywność

Jakie obszary funkcjonowania zawodowego kandydata pracodawca będzie chciał sprawdzić w odniesieniu do oferowanego stanowiska pracy? • wiedza specjalistyczna wyniesiona ze studiów i szkoleń oraz z doświadczenia (także z praktyk, staży, pracy dorywczej, kół naukowych, organizacji studenckich) • motywacja do pracy/rozwoju w danej dziedzinie • predyspozycje/umiejętności związane z danym stanowiskiem, np. umiejętność interpretowania przepisów czy umiejętność skutecznej komunikacji • potencjał umożliwiający dalszy rozwój w danej dziedzinie (jeżeli pracodawca zakłada rozwój w ramach tego stanowiska) • znajomość języków obcych • wyobrażenie kandydata na temat zadań na stanowisku • dyspozycyjność • długoterminowy cel zawodowy kandydata • oczekiwania względem przyszłego pracodawcy – czy są zgodne z tym co oferuje pracodawca • preferowany styl pracy: samodzielny – w zespole, improwizacja – działanie zgodnie z planem, impulsywnie – refleksyjnie • najważniejsze wartości zawodowe, którymi kieruje się kandydat • sfera funkcjonowania psychospołecznego Poradnik Biura Karier WUM

37


PROCES REKRUTACJI

Wiele firm korzysta przy tworzeniu systemów zarządzania kapitałem ludzkim z modeli kompetencyjnych. Wówczas podczas procesu rekrutacji bada się czy potencjalny pracownika posiada oczekiwane kompetencje. Wśród najczęściej poszukiwanych pojawiają się: • komunikatywność • ukierunkowanie na wyniki i sukces • umiejętność pracy w zespole

• zdolności przywódcze • umiejętność planowania i zdolności organizacyjne • uzdolnienia handlowe i biznesowe • elastyczność i zdolności dostosowawcze • umiejętność szkolenia innych • umiejętność rozwiązywania problemów • zdolność do analitycznego myślenia • umiejętność tworzenia relacji

TWOJA APLIKACJA W INTERNECIE Jeszcze do niedawna część organizacji poszukujących pracowników polegała na zamieszczaniu ogłoszeń w prasie i dość nieufnie odnosiła się do mediów elektronicznych. W bardzo krótkim czasie nastąpił szybki rozwój usług związanych z tym obszarem. Rozbudowane serwisy karierowe firm, portale związane z obszarem doradztwa i planowania kariery, serwisy społecznościowe i fora dyskusyjne to obecnie codzienność. Nadeszła era

e-rekrutacji. Jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi, z którymi mogą spotkać się kandydaci są aplikacje on-line. Choć mogłoby się wydawać, że nie kryją one w sobie zbyt wielu tajemnic, warto poświęcić chwilę na zastanowienie się jak dobrze przygotować się do ich wypełnienia. Coraz chętniej z tej formy (bądź zawierającej jej elementy) korzystają pracodawcy reprezentujący sektor farmaceutyczny.

Co to jest aplikacja on-line? W najprostszym ujęciu jest to formularz zawierający pytania dotyczące naszych danych personalnych, wykształcenia, doświadczenia zawodowego, form zatrudnienia, ukończonych szkoleń i kursów, znajomości oprogramowania komputerowego i języków obcych, a także dodatkowych kwalifikacji, osiągnięć i zainteresowań. Może pojawić się 38

pytanie odnośnie wysokości oczekiwanego wynagrodzenia. Oddzielną grupę stanowią pytania otwarte mające przybliżyć plany zawodowe kandydata, jego motywację do pracy na danym stanowisku w konkretnej firmie, czy też aktywność pozazawodową. Część z tych pytań może mieć charakter problemowy, gdzie musimy odpowiedzieć na pytania Poradnik Biura Karier WUM


PROCES REKRUTACJI

w rodzaju: „Opisz sytuację, w której musiałeś zaangażować inne osoby, aby osiągnąć cel”, „Co jest dla ciebie najważniejsze w pracy zawodowej i czego oczekujesz od naszej firmy?”, „Jak opisałbyś idealnego kandydata do tego stanowiska?”, „Co chciałbyś robić za pięć lat?”. Musimy dobrze przygotować się do udzie-

lenia sensownych i przemyślanych odpowiedzi. Warto także zaznaczyć, że w wielu przypadkach istnieje możliwość dołączania do aplikacji CV i listu motywacyjnego – z reguły są one czytane dopiero gdy okaże się, że kandydat spełnia formalne wymagania do pracy na danym stanowisku.

Dlaczego firmy korzystają z tej formy rekrutacji? Dla wielu firm, zwłaszcza tych, które nastawione są na przyjmowanie dużej ilości aplikacji, ta forma zbierania danych od kandydatów jest znacznie wygodniejsza, oszczędza czas, ponieważ pracodawca otrzymuje te informacje, które go najbardziej interesują. Przesyłane CV i listy motywacyjne przygotowywane są w bardzo zróżnicowany sposób. Część informacji jest niejednoznaczna i nieprecyzyjna, co utrudnia proces wyboru najodpowiedniejszych kandydatów. Jest to także sposób autoselekcji kandydatów nie spełniających podstawowych kryteriów – komunikat „dziękujemy za udział w procesie rekrutacji, ale w tym momencie twoja aplikacja nie spełnia wymogów aplikacyjnych” to szybka informacja zwrotna mająca nas zachęcić do uzupełnienia kwalifikacji bądź zastanowienia się nad tym, czy

Poradnik Biura Karier WUM

rzeczywiście ta firma i stanowisko są najwłaściwszym wyborem. Warto także pamiętać, że gdy wyrażamy zgodę na przetwarzanie danych, nasza aplikacja pozostaje w bazie i mamy szansę być brani pod uwagę przy kolejnych rekrutacjach. Wielu pracodawców podkreśla, że jednym z głównych celów tego sposobu zbierania danych (poza ich systematyzacją) jest sprawdzenie wielu cech kandydata, jak np.: umiejętność selekcji danych, dokładność, uporządkowanie, jasność wyrażania myśli, dostrzeganie swoich mocnych stron, a przede wszystkim poziom determinacji i zaangażowania w ubieganiu się o pracę właśnie w tej instytucji. Osoby masowo wysyłające zgłoszenia, nierzadko bez głębszej refleksji, mogą zniechęcić się widząc, że trzeba zrobić coś więcej niż tylko wysłać gotowe dokumenty.

39


PROCES REKRUTACJI

Jak się przygotować? W momencie wypełniania aplikacji on-line powinieneś być skoncentrowany i nic innego w tym czasie nie powinno odciągać twojej uwagi. W przypadku wielu stron firmowych istnieje konieczność wcześniejszego zalogowania się, co umożliwia późniejszą edycję danych i uzupełnianie informacji. Warto także pamiętać, że są serwisy umożliwiające ponowne wysłanie swojej aplikacji po upływie pewnego czasu, zwykle pół roku – dlatego tym bardziej warto przemyśleć wszystko zanim klikniemy „wyślij”. Podobnie jak w przypadku przygotowywania tradycyjnych aplikacji i rozmowy kwa-

lifikacyjnej, podstawową zasadą jest dobre przemyślenie odpowiedzi i zastanowienie się nad tym, co chcesz na swój temat powiedzieć. Dotyczy to zwłaszcza pytań otwartych, zawartych w elektronicznych aplikacjach. Niejednokrotnie są to pytania wymagające wcześniejszego zastanowienia, dobrze jest więc wydrukować sobie taki formularz, aby uniknąć sytuacji, kiedy nasza sesja „wygasła” – są firmy, które wprowadzają limity czasowe na wypełnianie aplikacji. Pewnym ułatwieniem dla kandydata jest automatyczne wymuszanie wypełnienia istotnych pól, dzięki czemu ich nie pominiemy.

Jakich błędów unikać? Najczęstszym błędem popełnianym przez kandydatów jest opuszczanie niewygodnych pytań. Jeśli dane pytanie pojawiło się w aplikacji oznacza to, że jest istotne z punktu widzenia pracodawcy. Brak odpowiedzi to sygnał, że kandydat ma coś do ukrycia albo niewystarczająco przygotował się do odpowiedzi. Częstym błędem jest także udzielanie zbyt krótkich lub przesadnie długich odpowiedzi – zbyt krótka może świadczyć, że kandydat nie ma nic istotnego do przekazania, w drugim przypadku – iż nie potrafi odpowiednio selekcjonować informacji i ustalać ich hierarchii. Automatycznym ograniczeniem w wielu aplikacjach internetowych jest maksymalna długość tekstu wymuszająca trzymanie się wymogów. Trzeba także pamiętać o unikaniu lite40

rówek i błędów w nazwach własnych – może nie są one całkowicie dyskwalifikujące, ale nie wystawiają dobrej opinii kandydatowi. Tak jak w przypadku tradycyjnych dokumentów ponad wszystko ceniona jest prawdziwość danych. Wszelkie rozbieżności dotyczące chociażby ukończonych szkół, szkoleń czy też znajomości języków obcych nie będą działały na naszą korzyść i w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej mogą zostać szybko wykryte przez sprawnego rekrutera. Na koniec warto pamiętać, żeby dokumenty dołączane w formie załączników spełniały formalne kryteria umożliwiające ich późniejszy odczyt (rozmiar, format pliku). Na szczęście te wszystkie informacje zawarte są w instrukcjach – trzeba je więc spokojnie i dokładnie przeczytać. Poradnik Biura Karier WUM


PROCES REKRUTACJI

Wypełniając aplikację on-line powinniśmy traktować ją jako ważny element procesu rekrutacji wymagający takiego samego przygotowania i uwagi jak tworzenie dokumentów czy sama rozmowa kwalifikacyjna.

ROZMOWA KWALIFIKACYJNA Rozmowa kwalifikacyjna, chętnie nazywana przez rekruterów swoim angielskim odpowiednikiem interview, to okazja do bezpośredniego spotkania potencjalnego pracownika i pracodawcy. Już samo zaproszenie na rozmowę powinniśmy traktować jako „połowę sukcesu” i formę wyróżnienia. Nasze kwalifikacje oraz doświadczenie zwróciły uwagę czytającego i chciałby teraz bezpośrednio skonfrontować informacje zawarte w CV i liście motywacyjnym z rzeczywistymi wymaganiami stojącymi przed nowym pracownikiem. Warto więc przygotować się na tyle dobrze, aby po zakończonej rozmowie mieć poczucie, że zrobiliśmy wszystko, co było w naszej mocy i cieszyć się „pełnym sukcesem”. Rozmowa kwalifikacyjna to bardzo specyficzna sytuacja mająca swoją dynamikę i naturalną dramaturgię. Ważna jest autentyczność i naturalność, nie można jednak być szczerym „do bólu”. Zanim coś powiemy, powinniśmy zastanowić się jak może to zinterpretować druga strona. W ciągu całego procesu rekrutacyjnego należy dbać o pozytywną autoprezentację. Nie zapominajmy, że sytuacja rekrutacyjna związana jest z odgrywaniem swoistej gry.

Poradnik Biura Karier WUM

Przeważnie kandydatom podczas rozmowy towarzyszy spora dawka stresu, który może spowodować, że nawet najlepiej przygotowane osoby wypadną w trakcie rozmowy niezadowalająco. Na szczęście jest to stan, który można oswoić stosując techniki relaksacyjne – chociażby tak proste jak pójście na spacer czy też wyspanie się przed rozmową, co wpłynie pozytywnie także na nasz wygląd zewnętrzny, ale przede wszystkim na koncentrację. Odrobina adrenaliny działa jednak również pobudzająco i sprawia, że możemy z odpowiednią energią zaprezentować się przed pracodawcą. Warto pamiętać, że w większości przypadków sam prowadzący rozmowę dąży do stworzenia dobrej atmosfery – rozpoczynając spotkanie od błahych, czasem wręcz humorystycznych spraw, więc już po kilku minutach powinniśmy poczuć się swobodnie i skoncentrować się na samej rozmowie. Dobrym sposobem na przygotowanie się jest wybranie się kilka razy w roku na rozmowy do różnych pracodawców. Dzięki temu możemy przećwiczyć sobie same rozmowy, zobaczyć jak na nich wypadamy, a przy okazji dokonać weryfikacji naszej sytuacji na rynku – czy możemy liczyć na wyższe zarobki, czy inne firmy dadzą nam szansę dalszego 41


PROCES REKRUTACJI

rozwoju czy też jakie kwalifikacje powinniśmy dodatkowo zdobyć. Nie zachęcamy do odbywania rozmów rekrutacyjnych tylko „dla sportu” – jednak trzeba pamiętać, że najbardziej komfortowo i pewnie czujemy się w sytuacji kiedy możemy, a nie musimy znaleźć nową pracę. Należy również wspomnieć o prostej, lecz skutecznej metodzie ćwiczenia – czyli poproszenia kogoś z rodziny bądź znajomych o to, żebyśmy mogli w jego towarzystwie zaprezentować się, opowiedzieć o swojej dotychczasowej pracy czy zainteresowaniach. To pomaga nabrać pewności siebie. Nie do przecenienia są także warsztaty i szkolenia organizowane przez uczelniane Biuro Karier, gdzie można dokonać także symulacji rozmowy kwalifikacyjnej. Sam przebieg rozmowy, czas trwania i jej schemat jest w dużej mierze uzależniony od prowadzącego – jego oczekiwań i preferencji. Struktura rozmowy ma jednak wiele powtarzalnych elementów, dających szansę na przewidzenie pewnych sytuacji. Warto podkreślić, że rozmowy różnią się ze względu na to, do jakiej firmy czy instytucji aplikujemy. W małej firmie już za pierwszym razem mamy szansę na rozmowę razem z jej właścicielem, natomiast w korporacji rozmowa ma przeważnie charakter kilkuetapowy. Nierzadko pierwsza rozmowa przeprowadzana jest przez pracowników wynajętej agencji doradztwa personalnego. W jej trakcie uwaga rekru42

terów koncentruje się na dokładnym przeanalizowaniu dotychczasowego doświadczenia i kwalifikacji – na ile są zgodne z oczekiwanymi na tym stanowisku. Często kolejnym etapem jest rozmowa przeprowadzana z kandydatem drogą telefoniczną już przez samą firmę poszukującą pracownika – to szybka i wygodna metoda weryfikacji danych. Na tym etapie możesz się spodziewać sprawdzenia twoich zdolności językowych, jeśli jest to istotny element z punktu widzenia firmy. Pamiętaj, że często to rozmowa telefoniczna ma decydujący wpływ na to, czy będziesz zaproszony na ostateczne spotkanie – bądź więc psychicznie przygotowany do odbycia czasami i półgodzinnej rozmowy (także w języku obcym) – możesz więc poprosić, aby zadzwoniono do ciebie w momencie, kiedy będziesz mógł spokojnie rozmawiać i nic nie będzie zakłócało twojej koncentracji. Jeśli ubiegamy się o pracę za granicą, taka forma selekcji jest tym bardziej prawdopodobna. Najczęściej dopiero po przebrnięciu tych dwóch etapów odbędziesz rozmowę z przedstawicielem potencjalnego pracodawcy – może to być twój bezpośredni przełożony bądź też główny szef. Najprawdopodobniej w spotkaniu będzie również uczestniczyła osoba z działu personalnego. W przypadku dużych firm/organizacji zwykle nie to jest ostatni etap. Jeśli jesteś kandydatem ze ścisłej czołówki, możesz zostać zaproszony na kolejne szczegółowe rozmowy, bądź Poradnik Biura Karier WUM


PROCES REKRUTACJI

będziesz miał okazję sprawdzenia się w trakcie grupowych zadań – najczęściej wykorzystujących metody Assessment Center. Prowadzący rozmowę na początku określa jej czas trwania – najczęściej trwa ona około jednej godziny. Poza etapem wstępnym nastąpi część prezentacyjna – kiedy to przedstawiciel firmy w kilku słowach opowiada o firmie, dziale i stanowisku, na którym masz pracować. Dopiero wtedy możesz spodziewać się „ulubionego” pytania kandydatów: „Proszę nam o sobie opowiedzieć”. To okazja do krótkiego zaprezentowania swojej osoby, dotychczasowej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Możesz spodziewać się pytań uszczegóławiających – dlatego staraj się formułować zdania w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Warto także podkreślić jak ogromną rolę odgrywa CV i LM także na tym etapie – to one są podstawą do rozmowy, rozmówca przygotowując się do spotkania z tobą wie tyle, ile zaprezentowałeś mu w dokumentach. Tak więc już na etapie konstruowania CV przewiduj konkretne pytania jakie mogą pojawić się na rozmowie. Jeśli nie przeanalizujesz swojej dotychczasowej ścieżki zawodowej pod kątem wymagań nowego stanowiska, jeśli nie będziesz precyzyjny pod względem zakresu obowiązków i osiągnięć na danym stanowisku, okresów zatrudnienia, nauki, odbytych szkoleń czy nawet zainteresowań – przygotuj się na sporą liczbę pytań, które mogą się bardziej skojarzyć z przesłuchaniem. Warto więc tego unikać. Poradnik Biura Karier WUM

Dużą część rozmowy stanowią pytania mające na celu sprawdzenie, jak kandydat zachowa się w sytuacjach mogących pojawić się w jego pracy. Zakłada się, że powinien odwołać się on do swoich dotychczasowych doświadczeń, co zwiększa prawdopodobieństwo, że w rzeczywistości tak się zachowa. Pracodawca przystępując do rozmowy szuka pracownika jak najbardziej zbliżonego do ideału. Poza samymi konkretnymi umiejętnościami szuka też potwierdzenia, że kandydat będzie posiadał takie cechy jak: inicjatywa, komunikatywność, umiejętność pracy w grupie, zdolność osiągania celów – stąd duża część pytań będzie dążyła do zdiagnozowania tych obszarów. Dodatkowo możesz być proszony o praktyczną prezentację swoich konkretnych umiejętności, np. przygotowanie raportu w Excelu, zrobienie krótkiej prezentacji w Power Point czy też udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania w obcym języku. W trakcie rozmowy kandydat też może, a na ostatnim etapie wręcz powinien być przygotowany do zadania kilku pytań dotyczących pracy na danym stanowisku, funkcjonowania firmy czy też oczekiwań w stosunku do przyszłego pracownika. Warto dać sobie chwilę czasu na zastanowienie zanim udzieli się odpowiedzi na pytanie, nikt nie oczekuje, aby padały one natychmiast. Recytowanie wyuczonych formuł raczej się tu nie sprawdzi.

43


PROCES REKRUTACJI

Kto robi najlepsze wrażenie podczas rozmowy kwalifikacyjnej? Osoba, która jest przekonana, że to praca właśnie dla niej, ponieważ wcześniej dobrze zastanowiła się jakiej pracy poszukuje, w realizacji jakich zadań najlepiej się sprawdzi, jest świadoma swoich kompetencji, ale i ograniczeń. Potrafi kształtować ścieżkę kariery, wykorzystuje pojawiające się szanse oraz przekonać pracodawcę, że jest profesjonalistą w swojej dziedzinie oraz umie rozwiązywać problemy, z którymi zetknie się w pracy zawodowej. Zdarza się, że pracodawca obiera strategię zniechęcania do pracy na danym stanowisku, sprawdzając w ten sposób determinację i siłę motywacji kandydata. Gdy ubiegamy się o pracę wymagającą wyjątkowej odporności na stres i ciągłego radzenia sobie z trudnymi interpersonalnie sytuacjami, możemy spotkać się z tym, że pracodawca będzie testował nas przeprowadzając tzw. rozmowę stresującą. Czynnikami stresującymi mogą być zarówno warunki, jak i treść rozmowy. Prowadzący może zadawać niewygodne, intymne a czasem wręcz niedozwolone pytania lub próbować nas wytrącić z równowagi drażniącymi zachowaniami, np. ostentacyjnie unikając kontaktu wzrokowego, sprawiając wrażenie, że nie jest zainteresowany tym, co mówimy, bębniąc palcami w stół, dopytując o szczegóły jakiejś sprawy z niezwykłą dociekliwością czy stale podważając kompetencje kandydata do 44

podjęcia pracy. Oczywiście nie można wykluczyć, że takie zachowania będą wynikiem ignorancji i braku kultury osoby prowadzącej spotkanie rekrutacyjne. Jak sprawić, by dobrze wypaść na rozmowie kwalifikacyjnej? Warto wdrożyć strategię „Trzy P”: PRZEMYŚL  POSZUKAJ  POKAŻ PRZEMYŚL:  Dlaczego i czy naprawdę chcesz pracować w tej branży/ firmie?  Czy Twoje dotychczasowe doświadczenia i kompetencje są zgodne z profilem stanowiska?  Jeśli istnieją rozbieżności, zastanów się, jak można je zniwelować.  Przeanalizuj dokładnie swoje mocne i słabe strony – wcześniej, czy później i tak zostaniesz o to zapytany (niekoniecznie wprost, pytania mogą przybierać bardzo różne formy).  Zastanów się, czy twoja dotychczasowa ścieżka kariery była spójna i kolejny krok będzie logiczną kontynuacją tej drogi. Przemyśl jak widzisz siebie w perspektywie kilkuletniej (co chcesz osiągnąć w życiu i pracy). Taka wizualizacja pomaga w wyznaczaniu celów, ale jednocześnie będzie Ci łatwiej przedstawić wizję siebie jako pracownika.  Przeczytaj ponownie wysłane dokumenty aplikacyjne (przypomnij sobie wszelkie fakty i daty, pracodawca może wnikliwie o nie dopytywać). Poradnik Biura Karier WUM


PROCES REKRUTACJI

 Zastanów się, o co może zapytać pracodawca. Które informacje o Tobie będą istotne z jego punktu widzenia? POSZUKAJ:  Zdobądź jak najwięcej informacji o firmie, w której starasz się o pracę (należy zrobić to już na etapie podjęcia decyzji o aplikowaniu, jeśli jednak nie zrobiłeś tego wcześniej, przyłóż się teraz!).  Powinieneś pokazać, że wiesz dużo na temat organizacji, znasz jej profil działalności, otoczenie biznesowe, wyzwania stojące przed branżą, misję, wartości (łatwiej wtedy również określić profil idealnego kandydata). To procentuje w oczach pracodawcy, a tobie pozwala swobodniej i pewniej poczuć się w trakcie rozmowy. Nieocenionym źródłem danych jest Internet, przede wszystkim strony firm/organizacji, ale też fora dyskusyjne i portale społecznościowe. Dzięki nim można dotrzeć do informacji na temat atmosfery w pracy, oferowanych zarobków i możliwości rozwoju. POKAŻ:  Podczas rozmowy bądź skoncentrowany i pewny siebie, oczywiście w granicach rozsądku. Kandydaci nadmiernie pewni, odpowiadający na wszystkie pytania „z marszu”, mogą być potraktowani niezbyt przychylnie. Daj sobie czas na odpowiedź, która powinna być konkretna, spójna i przekonująca. Jeżeli nie Poradnik Biura Karier WUM

masz pewności, czy dobrze zrozumiałeś rozmówcę, nie bój się dopytać, czy w podobny sposób rozumiecie daną kwestię. Rozmowa to nie przesłuchanie! Ty też możesz zadawać pytania, a nawet powinieneś przygotować sobie przed spotkaniem pytania, na które chcesz uzyskać odpowiedź. Będzie czas je zadać pod koniec rozmowy. Oczywiście nie chodzi o to, żeby wymyślać pytania na siłę, jeśli wszystko zostało już wyjaśnione w trakcie rozmowy. Wtedy podkreśl, że podczas rozmowy uzyskałeś odpowiedzi na swoje pytania. Bądź swobodny, ale też pamiętaj o celu rozmowy: pokaż się jako profesjonalista – nie przybieraj zbyt „wyluzowanego” sposobu bycia.  Zaufaj sobie, bądź naturalny, ale nie nastawiaj się na całkowitą improwizację. Przygotuj odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania oraz te, które wcześniej przewidziałeś analizując informacje o pracodawcy, wymaganiach na stanowisku i zadaniach, które nowy pracownik będzie realizował.  W trakcie rozmowy postaraj się autentycznie zauroczyć sobą rozmówcę. Pamiętaj, że masz niewiele czasu, żeby korzystnie się zaprezentować. Dla pracodawcy istotne jest nie tylko to kim jesteś i co potrafisz, ale też czy pasujesz do zespołu oraz co wartościowego wniesiesz do firmy.  Wyrób w sobie odpowiednie nastawienie psychiczne: powinieneś 45


PROCES REKRUTACJI

być przekonany, że to praca dla ciebie, w innym przypadku trudno będzie Ci przekonać innych.

 Pewna prezencja, dobry kontakt wzrokowy i uśmiech wzmocnią dobre wrażenie.

NEGOCJOWANIE WYNAGRODZENIA Etap rozmowy z pracodawcą, w którym pojawia się pytanie dotyczące wynagrodzenia postrzegany jest zwykle jako jedna z najbardziej stresujących części rozmowy. Idąc na spotkanie rekrutacyjne, musisz wiedzieć co odpowiesz na to pytanie. Ustalając wysokość oczekiwanego wynagrodzenia, którą podasz, w pierwszej kolejności warto przemyśleć jakiej kwoty potrzebujesz, by móc się utrzymać. Jednak – jak podczas całego procesu rekrutacji – nie można zapominać o realiach rynku pracy. Konieczne jest zrobienie wcześniejszego rozpoznania i dotarcie do informacji o płacach w branży na zbliżonych stanowiskach w podobnych firmach/instytucjach/organizacjach, prześledzenie stron internetowych i forów dotyczących wynagrodzeń oraz zawierających aktualności z rynku pracy. Można spróbować za pośrednictwem serwisów społecznościowych, np. Goldenline.pl, Profeo.pl związanych z rynkiem pracy dotrzeć do pracowników danej organizacji i w delikatny sposób wybadać sytuację. Najlepiej popytać

46

też znajomych, może się okazać, że posiadają informacje o zarobkach u interesującego nas pracodawcy. Wysokość wynagrodzenia w dużej mierze uzależniona jest od zakresu zadań i odpowiedzialności na danym stanowisku, a co za tym idzie również wymagań jakie kandydat musi spełniać, aby z powodzeniem realizować powierzone obowiązki. Podstawową zasadą negocjacji płacowych jest wstrzymywanie się z podawaniem oczekiwanej wysokości wynagrodzenia do momentu, kiedy wiemy, że pracodawcy zależy na zatrudnieniu właśnie nas. Rekruterzy bardzo negatywnie odbierają kandydatów, którzy już na początku rozmowy dopytują o sprawy związane z wynagrodzeniem. Obowiązuje niepisana reguła, zgodnie z którą to przedstawiciel pracodawcy powinien jako pierwszy poruszyć kwestie finansowe. Odstąpić od tej zasady wypada jedynie w sytuacji, gdy już wiadomo, że zostaliśmy wybrani, niebawem ma dojść do podpisania umowy, a kwota wynagrodzenia wciąż nie została ustalona.

Poradnik Biura Karier WUM


PROCES REKRUTACJI

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE PROCESU REKRUTACJI Czy aplikować jeśli nie spełniam wymagań pracodawcy zawartych w ogłoszeniu? To zależy. Jeśli spełniasz najważniejsze wymogi, a nie spełniasz tych mniej istotnych kryteriów, które nie są kluczowe dla efektywnego wykonywania obowiązków na stanowisku, o które się ubiegasz i w dodatku jest to praca, na której Ci zależy, z pewnością warto spróbować. Wtedy jednak powinieneś szczególnie przyłożyć się do przygotowania dokumentów aplikacyjnych. Nie polecamy zgłaszać swej kandydatury do pracy, w której jeden

z kluczowych obowiązków będzie dotyczył wykonywania czynności, która nie wychodzi ci najlepiej, np. kontaktowanie się w języku obcym, gdy znasz go na poziomie podstawowym czy mało zaawansowanym, a praca wiąże się z ciągłym praktycznym wykorzystywaniem języka, bądź też zgłaszanie się do pracy, w której niezbędne jest posiadanie wiedzy, którą nie dysponujesz i nie będziesz w stanie szybko nadrobić zaległości.

Czy można ubarwiać swój życiorys? Podczas procesu rekrutacji obydwu stronom zależy na tym, by wywrzeć na sobie nawzajem korzystne wrażenie. Pracodawca pragnie przyciągnąć atrakcyjnych kandydatów spełniających jego oczekiwania, zaś celem kandydata jest otrzymanie propozycji pracy. Może to prowadzić do sytuacji, kiedy obydwie strony ulegną pokusie manipulowania informacjami, aby zwiększyć atrakcyjność przekazu. Jak mówi znane powiedzenie „kłamstwo ma krótkie nogi” i zwykle prawda w którymś momencie wychodzi na jaw.

Poradnik Biura Karier WUM

Podczas przygotowywania dokumentów aplikacyjnych powinniśmy uwypuklić istotne z punktu widzenia danego stanowiska atuty i starać się nie eksponować, a czasem nawet ukryć pewne informacje, które mogłyby przekreślić nasze szanse na udział w dalszych etapach rekrutacji. Oczywiście mamy na myśli przedstawianie danych w korzystnym świetle, a nie fałszowanie rzeczywistości. Jeśli np. mamy przerwę w zatrudnieniu lub wydłużony okres studiowania, może to być niezbyt dobrze odebrane przez rekrutera.

47


NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE PROCESU REKRUTACJI

Praca podczas studiów – jak i gdzie jej szukać? Wielu studentów stara się jak najwcześniej zdobywać doświadczenia zawodowe – część osób zdając sobie sprawę, że tego wymaga współczesny rynek pracy, inni dlatego, że pragną przekonać się na ile można przełożyć wiedzę zdobytą na uczelni na praktyczne działania i w przypadku wykrycia „luk” skupić się na wyrównaniu niedostatków wiedzy i umiejętności w danym obszarze. Bywa, że studenci są zmuszeni do samodzielnego zdobywania środków na utrzymanie. Wielu studentów obawia się czy pracodawca zechce nawiązać współpracę z osobą nie w pełni dyspozycyjną. Nie da się ukryć, że stanowi to pewne utrudnienie. Jednak istnieje spora grupa osób, którym udaje się łączyć naukę z pracą. Decydując się na „dorabianie” w ramach współpracy przy konkretnym projekcie czy zleceniu, czy tym bardziej stałą pracę na część etatu, najlepiej tak ułożyć sobie tygodniowy grafik, żeby pozostało trochę czasu na regenerację sił oraz – co najważniejsze – na naukę. Choć zdobywanie praktycznej wiedzy i umiejętności zawodowych jest nie do przecenienia, warto dobrze wykorzystać okres studiów – przede wszystkim na naukę i wszechstronny rozwój. Zachęcamy do poszukiwania pracy związanej z przyszłym zawodem, czyli np. lekarze, fizjoterapeuci, pielęgniarki i położne mogą zapoznać się z funkcjonowaniem placó-

48

wek służby zdrowia zaczynając od stanowisk związanych z obsługą pacjenta czy też prac asystencko-sekretarskich. Farmaceuci mają pełen wachlarz możliwości poznania standardów pracy w korporacji czy też w mniejszej firmie z branży farmaceutycznej czy kosmetycznej podejmując praktyki, staże bądź też stałą pracę począwszy od drobnych prac pomocniczych po realizację złożonych projektów. Pracodawcy dość chętnie zatrudniają studentów w okresach wzmożonej pracy oraz w sezonie wakacyjnym (najczęściej na umowę zlecenia). Część z nich jest skłonna zaproponować elastyczne warunki współpracy. Praca przy obsłudze klienta przeważnie zakłada pracę zmianową, jeśli więc macie wolne popołudnia, można zaproponować współpracę w takiej formie. Jeśli w przypadku zadania, które mielibyście wykonywać nie wymagają przebywania w biurze w określonej porze, pracodawcy nie powinno przeszkadzać, że zaproponujecie bardziej elastyczne godziny pracy, a może będzie nawet wchodziła w grę współpraca zdalna... Coraz częściej pracodawcy zdając sobie sprawę z ograniczeń czasowych studentów, proponują współpracę w połowie standardowego czasu pracy, czy też z wyraźną informacją, że grafik pracy zostanie dopasowany do możliwości studenta.

Poradnik Biura Karier WUM


NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE PROCESU REKRUTACJI

Czy warto załączać dodatkowe dokumenty? Odpowiadając na ofertę, trzymajmy się wymagań pracodawcy. Jeśli w ogłoszeniu pojawiła się prośba o dodatkowe dokumenty – prześlijmy je. Nie zasypujmy jednak rekrutera informacjami, o które nie prosił – raczej nie zrobi to korzystnego wrażenia. Wystarczy, że krótko wspomnisz w CV jakie dyplomy i certyfikaty posiadasz. Można natomiast zabrać na rozmowę kwalifikacyjną

oryginały lub kopie dokumentów potwierdzających nasze kwalifikacje zawodowe (w tym wydruki złożonych/przesłanych do danego pracodawcy dokumentów aplikacyjnych). Podczas samej rozmowy można wówczas dyskretnie wspomnieć, że posiada się przy sobie dokumenty, jednak należy je pokazywać dopiero na życzenie rekrutera.

Jak można się przygotować do centrów oceny? Ideą centrów oceny jest sprawdzenie praktycznych umiejętności kandydata, a także określenie jakim potencjałem dysponuje. Chcąc jak najlepiej przygotować się do tego etapu rekrutacji w pierwszej kolejności powinniśmy przeanalizować obowiązki oraz wymagania, jakie pracodawca przedstawia kandydatom w ofercie pracy. Warto też sprawdzić jakie informacje dotyczące rekrutacji

znajdują się na stronie internetowej firmy. Niektóre firmy podają dodatkowo ogólne wymagania, jakie stawiają wszystkim kandydatom. Dokonując gruntownej analizy oczekiwań pracodawcy możemy przewidzieć jakie metody pracodawca może zastosować w celu weryfikacji kompetencji. Wcielając się w rolę osoby rekrutującej możemy zaprojektować i wykonać takie ćwiczenia.

Co powinien wiedzieć kandydat, który bierze udział w badaniu psychologicznym w trakcie procesu rekrutacji? Celem badania psychologicznego podczas procesu rekrutacji może być ocena łatwości przystosowania kandydata do nowego środowiska czy też prognozowanie zachowania w różnych sytuacjach w pracy. Psycholog przeprowadzający badanie powinien poinformować kandydata czego dotyczą proponowane testy, kto będzie miał dostęp do wyników Poradnik Biura Karier WUM

badania oraz jak te wyniki zostaną wykorzystane. Standardową procedurą przed wykonaniem badania jest podanie przez psychologa instrukcji do procedury badania oraz uzyskanie zgody kandydata na udział w badaniu. Kandydaci powinni zostać poinformowani również o tym, że mają prawo do zapoznania się z wynikami testów. 49


NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE PROCESU REKRUTACJI

Czy mogę odmówić udziału w badaniu psychologicznym w trakcie rekrutacji? Należy pamiętać, że uczestnictwo w każdym etapie procesu rekrutacji jest dobrowolne. Jeżeli mamy poczucie, że treść testów zbytnio ingeruje w nasze osobiste sprawy,

to możemy rozważyć odmowę ich wykonania. Musimy jednak liczyć się z tym, że taka decyzja może uniemożliwić nam uczestnictwo w dalszych etapach rekrutacji.

Czy warto wybierać studia podyplomowe nie mając doświadczenia zawodowego? Trudno podać tu jednoznaczną odpowiedź. Najlepszym rozwiązaniem jest wybieranie studiów podyplomowych i innego rodzaju form dokształcania w obszarze, w którym pracujemy – dzięki czemu rozwijamy się, poszerzamy wiedzę specjalistyczną oraz wspieramy profesjonalny wizerunek. Możliwa jest jednak też sytuacja odwrotna – jeśli uzyskanie pewnych uprawnień czy też poszerzenie wiedzy potwierdzone wykształceniem na cenionej uczelni, czy też u wysokiej klasy specjalistów wydatnie wzmocni

nasze szanse na zdobycie wymarzonej pracy – z pewnością warto zainwestować w naukę. Przed dokonaniem wyboru proponujemy jednak bardzo dobrze się zastanowić, sprawdzić wszelkie informacje i upewnić się, że inwestycja będzie rzeczywiście warta swej ceny. Na rynku istnieje duży wybór studiów związanych z szeroką rozumianą ochroną zdrowia. Są to zarówno studia z zakresu zarządzania placówką medyczną, prawa medycznego, promocji zdrowia, badań klinicznych czy farmakoekonomiki.

Czy „odzywać” się do pracodawców po rozmowie kwalifikacyjnej? Pomimo obaw, że takie zachowanie może zostać odebrane jako narzucanie się warto jest skontaktować się z pracodawcą po odbytej rozmowie, chociażby po to, aby okazać swoje zainteresowanie i podtrzymać kontakt. Można to zrobić w formie wysłania krótkiego maila lub tradycyjnego listu z podziękowaniami. Proponujemy wówczas przestrzegać następujących zasad: • zaadresować list bezpośrednio do osoby, która przeprowadzała 50

z nami rozmowę kwalifikacyjną, • podziękować za poświęcony nam czas, • podkreślić dalsze zainteresowanie oferowanym stanowiskiem pracy, • (można) odnieść się do konkretnego momentu z rozmowy, co podkreśli naszą uważność, a także pokaże refleksyjne podejście oraz umiejętność wyciągania wniosków. Poradnik Biura Karier WUM


NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE PROCESU REKRUTACJI

Jeśli minął już termin, w którym miała zostać podjęta decyzja o wyborze kandydata do pracy, a my wciąż nie otrzymaliśmy odpowiedzi, można zadzwonić do rekrutera i zapytać jak wygląda sytuacja. Nierzadko procesy decyzyjne z różnych względów przesuwają się w czasie. Jeśli jednak okaże się, że wybór został już dokonany, ale to nie my zostaliśmy wybrani, jest szansa, aby dopytać, co spowodowało, że odpadliśmy. Oczywiście taka sytuacja wymaga wiele wyczucia i delikatności

zarówno ze strony kandydata, jak i – przede wszystkim – rekrutera. Jeżeli jednak odważymy się, możemy otrzymać informację zwrotną, dzięki której będziemy mieli szansę wyeliminować „szkodzący” czynnik w przyszłości. Dla osoby prowadzącej przekazywanie „złych” informacji przeważnie też nie jest przyjemne, może się więc zdarzyć, że zostaniemy pozostawieni bez konkretnej informacji dotyczącej tego, co „nie poszło”. Chyba warto jednak „zaryzykować”? 

Czy należy zamieszczać zdjęcie w CV? Jak powinno ono wyglądać? Specjaliści zajmujący się rekrutacją zajmują w tej sprawie różne stanowiska. Niektórzy traktują zdjęcie jako niezbędny element życiorysu zawodowego. Większość skłania się jednak ku zaleceniom, by umieszczać je tylko na wyraźną prośbę pracodawcy (wyrażoną w ofercie pracy), ewentualnie dodatkowo w sytuacjach, gdy wygląd pracownika ma duże znaczenie w kontekście stanowiska, o które się ubiegamy i uzasadnione jest, że pracownik „powinien” mieć miłą aparycję. Oczywiście można byłoby się w tym miejscu spierać na ile „dobry” wygląd jest rzeczywistym wymogiem danego stanowiska, a jego rzekomy brak będzie stanowił potencjalny czynnik

dyskryminacyjny. Zachęcamy do tego, by umieszczać zdjęcie tylko w uzasadnionych przypadkach, głównie gdy zostało to wyraźnie określone przez pracodawcę. Po co dawać potencjalny pretekst do odrzucenia naszej kandydatury? Zdjęcie powinno być oficjalne, najlepiej legitymacyjne, w stroju „biurowym”. Niektórym kandydatom wydaje się, że dzięki fotografiom przedstawiającym ich w sytuacjach prywatnych, np. z wakacji, w stroju plażowym, ze spaceru, wyróżnią się, „ocieplą” wizerunek, jednak w rzeczywistości rzadko wywołują u rekrutera pozytywne wrażenie... Zamieszczone zdjęcie powinno być stosowne do sytuacji ubiegania się o pracę.

Mamy nadzieję, że ten poradnik okaże się dla was przydatny. W tym momencie nie jesteśmy w stanie odpowiedzieć na wszystkie możliwe pytania i w kolejnych edycjach będziemy się starali poszerzyć je o kolejne ważne zagadnienia. Zachęcamy do przekazywania swoich uwag i pomysłów, które pozwolą nam jeszcze dokładniej dostosować poradnik do waszych potrzeb i oczekiwań. Nie pozostaje nam nic innego, jak życzyć powodzenia!  Poradnik Biura Karier WUM

51


LITERATURA Richard Nelson Bolles, Spadochron, praktyczny przewodnik dla osób planujących karierę, szukających pracy i zmieniających zawód, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Warszawa 1993 Margaret Dale, Skuteczna rekrutacja i selekcja pracowników, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2004 Luiza Kulczycka, Jak najlepiej zaprezentować się na rozmowie kwalifikacyjnej?, Biblioteka Gazety Wyborczej, ABC Wolters Kluwer business, Warszawa 2007 Luiza Kulczycka, Jak napisać najlepsze CV i list motywacyjny?, Biblioteka Gazety Wyborczej, ABC Wolters Kluwer business, Warszawa 2007 Magdalena Mrozek, Praca! Szukam. Zmieniam. Wybieram., Biblioteka Gazety Wyborczej, ABC Wolters Kluwer business, Warszawa 2007 Paul D. Tieger, Barbara Barron-Tieger, Rób to, do czego jesteś stworzony, Wydawnictwo Studio Emka, Warszawa 2005 Włodzimierz Trzeciak, Wanda Chyrczakowska-Wilamska, Zofia Sepkowska, Osobisty Planer Kariery, materiał opracowany w ramach Młodzieżowego Programu Pomocy Zawodowej @lternatywa Roman Wendt, Grzegorz Turniak, Profesjonalny networking czyli kontakty, które procentują, Biblioteka Kariery, Wyd. ARTE, Warszawa 2006

Poradnik Biura Karier WUM


Poradnik Biura Karier WUM  
Poradnik Biura Karier WUM  

Praktyczny poradnik planowania kariery

Advertisement