Page 1


 Máis que de “vida” deberiamos falar de seres vivos, que desempeñan as funcións de nutrición, relación e reprodución.

 A materia viva está formada por moléculas: unha célula bacteriana contén arredor de 5.000 clases diferentes de moléculas, e unha célula eucariota, aproximadamente, o dobre.

 As moléculas dos seres vivos están compostas por poucos elementos químicos (C, H, O, N, S e P) e poden ser incluídas nun reducido número de “tipos” moleculares: -auga - sales minerais - glícidos -lípidos - proteínas - ácidos nucleicos


Características dos seres vivos

A vida e os seus niveis de organización Complexidade

-Grande uniformidade na composición molecular dos seres vivos. -Todas estas moléculas presentan un alto grado de complexidade. -Son, esencialmente, as mesmas moléculas en todas as especies viventes. - As moléculas organízanse en células, as unidades anatómicas e funcionais de todos os seres vivos

Nutrición

-Os seres vivos son sistemas abertos que intercambian materia e enerxía co medio. - Todas as transformacións efectúanse a través de miles de reaccións químicas e constitúen o metabolismo celular. - O metabolismo permite que os seres vivos sexan homeostáticos, cunha composición interna constante e distinta da do medio externo.

Relación

- A información do propio medio interno dun ser vivo e do seu contorno recíbese en forma de estímulos: cambios físico-químicos no medio que xera unha resposta dos organismos para a súa autoconservación.

Reprodución

-Os seres vivos son capaces de autorreproducirse. - Está capacidade encóntrase na molécula de ADN (ácido desoxirribonucleico). - A información xenética pode sufrir variacións, que constitúen a base da evolución.


Os niveis de organizaci贸n


Os bioelementos ou elementos bioxénicos (elementos químicos que constitúen a materia dos seres vivos)

Os bioelementos e as biomoléculas ou principios inmediatos  Bioelementos primarios:

-Representan o 99% da masa celular. - Son C, H, O e N e, en menor proporción, S e P (o S forma parte de moitas proteínas e numerosos enzimas e o P forma parte de fosfolípidos, ácidos nucleicos e, como fosfatos, en esqueletos e dentes). - O C é a base das biomoléculas orgánicas .

 Bioelementos secundarios: - Encóntranse no medio celular en pequenas cantidades, xeralmente, en forma iónica. - Son Na+, K+ e Cl-, responsables do impulso nervioso, o Ca2+ que participa na contracción muscular e o Mg2+, presente na molécula de clorofila.

 Oligoelementos: - En cantidades inferiores ao 0,1%, pero fundamentais para o correcto funcionamento dos seres vivos (a súa deficiencia orixina enfermidades carenciais e o seu exceso, intoxicacións). - Entre os sesenta oligoelementos coñecidos están: Fe, Cu, Zn, Mn, Co, I,…


As biomoléculas inorgánicas (estrutura química sinxela e tamén aparecen no medio inerte)

 A auga A materia viva contén, por termo medio, un 70% de auga. A estrutura da auga

PROPIEDADES

 Os sales minerais

Gran poder disolvente  Alta reactividade química  Alta calor específica  Elevado calor de vaporización

Atópanse nos seres vivos entre o 1% e o 5%

a)

En forma sólida ou precipitada: orixinan estruturas esqueléticas e de suxeición. Exemplos: CaCO3, SiO2.

b)

En disolución: actúan como sistemas tampón, controlando o pH, manteñen o equilibrio osmótico e regulan accións específicas (activación de enzimas, transmisión do impulso nervioso, contracción muscular ou coagulación sanguínea).


As biomoléculas orgánicas (moléculas exclusivas da materia viva e formadas por cadeas hidrocarbonadas)

Propiedades

 Son moléculas lineais, ramificadas ou cíclicas.  A maioría son macromoléculas (polímeros):

 Todas realizan unha función dentro dos organismos vivos.


Os glícidos Tamén chamados azucres ou hidratos de carbono.  Formados por C, H e O.  Realizan nas células funcións enerxéticas e estruturais.

 Monosacáridos

(CnH2nOn)

Funcións

Glicosa: principal combustible celular e elo estrutural de moitos polisacáridos. Frutosa: combustible celular. Ribosa: forma parte do ARN e o seu derivado, a desoxirribosa, aparece no ADN. Ribulosa: sobre ela se fixa o CO2 na fotosíntese.


 Disacáridos

(dous monosacáridos unidos por un enlace O-glicosídico)

Maltosa: formada por dúas moléculas de α-D-Glicosa. Non existe libre na natureza.  Lactosa: formada por glicosa e galactosa. É o azucre do leite.  Sacarosa: ou azucre de cana. Formada por glicosa e frutosa. É a forma na que moitas plantas transportan os azucres desde as células fotosintéticas ata o resto do vexetal.


Estruturais

De reserva

 Polisacáridos

(cadeas de centos ou miles de monosacáridos unidos)

 Amidón: polisacárido de reserva das células vexetais. Abundante nos tubérculos e nalgunhas sementes como as do millo. Formado pola unión de unidades de α-D-glicosa e constituído por dous tipos de cadeas: a amilosa (cadea longa sen ramificar) e a amilopectina (cadea moi ramificada).  Glicóxeno: polisacárido de reserva nos animais. Formado por cadeas ramificadas de α-D-glicosa. Almacénase no fígado e no músculo esquelético.

 Celulosa: forma parte das paredes celulares das células vexetais. Está formada por cadeas lineais de β-D-glicosa.


Os lípidos  Son moléculas orgánicas formadas por C, H, O e, nalgúns casos, por P.  Son insolubles en disolventes polares (como a auga), e solubles en disolventes orgánicos non polares (éter, cloroformo ou benceno).

 Ácidos graxos:

Ácidos orgánicos formados por unha longa cadea hidrocarbonada (un nº par de átomos de C entre 12 e 24) cun grupo carboxilo (-COOH) nun extremo.

Saturados (sen dobres enlaces)

Insaturados (un ou varios dobres enlaces)


Os ácidos graxos son moléculas bipolares ou anfipáticas: a cabeza da molécula é polar ou iónica e, polo tanto, hidrófila (-COOH); a cadea é apolar ou hidrófoba (grupos –CH2- e –CH3 terminal).


 Clasificación dos lípidos:

 GRAXAS ou ACILGLICÉRIDOS

As graxas máis abundantes son as neutras ou triacilglicéridos (con tres ácidos graxos), que son moléculas hidrofóbicas (non conteñen grupos polares ou con carga eléctrica). Clasifícanse en: aceites (líquidos a T ambiente por estar compostos por ácidos graxos insaturados; atópanse nos vexetais) e sebos (sólidos, formados por ácidos graxos saturados e máis comúns nos animais). Funcións:

Formación dunha graxa (esterificación)

Saponificables

(se obteñen ácidos graxos por hidrólese)

Formadas por un,dous ou tres ácidos graxos unidos covalentemente á glicerina ou glicerol.

 Almacenamento enerxético a longo prazo  Illamento térmico e protección de órganos


 FOSFOLÍPIDOS Conteñen ácido fosfórico e teñen función estrutural xa que constitúen as membranas biolóxicas.

Saponificables

(se obteñen ácidos graxos por hidrólise)

Fosfoglicéridos

Esfingolípidos

Compostos por ácido fosfórico, un alcohol, un ácido graxo e unha molécula chamada esfingosina. Son anfipáticos e atópanse nas membranas celulares, especialmente nas das células nerviosas.


 GLICOLÍPIDOS

Saponificables

(se obteñen ácidos graxos por hidrólise)

Inclúen azucres na súa estrutura. Son anfipáticos e tamén forma parte das membranas celulares.

 CERAS Son lípidos apolares. Impermeabilizan e evitan a perda de auga nas plantas.


 ESTEROIDES

Insaponificables

(a súa hidrólise non libera ácidos graxos)

Derivados dunha molécula cíclica de esterano.

 Colesterol: compoñente das membranas celulares e precursor doutros esteroides, como as hormonas sexuais.

 Vitamina D: regula o metabolismo do calcio.


 TERPENOS

Insaponificables

(a súa hidrólise non libera ácidos graxos)

Derivados do isopreno. Entre eles destacan pigmentos como as xantofilas e os carotenos, que participan na fotosíntese, e o β-caroteno, que é o precursor da vitamina A.


As proteínas  Formadas por C, H, O, N e, en menor proporción, por S e P.  Son macromoléculas resultantes da unión de unidades máis sinxelas chamadas aminoácidos. Os aminoácidos:

20 aminoácidos participan na formación das proteínas.

Son moléculas anfóteras : poden comportarse como ácidos ou como bases, pola presenza do grupo carboxilo e do grupo amino.


Comportamento anf贸tero dun amino谩cido


Enlace peptídico Os aminoácidos únense mediante un tipo de enlace covalente chamado enlace peptídico.

Amino-terminal

carboxilo-terminal


Dous aa….. Tres aa… … >10 aa… Cadea cun PM>10.000…

Dipéptido Tripéptido Polipéptido ou cadea polipeptídica Proteína


Estrutura das proteínas

As proteínas difiren unhas doutras no número e na secuencia dos aminoácidos que as forman.

Secuencia de aa

Cofiguración espacial (forma)

Catro niveis estruturais

Función biolóxica


Principais funcións das proteínas

Función

Exemplos

Función estrutural

-Glicoproteínas (membranas celulares) - Coláxeno (tendóns,cartilaxe e ósos) - Queratina (uñas, pelos, plumas)

Función de reserva de aa

-Ovoalbúmina (ovo) - Caseína (leite)

Función de transporte

-Hemoglobina (transporta osíxeno) -Lipoproteínas (transporta lípidos no plasma sanguíneo)

Función de defensa do organismo

-Anticorpos (neutralizan substancias estrañas que entran no organismo) - Fibrinóxeno e trombina (na coagulación sanguínea)

Función contráctil

- Actina e miosina (contracción muscular)

Función hormonal

-Insulina (regula o metabolismo da glicosa) - Hormona do crecemento


* Moléculas de natureza proteica que actúan como catalizadores das reaccións químicas nos seres vivos, aumentando a súa velocidade.

Os enzimas

* Posúen elevada especificidade.


Os ácidos nucleicos Son as moléculas portadoras da información xenética.

Son longas cadeas formadas por unidades máis sinxelas chamadas nucleótidos. Dous tipos: En 1953 James Watson e Francis Crick descubren a estrutura tridimensional do ADN

• ADN (ácido desoxirribonucleico) • ARN (ácido ribonucleico)

Os nucleótidos únense entre si mediante enlaces fosfodiéster.


Os nucleótidos Están formados por: a) Unha pentosa: a D-ribosa no ARN e a D-2-desoxirribosa no ADN.

b) Unha base nitroxenada, que pode ser púrica : adenina (A) e guanina (G) ou pirimidínica : citosina (C), timina (T) e uracilo (U). c) Unha molécula de ácido fosfórico (H3PO4).

Desoxirribonucleótidos: nucleótidos que forman o ADN. Ribonucleótidos: nucleótidos que forman o ARN.


Bases nitroxenadas


Enlace fosfodiĂŠster


Estrutura do ADN  Dúas cadeas complementarias e antiparalelas, enroladas en forma de dobre hélice.  As cadeas mantéñense unidas por pontes de hidróxeno entre as bases nitroxenadas: A-T e C-G (non hai uracilo)

 Un xene é un fragmento de ADN que codifica unha proteína.


Estrutura do ARN

MolĂŠcula monocatenaria. As bases son A, G, C e U


Tres tipos de ARN:

• ARN mensaxeiro (ARNm) • ARN transferente (ARNt) • ARN ribosómico (ARNr)


A replicación do ADN

Funcións dos ácidos nucleicos A información xenética transmítese de xeración en xeración polo proceso de replicación ou duplicación do ADN, onde se obteñen dúas copias idénticas. Cada copia irá a unha célula filla durante a división celular.

É un proceso semiconservativo: as moléculas filla son idénticas e están formadas por unha febra orixinal e outra de nova síntese. A replicación realízaa o enzima ADN polimerase.


Síntese proteica

A síntese de proteínas


Traduci贸n


Cuestións de repaso

-Identificación de moléculas biolóxicas:  - Enlace peptídico:  - Estrutura terciaria dunha proteína:  - Identificación doutra molécula biolóxica:  - Elementos da estrutura das proteínas:  - Identificación dunha unidade monomérica:  - Identificación dunha macromolécula:  - Identificación dun aminoácido hidrofóbico:  - Secuencia dun polipéptido:  - Propiedades da auga:  - Enlaces intermoleculares na molécula de auga:  - Solubilidade de lípidos: 

A materia viva  

Las moléculas de todos los seres vivos.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you