Issuu on Google+


Published by LT Media Ministries P.O. Box AN 16618 Accra-North www.lawrencetetteh.org Tel: +44 (0) 207 357 0910 www.miracletouch.org

ìÆð²ìàð²ÜøÆ ìî²Ü¶ÜºðÀ лÕÇݳϳÛÇÝ Çñ³íáõÝùÁ` 2006Ã., Èááõñ»Ýë î»ï» 2-ñ¹ Ññ³ï³ñ³ÏáõÃÛáõÝ, 2007Ã. ³ñ·Ù³Ýí³Í ¿ ³Ý·É»ñ»ÝÇó, 2013Ã. ´áÉáñ ëáõñμ·ñ³ÛÇÝ Ù»çμ»ñáõÙÝ»ñÁ ³ñí³Í »Ý ²ëïí³Í³ßáõÝã Ù³ïÛ³Ý, ³ñ¨»É³Ñ³Û»ñ»Ý §²ñ³ñ³ï¦ óñ·Ù³ÝáõÃÛáõÝÇó (1896Ã.), »Ã» ãÏ³Ý ³ÛÉ ÝßáõÙÝ»ñ: ´áÉáñ Çñ³íáõÝùÝ»ñÁ å³Ñå³Ýí³Í »Ý: ²Ûë Ññ³ï³ñ³ÏáõÃÛ³Ý áã ÙÇ Ù³ë ãÇ Ï³ñáÕ í»ñ³ñï³¹ñí»É, å³Ñå³Ýí»É áñ¨¿ áñáÝÙ³Ý Ñ³Ù³Ï³ñ·áõ٠ϳ٠÷á˳Ýóí»É áñ¨¿ Ó¨áí ¨ áñ¨¿ Ï»ñåáí` ¿É»ÏïñáݳÛÇÝ, ٻ˳ÝÇϳϳÝ, ýáïáå³ï×»ÝÙ³Ý ÙÇçáóáí, Ó³Ûݳ·ñÙ³Ý ¨/ϳ٠³ÛÉ Ï»ñåáí` ³é³Ýó Ñ»ÕdzݳϳÛÇÝ Çñ³íáõÝùÝ»ñÁ ÏñáÕÇ ¨ Ññ³ï³ñ³ÏÇãÝ»ñÇ Ý³Ë³å»ë ïñí³Í ·ñ³íáñ ÃáõÛÉïíáõÃÛ³Ý:


´àì²Ü¸²ÎàôÂÚàôÜ ÜíÇñ³Ï³Ý áõÕ»ñÓ

4

ºñ³Ëï³·ÇïáõÃÛ³Ý Ëáëù

5

Ü»ñ³ÍáõÃÛáõÝ

7

¶ÉáõË 1

ƱÝã ¿ ϳï³ñíáõÙ, »ñμ íÇñ³íáñíáõÙ »ù

11

¶ÉáõË 2

âÝ»ñáÕ Ñá·Ç

21

¶ÉáõË 3

ìÇñ³íáñ³ÝùÁ Ïß»ÕÇ Ó»½ ׳ݳå³ñÑÇó

37

¶ÉáõË 4

Üáñá·»°ù Ó»ñ ÙÇïùÁ ¨ Ñݳ½³Ý¹í»°ù ²ëïÍáõÝ

61

¶ÉáõË 5

ƱÝãÁ ϳñáÕ ¿ ½ñÏ»É Ó»½ ÏáãáõÙÇó

71

¶ÉáõË 6

ìÇñ³íáñ³Ýù. ³ñ¹Ûá±ù ³Ýó»É »ù ³Ûë ÷áñÓáõà ÛáõÝÁ

85

¶ÉáõË 7

Êݳۻ°ù Ó»ñ áõÅ»ñÁ

101

¶ÉáõË 8

ʳóñí³Í ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ

117

¶ÉáõË 9

Þ³ñÅí»É ³é³ç

125

¶ÉáõË 10 ²Ù÷á÷áõÙ

145


ÜìÆð²Î²Ü àôÔºðÒ ²Ûë ³ß˳ï³ÝùÁ ÉÇáíÇÝ ÝíÇñí³Í ¿ ²ÙμáÕç ²í»ï³ñ³ÝÇ ¶áñͳñ³ñ سñ¹Ï³Ýó ÀÝÏ»ñ³ÏóáõÃÛ³Ý Ý³Ë³·³Ñ èÇã³ñ¹ Þ³ù³ñÛ³ÝÇÝ, Çñ Ñáñ` ¸»Ùáë Þ³ù³ñÛ³ÝÇ ï»ëÇÉùÁ ß³ñáõݳϻÉáõ ѳٳñ: ÜáõÛÝå»ë ÝíÇñí³Í ¿ Ñ»ï¨Û³É ³½¹»óÇÏ Í³é³ÛáÕÝ»ñÇÝ ¶³Ý³ÛáõÙ. ì»ñå. ¹ñ. ê³Ùáõ»É ²ë³Ýï»-²ÝïíÇÇÝ ì»ñå. ¹ñ. ê»Ù äñ»Ùå»ÇÝ ì»ñå. ¹ñ. èáμ»ñï ²μá³·Û»-Ø»Ýë³ÛÇÝ ì»ñå. ¹ñ. üñÇÙåáÝ·-سÝëáÛÇÝ ²ñù»åÇëÏáåáë æ³ëÃÇë ²ÏñáýÇÇÝ Î³ñ¹ÇÝ³É öÇûñ ²÷dz ³ñùëáÝÇÝ ²ñù»åÇëÏáåáë ¶³μñÇ»É ä³ÉÙ»ñ-´³ùÉÇÝ ºí ÇÙ Ñá·¨áñ ÑáñÁ ¨ áõëáõóãÇÝ` (»ñç³ÝϳÑÇß³ï³Ï) ì»ñå. üñ»ÝëÇë ²Ïí³ëÇ ²Ùá³ÏáÛÇÝ


ºð²ÊÆîàôÂÚ²Ü Êàêø гÛïÝáõÙ »Ù ÇÙ ËáñÇÝ ßÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝÁ êáõñμ Ðá·áõÝ, àí á·»ßÝã»ó ÇÝÓ` ·ñ»É §ìÇñ³íáñ³ÝùÇ íï³Ý·Ý»ñÁ¦ ·ÇñùÁ: ¸ñ. èáÝ ø»ÝáÉÇÇÝ, ¹ñ. ÂÇ ¾É úëμáñÝÇÝ, ä³å³ ²Ûá úñÇó»ç³ýáñÇÝ ¨ ÑáíÇí ê»Ù ȳñμÇÇÝ` ßÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝ Ó»ñ Ëñ³Ëáõë³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ: ÜáõÛÝå»ë` æ»Ý»ÃÇÝ, úÉÇídzÛÇÝ, ¸áñÇÝÇÝ ¨ èáç»ñÇÝ` ³Ûë ·ÇñùÁ ËÙμ³·ñ»Éáõ ¨ ëñμ³·ñ»Éáõ ѳٳñ: гïáõÏ ßÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝ ÇÙ ÑáñÁ ¨ ÙáñÁ` å³ñáÝ ¨ ïÇÏÇÝ î»ï»Ý»ñÇÝ: ÜáõÛÝå»ë` »Õμ³ÛñÝ»ñÇë ¨ ùáõÛñ»ñÇë` ²É»ùÇÝ, öñÇÝëÇÝ, È»¹Ç ¶ÇýÃÇÇÝ, ÑáíÇí ¾μ»ÝÇÝ, ìÇÏïáñÛ³ÛÇÝ, öñÇÝë»ëÇÝ ¨ ¶ñ»ÛëÇÝ` Ù»ñ ÁÝï³ÝÇùÇ Ùdzμ³ÝáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ: ÆÙ ³Ù»Ý³ç»ñÙ ßÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝÁ` ÏÝáçë` ´³ñμ³ñ³ÛÇÝ, ï³ñÇÝ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ÇÝÓ Ùßï³å»ë ³ç³Ïó»Éáõ ѳٳñ: ²ëïí³Í ûñÑÝÇ° μáÉáñǹ


ܺð²ÌàôÂÚàôÜ §àñáíÑ»ï¨, »Ã» ÃßݳÙÇÝ ÇÝÓ Ý³Ë³ïÇÝù ï³ñ, ÏѳÙμ»ñ»Ç, ¨ »Ã» ÇÝÓ ³ïáÕÁ å³ñͻݳñ ÇÝÓ íñ³, ÏóùÝí»Ç Ýñ³ÝÇó: ´³Ûó ¹áõ ÇÝÓ Ñ³í³ë³ñ Ù³ñ¹ »ë` ÇÙ ëñï³ÏÇóÁ ¨ ÇÙ μ³ñ»Ï³ÙÁ: àñ Ù»Ýù Çñ³ñ Ñ»ï ù³ÕóñáõÃÛáõÝáí ËáñÑáõñ¹ ¿ÇÝù ³ÝáõÙ ¨ ²ëïÍá ïáõÝÝ ¿ÇÝù ·ÝáõÙ ³ÙμáËÇ Ñ»ï¦ (ê³ÕÙáë 55.12-14):

ܳ˳μ³Ý ²é³çÇÝ ³Ý·³Ù »ë Ùï³Í»óÇ íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ã»Ù³Ûáí ·Çñù ·ñ»Éáõ Ù³ëÇÝ, »ñμ ÇÝùݳÃÇéáõÙ ¿Ç, áñÁ ÃéÇãù ¿ñ ϳï³ñáõÙ üñ³ÝëdzÛÇó ¹»åÇ Î»ÝïñáÝ³Ï³Ý ²ýñÇϳÛÇ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÇó Ù»ÏÁ: ºë ÃéãáõÙ ¿Ç ³é³çÇÝ Ï³ñ·áí` Ùáï³íáñ³å»ë ï³ëÝÑÇÝ· ³ÛÉ áõÕ¨áñÝ»ñÇ Ñ»ï: Ø»Ýù ³ñ¹»Ý ½μ³Õ»óñ»É ¿ÇÝù Ù»ñ ï»Õ»ñÁ ÇÝùݳÃÇéáõÙ, ¨ ÙÇÝ㨠ÃéÇãùÁ, áõÕ»Ïóáñ¹áõÑÇÝ»ñÝ ÁÙå»ÉÇùÝ»ñ ¿ÇÝ Ù³ïáõóáõÙ Ù»½: ØÇ ÏÇÝ Ý³ñÝçÇ ÑÛáõà Ëݹñ»ó áõÕ»Ïóáñ¹áõÑáõó, μ³Ûó, ÷á˳ñ»ÝÁ, ³ñù³Û³ËÝÓáñÇ ÑÛáõà ëï³ó³í: ܳ ³ÛÝù³Ý μ³ñϳó³í` ï»ëÝ»Éáí ³ñù³Û³ËÝÓáñÇ ÑÛáõÃÁ, áñ ëÏë»ó íÇñ³íáñ³Ï³Ý Ëáëù»ñ ³ë»É áõÕ»Ïóáñ¹áõÑáõÝ, ÇëÏ ³ÛÝáõÑ»ï¨ ³ñù³Û³ËÝÓáñÇ ÑÛáõÃÝ ³ÙμáÕçáõÃÛ³Ùμ Éóñ»ó Ýñ³ »ñ»ëÇÝ: àõÕ»Ïóáñ¹áõÑÇÝ ÝáõÛÝÇëÏ ãѳëóñ»ó μ³ó³ïñáõÃÛáõÝ ï³É Çñ ë˳ÉÙáõÝùÇ Ñ³Ù³ñ: ²Û¹ Ù³ëÇÝ ï»Õ»Ï³ó³í ·É˳íáñ áõÕ»Ïóáñ¹Á, ¨, ÇѳñÏ», ÇÝùݳÃÇéÇ Ï³åÇï³ÝÁ: ì»ñçÇÝë áñáß»ó ÃáõÛÉ ãï³É, áñ Çñ ÃéÇãùÇ ÁÝóóùáõÙ ÝÙ³Ý μ³Ý»ñ ï»ÕÇ áõݻݳÝ: ܳ ½³Ý·³Ñ³ñ»ó ³Ýíï³Ý·áõÃÛ³Ý Í³é³ÛáÕÝ»ñÇÝ` å³ïíÇñ»Éáí Çç»óÝ»É ³Û¹ ÏÝáçÝ ÇÝùݳÃÇéÇó: ²Û¹ ųٳݳÏ, ·Çï³Ïó»Éáí Çñ ³Ý½áõëå í³ñùÇ Ñ»ï¨³ÝùÝ»ñÁ, ÏÇÝÁ


8

ɳó ¿ñ ÉÇÝáõÙ ¨ Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ ËݹñáõÙ, μ³Ûó, ÙǨÝáõÛÝ ¿, Ýñ³Ý Çç»óñÇÝ ÇÝùݳÃÇéÇó: ¸áõñë ·³ÉÇë` ݳ ˳Ûï³é³Ïí³Í ¨ ³Ùáóѳñ ¿ñ ½·áõÙ Çñ»Ý: Üñ³ í³ñùÇ å³ï׳éáí ÝáõÛÝÇëÏ ÃéÇãùÁ Ñ»ï³Ó·í»ó: ÂéÇãùÇ ÁÝóóùáõÙ »ë ËáñÑáõÙ ¿Ç ï»ÕÇ áõÝ»ó³ÍÇ ¨ ³Û¹ ÏÝáç ³ÙáóÉÇ í³ñùÇ Ù³ëÇÝ` Ùï³Í»Éáí, û ÇÝãå»ë ³Û¹ ¹»åùÁ ϳñáÕ ¿ñ ³Ý¹ñ³¹³éÝ³É Ýñ³ å³ßïáÝÇ íñ³ ³ÛÝ ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝáõÙ, áñÁ ݳ Ý»ñϳ۳óÝáõÙ ¿ñ, ¨, ÁݹѳÝñ³å»ë, Ýñ³ ϳñÇ»ñ³ÛÇ íñ³` û° »ñϳñ³Å³ÙÏ»ï, û° ϳñ׳ųÙÏ»ï, Ùï³ÍáõÙ ¿Ç ݳ¨ ³ÛÉ Ñݳñ³íáñ ѻ勉ÝùÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: ²Û¹ ÏÇÝÁ ϳñáÕ ¿ñ ß³ï μ³Ý ÏáñóÝ»É ³Û¹ ãÙï³Íí³Í ³ñ³ñùÇ å³ï׳éáí: ºë ï»ëÝáõÙ ¿Ç, áñ ë³ï³Ý³Ý ÍáõÕ³ÏÇ Ù»ç ¿ñ ·ó»É Ýñ³Ý, ¨ ³Û¹ å³ÑÇÝ Ý³ ÉÇáíÇÝ ³Ýå³ßïå³Ý íÇ׳ÏáõÙ ¿ñ. ݳ¨ ѳëϳó³, û áñù³Ý ϳñ¨áñ ¿ ÇÝùÝ»ñë Ù»½ ÑëÏ»ÉÁ, áñå»ë½Ç Ù»Ýù ÝáõÛÝå»ë ãÁÝÏÝ»Ýù ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÁ` íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ»ï¨³Ýùáí áõÝ»ó³Í í³ñùÇ å³ï׳éáí:

ƱÝã ¿ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ìÇñ³íáñ³ÝùÇ ³Ù»Ý³å³ñ½ μ³ó³ïñáõÃÛáõÝÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. »ñμ Ù³ñ¹Á ½³Ûñ³ó³Í ¿ ϳ٠Ýñ³Ý ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ ó³í »Ý å³ï׳é»É: ìÇñ³íáñí»ÉÇë Ù»Ýù μ³½Ù³åÇëÇ ½·³óÙáõÝùÝ»ñ »Ýù áõÝ»ÝáõÙ` ëÏë³Í Ù³ñÙÝ³Ï³Ý ¨ ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ ó³íÇó ÙÇÝ㨠ß÷áÃÙáõÝùÁ, Ù»ñÅí³ÍáõÃÛáõÝÁ, óÝóáõÙÁ, ½³ñÙ³ÝùÁ ¨ ³ÛÉÝ: Ø»Ýù ¹³éݳó³Í ¨ Ëáóí³Í »Ýù ¹³éÝáõÙ: Ø»Ýù μݳ½¹áñ»Ý ïñ³Ù³¹ñí³Í ã»Ýù Ý»ñ»Éáõ ó³Ýϳó³Í íÇñ³íáñ³Ýù, ¨ íÇñ³íáñí»ÉÇë` Ù»ñ μÝ³Ï³Ý Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ μݳ½¹Á ѳÕÃáõÙ ¿: ø³ÝÇ áñ ã»Ýù ó³ÝϳÝáõÙ ÏñÏÇÝ Ëáó»ÉÇ ½·³É Ù»½ ¨ ³åñ»É ÝáõÛÝ ó³íÁ, Ù»Ýù ëÏëáõÙ »Ýù å³ßïå³Ý³Ï³Ý å³ïÝ»ß Ï³éáõó»É Ù»ñ ëñï»ñÇ ßáõñç: êÏëáõÙ »Ýù ½·áõß³Ý³É Ù»ñ Ùï»ñÇÙÝ»ñÇó, áñáíÑ»ï¨ Ýñ³ÝóÇó íÇñ³íáñ³Ýù ëï³Ý³ÉÝ ³í»ÉÇ Ñ³í³Ý³Ï³Ý ¿ ³ÛÝ å³ñ½ å³ï׳éáí, áñ Ýñ³Ýù Ùï»ñÇÙ »Ý Ù»½: ºÃ» ³Û¹ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ ÇÝã-áñ μ³Ý ãÇ ëï³óíáõÙ, Ù»Ýù Ý»ñ¹ÝáõÙ »Ýù ·ñ»Ã» Ù»ñ μáÉáñ áõÅ»ñÁ, áñå»ë½Ç ÃáõÛÉ


9

ãï³Ýù ÇÝã áñ Ù»ÏÇÝ Ùáõïù ·áñÍ»É Ù»ñ ëñïÇ Ù»ç, ÇÝãÇ å³ï׳éáí ³í»ÉÇ ËÇëï ¨ ³Ý½·³ »Ýù ¹³éÝáõÙ: ÜÙ³Ý í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ·ÉáñÙ³Ý ù³ñ ¿. ³ÛÝ Ï³ëϳͳÙÇï ¿ ¹³ñÓÝáõÙ Ù»½, ï³ÝçáõÙ ¿ Ù»ñ ÙÇïùÁ ¨ ³Õ׳ïáõÙ Ù»ñ ·Çï³Ïó³Ï³Ý ÁÝϳÉáõÙÁ: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí μ³½Ù³ÃÇí ËݹÇñÝ»ñ »Ý ³é³ç³ÝáõÙ: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ³é³ç³Ý³É Ëáëù»ñÇó` û° ³ëí³Í, û° ·ñí³Í, Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳ۳óùÝ»ñÇó, ¹ÇÙ³ÛÇÝ ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÝ»ñÇó, Ó³ÛÝÇ ïáÝÇó, Å»ëï»ñÇó ϳ٠ٳñÙÝÇ É»½íÇó: ²ÛÝ, ÇÝã ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ»É Ù»ÏÇÝ, ÙÇ·áõó» ãíÇñ³íáñÇ ÙÛáõëÇÝ: ØÇ·áõó» ѳë³ñ³Ï, ³ÝíÝ³ë ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÁ, áñÁ å»ïù ¿ ÍÇͳճ߳ñÅ ÉÇÝ»ñ, íÇñ³íáñ³Ýù å³ï׳éÇ ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, ÇëÏ ÙÛáõëÇ Ùáï å³ñ½³å»ë ÍÇÍ³Õ ³é³ç³óÝÇ: ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ÁݹáõÝ»ÉÁ ϳËí³Í ¿ Ù³ñ¹áõ »½³ÏÇ ·Çï³Ïó³Ï³Ý ÁÝϳÉáõÙÇó ¨ ïñ³Ù³¹ñáõÃÛáõÝÇó, áñÁ ݳ áõÝÇ ïíÛ³É å³ÑÇÝ: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù Ù»ñÅ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó, ëË³É Ï³ñÍÇù ϳ½Ù»É ï»ÕÇ áõÝ»óáÕ Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ` Éóí»Éáí ½³ÛñáõÛÃáí, ùÇݳËݹñáõÃÛ³Ùμ, ³ï»ÉáõÃÛ³Ùμ ¨ ³ÛÉÝ: ²ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí íÇñ³íáñ³Ýù ϳ٠μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñ ¿ ÏñáõÙ, ÝáõÛÝù³Ý Ù»Õ³íáñ ¿, áñù³Ý ݳ, áí ¹³ñÓ»É ¿ ³Û¹ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ å³ï׳éÁ: ¸áõù ϳñáÕ »ù ·»ñÑá·¨áñ ùñÇëïáÝÛ³ÛÇ ïå³íáñáõÃÛáõÝ ÃáÕÝ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó íñ³` óùóÝ»Éáí Ó»ñ μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ, ¨ ÏáñÍ³Ý»É ÇÝùÝ»ñ¹ Ó»½:

¸áõù íÇñ³íáñí³±Í »ù: سñ¹ÇÏ ïñïÙ»óñ»±É »Ý Ó»½: ÆÝãå»±ë ÐÇëáõëÁ Ïí³ñí»ñ ³Û¹ ¹»åùáõÙ: ÀÝÏ»ñÝ»ñÁ å³Ûù³ñáõÙ »Ý ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ Ñ»ï, ÐáíÇíÝ»ñÁ å³Ûù³ñáõÙ »Ý ÑáíÇíÝ»ñÇ Ñ»ï, ܳ˳·³ÑÝ»ñÁ å³Ûù³ñáõÙ »Ý ݳ˳·³ÑÝ»ñÇ Ñ»ï, ø³Õ³ù³Ï³Ý ·áñÍÇãÝ»ñÁ å³Ûù³ñáõÙ »Ý ù³Õ³ù³Ï³Ý ·áñÍÇãÝ»ñÇ Ñ»ï, Úáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ å³ßïå³ÝáõÙ ¿ Çñ ߳ѻñÁ: ÆÝãå»±ë Ïí³ñí»Çù ¹áõù.


10

ºÃ» ÐÇëáõëÁ Ó»ñ ï»ÕáõÙ ÉÇÝ»ñ, ØDZû ݳ ÏëÏë»ñ ã³ñ Éáõñ»ñ ï³ñ³Í»É: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ ³½¹»óáõÃÛáõÝÁ »ñÏÏáÕÙ³ÝÇ ¿: Ø»Ýù Ù³ñ¹ »Ýù, ¨ íÇñ³íáñí»Éáí` ëÏëáõÙ »Ýù íÇñ³íáñ»É ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ºÃ» ÷áñÓ»Ýù ÑÇᯐ ë³, ³å³ ³í»ÉÇ Ñ»ßï ÏÉÇÝÇ ãÁݹáõÝ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ: ´áÉáñÁ ϳñáÕ »Ý íÇñ³íáñí»É: Î³Ý μ³½Ù³ÃÇí ³ÕμÛáõñÝ»ñ, áñï»ÕÇó ϳñáÕ ¿ ·³É íÇñ³íáñ³ÝùÁ: àÙ³Ýù íÇñ³íáñí³Í »Ý ѳë³ñ³ÏáõÃÛáõÝÇó. Ýñ³Ýù ½³Ûñ³ó³Í »Ý ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý íñ³ ¨ Çñ»Ýó μáÉáñ ¹Åμ³ËïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù»ç Ù»Õ³¹ñáõÙ »Ý Ýñ³Ýó: àÙ³Ýù ÝáõÛÝÇëÏ ½³Ûñ³ó³Í »Ý ²ëïÍá íñ³ ¨ Ù»Õ³¹ñáõÙ »Ý Üñ³Ý` ÏÛ³ÝùÇ ×ÝßáõÙÝ»ñÇ ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ï׳éáí: ²ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó ϳñÍÇùáí, ³ß˳ñÑáõÙ μáÉáñ å³ï»ñ³½ÙÝ»ñÇ, μ³Å³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ ËݹÇñÝ»ñÇ å³ï׳éÁ ÏñáÝÝ ¿: ²í»ï³ñ³ÝÁ íÇñ³íáñ³Ýù ¿ å³ï׳éáõÙ Ýñ³Ýó, áíù»ñ ÏáñͳÝíáõÙ »Ý, ¨ Ýñ³Ýù áñáßáõÙ »Ý ϳ۳óÝáõÙ` Ñ³É³Í»É ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áõÙ ÏÛ³ÝùáõÙ ³ÛÝ Ï³: ÜáõÛÝÇëÏ ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝÁ áÙ³Ýó ѳٳñ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ¿: øñÇëïáëÇ Å³Ù³Ý³Ïí³ ÏñáÝ³Ï³Ý Ñ³ëï³ïáõÃÛáõÝÁ íÇñ³íáñí»ó Üñ³ áõÕ»ñÓÇó, ѳϳé³Ïí»ó Üñ³Ý, ¨, Ç í»ñçá, ˳ã»ó Üñ³Ý: ¸áõù ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ ã»ù í³ñíáõÙ, »Ã» ëñïÇÝ Ùáï »ù ÁݹáõÝáõÙ ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã ÉëáõÙ »ù Ó»ñ Ù³ëÇÝ, ù³ÝÇ áñ μáÉáñë ¿É Ù»Õ³íáñ »Ýù ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ íÇñ³íáñ»Éáõ Ù»ç: úñÇݳÏ` ¹áõù ϳñáÕ »ù ã³ñ Ëáëù»ñ ³ë»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ Ù³ëÇÝ, ¨, ѳí³Ý³Ï³Ý ¿, áñ Ù»Ï ³ÛÉ Ù³ñ¹ ïÑ³× Ëáëù»ñ ϳëÇ Ó»ñ ѳëó»ÇÝ: ÄáÕáíáÕ 7.21,22-áõÙ ³ëíáõÙ ¿. §²Ù»Ý Ëáë³Í Ëáë-

ù»ñÇ ¿É ëÇñï¹ ÙÇ ïáõñ, áñ ãÉë»ë` ͳ鳹 ù»½ ³ÝÇÍ»ÉÇë: àñáíÑ»ï¨ ùá ëÇñïÝ ¿É ÇÙ³ó»É ¿ ß³ï ³Ý·³Ù, áñ ¹áõ ¿É »ë ³ÝÇÍ»É áõñÇßÝ»ñÇݦ: ºë ³ÕáÃáõÙ »Ù, áñ ÃáõÛÉ ãï³ù ÃßݳÙáõÝ` ÍáõÕ³ÏÇ Ù»ç ·ó»É Ó»½, ¨ ³í³ñï»Éáí ³Ûë ·ÇñùÁ` áñáßáõ٠ϳ۳óÝ»ù. §ºë ã»Ù ³åñ»Éáõ íÇñ³íáñ³Ýùáí: ºë ÁÝïñáõÙ »Ù ÙÇÙdzÛÝ É³í³·áõÛÝÁ ¨ ã»Ù ÁݹáõÝÇ áãÇÝã, áñ ó³Íñ ¿ ¹ñ³ÝÇó¦: ÐÇß»ù` ÐáíѳÝÝ»ë 10.10-áõÙ ÐÇëáõëÝ ³ë³ó. §[ê³-

ï³Ý³Ý] ãÇ ·³ÉÇë, μ³Ûó ÙdzÛÝ áñ ·áճݳ ¨ ëå³ÝÇ ¨ ÏáñóÝÇ. ºë »Ï³, áñ ÏÛ³Ýù áõݻݳÝ, ¨ ¿°É ³í»ÉÇ áõݻݳݦ: ÂáÕ ²ëïí³Í ûñÑÝÇ° Ó»½:


¶ÉáõË

1 ƱÜâ ¾ βî²ðìàôØ, ºð´ ìÆð²ìàðìàôØ ºø ìÇñ³íáñ³ÝùÇ íݳë³Ï³ñ ³½¹»óáõÃÛáõÝÁ ÉÇáíÇÝ Ñ³ëϳݳÉáõ ѳٳñ ϳñ¨áñ ¿ ï»ëÝ»É, û ÇÝãå»ë ¿ ³ÛÝ Ý»ñ·áñÍáõÙ Ù»½ íñ³: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ·áÕ³ÝáõÙ ¿ Ù»ñ áõñ³ËáõÃÛáõÝÁ: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ Ïáñͳݳñ³ñ ¿ Ù»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ ¨ ϳñáÕ ¿ ÝáõÛÝÇëÏ ËÉ»É ³ÛÝ, »Ã» ÃáõÛÉ ï³Ýù: ²ÛÝ ³½¹áõÙ ¿ û° Ù»½ íñ³, û° Ù»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ` ²ëïÍá ¨ ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï: ²ÛÝ ÝÙ³Ý ¿ ù³ÕóÏ»ÕÇ, áñÁ ëå³éáõÙ ¿ Ù»ñ Ù³ñÙÇÝÁ, ¨ í³ñ³ÏÇ, áñÁ ï³ñ³ÍíáõÙ ¿ ³ÙμáÕç Ù³ñÙÝáí: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ë³Ñٳݳ÷³Ï»É Ó»ñ Ñá·¨áñ ³×Á ¨ μ³ó³ë³μ³ñ ³Ý¹ñ³¹³éÝ³É Ã»° Ó»ñ ÙïùÇ, û° Ù³ñÙÝÇ ³ß˳ï³ÝùÇ íñ³: ìÇñ³íáñ³ÝùÇó ³é³ç³ÝáõÙ ¿ »ñμ¨¿ í»ñ³åñ³Í Ó»ñ ³ÙμáÕç ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ. ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ¹áõù ϳñáÕ »ù ɳñí³Í ¹³éݳÉ, ÁݹѳñáõÙÝ»ñ áõݻݳÉ, ëË³É í³ñù óáõó³μ»ñ»É ¨ ÃáõÉ³Ý³É Ñ³í³ïùÇ Ù»ç: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ß³ï»ñÁ ß»Õí»É »Ý ¨ Ñ»é³ó»É Çñ»Ýó ÏáãáõÙÇó. Ýñ³Ýù Ïáñóñ»É »Ý Çñ»Ýó Ýå³ï³ÏÝ»ñÁ, ¹ÇñùÁ, ϳñ·³íÇ׳ÏÁ ¨ ÝáõÛÝÇëÏ` ûÍáõÃÛáõÝÁ: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ÷áË»É Ó»ñ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ, μ³ó³ë³μ³ñ ³½¹»É Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ íñ³, ˳Ûï³é³Ï»É ϳ٠ÝáõÛÝÇëÏ` ѳÝó³·áñÍ ¹³ñÓÝ»É Ó»½: ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ Ý»ñù³ß»É Ó»½ ¹³ï³Ï³Ý ·áñÍ»ñÇ Ù»ç, áñáÝó ÁÝóóùáõÙ


12

¹áõù ýÇݳÝë³Ï³Ý ÏáñáõëïÝ»ñ Ïáõݻݳù: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ³Ùμ³ñï³í³Ý ¹³ñÓÝ»É Ó»½. ¹áõù ϳñáÕ »ù Ëáë»É ϳ٠í³ñí»É ³ÛÝå»ë, áñ í³Û»É ã¿ Ó»ñ Ùï³íáñ ٳϳñ¹³ÏÇÝ: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù ÏáñóÝ»É Ó»ñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ ¨ Ùáé³Ý³É, û ÇÝã ¿ ²ëïí³Í Ëáëï³ó»É Ó»½: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ÝáõÛÝå»ë ϳñáÕ ¿ ¹ñ¹»É Ó»½` ÏáñóÝ»É ³ÛÝ, ÇÝãÇ Ñ³Ù³ñ ³ß˳ï»É »ù: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ μ³ó³ë³μ³ñ ³½¹»É Ó»ñ ³ÕáÃùÇ ÏÛ³ÝùÇ íñ³, ÏáñÍ³Ý»É Ó»ñ ÁÝï³ÝÇùÁ, ½ñÏ»É Ó»½ ³ñïáÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇó, Ùdzμ³Ý»É Ó»½ §ë˳ɦ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï ¨ ù³Ûù³Û»É Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳñ³½³ïÝ»ñÇ, ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ, »Ï»Õ»óáõ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇ, ³ß˳ï³ÏÇóÝ»ñÇ, ·áñÍÁÝÏ»ñÝ»ñÇ ¨ ѳñ¨³ÝÝ»ñÇ Ñ»ï, ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, áõÙ Ñ»ï ¹áõù ³åñáõÙ ¨ ³ß˳ïáõÙ »ù: ²ÛÝ ÝáõÛÝå»ë ù³Ý¹áõÙ ¿ Ùdzμ³ÝáõÃÛáõÝÁ ¨ ß÷áõÙÁ ѳí³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ ÙÇç¨: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ»ï ³éÝãíáÕ μáÉáñ ËݹÇñÝ»ñÝ ³é³ç³ÝáõÙ »Ý Ù»ñ í³ñùÇó ¨ Ñ³Ï³½¹»óáõÃÛáõÝÇó:

ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ÃßݳÙáõ ·áñÍÇùÝ ¿, áñÇ Ýå³ï³ÏÝ ¿` ÃáõÛÉ ãï³É, áñ ѳëÝ»ù Ó»ñ Ýå³ï³ÏÇÝ: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ Ýáñ μ³Ý ã¿. ³ÛÝ Ñ³ïáõÏ ¿ »Õ»É Ù³ñ¹áõÝ ³ñ³ñã³·áñÍáõÃÛáõÝÇó Ç í»ñ: ²ÙμáÕç ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ Ï³Ý ûñÇݳÏÝ»ñ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ù³ëÇÝ, áíù»ñ ÁݹáõÝ»É »Ý íÇñ³íáñ³ÝùÁ ¨ ³Ýïñ³Ù³μ³Ý³Ï³Ý Ï»ñåáí í³ñí»É` Ç íݳë Çñ»Ýó: ºñμ»ÙÝ Ýñ³Ýó ù³ÛÉ»ñÁ áÕμ»ñ·³Ï³Ý ѻ勉ÝùÝ»ñ »Ý áõÝ»ó»É: ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ ÙÛáõëÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ ³Ûɨë ãÇ ÑÇß³ï³Ï»É, û¨ Ýñ³Ýù ϳñáÕ ¿ÇÝ ³í»ÉÇÝ ³Ý»É ²ëïÍá ѳٳñ` Ùáé³óáõÃÛ³Ý Ù³ïÝí»Éáõ ÷á˳ñ»Ý: ¸³íÃÇ ³í³· »Õμ³ÛñÁ` ºÕdzμÁ, ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó Ù»ÏÝ ¿ñ: ²é³çÇÝ Â³·³íáñ³ó 17.23-28-áõÙ ºÕdzμÁ ͳé³ÛáõÙ ¿ñ ê³íáõÕ Ã³·³íáñÇ μ³Ý³ÏáõÙ, ÇëÏ ¸³íÇÃÁ Ñá·áõÙ ¿ñ Çñ»Ýó Ñáñ áã˳ñÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: ¸³íÇÃÁ ѳë³í å³ï»ñ³½ÙÇ ¹³ßï ¨ ëÝáõݹ μ»ñ»ó ºÕdzμÇÝ ¨ Çñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇó ¨ë »ñÏáõëÇÝ, μ³Ûó ³ÝÙÇç³å»ë ãí»ñ³¹³ñÓ³í áã˳ñÝ»ñÇ Ùáï: Üñ³ ѳÛñÁ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ñ ÇٳݳÉ, û ÇÝã ¿ñ


13

ϳï³ñíáõÙ å³ï»ñ³½ÙÇ ¹³ßïáõÙ, ³ÛÝå»ë áñ, ݳ Ùݳó` Çñ³íÇ׳ÏÇó ï»Õ»Ï³Ý³Éáõ ѳٳñ: ܳ ÝáõÛÝå»ë ï»Õ»Ï³ó³í ³ÛÝ Ù³ñï³Ññ³í»ñÇ Ù³ëÇÝ, áñ ¶áÕdzÃÁ Ý»ï»É ¿ñ Æëñ³Û»ÉÇ ½áñù»ñÇÝ: ºÕdzμÁ íÇñ³íáñí»ó Çñ Ïñïë»ñ »ÕμáñÇó ¨ ½³Ûñ³ó³Í ѳݹÇٳݻó Ýñ³Ý: ܳ û·ï³·áñÍ»ó Çñ ¹ÇñùÁ` áñå»ë ³í³· »Õμ³Ûñ` ¸³íÃÇÝ μáÉáñÇ ³éç¨ ¹ÇïáÕáõÃÛáõÝ ³Ý»Éáõ ѳٳñ: Êáëù 28-áõ٠ݳ ³ë³ó. §¸áõ

ÇÝãá±õ Çç³ñ ³Ûëï»Õ ¨ ³ÛÝ ÙÇ ù³ÝÇ áã˳ñÝ»ñÝ ³Ý³å³ïáõÙ áñÇ±Ý Ñ³ÝÓÝ»óÇñ. »ë ùá Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ ¨ ùá ëñïÇ ã³ñáõÃÛáõÝÁ ·Çï»Ù. ³Ýï³ñ³ÏáõÛë ¹áõ Çç»É »ë å³ï»ñ³½ÙÁ ï»ëÝ»Éáõ¦: ¸³íÇÃÁ å³ï³ë˳ݻó Ëáëù 29-áõÙ` ³ë»Éáí. §ÐÇÙ³± ÇÝã »Ù ³ñ»É: ØDZû ³é³Ýó å³ï׳éÇ »Ù »Ï»É¦ (KJV): ²Ûë μ³ËáõÙÝ ³í³ñïí»ó, ù³ÝÇ áñ ¸³íÇÃÝ ³Ýï»ë»ó ºÕdzμÇÝ: ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá ݳ Ù³ñï³Ññ³í»ñ Ý»ï»ó ¶áÕdzÃÇÝ ¨ å³ñïáõÃÛ³Ý Ù³ïÝ»ó Ýñ³Ý: ²Û¹ ûñÝ ²ëïí³Í û·ï³·áñÍ»ó ¸³íÃÇÝ` ÷Õßï³óÇÝ»ñÇ ³Ñ³ñÏáõ μ³Ý³ÏÁ å³ñïáõÃÛ³Ý Ù³ïÝ»Éáõ ѳٳñ: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ ºÕdzμÁ Ïáñóñ»ó Çñ Ñ»ÕÇݳÏáõÃÛáõÝÁ ¸³íÃÇ ÏÛ³ÝùáõÙ. ³é³çÇÝÁ` ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ¸³íÇÃÁ ëïÇåí³Í ¿ñ å³ï³ëË³Ý»É Ýñ³ ¹ÇïáÕáõÃÛ³ÝÁ μáÉáñÇ Ý»ñϳÛáõÃÛ³Ùμ, ¨ »ñÏñáñ¹Á` ݳ Ññ³Å³ñí»ó ϳï³ñ»É ºÕdzμÇ Ñ³ÝÓݳñ³ñáõÃÛáõÝÁ, ¨ Ýñ³ ѻﳷ³ ù³ÛÉ»ñÁ óáõÛó ïí»óÇÝ, áñ ³Û¹ áñáßáõÙÁ ×Çßï ¿ñ: ÞÝáñÑÇí Çñ μ³Ý³Ï³ÛÇÝ Í³é³ÛáõÃÛ³Ý ¨ Ù³ñï³Ï³Ý ÷áñÓ³éáõÃÛ³Ý, ѻﳷ³ÛáõÙ ºÕdzμÁ Ñ»ßïáñ»Ý ϳñáÕ ¿ñ ÉÇÝ»É ¸³íÃÇ ½áñ³íáñÝ»ñÇó Ù»ÏÁ, ë³Ï³ÛÝ ²ëïí³Í³ßáõÝãÝ ³Ûɨë ãÑÇß³ï³Ï»ó ºÕdzμÇÝ: ÀÝï³Ý»Ï³Ý μéÝáõÃÛ³Ý ³é³çÇÝ ¹»åùÁ ï»ÕÇ áõÝ»ó³í ³é³çÇÝ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ ÙÇç¨, áñáÝó Ù³ëÇÝ ·ñáõÙ ¿ ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ` γۻÝÇ ¨ ²μ»ÉÇ: γۻÝÁ íÇñ³íáñí»ó Çñ »Õμ³Ûñ ²μ»ÉÇó ¨ Éóí»ó ݳ˳ÝÓáí, ù³ÝÇ áñ ²μ»ÉÇ ½áÑÝ ÁݹáõÝí»ó ²ëïÍá ÏáÕÙÇó, ÇëÏ Çñ»ÝÁ Ù»ñÅí»ó: γۻÝÇ Ý³Ë³ÝÓÝ ³Ýó³í Çñ ë³ÑÙ³ÝÁ, ¨ ݳ ½³Ûñ³ó³Í ëå³Ý»ó »ÕμáñÁ` ²μ»ÉÇÝ: ÌÝݹáó 4.1-16-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ²ëïí³Í ³ÝÇÍ»ó γۻÝÇÝ, ¨ ݳ ³ùëáñí»ó` íï³ñ³Ý¹Ç ¹³éݳÉáí: ÌÝݹáó 37-áõÙ Ðáíë»÷Ç »Õμ³ÛñÝ»ñÁ íÇñ³íáñí»óÇÝ, ù³ÝÇ áñ ݳ Çñ»Ýó Ñáñ ëÇñ»ÉÇ áñ¹ÇÝ ¿ñ: Ðáíë»÷Ý ³í»ÉÇ μ³ñϳóñ»ó »Õμ³Ûñ-


14

Ý»ñÇÝ` å³ïÙ»Éáí Çñ »ñ³½Ý»ñÝ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, áñ ÇÝùÁ Ýñ³ÝóÇó Ù»Í ¿ ÉÇÝ»Éáõ: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ Ýñ³Ýù ëïñÏáõÃÛ³Ý í³×³é»óÇÝ Çñ»Ýó »ÕμáñÁ ¨ ѳÙá½»óÇÝ Çñ»Ýó ÑáñÁ, áñ ݳ ëå³Ýí»É ¿: ºÕμ³ÛñÝ»ñÁ ϳï³ñ»óÇÝ ³Û¹ ã³ñÇùÁ ݳ˳ÝÓÇ ¨ ³ï»ÉáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: Üٳݳå»ë ¨ ¸³ï³íáñ³ó 11-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ л÷Ã³Û»Ç Ëáñà »Õμ³ÛñÝ»ñÁ íéݹ»óÇÝ Ýñ³Ý ïÝÇó ³ï»ÉáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: Üñ³Ýó ѳٳñ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ¿ñ, áñ Ýñ³ Ù³ÛñÁ Ù³ñÙݳí³×³é ¿: ²é³çÇÝ Â³·³íáñ³ó 25-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ ¸³íÇÃÁ íÇñ³íáñí»ó, ù³ÝÇ áñ ²μÇ·»³ÛÇ ³ÙáõëÇÝÁ` ܳμ³ÕÁ, ÏáåÇï å³ï³ëË³Ý áõÕ³ñÏ»ó Ýñ³Ý: ܳ Ëݹñ»É ¿ñ ܳμ³ÕÇÝ Ï»ñ³Ïáõñ áõÕ³ñÏ»É Çñ»Ýó μ³Ý³Ï³ï»ÕÇÝ` Çñ ¨ Çñ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳٳñ: ØÇÝ㨠³Û¹ ¸³íÇÃÁ å³ßïå³Ý»É ¿ñ ܳμ³ÕÇ áã˳ñÝ»ñÇÝ ¨ ѳٳñáõÙ ¿ñ, áñ ܳμ³ÕÁ å»ïù ¿ ѳïáõó»ñ Çñ»Ý ¹ñ³ ѳٳñ: ²ÛÝáõ³Ù»Ý³ÛÝÇí, ѳñμ³Í ܳμ³ÕÁ Ó¨³óñ»ó, áñ ã¿ñ ÑÇßáõÙ ¸³íÃÇÝ, ¨ ³í»ÉÇÝ` íÇñ³íáñ»ó Ýñ³Ý` ó÷³é³Ï³Ý ³Ýí³Ý»Éáí: ÆٳݳÉáí, áñ ¸³íÇÃÁ ëå³éݳó»É ¿ñ íñ»Å ÉáõÍ»É` ëå³Ý»Éáí Çñ»Ý ¨ Çñ μáÉáñ ͳé³Ý»ñÇÝ, ܳμ³ÕÝ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý ë³ñë³÷»ó, áñ, Ç í»ñçá, ٳѳó³í ëñïÇ Ï³Ãí³ÍÇó: ÐáíѳÝÝ»ë ØÏñïÇãÁ »Ï»É ¿ñ ÐÇëáõëÇ ³éç¨Çó` Üñ³ ׳ݳå³ñÑÁ å³ïñ³ëï»Éáõ ѳٳñ: Üñ³Ýù ³½·³Ï³ÝÝ»ñ ¿ÇÝ, ¨ ÐáíѳÝÝ»ëÁ ѳÙá½í³Í ¿ñ, áñ ÐÇëáõëÁ Ø»ëÇ³Ý ¿ñ: ܳ μ³ó³Ñ³Ûï íϳÛáõÙ ¿ñ ³Û¹ Ù³ëÇÝ Çñ áõÕ»ñÓÝ»ñáõÙ: سïûáë 3.11-áõ٠ܳ ÝáõÛÝÇëÏ ³ë³ó, áñ ÐÇëáõëÇÝ ÙÏñï»Éáõó ³é³ç, ³ñųÝÇ ã¿ñ Ïñ»Éáõ Üñ³ ÏáßÇÏÝ»ñÁ: ÆÝ㨿, سïûáë 11.1-3-áõÙ, ³ÛÝ μ³ÝÇó Ñ»ïá, »ñμ Ýñ³Ý μ³Ýï³ñÏ»óÇÝ, ݳ áõÕ³ñÏ»ó Çñ Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñÇÝ` ѳñóÝ»Éáõ ÐÇëáõëÇÝ, û ³ñ¹Ûá±ù ܳ ¿ñ Ø»ëdzÝ, û± å»ïù ¿ñ Ù»Ï áõñÇßÇÝ ëå³ë»É: ÆÝãá±õ: ܳ Éë»É ¿ñ ³ÛÝ ³Ù»ÝÇ Ù³ëÇÝ, ÇÝã ÐÇëáõëÝ ³ÝáõÙ ¿ñ, ¨ ÙÇ·áõó» ³ÏÝϳÉáõÙ ¿ñ, áñ ÐÇëáõëÁ ÏÙÇç³Ùï»ñ ¨ ϳ½³ï»ñ Çñ»Ý μ³ÝïÇó: гí³Ý³μ³ñ, ÐáíѳÝÝ»ëÁ íÇñ³íáñ³Ýù ¨ Ñáõë³Ñ³ïáõÃÛáõÝ ¿ñ ½·áõÙ. ݳ Ñáõë³Ë³μí³Í ¨ ¹³í³×³Ýí³Í ¿ñ ½·áõÙ Çñ»Ý, ù³ÝÇ áñ øñÇëïáëÁ ã³Ûó»É»ó Çñ»Ý: ²ÝÓ³Ùμ ÐÇëáõë øñÇëïáëÁ μ³½Ù³ÃÇí íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñ ¿ñ ëï³ó»É Æñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇó, ÙáñÇó, ùáõÛñ»ñÇó, ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇó ¨ Æñ ųٳݳÏí³ ÏñáÝ³Ï³Ý ³é³çÝáñ¹Ý»ñÇó, μ³Ûó ܳ ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ß»-


15

Õ»ñ Æñ»Ý ³ÛÝ Ýå³ï³ÏÇó, áñÇ Ñ³Ù³ñ ³Ûë ³ß˳ñÑ ¿ñ »Ï»É: سñÏáë 6.1-5-áõÙ ï»ëÝáõÙ »Ýù, áñ ܳ, áõ٠ٻͳñáõÙ ¿ÇÝ Ø»ëdz, Ðñ»³Ý»ñÇ Ã³·³íáñ, è³μμÇ, ²ëïÍá àñ¹Ç, ì³ñ¹³å»ï, î»ñ ¨ ³ÛÉ ïÇïÕáëÝ»ñáí, ³Ý³ñ·í»ó, »ñμ ·Ý³ó ܳ½³ñ»Ã` Æñ ѳñ³½³ï ·ÛáõÕÁ: Üñ³Ýó íñ¹áíÙáõÝùÝ ³ÛÝù³Ý Ù»Í ¿ñ, áñ ܳ ãϳñáÕ³ó³í áã ÙÇ Ññ³ßù ·áñÍ»É ³Û¹ï»Õ: Ø»Ýù Ùßï³å»ë μ³ËíáõÙ »Ýù íÇñ³íáñ³ÝùÇ íï³Ý·Ý»ñÇÝ: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ó÷³ÝóáõÙ ¿ ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý μáÉáñ ˳í»ñÇ Ù»ç. ³ÛÝ Ñ³ïáõÏ ¿ μáÉáñÇÝ` ³ÝÏ³Ë ¹³ë³Ï³ñ·Çó, é³ë³ÛÇó, Ù³ßÏÇ ·áõÛÝÇó ¨ ë»éÇó: ²ÛÝ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ μÝáõÃÛ³Ý Ù³ëÝ ¿. Ù³ñ¹Á μݳ½¹áñ»Ý ó³ÝϳÝáõÙ ¿ ѳϳѳñí³Í ï³É Ýñ³Ý, áí íÇñ³íáñáõÙ ¿ Çñ»Ý: ֳݳå³ñÑáñ¹»Éáí ³ÙμáÕç ³ß˳ñÑáí` »ë Ýϳï»É »Ù, áñ ÑÇÙÝ³Ï³Ý å³ï׳éÝ»ñÇó Ù»ÏÁ, áñÁ ÃáõÛÉ ãÇ ïí»É ѳí³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ Ù»Í³Ù³ëÝáõÃÛ³ÝÁ` ϳï³ñ»É Ø»Í Ð³ÝÓݳñ³ñ³Ï³ÝÁ, ³ÛëÇÝùÝ` ³ñ¹Ûáõݳí»ï Ï»ñåáí ³½¹»óáõÃÛáõÝ ÃáÕÝ»É Ñ³ë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý íñ³ ¨ ß³Ñ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó` øñÇëïáëÇ Ñ³Ù³ñ, íÇñ³íáñ³ÝùÝ ¿: Ø»Ýù Ùßï³å»ë å³Ûù³ñáõÙ »Ýù Çñ³ñ Ñ»ï, ¨ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ øñÇëïáëÇ Ù³ñÙÝÇ Ù»ç μ³Å³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñ ϳÝ: Ø»Ýù Ùdzμ³Ý ã»Ýù ¨ ã»Ýù Ñéã³ÏáõÙ ²í»ï³ñ³ÝÁ Ù»Ï Ó³ÛÝáí: ê³ÕÙáë 133-áõÙ Ù»Ýù ϳñ¹áõÙ »Ýù. §î»°ë,

ÇÝãù³¯Ý μ³ñÇ ¨ ÇÝãù³¯Ý ó³ÝϳÉÇ ¿, áñ »Õμ³ÛñÝ»ñÁ Çñ³ñ Ñ»ï Ù»Ïï»Õ μݳÏí»Ý¦: Ødzμ³ÝáõÃÛáõÝÁ μ»ñáõÙ ¿ ²ëïÍá μ³ñ»Ñ³×áõÃÛáõÝÁ, ÷³éùÁ ¨ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ÐÇß»°ù, û áñù³Ý Ùáï ¿Çù ³ÛÝ »ÕμáñÁ ϳ٠ùñáçÁ, áõÙ Ñ»ï íÇ×»É »ù ¨ ÑÇÙ³ ã»ù ËáëáõÙ: ØÇ å³Ñ Çñ³ï»ëáñ»Ý Ùï³Í»ù ï»ÕÇ áõÝ»ó³ÍÇ Ù³ëÇÝ. áñù³Ýá±í ¿ñ Éáõñç Ó»ñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ: ØDZû Ñݳñ³íáñ ã¿ñ ëÇñáí ÉáõÍ»É ³Û¹ ËݹÇñÁ ¨ å³Ñå³Ý»É ϳ٠í»ñ³Ï³Ý·Ý»É Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, »Ã» Ó»½ÝÇó Ù»ÏÁ, ϳ٠»ñÏáõë¹ ¿É ϳݷ ³éÝ»Çù ¨ ÙÇ å³Ñ ËáñÑ»Çù` íÇñ³íáñ³Ýùáí ѳϳ½¹»Éáõ ÷á˳ñ»Ý: ²Ù»Ý³Ï³ñ¨áñÁ, áñ å»ïù ¿ Çٳݳù, Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. ÃßݳÙÇÝ Íñ³·ñáõÙ ¿ ϳݷݻóÝ»É ³ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í áñáᯐ ¿ Ó»½ ѳٳñ: Ø»Ýù å»ïù ¿ ÷³ñ³ï»Ýù ó³Ýϳó³Í ËݹÇñ, áñÁ ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï×³é ¹³éݳÉ, áñå»ë½Ç å³Ñå³Ý»Ýù ˳ճÕáõÃÛáõÝÁ ¨ Ùdzμ³ÝáõÃÛáõÝÁ Ù»ñ ÁÝï³ÝÇùÝ»ñáõÙ, ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ


16

Ù»ç ¨ »Ï»Õ»óáõÙ: ºÃ» íÇñ³íáñ»É »ù ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, ³å³ ³ÛÝ μ³ÝÇó Ñ»ïá, »ñμ ³ÝÏ»ÕÍáñ»Ý Ëáëïáí³Ý»É »ù Ó»ñ ë˳ÉÁ ¨ Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ »ù Ëݹñ»É, å³ñ½³å»ë ß³ñÅí»ù ³é³ç: ê³ï³Ý³Ý ÷áñÓáõÙ ¿ ÍáõÕ³ÏÁ ·ó»É Ù»½` û·ï³·áñÍ»Éáí ³ÛÝ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ËݹÇñÝ»ñÁ, áñáÝó Ù»Ýù μ³ËíáõÙ »Ýù Ù»ñ ³éûñÛ³ÛáõÙ, Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï ß÷í»ÉÇë ¨ Ù»ñ Íñ³·ñ»ñÝ Çñ³·áñÍ»Éáõ ÁÝóóùáõÙ, áñå»ë½Ç ѳëÝÇ Çñ Ïáñͳݳñ³ñ Ýå³ï³ÏÝ»ñÇÝ: ºÃ» Ù»Ýù μ³í³Ï³ÝÇÝ Ë»É³óÇ ã»Ýù, ³å³ ݳ ѳçáÕáõÃÛ³Ý ÏѳëÝÇ ¨ Ϲ³Ý¹³Õ»óÝÇ Ù»ñ ÁÝóóùÁ: ܳ ³ÛÝù³Ý Ëáñ³Ù³ÝÏ ¨ ˻ɳóÇ ¿, áñ ѳ׳Ë, ÝáõÛÝÇëÏ ã»Ýù ѳëϳÝáõÙ, áñ Ù»ñ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éÁ` Ýñ³ ³½¹»óáõÃÛáõÝÝ ¿ Ù»ñ Ùïù»ñÇ íñ³: лÝó áñ Ýñ³Ý ѳçáÕíáõÙ ¿ ë»ñÙ»É Çñ Ùïù»ñÁ Ù»ñ Ù»ç, ¹ñ³Ýù ßÕÃ³Û³Ï³Ý é»³Ïódz »Ý ³é³ç³óÝáõÙ, áñÁ ϳñáÕ ¿ ß³ï μ³ó³ë³Ï³Ý ѻ勉ÝùÝ»ñ ÃáÕÝ»É ¨ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ë½Ù³Ý å³ï×³é ¹³éÝ³É Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ²Ù»ÝÇó ß³ï ó³ÝϳÝáõÙ »Ù, áñ ¹áõù μ³ó»ù Ó»ñ ëÇñïÁ, ÙÇïùÁ ¨ Ñá·ÇÝ` ëï³Ý³Éáõ ³ÛÝ ÇÙ³ëïáõÃÛáõÝÁ ¨ ѳëϳóáÕáõÃÛáõÝÁ, áñ ³Ûë ·ÇñùÁ ϳñáÕ ¿ ï³É Ó»½: ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ û·Ý»É Ó»½` ѳÕóѳñ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ ¨ å³ñïáõÃÛ³Ý Ù³ïÝ»É ÃßݳÙáõÝ, áí ÷áñÓáõÙ ¿ ß»Õ»É Ó»½ ׳ݳå³ñÑÇó, áñå»ë½Ç ãѳçáÕíÇ Çñ³Ï³Ý³óÝ»É ²ëïÍá Íñ³·ÇñÁ: ´³ó»°ù Ó»ñ ³ãù»ñÁ ¨ ½·á°Ý »Õ»ù. ÃßݳÙáõ Ýå³ï³ÏÝ ¿, áñ ¹áõù ã½μ³Õ»óÝ»ù Ó»ñ ï»ÕÁ å³ïÙáõÃÛ³Ý Ù»ç: ²ÛÝ ËݹÇñÝ»ñÁ, áñ áõÝÇ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ` Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ, ß÷Ù³Ý μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝÁ, ³ÝÇñ³½»ÏáõÃÛáõÝÁ ϳ٠ѳëϳóáÕáõÃÛ³Ý å³Ï³ëÁ, Ñ»ßïáñ»Ý íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï×³é »Ý ¹³éÝáõÙ: ÐÇÙݳϳÝáõÙ Ù»Ýù íÇñ³��áñíáõÙ »Ýù, »ñμ ÁÝÏ×íáõÙ ¿ Ù»ñ §»ë¦-Á ϳ٠ËáóíáõÙ ¿ Ù»ñ Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ, áõëïÇ Ù»Ýù ³Ýïñ³Ù³μ³Ý³Ï³Ý í³ñù »Ýù óáõó³μ»ñáõÙ: êÇñdzóÇ Ññ³Ù³Ý³ï³ñ Ü»»Ù³ÝÁ Ù»Í, ½áñ³íáñ ¨ å³ïí»ÉÇ Ù³ñ¹ ¿ñ, μ³Ûó ݳ ï³é³åáõÙ ¿ñ μáñáïáõÃÛáõÝÇó: ¸ ³·³íáñ³ó 5.118-áõÙ ·ñí³Í å³ïÙáõÃÛ³Ý Ù»ç ºÕÇë» Ù³ñ·³ñ»Ý ÷á˳Ýó»ó Ýñ³Ý, áñ ·Ý³ ¨ Ûáà ³Ý·³Ù Éí³óíÇ Ðáñ¹³Ý³Ý ·»ïÇ Ù»ç` μÅßÏí»Éáõ ѳٳñ: ²Û¹ ËáñÑáõñ¹Á íÇñ³íáñ»ó Ýñ³Ý, áñáíÑ»ï¨ Ý³ ѳÙá½í³Í ¿ñ` êÇñdzÛÇ ·»ï»ñÝ ³í»ÉÇ É³íÝ ¿ÇÝ, ù³Ý Ðáñ¹³Ý³ÝÁ: ºÕÇë»Ç ËáñÑáõñ¹Ý


17

³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý ½³Ûñ³óñ»ó Ü»»Ù³ÝÇÝ, áñ ݳ Ù»ñÅ»ó ³ÛÝ: ä³Ñ³Ýçí»ó Ýñ³ ͳé³ÛÇ ÙÇç³ÙïáõÃÛáõÝÁ, áí, áõßùÇ μ»ñ»Éáí Çñ Ññ³Ù³Ý³ï³ñÇÝ, ѳÙá½»ó Ñ»ï¨»É Ù³ñ·³ñ»Ç ËáñÑñ¹ÇÝ, ¨ Ü»»Ù³ÝÝ ëï³ó³í Çñ μÅßÏáõÃÛ³Ý Ññ³ßùÁ: ºñμ »Ï»Õ»óáõÙ ³ÕáÃùÇ Ï³Ù ³å³ß˳ñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ ³é³ç ·Ý³Éáõ Ïáã ¿ ÉÇÝáõÙ, áÙ³Ýù ï»ÕÇ »Ý ï³ÉÇë Ñå³ñïáõÃÛ³ÝÁ ¨ ³é³ç ã»Ý ·ÝáõÙ. ²ëïí³Í ó³ÝϳÝáõÙ ¿ ·áñÍ»É Ýñ³Ýó ÏÛ³Ýù»ñáõÙ, μ³Ûó Ýñ³Ýù μ³ó »Ý ÃáÕÝáõÙ ³Û¹ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: Ø»Ýù å»ïù ¿ ËáݳñÑ»óÝ»Ýù Ù»½ ²ëïÍá ³éç¨, ÙÇÝ㨠áñ ϳñáճݳÝù ×»ÕùáõÙÝ»ñ ¨ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñ ëï³Ý³É: Ðå³ñïáõÃÛáõÝÁ Ù»ÕùÇ ÑÇÙùÝ ¿, áñÝ ³é³ç³ó³í ë³ï³Ý³ÛÇ ëñïáõÙ: гٳӳÛÝ êáõñμ ·ñùÇ` íÇñ³íáñ³ÝùÁ Ù»Õù ¿: ê³ï³Ý³Ý íÇñ³íáñí»ó ²ëïÍáõó Ñå³ñïáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: ܳ »ñÏݳÛÇÝ »ñÏñå³·áõÃÛ³Ý ³é³çÝáñ¹Ý ¿ñ, μ³Ûó ëÏë»ó Ùï³Í»É, áñ ÇÝùÁ ѳí³ë³ñ ¿ñ ²ëïÍáõÝ` Çñ ²ñ³ñãÇÝ: ܳ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ñ ٻͳñ»É Çñ»Ý ¨ ѳí³ë³ñí»É ²ëïÍáõÝ: ²Û¹ å³ï׳éáí ²ëïí³Í íï³ñ»ó Ýñ³Ý ºñÏÝùÇó` »ñÏݳÛÇÝ Ññ»ßï³ÏÝ»ñÇ Ù»Ï »ññáñ¹Ç Ñ»ï, áñáÝù Ùdzó»É ¿ÇÝ Ýñ³Ý: ²ÛÅÙ ë³ï³Ý³Ý ó÷³éáõÙ ¿ ³Ûë ³ß˳ñÑáõÙ` ÙéÝã³óáÕ ³éÛáõÍÇ å»ë, ¨ Ùßï³å»ë Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ¿ ÷ÝïñáõÙ, áñå»ë½Ç ÑáßáïÇ ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ ¨ ³í»ñáõÙ ³é³ç³óÝÇ` ëå³Ý»Éáí, ·áճݳÉáí Ù»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ÏáñͳݻÉáí Ù»ñ ÏÛ³Ýù»ñÁ: öÕßï³óÇ Ñëϳ ¶áÕdzÃÁ ß³ï Ñå³ñï ¿ñ. ݳ ß³ï μ³ñϳó³í, áñ ï³ëÝí»ó áõ Ï»ë ï³ñ»Ï³Ý ÙÇ ·ÛáõÕ³óÇ ¹»é³Ñ³ë Ù³ñï³Ññ³í»ñ ¿ñ Ý»ï»É Çñ»Ý: Üñ³ ѳë³ÏÁ »ñÏáõ Ù»ïñ ¨ ÛáóݳëáõÝ ë³ÝïÇÙ»ïñ ¿ñ: ܳ ÷Õßï³óÇÝ»ñÇ μ³Ý³ÏÇ Ññ³Ù³Ý³ï³ñÝ ¿ñ ¨ ÑÙáõï ½ÇÝíáñ ¿ñ: ¸³íÇÃÁ ã¿ñ ϳñáÕ³ÝáõÙ û·ï³·áñÍ»É áã ÙÇ ½»Ýù: Üñ³ ÑáõÛëÁ ÙdzÛÝ ²ëïÍá å³ßïå³ÝáõÃÛáõÝÝ ¿ñ ¨ ³ÛÝ ÷áñÓ³éáõÃÛáõÝÁ, áñ Ó»éù ¿ñ μ»ñ»É ³ñáï³í³ÛñáõÙ áã˳ñÝ»ñÇÝ å³ßïå³Ý»ÉÇë: Üñ³ áõÝ»ó³Í ÙÇ³Ï ³é³ñϳÝ, áñ ϳñ»ÉÇ ¿ñ ÝٳݻóÝ»É ½»ÝùÇ, å³ñë³ïÇÏÝ ¿ñ` ù³ñ»ñáí, áñáÝóáí ݳ Ùáï»ó³í ÉÇáíÇÝ ëå³é³½ÇÝí³Í ¶áÕdzÃÇÝ: ¶áÕdzÃÁ ËÇëï íÇñ³íáñí»ó, ¨ ͳÕñ»ó ¸³íÃÇÝ, μ³Ûó ³Ûë å³ñÍ»ÝÏáï ÑëÏ³Ý ã¿ñ ¿É å³ïÏ»ñ³óÝáõÙ, áñ ÏáñóÝ»Éáõ ¿ñ Çñ áõÅÝ áõ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ ¨ ٳѳݳÉáõ ¿ñ ëïáñ³óáõóÇã Ù³Ñáí: Üñ³Ý


18

ëå³Ý»Éáõ ѳٳñ û·ï³·áñÍí»ó ѳë³ñ³Ï ù³ñ, áñÁ ѳñÙ³ñ ¿ñ ÙdzÛÝ ÃéãáõÝÝ»ñÇÝ ëå³Ý»Éáõ ѳٳñ: ²Û¹åÇëÇ ¹Çñù ¨ ³ëïÇ×³Ý áõÝ»óáÕ Ù³ñ¹áõ ѳٳñ ¹³ Ù»Í ³Ýå³ïíáõÃÛáõÝ ¿ñ: ²Ûë å³ïÙáõÃÛáõÝÁ, áñÁ ·ñí³Í ¿ ² ³·³íáñ³ó 1.1-17-áõÙ, óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, û ²ëïí³Í áñù³Ý ϳñáÕ ¿ ó³Íñ³óÝ»É Ù»½, »ñμ Ù»Ýù ³Ùμ³ñï³í³Ý ¨ å³ñÍ»ÝÏáï »Ýù ¹³éÝáõÙ, ¨ Ùáé³ÝáõÙ »Ýù, áñ ³ÙμáÕç ½áñáõÃÛáõÝÁ, áñ áõÝ»Ýù, ÙdzÛÝ Üñ³ÝÇó ¿: ºñμ»ÙÝ ¹áõù íÇñ³íáñíáõÙ »ù, »ñμ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ëË³É ¿ ѳëϳÝáõÙ Ó»½, ³Ý³ñ·áõÙ ¿ Ó»ñ ·Çï»ÉÇùÝ»ñÁ ϳ٠íÇ׳ñÏáõÙ ¿ Ó»ñ ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ ϳ٠áñáßáõÙÁ: ¸áõù ϳñáÕ »ù íÇñ³íáñí»É` Ùï³Í»Éáí, áñ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ ·ñ³í»É Ó»ñ ¹ÇñùÝ ÁÝï³ÝÇùáõÙ, ³ß˳ï³í³Ûñáõ٠ϳ٠»Ï»Õ»óáõÙ: ÜáõÛÝå»ë, »ñμ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ϳëϳÍÇ ¿ »ÝóñÏáõÙ Ó»ñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ, íÇ׳ñÏáõÙ ¿ Ó»ñ ϳñÍÇùÁ, ³Ýѳñ·³ÉÇó ¿ í»ñ³μ»ñíáõÙ Ó»½ Ñ»ï, Ýë»Ù³óÝáõÙ ¿ Ó»½ ϳ٠ٻͳÙïáñ»Ý ¿ í³ñíáõÙ Ó»ñ ѳݹ»å: ¸áõù ϳñáÕ »ù íÇñ³íáñí»É ÝáõÛÝÇëÏ ³ÛÝ ¹»åùáõÙ, »ñμ ã»ù ëï³ÝáõÙ ³ÛÝ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó, áñÇÝ, Ó»ñ ѳÙá½Ù³Ùμ, ³ñųÝÇ »ù: Ø»Ýù ³ñÓ³·³ÝùáõÙ »Ýù íÇñ³íáñ³ÝùÇÝ` Áëï Ù»ñ ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ Ï³ÛáõÝáõÃÛ³Ý ã³÷Ç: ´áÉáñë ³é³ÝÓÇÝ ³ÝѳïÝ»ñ »Ýù ¨ ï³ñμ»ñ ˳éÝí³ÍùÝ»ñ áõÝ»Ýù: Î³Ý Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ ã³÷³½³Ýó ½·³ÛáõÝ »Ý, ¨ ³Û¹ å³ï׳éáí ³ñ³·áñ»Ý ѳϳ½¹áõÙ »Ý, »ñμ íÇñ³íáñ³Ýù »Ý ½·áõÙ: ØÛáõëÝ»ñÁ ϳñáÕ³ÝáõÙ »Ý í»ñ³ÑëÏ»É Çñ»Ýó ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ, ÇëÏ áÙ³Ýù óùóÝáõÙ »Ý ¹ñ³Ýù` Ó¨³óÝ»Éáí, û áã ÙÇ ËݹÇñ ãϳ ¨ §³Ù»Ý ÇÝã É³í ¿¦: Ð³×³Ë ÝÙ³Ý Ù³ñ¹ÇÏ Ñ»ï³·³ÛáõÙ íñ»Å »Ý ÉáõÍáõÙ íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ, ¨ ϳñáÕ »Ý ß³ï íï³Ý·³íáñ ÉÇÝ»É: ²ÛÉ Ù³ñ¹ÇÏ Ñ»ßïáñ»Ý ã»Ý íÇñ³íáñíáõÙ, ³ÛÝå»ë áñ, ϳñáÕ »Ý ³Ýï»ë»É ó³Ýϳó³Í íÇñ³íáñ³Ýù ϳ٠ѻßïáõÃÛ³Ùμ ѳÕóѳñ»É ³ÛÝ ¨ ß³ñÅí»É ³é³ç: ²Ù»Ý³Ï³ñ¨áñÝ ³ÛÝ ¿, û áñù³Ýáí »ù ϳñáÕ³Ýáõ٠ѳÕóѳñ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ: »° μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ ½ëå»ÉÁ, û° μáñμáù»ÉÁ` ɳí ÙÇçáóÝ»ñ ã»Ý: ¸ñ³Ýù íݳë³Ï³ñ »Ý Ó»ñ ѳí³ïùÇÝ ¨ ³éáÕçáõÃÛ³ÝÁ:


19

¼·á°õÛß »Õ»ù ºñμ»ÙÝ ÃáõÛÉ »Ýù ï³ÉÇë ÃßݳÙáõÝ` Ãáõݳíáñ Ùïù»ñ ï³É Ù»½: ȳí ÏÉÇÝÇ, »Ã» ѳñóÝ»Ýù Ù»½ Ñ»ï¨Û³ÉÁ.  ÆÝãå»±ë »Ýù Ù»Ýù ³ñÓ³·³ÝùáõÙ Ù»ñ ÙïùÇ ÙÕáõÙÝ»ñÇÝ:  ƱÝãÁ ¹ñ¹»ó Ù»½ í³ñí»É ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë í³ñí»óÇÝù:  ²ñ¹Ûá±ù ÷áñÓ»óÇÝù ÇٳݳÉ, û áñù³Ýáí ¿ñ ×ßÙ³ñÇï ϳ٠ëáõï ³ÛÝ ï»Õ»ÏáõÃÛáõÝÁ, áñ Éë»óÇÝù:  Ðݳñ³íá±ñ ¿ ³ñ¹Ûáù, áñ Ù»ñ ëË³É Ùïù»ñÇ å³ï׳éÁ` Ù»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ ϳ٠³ÝóÛ³ÉÇ í»ñ³åñáõÙÝ»ñÝ »Ý: ²ÛÝå»ë ã¿, áñ ëË³É Ùïù»ñÇ ÙÇ³Ï Ñ»ï¨³ÝùÁ μ³ó³ë³Ï³Ý ³½¹»óáõÃÛáõÝÝ ¿ Ó»ñ Ñá·¨áñ ³×Ç íñ³. ³Û¹ Ùïù»ñÁ ϳñáÕ »Ý íÇñ³íáñ³Ýù ³é³ç³óÝ»É ¨ ÝáõÛÝÇëÏ Ù³ñ¹³ëå³ÝáõÃÛ³Ý ÙÕ»É Ó»½: ²ÛÝ, ÇÝã ¹áõù ß³ñáõÝ³Ï Éëáõ٠ϳ٠Ùï³ÍáõÙ »ù, ·ñ³ÝóíáõÙ ¿ Ó»ñ ÙïùáõÙ ¨ í»ñ³ÍíáõÙ ¿ μ³ñÇ Ï³Ù ã³ñ å³ïÏ»ñ³óáõÙÝ»ñÇ, áñáÝù ϳñáÕ »Ý ³½¹»É Ó»½ íñ³ ¨ ¹ñ¹»É Ó»½ ѳٳå³ï³ëË³Ý ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ: ²ñ¹Ûá±ù áõß³¹ñáõÃÛáõÝ »ù ¹³ñÓÝáõÙ, û áñù³Ýáí »ù ëÇñ³ÉÇñ ϳ٠áã ëÇñ³ÉÇñ í³ñíáõÙ Ó»ñ ѳñ³½³ïÝ»ñÇ, ѳñ¨³ÝÝ»ñÇ Ý³¨ øñÇëïáëÇ Ù»ç Ó»ñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ ¨ ùáõÛñ»ñÇ Ñ»ï: ²ñ¹Ûá±ù Ùï³ÍáõÙ »ù ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, û ÇÝãåÇëÇ Ñ»ï¨³ÝùÝ»ñ ϳñáÕ ¿ ³é³ç³óÝ»É Ó»ñ íÇñ³íáñ³Ï³Ý í³ñùÁ: Ø»Ýù å»ïù ¿ í»ñ³Íñ³·ñ³íáñ»Ýù Ù»ñ Ùïù»ñÁ, áñáíÑ»ï¨ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ÑÇÙݳϳÝáõÙ ³é³ç³ÝáõÙ ¿ ëË³É Ùï³íáñ ÁÝϳÉÙ³Ý å³ï׳éáí: úñÇݳÏ` ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ ³ÝÙ»Õ Ñ³Û³óùÁ ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ³Ï³Ý Ãí³É, »Ã» Ó»ñ Ùï³íáñ ÁÝϳÉáõÙÁ ×Çßï ã¿, ¨ ¹áõù ëË³É »ù Ù»Ïݳμ³ÝáõÙ ³Û¹ ѳ۳óùÁ: ²Ûë ·ñùÇ Ýå³ï³ÏÝ ¿` μ³ó³Ñ³Ûï»É ¨° íÇñ³íáñ³Ýù å³ï׳é»Éáõ, ¨° ëï³Ý³Éáõ íï³Ý·Ý»ñÁ: ²ÛÝ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë íÇñ³íáñ³ÝùÇ áñáß å³ï׳éÝ»ñ, ݳ¨` û ÇÝã ѻ勉ÝùÝ»ñ ¿ ³ÛÝ áõÝ»ÝáõÙ Ù»ñ ·áñÍÇ ¨ ýÇݳÝë³Ï³Ý ¹ñáõÃÛ³Ý, ³éáÕçáõÃÛ³Ý ¨ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ Ý³¨ Ù»ñ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ, ÁÝϳÉÙ³Ý, ÙïùÇ Ë³Õ³ÕáõÃÛ³Ý ¨ Ñá·¨áñ ÏÛ³ÝùÇ


20

íñ³: ºë ÑÇß³ï³Ï»óÇ Áݹ³Ù»ÝÁ ÙÇ ù³ÝÇ μݳ·³í³é: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ ³ñÙ³ïÝ»ñÁ ¨ å³ï׳éÝ»ñÝ ³ÛÝù³Ý μ³½Ù³½³Ý »Ý, áñ ³ÝÑݳñ ¿ ÉÇáíÇÝ μ³ó³Ñ³Ûï»É ¹ñ³Ýù: Æñ³Ï³ÝáõÙ, ãϳ ³ÛÝåÇëÇ μݳ·³í³é Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, áñÁ ãÇ ÏñáõÙ μ³ó³ë³Ï³Ý ³½¹»óáõÃÛáõÝ, »ñμ Ù»Ýù íÇñ³íáñíáõÙ »Ýù: ²ñÓ³·³Ýù»Éáí íÇñ³íáñ³ÝùÇÝ` Ù»Ýù ß»Õíáõ٠ϳ٠ѻé³ÝáõÙ »Ýù ³ÛÝ ×³Ý³å³ñÑÇó, áñ ²ëïí³Í ϳÝËáñáᯐ ¿ Ù»½ ѳٳñ, ¨ ã»Ýù Çñ³Ï³Ý³óÝáõÙ Ù»ñ ÏáãáõÙÁ ϳ٠ݻñáõÅÁ: Ø»Ýù ÷áËáõÙ »Ýù Ù»ñ ÁÝóóùÁ, ÝáõÛÝÇëÏ »Ã» ûèáñ»Ý »Ýù Ñ»é³ÝáõÙ Ù»ñ áõÕáõó, ¨ ·ÝáõÙ ÙÇ ×³Ý³å³ñÑáí, áñÝ ²ëïí³Í ã¿ñ ݳ˳ï»ë»É Ù»½ ѳٳñ: ²ÝϳëϳÍ, ë³ Ñ³×áõÛù ¿ å³ï׳éáõÙ ë³ï³Ý³ÛÇÝ, áõÙ ÙÇ³Ï Ýå³ï³ÏÝ ¿` ëå³Ý»É Ù»½, ·áÕ³Ý³É Ù»ñ áõñ³ËáõÃÛáõÝÁ ϳ٠³é³ùÇÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ß»Õ»É ³ÛÝ ³Ù»ÝÇó, ÇÝã ²ëïí³Í áñáᯐ ¿ Ù»½ ѳٳñ: ܳ Ëáñ³Ù³ÝÏ Ë³ñ¹³í³ÝÇã ¿, ¨ Ù»Ýù å»ïù ¿ ß³ï ³ã³Éáõñç ÉÇÝ»Ýù, ·áñͳ¹ñ»Ýù Ù»ñ ½·áÝáõÃÛáõÝÁ ¨ ½³Ý³½³ÝáõÃÛáõÝÁ` ù³ÛÉ»Éáí ³Ûë ÏÛ³ÝùÇ ×³Ý³å³ñÑÝ»ñáí: Æ٠ѳçáñ¹ Ýå³ï³ÏÝ ¿` óáõÛó ï³É, û ÇÝãå»ë ϳñáÕ »ù ѳÕóѳñ»É ó³íÁ, ½³ÛñáõÛÃÁ, íñ¹áíÙáõÝùÁ, ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ, ïËñáõÃÛáõÝÁ ¨ ³ÛÉ ½·³óáõÙÝ»ñ, áñáÝù ³é³ç³ÝáõÙ »Ý íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí, ¨ û ÇÝãå»ë Ëáõë³÷»É ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÇó, áñáí ݳ ¹ñ¹áõÙ ¿ Ù»½ Ù»Õ³Ýã»É, ·áÕ³ÝáõÙ ¿ Ù»ñ ÏáãáõÙÁ ¨ ³ÛÝ, ÇÝã å³ïϳÝáõÙ ¿ Ù»½, ¨ ï³ÝáõÙ ¿ ·»ñáõÃÛ³Ý Ù»ç: Ø»½ÝÇó, ³ÛëÇÝùÝ` ùñÇëïáÝ۳ݻñÇó ß³ï»ñÁ Ù»ñÅáõÙ »Ý, áñ Ëáóí»É »Ý íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí: Ø»Ýù ³ÛÝù³Ý ËáñÝ »Ýù Ã³Õ»É Ù»ñ ó³í»ñÁ, áñ ÝáõÛÝÇëÏ ï»ÕÛ³Ï ã»Ýù, áñ ¹ñ³Ýù ¹»é Ù»½ Ñ»ï »Ý: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ëݹñ»Ýù êáõñμ Ðá·áõÝ` ѳÛïÝ»É Ù»½ Ù»ñ ëñï»ñÇ Çñ³Ï³Ý íÇ׳ÏÁ: лÝó áñ ·Çï³Ïó»Ýù, û ÇÝã »Ýù ÏñáõÙ Ù»ñ ëñï»ñáõÙ, ϳñáÕ »Ýù ù³ÛÉ»ñ Ó»éݳñÏ»É, áñå»ë½Ç ßïÏ»Ýù Ù»ñ ëñï»ñÇ íÇ׳ÏÁ ¨ ѳÕóѳñ»Ýù ¹ñ³ μ³ó³ë³Ï³Ý ѻ勉ÝùÝ»ñÁ: ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá Ù»Ýù ϳñáÕ »Ýù Ó·ï»É μÅßÏáõÃÛ³Ý, áñå»ë½Ç Ù»ñ Ñá·ÇÝ»ñÝ ³½³ïí»Ý ãÝ»ñÙ³Ý í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇó ¨ ¹³éÝáõÃÛáõÝÇó, ¨ Ù»Ýù ¨ë Ù»Ï ³Ý·³Ù ÁÝϳÉáõÝ³Ï ¹³éݳÝù êáõñμ Ðá·áõ ѳݹ»å ¨ ³ÛÝ Íñ³·ñÇ Ñ³Ý¹»å, áñ ²ëïí³Í áõÝÇ Ù»½ ѳٳñ:


¶ÉáõË

2 âܺðàÔ Ðà¶Æ §...ºÃ» ùá »Õμ³ÛñÁ Ù»Õ³ÝãÇ ù»½ ¹»Ù, ѳݹÇÙ³ÝÇ°ñ Ýñ³Ý, ¨ »Ã» ³å³ß˳ñÇ, Ý»ñÇ°ñ Ýñ³Ý: ºí »Ã» ûñÁ Ûáà ³Ý·³Ù ù»½ ¹»Ù Ù»Õ³ÝãÇ, ¨ Ûáà ³Ý·³Ù ù»½ Ùáï ¹³éݳ ¨ ³ëÇ` ³å³ß˳ñáõÙ »Ù, Ý»ñÇ°ñ Ýñ³Ý¦ (Ôáõϳë 17.3,4):

ÂáÕ»°ù Ù³ñ¹Ï³Ýó å³ñïù»ñÁ êáíáñ³μ³ñ íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ»ï ϳåí³Í ó³Ýϳó³Í ËݹñÇ ·É˳íáñ å³ï׳éÁ` ãÝ»ñáÕ Ñá·ÇÝ ¿: ²ÛÝ` íÇñ³íáñ³ÝùÇ μáÉáñ μ³ó³ë³Ï³Ý ѻ勉ÝùÝ»ñÇ ÑÇÙùÁ ¨ ³ÝÏÛáõݳù³ñÝ ¿: âÝ»ñáÕ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ ó³í ¿ ³é³ç³óÝáõÙ Ù³ñ¹áõ Ý»ñëáõÙ, ݳ¨` íñ»Å ÉáõÍ»Éáõ ëË³É ó³ÝÏáõÃÛáõÝ, áñÝ ³ÝÁÝϳÉáõÝ³Ï ¿ ¹³ñÓÝáõÙ Ù»ñ Ñá·ÇÝ, ÙÇÝ㨠ٻÝù ÷áñÓáõÙ »Ýù ïñ³Ù³μ³Ý³Ï³Ý μ³ó³ïñáõÃÛáõÝ ï³É Ù»ñ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ ¨ Ó·ïáõÙ »Ýù ³ñ¹³ñ³óÝ»É Ù»½: ²ÛÝ ³é³ç³ÝáõÙ ¿ ×ßÙ³ñÇï ëÇñá μ³ó³Ï³ÛáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: Ø»Ýù ϳñ¹áõÙ »Ýù ² ÎáñÝóóÇÝ»ñÇ 13.5-áõÙ (AMP), áñ. §ê»ñÁ ãÇ Ó·ïáõÙ å³ßïå³Ý»É

Çñ Çñ³íáõÝùÝ»ñÁ ϳ٠Çñ ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ ãÇ áñáÝáõÙ Çñ»ÝÁ. ³ÛÝ ßáõï íÇñ³íáñíáÕ, ¹Ûáõñ³·ñ·Çé ϳ٠íñ¹áííáÕ ã¿ ¨


22

ãÇ Ñ³Ù³ñáõÙ ³ÛÝ ã³ñÇùÁ, áñ ³ñí»É ¿ Çñ ѳݹ»å¦ (ë³ Ý߳ݳÏáõÙ ¿, áñ ë»ñÁ áõß³¹ñáõÃÛáõÝ ãÇ ¹³ñÓÝáõÙ Çñ Ïñ³Í ³Ýï»ÕÇ ï³é³å³ÝùÇÝ): ÖßÙ³ñÇï Ý»ñáõÙÝ ³ÛÝ ¿, ÇÝãÝ ³Ù»ÝÇó μ³ñ¹ ¿ ï³É: Ø»Ýù ϳñáÕ »Ýù ï»ëÝ»É ³Ûë ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ Ôáõϳë 17.1-4-áõÙ, áñï»Õ ÐÇëáõëÁ ËáëáõÙ ¿ñ Æñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇ Ñ»ï: êϽμáõÙ ÐÇëáõëÁ ·ñ³í»ó Ýñ³Ýó áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ ³ÛÝ ÷³ëïÇ íñ³, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ÝËáõë³÷»ÉÇáñ»Ý ·³Éáõ ¿, ÇëÏ Ñ»ïá Ñáñ¹áñ»ó` Ùßï³å»ë Ý»ñ»É ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ íÇñ³íáñáõÙ »Ý Ýñ³Ýó: ²ß³Ï»ñïÝ»ñÁ å³ï³ë˳ݻóÇÝ îÇñáçÁ` §²í»É³óñá°õ Ù»ñ ѳí³ïùÁ¦: ²ÛÉ Ëáëùáí` Ýñ³Ýù ѳëϳó³Ý, áñ ¹Åí³ñ û ϳñáÕ³Ý³Ý Ùßï³å»ë Ý»ñ»É Çñ»Ýó ë»÷³Ï³Ý áõÅ»ñáí: Üñ³Ýù ½·³óÇÝ, áñ ³Ûë ËáëùÝ ÁݹáõÝ»Éáõ ѳٳñ ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ ѳí³ïùÇ ³í»ÉÇ μ³ñÓñ ٳϳñ¹³Ï, ³ÛÝå»ë áñ, Ýñ³Ýù Ëݹñ»óÇÝ ÐÇëáõëÇÝ` ³í»É³óÝ»É Çñ»Ýó ѳí³ïùÁ: ²ß³Ï»ñïÝ»ñÁ ß³ï Ññ³ßùÝ»ñ ¿ÇÝ ï»ë»É, ûñÇݳÏ` Ù»é»ÉÝ»ñÇ Ñ³ñáõÃÛáõÝ, μÅßÏáõÃÛáõÝÝ»ñ, çñÇ íñ³Ûáí ù³ÛÉ»ÉÁ, Íáí»ñ ѳݹ³ñï»óÝ»ÉÁ ¨ ³ÛÉÝ, ¨ áã ÙÇ ³Ý·³Ù ã¿ÇÝ Ëݹñ»É, áñ Çñ»Ýó ѳí³ïùÝ ³í»É³Ý³ñ, μ³Ûó »ñμ ËáëùÁ Ý»ñÙ³Ý Ù³ëÇÝ ¿ñ, Ýñ³Ýù Ëݹñ»óÇÝ ³í»ÉÇ ß³ï ѳí³ïù` ³Ý»Éáõ ѳٳñ ³ÛÝ, ÇÝã ÐÇëáõëÁ å³ïíÇñáõÙ ¿ñ Çñ»Ýó: ²Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí, ½³ñٳݳÉÇ ã¿, áñ Ý»ñ»ÉÁ ³Û¹ù³Ý ¹Åí³ñ ¿ Ù»½ ѳٳñ: Ü»ñ»ÉÝ ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ Ù»ñ ÇëÏ û·ïÇ Ñ³Ù³ñ, û° ýǽÇϳå»ë, û° Ñá·»å»ë: سïûáë 18.21-35-áõÙ ÐÇëáõëÁ ËáñÑáõñ¹ ¿ ï³ÉÇë ä»ïñáëÇÝ` Ý»ñ»É ÛáóݳëáõÝ ³Ý·³Ù Ûáà ³Ý·³Ù: ²Ûë ѳïí³ÍáõÙ ÐÇëáõëÁ Ýϳñ³·ñáõÙ ¿ ãÝ»ñáõÙÁ` å³ïÙ»Éáí ÙÇ ³é³Ï ³ÝáÕáñ٠ͳé³ÛÇ Ù³ëÇÝ, áí áÕáñÙáõÃÛáõÝ ¿ñ ëï³ó»É Çñ ïÇñáçÇó, μ³Ûó ã¿ñ ϳñáÕ³ó»É óáõó³μ»ñ»É ÝáõÛÝ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ Çñ ͳé³Û³ÏóÇ Ñ³Ý¹»å, áí ß³ï ³í»ÉÇ ùÇã ¿ñ å³ñïù Çñ»Ý: ÐÇëáõëÝ ³í³ñï»ó ³Ûë ³é³ÏÁ` Ëáë»Éáí ãÝ»ñáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó í³Ë׳ÝÇ Ù³ëÇÝ. §ºí Ýñ³ î»ñÁ μ³ñϳݳ-

Éáí` Ýñ³Ý Ù³ïÝ»ó ¹³ÑÇ×Ý»ñÇÝ, ÙÇÝ㨠áñ ³ÙμáÕç å³ñïùÁ í׳ñÇ Ýñ³Ý: ²Ûëå»ë ¿É ÆÙ »ñÏݳíáñ гÛñÁ ϳÝÇ Ó»½, »Ã» ¹áõù ³Ù»Ý ٻϹ Çñ »ÕμáñÁ` Ó»ñ ³ÙμáÕç ëñïÇó ãÃáÕÝ»ù Ýñ³Ýó ѳÝó³ÝùÝ»ñÁ¦:


23

Ø»Ýù Ùï³íáñ ï³Ýç³ÝùÝ»ñ »Ýù ÏñáõÙ, »Ã» ã»Ýù Ý»ñáõÙ. ³ë»ë μ³Ýï³ñÏí³Í ÉÇÝ»Ýù ï³Ýç³ÝùÇ ë»ÝÛ³ÏáõÙ, áñï»Õ ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ ¨ íñ¹áíÙáõÝùÁ ϳñÍ»ë ëáõñ ¹³Ý³ÏÝ»ñáí ͳÏáïáõÙ ¨ Ïïñ³ïáõÙ »Ý Ù»ñ ëÇñïÁ: ¸Åμ³Ëï³μ³ñ, ÇÝùÝ»ñë »Ýù μ»ñáõÙ ³Ûë å³ïÇÅÁ Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, »ñμ Ññ³Å³ñíáõÙ »Ýù Ý»ñ»É ¨ μ³ó ÃáÕÝ»É: سïûáë 5.7-áõÙ ÐÇëáõëÝ ³ë³ó. §ºñ³Ýǯ áÕáñÙ³ÍÝ»ñÇÝ, áñ Ýñ³Ýù áÕáñÙáõÃÛáõÝ Ï·ïݻݦ: àÕáñÙáõÃÛáõÝÁ` Ý»ñáõÙ ¿: ø³ÝÇ áñ μáÉáñë ó³ÝϳÝáõÙ »Ýù ëï³Ý³É ²ëïÍá áÕáñÙáõÃÛáõÝÁ, Ù»Ýù å»ïù ¿ ³Ý»Ýù ³ÛÝ, ÇÝã å³Ñ³ÝçíáõÙ ¿ ¹ñ³ ѳٳñ, ³ÛëÇÝùÝ` Ý»ñ»Ýù ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó: àñå»ë ùñÇëïáÝ۳ݻñ` Ù»Ýù å»ïù ¿ ѻ層Ýù Ù»ñ îÇñáç ûñÇݳÏÇÝ` Ý»ñ»Éáí Ù»½ íÇñ³íáñ³Ýù å³ï׳éáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó ¨ ³ÕáûÉáí Ýñ³Ýó ѳٳñ: ÐÇëáõëÝ ³ÝÓ³Ùμ óáõó³¹ñ»ó Ý»ñÙ³Ý ·»ñ³·áõÛÝ ûñÇݳÏÁ` ٳѳݳÉáí Ù»½ ѳٳñ ˳ãÇ íñ³: ܳ ÝáõÛÝå»ë óáõÛó ïí»ó Ù»½ Æñ ٻͳ·áõÛÝ ë»ñÁ, áñ ϳñáÕ »Ýù ׳ݳã»É ³Û¹ ½áÑÇ ßÝáñÑÇí: ºñμ ÐÇëáõëÁ ·³Ùí³Í ¿ñ ˳ãÇÝ ¨ ë³ñë³÷»ÉÇ ó³í»ñ ¿ñ ÏñáõÙ Í»ÍÇ, ѳÛÑáÛ³ÝùÇ ¨ ͳÕñ³ÝùÇ »ÝóñÏí»Éáõó Ñ»ïá, ܳ Ëݹñ»ó гÛñ ²ëïÍáõÝ` Ý»ñ»É Æñ»Ý ã³ñã³ñáÕÝ»ñÇÝ: ܳ ³Õáûó Ýñ³Ýó ѳٳñ` ³ë»Éáí. §Ð³°Ûñ, Ãá°Õ Ýñ³Ýó, áñáíÑ»ï¨ ã·Çï»Ý, û ÇÝã »Ý ³ÝáõÙ...¦ (Ôáõϳë 23.34): ´Ý³Ï³Ýáñ»Ý, ÝÙ³Ý Çñ³íÇ׳ÏáõÙ ¹áõù íÇñ³íáñ³Ýù, ½³ÛñáõÛà ¨ ¹³éÝáõÃÛáõÝ Ï½·³ÛÇù. Ó»½ Ùáï íñ»Å ÉáõÍ»Éáõ áõÅ»Õ ó³ÝÏáõÃÛáõÝ Ï³é³ç³Ý³ñ: ¸áõù μݳ½¹áñ»Ý ϳճճϻÇù ²ëïÍáõÝ` Ëݹñ»Éáí ½³ñÏ»É Ó»½ ó³í å³ï׳éáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó ³Ùåñáåáí ¨ ϳÛͳÏáí, ϳ٠³ÝÇÍ»É Ýñ³Ýó ¨ Ýñ³Ýó ³å³·³ ë»ñáõݹݻñÁ ³Ù»Ý³ë³ñë³÷»ÉÇ ³Ý»ÍùÝ»ñáí, áñ ϳñ»ÉÇ ¿ »ñ¨³Ï³Û»É: ê³Ï³ÛÝ ÐÇëáõëÝ ³Û¹å»ë ãí³ñí»ó, ¨, áñå»ë Üñ³ ×ßÙ³ñÇï Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñ, Ù»Ýù ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ Ý»ñ»Ýù ¨ ³ÕáûÝù Ýñ³Ýó ѳٳñ, áíù»ñ ó³í »Ý å³ï׳éáõÙ Ù»½: ܳ »Ï³í ³Ûë »ñÏÇñ` áñå»ë ѳë³ñ³Ï Ù³ñ¹, áõݻݳÉáí ÝáõÛÝ ½·³óáõÙÝ»ñÁ, áñ Ù»Ýù áõÝ»Ýù, μ³Ûó ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ ܳ ³ÛÉ Ï»ñåáí å³ï³ë˳ݻó íÇñ³íáñ³ÝùÇÝ: Ø»Ýù å»ïù ¿


24

ѻ層Ýù Üñ³ ûñÇݳÏÇÝ, áñå»ë½Ç í»ñ³åñ»Ýù ×ßÙ³ñÇï ˳ճÕáõÃÛáõÝ, ×»ÕùáõÙÝ»ñ ¨ ûÍáõÃÛ³Ý ³é³ï Ñáëù: âÝ»ñáõÙÁ ¹³éÝáõÃÛáõÝ ¿ μ»ñáõÙ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ ¨ ϳñáÕ ¿ ³ÝѳݷëïáõÃÛ³Ý å³ï×³é ¹³éݳÉ: ijٳݳÏÇ ÁÝóóùáõÙ ³ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ³Ùñ³Ý³É Ó»ñ ÙïùáõÙ ¨ ³é³ç³óÝ»É μ³½Ù³ÃÇí ³éáÕç³Ï³Ý ËݹÇñÝ»ñ, ûñÇݳÏ` ³ÝùÝáõÃÛáõÝ ¨ ¹»åñ»ëdz: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ»ï¨³ÝùÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý μ³½Ù³åÇëÇ ÉÇÝ»É. 1. ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ íñ»ÅÇ ½·³óáõÙ ³é³ç³óÝ»É ØÇ ÑáíÇí, áí íÇñ³íáñí»É ¿, áñáßáõÙ ¿ ³ÝÇÍ»É ³ÛÝ Ù³ñ¹áõÝ, áõÙ ×ßÙ³ñï³óÇáñ»Ý ϳ٠ë˳ÉÙ³Ùμ ѳٳñáõÙ ¿ Çñ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éÁ: ò³íáù, ݳ Ëáëù»ñ ¿ í»ñóÝáõÙ ²ëïí³Í³ßÝãÇó, áñå»ë½Ç ³ÝÇÍÇ ³ÛÝ Ù³ñ¹áõÝ, áí, Çñ ϳñÍÇùáí, íÇñ³íáñ»É ¿ Çñ»Ý, ¨ Ù³Ñ Ñéã³ÏÇ Ýñ³ ÏÛ³ÝùáõÙ: ܳ ³ñ¹³ñ³óÝáõÙ ¿ Çñ ù³ÛÉ»ñÁ` ³ë»Éáí. §Ü³ ÇÙ ÃßݳÙÇÝ ¿¦: ²ñ¹Ûáù ³Û¹ ÑáíÇíÁ ѳ׻ÉÇ ¿ ²ëïÍá±õÝ, û± ë³ï³Ý³ÛÇÝ: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ Ãáõݳíáñ»É Ó»ñ Ñá·ÇÝ` ÉóÝ»Éáí ³ÛÝ ³ï»ÉáõÃÛ³Ùμ: ¼³ÛñáõÛÃáí ³ëí³Í Ëáëù»ñÁ óáõÛó »Ý ï³ÉÇë, û ÇÝã ϳ Ó»ñ ëñïáõÙ: àÙ³Ýù Ëáëù»ñ »Ý åáÏáõÙ ²ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý Ñ³Ù³ï»ùëïÇó, áñå»ë½Ç ³ñ¹³ñ³óÝ»Ý Çñ»Ýó ëË³É ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ íñÇųéáõÃÛ³Ùμ Éóí³Í ³ÕáÃùÝ»ñÁ: ²ëïí³Í ãÇ å³ï³ë˳ÝáõÙ ÝÙ³Ý ³ÕáÃùÝ»ñÇÝ: ØÇ·áõó» ¹áõù íÇñ³íáñ»É »ù ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, ÇÝãÇó Ñ»ïá ϳ°Ù ¹»é ã»ù ÁݹáõÝ»É Ó»ñ ë˳ÉÁ, ϳ°Ù Ññ³Å³ñí»É »ù ÁݹáõÝ»É ³ÛÝ, ¨ ¹ñ³ Ñ»ï Ù»Ïï»Õ, ËݹñáõÙ »ù ²ëïÍáõÝ` ëå³Ý»É ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ, ù³ÝÇ áñ ѳٳñáõÙ »ù, áñ ݳ Ó»ñ ÃßݳÙÇÝ ¿: ²Û¹ Ù³ñ¹Á ãÇ Ù³Ñ³ÝáõÙ, ÇÝãå»ë ³ÏÝϳÉáõÙ ¿Çù, ¨ ¹áõù ß³ñáõݳÏáõÙ »ù ³ï»ÉáõÃÛáõÝ ¨ ÃßݳٳÝù ï³Í»É Ýñ³ ѳݹ»å: ØDZû ¹áõù ×Çßï »ù. ¹áõù ½ñÏáõÙ »ù Ó»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ ³å³ß˳ñ»Éáõ ϳ٠÷ñÏí»Éáõ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÇó, »ñμ Ù³Ñ »ù Ñéã³ÏáõÙ Ýñ³Ýó íñ³: ºÃ» ¹áõù Ùï³Í»ù Ó»ñ íñÇųéáõÃÛ³Ý ¹ñ¹³å³ï׳éÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ, ³å³ Ïѳëϳݳù, áñ ¹ñ³Ýù ëË³É »Ý: ºñμ ²ëïí³Í å³ïñ³ëïíáõÙ ¿ å³ï³ëË³Ý»É Ó»ñ ³ÕáÃùÝ»ñÇÝ, ܳ ݳÛáõÙ ¿ Ó»ñ ëñïÇÝ ¨ ¹ñ¹³å³ï׳éÝ»ñÇÝ, ÇÝãå»ë ݳ¨


25

ѳßíÇ ¿ ³éÝáõ٠ųٳݳÏÁ ¨ ³ÛÉ ·áñÍáÝÝ»ñ: Þ³ï Ñ³×³Ë Ù»Ýù, ãáõݻݳÉáí Çñ³Ï³ÝáõÃÛ³Ý ³ÙμáÕç³Ï³Ý å³ïÏ»ñÁ, áñáßáõÙ »Ýù ϳëϳͳÝùÇ »ÝóñÏ»É ²ëïÍáõÝ ¨ Üñ³ ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ: ÆѳñÏ», ³Ûëå»ë í³ñí»Éáí, Ù»Ýù Ùßï³å»ë Ñdzëó÷í³Í ÏÉÇÝ»Ýù: ÐÇëáõëÁ ÉÇ ¿ ëÇñáí, ܳ ÝáõÛÝå»ë ÏÛ³Ýù å³ñ·¨áÕÝ ¿: ÐáíѳÝÝ»ë 3.17-áõÙ ·ñí³Í ¿. §àñáíÑ»ï¨ ²ëïí³Í Æñ àñ¹áõÝ

ãáõÕ³ñÏ»ó ³ß˳ñÑ, áñ ³ß˳ñÑÁ ¹³ïÇ, ³ÛÉ, áñ ³ß˳ñÑÁ Üñ³Ýáí ÷ñÏíǦ: ºñÏñáñ¹ ä»ïñáë 3.9-áõÙ ·ñí³Í ¿. §î»ñÁ… ãÇ Ï³Ù»ÝáõÙ, áñ ÏáñãáÕÝ»ñ ÉÇÝ»Ý, μ³Ûó áñ ³Ù»ÝÝ ³å³ß˳ñáõÃÛ³Ý Ñ³ëݻݦ: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù ÑÇÙÝí»É Ó»ñ Ù³ñÙÝ³Ï³Ý Ùï³Í»É³Ï»ñåÇ íñ³` ÷áñÓ»Éáí ÉáõÍ»É Ó»ñ ËݹÇñÝ»ñÁ, ¨ ½ñÏí»É ²ëïÍá ˳ճÕáõÃÛáõÝÇó: Ò»ñ Ùïù»ñÁ` ²ëïÍá Ùïù»ñÁ ã»Ý, ¨ Ó»ñ ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ` ²ëïÍá ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ ã»Ý: гÝÓÝ»°ù Ó»ñ Çñ³íÇ׳ÏÝ ²ëïÍá Ó»éù»ñÇ Ù»ç: ²ëïí³Í ëÇñáõÙ ¿ ³ÛÝ Ù³ñ¹áõÝ, áí íÇñ³íáñ»É ¿ Ó»½, ¨ ܳ ãÇ Ï³Ù»ÝáõÙ, áñ ³Û¹ Ù³ñ¹Á ÏáñãÇ, ³ÛÉ, áñ ׳ݳãÇ Æñ»Ý: àã áù ã·ÇïÇ ²ëïÍá Íñ³·ÇñÁ ¨ Ýå³ï³ÏÁ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ Ù³ñ¹áõ ÏÛ³ÝùáõÙ, ù³ÝÇ ¹»é ܳ ãÇ Ñ³ÛïÝ»É ¹³: §àñáíÑ»ï¨ ²ëïí³Í ¿, áñ Ý»ñ·áñÍáõÙ ¿ Ó»½³ÝáõÙ` ϳٻݳÉÝ ¿É, ³Ý»ÉÝ ¿É...¦ (öÇÉÇå»óÇÝ»ñÇ 2.13): ÐÇëáõëÁ å³ïíÇñ»ó Ù»½` ³ÕáÃ»É Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ¨ ûñÑÝ»É Ýñ³Ýó` ³ÝÇÍ»Éáõ ÷á˳ñ»Ý: ØÇ Í³é³ÛáÕÇ, áí ÑáííÇ û·Ý³Ï³Ý ¿ñ, ë˳ÉÙ³Ùμ Ù»Õ³¹ñ»óÇÝ »Ï»Õ»óáõ ýÇݳÝëÝ»ñÁ Ûáõñ³óÝ»Éáõ Ù»ç: ܳ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý ¿ñ íÇñ³íáñí»É, áñ áñáᯐ ¿ñ ³ÙμáÕçáíÇÝ ³Ûñ»É ³ÛÝ »Ï»Õ»óÇÝ, áñï»Õ ͳé³ÛáõÙ ¿ñ: Üñ³ ëñïáõÙ ³ÛÝù³Ý ½³ÛñáõÛÃ, ³ï»ÉáõÃÛáõÝ ¨ íñ»ÅÇ ½·³óáõ٠ϳñ, áñ å³ïñ³ëïíáõÙ ¿ñ ¹ÇÙ»É ³Û¹ ù³ÛÉÇÝ, û¨ ϳñáÕ ¿ñ ѳÛïÝí»É μ³ÝïáõÙ ¹ñ³ ѳٳñ: ²Û¹ Ù»Õ³¹ñ³ÝùÇ Ýå³ï³ÏÝ ¿ñ` ³ñÅ»½ñÏ»É ¨ ˳Ûï³é³Ï»É Ýñ³Ý å³ñ½³å»ë ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ݳ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ñ Ñ»é³Ý³É ³Û¹ »Ï»Õ»óáõó: ²Û¹ Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÁ Ù»Í ó³í å³ï׳é»ó Ýñ³ ÁÝï³ÝÇùÇÝ: Üñ³ ÏÇÝÁ ½³ÛñáõÛÃáí Ñ»é³ó³í »Ï»Õ»óáõó: ê³Ï³ÛÝ ³Û¹ Ù³ñ¹Á Ùï³÷áËí»ó ¨ áñáß»ó å³Ûù³ñ»É ÷áÃáñÏÇ ¹»Ù: ܳ Ý»ñ»ó Çñ»Ý Ù»Õ³¹ñáÕÝ»ñÇÝ ¨ Ùݳó ³Û¹


26

»Ï»Õ»óáõÙ áñáß Å³Ù³Ý³Ïáí: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ Ýñ³Ý ³ñ¹³ñ³óñÇÝ, ¨ áñáßí³Í ųٳݳÏÇÝ ²ëïí³Í μ³ñÓñ³óñ»ó Ýñ³Ý` ï³Éáí μáÉáñáíÇÝ ³ÛÉ Í³é³ÛáõÃÛáõÝ: ²ÛÅ٠ݳ ѳëï³ïí³Í ¿ Çñ Ýáñ ͳé³ÛáõÃÛ³Ý Ù»ç ¨ »ñç³ÝÇÏ ¿: ö³¯éù ²ëïÍáõÝ Æñ ßÝáñÑùÇ Ñ³Ù³ñ: Ø»Ýù ³åñáõÙ »Ýù ³ÛÝåÇëÇ ³ß˳ñÑáõÙ ¨ ³ÛÝåÇëÇ Ñ³ë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý Ù»ç, áñï»Õ Ù³ñ¹ÇÏ ³ÝáõÙ »Ý ³ÛÝ, ÇÝã ó³ÝϳÝáõÙ »Ý, »ñμ»ÙÝ, ·ñ»Ã» ϳ٠μáÉáñáíÇÝ ãÙï³Í»Éáí Çñ»Ýó ßñç³å³ïáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ù³ëÇÝ: سñ¹ÇÏ, ѳÝáõÝ »ë³ëÇñ³Ï³Ý Ýå³ï³ÏÝ»ñÇ, ³Ý³ñ¹³ñ ¨ ݻݷ ³ñ³ñùÝ»ñ »Ý ·áñÍáõÙ, íÇñ³íáñáõÙ »Ý ¨ Ù»Í ó³í å³ï׳éáõÙ Çñ³ñ: ê³ ¿ å³ï׳éÁ, áñ áÙ³Ýù ¹ÇÙáõÙ »Ý ͳÛñ³Ñ»Õ ÙÇçáóÝ»ñÇ` ѳßí»Ñ³ñ¹³ñ ï»ëÝ»Éáõ ѳٳñ: ²ÛÝáõ³Ù»Ý³ÛÝÇí, ¹³ ѳϳëáõÙ ¿ ³ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý áõëÙáõÝùÇÝ: 2. ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù ³ÝÙïáñ»Ý í³ñí»É ¨ ÏáñóÝ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳñ·³ÝùÁ Ó»ñ ѳݹ»å ºñÏáõ ³Ýѳßï ˳ñǽٳïÇÏ ÑáíÇíÝ»ñ, áíù»ñ ÈáݹáÝáõÙ ·ïÝíáÕ ÝáõÛÝ »Ï»Õ»óáõó ¿ÇÝ, ÙÇ ÏÇñ³ÏÇ ³é³íáïÛ³Ý` ³ÝÙÇç³å»ë ѳí³ùáõÛÃÇó Ñ»ïá, ³Ùáóμ³ñ ÏéíÇ μéÝí»óÇÝ »Ï»Õ»óáõ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇ ³ãùÇ ³éç¨, áñÝ ³í³ñïí»ó Í»ÍÏéïáõùáí: ÎéíÇ å³ï׳éáí »ñÏáõëÝ ¿É ÁÝÏ³Ý ·»ïÝÇÝ: ÆÝãåÇëǯ ˳Ûï³é³ÏáõÃÛáõÝ: ¸Åμ³Ëï³μ³ñ, ³ÛÝ ËݹÇñÁ, áñÁ íÇñ³íáñ³Ýù ¿ñ ³é³ç³óñ»É, ¹»é ÉáõÍí³Í ã¿ñ, ¨ ѳ½Çí û ÉáõÍí»ñ ÏéíÇ ÙÇçáóáí: ²Û¹ »ñÏáõ ͳé³ÛáÕÝ»ñÁ ¹³ñÓ³Ý ë³ï³Ý³ÛÇ Ù³ñï³í³ñáõÃÛ³Ý ½áÑÁ. Ýñ³Ýù ÃáõÛÉ ïí»óÇÝ, áñ ³ï»ÉáõÃÛáõÝÁ ¨ ½³ÛñáõÛÃÝ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý Éóí»Ý Çñ»Ýó Ý»ñëáõÙ, áñ ¹ñ³Ýù ¹áõñë ó÷í»óÇÝ: Üñ³Ýù ÁÝÏ³Ý ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÁ, ¨ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ³ÙáÃáí ÙݳóÇÝ, ÏáñóñÇÝ Çñ»Ýó áõñ³ËáõÃÛáõÝÁ ¨ ˳Ûï³é³Ï»óÇÝ Çñ»Ýó: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù ³ÝÙÇï í³ñù óáõó³μ»ñ»É` ÝÙ³Ýí»Éáí ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹áõ, áí Ïáñóñ»É ¿ Çñ Ùï³íáñ áõݳÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ϳ٠³éáÕç ¹³ïáÕáõÃÛáõÝÁ: Üñ³Ýó áã ѳëáõÝ ù³ÛÉ»ñÁ μ³ó³ë³Ï³Ý Ï»ñåáí ³Ý¹ñ³¹³ñÓ³Ý Çñ»Ýó »Ï»Õ»óáõ íñ³, ¨ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ³ÛÝ å³é³Ïïí»ó: ²í»ÉÇÝ, ³Ýѳٻñ³ßËáõÃÛáõÝÁ, μ³ËáõÙÝ»ñÁ ¨ í³ï í³ñù³·Ç-


27

ÍÁ ϳݷݻóÝáõÙ »Ý ²ëïÍá ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ êáõñμ Ðá·áõ ÑáëùÁ: ºñÏݳÛÇÝ ½áñáõÃÛáõÝÁ ãÇ ÉóíÇ ³ÛÝ »Ï»Õ»óáõÙ, áñï»Õ ãϳ Ùdzμ³ÝáõÃÛáõÝ, ¨, ³ÝϳëϳÍ, ³Û¹ »Ï»Õ»óÇÝ ãÇ ³×Ç á°ã ù³Ý³Ï³å»ë, á°ã Ñá·¨áñ³å»ë: 3. ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ÙÕ»É Ó»½ Ù³ñ¹³ëå³ÝáõÃÛ³Ý ²ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý Ñ»ñáëÝ»ñÇó Ù»ÏÁ, áõÙ ë³ μÝáñáß ¿ñ` ºë³íÝ ¿: ܳ Ëáñ³å»ë íÇñ³íáñí»ó, »ñμ Ýñ³ »Õμ³Ûñ гÏáμÁ, Çñ Ùáñ û·ÝáõÃÛ³Ùμ, ·áÕ³ó³í Çñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÁ Çñ»Ýó ÑáñÇó` Æë³Ñ³ÏÇó: ²Ûë Ù³ëÇÝ ·ñí³Í ¿ ÌÝݹáó 27-ñ¹ ·ÉËáõÙ: гÏáμÝ ëïÇåí³Í ¿ñ ÷³ËáõëïÇ ¹ÇÙ»É, áñå»ë½Ç Ëáõë³÷»ñ ºë³íÇ ½³ÛñáõÛÃÇó ¨ íñ»ÅÇó: ºë³íÝ ³ÛÝù³Ý ¿ñ íÇñ³íáñí»É, áñ ɳó ¿ñ ÉÇÝáõÙ ëñïÇ ó³íÇó: ܳ ¹³í³×³Ýí³Í ¿ñ ½·áõÙ Çñ»Ý, ù³ÝÇ áñ »Õμ³ÛñÁ ˳μ»áõÃÛ³Ùμ í»ñóñ»É ¿ñ Çñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÁ, ³ÛÝå»ë áñ, ݳ áñáß»ó íñ»Å ÉáõÍ»É Ð³ÏáμÇó` ëå³Ý»Éáí Ýñ³Ý (Ëáëù 41): ²Ûë ¹»åùÝ Çëϳå»ë óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, û áñù³Ý íï³Ý·³íáñ ϳñáÕ ¿ ÉÇÝ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ: гÏáμÁ ÷³ËáõëïÇ ¹ÇÙ»ó Çñ Ùáñ` è»μ»Ï³ÛÇ û·ÝáõÃÛ³Ùμ: ºë³íÇ ½³ÛñáõÛÃÁ μáñμáùí»ó, »ñμ »Õμ³ÛñÁ íÇñ³íáñ»ó Çñ»Ý. ³ÛÝ ¹³ñÓ³í Ýñ³ ÉáõÍÁ: Æ í»ñçá, ݳ ³½³ïí»ó Çñ ÉÍÇó: î³ñÇÝ»ñ ³Ýó, ºë³íÁ ѳݹÇå»ó Çñ »ÕμáñÁ: гÏáμÝ ³é³ç³ñÏ»ó í»ñ³Ï³Ý·Ý»É ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ¨ »ñÏáõ »Õμ³ÛñÝ»ñÁ ѳßïí»óÇÝ: ºñμ ¹áõù ˳μí³Í ϳ٠¹³í³×³Ýí³Í »ù ½·áõÙ ÁÝÏ»ñáç ϳ٠ѳñ³½³ïÇ ÏáÕÙ��ó, ÑÇß»°ù, áñ ºë³íÁ Ý»ñ»ó Çñ гÏáμÇÝ, ¨ Ýñ³Ýó »Õμ³Ûñ³Ï³Ý ß÷áõÙÁ í»ñ³Ï³Ý·Ýí»ó: âÝ»ñ»Éáí` Ù»Ýù ÏñáõÙ »Ýù Ù»ÕùÁ Ù»ñ ëñïáõÙ, ÇÝãÇ å³ï׳éáí ÇÝùÝ»ñë »Ýù Ù»Õù ·áñÍáõÙ: âÝ»ñáõÙÁ, ³×áÕ Í³éÇ å»ë, μ³½áõÙ ßÇí»ñ ¿ ï³ÉÇë: ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ¹³éÝáõÃÛáõÝ ¨ ³ï»ÉáõÃÛáõÝ ³é³ç³óÝ»É, áñáÝù ëå³ÝáõÃÛ³Ý Ï¹ñ¹»Ý Ù³ñ¹áõÝ: ²é³çÇÝ ÐáíѳÝÝ»ë 2.9-áõÙ ³ëíáõÙ ¿. §àí áñ ³ëáõÙ ¿, û ÉáõÛëÇ Ù»ç ¿ ¨ Çñ »ÕμáñÝ ³ïáõÙ ¿, ÙÇÝ㨠ÑÇÙ³ ˳í³ñÇ Ù»ç ¿¦: ²ÛÉ Ëáëùáí` ݳ ˳μáõÙ ¿ ÇÝùÝ Çñ»Ý` Ùï³Í»Éáí, áñ ³åñáõÙ ¿ ÉáõÛëÇ Ù»ç: ²é³çÇÝ ÐáíѳÝÝ»ë 3.15-áõÙ ÝáõÛÝå»ë ·ñí³Í ¿. §Ü³, áí áñ Çñ »ÕμáñÝ

³ïáõÙ ¿, Ù³ñ¹³ëå³Ý ¿, ¨ ·Çï»ù, áñ ³Ù»Ý Ù³ñ¹³ëå³Ý ѳíÇï»Ý³Ï³Ý ÏÛ³Ýù ãáõÝÇ` ѳëï³ïí³Í Çñ»ÝáõÙ¦:


28

4. ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ï³ñ³Ó³ÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ï×³é ¿ ¹³éÝáõÙ ÁÝï³ÝÇùáõÙ âÝ»ñáÕ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ å³ï׳éáí ÁÝï³ÝÇùáõÙ ëáíáñ³μ³ñ ï³ñ³Ó³ÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý ³é³ç³ÝáõÙ: ÀÝï³ÝÇùÁ ë³ï³Ý³ÛÇ ·É˳íáñ ÃÇñ³ËÝ ¿, ù³ÝÇ áñ ²ëïí³Í ÑÇÙݳϳÝáõÙ û·ï³·áñÍáõÙ ¿ Ñ»Ýó ÁÝï³ÝÇùÁ` Ù³ñ¹ÏáõÃÛ³ÝÝ ûñÑÝ»Éáõ ѳٳñ: ²Ñ³ áñáß íï³Ý·³íáñ ׳ݳå³ñÑÝ»ñ, áñáÝóáí ݳ Ùáõïù ¿ ·áñÍáõÙ ÁÝï³ÝÇù ¨ Ù³ëݳïáõÙ ¿ ³ÛÝ, »Ã» ³Û¹ ÁÝï³ÝÇùÇ ³Ý¹³ÙÝ»ñÁ áÕç³ÙÇï Ï»ñåáí ã»Ý ѳÕóѳñáõÙ íÇñ³íáñ³ÝùÁ:  ²ÙáõëÝáõ ¨ ÏÝáç ÙÇç¨ ÏéÇíÝ»ñ »Ý ëÏëíáõÙ, ÇÝãÁ ѳݷ»óÝáõÙ ¿ ÁÝï³Ý»Ï³Ý μéÝáõÃÛ³Ý, Ñݳñ³íáñ Ù³ñÙÝ³Ï³Ý íݳëí³ÍùÝ»ñÇ ¨ ùñ»³Ï³Ý å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛ³Ý:  ²ÙáõëÇÝÁ ¨ ÏÇÝÁ ßáõï íÇñ³íáñíáÕ ¨ íÇ׳ë»ñ »Ý ¹³éÝáõÙ. ÝáõÛÝÇëÏ Ù»Ï å³ï³Ñ³Ï³Ýáñ»Ý ³ëí³Í ëË³É ËáëùÁ Ýñ³ÝóÇó Ù»ÏÇ ÏáÕÙÇó ϳñáÕ ¿ Ù»Í ËݹñÇ í»ñ³Íí»É:  ºñ»Ë³Ý»ñÁ ¹Åμ³Ëï »Ý ¹³éÝáõÙ, ù³ÝÇ áñ ÍÝáÕÝ»ñÁ ã»Ý ϳñáÕ³ÝáõÙ, ÇÝãå»ë ѳñÏÝ ¿, ýÇݳÝë³å»ë ³å³Ñáí»É Ýñ³Ýó: Âí³ñÏí³ÍÝ»ñÇó Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ ϳñáÕ ¿ ¹³ï³ñÏáõÃÛ³Ý ½·³óáõÙÇ, Ñáõë³Ñ³ïáõÃÛ³Ý, ó³íÇ, ¹³í³×³ÝáõÃÛ³Ý ¨ íñ¹áíÙáõÝùÇ å³ï×³é ¹³éÝ³É ³ÙáõëÝáõ, ÏÝáç ¨ »ñ»Ë³Ý»ñÇ ëñïáõÙ, ÇÝãÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ Ýñ³Ýù Ϲ³¹³ñ»Ý íëï³Ñ»É ÙÇÙÛ³Ýó, ¨ ÁÝï³ÝÇùÁ Ïù³Ûù³ÛíÇ: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ÁÝï³ÝÇùáõÙ ³Ýíëï³ÑáõÃÛáõÝ ¿ ³é³ç³ÝáõÙ, ¨ ³ÙáõëÇÝÝ»ñÇ ß÷áõÙÁ ˳óñíáõÙ ¿: ²ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã ³ëíáõÙ ¨ ³ñíáõÙ ¿` μáÉáñ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, Ëáëù»ñÁ ¨ ÝáõÛÝÇëÏ ³ÙáõëÇÝÝ»ñÇ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇ Ñ³Ý¹»å, ϳëϳͳÙïáñ»Ý ¨ ùÝݳ¹³ïáñ»Ý »Ý ÁÝϳÉíáõÙ, ¨ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ ÷áñÓáõÙ ¿ óùáõÝ ¹ñ¹³å³ï׳éÝ»ñ ·ïÝ»É ¹ñ³ÝóáõÙ: гë³ñ³Ï ÁÝï³Ý»Ï³Ý ѳñó»ñÁ ï³ñ³ï»ë³Ï Ù»ÏÝáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý ëï³ÝáõÙ: ²ÙáõëÇÝÝ»ñÁ ã³ñ³·áõß³Ï ù³ÛÉ»ñ »Ý ÝϳïáõÙ ³ÛÝ ¹»åùáõÙ, »ñμ ÝÙ³Ý μ³Ý»ñ ãϳÝ, ¨ Ýñ³Ýó


29

÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ËÇëï ɳñí³Í »Ý ¹³éÝáõÙ: ì³ï³·áõÛÝÁ, áñ ϳñáÕ ¿ ï»ÕÇ áõݻݳÉ` ÁÝï³Ý»Ï³Ý ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ë½áõÙÁ ϳ٠μ³Å³ÝáõÃÛáõÝÝ ¿, Çñ μáÉáñ ïÑ³× ýÇݳÝë³Ï³Ý, ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ ¨ Ñá·¨áñ ѻ勉ÝùÝ»ñáí, ÇÝãå»ë ¨ »ñ»Ë³Ý»ñÇ ÏÛ³ÝùáõÙ μ³ó³ë³Ï³Ý ³½¹»óáõÃÛ³Ùμ: ʽ»É ³ÙáõëÝ³Ï³Ý Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ` Ý߳ݳÏáõÙ ¿ ˳Ëï»É ²ëïÍá Ñ»ï ÏÝùí³Í áõËïÁ: ÀÝï³Ý»Ï³Ý ÙÇáõÃÛáõÝÁ Ù³ëݳïíáõÙ ¿` μ³ó³ë³μ³ñ ³½¹»Éáí »ñ»Ë³Ý»ñÇ íñ³, áíù»ñ ϳñáÕ »Ý ³åëï³Ùμ ϳ٠ÇÝùݳÙ÷á÷ ¹³éݳÉ: Üñ³Ýù Ëáñ ó³í »Ý ½·áõÙ, ù³ÝÇ áñ ѳٳñáõÙ »Ý, áñ Çñ»Ýó ÍÝáÕÝ»ñÁ ¹³í³×³Ý»óÇÝ Çñ»Ýó, »ñμ μ³Å³Ýí»óÇÝ: Üñ³Ýó Ùáï ³Ýíëï³ÑáõÃÛáõÝ ¿ ³é³ç³Ýáõ٠ٻͳѳë³ÏÝ»ñÇ Ñ³Ý¹»å, ¨ Ýñ³Ýù ϳñÍáõÙ »Ý, áñ ã»Ý ϳñáÕ íëï³Ñ»É áã áùÇ, ù³ÝÇ áñ ³ÛÝ Ù»Í³Ñ³ë³ÏÝ»ñÁ (ÍÝáÕÝ»ñÁ), áõÙ Çñ»Ýù ÉÇáíÇÝ íëï³ÑáõÙ ¿ÇÝ, Ñáõë³Ë³μ ³ñ»óÇÝ Çñ»Ýó: Üñ³Ýù ½ëåáõÙ »Ý Çñ»Ýó ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ ¨ ëÏëáõÙ »Ý í³ï í³ñù óáõó³μ»ñ»É` ³åëï³Ùμ»Éáí Çñ»Ýó ÍÝáÕÝ»ñÇ ¨ ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý ¹»Ù: ºñμ»ÙÝ Ýñ³Ýù ÙdzÝáõÙ »Ý í³ï ËÙμ»ñÇ ¨ ¹³éÝáõ٠ѳÝó³·áñÍÝ»ñ, ÃÙñ³ÙáÉÝ»ñ ϳ٠ٳñÙݳí³×³éÝ»ñ: ´³óÇ ³Û¹, Ýñ³Ýù ϳñáÕ »Ý μ³ó³ë³μ³ñ ¹Çï³ñÏ»É ³ÙáõëÝáõÃÛáõÝÁ ϳ٠ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳϳé³Ï ë»éÇ Ý»ñϳ۳óáõóãÇ Ñ»ï, ÇÝãÁ í³ï ϳݹñ³¹³éݳ Ýñ³Ýó ³å³·³ÛÇ íñ³: 5. ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ÷áËáõÙ ¿ Ó»ñ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ ò³íÁ, ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ, ß÷áÃÙáõÝùÁ, ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ Ñ³ñí³ÍÁ, ¹³í³×³ÝáõÃÛáõÝÁ, íñ¹áíÙáõÝùÁ, Ù»ñÅí³ÍáõÃÛ³Ý, ¹³ï³ñÏáõÃÛ³Ý ¨ ³ÛÉ Ñ³Ï³ë³Ï³Ý ½·³óáõÙÝ»ñ, áñáÝù ³é³ç³ÝáõÙ »Ý íÇñ³íáñí³ÍáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí, ϳñáÕ »Ý ÷áË»É »ñç³ÝÇÏ, áõñ³Ë ¨ íëï³ÑáÕ Ù³ñ¹áõÝ` ¹³ñÓÝ»Éáí ϳëϳͳÙÇï, ¹³éݳó³Í ¨ »ñÏãáï: سñ¹áõ ÇÝùݳíëï³ÑáõÃÛáõÝÁ ÏáñãáõÙ ¿, ¨ ³ñ¹ÛáõÝùáõ٠ݳ ϳñáÕ ¿ ËÇëï ½·áõß³íáñ ¨ å³ßïå³Ý³Ï³Ý ¹Çñù ·ñ³í»É ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ý¹»å: ²Ûë ³Ù»ÝÇ Ñ»ï¨³Ýùáí Ù³ñ¹Á ϳñáÕ ¿ ϳ°Ù Ó»éù μ»ñ»É, ϳ°Ù óáõó³μ»ñ»É Ñ»ï¨Û³É μ³ó³ë³Ï³Ý μݳíáñáõÃÛ³Ý ·Í»ñÁ.


30

³. ìñ¹áíÙáõÝù ¨ ÃßݳÙáõÃÛáõÝ. ØÇ·áõó» ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ Ññ³Å³ñí»É ¿ ϳ٠ãÇ Ï³ñáÕ³ó»É ³Ý»É ³ÛÝ, ÇÝã Ëݹñ»É »ù. ¹áõù íÇñ³íáñí»É »ù ³Û¹ Ù³ñ¹áõó, ѳϳé³Ïí»É »ù Ýñ³Ý ϳÙ, ÝáõÛÝÇëÏ, ѳñÓ³Ïí»É »ù Ýñ³ íñ³: ÐáíѳÝÝ»ëÁ ¨ Ýñ³ »Õμ³Ûñ гÏáμáëÁ, áíù»ñ ÐÇëáõëÇ ï³ëÝ»ñÏáõ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇó ¿ÇÝ, íÇñ³íáñí»óÇÝ, ù³ÝÇ áñ ãëï³ó³Ý ³ÛÝ, ÇÝã ó³ÝϳÝáõÙ ¿ÇÝ: Üñ³Ýù ³ÛÝù³Ý μ³ñϳó³Í ¿ÇÝ, áñ ÃáõÛÉïíáõÃÛáõÝ Ëݹñ»óÇÝ ÐÇëáõëÇó` íñ»Å ÉáõÍ»É ë³Ù³ñ³óÇÝ»ñÇ ·ÛáõÕÇó, áñÁ Ññ³Å³ñí»ó ÁݹáõÝ»É Ýñ³Ýó: Ôáõϳë 9.54-áõÙ Ýñ³Ýù ѳñóñÇÝ.

§...î»°ñ, ϳٻÝá±õÙ »ë ³ë»Ýù` Ïñ³Ï ÇçÝÇ »ñÏÝùÇó ¨ Ýñ³Ýó ë³ïÏ»óÝÇ, ÇÝãå»ë ºÕÇ³Ý ¿É ³ñ»ó¦: ´³Ûó ÐÇëáõëÁ ßñçí»ó ¨ ѳݹÇٳݻó Ýñ³Ýó. §¸áõù ã·Çï»ù, û á°ñ Ñá·áõó »ù, áñáíÑ»ï¨ Ù³ñ¹áõ àñ¹ÇÝ ã»Ï³í Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñá·ÇÝ»ñÁ ÏáñóÝ»Éáõ, ³ÛÉ` ³åñ»óÝ»Éáõ...¦: ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá ÐÇëáõëÁ §áñáïÙáõÝùÇ áñ¹ÇÝ»ñ¦ ٳϳÝáõÝÁ ïí»ó Ýñ³Ýó: лﳷ³ÛáõÙ ÐáíѳÝÝ»ëÝ ³½³ïí»ó Çñ μ³ñϳóÏáï μݳíáñáõÃÛáõÝÇó ¨ Éóí»ó ëÇñáí` ³í»ÉÇ, ù³Ý ÙÛáõë ³ß³Ï»ñïÝ»ñÁ: Üñ³ ݳٳÏÝ»ñÁ ÑÇÙݳϳÝáõÙ ÷á˳¹³ñÓ ëÇñá Ù³ëÇÝ »Ý: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ¹³ñÓÝ»É Ó»½ íñ¹áí»óáõóÇã ¨ Ãßݳٳμ³ñ ïñ³Ù³¹ñíáÕ: úñÇݳÏ` ¹áõù ËÇëï ³ÝÓÝ³Ï³Ý ÙÇ ï»Õ»ÏáõÃÛáõÝ íëï³Ñ»óÇù ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, ¨ ݳ ߳ѳ·áñÍ»ó Ó»ñ íëï³ÑáõÃÛáõÝÁ: ºñμ μ³Ùμ³ë³ÝùÝ»ñ »Ý åïïíáõÙ, áñ ³ÛÝ Ù³ñ¹Á, áõÙ ¹áõù íëï³Ñ»É »ù, μ³ó»É ¿ Ó»ñ ·³ÕïÝÇùÁ, ¹áõù ó³í »ù ½·áõÙ, áñÝ ¿É μ³ñÏáõÃÛáõÝ ¿ ³é³ç³óÝáõÙ Ó»ñ Ù»ç: ¸áõù ÝáõÛÝÇëÏ Ï³ñáÕ »ù ѳñÓ³Ïí»É ³ÛÝ Ù³ñ¹áõ íñ³, áí å³ïÙ»É ¿ Ó»ñ ·³ÕïÝÇùÁ: ºÃ» ÃáõÛÉ ï³ù, áñ íñ¹áíÙáõÝùÝ ³í»ÉÇ ³ñÙ³ï³Ý³ Ó»ñ ëñïáõÙ, ³ÛÝ Ïí»ñ³ÍíÇ ¹³éÝáõÃÛ³Ý ¨ Ï÷áËÇ Ó»ñ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ: ¸áõù íݳë Ïå³ï׳é»ù ÇÝùÝ»ñ¹ Ó»½ ¨ ϳñáÕ »ù Ù³Ñ³Ý³É ¹³Ý¹³Õ ¨ ³ÝÙÇï Ù³Ñáí (ù³ÕóÏ»Õ, ³ñÛ³Ý μ³ñÓñ ×ÝßáõÙ ¨ ³ÛÉÝ), áñáÝù ϳé³ç³Ý³Ý Ó»ñ ëñïáõÙ μáõÛÝ ¹ñ³Í ¹³éÝáõÃÛáõÝÇó: ØDZû íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ³ñÅ» ÏáñóÝ»É ÏÛ³ÝùÁ ϳ٠³éáÕçáõÃÛáõÝÁ: ÆÝãá±õ μ³ó ãÃáÕÝ»ù ³ÛÝ Ó»ñ ëñïÇó ¨ ãÙáé³Ý³ù ï»ÕÇ áõÝ»ó³ÍÇ Ù³ëÇÝ:

μ. ´³ñÏáõÃÛáõÝ ¨ ¹³éÝáõÃÛáõÝ (áõñ³ËáõÃÛ³Ý ÏáñëïÇ å³ï׳éáí). ºñμ ³ÝóÝáõÙ »ù ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñáí ¨ ß÷áÃí³Í »ù, ¹áõù ϳñáÕ »ù Ùï³Í»É, áñ ²ëïí³Í μ³ñÇ ã¿ Ó»ñ ѳݹ»å, ¨ ëÏë»ù μ³ñÏáõÃÛ³Ùμ ¨ ϳëϳͳÝùáí í»ñ³μ»ñí»É Üñ³Ý: ¸áõù ÏáñóÝáõÙ »ù ѳÙμ»ñáõÃÛáõÝÁ ¨ ³Ûɨë ã»ù ëå³ëáõÙ ²ëïÍáõÝ, ù³ÝÇ áñ ³ÛÝ, ÇÝã


31 ¹áõù Íñ³·ñ»É ¿Çù, ¹»é ãÇ Çñ³Ï³Ý³ó»É, ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ÁÝÏ×»É »Ý Ó»½: ¸áõù ³ÛÝù³Ý »ù μ³ñϳÝáõÙ ¨ ¹³éݳÝáõÙ, áñ ¹³ ÷áËáõÙ ¿ û° Ó»ñ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ý¹»å, û° ³ß˳ñѳ۳óùÁ: ²ÝϳëϳÍ` ë³ ë³ï³Ý³ÛÇ Ë³ÛÍ»ñÇó Ù»ÏÝ ¿, ¨ »Ã» ¹áõù ÃáõÛÉ ï³ù, áñ Ý»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ÷áË»Ý Ó»½, ³å³ ÏÁÝÏÝ»ù Ýñ³ ÍáõÕ³ÏÁ: ¸³éÝáõÃÛáõÝÁ ϳ٠½³ÛñáõÛÃÁ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ »Ý ï³ÉÇë ÃßݳÙáõÝ ³í»ÉÇ ß³ï ѳñÓ³ÏáõÙÝ»ñ ·áñÍ»É Ó»½ íñ³: ÐÇß»°ù, »ñμ ÐáμÁ ¹³éÝáñ»Ý ÷áñÓíáõÙ ¿ñ, ݳ Ññ³Å³ñí»ó ÁÝÏÝ»É ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÁ ¨ Ù»Õ³Ýã»É ²ëïÍá ¹»Ù, û¨ Ýñ³Ý ßñç³å³ïáÕ Ù³ñ¹ÇÏ ¹ñ¹áõÙ ¿ÇÝ ³Û¹å»ë í³ñí»É: Æ í»ñçá, ݳ ѳÕóѳñ»ó Çñ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ÐÇß»°ù, áñ Ý»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Å³Ù³Ý³Ï Ù»Ýù ÷áñÓíáõÙ »Ýù, áñáÝù ³ë»ë ùÝÝáõÃÛáõÝ ÉÇÝ»Ý: Ø»Ýù å»ïù ¿ ³ÝóÝ»Ýù ¹ñ³Ýóáí, ù³ÝÇ áñ Ý»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ßÝáñÑÇí ³í»ÉÇ »Ýù ѳëáõݳÝáõÙ ¨ ³í»ÉÇ áõÅ»Õ »Ýù ¹³éÝáõÙ, »ñμ ѳÕóѳñáõÙ »Ýù ¹ñ³Ýù: Ü»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³ÛÝ Ïñ³ÏÝ »Ý, áñáÝóáí Ù»Ýù å»ïù ¿ ³ÝóÝ»Ýù` Ù³ùáõñ áëÏÇ ¹³éݳÉáõ ѳٳñ: ²Û¹ å³ï׳éáí, Ù»Ýù å»ïù ¿ ßÝáñÑ³Ï³É ÉÇÝ»Ýù ²ëïÍáõó ³ÛÝ Ý»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, áñáÝóáí ³ÝóÝáõÙ »Ýù, áñáíÑ»ï¨ ¹ñ³Ýù ݳ˳å³ïñ³ëïáõÙ »Ý Ù»½ ³ÛÝ Ù»Í μ³Ý»ñÇÝ, áñ ܳ áñáᯐ ¿ Ù»½ ѳٳñ. ¹ñ³Ýù Ù»ñ Ù³ñ½³¹³ßïÝ »Ý: гÝÓÝí»Éáí ϳ٠ï»ÕÇ ï³Éáí ë³ï³Ý³ÛÇÝ` Ù»Ýù ѳÛïÝáõÙ »Ýù ²ëïÍáõÝ, áñ ¹»é å³ïñ³ëï ã»Ýù ³é³ç˳ճóÙ³Ý Ñ³Ù³ñ:

·. гٳéáõÃÛáõÝ Ï³Ù Ëëï³ëñïáõÃÛáõÝ. ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù ѳٳé ϳ٠³ÝѳÙμ»ñ ¹³éݳÉ, ÇÝãÁ ÃáõÛÉ ãÇ ï³ Ó»½ í»ñ³åñ»É ²ëïÍá ÷³éùÁ: ä³Ñ»Éáí íÇñ³íáñ³ÝùÁ` ¹áõù ³Ýûñ»ÝáõÃÛáõÝ »ù ÏñáõÙ Ó»ñ ëñïáõÙ, ÇëÏ ê³ÕÙáë 66.18-áõÙ ¸³íÇÃÝ ³ë³ó, áñ »Ã» Ó»ñ ëñïáõÙ ³Ýûñ»ÝáõÃÛáõÝ ÉÇÝÇ, ²ëïí³Í ãÇ å³ï³ë˳ÝÇ Ó»ñ ³ÕáÃùÇÝ: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 2.5,6-áõÙ ·ñí³Í ¿. §´³Ûó ¹áõ

ùá ËëïáõÃÛáõÝáí ¨ ³Ý½»Õç ëñïáí μ³ñÏáõÃÛáõÝ »ë ÏÇïáõÙ ùá ³ÝÓÇ Ñ³Ù³ñ` μ³ñÏáõÃÛ³Ý ¨ ³ÛÝ ²ëïÍá ³ñ¹³ñ ¹³ï³ëï³ÝÇ Ñ³ÛïÝáõÃÛ³Ý ûñáõÙ, áñ ܳ ³Ù»Ý Ù»ÏÇÝ Çñ ·áñÍ»ñÇ å»ë ѳïáõóáõÙÁ Ïﳦ: ²ÝûñÇÝáõÃÛáõÝÁ ¹³¹³ñ»óÝáõÙ ¿ îÇñáç áõñ³ËáõÃÛ³Ý, ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ μ³ñ»Ñ³×áõÃÛ³Ý ÑáëùÁ û° Ó»ñ ÙÇçáóáí, û° ¹»åÇ Ó»½: Ò»ñ ëñïÇ Ñ³Ù³éáõÃÛáõÝÁ ϳ٠ËëïáõÃÛáõÝÁ ϳñáÕ ¿ í»ñ³Íí»É ÙïùÇ ·»ñáõÃÛ³Ý Ï³Ù Ùï³íáñ ³ÙñáõÃÛ³Ý, áñÁ í»ñ³ÑëÏ»Éáõ ¿ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ: ²Ûë μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óáõÙÝ»ñÁ ϳݽ·³Û³óÝ»Ý Ó»½, ¨, ÝáõÛÝÇëÏ,


32 Ï÷áË»Ý Ó»ñ ¹ÇÙ³·Í»ñÁ: ¸ñ³Ýù ÝáõÛÝå»ë Ïμ»ñ»Ý ²ëïÍá ³ñ¹³ñ ¹³ï³ëï³ÝÁ Ó»½ íñ³: ²é³Ï³ó 15.13-áõÙ ·ñí³Í ¿. §àõñ³Ë ëÇñïÁ Ͻí³ñóóÝÇ »ñ»ëÁ, μ³Ûó ëÇñïÁ íßï³Ý³ÉÇë` Ñá·ÇÝ Ï×ÝßíǦ:

6. ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ³Õ³í³ÕáõÙ ¿ Ó»ñ ÁÝϳÉáõÙÁ Ôáõϳë 11.33-36-áõÙ ·ñí³Í ¿. §...ºñμ áñ ³ãù¹ å³ñ½ ¿, ³ÙμáÕç Ù³ñÙÇݹ ¿É Éáõë³íáñ ÏÉÇÝÇ...¦: ºñμ ¹áõù ÏɳÝí³Í »ù μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñáí ¨ ãÝ»ñÙ³Ùμ, ù³ÝÇ áñ íÇñ³íáñí³Í »ù, ³ÛÝ ÉáõÛëÁ, áñ Ó»ñ Ý»ñëáõÙ ¿, ˳í³ñ ¿ ¹³éÝáõÙ, ¨ ¹áõù ã»ù ϳñáÕ³ÝáõÙ å³ñ½ ï»ëÝ»É: ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ³Õ³í³ÕáõÙ ¿ Ó»ñ ÁÝϳÉáõÙÁ: ¸áõù ï»ëÝáõÙ »Ýù ³Ù»Ý ÇÝã μ³ó³ë³Ï³Ý ï»ë³ÝÏÛáõÝÇó, ¨ ã»ù ϳñáÕ³ÝáõÙ ï³ñμ»ñ»É ×ÇßïÁ` ë˳ÉÇó: ºñμ ²ëïÍáõó áñ¨¿ ûñÑÝáõÃÛáõÝ ·³ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ¹áõù ϳñáÕ »ù ¹Çï³ñÏ»É ³ÛÝ áñå»ë ë³ï³Ý³Û³Ï³Ý Íñ³·ñÇ ÙÇ Ù³ë ¨ ϳëϳͳÙïáñ»Ý í»ñ³μ»ñí»É ¹ñ³Ý: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù μ³ó³ë³μ³ñ »ù ÁݹáõÝáõÙ ³Ù»Ý ÇÝã` ÏáñóÝ»Éáí μáÉáñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: Ò»ñ ÁÝϳÉáõÙÝ ³Õ³í³Õí³Í ¿, áñáíÑ»ï¨ ¹áõù ³ë»ë ³ãù³Ï³ÉÝ»ñ »ù ѳ·»É ¨ ã»ù ï»ëÝáõÙ ³ÛÝ ¹ñ³Ï³Ý μ³Ý»ñÁ, áñ ѳݹÇåáõÙ »Ý Ó»½: ²éûñÛ³ ѳÕáñ¹³ÏóáõÃÛ³Ý Ù»ç ¹áõù Ùßï³å»ë ÷ÝïñáõÙ »ù áñ¨¿ Ù³ñ¹áõ, áõ٠ϳñáÕ »ù Ù»Õ³¹ñ»É, »ñμ ÇÝã-áñ μ³Ý ãÇ ëï³óíáõÙ: ¸áõù áã ÙÇ É³í μ³Ý ã»ù ï»ëÝáõÙ ³ÛÝ Ù³ñ¹áõ Ù»ç, áí íÇñ³íáñ»É ¿ Ó»½, ÝáõÛÝÇëÏ »Ã» ³ÝóÛ³ÉáõÙ ¹áõù É³í³·áõÛÝ ÁÝÏ»ñÝ»ñ ¿Çù: ÜáõÛÝÇëÏ »Ã» ³Û¹ Ù³ñ¹Á å³ïñ³ëï ¿ ѳïáõó»É Ó»½ ¨ ѳßïáõÃÛ³Ý ³é³ç³ñÏ ¿ ³ÝáõÙ, ¹áõù Ù»ñÅáõÙ »ù Ýñ³Ý, ù³ÝÇ áñ íñ¹áíí³Í ¨ ¹³éݳó³Í »ù áõ ã»ù ó³ÝϳÝáõÙ Ý»ñ»É: 7. ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ¹³ñÓÝáõÙ ¿ Ó»½ ¹³ïáÕ, ¹³ï³å³ñïáÕ ¨ ùÝݳ¹³ïáÕ ºñμ ¹áõù ³åñáõÙ »ù` íÇñ³íáñ³Ýù Ïñ»Éáí, Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ ÉóíáõÙ ¿ ³ï»ÉáõÃÛ³Ùμ, ݳ˳ÝÓáí ¨ ³ÝѳݹáõñÅáճϳÝáõÃÛ³Ùμ: ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ³½¹áõÙ ¿ Ó»ñ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ íñ³, ¨ ¹áõù ѳÛïÝíáõÙ »ù íï³Ý·³íáñ Çñ³íÇ׳ÏáõÙ` ëÏë»Éáí ¹³ï»É Ù³ñ¹Ï³Ýó: àñå»ë Ù³ñ¹` ¹áõù Çñ³íáõÝù ãáõÝ»ù ¹³ï»É áõñÇßÝ»ñÇÝ: ºÃ» ß³ñáõݳϻù ³Ý»É ¹³, ÙÇ·áõó» ½ñÏí»ù


33

²ëïÍá ß³ñÅÇó Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ݳ¨ ³ÛÝ ¹ÇñùÇó, áõñ ܳ ϳñáÕ ¿ñ μ³ñÓñ³óÝ»É Ó»½: ²ëïí³Í ¿, áñ ÝëïáõÙ ¿ ¹³ï³ëï³ÝÇ ·³ÑÇÝ ¨ ¹³ïáõÙ ¿ μáÉáñÇÝ: ²ÝÙ»Õ Ù³ñ¹ ãϳ: àñå»ë ùñÇëïáÝÛ³` Ù»Ýù å»ïù ¿ ûñÇÝ³Ï í»ñóÝ»Ýù ÐÇëáõëÇó: ºñμ Üñ³ Ùáï μ»ñ»óÇÝ ÙÇ ÏÝáç, áí ³ÝÙÇç³å»ë μéÝí»É ¿ñ ßÝáõÃÛ³Ý Ù»ç, ÐÇëáõëÝ ³ë³ó Ýñ³Ý Ù»Õ³¹ñáÕÝ»ñÇÝ` áí ³ÝÙ»Õ ¿, ÃáÕ ëϽμáõÙ ÇÝùÁ ·óÇ ù³ñÁ, ¨ Ýñ³Ýù, áíù»ñ Ù»Õ³¹ñáõÙ ¿ÇÝ ³Û¹ ÏÝáçÁ, ³ÙáÃáí Ñ»é³ó³Ý: ÐÇëáõëÝ ³ë³ó Ýñ³Ý. §...ºë ¿É ù»½ ã»Ù ¹³ï³å³ñïáõÙ. ·Ý³° ¨ ³ÛëáõÑ»ï¨ Ù»Õù ÙÇ° ·áñÍÇñ¦: Ôáõϳë 6.37-Á ѳÛïÝáõÙ ¿ Ù»½. §ºí ÙÇ° ¹³ï»ù, ¨ ã»ù ¹³ïíÇ.

ÙÇ° ¹³ï³å³ñï»ù, ¨ ã»ù ¹³ï³å³ñïíÇ. ³ñӳϻ°ù, ¨ ϳñÓ³Ïí»ù (ϳÙ` Ý»ñ»°ù ¨ ÏÝ»ñí»ù)¦: 8. ºÃ» Ññ³Å³ñí»ù Ý»ñ»É, ϳñáÕ »ù ×³ß³Ï»É ²ëïÍá ½³ÛñáõÛÃÁ Âíáó 16.1-35-áõÙ ·ñí³Í ¿ ÎáñËÇ, ¸³Ã³ÝÇ ¨ ²μÇñáÝÇ ³åëï³ÙμáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ: ä³ï׳éÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ Ýñ³Ýó íÇñ³íáñáõÙ ¿ñ Øáíë»ëÇ ³é³çÝáñ¹áõÃÛ³Ý á×Á: Üñ³Ýù μáÕáùáõÙ ¿ÇÝ Ýñ³ÝÇó, ùÝݳ¹³ïáõÙ ¨ ¹³ïáõÙ ¿ÇÝ Ýñ³Ý, ù³ÝÇ áñ ϳñÍáõÙ ¿ÇÝ, áñ ݳ å»ïù ¿ ѳí³ë³ñ³å»ë ÏÇë»ñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ Çñ»Ýó Ñ»ï: Üñ³Ýó ³Ýå³ïÇí í³ñùÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ²ëïí³Í μ³ó»ó »ñÏÇñÁ, ¨ ³ÛÝ ÏáõÉ ïí»ó Ýñ³Ýó ¨ Ýñ³Ýó ÁÝï³ÝÇùÝ»ñÇÝ` ϻݹ³ÝÇ íÇ׳ÏáõÙ: ºñÏÇñÁ ÏñÏÇÝ ÷³Ïí»ó, ¨ Ýñ³Ýù ٳѳó³Ý: ²ÛÝáõÑ»ï¨ ²ëïí³Í Ïñ³Ï áõÕ³ñÏ»ó »ñÏÝùÇó ¨ Ï»Ý¹³ÝÇ íÇ׳ÏáõÙ ³Ûñ»ó 250 Ù³ñ¹áõ, áíù»ñ ÝáõÛÝå»ë Ýñ³Ýó Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñÝ ¿ÇÝ: ²ñ¹Ûá±ù »Ï»Õ»óáõ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇó Ù»ÏÝ ³ÛÝåÇëÇ μ³Ý ¿ ³ñ»É, ÇÝãÇó ¹áõù íÇñ³íáñí»É »ù: ²ñ¹Ûá±ù ëÏë»É »ù ë³éÝáõÃÛ³Ùμ í»ñ³μ»ñí»É ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ, ã³ñ³Ëáë»É, ѳÛÑáÛ»É ¨ μ³Ùμ³ë»É: ²ñ¹Ûá±ù ¹³ï»É »ù Ýñ³Ý: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 2.1-Á Ëñ³ïáõÙ ¿ Ù»½` ³ë»Éáí. §Üñ³ ѳٳñ

³é³Ýó å³ï³ëË³Ý ï³Éáõ »ë, á°í Ù³ñ¹, áí áñ ¿É ÉÇÝ»ë, áñ ¹³ïáõÙ »ë. áñáíÑ»ï¨ ÇÝãáí áñ áõñÇßÇÝ ¹³ïáõÙ »ë, ù»½ »ë ¹³ï³å³ñïáõÙ, áñ ¹áõ ÝáõÛÝÝ »ë ·áñÍáõÙ, áñ ÇÝù¹ ¹³ïáõÙ »ë¦:


34

9. ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ѳÝó³·áñÍáõÃÛ³Ý å³ï×³é ¹³éÝ³É ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ μéÝáõÃÛ³Ý ¨, ÝáõÛÝÇëÏ, Ù³ñ¹³ëå³ÝáõÃÛ³Ý å³ï×³é ¹³éݳÉ: ºñÏñáñ¹ ³·³íáñ³ó 13-ñ¹ ·ÉËáõÙ ²ÙÝáÝÁ μéݳμ³ñ»ó Çñ Ëáñà ùáõÛñ ³ٳñÇÝ (²μÇëáÕáÙÇ ùñáçÁ): ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá, »ñÏáõ ï³ñí³ ÁÝóóùáõÙ ²μÇëáÕáÙÝ ³ÛÝå»ë ¿ñ ³åñáõÙ, ³ë»ë Ý»ñ»É ¨ Ùáé³ó»É ¿ñ ³Û¹ ¹»åùÁ, μ³Ûó ݳ å³ÑáõÙ ¿ñ íÇñ³íáñ³ÝùÝ Çñ Ý»ñëáõÙ: ì»ñç³å»ë, ÙÇ ûñ ݳ ËÝçáõÛùÇ Ññ³íÇñ»ó ²ÙÝáÝÇÝ ¨ íñ»Å ÉáõÍ»ó` ëå³Ý»Éáí Ýñ³Ý: ì³Ë»Ý³Éáí ó·³íáñÇ ½³ÛñáõÛÃÇó` ²μÇëáÕáÙÁ Ñ»é³ó³í »ñÏñÇó »ñ»ù ï³ñáí: ºñμ ß³ñáõݳϳμ³ñ ѳÝó³Ýù »ù ·áñÍáõÙ` Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó íñ»Å ÉáõÍ»Éáí, Ó»ñ ËÇÕ×Á μóÝáõÙ ¿, ¨ ¹áõù ³Ý·áõà »ù ¹³éÝáõÙ: ¸áõù ¹³éÝáõÙ »ù ³Ý½·³` Ù³ñ¹Ï³Ýó ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ Ý³¨ ×ßÙ³ñïáõÃÛ³Ý Ï³Ù ë˳ÉÇ Ñ³Ý¹»å ¨ í»ñ³ÍíáõÙ »ù å³ïñ³ëïÇ ·áñÍÇùÇ` ë³ï³Ý³ÛÇ Ó»éùáõÙ: ê³ÕÙáë 36.1-4-áõÙ ¸³íÇÃÁ ·ñ»ó. §²Ýûñ»ÝáõÃÛ³Ý ËáëùÝ

³Ùμ³ñßïÇ Ñ³Ù³ñ ÇÙ ëñïáõÙ ë³ ¿, û` ²ëïÍá í³ËÁ ãϳ Ýñ³ ³ãùÇ ³éç¨: àñáíÑ»ï¨ ù³Õóñ ¿ Ãíáõ٠ݳ Çñ ³ãùÇÝ, áñ Çñ ³Ýûñ»ÝáõÃÛáõÝÁ ·ïÝÇ ¨ ³ï»ÉáõÃÛáõÝ ·áñÍÇ: Üñ³ μ»ñ³ÝÇ Ëáëù»ñÝ ³Ýûñ»ÝáõÃÛáõÝ ¨ ݻݷáõÃÛáõÝ »Ý: ܳ ¹³¹³ñ»É ¿ ÇÙ³ëïáõÝ ÉÇÝ»Éáõó ¨ μ³ñÇ ·áñÍ»Éáõó: ²Ýûñ»ÝáõÃÛáõÝ ¿ Ùï³ÍáõÙ Çñ ³ÝÏáÕÝáõÙ. Ï³Ý·Ý³Í ¿ ³ÛÝ ×³Ý³å³ñÑÇ íñ³, áñ μ³ñÇ ã¿, ¨ ã³ñ ·áñÍ»Éáõó ãÇ ½½íáõÙ¦:

ƱÝã ϳñáÕ »ù ³Ý»É ³. ²Õáû°ù ¨ Ëݹñ»°ù êáõñμ Ðá·áõÝ` û·Ý»É Ó»½, áñ ϳñáճݳù ÃáÕÝ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ ØÇ·áõó» ³Ûë ·ÇñùÁ ϳñ¹³Éáõ ÁÝóóùáõÙ ¹áõù ÑÇßáõÙ »ù Ýñ³Ýó, áõÙ ¹»Ù áË »ù å³ÑáõÙ: Üëï»°ù ÉéáõÃÛ³Ý Ù»ç ¨ Ãá°õÛÉ ïí»ù, áñ êáõñμ Ðá·ÇÝ ÑÇß»óÝÇ Ó»½ μáÉáñ ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ²Û¹ Ñáõß»ñÇó ÙÇ ù³ÝÇëÁ ϳñáÕ ¿ ó³íáï ÉÇÝ»É: Âá°õÛÉ ïí»ù, áñ ³Û¹ ó³íÁ ¹áõñë ·³ Ó»½ÝÇó: Êݹñ»°ù êáõñμ Ðá·áõ û·ÝáõÃÛáõÝÁ, áñå»ë½Ç Ý»ñ»ù ¨ Ù»Ï ³é Ù»Ï ³½³ï ³ñӳϻù ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ÆëÏ Ñ»ïá ³Õáû°ù ³Ûëå»ë.


35

²ÔàÂø ÆÙ î»°ñ ¨ ÇÙ ²ëïí³°Í, ËݹñáõÙ »Ù, Ý»ñÇ°ñ ÇÝÓ, áñ íÇñ³íáñ»É »Ù ø»½, ù³ÝÇ áñ íÇñ³íáñ³Ýù »Ù å³Ñ»É ÇÙ ëñïáõÙ Áݹ¹»Ù… (³ÛÝ Ù³ñ¹áõ ³ÝáõÝÁ, áí íÇñ³íáñ»É ¿ Ó»½): Æ٠ϳÙùáí ¨ ÇÙ ëñïÇ ËáñùÇó, »ë ³½³ï »Ù ³ñÓ³ÏáõÙ… (³ÛÝ Ù³ñ¹áõ ³ÝáõÝÁ, áí íÇñ³íáñ»É ¿ Ó»½) ³Ù»Ý Ù»Õ³¹ñ³ÝùÇó: ºë ã»ÕÛ³É »Ù ¹³ñÓÝáõÙ ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝãÇ Ñ³Ù³ñ å³ñï³Ï³Ý ¿Ç ѳٳñáõÙ Ýñ³Ý: ºë ËݹñáõÙ »Ù, áñ Ý»ñ»ë Ýñ³Ýó, áíù»ñ Ù»Õ³Ýã»É »Ý ÇÙ ¹»Ù, ÇÝãå»ë áñ ÐÇëáõëÁ Ëݹñ»ó ø»½` Ý»ñ»É Ýñ³Ýó, áíù»ñ Ù»Õ³Ýã»óÇÝ Æñ ¹»Ù: ÊݹñáõÙ »Ù, ûñÑÝÇ°ñ… (³ÛÝ Ù³ñ¹áõ ³ÝáõÝÁ, áí íÇñ³íáñ»É ¿ Ó»½) ¨ Ùáï»óñáõ Ýñ³Ý ø»½: ²ÕáÃáõÙ »Ù ÐÇëáõëÇ Ã³ÝÏ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý: ØÇ·áõó» ³Ûë ³ÕáÃùÇó Ñ»ïá íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ù³ëÇÝ Ùïù»ñÁ ÏñÏÇÝ Ñ³ÛïÝí»Ý: øß»°ù ¹ñ³Ýù Ó»½ÝÇó` Ëáë»Éáí ³Û¹ Ùïù»ñÇÝ ²ëïÍá ÊáëùÁ ¨ μ³ñÓñ³Ó³ÛÝ Ñéã³Ï»Éáí, áñ Ý»ñ»Éáõ áñáßáõÙ »ù ϳ۳óñ»É: ê³ï³Ý³Ý μ»ñáõÙ ¿ ³Û¹ Ùïù»ñÁ, áñå»ë½Ç ÏñÏÇÝ Ý»ñù³ßÇ Ó»½ ãÝ»ñÙ³Ý Ù»ç: μ. Ößïáñ»Ý ½³Ý³½³Ý»°ù Ø»Ýù å»ïù ¿ ϳñáճݳÝù ½³Ý³½³Ý»É ³Ù»Ý ÇÝã` ѳٳӳÛÝ ²ëïÍá ÊáëùÇ, áã û` Ù»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ: ´áÉáñë, Ý³Ë ¨ ³é³ç, ѳßí»ïáõ »Ýù ²ëïÍáõÝ, Ñ»ïá` ÇÝùÝ»ñë Ù»½, Ù»ñ ѳñ³½³ïÝ»ñÇÝ, Ùï»ñÇÙÝ»ñÇÝ ¨ Ù»ñ »Ï»Õ»ó³Ï³Ý ѳٳÛÝùÇÝ: ØÇ ùñÇëïáÝÛ³ »Õμ³Ûñ ¨ ÙÇ ³Ùáõëݳó³Í ùáõÛñ, áíù»ñ ÝáõÛÝ »Ï»Õ»óáõó ¿ÇÝ, å³ñ½³å»ë ½ñáõóáõÙ ¿ÇÝ Ñ³í³ùáõÛÃÇó Ñ»ïá: ¼ñáõÛóÇ í»ñçáõÙ Ýñ³Ýù ûè ·ñÏ»óÇÝ ¨ óï»ëáõÃÛáõÝ ³ë³óÇÝ Çñ³ñ: ØÇ ÏÇÝ, áí ëÇñáõÙ ¿ñ ˳éÝí»É áõñÇßÇ ·áñÍ»ñÇÝ, Ï³Ý·Ý³Í ¿ñ Ùáï³Ï³ÛùáõÙ ¨ Ýϳï»ó ¹³: ܳ ëË³É »½ñ³Ï³óáõÃÛáõÝÝ»ñ ³ñ»ó ¨ ëÏë»ó Ï»ÕÍ μ³Ùμ³ë³ÝùÝ»ñ ï³ñ³Í»É` å³ïÙ»Éáí Ù³ñ¹Ï³Ýó, áñ Ýñ³Ýù ëÇñ³í»å áõÝ»ÇÝ: ²Û¹ ùáõÛñÝ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý ¿ñ ³½¹í»É, áñ ã¿ñ ϳñáÕ³ÝáõÙ å³ïñ³ëïí»É ùÝÝáõÃÛ³ÝÁ, áñ å»ïù ¿ ѳÝÓÝ»ñ: ܳ ·Ý³ó ËáñÑñ¹³ïíáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, Ëݹñ»ó, áñ ³ÕáÃ»Ý Çñ ѳٳñ, μ³Ûó ³Û¹å»ë ¿É ãϳñáÕ³ó³í ѳٳϻñåí»É ëï»ÕÍí³Í Çñ³íÇ׳ÏÇÝ, ù³ÝÇ áñ Ýñ³ ÁÝï³ÝÇùáõ٠ɳñí³ÍáõÃÛáõÝ ¿ñ ³é³ç³ó»É: Æ í»ñçá, ݳ μ³Å³Ýí»ó ³ÙáõëÝáõó ¨ áñáß Å³Ù³Ý³Ïáí Ñ»é³ó³í »ñÏñÇó: ì»ñ³¹³éݳÉáõó Ñ»ïá ݳ Ñ»é³ó³í »Ï»Õ»óáõó:


36 ²Ûë ¹»åùÁ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, û ÇÝãå»ë íÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ Ñá·¨áñ ¨ Ñá·»μ³Ý³Ï³Ý íݳë ѳëóÝ»É Ù³ñ¹áõÝ: ܳ ³Ûɨë ã¿ñ ϳñáÕ íëï³Ñ»É »Ï»Õ»óáõ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇÝ, ÇÝãÇ å³ï׳éáí ¿É ¹³¹³ñ»ó »Ï»Õ»óÇ Ñ³×³Ë»É: Üñ³ ÁÝï³ÝÇùÁ ¨ Ñá·¨áñ ÏÛ³ÝùÁ ÏáñͳÝí»óÇÝ: ØÇ·áõó» Ù»Ýù μ³é³óÇáñ»Ý ã»Ýù ѳñí³Í»É ϳ٠ëå³Ý»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, ë³Ï³ÛÝ å»ïù ¿ ÑÇß»Ýù, áñ ëáõï íϳÛáõÃÛáõÝ ï³ÉÁ ¨ ëï³Ëáë É»½íáí Ëáë»ÉÁ ϳñáÕ ¿ ÏáñÍ³Ý»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ ÏÛ³ÝùÁ, ¨ ¹³ ÝáõÛÝù³Ý í³ï ¿, áñù³Ý ëå³ÝáõÃÛáõÝÁ:

·. àõÝ»ó»°ù Ù³ùáõñ ËÇÕ× Üáñá·»°ù Ó»ñ ÙÇïùÁ` ѳٳӳÛÝ ²ëïÍá ÊáëùÇ: ÖÇßï Ùï³Í»ù, áñå»ë½Ç ×Çßï ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝ áõݻݳù ²ëïÍá Ñ»ï: ²åñ»°ù ³ñ¹³ñáõÃÛ³Ùμ ¨ ˳ճÕáõÃÛáõÝ áõÝ»ó»ù μáÉáñÇ Ñ»ï: ºë³ÛÇ 26.3-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ Ù»Ýù ϳï³ñÛ³É Ë³Õ³ÕáõÃÛáõÝ ÏáõݻݳÝù, »ñμ Ù»ñ ÙÇïùÁ ѳëï³ïíÇ Üñ³ÝáõÙ: öÇÉÇå»óÇÝ»ñÇ 4.8-áõÙ ·ñí³Í ¿. §²ÛëáõÑ»ï¨, »Õμ³ÛñÝ»°ñ, ÇÝã áñ ×ßÙ³ñÇï ¿, ÇÝã áñ å³ñÏ»ßï, ÇÝã áñ ³ñ¹³ñ, ÇÝã áñ ëáõñμ, ÇÝã áñ ëÇñáõÝ, ÇÝã áñ μ³ñÇ ³ÝáõÝ, û ³é³ùÇÝáõÃÛáõÝ ¿, ¨ û ·áíáõÃÛáõÝ ¿, ³ÛÝ Ùï³Í»ù¦: ¸áõù å»ïù ¿ í»ñ³ÑëÏ»ù Ó»ñ Ùïù»ñÁ: ØÇ° ¹³¹³ñ»ù ³ÕáÃ»É ¨ ·»ñÇ μéÝ»ù ³Ù»Ý μ³ó³ë³Ï³Ý ÙÇïù` øñÇëïáëÇ ³ÝáõÝáí (ï»°ë ´ ÎáñÝÃ. 10.5): Ø»Ýù å»ïù ¿ ³ÕáûÝù ¨ ³ëïí³Í³ÛÇÝ ÇÙ³ëïáõÃÛáõÝ Ëݹñ»Ýù` Ù»ñ ÏÛ³ÝùÇ μáÉáñ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ ²ëïÍáõÝ Ñ³×»ÉÇ Ï»ñåáí í³ñí»Éáõ ѳٳñ, áñå»ë½Ç í»ñçáõÙ ãμ³Ëí»Ýù ³Ýó³ÝϳÉÇ Ñ»ï¨³ÝùÝ»ñÇ:

²ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí ëË³É ¿, ϳñáÕ ¿ å³ßïå³Ý³Ï³Ý ¹ÇñùáñáßáõÙ áõݻݳÉ: Ø»Ýù ³åñáõÙ »Ýù ï»ËÝáÉá·Ç³Ï³Ý ¹³ñ³ßñç³ÝáõÙ, áñï»Õ ï»Õ»ÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ï³ñ³ÍíáõÙ »Ý í³ÛñÏÛ³ÝÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ, ¨ ÝáõÛÝå»ë û·ï³·áñÍíáõÙ »Ý ëË³É Ï»ñåáí` Ù³ñ¹Ï³Ýó ÏáñͳݻÉáõ ѳٳñ: ¸Åí³ñ ѳñó»ñÇ Ñ»ï ³éÝãí»ÉÇë, áñå»ë ùñÇëïáÝ۳ݻñ, Ù»Ýù å»ïù ¿ ½·áõÛß ÉÇÝ»Ýù, ¨ ÷Ýïñ»Ýù îÇñáç ³é³çÝáñ¹áõÃÛáõÝÁ: سñ¹Ï³Ýó Ù³ëÇÝ ã³ñ³Ëáë»ÉÁ ×Çßï ã¿, ³ÝÏ³Ë ³ÛÝ μ³ÝÇó` Ýñ³Ýù íÇñ³íáñ»±É »Ý Ù»½, û± áã: öá˳ñ»ÝÁ` Ù»Ýù å»ïù ¿ ³ÕáûÝù Ýñ³Ýó ѳٳñ:


¶ÉáõË

3 ìÆð²ìàð²ÜøÀ ÎÞºÔÆ Òº¼ ֲܲä²ðÐÆò

²ëïí³Í Íñ³·Çñ áõÝÇ Æñ ½³í³ÏÝ»ñÇó Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÇ Ñ³Ù³ñ: ܳ áõÕÕáñ¹áõÙ ¿ Ù»½ ×Çßï ׳ݳå³ñÑáí, áñÇÝ Ñ»ï¨»Éáí` Ù»Ýù ÏÇñ³Ï³Ý³óÝ»Ýù ³Û¹ Íñ³·ÇñÁ: ê³ï³Ý³Ý ó³ÝϳÝáõÙ ¿ Ñ»é³óÝ»É Ù»½ ³Û¹ Íñ³·ñÇó ¨ ³Ý¹³¹³ñ å³ï»ñ³½ÙáõÙ ¿ Ù»ñ ¹»Ù` ³Û¹ Ýå³ï³ÏÇÝ Ñ³ëÝ»Éáõ ѳٳñ: ܳ ãÇ ó³ÝϳÝáõÙ, áñ Ù»Ýù μ³ñ·³í³×»Ýù ¨ Éóí³Í ÉÇÝ»Ýù áõñ³ËáõÃÛ³Ùμ, ÇÝãå»ë áñ î»ñÁ Íñ³·ñ»É ¿ Ù»½ ѳٳñ: ܳ ãÇ ó³ÝϳÝáõÙ, áñ Ù»Ýù ÷³é³íáñ»Ýù ¨ ·áí»ñ·»Ýù ²ëïÍáõÝ Üñ³ μ³ñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ: ê³ï³Ý³Ý áõñ³Ë ÏÉÇÝÇ, »Ã» μáÉáñë Ó³ËáÕí»Ýù, ѳÛïÝí»Ýù ³ÝÑáõÛë íÇ׳ÏáõÙ, Ùßï³å»ë ïñïÝç³Ýù ¨ ³ÝÇÍ»Ýù ²ëïÍáõÝ: ºÃ» ²ëïí³Í ï»ëÇÉù ¿ ï³ÉÇë, ¨ Ù»Ýù ϳñáÕ³ÝáõÙ »Ýù ·Ý³É Üñ³ ׳ݳå³ñÑÝ»ñáí` ³Û¹ ï»ëÇÉùÇÝ Ñ³ëÝ»Éáõ ѳٳñ, Ù»Ýù »ñμ»ù ã»Ýù ¹³¹³ñÇ Üñ³Ý ÷³é³μ³Ý»Éáõó ¨ »ñÏñå³·»Éáõó: ø³ÝÇ áñ ë³ï³Ý³Ý ·ÇïÇ ³Ûë Ù³ëÇÝ, Ýñ³ Ýå³ï³ÏÝ ¿` Ñdzëó÷»óÝ»É Ù»½, áñå»ë½Ç Ù»Ýù Ï»ÝïñáݳݳÝù Ù»ñ ËݹÇñÝ»ñÇ, áã û ²ëïÍáõÝ »ñÏñå³·»Éáõ íñ³: ܳ ß»ÕáõÙ ¿ Ù»ñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ ³ÛÝ Ñ³ñó»ñÇó, áñáÝóáí Ù»Ýù å»ïù ¿ ½μ³Õí»ÇÝù ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ:


38

ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ß»Õ»É Ó»½ Ñ»ï¨Û³ÉÇó. ³. ²ëïÍá Ùï³¹ñáõÃÛáõÝÇó, Ýå³ï³ÏÇó ϳ٠ÁÝóóùÇó μ. ²ëïÍáõó ïñí³Í ûÍáõÃÛáõÝÇó ¨ ½áñáõÃÛáõÝÇó ·. ²ëïÍá Ñ»ï ß÷áõÙÇó ¹. ²í»ÉÇ Ù»Í μ³í³Ï³ÝáõÃÛáõÝ å³ï׳éáÕ ÏÛ³ÝùÇó ³. Þ»ÕáõÙ` ²ëïÍá Ùï³¹ñáõÃÛáõÝÇó, Ýå³ï³ÏÇó ϳ٠ÁÝóóùÇó ²ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí íÇñ³íáñ³Ýù ¿ ÏñáõÙ Çñ ëñïáõÙ, ËÇëï íï³Ý·³íáñ ¿: ÜÙ³Ý Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï ·áñÍ áõݻݳÉÇë` å»ïù ¿ ³é³çÝáñ¹í»ù ³ëïí³Í³ÛÇÝ ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ: ºÃ» ¹áõù Áݹѳñí³Í »ù ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ Ñ»ï, Ýñ³Ý ï»ëÝ»ÉÇë` Ó»ñ ëÇñïÝ ëÏëáõÙ ¿ áõÅ·ÇÝ μ³μ³Ë»É: ÖÇßï Ï»ñåáí ÉáõÍ»ù íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ³ñóÁ ¨ ³é³ç ß³ñÅí»ù, ÝáõÛÝÇëÏ »Ã» ³ÛÝ ·³ÉÇë ¿ Ó»ñ ³ÙáõëÝáõó, ÏÝáçÇó ϳ٠ÁÝï³ÝÇùÇ ³ÛÉ ³Ý¹³ÙÇó: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ÃáõɳóÝ»É Ó»ñ Ñ»ÕÇݳÏáõÃÛáõÝÁ, ϳñ·³íÇ׳ÏÁ, ¹ÇñùÁ, ѳñ·³ÝùÁ, ¨ ϳñáÕ ¿ ÃáõÛÉ ãï³É Ó»½` Çñ³Ï³Ý³óÝ»É Ó»ñ ÏáãáõÙÁ: ²Ñ³ û ÇÝãáõ ³í»É�� É³í ¿ ³Ýï»ë»É Ó»½ íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ºÃ» ¹áõù ͳÝñ íÇñ³íáñí»É »ù, ¨ íÇñ³íáñ³ÝùÝ ³½¹»É ¿ Ó»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ íñ³, ÙÇ·áõó» ³ÛÝåÇëÇ ù³ÛÉ»ñ Ó»éݳñÏ»ù, áñ ÉÇáíÇÝ Ñ»é³Ý³ù Ó»ñ ÏáãáõÙÇó: ºÃ» ÏɳÝí³Í ÉÇÝ»ù íÇñ³íáñ³Ýùáí, Ó»ñ ųٳݳÏÁ ¨ áõÅ»ñÁ í³ïÝí»Éáõ »Ý μáÉáñáíÇÝ ³Ýû·áõï Ýå³ï³ÏÝ»ñÇ íñ³: Ò»ñ ÁÝϳÉáõÙÁ ë³Ñٳݳ÷³ÏíáõÙ ¿, »ñμ ß³ñáõÝ³Ï Ùï³ÍáõÙ »ù íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ù³ëÇÝ. ¹áõù ¹³éÝáõÙ »ù »ë³ë»ñ ¨ »ë³Ï»ÝïñáÝ, ÉóíáõÙ »ù í³Ëáí ¨ ϳëϳͳÙÇï »ù ¹³éÝáõÙ. Ñ»é³ó»°ù íÇñ³íáñ³ÝùÇó, ÝáõÛÝÇëÏ »Ã» å³ñïíáÕÇ ¹»ñáõÙ ½·³ù Ó»½: ºí DZÝã: ÂáÕ Ù³ñ¹ÇÏ Ùï³Í»Ý` ÇÝã ó³ÝϳÝáõÙ »Ý: ºÃ» ¹áõù Ï»ÝïñáݳóÝ»ù Ó»ñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ ë³ï³Ý³ÛÇ íñ³, ݳ ÏëÏëÇ áõÕÕáñ¹»É Ó»½: ÐÇß»°ù, áñ å³ï»ñ³½ÙÁ îÇñáçÇÝÝ ¿: ºë³ÛÇ 59.19-áõÙ ·ñí³Í ¿. §…»ñμ áñ ÃßݳÙÇÝ ·»ïÇ å»ë ·³, îÇñáç Ðá·ÇÝ Ýñ³Ý Ï÷³ËóÝǦ: Âá°õÛÉ ïí»ù, áñ ²ëïí³°Í í³ñÇ Ó»ñ å³ï»ñ³½ÙÝ»ñÁ:


39

§¸áõù ѳñáõÃÛáõÝ »ù ³é»É ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ øñÇëïáëÇ Ñ»ï, ³ÛÝå»ë áñ áõÕÕ»°ù Ó»ñ ëñï»ñÁ ¹»åÇ ³ÛÝ μ³Ý»ñÁ, áñ ºñÏÝùáõÙ »Ý, áñï»Õ øñÇëïáëÁ Ýëï³Í ¿ Æñ ·³ÑÇ íñ³` ²ëïÍá ³ç ÏáÕÙáõÙ: λÝïñáݳóñ»°ù Ó»ñ ÙÇïùÁ ³ÛÝ μ³Ý»ñÇ íñ³, áñ ³Û¹ï»Õ »Ý, áã û ³ÛÝ μ³Ý»ñÇ, áñ ³Ûëï»Õ` »ñÏñÇ íñ³ »Ý¦: ÎáÕáë³óÇÝ»ñÇ 3.1,2, GNB ¶³Õ³ï³óÇÝ»ñÇ 2.20-áõÙ äáÕáëÝ ³ë³ó. §ºí ϻݹ³ÝÇ »Ù` áã û ³ÛÉ¨ë »ë, ³ÛÉ øñÇëïáë ¿ ϻݹ³ÝÇ ÇÝÓ³ÝáõÙ...¦, ݳ¨` §àõñ»ÙÝ, »Ã» Ù»ÏÁ øñÇëïáëáõÙ ¿, Ýáñ ëï»ÕÍí³Í ¿...¦ (´ ÎáñÝóóÇÝ»ñÇ 5.17): øñÇëïáëÁ í»ñ³ÑëÏáõÙ ¿ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ. ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ß»ÕÇ Ó»½, áñå»ë½Ç ϳñáճݳù ѳëÝ»É ³ÛÝ Ýå³ï³ÏÇÝ Ï³Ù ï»ëÇÉùÇÝ, áñ ¹ñí³Í ¿ Ó»ñ ³éç¨: ºÕ»°ù ³ÛÝ »ñ·³Ñ³ÝÇ ÝÙ³Ý, áí ·ñ»É ¿ ³Ûë »ñ·Á.

ºë ÝÏñïáõÙ »Ù ¹»åÇ í»ñ, ²Ù»Ý ûñ` ¹»å Ýáñ μ³ñÓáõÝùÝ»ñ, ºí ³ÕáÃáõÙ »Ù ÇÙ ²ëïÍáõÝ` î»°ñ, ¹Ç°ñ áïù»ñë μ³ñÓñ»ñáõÙ: ÎñÏÝ»ñ· î»°ñ, μ³ñÓñ³óñá°õ ¨ ѳëï³ïÇ°ñ øá »ñÏݳÛÇÝ Ñ³ëï³ï ÑÇÙùáõÙ, øá Ù»Í ÏáãáõÙÝ »Ù ·ï»É. î»°ñ, ¹Ç°ñ áïù»ñë μ³ñÓñ»ñáõÙ: Ø»Ýù å»ïù ¿ »ñ·»Ýù.

Ø»Ýù ѳÕÃáÕÝ»ñ »Ýù ³Ûë ÏÛ³ÝùáõÙ ºí ß³ñÅíáõÙ »Ýù ѳÕûÉáí. Ø»Ýù ¹³ñÓ»É »Ýù ѳÕóݳÏáÕ` ÐÇëáõë øñÇëïáëÇ ³ñÛáõÝáí:


40

Ø»Ýù å»ïù ¿ ïÝÏí»Ýù Ñá·¨áñ³å»ë ³í»ÉÇ μ³ñÓñ ï»ÕáõÙ, áñå»ë½Ç ϳñáճݳÝù ³Ýï»ë»É ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã íÇñ³íáñáõÙ ¿ Ù»½: ºÏ»ù ï»ëÝ»Ýù, û ÇÝãå»ë ¿ñ øñÇëïáëÁ í³ñíáõÙ, »ñμ Æñ»Ý íÇñ³íáñáõÙ ¿ÇÝ: ö³ñÇë»óÇÝ»ñÁ ÙÇ ù³ÝÇ ³Ý·³Ù ÷áñÓ»óÇÝ íÇñ³íáñ»É ÐÇëáõëÇÝ, μ³Ûó ³Ù»Ý ³Ý·³Ù ÐÇëáõëÁ ϳ°Ù ³Ýï»ë»ó ¹³, ϳ°Ù ѳݹÇٳݻó Ýñ³Ýó` ˳÷³Ý»Éáí Ýñ³Ýó Íñ³·ñ»ñÁ: ºÃ» ÐÇëáõëÁ ÃáõÛÉ ï³ñ, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ ߻ջÇÝ Æñ»Ý, ܳ »ñμ»ù ã¿ñ ٳѳݳ ˳ãÇ íñ³ ¨ ã¿ñ Çñ³Ï³Ý³óÝÇ Æñ ÏáãáõÙÁ ϳ٠Ýå³ï³ÏÁ, áñÁ Ù³ñ¹ÏáõÃÛ³Ý ÷ñÏáõÃÛáõÝÝ ¿ñ: ºñμ ä»ïñáëÁ ÷áñÓ»ó ѳÙá½»É ÐÇëáõëÇÝ, áñ ܳ ãëáíáñ»óÝÇ Æñ Ù³Ñí³Ý ¨ óÕÙ³Ý Ù³ëÇÝ, ÐÇëáõëÝ ³ÝÙÇç³å»ë ѳݹÇٳݻó Ýñ³Ý. §...ºïÇ°ë ·Ý³, ë³ï³Ý³°, ¹áõ ·³ÛóÏÕáõÃÛáõÝ »ë ÆÝÓ, áñáíÑ»ï¨ ÙÇïù ã»ë ³ÝáõÙ ²ëïÍá, ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó μ³Ý»ñÁ¦: ´³Ûó Áݹ³Ù»ÝÁ ÙÇ ù³ÝÇ Ëáëù ³é³ç ÐÇëáõëÝ ³ë³ó, áñ ä»ïñáëÁ ÏÉÇÝÇ ³ÛÝ Å³ÛéÁ, áñÇ íñ³ ܳ ÏϳéáõóÇ Æñ »Ï»Õ»óÇÝ (ï»°ë سïÃ. 16.18,23): лï³ùñùÇñ ¿, ù³ÝDZëÝ ³Ûëûñ »Ï»Õ»óÇ Ïí»ñ³¹³éݳÛÇÝ, »Ã» Ýñ³Ýó ÑáíÇíÁ ûÏáõ½ Ù»Ï ³Ý·³Ù §ë³ï³Ý³¦ ³Ýí³Ý»ñ Ýñ³Ýó: ²ß³Ï»ñïÝ»ñÝ ³é³ï ßÝáñÑù Ëݹñ»óÇÝ, áñå»ë½Ç ϳñáճݳÛÇÝ Ý»ñ»É Ýñ³Ýó, áíù»ñ íÇñ³íáñáõÙ ¿ÇÝ Çñ»Ýó: »° ¹áõù, û° »ë ϳñÇù áõÝ»Ýù ëï³Ý³Éáõ ²ëïÍá ßÝáñùÇ ÝáõÛÝ ã³÷Á, áñáíÑ»ï¨ Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ ëÇñ»ÉÁ μáÉáñáíÇÝ Ñ»ßï ã¿: àã ÙÇ Ù³ñ¹ ϳï³ñÛ³É ã¿: Úáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ ûñáõÃÛáõÝÝ»ñ áõÝÇ, ¨ Ñ»Ýó ³Ûë å³ï׳éáí »Ýù Ù»Ýù ¹Åí³ñ³ÝáõÙ Ý»ñ»É ¨ ëÇñ»É, ûñÇݳÏ, ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹áõ, áí, ÇÝãå»ë Ù»½ ѳÛïÝÇ ¿, ¹³í»ñ ¿ ÝÛáõÃáõÙ Ù»ñ ¹»Ù ¨ Ù»ñ ÏáñͳÝáõÙÝ ¿ ó³ÝϳÝáõÙ: ²Ûë ÏáãÝ Çëϳå»ë áñ ¹Åí³ñ ¿, μ³Ûó Ù»Ýù å»ïù ¿ ³åñ»Ýù ѳٳӳÛÝ å³ïíÇñ³ÝÇ` ëÇñ»É Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ ¨ ³ÕáÃ»É Ù»½ ѳɳÍáÕÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ²ëïÍá ÊáëùÁ Ñáñ¹áñáõÙ ¿ Ù»½. §…Ó»½ÝÇó ¹áõñë

ѳݻù ³é³çÇÝ ·Ý³óùÇ å»ë »ÕáÕ ÑÇÝ Ù³ñ¹áõÝ, áñ ˳μ»μ³ÛáõÃÛ³Ý ó³ÝÏáõÃÛáõÝáí ³å³Ï³Ýí³Í ¿, ¨ Ó»ñ ÙïùÇ Ñá·áí Ýáñá·í»ù¦ (º÷»ë³óÇÝ»ñÇ 4.22,23):


41

μ. Þ»ÕáõÙ` ²ëïÍáõó ïñí³Í ûÍáõÃÛáõÝÇó ¨ ½áñáõÃÛáõÝÇó êáíáñ»°ù ³Ýï»ë»É íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ ¨ ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù Ó»½` ³Ý¹³¹³ñ Ùï³Í»É ¹ñ³Ýó Ù³ëÇÝ: Ä³Ù³Ý³Ï ³é Å³Ù³Ý³Ï μáÉáñë ¿É Ñ³Ïí³Í »Ýù íÇñ³íáñ»Éáõ ÙÇÙÛ³Ýó` ·Çï³Ïó³μ³ñ, û ³Ý·Çï³Ïó³μ³ñ: ²ÛÝå»ë áñ, Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ, áí ³Ýï»ëáõÙ ¿ íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ, ³í»ÉÇ ß³ï Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñ áõÝÇ ÏÛ³Ýùáõ٠ѳçáÕ³Ï ¹³éݳÉáõ ѳٳñ: Ðݳñ³íáñ ¿` ³í»ÉÇ ß³ï íÇñ³íáñ»É »ù Ù³ñ¹Ï³Ýó, ù³Ý íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñ ëï³ó»É: ÜáõÛÝÇëÏ ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ ù³ñá½Á ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ÉÇÝ»É Ó»½ ѳٳñ: Ò»ñ ù³ÛÉí³ÍùÁ ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ³Ýù å³ï׳é»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ: ºñμ ¹áõù å³ñáõÙ »ù` ÷³é³μ³Ý»Éáí ²ëïÍáõÝ, ϳ٠·áãáõÙ »ù` ³ñï³Ñ³Ûï»Éáí Ó»ñ ѳٳӳÛÝáõÃÛáõÝÁ ù³ñá½Ç ÁÝóóùáõÙ, Ó»ñ í³ñùÁ ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ³Ï³Ý Ãí³É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, áí ·»ñ³¹³ëáõÙ ¿ ³í»ÉÇ Ñ³Ý¹³ñï ÙÃÝáÉáñï »Ï»Õ»ó³Ï³Ý ͳé³ÛáõÃÛ³Ý ÁÝóóùáõÙ: ØÇ° íÇñ³íáñí»ù, »ñμ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ μ³ñϳÝáõÙ ¿ Ó»ñ »ñÏñå³·áõÃÛ³Ý á×Ç å³ï׳éáí, áñáíÑ»ï¨ ¹³ Ñ»ßïáõÃÛ³Ùμ ϳñáÕ ¿ ËáãÁݹáï ѳݹÇë³Ý³É` ²ëïÍáõó ëï³Ý³Éáõ ѳٳñ: ºñÏñáñ¹ ³·³íáñ³ó 6.12-23-áõÙ îÇñáç ï³å³Ý³ÏÁ ºñáõë³Õ»ÙÇ ×³Ý³å³ñÑÇÝ ¿ñ. Æëñ³Û»ÉÇ ³ÙμáÕç ÅáÕáíáõñ¹Á å³ñáõÙ ¨ óÝÍáõÙ ¿ñ ÷áÕ»ñÇ Ó³ÛÝÇ Ý»ñùá: ¸³íÇÃÁ ùóÝÇ »÷áõ¹ ѳ·³Í` ³ÙμáÕç áõÅáí å³ñáõÙ ¿ñ îÇñáç ³éç¨: Üñ³ ÏÇÝÁ` Ø»ÕùáÕÁ, ï»ë³í, û ÇÝãå»ë ¿ñ ݳ ÃéãÏáïáõÙ ¨ å³ñáõÙ, ¨ Ëáñ³å»ë ³½¹í»ó` Ýϳï»Éáí, áñ å³ñ»ÉÇë ¸³íÇÃÁ ÝáõÛÝÇëÏ áõß³¹ñáõÃÛáõÝ ã¿ñ ¹³ñÓÝáõÙ, áñ ѳ·áõëïÝ ÁÝÏÝáõÙ ¿ñ íñ³ÛÇó: ²Û¹ ѳݷ³Ù³ÝùÁ íÇñ³íáñ³Ï³Ý Ãí³ó Ø»ÕùáÕÇÝ, ¨ ݳ Çñ ëñïáõÙ ³ñѳٳñÑ»ó ¸³íÃÇÝ: Üñ³ ϳñÍÇùáí, ó·³íáñÇ Ñ³Ù³ñ ³Ýå³ïíáõÃÛáõÝ ¿ñ ³Û¹å»ë å³ñ»ÉÁ, ÝáõÛÝÇëÏ ²ëïÍá ³éç¨: ¸³íÇÃÁ å³ï³ë˳ݻó Ýñ³Ý. §ºí ¹»é ëñ³ÝÇó

³í»ÉÇ ÇÝÓ ³Ý³ñ· »ñ¨³óÝ»Éáí` ÇÙ ³ãù»ñÇ ³éç¨ Ýí³ëï åÇïÇ ÉÇݻ٦: ê³íáõÕÇ ¹áõëïñ Ø»ÕùáÕÁ ½³í³Ï ãÍÝ»ó ÙÇÝ㨠Çñ Ù³Ñí³Ý ûñÁ: ²Ûë å³ïÙáõÃÛáõÝÝ ³ÙáõëÝáõ ϳ٠ÏÝáç ÏáÕÙÇó ùÝݳ¹³ï³Ï³Ý ϳ٠¹³ï³å³ñïáÕ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ ûñÇÝ³Ï ¿: ¸³íÇÃÁ ÃáõÛÉ ãïí»ó,


42

áñ ó·³íáñÇÝ í³Û»É í³ñùÇ Ù³ëÇÝ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ëå³ëáõÙÝ»ñÁ ËáãÁݹáï»ÇÝ Çñ»Ý` å³ñ»É ²ëïÍá ³éç¨, »ñÏñå³·»É ¨ å³ïí»É Üñ³Ý: ¼³ñٳݳÉÇ ã¿, áñ ²ëïí³Í ³Û¹ù³Ý ûñÑÝ»ó Ýñ³Ý: ·. Þ»ÕáõÙ` ²ëïÍá Ñ»ï ß÷áõÙÇó ê³Ùáõ»ÉÝ ûÍ»É ¿ñ ê³íáõÕÇÝ` áñå»ë Æëñ³Û»ÉÇ Ã³·³íáñ: ê³Ï³ÛÝ ² ³·³íáñ³ó 16.1-áõ٠ϳñ¹áõÙ »Ýù, áñ ²ëïí³Í Ù»ñÅ»ó ê³íáõÕÇÝ Ã³·³íáñáõÃÛáõÝÇó: ê³Ùáõ»ÉÝ ³ÛÝù³Ý Å³Ù³Ý³Ï ëáõ· ³ñ»ó ê³íáõÕÇ Ñ³Ù³ñ, áñ ³ñ¹»Ý Ï³Ý·Ý³Í ¿ñ ß»ÕÙ³Ý íï³Ý·Ç ³éç¨: ܳ ³ÛÝù³Ý ¿ñ ÁÝï»É³ó»É ê³íáõÕÇÝ, áñ ã¿ñ ϳñáÕ³ÝáõÙ ÁݹáõÝ»É, áñ ²ëïí³Í Ù»ñÅ»É ¿ñ Ýñ³Ý: ܳ ëáõ· ³ñ»ó ³ÛÝù³Ý ųٳݳÏ, ÙÇÝ㨠²ëïí³Í ³ÝÓ³Ùμ ѳñóñ»ó Ýñ³Ý, û áñù³±Ý ¿ñ ݳ å³ïñ³ëïíáõÙ ïñïÙ»É ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ê³íáõÕÁ Ù»ñÅí»É ¿ñ: ºñμ ê³Ùáõ»ÉÁ ¹³¹³ñ»ó ¨ Éóñ»ó Çñ »ÕçÛáõñÁ ÛáõÕáí, ݳ ó·³¹ñ»ó ³í»ÉÇ É³í ¨ ³í»ÉÇ ½áñ³íáñ ó·³íáñÇ: ê³Ùáõ»ÉÁ ѳÕóѳñ»ó Çñ ó³íÁ ¨ ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ Çñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ê³íáõÕÇ Ñ»ï ËáãÁݹáï»Ý ³ÛÝ ·áñÍÇÝ, áñ ݳ ³ÝáõÙ ¿ñ îÇñáç ѳٳñ: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ËáãÁݹáïáõÙ ¿ ûÍáõÃÛ³Ý ÑáëùÇÝ: úÍáõÃÛáõÝÁ, ½áñáõÃÛáõÝÁ ¨ ³ÛÝ ×»ÕùáõÙÁ, áñÇ Ï³ñÇùÝ áõÝ»ù, ã»Ý ·³ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ù³ÝÇ ¹»é ¹áõù ã»ù ³å³ß˳ñ»É ¨ Ó»ñ Ñá·ÇÝ ãÇ Ù³ùñí»É íÇñ³íáñ³ÝùÇó: ºë ã»Ù ϳñáÕ ã³÷³½³Ýó áõÅ·ÇÝ ß»ßï³¹ñ»É ³ÛÝ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ, áñ ù³ÝÇ ¹»é ¹áõù μ³ñϳó³Í, Ñáõë³Ñ³ïí³Í ¨ ¹³éݳó³Í »ù ¨ ³ïáõÙ »ù ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, êáõñμ Ðá·ÇÝ ãÇ Ï³ñáÕ Ï³ï³ñ»É Æñ ³ß˳ï³ÝùÁ Ó»½³ÝáõÙ: ºÃ» ¹áõù áË »ù å³ÑáõÙ, ÃßݳÙÇÝ ×ÝßáõÙ Ï·áñͳ¹ñÇ Ó»½ íñ³: ÆÝãå»ë ·Çï»Ýù, ÙÇÝ㨠ê³Ùáõ»ÉÁ ã¹³¹³ñ»ó áÕμ³É ê³íáõÕÇ Ñ³Ù³ñ, ²ëïí³Í ãïí»ó Ýñ³Ý ³í»ÉÇ Ù»Í ûÍáõÃÛáõÝ, ù³Ý ݳ áõÝ»ñ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ Ý߳ݳÏí»É ¿ñ ê³íáõÕÇÝ ûÍ»Éáõ ѳٳñ: Þ÷í»°ù ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, áíù»ñ ×Çßï Ñá·¨áñ ¹ÇñùáõÙ »Ý: ²Ûë ³ë»Éáí, »ë ÝϳïÇ áõݻ٠ٳñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ áË ã»Ý å³ÑáõÙ:


43

¶ï»°ù ³ÛëåÇëÇ ÁÝÏ»ñÝ»ñ, ݳ¨ ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ Ùßï³å»ë ݳÛáõÙ »Ý ³é³ç, ÉÇ »Ý áõñ³ËáõÃÛ³Ùμ ¨ Ëñ³Ëáõë³Ýùáí: ²ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí ѳϳé³ÏíáÕ Ñá·Ç áõÝÇ, Ùßï³å»ë ÏÓ·ïÇ íݳë å³ï׳é»É ÙÛáõëÝ»ñÇÝ Ï³Ù ¹Çï³íáñÛ³É Ï»ñåáí ÏáñÍ³Ý»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ: Ò»ñ ß÷áõÙÝ ²ëïÍá Ñ»ï å»ïù ¿ ³í»ÉÇ Ï³ñ¨áñ ÉÇÝÇ, ù³Ý ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ, Ùï»ñÇÙÝ»ñÁ, ͳÝáÃÝ»ñÁ, ó³Ýϳó³Í Ù³ñ¹ ¨ ó³Ýϳó³Í μ³Ý: ø³ÛÉ»°ù ²ëïÍá ϳÙùÇ Ù»ç, ѻ層°ù ²ëïÍá ³é³çÝáñ¹áõÃÛ³ÝÁ, μ³Ûó Ñ»éáõ Ùݳó»ù ³ÛÝ ³Ù»ÝÇó, ÇÝãÁ Ïß»ÕÇ Ó»½ ²ëïÍá Ýå³ï³ÏÇó: ¼·á°õÛß »Õ»ù, áñ áã áù ãÑ»é³óÝÇ Ó»½ Ó»ñ ÏáãáõÙÇó: ² ³·³íáñ³ó 17.26-29-áõÙ, »ñμ ¸³íÇÃÁ å³ï»ñ³½ÙÇ ¹³ßïáõÙ ¿ñ, ݳ ϳñáÕ ¿ñ ó÷»É Çñ ½³ÛñáõÛÃÁ Çñ »Õμ³Ûñ ºÕdzμÇ íñ³ Ýñ³ íÇñ³íáñ³Ï³Ý í³ñùÇ Ñ³Ù³ñ, μ³Ûó ݳ ÃáõÛÉ ãïí»ó Çñ»Ý ³Û¹ ³ëïÇ×³Ý íñ¹áíí»É: ºñμ»ÙÝ Ëáëù»ñÇ ëË³É ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ÉÇÝ»É: ¸áõù ϳñáÕ »ù ³ÛÝå»ë ³ñÓ³·³Ýù»É ¹ñ³Ý, áñ ÏáñóÝ»ù íëï³ÑáõÃÛáõÝÁ Ù³ñ¹Ï³Ýó ³éç¨: àõß³¹Ç°ñ »Õ»ù, û ÇÝãå»ë »ù å³ï³ë˳ÝáõÙ, »ñμ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ¹ÇïÙ³Ùμ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ íÇñ³íáñ»É Ó»½. ¹áõù ϳñáÕ »ù μ³ó³ë³μ³ñ ѳϳ½¹»É ¨ Ù»Õù ·áñÍ»É: ÜÙ³Ý Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñáõÙ, í»ñ³ÑëÏ»°ù Ó»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ ¨ »ñ·»°ù »ñ·»ñ, áñáÝù ÝÙ³Ý »Ý Ñ»ï¨Û³ÉÇÝ.

úñÑÝÛ³°É ÉÇÝÇ îÇñáç ³ÝáõÝÁ, úñÑÝÛ³°É ÉÇÝÇ îÇñáç ³ÝáõÝÁ, úñÑÝÛ³°É ÉÇÝÇ μ³ñÓñÛ³É îÇñáç ³ÝáõÝÁ: úñÑÝÛ³°É ÉÇÝÇ îÇñáç ³ÝáõÝÁ, úñÑÝÛ³°É ÉÇÝÇ îÇñáç ³ÝáõÝÁ, úñÑÝÛ³°É ÉÇÝÇ μ³ñÓñÛ³É îÇñáç ³ÝáõÝÁ: ÎñÏÝ»ñ· ²Ùáõñ ³Ùñáó ¿ îÇñáç ³ÝáõÝÁ, ²ñ¹³ñÁ ÙïÝáõÙ ¿, ÙÝáõÙ ¿ ѳí»ñÅ: ²Ùáõñ ³Ùñáó ¿ îÇñáç ³ÝáõÝÁ, ²ñ¹³ñÁ ÙïÝáõÙ ¿` ÙÝáõÙ ¿ ѳí»ñÅ:


44

γñ¨áñ ã¿, û ÇÝã »Ý ³ëáõÙ Ù³ñ¹ÇÏ Ó»ñ Ù³ëÇÝ, ³ÛÉ` û ÇÝã ¿ Ùï³ÍáõÙ ²ëïí³Í Ó»ñ Ù³ëÇÝ: سñ¹ÇÏ Ñ»ï¨áõÙ »Ý Çñ»Ýó ϳñÍÇùÝ»ñÇÝ ¨ »½ñ³Ñ³Ý·áõÙÝ»ñÇÝ: ÆëÏ Ç±Ýã ϳñÍÇù áõÝÇ ²ëïí³Í Ó»ñ Ù³ëÇÝ: ºñμ»ÙÝ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ å»ïù ¿ íÇñ³íáñíÇ Ù»ñ í³ñí»É³Ï»ñåÇó, áñå»ë½Ç Ù»Ýù ϳñáճݳÝù ѳëáõÝ³Ý³É ¨ ëï³Ý³É Ù»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ²ëïÍáõó: ²Ù»Ý ÇÝãáõÙ ¨ Ó»ñ μáÉáñ ׳ݳå³ñÑÝ»ñáõÙ ÁݹáõÝ»°ù îÇñáç Ñ»ÕÇݳÏáõÃÛáõÝÁ, ¨ ÃáÕ áñ Ó»ñ Ñá·ÇÝ μ³ó ÉÇÝÇ Üñ³ ѳٳñ, áñå»ë½Ç ܳ ϳñáճݳ áõÕÕáñ¹»É Ó»ñ ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ (ï»°ë ²é³Ï. 3.6): ºÃ» ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ݳ˳ÝÓáõÙ ¿ Ó»½, íÇñ³íáñí»É ¿ Ó»½ÝÇó ϳ٠áË ¿ å³ÑáõÙ Ó»ñ ¹»Ù, ³í»ÉÇ É³í ¿ ãí³ïÝ»ù Ó»ñ ųٳݳÏÁ` ÷áñÓ»Éáí ÷áË»É ³Û¹ Ù³ñ¹áõ ϳñÍÇùÁ. ÙǨÝáõÛÝ ¿` Ó»½ ãÇ Ñ³çáÕíÇ ³Ý»É ¹³, ¨ ÙÇ·áõó», ¹áõù ß»Õí»ù ³ÛÝ ³Ù»ÝÇó, ÇÝã ²ëïí³Í å³ïñ³ëï»É ¿ Ó»½ ѳٳñ: ºÃ» íÇñ³íáñ³Ýù »ù ѳëóñ»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ ¨ ëñï³Ýó Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ »ù Ëݹñ»É, μ³Ûó áã ÙÇ Ï»ñå ã»ù ϳñáÕ³ÝáõÙ í»ñ³Ï³Ý·Ý»É Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, Ñ»éá°õ Ùݳó»ù ³Û¹ ³ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝÇó: ä³ñ½³å»ë Ãá°õÛÉ ïí»ù, áñ êáõñμ Ðá·ÇÝ Í³é³ÛÇ ³Û¹ íÇñ³íáñí³Í Ù³ñ¹áõÝ` μÅßÏáõÃÛ³Ùμ ¨ ˳ճÕáõÃÛ³Ùμ, áñáíÑ»ï¨ ³Û¹ Å³Ù³Ý³Ï ÇÝã ¿É ³ë»ù ϳ٠³Ý»ù, áã ÙdzÛÝ ³Ý³ñ¹Ûáõݳí»ï ÏÉÇÝÇ, ³Ûɨ ³í»ÉÇ Ïí³ïóñ³óÝÇ Çñ³íÇ׳ÏÁ: ºñμ»ÙÝ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ˽»Éáõ å³ï׳éÝ ³ÛÝ ã¿, áñ ¹áõù íÇñ³íáñ»É »ù Ù³ñ¹Ï³Ýó. áÙ³Ýù ϳñáÕ »Ý íÇñ³íáñí»É å³ñ½³å»ë ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ²ëïí³Í μ³ñÓñ³óñ»É ¿ Ó»½ ³í»ÉÇ, ù³Ý Ýñ³Ýó: ¹. Þ»ÕáõÙ` ³í»ÉÇ Ù»Í μ³í³Ï³ÝáõÃÛáõÝ å³ï׳éáÕ ÏÛ³ÝùÇó ²ÝͳÝáà ٳñ¹ÇÏ Ù»Í³ñáõÙ ¿ÇÝ ÐÇëáõëÇÝ` áñå»ë Ø»ëdz, ³·³íáñÝ»ñÇ Ã³·³íáñ, è³μμÇ, ²ëïÍá àñ¹Ç, ì³ñ¹³å»ï ¨ Ðáõ¹³ÛÇ ó»ÕÇ ²éÛáõÍ, μ³Ûó »ñμ ܳ í»ñ³¹³ñÓ³í Æñ ѳñ³½³ï ·ÛáõÕÁ, Ù³ñ¹ÇÏ áã ÙdzÛÝ ãÁݹáõÝ»óÇÝ Üñ³Ý, ³ÛÉ ÝáõÛÝÇëÏ ³ÏݳñÏ»óÇÝ, áñ ܳ ÑÛáõëÝÇ áñ¹Ç ¿ñ: §...ºí ·³ÛóÏÕáõÙ ¿ÇÝ Üñ³ íñ³: ÐÇëáõëÝ ¿É Ýñ³Ýó


45

³ë³ó. §ØÇ Ù³ñ·³ñ» ³Ý³ñ·í³Í ã¿, μ³Ûó ÙdzÛÝ Çñ ·³í³éÇ ¨ Çñ ï³Ý ٻ禦 (سïûáë 13.53-58): ²ÛÝ μ³ÝÇó Ñ»ïá, »ñμ ÐÇëáõë øñÇëïáëÁ Ññ³ßùÝ»ñ ·áñÍ»ó ³ÛÉ í³Ûñ»ñáõÙ, ܳ ³ÏÝϳÉáõÙ ¿ñ ·³É Çñ ѳñ³½³ï ·ÛáõÕ ¨ ѳÛïÝ»É ²ëïÍá ÷³éùÁ ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áõÙ Ñ»ï ³åñáõÙ ¿ñ: ºñμ ÐÇëáõëÁ Ññ³ßùÝ»ñ ¿ñ ·áñÍáõÙ, ѳí³ùí³ÍÝ»ñÇÝ Ñ»ï³ùñùñáõÙ ¿ñ ÙdzÛÝ Üñ³ ͳ·áõÙÁ, ³Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí Ýñ³Ýù ³ë³óÇÝ. §â¿± áñ ë³ ÑÛáõëÝÇ áñ¹ÇÝ ¿¦: ê³Ï³ÛÝ Ü³ »ñμ»ù ãÑ»é³óñ»ó Æñ ѳ۳óùÝ ³ÛÝ Ù»Í ³é³ç³¹ñ³ÝùÇó ¨ ÷³éùÇó, áñ ¹ñí³Í ¿ñ Æñ ³éç¨: ä³ïÏ»ñ³óñ»ù, û ÇÝãåÇëÇ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿ñ Ïñ»É ÐÇëáõëÇ Ù³Ûñ سñdzÙÁ, »ñμ ÑÕÇ ¿ñ Üñ³Ýáí ¨ åݹáõÙ ¿ñ, áñ ÑÕ³ó»É ¿ñ êáõñμ Ðá·áõó: ä³ïÏ»ñ³óñ»ù ³ÛÝ ÷ë÷ëáóÝ»ñÁ, ϳï³ÏÝ»ñÁ, μ³Ùμ³ë³ÝùÝ»ñÁ, ˳ÛÃáÕ ¹ÇïáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ³ë»Ïáë»Ý»ñÁ, áñáÝù áõÕÕí³Í ¿ÇÝ Ýñ³ ѳëó»ÇÝ: سñdzÙÁ å»ïù ¿ áñ Ëǽ³Ë ¹»é³Ñ³ë ³ÕçÇÏ ÉÇÝ»ñ. ݳ ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ Çñ ѳëó»ÇÝ ³ñíáÕ »Ýó¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ߻ջÇÝ Çñ»Ý û° ²ëïÍá ѳݹ»å áõÝ»ó³Í ѳí³ïùÇó, û° Çñ ÏáãáõÙÇó: ²ÛÅÙ ÐÇëáõëÝ ¿ñ åݹáõÙ, áñ ²ëïÍá àñ¹ÇÝ ¿ñ: ܳ Ññ³Å³ñí»ó ß»Õí»É Çñ ÏáãáõÙÇó, Ùï³Í»É Ù³ñ¹Ï³Ýó ÏáÕÙÇó ïñíáÕ åÇï³ÏÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ Ï³Ù ³Ýѳݷëï³Ý³É Æñ ͳ·Ù³Ý å³ï׳éáí: ܳ í³ñí»ó Æñ Ù³Ûñ سñdzÙÇ å»ë, áí Ññ³Å³ñí»ó ß»Õí»É ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÇó, áñáíÑ»ï¨ ·Çï»ñ, áñ ³ÝÓÝ³Ï³Ý ß÷áõÙ áõÝ»ñ ²ëïÍá Ñ»ï. ÷á˳ñ»ÝÁ` ݳ ÷³éù ïí»ó ²ëïÍáõÝ ¨ ·áѳó³í Üñ³ÝÇó: ³Ýϳ·Ç°Ý ÁÝÏ»ñ, μ³Ùμ³ë³ÝùÁ ¨ »Ýó¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ áñ¨¿ Ý߳ݳÏáõÃÛáõÝ ã»Ý áõݻݳ, »Ã» ¹áõù Ï»Ýïñáݳó³Í »ù ÐÇëáõëÇ íñ³: ØÇ·áõó» Ó»½ ³Ýѳݷëï³óÝáõÙ ¿ Ó»ñ ûñÇ ÏñÃáõÃÛá±õÝÁ, ϳ٠³ÛÝ ÷³ëïÁ, áñ Ó»ñ Ù³ÛñÝ ³Ùáõëݳó³Í ã¿. ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù áã áùÇ` ß»Õ»É Ó»½ íÇñ³íáñ³Ï³Ý Ëáëù»ñáí ϳ٠í³ñùáí: ºñ·»°ù ³ÛÝåÇëÇ »ñ·»ñ, áñáÝù ÏÑÇß»óÝ»Ý Ó»½ ²ëïÍá ½áñáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ, ûñÇݳÏ` §²ÙμáÕç ÷³éùÁ` ÐÇëáõëÇ ³Ýí³Ý ½áñáõÃÛ³ÝÁ¦ ϳ٠§²ÙμáÕç ³ß˳ñÑÁ Üñ³ Ó»éù»ñáõÙ ¿¦: ÐÇëáõëÁ íÇñ³íáñ»ó μ³½Ù³ÃÇí Ù³ñ¹Ï³Ýó, áã û ³ÛÝ å³ï׳-


46

éáí, áñ ëË³É ¿ñ í³ñí»É, ÇÝã-áñ μ³Ý ¿ñ ·áÕ³ó»É ¨ ³ÛÉÝ, ³ÛÉ, áñáíÑ»ï¨ ¹³ñÓ»É ¿ñ ѳë³ñ³Ï³Ï³Ý ·áñÍÇã ¨ ³Ïݳéáõ ³í»ï³ñ³ÝÇã: àÙ³Ýù íÇñ³íáñí»É ¿ÇÝ, áñáíÑ»ï¨ ²ëïí³Í μ³ñÓñ³óñ»É ¿ñ ÐÇëáõëÇÝ, àõÙ Ýñ³Ýù ׳ݳãáõÙ ¿ÇÝ Çñ»Ýó Ù³ÝÏáõÃÛáõÝÇó, ³í»ÉÇ, ù³Ý Çñ»Ýó: Üñ³Ýó ѳϳé³ÏáõÃÛ³ÝÁ å³ï³ë˳ݻÉáõ ÷á˳ñ»Ý, ÐÇëáõëÁ Ñ»é³ó³í ¨ áã ÙÇ Ññ³ßù ã·áñÍ»ó ³Û¹ï»Õ: ºÃ» Üñ³ ÷á˳ñ»Ý ÉÇÝ»ñ áñ¨¿ Ù³ñÙݳíáñ Ù³ñ¹, ݳ ÏÙݳñ` ÷áñÓ»Éáí ³å³óáõó»É, û ÇÝãÇ ¿ñ ÁݹáõݳÏ: ÐÇëáõëÇ í³ñùÁ å»ïù ¿ ëáíáñ»óÝÇ Ù»½, áñ ÝÙ³Ý Ùáï»óáõÙÁ ëË³É ¿: Ä³Ù³Ý³Ï Ï³ÝóÝÇ, ¨ ³ÛÝ Ù³ñ¹ÇÏ, áõ٠ѳٳñ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ¿ »Õ»É Ó»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÁ, ѳñϳ¹ñí³Í ÏÉÇÝ»Ý ×³Ý³ã»É ¨ ÁݹáõÝ»É Ó»ñ Ù»ÍáõÃÛáõÝÁ: àÙ³Ýù ÏÉÇÝ»Ý Ó»ñ ÏáÕùÇÝ ³ÛÝù³Ý ųٳݳÏ, ù³ÝÇ ¹»é ¹áõù §Ñ³ë³ñ³Ï Ù³ñ¹¦ »ù ϳ٠§áã áù¦ »ù, μ³Ûó Ñ»Ýó áñ ¹áõù ѳçáÕáõÃÛ³Ý Ñ³ëÝ»ù ¨ ëÏë»ù μ³ñ·³í³×»É, Ýñ³Ýù Ïݳ˳ÝÓ»Ý ¨ ϳݳñ·»Ý Ó»½: ºÕ»°ù ѳëï³ï³Ï³Ù ¨ ß³ñáõݳϻ°ù Ï»Ýïñáݳó³Í ÙÝ³É ²ëïÍá íñ³: ²Ù»Ý ³é³íáï »ñ·»°ù ³ÛÝåÇëÇ »ñ·»ñ, áñáÝù ³é³ç ÏÙÕ»Ý Ó»ñ Ñá·ÇÝ, ÇÝãå»ë, ûñÇݳÏ, ³Ûë »ñ·Á.

ºë ÙݳÉáõ »Ù ³ñÛ³Ý Ý»ñùá, ºë ÙݳÉáõ »Ù ³ñÛ³Ý Ý»ñùá, ºë ÙݳÉáõ »Ù ³ñÛ³Ý Ý»ñùá, ²É»Éáõǯ³, ¨ ë³ï³Ý³Ý ãÇ° íݳëÇ ÇÝÓ. âÇ° íݳëÇ: ²É»Éáõǯ³, ¨ ë³ï³Ý³Ý ãÇ° íݳëÇ ÇÝÓ: ÐÇëáõëÇÝ íÇñ³íáñáõÙ ¿ÇÝ, μ³Ûó ܳ ·Çï»ñ ²ëïÍá ÏáãáõÙÝ Æñ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ, ³Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí ãß»Õí»ó: ܳ ·Çï»ñ, áñ §ÇñÇÏáõÝÁ É³ó ¿ ·³ÉÇë, ÇëÏ ³é³íáïÁ` óÝÍáõÃÛáõݦ: ܳ ·Çï»ñ, áñ Ù³ñ¹ÇÏ ³Ý³ñ·áõÙ ¿ÇÝ ¨ ϳëϳͳÙïáñ»Ý ¿ÇÝ í³ñμ»ñíáõÙ Æñ»Ý: Üñ³Ý ³Ýí³ÝáõÙ ¿ÇÝ Ë»É³·³ñ, ¹Çí³Ñ³ñ, ëï³Ëáë: Üñ³ ѳëó»ÇÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ÏáÕÙÇó ÑÝãáõÙ ¿ÇÝ Ý³¨ ³ñѳٳñÑ³Ï³Ý Ëáëù»ñ: سñÏáë 3.21-áõÙ ·ñí³Í ¿. §ºí Üñ³ ÁÝï³ÝÇùÁ Éë»Éáí` ¹áõñë »Ï³í Üñ³Ý μéÝ»Éáõ, áñáíÑ»ï¨ ³ëáõÙ ¿ÇÝ, û ·Åí»É ¿¦:


47

ÐÇëáõëÇ ÁÝï³ÝÇùÁ, ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ, »Õμ³ÛñÝ»ñÁ ¨ ùáõÛñ»ñÁ, áíù»ñ å»ïù ¿ ÙËÇóñ»ÇÝ Æñ»Ý, ³ëáõÙ ¿ÇÝ, áñ ܳ ·Åí»É ¿: ¸åÇñÝ»ñÝ ³ëáõÙ ¿ÇÝ, áñ ܳ μéÝí³Í ¿ ´»»Õ½»μáõÕáí, ¨ áñ ܳ ¹¨»ñ ¿ ùßáõÙ ¹¨»ñÇ Çß˳ÝÇ ÙÇçáóáí: ÐÇëáõëÇÝ íÇñ³íáñ»óÇÝ ¨ Ëáó»óÇÝ, μ³Ûó ¹³ ã߻ջó Üñ³Ý: ØÇ·áõó» Ù³ñ¹ÇÏ Ï³ëϳͳÙïáñ»Ý »Ý í»ñ³μ»ñí»É ϳ٠³Ý³ñ·»É »Ý Ó»½: ØdzÛÝ ¹áõù ·Çï»ù, û áñù³Ý ó³íáï ¿ ¹³ »Õ»É: ØÇ·áõó» Ýñ³Ýù íÇñ³íáñ»É ϳ٠ѳÛÑáÛ»É »Ý Ó»½: àõß³¹ñáõÃÛáõÝ ÙÇ° ¹³ñÓñ»ù Ýñ³Ýó íñ³: ²ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í ³ë³ó Ó»ñ Ù³ëÇÝ, ³ÝϳëÏ³Í Ïϳï³ñíÇ: ÆÝãå»ë ¨ ÐÇëáõëÁ` ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù áñ¨¿ Ù»ÏÇÝ` Ýë»Ù³óÝ»É Ó»½: ØÇ° Ñáõë³Éùí»ù: ØÇ·áõó» Ó»½ íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó ³ÝáõÝÝ»ñÝ ³Ûɨë ãÑÇß³ï³Ïí»Ý, ÇÝãå»ë ¨ ºÕdzμÇÝÁ: ºÉÇó 14.13,14-áõÙ ·ñí³Í ¿. §…Ó»ñ

³Ûëûñí³ ï»ë³Í »·Çåï³óÇÝ»ñÇÝ ³Ûɨë åÇïÇ ãï»ëÝ»ù ѳíÇïÛ³Ý: ºÑáí³Ý Ó»½ ѳٳñ åÇïÇ å³ï»ñ³½ÙÇ, ¨ ¹áõù Éáõé Ùݳó»ù¦: ²é³çÇÝ ä»ïñáë 4.12-15-áõÙ ·ñí³Í ¿ Ñ»ï¨Û³ÉÁ. §êÇñ»ÉÇÝ»°ñ, ûï³ñ μ³Ý ÙÇ° ѳٳñ»ù ³ÛÝ μáñμáùí³Í Ý»ÕáõÃÛáõÝÁ, áñ Ó»½ ÷áñÓ»Éáõ ѳٳñ ÉÇÝáõÙ ¿, Çμñ¨ û ÙÇ ûï³ñ μ³Ý ¿ å³ï³ÑáõÙ Ó»½: ²ÛÉ` áõñ³Ë »Õ»ù, Çμñ¨ û øñÇëïáëÇ ã³ñã³ñ³ÝùÇÝ Ù³ëݳÏÇó »Õ³ÍÝ»ñ, áñ Üñ³ ÷³éùÇ Ñ³ÛïÝáõÃÛ³Ý Å³Ù³Ý³Ï ¿É óÝͳÉáí áõñ³Ë³Ý³ù: ºÃ» ݳ˳ïí»ù øñÇëïáëÇ ³Ýí³Ý ѳٳñ, »ñ³Ý»ÉÇ »ù, áñáíÑ»ï¨ ÷³éùÇ ¨ ²ëïÍá Ðá·ÇÝ Ñ³Ý·ãáõÙ ¿ Ó»½ íñ³…¦: ²ëïí³Í ϳÝã»ó, ÁÝïñ»ó ¨ ëñμ³óñ»ó Ó»½ Æñ Ýå³ï³ÏÇ Ñ³Ù³ñ: ²ÛÝå»ë áñ, »Ã» Ù³ñ¹ÇÏ ã»Ý ѳëϳÝáõÙ Ó»½ ϳ٠ӻñ ÏáãáõÙÁ, å³ñ½³å»ë Ãá°õÛÉ ïí»ù Ýñ³Ýó` Ùï³Í»É ³Û¹å»ë ¨ ÙÇ° íÇñ³íáñí»ù: ØÇ° ³åñ»ù Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ Ù³ñ¹Ï³Ýó ϳñÍÇùÝ»ñáí, ¨ ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù Ýñ³Ýó` í»ñ³ÑëÏ»É Ó»½: ¸áõù Çñ³íáõÝù áõÝ»ù ѳÕÃ»É Ó»ñ å³ï»ñ³½ÙÁ, Çñ³íáõÝù áõÝ»ù μ³ñÓñ³Ý³É Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñÇó, áñáíÑ»ï¨ ¹áõù ²ëïÍá ½³í³Ï »ù: ¸áõù Çñ³íáõÝù áõÝ»ù ó÷ ï³É Ó»ñ áïù»ñÇ ÷áßÇÝ: سñ½»Éáí Ó»ñ Ñá·ÇÝ ¨ ¹³ñÓÝ»Éáí ³ÛÝ øñÇëïáëÇ ÝÙ³Ý` Ïϳñáճݳù ¹ÇÙ³Ï³Û»É ÃßݳÙáõ ˳μ»áõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ, áí Ó·ïáõÙ ¿ ß»Õ»É Ó»½ ³ÛÝ ï»ëÇÉùÇó, áñ ²ëïí³Í ïí»É ¿ Ó»½:


48

ÐÇß»°ù ³ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý å³ïÙáõÃÛáõÝÁ Ðáíë»÷Ç ¨ Ýñ³ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: ¼·áõß³ó»°ù íÇñ³íáñ³ÝùÇó ¨ Ñ³Ï³é³Ïí»°ù ¹ñ³Ý, áñáíÑ»ï¨ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ë³ï³Ý³ÛÇ Ë³ÛÍÝ ¿: ÂßݳÙÇÝ Ï³ñáÕ ¿ û·ï³·áñÍ»É Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ Ù³ñ¹áõ` ï³ñ³Ó³ÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñ ³é³ç³óÝ»Éáõ ѳٳñ, ÇÝãÇ å³ï׳éáí ¹áõù ÏÏáñóÝ»ù Ó»ñ ûÍáõÃÛáõÝÁ: ²Õáû°ù ¨ Ëݹñ»°ù ²ëïÍáõÝ` å³ßïå³Ý»É ¨ û·Ý»É Ó»½, áñ ï»ÕÇ ãï³ù íñ»Å ÉáõÍ»Éáõ ·³ÛóÏÕáõÃÛ³ÝÁ:

ÆÜâ亱ê Êàôê²öºÈ ÞºÔìºÈàôò Î³Ý μ³½Ù³ÃÇí ·áñÍáÝÝ»ñ, áñáÝù ϳñáÕ »Ý ß»Õ»É Ù»½: лï¨Û³É ÙÇçáóÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý û·Ý»É Ù»½` ѳϳé³Ïí»É ¹ñ³Ýó: I. ØÇ° Ïáñóñ»ù Ó»ñ Ýå³ï³ÏÁ лßï ¿ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÇó ÏáñóÝ»É ³ÛÝ, ÇÝãÇ Ñ³Ù³ñ ²ëïí³Í å³ïñ³ëïáõÙ ¨ ·áñͳÍáõÙ ¿ Ó»½, ¨ ß»Õí»É` ÷áñÓ»Éáí áõÕÕ»É ³ÛÝ μ³Ý»ñÁ, áñ Ù³ñ¹ÇÏ, Ó»ñ ϳñÍÇùáí, ×Çßï ã»Ý ³ÝáõÙ: Âíáó 11.2529-áõ٠лëáõÝ, ï»ëÝ»Éáí íñ³ÝáõÙ Ù³ñ·³ñ»³óáÕ »ñÏáõ Í»ñ»ñÇ, áíù»ñ ûÍáõÃÛáõÝ ¿ÇÝ ëï³ó»É Øáíë»ëÇó, íÇñ³íáñí»ó, ¨ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ñ ÃáõÛÉïíáõÃÛáõÝ ëï³Ý³É Øáíë»ëÇó, áñå»ë½Ç ³ñ·»É»ñ Ýñ³Ýó` Ù³ñ·³ñ»³Ý³É: Øáíë»ëÝ ³Ýï»ë»ó ¹³` ³ë»Éáí лëáõÇÝ, áñ Ïó³Ýϳݳñ ï»ëÝ»É, û ÇÝãå»ë ¿ñ ²ëïí³Í ï³ÉÇë Æñ Ðá·ÇÝ Æñ ÅáÕáíñ¹ÇÝ ¨ ³ÛÝå»ë ³Ý»ñ, áñ μáÉáñÁ Ù³ñ·³ñ»³Ý³ÛÇÝ: ê³ Ý³Ë³ÝÓÇ ³ÏÝѳÛï ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝ ¿ ¨ ß»ÕáõÙ ¿ ²ëïÍá Ýå³ï³ÏÇó: سñÏáë 9.38-40-áõÙ ÐÇëáõëÇ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÁ ݳ˳ÝÓ ¨ íÇñ³íáñ³Ýù ½·³óÇÝ, »ñμ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ¹¨»ñ ¿ñ ùßáõÙ Üñ³ ³ÝáõÝáí: Üñ³Ýù ³ñ·»É»óÇÝ ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ, áñáíÑ»ï¨ Ý³ ã¿ñ å³ïϳÝáõÙ §Çñ»Ýó ËÙμÇݦ: ÐÇëáõëÁ å³ï³ë˳ݻó Ýñ³Ýó Ùï³Ñá·áõÃÛ³ÝÁ Ñ»ï¨Û³É Ï»ñåáí. §ØÇ° ³ñ·»É»ù Ýñ³Ý, áñáíÑ»ï¨ áã áù ãϳ, áñ ÆÙ ³ÝáõÝáí ÙÇ

½áñáõÃÛáõÝ ³ÝÇ ¨ ϳñáճݳ ßáõïáí ѳÛÑáÛ»É ÆÝÓ: àñáíÑ»ï¨ áí áñ Ù»½ ѳϳé³Ï ã¿, Ù»ñ ÏáÕÙÝ ¿¦:


49

Ò»ñ å³ñ·¨Á ϳñáÕ ¿ íÇñ³íáñ»É áÙ³Ýó: ²Û¹ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ μ³í³ñ³ñ å³ï׳é ѳݹÇë³Ý³É, áñå»ë½Ç Ýñ³Ýù ËáãÁݹáïÝ»ñ ëï»ÕÍ»Ý Ó»ñ ÏÛ³Ýùáõ٠ϳ٠ÃáõÛÉ ãï³Ý, áñ ·áñͳͻù ³ÛÝ: γñÇù ãϳ, áñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝ ¹³ñÓÝ»ù ÝÙ³Ý μ³Ý»ñÇÝ: öá˳ñ»ÝÁ` ¹áõù å»ïù ¿ ß³ñáõݳϻù Ï»Ýïñáݳó³Í ÙÝ³É Ó»ñ Ýå³ï³ÏÇ íñ³, áñáíÑ»ï¨ ³Û¹ûñÇÝ³Ï ù³ÛÉ»ñÁ ë³ï³Ý³ÛÇ Ë³ÛÍÝ »Ý: ºÃ» ï»ÕÇ ï³ù ³Û¹ ×ÝßÙ³ÝÁ, ¹áõù Ïß»Õí»ù, ¨, Ç í»ñçá, ÏÏáñóÝ»ù Ó»ñ ûÍáõÃÛáõÝÁ ¨ ß÷áõÙÁ ²ëïÍá Ñ»ï: ØÇ° ß»Õí»ù Ó»ñ Ýå³ï³ÏÇó Ù³ñ¹Ï³Ýó μ³ó³ë³Ï³Ý Ëáëù»ñÇ Ï³Ù ³ÙáóÉÇ ¹ÇïáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ï׳éáí: ºë³ÛÇ 53.1-áõÙ ·ñí³Í ¿. §à±í ѳí³ï³ó Ù»ñ ÉáõñÇÝ, ¨ îÇñáç μ³½áõÏÁ á±õ٠ѳÛïÝí»ó¦: Øáíë»ëÝ áõÕ³ñÏ»ó ÅáÕáíñ¹Ç ³é³çÝáñ¹Ý»ñÇÝ` ÊáëïÙ³Ý »ñÏÇñÁ Éñï»ë»Éáõ ѳٳñ: ²Ûë å³ïÙáõÃÛáõÝÁ, áñï»Õ ·É˳íáñ Ñ»ñáëÝ»ñÁ лëáõÝ ¨ ø³Õ»μÝ »Ý, óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, û ÇÝãå»ë ٻͳٳëÝáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó ³ëí³Í μ³ó³ë³Ï³Ý ÉáõñÁ »ñμ»ÙÝ Ï³ñáÕ ¿ ÁÝϳÉí»É áñå»ë ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝ: Âíáó 14.10-áõÙ Æëñ³Û»ÉÇ ÅáÕáíáõñ¹Á íÇñ³íáñí»ó ø³Õ»μÇó ¨ Ð»ëáõÇó, ¨, ÝáõÛÝÇëÏ, ÷áñÓ»ó ù³ñÏáÍ»É Ýñ³Ýó, áñáíÑ»ï¨ Ýñ³Ýù Ëñ³ËáõëáõÙ ¿ÇÝ μáÉáñÇÝ` ·Ý³É ¨ ïÇñ³Ý³É »ñÏñÇÝ: ä³ï׳éÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ лëáõÝ ¨ ø³Õ»μÁ ³ÛÉ Ï»ñå ¿ÇÝ ÁÝϳÉáõÙ ëï»ÕÍí³Í Çñ³íÇ׳ÏÁ: Üñ³Ýù ¹ñ³Ï³Ýáñ»Ý Ù»Ïݳμ³Ý»óÇÝ Çñ»Ýó ï»ë³ÍÁ ¨ ãß»Õí»óÇÝ ³ÛÝ Ñ³ÛïÝáõÃÛáõÝÇó, áñ áõÝ»ÇÝ ²ëïÍá ½áñáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ: ØÛáõëÝ»ñÁ Ï»Ýïñáݳó³Ý ³ÛÝ ÷³ëï»ñÇ íñ³, áñáÝó ³Ï³Ý³ï»ëÝ ¿ÇÝ ¹³ñÓ»É: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ ²ëïí³Í ³ÛÝå»ë ³ñ»ó, áñ ³Û¹ ë»ñݹÇó ÙdzÛÝ Ð»ëáõÝ ¨ ø³Õ»μÁ Ùáõïù ·áñÍ»óÇÝ ÊáëïÙ³Ý »ñÏÇñ: Øݳó³Í μáÉáñÁ ٳѳó³Ý: ػͳٳëÝáõÃÛ³Ý Ï³ñÍÇùÁ ÙÇßï ã¿, áñ ×Çßï ¿: гëï³ï³Ï³Ùáñ»Ý ѻ層°ù ²ëïÍá ³é³çÝáñ¹áõÃÛ³ÝÁ, ѳïϳå»ë »Ã» ѳÙá½í³Í »ù ¹ñ³ÝáõÙ, ¨ ³ÛÝ Ñ³Ù³å³ï³ë˳ÝáõÙ ¿ ²ëïÍá ÊáëùÇÝ: ºÃ» Ù³ñ¹ÇÏ ã»Ý ÁݹáõÝáõÙ Ó»ñ ç³Ýù»ñÁ ϳ٠ӻñ ï»ë³ÝÏÛáõÝÁ, ÙÇ° íÇñ³íáñí»ù, áñáíÑ»ï¨ ¹áõù å³ï³ë˳ݳïáõ »ù Ó»½ ϳÝãáÕ øñÇëïáëÇ, áã û Ù³ñ¹Ï³Ýó ³éç¨: §ºí ³Ù»Ý ÇÝã ¿É áñ ³Ý»ù, ëñï³Ýó


50

³ñ»ù, ÇÝãå»ë îÇñáçÁ, ¨ áã û Ù³ñ¹Ï³Ýó¦ (ÎáÕáë³óÇÝ»ñÇ 3.23): ²Õáû°ù ó³Ýϳó³Í ÃßÝ³Ù³Ï³Ý Çñ³íÇ׳ÏÇ Ñ³Ù³ñ ¨ ÙÇ° íÇñ³íáñí»ù: Þ³ñáõݳϻ°ù ³í»ÉÇ ç»ñÙ»é³Ý¹áñ»Ý ϳï³ñ»É ³ÛÝ ·áñÍÁ, áñ ²ëïí³Í ïí»É ¿ Ó»½: ØÇ Ù³ÝÏ³Ï³Ý »ñ·Ç μ³é»ñ »Ù Ùï³μ»ñáõÙ. гٳñÓ³ÏíÇ°ñ ÉÇÝ»É ¸³ÝÇ»ÉÁ, гٳñÓ³ÏíÇ°ñ Ù»Ý³Ï Ï³Ý·Ý»É, гٳñÓ³ÏíÇ°ñ Ýå³ï³Ï áõݻݳÉ, гٳñÓ³ÏíÇ°ñ ³ÛÝ å³ïÙ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó: ²Ôະø кîºìÚ²È ²ÔàÂøÀ. ²Ûëûñí³ÝÇó »ë Ññ³Å³ñíáõÙ »Ù ìÇñ³íáñí»É ã³ñ³Ï³Ù Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó, Þ»Õí»É Ýå³ï³ÏÇó` ÇÙ ÃßݳÙÇÝ»ñÇ å³ï׳éáí, ÂáõÛÉ ï³É, áñ μ³ó³ë³Ï³Ý Éáõñ»ñÁ ÏáñÍ³Ý»Ý ÇÝÓ, ÂáõÛÉ ï³É, áñ ÇÝÓ íÇñ³íáñáÕÝ»ñÁ ÏáñÍ³Ý»Ý ÇÝÓ. ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý: II. àñáß»°ù ³é³çݳѻñÃáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù»ç سñÏáë 3.31-35-áõÙ ÐÇëáõëÁ Ññ³Å³ñí»ó ß»Õ»É Æñ ÁÝóóùÁ ÝáõÛÝÇëÏ Æñ Ùáñ, »Õμ³ÛñÝ»ñÇ ¨ ùáõÛñ»ñÇ å³ï׳éáí: ܳ ѳñϳ¹ñí³Í ¿ñ ³Ýï»ë»É Æñ ÙáñÁ, »Õμ³ÛñÝ»ñÇÝ ¨ ùáõÛñ»ñÇÝ` Ññ³Å³ñí»Éáí ½Çç»É Ýñ³Ýó, áñå»ë½Ç ϳï³ñ»ñ ²ëïÍá ·áñÍÁ: ºñμ»ÙÝ ãå»ïù ¿ ѳٳӳÛÝ»Ýù Ù»ñ Ùï»ñÇÙÝ»ñÇ Ñ»ï, áñå»ë½Ç ϳñáճݳÝù ³é³ç ·Ý³É ³ÛÝ áõÕÕáõÃÛ³Ùμ, áñáí ²ëïí³Í ³é³çÝáñ¹áõÙ ¿ Ù»½: ÐáíѳÝÝ»ë 11-áõÙ, û¨ ÐÇëáõëÁ Ùï»ñÇÙ ¿ñ سñdzÙÇ ¨ سñóÛÇ Ñ»ï, ܳ, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ ³Û¹ ѳݷ³Ù³ÝùÁ ß»ÕÇ Æñ»Ý ³ÛÝ ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÇó, áñ ²ëïí³Í ïí»É ¿ñ Æñ»Ý: Üñ³Ýù ³ÏÝϳÉáõÙ ¿ÇÝ, áñ ÐÇëáõëÁ Ïå³ï³ë˳ݻñ Çñ»Ýó ϳñÇùÝ»ñÇÝ ¨ ³ÝѳݷëïáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ, ¨ ÏÉÇÝ»ñ Çñ»Ýó Ñ»ï` Çñ»Ýó ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: øáõÛñ»ñÁ íÇñ³íáñí»óÇÝ, »ñμ ÐÇëáõëÁ Ñáõë³Ë³μ ³ñ»ó Çñ»Ýó: ºñμ Ýñ³Ýó »Õμ³ÛñÁ ٳѳÝáõÙ ¿ñ, Ýñ³Ýù Éáõñ áõÕ³ñÏ»óÇÝ` ϳÝã»Éáí ÐÇëáõëÇÝ,


51

μ³Ûó ܳ ã»Ï³í á°ã ³é³çÇÝ, á°ã »ñÏñáñ¹ ûñÁ: ºñμ ÐÇëáõëÁ í»ñç³å»ë ѳÛïÝí»ó, Ýñ³Ýù ïñïÙ³Í ³ë³óÇÝ Üñ³Ý. §Ø»ñ »Õμ³ÛñÁ ٳѳó³í, μ³Ûó »Ã» ¸áõ ³í»ÉÇ í³Õ ·³ÛÇñ, ݳ ã¿ñ ٳѳݳ¦: ÐÇëáõëÁ Ëݹñ»ó ùáõÛñ»ñÇÝ` óáõÛó ï³É, û áñï»Õ ¿ñ ¹ñí»É Ô³½³ñáëÁ: سñdzÙÁ ¨ سñÃ³Ý ß³ñáõݳϻóÇÝ ïñïÝç³É ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, áñ ܳ áõß³ó³í: ê³Ï³ÛÝ Ü³ ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ Ýñ³Ýó Ùï³Ñ³·áõÃÛáõÝÝ»ñÁ ϳ٠μáÕáùÝ»ñÁ ߻ջÇÝ Æñ»Ý, û¨, ³ÝϳëϳÍ, ¹ñ³Ýù íÇñ³íáñ³Ï³Ý ¿ÇÝ: ÐÇëáõëÁ å»ïù ¿ ³Ýï»ë»ñ ùáõÛñ»ñÇ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ, áñáíÑ»ï¨ Ü³ ·Çï»ñ, áñ Ýñ³Ýù ã¿ÇÝ Ï³ñáÕ áÕç³Ùïáñ»Ý í³ñí»É íßïÇ å³ï׳éáí, ¨ ѳëϳÝáõÙ ¿ñ Ýñ³Ýó íÇßïÁ: γñ¨áñ ã¿, û áñù³Ý ˻ɳóÇ »ù. »ñμ ¹áõù íÇñ³íáñíáõÙ »ù ¨ ÃáõÛÉ »ù ï³ÉÇë, áñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ ˳ݷ³ñ»Ý Ó»½, ¹áõù áñáß Å³Ù³Ý³Ïáí ÏÏáñóÝ»ù Ó»ñ áÕç³ÙÇï ¹³ïáÕáõÃÛáõÝÁ: ÐÇëáõëÁ ·Çï»ñ, áñ Ô³½³ñáëÇ ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÁ ¨ §Ù³ÑÁ¦` ²ëïÍáõÝ ÷³é³íáñ»Éáõ ѳٳñ ¿ÇÝ, ³ÛÝå»ë áñ, ܳ ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ߻ջñ Æñ»Ý ׳ݳå³ñÑÇó: ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ ѳñáõÃÛáõÝ ïí»ó Ô³½³ñáëÇÝ: ÜáõÛÝ Ï»ñåáí ²ëïí³Í ϳñáÕ ¿ ѳñáõÃÛáõÝ ï³É ³ÛÝ, ÇÝã ٳѳó»É ¿ Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ¨ ÏÛ³ÝùÇ Ïáã»É ³ÛÝ, ÇÝãÁ, ÝáõÛÝÇëÏ, ù³Ûù³Ûí»É ¿: (²ÜÎ²Ê Üð²ÜÆò, º ÆÜâäÆêÆ ØºÔ²¸ð²Üøܺð ºÜ ÐÜâàôØ Òºð вêòºÆÜ Î²Ø ÆÜâäÆêÆ Ð²È²Ì²Üø ¾ àôÔÔì²Ì Һ𠸺Ø, ºð´ ²êîÌà ¼àðàôÂÚàôÜÜ ²¼²î ²ðÒ²ÎÆ Òº¼, ¸àôø ÈÆàìÆÜ ²¼²î ºì ìºð²Î²Ü¶Üì²Ì ÎÈÆܺø, ºì Òº¼ غԲ¸ðàÔ Ø²ð¸ÆÎ êîÆäì²Ì ÎÈÆÜºÜ ºî ìºðòÜºÈ ÆðºÜò ÊàêøºðÀ ºì öàÊºÈ ÆðºÜò βðÌÆøÀ Òºð زêÆÜ): ²Û¹ ųٳݳÏ, ³ÝÏ³Ë Ýñ³ÝÇó` Ó»½ Ù»Õ³¹ñáÕÝ»ñÇÝ ¹áõñ ¿ ·³ÉÇë ¿, û` áã, Ýñ³Ýù ѳñϳ¹ñí³Í ÏÉÇÝ»Ý ÁݹáõÝ»É, áñ ²ëïí³Í Ù»Í ·áñÍ ¿ ϳï³ñáõÙ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ¨ Ï÷³é³íáñ»Ý Üñ³Ý: ÆÝãå»ë ·ñí³Í ¿ ê³ÕÙáë 23-áõÙ, Ó»ñ ³éç¨ ë»Õ³Ý Ïå³ïñ³ëïíÇ` Ó»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇ ¹ÇÙ³ó, ¨ Ó»ñ μ³Å³ÏÁ ËÇëï ÉÇùÁ ÏÉÇÝÇ: Üñ³Ýù ÙdzÛÝ Ï½Ù³ÛÉí»Ý ²ëïÍá Ó»éùÇ ·áñÍ»ñáí, áñ ϳ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ùßï³å»ë íëï³Ñ»Ýù Üñ³Ý` ³ÝÏ³Ë Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñÇó, ¨ ѳÙá½í³Í ÉÇÝ»Ýù, áñ.


52

ºñμ Ù»Ýù ù³ÛÉáõÙ »Ýù îÇñáç Ñ»ï` Üñ³ ÊáëùÇ ÉáõÛëáí, ƯÝã ÷³éù ¿ ܳ ë÷éáõÙ Ù»ñ ³éç¨, ºñμ ·ÝáõÙ »Ýù Üñ³ μ³ñÇ Ï³Ùùáí: ܳ μݳÏíáõÙ ¿ Ù»½ Ñ»ï, ºí μáÉáñ Ýñ³Ýó, áíù»ñ Îѳí³ï³Ý ¨ ÏÑݳ½³Ý¹í»Ý, Îѳí³ï³Ý ¨ ÏÑݳ½³Ý¹í»Ý: ø³ÝÇ áñ ãϳ ³ÛÉ ×³Ý³å³ñÑ` ºñç³ÝÏáõÃÛ³Ý` ÐÇëáõëÇ Ù»ç, ²ÛÉ ÙdzÛÝ` ѳí³ï³É ¨ Ñݳ½³Ý¹í»É: ÜáõÛÝå»ë ÑÇß»°ù, áñ. ²Ù»Ý ï»Õ, áõñ ܳ ·ÝáõÙ ¿ñ, ´³ñÇ ¿ñ ·áñÍáõÙ. ܳ ½áñ³íáñ μÅÇßÏ ¿ñ, ´áñáïÝ»ñÇÝ ¿ñ μÅßÏáõÙ: ºñμ ϳջñÁ ï»ëÝáõÙ ¿ÇÝ Üñ³Ý, Ýñ³Ýù ù³ÛÉ»É ¿ÇÝ ëÏëáõÙ, ²Ù»Ý ï»Õ, áõñ ܳ ·ÝáõÙ ¿ñ, μ³ñÇ ¿ñ ·áñÍáõÙ: ì»ñç³å»ë Ù»Ýù ãå»ïù ¿ Ùáé³Ý³Ýù, áñ. ²ÙμáÕç ³ß˳ñÑÁ Üñ³ Ó»éù»ñáõÙ ¿, ²ÙμáÕç ³ß˳ñÑÁ Üñ³ Ó»éù»ñáõÙ ¿, ²ÙμáÕç ³ß˳ñÑÁ Üñ³ Ó»éù»ñáõÙ ¿, ²ÙμáÕç ³ß˳ñÑÁ Üñ³ Ó»éù»ñáõÙ ¿: III. ܳۻ°ù ÑáñǽáÝÇó ³ÛÝ ÏáÕ٠ijٳݳÏÝ»ñÁ ¨ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñÁ ÷áËíáõÙ »Ý. ÷á÷áË³Ï³Ý »Ý û° ÏÛ³ÝùÇ å³ÛÙ³ÝÝ»ñÁ, û° ѳë³ñ³ÏáõÃÛáõÝÁ: àãÇÝã ϳÛáõÝ ã¿, ³ÛÝå»ë áñ, ¹áõù ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ ÷áËí»ù: ÂáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ ³ÝóÛ³ÉÇ íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ ß³ñáõÝ³Ï»Ý å³Ñ»É Ó»½ ·»ñáõÃÛ³Ý Ù»ç: ¸áõù å»ïù ¿ ½·³ÛáõÝ ÉÇÝ»ù ó³Ýϳó³Í ÷á÷áËáõÃÛ³Ý Ñ³Ý¹»å, áñ ï»ÕÇ ¿ áõÝ»ÝáõÙ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ ×³Ý³å³ñÑÇÝ: ØÇ° íëï³Ñ»ù Ó»ñ ·Çï»ÉÇùÝ»ñÇÝ: ºÃ» ß³ñáõݳϻù Ï»ÝïñáÝ³Ý³É ³ÝóÛ³ÉÇ μ³ó³ë³Ï³Ý Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñÇ íñ³, áñáÝù ó³í, ½³ÛñáõÛà ϳ٠ïñïÙáõÃÛáõÝ


53

»Ý å³ï׳é»É Ó»½, »ñμ»ù ã»ù ÷áËíÇ ¹»åÇ É³íÁ: ²ÛÝ, ÇÝãÝ ³ÝóÛ³ÉáõÙ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ¿ñ Ó»½ ѳٳñ, å³ñï³¹Çñ ã¿, áñ íÇñ³íáñÇ Ó»½ áñáß Å³Ù³Ý³Ï ³Ýó:

Ôáõϳë 17.6-áõÙ ÐÇëáõëÝ ³ë³ó. §ºÃ» ٳݳݻËÇ Ñ³ïÇ ã³÷ ѳí³ïù áõݻݳÛÇù, ³Ûë ý»ÝáõÝ Ï³ë»Çù. §äáÏíÇ°ñ ¨ ÍáíÇ Ù»ç ïÝÏíÇ°ñ, ¨ ݳ ÏÑݳ½³Ý¹í»ñ Ó»½¦¦: Ò»ñ ѳí³ïùÝ ²ëïÍá ѳݹ»å` ϳñáÕ ¿ û·Ý»É Ó»½, áñå»ë½Ç ѳëï³ï ϳݷݻù Áݹ¹»Ù ÃßݳÙáõ ÷áñÓáõÃÛáõÝÝ»ñÇ. ¹áõù ã»ù Ñáõë³Ñ³ïíÇ, ¨ á°ã ¿É Ï÷á˳Ýó»ù Ó»ñ Ñáõë³Ñ³ïáõÃÛáõÝÁ ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó: Ðáõë³Ñ³ïáõÃÛáõÝÁ ëå³ÝáõÙ ¿, ÇÝãå»ë ¨ ³ÝѳݷëïáõÃáõÝÁ. áõñ»ÙÝ, Ñ»é³óñ»°ù ¹ñ³Ýù Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇó` μáÉáñ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ Ý»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ»ï, áñáÝù »Õ»É »Ý ³ÝóÛ³Éáõ٠ϳ٠³éϳ »Ý Ý»ñϳÛáõÙ, áñå»ë½Ç ã˳ݷ³ñ»Ý Ó»ñ ï»ëÇÉùÇÝ: ²ëïí³Í ³í»ÉÇ Ù»Í μ³Ý»ñ ¿ å³ïñ³ëï»É Ó»½ ѳٳñ: γñ¨áñ ã¿, û ÇÝã ¿ ßñç³å³ïáõÙ Ó»½: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿, áñ Ýñ³Ýù, áíù»ñ ³å³íÇÝáõÙ »Ý îÇñáçÁ, ÏÝáñá·í»Ý áõÅáí, ¨ è»ñáí í»ñ ÏëÉ³Ý³Ý ³ñÍÇíÝ»ñÇ å»ë (ºë³ÛÇ 40.31): ²ñÍÇíÝ»ñÁ ¨ ÷Õ»ñÁ ѽáñ ³ñ³ñ³ÍÝ»ñ »Ý: ºñμ Ýñ³Ýù ÍÝݹ³μ»ñáõÙ »Ý, Ýñ³Ýó Ó³·»ñÁ ¨ ×ï»ñÁ ÙÇ ù³ÝÇ ï³ñÇ ¹»é ϳñáÕ »Ý Ñáï³éáõÃÛ³Ùμ ÑÇᯐ ³ÛÝ í³ÛñÁ, áñï»Õ ÍÝí»É »Ý: ºñμ Ýñ³Ýù ï»Õ³÷áËíáõÙ »Ý ³ÛÉ í³Ûñ»ñ, ϳñáÕ³ÝáõÙ »Ý Ñáï³éáõÃÛ³Ý ÙÇçáóáí ·ïÝ»É Çñ»Ýó ÍÝݹ³í³Ûñ ï³ÝáÕ ×³Ý³å³ñÑÁ: Þ³ï»ñë ó³íáï ÁÝóóù »Ýù ³ÝóÝáõÙ, ù³ÝÇ áñ ëË³É ×³Ý³å³ñÑÇÝ »Ýù: Ø»Ýù ã»Ýù ·áñͳÍáõÙ Ù»ñ å³ñ·¨Ý»ñÁ μ³í³ñ³ñ Ï»ñåáí, áñå»ë½Ç ϳñáճݳÝù ½³Ý³½³Ý»É ¨ ׳ݳã»É ³ÛÝ ëå³éݳÉÇùÝ»ñÁ, áñáÝó ѳݹÇåáõÙ »Ýù ÏÛ³ÝùáõÙ: Ø»Ýù μ³í³Ï³ÝÇÝ ½·³ÛáõÝ ã»Ýù` ½³Ý³½³Ý»Éáõ ѳٳñ, û ÇÝã ¿ ³ëáõÙ êáõñμ Ðá·ÇÝ, ÇÝãåÇëÇ íï³Ý·Ý»ñ ϳñáÕ »Ý Ý»ñϳ۳óÝ»É ïñ³Ù³μ³ÝáõÃÛáõÝÁ ¨ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ÷ÇÉÇëá÷³ÛáõÃÛ³Ý ëϽμáõÝùÝ»ñÁ: Ø»Ýù ã»Ýù ѳëϳÝáõÙ ³ÛÝ


54

³ß˳ñÑÇ Ñ³Ù³Ï³ñ·Á, áñï»Õ ³åñáõÙ »Ýù: ²ÝÏ³Ë Ýñ³ÝÇó, û ÇÝã ¿ ϳï³ñíáõÙ Ó»½ Ñ»ï` ÙÇ° ï³ï³Ýí»ù, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ ²ëïí³Í, àõÙ ¹áõù ͳé³ÛáõÙ »ù, ÙÇÝ㨠ӻñ ÍÝí»ÉÝ ³å³Ñáí»É ¿ Ó»½ ³Ù»Ý ÇÝãáí: ²Ù»Ý³Ï³ñ¨áñ μ³ÝÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. Ó»ñ Ù»ç ϳ ÇÝã-áñ μ³Ý, áñ å»ïù ¿ ½³ñ·³óÝ»ù: ØÇ° Ï»Ýïñáݳó»ù íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÇ íñ³. ÷á˳ñ»ÝÁ, ųٳݳÏÇÝ Ñ³ÙÁÝóó, ³é³°ç ÁÝóó»ù: ²Ûë å³ÑÇÝ ³Ûë »ñ·Ç μ³é»ñÁ Ïû·Ý»Ý ¨ Ïͳé³Û»Ý Ó»½.

гݹ³°ñï »ÕÇñ ¨ ׳ݳãÇ°ñ, áñ ºë »Ù î»ñÁ, гݹ³°ñï »ÕÇñ ¨ ׳ݳãÇ°ñ, áñ ºë »Ù î»ñÁ, гݹ³°ñï »ÕÇñ ¨ ׳ݳãÇ°ñ, áñ ºë »Ù î»ñÁ: ¸á°õ »ë î»ñÁ, àí μÅßÏáõÙ ¿ ÇÝÓ, ¸á°õ »ë î»ñÁ, àí μÅßÏáõÙ ¿ ÇÝÓ, ¸á°õ »ë î»ñÁ, àí μÅßÏáõÙ ¿ ÇÝÓ: º°ë »Ù î»ñÁ, àí μÅßÏáõÙ ¿ ù»½, º°ë »Ù î»ñÁ, àí μÅßÏáõÙ ¿ ù»½, º°ë »Ù î»ñÁ, àí μÅßÏáõÙ ¿ ù»½: ´áÉáñ μ³ó³ë³Ï³Ý ¹»åù»ñÁ, áñ å³ï³Ñ»É »Ý Ó»½ Ñ»ï ³ÝóÛ³Éáõ٠ϳ٠å³ï³ÑáõÙ »Ý ³Ûëûñ, ϳñáÕ »Ý Ñ»ßïáñ»Ý íÇñ³íáñ»É, ß»Õ»É Ï³Ù ÏáñÍ³Ý»É Ó»½: ÆÝùÝ»ñ¹ ³ë»°ù. §ºë ³é³°ç »Ù ß³ñÅíáõÙ¦: öáËí»°ù, »Ã» ó³ÝϳÝáõÙ »ù óñÙ ûÍáõÃÛáõÝ ëï³Ý³É: ÂßݳÙÇÝ ãå»ïù ¿ ß³ñáõÝ³Ï å³ÑÇ Ó»½ ëË³É ×³Ý³å³ñÑÇ íñ³: ºÃ» ÃáõÛÉ »ù ï³ÉÇë Ù³ñ¹Ï³Ýó` ߳ѳ·áñÍ»É Ï³Ù íÇñ³íáñ»É Ó»½, Ý߳ݳÏáõÙ ¿` ¹áõù Ñ»é³ó»É »ù Ó»ñ ÁÝóóùÇó: IV. ä³Ñå³Ý»°ù ×Çßï ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¸áõù ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ ³í»ÉÇ ½³Ý³½³Ý»ù, û áõÙ Ñ»ï »ù ùÝݳñÏáõÙ ³ÛÝ ï»ëÇÉùÝ»ñÁ ¨ Íñ³·ñ»ñÁ, áñ ²ëïí³Í ïí»É ¿ Ó»½: êË³É áõÝÏݹÇñÝ»ñÁ ã»Ý ³ñÓ³·³ÝùÇ Ó»ñ Ëáëù»ñÇÝ ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë ³ÏÝϳÉáõÙ ¿Çù, »Ã» ãѳëÏ³Ý³Ý Ó»½: ²ÛÉ Ëáëùáí` ÙÇ° ·ó»ù Ó»ñ Ù³ñ-


55

·³ñÇïÝ»ñÁ Ëá½»ñÇ ³éç¨, ѳϳé³Ï ¹»åùáõÙ, Ýñ³Ýù ÏáË Ïï³Ý ¹ñ³Ýù ¨ Ó»½ ¿É Ïïáñ-Ïïáñ Ï³Ý»Ý (ï»°ë سïÃ. 7.6): ÆÙ³ó»°ù, û áñï»Õ ¨ ÇÝãå»ë »ù ËáëáõÙ: ò³Ýϳó³Í íÇñ³íáñ³Ï³Ý ÝϳïáÕáõÃÛáõÝ ëË³É áõÝÏݹÇñÝ»ñÇó` ϳñáÕ ¿ μ³ñϳóÝ»É Ó»½ ¨ ³½¹»É ²ëïÍá Ñ»ï Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ íñ³:  àõß³¹Ç°ñ »Õ»ù, û áõÙ »ù ÁÝÏ»ñ ³Ýí³ÝáõÙ: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿, áñ ÇÙ³ëïáõÝÝ ÁÝïñáõÙ ¿ Çñ ÁÝÏ»ñÝ»ñÇÝ (ï»°ë ²é³Ï. 13.20):  ÀÝïñ»°ù ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áõÙ ÏÛ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ÷áË»É Ó»½ ¨ ³é³ç ÙÕ»É: ìëï³°Ñ »Õ»ù, áñ Ó»ñ ׳ݳå³ñÑÝ ³ÝóÝ»Éáõ ѳٳñ ¹áõù ÁÝïñáõÙ »ù ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ ï»ëÇÉù áõÝ»Ý` Ëñ³Ëáõë»Éáõ Ó»½ Ó»ñ ѳí³ïùÇ ÁÝóóùÇ Ù»ç: Êáõë³÷»°ù ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó, áíù»ñ Ùßï³å»ë ÏíÇñ³íáñ»Ý Ó»½ ¨ Ù»ÕùÇ Ù»ç Ïï³Ý»Ý, ϳÙ` Ýñ³ÝóÇó, áíù»ñ ÏËáãÁݹáï»Ý Ó»½: ¸áõù ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó ϳñÇùÝ áõÝ»ù, áíù»ñ ϳñáÕ »Ý ï»ëÝ»É ³éç¨áõÙ ·ïÝíáÕ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ¨ ÝáõÛÝå»ë å³ïñ³ëïí³Í »Ý ųٳݳÏÇ Ñ»ï ³é³ç ·Ý³Éáõ ѳٳñ: ²é³Ï³ó 27.17-áõÙ ·ñí³Í ¿. §ºñϳÃÁ »ñϳÃáí ¿ ëñíáõÙ, ¨ Ù³ñ¹Á ëñáõÙ ¿ Çñ ÁÝÏ»ñáç »ñ»ëÁ¦: ÎÛ³ÝùáõÙ å»ïù ¿ Ýå³ï³Ï áõݻݳù: ÎÛ³ÝùÝ ³é³Ýó ï»ëÇÉùÇ Ï³Ù ×Çßï ³é³çÝáñ¹áõÃÛ³Ý` ³ÝåïáõÕ ¿: ê³ï³Ý³Ý Ó·ïáõÙ ¿ ·áÕ³Ý³É Ù»ñ ï»ëÇÉùÁ, μ³óÇ ³Û¹, ݳ áõÝÇ ß³ï ÙÇçáóÝ»ñ` Ù»ñ ѳí³ïùÁ ÏáñͳݻÉáõ ѳٳñ, áñå»ë½Ç Ù»Ýù ÏáñóÝ»Ýù ³ÛÝ Ýå³ï³ÏÁ, áñÇ Ñ³Ù³ñ ³åñáõÙ »Ýù: ²ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí ß»Õí»É ¿ Çñ ÁÝóóùÇó, ãÇ Ï³ñáÕ Ï»ÝïñáÝ³Ý³É áñ¨¿ μ³ÝÇ íñ³: ºñμ»ù ÙÇ° Ï»Ýïñáݳó»ù Ó»ñ ÃáõÉáõÃÛ³Ý íñ³, ³ÛÉ` Ùßï³å»ë` Ó»ñ áõÅ»Õ ÏáÕÙ»ñÇ: ¸áõù ѳÕÃ³Ý³Ï Ïï³Ý»ù ²ëïÍá ½áñáõÃÛ³Ùμ ¨ ÏѳÕóѳñ»ù Ó»ñ ÃáõÉáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ºñμ»ù ÙÇ° í³ïÝ»ù Ó»ñ áõÅ»ñÁ` ÷áñÓ»Éáí å³ï×»Ý»É ÇÝã-áñ μ³Ý, áñ ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ Ùáï ³í»ÉÇ É³í ¿ ëï³óíáõÙ. ½³ñ·³óñ»°ù Ó»ñ »½³ÏÇ å³ñ·¨Á: ¸áõù ϳñÇù áõÝ»ù ¹Ý»É ó³Ýϳó³Í ͳÝñáõÃÛáõÝ,


56

áñÁ »ï ϳ٠ݻñù¨ ¿ ù³ßáõÙ Ó»½, áñå»ë½Ç ²ëïÍáõó ëï³Ý³ù Ó»ñ Ññ³ßùÁ ¨ ³é³ç˳ճóáõÙÁ: àñù³Ý ¿É í³ï ¹»åù»ñ å³ï³Ñ³Í ÉÇÝ»Ý Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ ¹ñ³Ýù »ï å³Ñ»Ý Ó»½: öá˳ñ»ÝÁ` û·áõï ù³Õ»ù ¹ñ³ÝóÇó: êÇñ»°ù Ù³ñ¹Ï³Ýó ¨ ¹ñ³Ï³Ýáñ»Ý í»ñ³μ»ñí»ù Ýñ³Ýó, ë³Ï³ÛÝ Ñ»é³ó»°ù í³ï ³½¹»óáõÃÛáõÝÝ»ñÇó: ºñμ»ÙÝ ¹áõù ϳñÇù áõÝ»ù ¹Åí³ñÇÝ áñáßáõÙÝ»ñ ϳ۳óÝ»É: î»ÕÇ ÙÇ° ïí»ù áñ¨¿ áõÕÕáõÃÛ³Ùμ ·Ý³Éáõ ϳ٠áñ¨¿ ù³ÛÉ Ó»éݳñÏ»Éáõ ·³ÛóÏÕáõÃÛ³ÝÁ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ μ³ñϳó³Í »ù íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí: ²Ù»Ý³ÛÝ Ñ³í³Ý³Ï³ÝáõÃÛ³Ùμ, ¹áõù ëË³É áñáßáõÙÝ»ñ Ïϳ۳óÝ»ù, áñáíÑ»ï¨ ³Û¹ å³Ñ»ñÇÝ ¹áõù ³é³çÝáñ¹í»Éáõ »ù Ó»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñáí: úñÇݳÏ` μéÝáõÃÛáõÝÁ ï³ÝáõÙ ¿ μéÝáõÃÛ³Ý: ²ëïí³Í Ñ»ï¨áõÙ ¿ Ó»½` ï»ëÝ»Éáõ ѳٳñ, û ÇÝãå»ë ¹áõù Ïå³ï³ë˳ݻù íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÇÝ: ºñμ»ÙÝ Ù³ñ¹ÇÏ Ï³ñáÕ »Ý ³Ý³ËáñÅáõÃÛáõÝÝ»ñ å³ï׳é»É Ó»½, »ñμ Ó»½ Ùáï ³Ù»Ý ÇÝã ã¿, áñ É³í ¿ ëï³óíáõÙ: ØÇ·áõó» ݳ, áí ó³Í ¿ ù³ßáõÙ Ó»½ ϳ٠߻ÕáõÙ ¿ ׳ݳå³ñÑÇó, Ó»ñ ³ÙáõëÇÝÝ ¿ ϳ٠ÏÇÝÁ, »Ï»Õ»óáõÙ Ó»ñ ͳé³Û³ÏÇóÁ, Ó»ñ ÁÝÏ»ñÁ ϳ٠³ÛÉ Ùï»ñÇÙ ³ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝ: ºñμ ë»ñÁ ë³éãáõÙ ¿, ÁÝÏ»ñÝ»ñÇó Ù»ÏÁ ϳñáÕ ¿ ѳñÓ³ÏáÕ³Ï³Ý ¹³éÝ³É ¨ íݳë»É ÙÛáõëÇÝ: ºÃ» ÝÙ³Ý Ï»ñåáí ïáõÅ»É »ù, ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ÃáõݳíáñÇ ¨ μ³ó³ë³Ï³Ý Ù³ñ¹ ¹³ñÓÝÇ Ó»½: ØÇ° Ï»Ýïñáݳó»ù ³ÛÝ ó³íÇ íñ³, áñ ½·áõÙ »ù, ¨ íñ»Å ÙÇ° ÉáõÍ»ù: ÎÛ³ÝùÁ ß³ï ϳñ× ¿: ÐÇß»°ù, áñ ¹áõù ²ëïÍá ½³í³Ï »ù, ¨ ܳ Ñ»ï¨áõÙ ¿ Ó»½: ºñμ ³Ýѳëï³ï Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñáõÙ »ù, ÙÇ° Éë»ù ²ëïÍá ϳÙùÇÝ Ñ³Ï³é³Ï ËáñÑáõñ¹Ý»ñ, áñ ϳñáÕ »ù ëï³Ý³É áã ÇÙ³ëïáõÝ Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó. Ýñ³Ýù ³í»ÉÇ Ïμáñμáù»Ý Ó»½ ¨ Ϲñ¹»Ý ³ÛÝåÇëÇ ù³ÛÉ»ñÇ, áñáÝó å³ï׳éáí ¹áõù ÏѳÛïÝí»ù ³ÝÑݳ½³Ý¹áõÃÛ³Ý Ù»ç: ²ÕáÃùÁ Ïû·ÝÇ Ó»½ ï»ëÝ»É, û Çñ³Ï³ÝáõÙ ÇÝãåÇëÇÝ »Ý Ù³ñ¹ÇÏ, ½³Ý³½³Ý»É ×ÇßïÁ` ë˳ÉÇó ¨ Ñ³ëÏ³Ý³É ³Ù»Ý ÇÝã ³ëïí³Í³ÛÇÝ ï»ë³ÝÏÛáõÝÇó: Øáíë»ëÝ ÁÝïñ»ó лëáõÇÝ, áí ³å³óáõó»ó, áñ ×Çßï ³ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝ ¿ñ. ݳ ѳí³ï³ñÇÙ ¿ñ, ³ÝÏ»ÕÍ ¨ å³ïñ³ëï` ͳé³Û»-


57

Éáõ ѳٳñ: àñå»ë ͳé³` лëáõÝ ß³ï ɳí ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ áõÝ»ñ Çñ ïÇñáç` Øáíë»ëÇ Ñ»ï: ܳ ³Ù»Ý ÇÝã ·Çï»ñ Øáíë»ëÇ Ë³éÝí³ÍùÇ Ù³ëÇÝ, μ³Ûó ß³ñáõݳÏáõÙ ¿ñ ͳé³Û»É Ýñ³Ý ѳí³ï³ñÙáõÃÛ³Ùμ ¨ Ñݳ½³Ý¹áõÃÛ³Ùμ: ²ëïí³Í í³ñÓ³ïñ»ó Ýñ³Ý. ܳ û·ï³·áñÍ»ó Øáíë»ëÇÝ, áñå»ë½Ç ÷á˳Ýó»ñ Ýñ³ ûÍáõÃÛáõÝÁ лëáõÇÝ: Øáíë»ëÇ Ù³ÑÇó Ñ»ïá, лëáõÝ ³Ïݳéáõ ³é³çÝáñ¹ ¹³ñÓ³í ¨ Ù»Í ù³ç³·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ ·áñÍ»ó (ï»°ë ºñÏñ. úñ. 34.9): ÐáíÇíÝ»ñÁ, Ýñ³Ýó ÁÝÏ»ñÝ»ñÝ áõ û·Ý³Ï³ÝÝ»ñÁ ݳ¨ ³í³·Ý»ñÁ å»ïù ¿ ç³Ýù ·áñͳ¹ñ»Ý, áñå»ë½Ç ·áñÍ»Ý Ùdzμ³Ý ¨ Çñ»Ýó ÙÇç¨ ³é³ç³óáÕ ËݹÇñÝ»ñÁ ÉáõÍ»Ý áã û ÙÇÙÛ³Ýó ¹»Ù å³Ûù³ñ»Éáí, ³ÛÉ` ëÇñáí: ºÃ» ¹áõù ÃáÕÝáõÙ »ù ÙÇ Í³é³ÛáõÃÛáõÝÁ` ÙÛáõëÁ ëÏë»Éáõ ѳٳñ, áñáíÑ»ï¨ íÇñ³íáñí»É »ù, ϳ٠ã»ù ϳñáÕ³ó»É ÉáõÍ»É Ó»ñ ËݹÇñÝ»ñÁ, ¹áõù ³ÝÑݳ½³Ý¹ »ù ²ëïÍáõÝ: ²ß˳ñÑÁ μ³Õϳó³Í ¿ μ³½Ù³åÇëÇ Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó` ï³ñμ»ñ μݳíáñáõÃÛáõÝÝ»ñáí: ²ß³Ï»ñïÝ»ñÁ, áñáÝó ÐÇëáõëÝ ÁÝïñ»ó, ³ñï³óáÉáõÙ ¿ÇÝ ³Û¹ μ³½Ù³åÇëÇ ÉÇÝ»ÉÁ: Üñ³Ýó ÏÛ³Ýù»ñÁ ï³ñμ»ñ ¿ÇÝ, μ³Ûó Ýñ³Ýù Ùdzμ³Ý ·áñÍ»óÇÝ` ѳÝáõÝ Í³é³ÛáõÃÛ³Ý Ýå³ï³ÏÇ: êáõñμ Ðá·áõ û·ÝáõÃÛ³Ùμ Ýñ³Ýù ϳñáÕ³ó³Ý ÙÇ ÏáÕÙ ¹Ý»É Çñ»Ýó ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ` ѳÝáõÝ ÁݹѳÝáõñ ߳ѻñÇ: ²Û¹ ÁÝóóùáõÙ Ýñ³Ýó μݳíáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ÷áËí»óÇÝ, ÇÝãÝ ³å³óáõÛó ¿ñ, áñ ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ ÷áËáõÙ ¿ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ä»ïñáëÁ ËݹÇñÝ»ñ áõÝ»ñ Çñ §μ»ñ³ÝǦ Ñ»ï: Ð³×³Ë Ý³ ËáëáõÙ ¿ñ` ³é³Ýó ݳ˳å»ë Ùï³Í»Éáõ: ÂáíÙ³ëÁ ûñ³Ñ³í³ï ¿ñ, سïûáëÁ §Ëáñ³Ù³ÝÏáõÃÛ³Ùμ¦ ¿ñ í³ñíáõÙ ýÇݳÝë³Ï³Ý ѳñó»ñáõÙ, ÇëÏ Ð³ÏáμáëÁ ¨ ÐáíѳÝÝ»ëÁ ã³÷³½³Ýó ѳí³ÏÝáï, ÙáÉ»é³Ý¹ ¨ μ³ñϳóÏáï ¿ÇÝ: ´³Ûó ³ß³Ï»ñïÝ»ñÁ Ùdzμ³Ý ¹³ñÓ³Ý ¨ Ùdzëݳμ³ñ ·áñÍ»óÇÝ: Üñ³Ýù ѳëóñÇÝ Ù»½ ²í»ï³ñ³ÝÁ ¨ μ³½Ù³ÃÇí Ññ³ßùÝ»ñ ·áñÍ»óÇÝ: ØÇáõó» Ýñ³Ýó ûñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ë˳ÉÝ»ñÁ ϳñáÕ ¿ÇÝ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ÉÇÝ»É ÐÇëáõëÇ Ñ³Ù³ñ, μ³Ûó ¹ñ³Ýù ãí³Ý»óÇÝ Üñ³Ý: Àݹѳϳé³ÏÁ, ܳ ëáíáñ»óÝáõÙ ¿ñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ ¨ Ùßï³å»ë ë»ñ óáõó³μ»ñáõÙ Ýñ³Ýó ѳݹ»å: ÐÇëáõëÝ ûñÇÝ³Ï ÃáÕ»ó Ù»½, áñÇÝ å»ïù ¿ ѻ層Ýù:


58

ºñμ»ÙÝ ²ëïí³Í ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó ¿ μ»ñáõÙ Ù»ñ ÏÛ³Ýù, áíù»ñ Ù»½ ¹áõñ ã»Ý ·³ÉÇë ¨ áõÙ Ñ»ï Ù»Ýù É»½áõ ã»Ýù ·ïÝáõÙ: ܳ ³ÝáõÙ ¿ ¹³ Æñ Ýå³ï³ÏÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ØÇ·áõó» Ýñ³Ýù μ³ñϳóÝáõÙ »Ý Ù»½, ϳ٠ٳñÙÝÇ Ë³ÛÃáó »Ý Ù»½ ѳٳñ, μ³Ûó Ù»Ýù å»ïù ¿ ·áѳݳÝù ²ëïÍáõó, áñáíÑ»ï¨ ëáíáñ³μ³ñ Ýñ³Ýù ûñÑÝáõÃÛáõÝ »Ý ¹³éÝáõÙ Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ²ëïí³Í û·ï³·áñÍáõÙ ¿ Ýñ³Ýó` Ù»½ áñáß μ³Ý»ñ ëáíáñ»óÝ»Éáõ ѳٳñ, ûñÇݳÏ` ѳÙμ»ñáõÃÛáõÝ ¨ ë»ñ: àñå»ë ùñÇëïáÝ۳ݻñ` Ù»Ýù å»ïù ¿ ëÝáõó»Ýù ³Ûë ѳïϳÝÇßÝ»ñÁ Ù»ñ Ù»ç, áñå»ë½Ç ϳï³ñ»Ýù Ù»ñ ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ, ϳñáճݳÝù ×Çßï í³ñí»É áñáß³ÏÇ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñáõÙ ¨ ³í»ÉÇ Ùáï»Ý³Ýù Üñ³Ý: úñÇݳÏ` Ðáõ¹³Ý å»ïù ¿ ÐÇëáõëÇ Ñ»ï ÉÇÝ»ñ ѳïáõÏ Ýå³ï³Ïáí. øñÇëïáëÇ Ñ»ï å»ïù ¿ ϳï³ñí»ñ ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝãÇ Ñ³Ù³ñ ܳ ϳÝãí³Í ¿ñ: ²Õáû°ù, áñ ²ëïí³Í û·ÝÇ ¨ ßÝáñÑù ï³ Ó»½, áñå»ë½Ç ѳßï ÉÇÝ»ù ¨ ëÇñáí í³ñí»ù ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, áíù»ñ Ó»½ ¹áõñ ã»Ý ·³ÉÇë: àñáÙÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ³×»É óáñ»ÝÇ Ñ»ï ÙÇÝ㨠ÑáõÝÓùÁ (ï»°ë سïÃ. 13.25): ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ í»ñ³÷áËáõÙ ¿ Ù³ñ¹Ï³Ýó: àã áù ϳï³ñÛ³É ã¿, μáÉáñÝ ¿É áõÝ»Ý ÃáõÉáõÃÛáõÝÝ»ñ ¨ ë˳ÉÝ»ñ: ºí ²ëïí³Í ëÏëáõÙ ¿ Æñ ³ß˳ï³ÝùÁ Ýñ³Ýó ÏÛ³ÝùáõÙ` í»ñ³Í»Éáí ³ÛÝåÇëÇ ³ÝáÃÝ»ñÇ, áñ ܳ Ï·áñͳÍÇ: Î³Ý Ù³ñ¹ÇÏ, áõÙ ó³ÝϳÝáõÙ »Ýù ï»ëÝ»É Ù»ñ ÏáÕùÇÝ, μ³Ûó, ÙÇ·áõó», ²ëïí³Í ³ÛÉ Ï³ñÍÇù áõÝÇ: ܳ ݳÛáõÙ ¿ Ù³ñ¹Ï³Ýó ëñï»ñÇÝ ¨ ï»ëÝáõÙ ¿ ß³ï ³í»ÉÇÝ, ù³Ý Ù»Ýù: ܳ ï»ëÝáõÙ ¿ ÁݹѳÝáõñ å³ïÏ»ñÁ, ¨ Ù»Ýù å»ïù ¿ ѳí³ïù áõݻݳÝù` Üñ³Ý íëï³Ñ»Éáõ ѳٳñ:

V. ºÕ»°ù ·áÑ ¨ íëï³Ñ ¸áõù å»ïù ¿ ѳëï³ïí³Í ÉÇÝ»ù Ó»ñ ÏáãÙ³Ý Ù»ç, ϳÙ` ³ÛÝ Ýå³ï³ÏÇ Ù»ç, áñ ²ëïí³Í áñáᯐ ¿ Ó»½ ѳٳñ, áñå»ë½Ç ϳñáճݳù ѳëï³ï Ï³Ý·Ý»É Áݹ¹»Ù μáÉáñ ß»ÕáÕ Ñ³Ý·³Ù³ÝùÝ»ñÇ ¨ ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ ó³ÝϳÝáõÙ »Ý ˳ݷ³ñ»É Ó»½: àõÝ»ó»°ù ³ÛÝåÇëÇ í»ñ³μ»ñÙáõÝù, áñÁ ó³Ýϳó³Í ùÝݳ¹³ïáõÃÛ³Ý ß³ñáõݳÏ


59

å³ï³ë˳ÝáõÙ ¿` §¨ DZÝã¦: سñ¹ÇÏ Ùßï³å»ë ÇÝã-áñ μ³Ý Ï·ïÝ»Ý` ùÝݳ¹³ï»Éáõ ѳٳñ: Üñ³Ýù ϳë»Ý, áñ ¹áõù ã³÷Çó ß³ï μ³ñÓñ³Ñ³ë³Ï ϳ٠ó³Íñ³Ñ³ë³Ï »ù, ã³÷Çó ß³ï ·»ñ ϳ٠Ãáõɳϳ½Ù »ù, ã³÷Çó ß³ï ïËáõñ ϳ٠áõñ³Ë »ù, ã³÷Çó ß³ï »ñÏãáï ϳ٠íëï³Ñ »ù, ã³÷Çó ß³ï Éáõé ϳ٠߳ï³Ëáë »ù: ØǨÝáõÛÝ ¿` ¹áõù å»ïù ¿ ÇÝã-áñ ³ñï³ùÇÝ ï»ëù ϳ٠μݳíáñáõÃÛáõÝ áõݻݳù: ¸áõù ã»ù ϳñáÕ Ùßï³å»ë ·áí»ëïÇ ³ñÅ³Ý³Ý³É μáÉáñÇ ÏáÕÙÇó, ³ÛÝå»ë áñ, ÙÇ° ³Ýѳݷëï³ó»ù ¨ Ó»ñ ëñïÇÝ Ùáï ÙÇ° ÁݹáõÝ»ù ÝÙ³Ý ¹ÇïáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ²ÝѳݷëïáõÃÛáõÝÁ ÙdzÛÝ Ïμ³ñÓñ³óÝÇ Ó»ñ ³ñÛ³Ý ×ÝßáõÙÁ ¨ ɳñí³Í Ϲ³ñÓÝÇ Ó»½: ÆÝ㨿, ¹áõù ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ Ïí³ñí»ù, »Ã» ½·áõßáñ»Ý ÁÝïñ»ù Ó»ñ ³ß˳ï³ÏÇóÝ»ñÇÝ Ï³Ù Í³é³Û³ÏÇóÝ»ñÇÝ` Ëݹñ»Éáí ²ëïÍá ÙÇç³ÙïáõÃÛáõÝÁ: ä»ïù ¿ ÁÝïñ»É ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ ѳٳϳñÍÇù »Ý Ó»½ Ñ»ï, ÝáõÛÝ Ùï³Í»É³Ï»ñåÝ áõÝ»Ý, ѳí³ïáõÙ »Ý ÙǨÝáõÛÝ μ³Ý»ñÇÝ, ϳï³ñ»É³·áñÍáõÙ »Ý Ó»½ ¨ ѳí³ïáõÙ »Ý Ó»ñ ·áñÍÇÝ, å»ïù ¿ ÁÝïñ»É Ýñ³Ýó, áõ٠ѳݹÇÙ³ÝáõÃÛáõÝÝ ³ÝÏ»ÕÍ ¿ ¨ μËáõÙ ¿ ëÇñáõó: ºÃ» ó³ÝϳÝáõÙ »ù Ëáõë³÷»É íÇñ³íáñ³ÝùÇó, áõÝ»ó»°ù ×Çßï ÁÝÏ»ñÝ»ñ:

ÆÝãåÇëǯ ѳÕáñ¹áõÃÛáõÝ, ÆÝãåÇëǯ ³ëïí³Í³ÛÇÝ ë»ñ, ºë Ñ»ÝíáõÙ »Ù ѳíÇï»Ý³Ï³Ý ëÇñá íñ³: ÆÝãåÇëǯ »ñ³ÝáõÃÛáõÝ, ÆÝãåÇëǯ ˳ճÕáõÃÛáõÝ, ºë Ñ»ÝíáõÙ »Ù ѳíÇï»Ý³Ï³Ý ëÇñá íñ³: ºë Ñ»ÝíáõÙ »Ù, Ñ»ÝíáõÙ »Ù... ³å³Ñáí »Ù ³Ù»Ý ﳷݳåÇó, ºë Ñ»ÝíáõÙ »Ù, Ñ»ÝíáõÙ »Ù, Ñ»ÝíáõÙ »Ù ѳíÇï»Ý³Ï³Ý ëÇñá íñ³: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ß»Õ»É Ù³ñ¹áõÝ Çñ ÁÝóóùÇó, ³ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ³é³ç³Ý³É μ³½Ù³ÃÇí ³ÕμÛáõñÝ»ñÇó: гٳӳÛÝ ù³Õ³ù³óÇ³Ï³Ý ·áñÍ»ñÇ íÇ׳ϳ·ñáõÃÛ³Ý` íÇñ³íáñ³ÝùÁ ÑÇÙݳϳÝáõÙ ³é³ç³ÝáõÙ ¿ ÁÝï³ÝÇùáõÙ, ÇÝãÇ Ñ»ï¨³Ýùáí μ³½Ù³ÃÇí ³ÙáõëݳÉáõÍáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý ï»ÕÇ áõÝ»ÝáõÙ: ²ÙáõëݳÉáõÍí³Í ÁÝï³ÝÇù-


60

Ý»ñáõ٠ϳëϳͳÙïáõÃÛ³Ý ¨ ¹³í³×³ÝáõÃÛ³Ý ÙÃÝáÉáñï ¿ ïÇñáõÙ: ²ÛÝ ³ñï³óáÉíáõÙ ¿ ÝÙ³Ý ÁÝï³ÝÇùÝ»ñáõ٠ٻͳó³Í Ù³ñ¹Ï³Ýó ³ß˳ñѳ۳óùÇ Ù»ç: Üñ³Ýó ѳٳñ ã³÷³½³Ýó ¹Åí³ñ ¿ íëï³Ñ»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ. Ýñ³Ýù ϳëϳͳÙïáñ»Ý »Ý í»ñ³μ»ñíáõÙ Çñ»Ýó ÏáÕùÇÝ ·ïÝíáÕ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ Ù³ñ¹áõ: ºÃ» íÇñ³íáñ³ÝùÁ å³ÑíÇ Ù»ñ ëñïáõÙ, ³ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ Ñ»é³óÝ»É Ù»½ Ù»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ýå³ï³ÏÇó, ²ëïÍá Ñ»ï ß÷áõÙÇó ¨ ³ÛÝ ³Ù»ÝÇó, ÇÝãÇ ßÝáñÑÇí Ù»Ýù ϳñáÕ »Ýù ³é³ç³¹ÇÙáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý³É ÏÛ³ÝùáõÙ:

²ÔàÂø î»°ñ, ëñμ³óñá°õ ÇÝÓ ¨ í»ñ³Ï³Ý·ÝÇ°ñ Ñá·Çë, ºÃ» »ë íÇñ³íáñ³ÝùÇ ½áÑ »Ù ¹³ñÓ»É, àñå»ë½Ç Ùݳ٠ÇÙ ÁÝóóùÇ Ù»ç ¨ ÷³é³íáñ»Ù øá ³ÝáõÝÁ: ²ÕáÃáõÙ »Ù ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý:


¶ÉáõË

4 Üàðය°ø Òºð ØÆîøÀ ºì Ðܲ¼²Ü¸ìº°ø ²êîÌàôÜ

Æñ³íÇ׳ÏÝ»ñÁ, Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ Ù»½ ßñç³å³ïáÕ ÙÇç³í³ÛñÁ ϳñáÕ »Ý ³½¹»óáõÃÛáõÝ ÃáÕÝ»É Ù»ñ Ùïù»ñÇ íñ³: Ø»Ýù ϳñáÕ »Ýù íÇñ³íáñ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó` ½·³óÙáõÝù³ÛÝáñ»Ý í³ñí»Éáí, ݳ¨ ³ñï³ùÇÝ ³½¹³ÏÝ»ñÇ ¨ ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý ³½¹»óáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: ºÃ» Ù»Ýù íÇñ³íáñ³Ýùáí ÉÇ Ùïù»ñ »Ýù å³ÑáõÙ Ù»ñ Ý»ñëáõÙ, Ù»Ýù ϳñáÕ »Ýù ³ÛÝåÇëÇ í»ñ³μ»ñÙáõÝù ¨ í³ñù óáõó³μ»ñ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳݹ»å, áñÁ Ïáñͳݳñ³ñ ÏÉÇÝÇ Ã»° Ù»½ ѳٳñ, û° Ù»½ ßñç³å³ïáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó` Ù»ñ ѳñ³½³ïÝ»ñÇ, ³ß˳ï³ÏÇóÝ»ñÇ, »Ï»Õ»óáõ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇ, ѳñ¨³ÝÝ»ñÇ, ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ, ͳÝáÃÝ»ñÇ ¨ ³ÛÉáó: Ðá·¨áñ³å»ë` Ù³ñ¹áõ ëÇñïÝ ³å³Ï³Ýí³Í ¿, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ μ³½Ù³ÃÇí μ³ó³ë³Ï³Ý ѳïϳÝÇßÝ»ñ áõÝÇ: ²Ûë ÏÛ³ÝùÇ Ý»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ïμ³ó³Ñ³Ûï»Ý, û ÇÝã ϳ Ó»ñ ëñïáõÙ, ³ÛëÇÝùÝ` ÇÝãå»ë »ù í»ñ³μ»ñíáõÙ ²ëïÍáõÝ ¨ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ¸áõù ϳ°Ù Ϲ³éݳݳù, ϳ°Ù ³í»ÉÇ áõÅ»Õ Ï¹³éݳù: ºñ»ÙÇ³Ý ·ñáõÙ ¿ 17.9-áõÙ. §Êáñ³Ù³ÝÏ ¿ ëÇñïÝ ³Ù»ÝÇó ³í»ÉÇ ¨ ³å³Ï³Ýí³Í. Ýñ³Ý á±í ϳñáÕ ¿ ѳëϳݳɦ: Ø»ñ ÙÇïùÁ Ùßï³Ï³Ý ÃÇñ³Ë ¿ ÃßݳÙáõ ѳñÓ³ÏÙ³Ý Ñ³Ù³ñ: ²ÛÝ ²ëïÍá


62

¨ ë³ï³Ý³ÛÇ ÙÇç¨ ÁÝóóáÕ å³ï»ñ³½ÙÇ Ù³ñï³¹³ßïÝ ¿: ºÃ» ÃßݳÙáõÝ Ñ³çáÕíÇ í»ñ³ÑëÏ»É Ù»ñ ÙÇïùÁ, ݳ ÏѳÕÃÇ, áñáíÑ»ï¨ Ñ»Ýó ³Û¹ï»Õ »Ý ³é³ç³ÝáõÙ íÇñ³íáñ³Ýùáí ÉÇ Ùïù»ñÁ (áñáÝù ݳ˳ÝÓ, ¹³éÝáõÃÛáõÝ, ³ï»ÉáõÃÛáõÝ ¨ ß÷áÃÙáõÝù »Ý ³é³ç³óÝáõÙ) ¨ ³ÝÙÇç³å»ë ëÏëáõÙ »Ý ³½¹»É Ó»ñ í³ñùÇ ¨ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ íñ³. §àñáíÑ»ï¨ Ý³, ÇÝãå»ë áñ Çñ ëñïáõ٠ѳßÇíÝ»ñ ³ÝáÕ ¿, ³ÛÝå»ë ¿...¦ (²é³Ï³ó 23.7): ØÇ ²ëïÍá Ù³ñ¹ ³Ûëå»ë ³ë³ó. §Ò»ñ Ùï³Í»É³Ï»ñåÁ áñáßáõÙ ¿ Ó»ñ ³Ýѳï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ¦: ²Ùñ³óñ»°ù Ó»ñ ÙïùÇ å³ñÇëåÝ»ñÁ, áñáíÑ»ï¨ ë³ï³Ý³Ý Ùßï³å»ë Ó·ïáõÙ ¿ ³Ýóù μ³ó»É ¹ñ³ÝóáõÙ: ²é³çÇÝ ä»ïñáë 5.8-Á å³ïíÇñáõÙ ¿ Ù»½. §…ÑëÏáõÙ

³ñ»ù, áñáíÑ»ï¨ Ó»ñ áëáË ÃßݳÙÇÝ` ë³ï³Ý³Ý, ·áéá½ ³éÛáõÍÇ å»ë Ù³Ý ¿ ·³ÉÇë ¨ áñáÝáõÙ ¿, û áñÇÝ ÏáõÉ ï³¦: Øßï³å»ë Å³Ù³Ý³Ï Ñ³ïϳóñ»ù` ùÝÝ»Éáõ Ó»ñ Ùïù»ñÁ: ¸áõù ϳñáÕ »ù ѻջÕí³Í ÉÇÝ»É ëË³É Ùïù»ñáí, áñáÝù §ëáõï íϳݻñ¦ Ϲ³éÝ³Ý áñáß Ù³ñ¹Ï³Ýó ¹»Ù` ¹ñ¹»Éáí Ó»½ ³ï»ÉáõÃÛ³Ùμ í»ñ³μ»ñí»É, ¨, ÝáõÛÝÇëÏ, íÇñ³íáñ³Ýù ϳ٠íݳë ѳëóÝ»É Ýñ³Ýó: ²ñ¹Ûá±ù Ó»ñ Ùïù»ñÁ ѳٳå³ï³ë˳ÝáõÙ »Ý ÊáëùÇÝ: ê³ÕÙáë 119.105-Á ËáñÑáõñ¹ ¿ ï³ÉÇë` ²ëïÍá ÊáëùÁ ¹³ñÓÝ»É ×ñ³· Ù»ñ áïù»ñÇÝ ¨ ÉáõÛë Ù»ñ ׳ݳå³ñÑÇÝ: Ø»ñ Ùï³Í»É³Ï»ñåÁ Ó¨³íáñí»É ¿ ï³��ÇÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ` Ù»ñ ѳÙá½ÙáõÝùÝ»ñÇ, Ùß³ÏáõÛÃÇ, ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý ¨ ³ÛÉ μ³Ý»ñÇ ÏáÕÙÇó: ¸³éݳÉáí ùñÇëïáÝÛ³` Ù»Ýù í»ñëïÇÝ ÍÝí»óÇÝù êáõñμ Ðá·áõ Ù»ç: ²ÛÅÙ å»ïù ¿ ëÏë»Ýù Ù»ñ ÙïùÇ Ýáñá·Ù³Ý ·áñÍÁÝóóÁ` ²ëïÍá ÊáëùÁ ϳñ¹³Éáõ ¨ áõëáõÙݳëÇñ»Éáõ ÙÇçáóáí: ²ñ¹Ûá±ù ·Ý³Ñ³ïáõÙ »ù Ó»ñ Ùïù»ñÝ Áëï ²ëïí³Í³ßÝãÇ, û± Áëï Ó»ñ ѳÙá½ÙáõÝùÝ»ñÇ: γñ¨áñ ¿ Ùßï³å»ë Ýáñá·»É Ù»ñ ÙÇïùÁ` ѳٳӳÛÝ ²ëïÍá ÊáëùÇ: ²Ý»Éáí ë³` Ù»Ýù ѳëáõݳÝáõÙ »Ýù, ¨ ³í»ÉÇ áõ ³í»ÉÇ »Ýù ÝÙ³ÝíáõÙ ÐáñÁ, àí áñ¹»·ñ»ó Ù»½, ¨ àõÙ Ðá·ÇÝ μݳÏíáõÙ ¿ Ù»½³ÝáõÙ: Ø»ñ μÝ³Ï³Ý ÍÝÝ¹Û³Ý å³ÑÇÝ Ù»Ýù ¹³ï³ñÏ Ïï³íÇ ÝÙ³Ý »Ýù, áñÇ íñ³ å³ïÏ»ñíáõÙ ¿ Ù»ñ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ: Ø»Ýù ëáíáñáõÙ »Ýù Ù»ñ »ñÏñ³ÛÇÝ ÍÝáÕÝ»ñÇó ¨ í³ñíáõÙ »Ýù Ýñ³Ýó ÝÙ³Ý` ÝٳݳϻÉáí Ýñ³Ýó


63

í³ñù³·ÇÍÁ: Ø»ñ ³Ýѳï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ÝÙ³ÝíáõÙ ¿ Ýñ³Ýó: ÜáõÛÝ Ï»ñåáí, »ñμ Ù»Ýù ³×áõÙ »Ýù ÊáëùÇ Ù»ç, Ñݳ½³Ý¹íáõÙ »Ýù ÊáëùÇÝ ¨ ÏÇñ³éáõÙ ³ÛÝ Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, øñÇëïáëÇ μݳíáñáõÃÛáõÝÝ ³í»ÉÇ áõ ³í»ÉÇ ¿ ³ñï³óáÉíáõÙ Ù»ñ Ù»ç: гçáñ¹ ÙÇ ù³ÝÇ ·ÉáõËÝ»ñáõÙ ³í»ÉÇ ·áñÍݳϳÝáñ»Ý ϳݹñ³¹³éݳ٠íÇñ³íáñ³ÝùÇ Çñ³Ï³Ý íï³Ý·Ý»ñÇÝ` Ù»ñ ³éûñÛ³ ÏÛ³ÝùáõÙ, ¨ Ïû·ï³·áñͻ٠áñáß ³ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý Ñ»ñáëÝ»ñÇ ÏÛ³Ýù»ñÁ` áñå»ë ûñÇݳÏ: ´áÉáñë ¿É ï³ñμ»ñ »Ýù ¨ ï³ñμ»ñ Ï»ñåáí »Ýù ³ñÓ³·³ÝùáõÙ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñÇÝ: ´áÉáñ Ù³ñ¹ÇÏ μ³ñϳÝáõÙ »Ý: ´³ñÏáõÃÛáõÝÁ ëáíáñ³Ï³Ý Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ½·³óÙáõÝù ¿, μ³Ûó áñå»ë ²ëïÍá ½³í³Ï` ϳñ¨áñ ¿, û áñù³Ýáí »ù í»ñ³ÑëÏáõÙ Ó»ñ ½³ÛñáõÛÃÁ, »ñμ Ó»½ μ³ñϳóÝáõÙ »Ý: î³ñμ»ñ Ù³ñ¹ÇÏ ¹ÇÙáõÙ »Ý ï³ñμ»ñ ÙÇçáóÝ»ñÇ` Çñ»Ýó μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ ѳݹ³ñï»óÝ»Éáõ ѳٳñ: àÙ³Ýù Ó·ïáõÙ »Ý ³Ù»Ý ·Ýáí Ù³ùñ»É ѳßÇíÝ»ñÁ ¨ íñ»Å »Ý ÉáõÍáõÙ` Ùáé³Ý³Éáí, áñ å»ïù ¿ ÙÝ³Ý øñÇëïáëÇ Ù»ç: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ¹ñ¹»É Ó»½` ¹³ï³Ï³Ý ·áñÍ Ñ³ñáõó»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ ¹»Ù, û·ï³·áñÍ»É ¹³ï³ñ³ÝÝ»ñÁ` ³ñ¹³ñáõÃÛáõÝ ëï³Ý³Éáõ ѳٳñ: ºñμ»ÙÝ Ù³ñ¹ÇÏ ¹³ï³Ï³Ý Ù»Õ³¹ñ³ÝùÝ»ñ »Ý Ý»ñϳ۳óÝáõÙ ½ñå³ñïáõÃÛ³Ý Ï³Ù ã³ñ³ËáëáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí, »ñμ ¹³ íÇñ³íáñ³Ýù ¿ å³ï׳éáõÙ Çñ»Ýó ϳ٠í³ñϳμ»ÏáõÙ ¿ Çñ»Ýó ³ÝáõÝÁ: ÐÇëáõëÁ ·Çï³ÏóáõÙ ¿ñ, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÝ Çñ³Ï³Ý ¿: Ôáõϳë 17.1-5-áõ٠ܳ Æñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ ³ë³ó. §²Ýϳñ»ÉÇ ¿, áñ

·³ÛóÏÕáõÃÛáõÝÝ»ñ ã·³Ý, μ³Ûó í³¯Û Ýñ³Ý, áñÇ Ó»éùáí Ï·³Ý: ²í»ÉÇ É³í ¿ Ýñ³Ý, áñ Ýñ³ í½Çó ÙÇ ¿ßÇ ç³Õ³óÇ ù³ñ ϳËí»ñ ¨ ÍáíÁ ·óí»ñ, ù³Ý û ³Ûë ÷áùñ»ñÇó Ù»ÏÇÝ ·³ÛóÏÕ»óÝÇ: ¼·á°õÛß Ï³ó»ù Ó»ñ ³ÝÓ»ñÇó: ºÃ» ùá »Õμ³ÛñÁ Ù»Õ³ÝãÇ ù»½ ¹»Ù, ѳݹÇÙ³ÝÇ°ñ Ýñ³Ý, ¨ »Ã» ³å³ß˳ñÇ, Ý»ñÇ°ñ Ýñ³Ý: ºí »Ã» ûñÁ Ûáà ³Ý·³Ù ù»½ ¹»Ù Ù»Õ³ÝãÇ ¨ Ûáà ³Ý·³Ù ù»½ Ùáï ¹³éݳ ¨ ³ëÇ` ³å³ß˳ñáõÙ »Ù, Ý»ñÇ°ñ Ýñ³Ý…¦:


64

ºí ÐÆêàôêÜ ³ë³ó. §Ü»ñ»°ù¦:  ÐÆÞº°ø. ²ÚÜ, ÆÜâÆ Üä²î²ÎÀ Òºð ²è²æʲԲòàôØÜ ¾, âÆ ìÆð²ìàðÆ Òº¼:  ²ÚÜ, ÆÜâÆ Üä²î²ÎÀ Òº¼ ä²ðîàôÂÚ²Ü Ø²îܺÈÜ ¾, ²êîÌàôò â¾:  ²ÚÜàô²ØºÜ²ÚÜÆì, ò²Üβò²Ì ´²Ü, àðÆ Üä²î²ÎÜ ¾ ä²ðîàôÂÚ²Ü Ø²îÜºÈ Òº¼, βðàÔ ¾ ú¶î²¶àðÌìºÈ Òºð ²è²æʲԲòØ²Ü Ð²Ø²ð:

Êáõë³÷»°ù ѳå×»å, ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ Ñ³Ï³½¹»óáõÃÛáõÝÇó ºñμ íÇñ³íáñí»É »ù, ÙÇ å³Ñ ϳݷ ³é»ù ¨ Ùï³Í»ù ²ëïÍá ßÝáñÑùÇ Ù³ëÇÝ` ÙÇÝ㨠å³ï³ë˳ݻÉÁ: гϳé³Ï ¹»åùáõÙ ¹áõù ³ÛÝåÇëÇ í³ñù Ïóáõó³μ»ñ»ù, áñÇ Ù³ëÇÝ Ñ»ï³·³Ûáõ٠ϽÕç³ù: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ μéݳñ³ñùÇ ¹ñ¹»É Ó»½, ÇÝãÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ÏÏáñóÝ»ù Ó»ñ ¹ÇñùÁ, Ñ»ÕÇݳÏáõÃÛáõÝÁ ¨ ³ñųݳå³ïíáõÃÛáõÝÁ: سñdzÙÁ Øáíë»ëÇ ³í³· ùáõÛñÝ ¿ñ: ܳ Ù³ñ·³ñ»áõÑÇ ¿ñ, áí ³é³çÝáñ¹áõÙ ¿ñ ϳݳÝó` ÷³é³μ³ÝáõÃÛ³Ý ¨ »ñÏñå³·áõÃÛ³Ý Ù»ç: Âíáó 12-ñ¹ ·ÉËáõ٠ݳ íÇñ³íáñí»ó, ù³ÝÇ áñ Øáíë»ëÝ ³Ùáõëݳó»É ¿ñ »Ãáíå³óÇ ÏÝáç Ñ»ï: سñdzÙÁ ¨ ²Ñ³ñáÝÁ ½³Ûñ³ó³Í ùÝݳ¹³ï»óÇÝ Øáíë»ëÇÝ: ´³Ûó ²ëïí³Í μ³ñϳó³í Ýñ³Ýó íñ³ ¨ Ûáà ûñáí سñdzÙÇÝ ½³ñÏ»ó μáñáïáõÃÛ³Ùμ: Øáíë»ëÁ å³ñ½ ³ÕáÃù μ³ñÓñ³óñ»ó ²ëïÍáõÝ` Ëݹñ»Éáí μÅßÏ»É Ýñ³Ý, ¨ ݳ í»ñ³Ï³Ý·Ýí»ó: Øáíë»ëÁ ÝáõÛÝå»ë ³Ýïñ³Ù³μ³Ý³Ï³Ý í³ñù ¿ñ óáõó³μ»ñáõÙ, »ñμ íÇñ³íáñíáõÙ ¿ñ: ܳ íñ»Å ÉáõÍ»ó` ëå³Ý»Éáí ³ÛÝ »·Çåï³óáõÝ, áí Ññ»³ÛÇ ÏÛ³Ýù ¿ñ ËÉ»É: ²ñ¹ÛáõÝùáõ٠ݳ ëïÇåí³Í ¿ñ ÷³Ëã»É ¨ ³åñ»É س¹Ç³ÙÇ »ñÏñáõÙ` áñå»ë ÷³Ëëï³Ï³Ý (ï»°ë ºÉÇó 2.11-16): Øáíë»ëÝ ³å³ß˳ñ»ó ³Û¹ ëå³ÝáõÃÛáõÝÇó Ñ»ïá, ¨ ²ëïí³Í Ý»ñ»ó Ýñ³Ý: ²ÛÝáõÑ»ï¨ Ý³ ϳÝãí»ó ¨ ¹³ñÓ³í ³Ïݳéáõ ³é³çÝáñ¹ Çñ ÅáÕáíñ¹Ç ѳٳñ: ²Ý³å³ïáõÙ ÅáÕáíáõñ¹Á Ù»Õ³Ýã»ó ²ëïÍá ¹»Ù,


65

¨ Øáíë»ëÝ ³ÛÝù³Ý ËáñÁ íÇñ³íáñí»ó Ýñ³ÝóÇó, áñ Ïïáñ-Ïïáñ ³ñ»ó ³ÛÝ ï³Ëï³ÏÝ»ñÁ, áñáÝó íñ³ ·ñí³Í ¿ÇÝ î³ëÁ å³ïíÇñ³ÝÝ»ñÁ: ºÉÇó 32-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ Ù³ñ¹ÇÏ Ïáõéù ßÇÝ»óÇÝ ¨ »ñÏñå³·»óÇÝ, »ñμ Øáíë»ëÁ Ýñ³Ýó Ñ»ï ã¿ñ: ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá ݳ ѳɻóñ»ó áëÏ» ÑáñÃÇÝ, áñ Ù³ñ¹ÇÏ å³ïñ³ëï»É ¿ÇÝ, ÷áßÇ ¹³ñÓñ»ó ³ÛÝ, ˳éÝ»ó çñÇ Ñ»ï ¨ ëïÇå»ó Ù³ñ¹Ï³Ýó` ËÙ»É ³Û¹ çáõñÁ áñå»ë å³ïÇÅ: ê³ÙëáÝÝ ²ëïÍá ûÍÛ³ÉÝ ¿ñ: ܳ ûñÑÝí³Í ¿ñ Çñ ÍÝÝ¹Û³Ý ûñÇó, Éóí³Í ¿ñ Ðá·áí ¨ Çñ ÅáÕáíñ¹Ç ³é³çÝáñ¹Ý ¿ñ: ´³Ûó ѳٳӳÛÝ ²ëïí³Í³ßÝãÇ (¸³ï³íáñ³ó 14 ¨ 15), ݳ §¹Ûáõñ³μáñμáù¦ ¿ñ, ¨ Ýñ³ μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ, Çñ áõÅÇ Ñ»ï Ù»Ïï»Õ, í³Ë ¿ñ Ý»ñßÝãáõÙ: ê³ÙëáÝÝ ³Ùáõëݳó³í ÙÇ ÷Õßï³óÇ ÏÝáç Ñ»ï` ѳϳé³Ï Çñ ÍÝáÕÝ»ñÇ ËáñÑñ¹Ç: àñáß Å³Ù³Ý³Ï ³Ýó Ýñ³ ³Ý»ñÁ Ù»ñÅ»ó Ýñ³Ý` ³ÙáõëݳóÝ»Éáí Çñ ³ÕçÏ³Ý ÷»ë³ÛÇ ÁÝÏ»ñáç Ñ»ï (áí ÷Õßï³óÇ ¿ñ): ܳ íÇñ³íáñí»ó ¨ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý ½³Ûñ³ó³í, áñ íñ»Å ÉáõÍ»ó ÷Õßï³óÇÝ»ñÇó: ܳ ³Ûñ»ó Ýñ³Ýó ѳó³Ñ³ïÇÏÇ ¹³ßï»ñÁ ¨ Ïñ³ÏÇ Ù³ïÝ»ó åïÕ³ïáõ ³Û·ÇÝ»ñÁ: ܳ Ù»ñÅ»ó §Çñ çñÑáñÇó ËÙ»Éáõ¦ ËáñÑáõñ¹Á` ·Ý³Éáí Ù³ñÙݳí³×³éÇ Ùáï, ¨, Ç í»ñçá, ëïÇåí³Í ¿ñ åáÏ»É ³ÙμáÕç ù³Õ³ùÇ ¹³ñå³ëÁ` ÷Õßï³óÇÝ»ñÇ Ñ³ñÓ³ÏáõÙÇó Ëáõë³÷»Éáõ ѳٳñ: ²Û¹ ³Ù»ÝÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ê³ÙëáÝÁ Ïáñóñ»ó Çñ ûÍáõÃÛáõÝÁ, μ³Ûó ²ëïí³Í Æñ μ³ñáõÃÛ³Ùμ ¨ë Ù»Ï Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ïí»ó Ýñ³Ý` Ù³ÑÇó ³é³ç: ê³ÙëáÝÁ Ù»Í ³é³çÝáñ¹ ¿ñ ¨ ·»ñμݳϳÝáñ»Ý ûÅïí³Í ²ëïÍá ͳé³ÛáÕ, áí, ë³Ï³ÛÝ, ãϳñáÕ³ó³í ѳÕóѳñ»É ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ ¨ ³ÛÉ ËݹÇñÝ»ñ Çñ ÏÛ³ÝùáõÙ: Üñ³ ³Ý½áõëå í³ñùÝ ³Ýí»ñ³ÑëÏ»ÉÇ ¹³ñÓ³í ¨, Ç í»ñçá, Ïáñͳݻó Ýñ³Ý, Ýñ³ ÁÝï³ÝÇùÁ ¨ ÅáÕáíñ¹ÇÝ: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù í³ñí»É áã ˻ɳÙÇï Ï»ñåáí ¨ Ù³Ñ³Ý³É ³ÝÇÙ³ëï Ù³Ñáí: ²ëïí³Í` »ñÏñáñ¹ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ²ëïí³Í ¿, àí í»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙ ¿, »ñμ Ý»ñáõÙ »ù ËݹñáõÙ Üñ³ÝÇó: ´³Ûó ³Û¹ ¹»åùáõÙ ¹áõù ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ Ý»ñ»ù Ó»½ íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ÂáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ ½ñÏ»Ý Ó»½ É³í³·áõÛÝÇó, áñ áõÝ»ù: Èñçáñ»Ý ç³Ýù ·áñͳ¹ñ»ù` Ó»ñ μéÝÏíáÕ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ ѳÕóѳñ»Éáõ ѳٳñ: Êݹñ»°ù êáõñμ Ðá·áõÝ` û·-


66

Ý»É Ó»½: ²ëïÍá ÊáëùáõÙ ³ëíáõÙ ¿` μ³ñϳݳÉÇë Ù»Õù ÙÇ° ·áñÍ»ù: ö³¯éù ²ëïÍáõÝ, áñ Üñ³ÝáõÙ ¹áõù ³½³ïí»Éáõ ÑáõÛë áõÝ»ù: ÌÝݹáó 6-ñ¹ ·ÉËáõ٠ϳñ¹áõÙ »Ýù, áñ Ù³ñ¹Ï³Ýó ã³ñáõÃÛáõÝÝ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý μ³ñϳóñ»ó ²ëïÍáõÝ, áñ ܳ ½Õç³ó Ù³ñ¹Ï³Ýó ëï»ÕÍ»Éáõ ѳٳñ: Üñ³Ýó ëñï»ñÇ Ùïù»ñÝ ³ÛÝù³Ý ã³ñ ¿ÇÝ, áñ ²ëïí³Í áñáß»ó áãÝã³óÝ»É Ù³ñ¹ÏáõÃÛ³ÝÁ: ܳ çñÑ»Õ»Õ áõÕ³ñÏ»ó` ³ß˳ñÑÁ ÏáñͳݻÉáõ ѳٳñ, ¨ Ëݳۻó ÙdzÛÝ ÜáÛÇÝ ¨ Ýñ³ ÁÝï³ÝÇùÇÝ: ÜáÛÁ ÝáõÛÝå»ë ËÇëï íÇñ³íáñí»ó, »ñμ Ýñ³ »ñ»ù áñ¹ÇÝ»ñÇó Ù»ÏÁ` ø³ÙÁ, ï»ë³í Ýñ³ Ù»ñÏáõÃÛáõÝÁ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ ݳ ѳñμ³Í ¿ñ: ܳ ß³ï μ³ñϳó³í, áñ Çñ áñ¹ÇÝ ³Ý³ñ·»É ¿ñ Çñ»Ý, ¨ ³ÝÇÍ»ó Ýñ³Ý (ï»°ë ÌÝݹ. 9.18-28): àÙ³Ýù ѳÙá½í³Í »Ý (û¨ ³Ûë ѳñóÁ íÇ׳ñÏ»ÉÇ ¿), áñ 먳ÙáñÃÝ»ñÝ ³é³ç³ó»É »Ý ø³ÙÇó, ¨ ³ÛÝ ¹³éÁ Ëáëù»ñÁ, áñ ø³ÙÁ ëï³ó³í Çñ ѳÛñ ÜáÛÇó, μ³ó³ë³Ï³Ý ³½¹»óáõÃÛáõÝ áõÝ»ó³Ý 먳ÙáñÃÝ»ñÇ íñ³: ²Ûë å³ï׳éáí 먳Ùáñà é³ë³Ý ë»ñݹ» ë»ñáõݹ Ù»Í ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¿ μ³ËíáõÙ, ÇÝãå»ë ¨ ÏáíϳëÇ ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÁ: ²ëïÍá ½³í³ÏÁ å»ïù ¿ ѳÕóѳñÇ íÇñ³íáñ³ÝùÁ` ²ëïÍáõÝ Ñ³×»ÉÇ Ó¨áí, áã û ÉóíÇ μ³ñÏáõÃÛ³Ùμ ¨ ¹³éÁ Ëáëù»ñ ³ëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó, ù³ÝÇ áñ μáÉáñë ëï»ÕÍí³Í »Ýù ϻݹ³ÝÇ ²ëïÍá å³ïÏ»ñáí ¨ ÝÙ³ÝáõÃÛ³Ùμ: Ø»ñ É»½áõÝ ÏÛ³ÝùÇ ¨ Ù³Ñí³Ý Çß˳ÝáõÃÛáõÝ áõÝÇ: ØÇ ûñ μáÉáñë ѳßÇí »Ýù ï³Éáõ ²ëïÍáõÝ ³ÛÝ ³Ý»ÍùÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, áñ ï»Õ³ó»É »Ýù Ù»½ íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó íñ³: ºñμ»ÙÝ ËÙÇãùÇ ã³ñ³ß³ÑáõÙÝ ³í»ÉÇ ¿ Ýå³ëïáõÙ íÇñ³íáñ³Ï³Ý, μ³ó³ë³Ï³Ý í³ñùÇÝ: ²ÛÝ ³í»É³óÝáõÙ ¿ ɳñí³ÍáõÃÛáõÝÁ ÝÙ³Ý Ù³ñ¹áõ ÁÝï³ÝÇùáõÙ, ¨ ϳñáÕ ¿ ¹ñ¹»É Ïáñͳݳñ³ñ ù³ÛÉ»ñÇ` ˳óñ»Éáí ÁÝï³Ý»Ï³Ý ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ºÃ» ¹áõù ËݹÇñ áõÝ»ù ËÙÇãùÇ, ÃÙñ³ÝÛáõûñÇ Ñ»ï ¨ ϳËí³ÍáõÃÛáõÝ áõÝ»ù ³ÛÉ μ³Ý»ñÇó, ÙÇ° ³Ýï»ë»ù Ó»ñ íÇ׳ÏÁ: ú·ÝáõÃÛá°õÝ ÷Ýïñ»ù, áñå»ë½Ç ãù³Ûù³Û»ù Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ó»ñ ³Ý½áõëå í³ñùÇ å³ï׳éáí:


67

ì»ñ³ÑëÏ»°ù μ³ËáõÙÝ»ñÁ ¨ ɳñí³ÍáõÃÛáõÝÁ ¶áñÍù ³é³ù»Éáó ·ñùáõÙ äáÕáëÁ ¨ ´³éݳμ³ëÁ ß³ï Ùï»ñÇÙ ·áñÍÁÝÏ»ñÝ»ñ ¿ÇÝ, ë³Ï³ÛÝ Ýñ³Ýù ï³ñ³Ï³ñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ áõÝ»ó³Ý` ϳåí³Í ÐáíѳÝÝ»ë-سñÏáëÇ Ñ»ï: ´³éݳμ³ëÁ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ñ ï³Ý»É Ýñ³Ý Çñ»Ýó »ñÏñáñ¹ ÙÇëÇáÝ»ñ³Ï³Ý ׳ݳå³ñÑáñ¹áõÃÛ³ÝÁ, μ³Ûó äáÕáëÁ ѳٳӳÛÝ ã¿ñ, ù³ÝÇ áñ سñÏáëÇ í³ñùÁ ¨ ³ÛÝ ÷³ëïÁ, áñ ݳ Éù»É ¿ñ Çñ»Ýó` ݳËáñ¹ ÙÇëÇáÝ»ñ³Ï³Ý ׳ݳå³ñÑáñ¹áõÃÛ³Ý Å³Ù³Ý³Ï, íÇñ³íáñ»É ¿ÇÝ äáÕáëÇÝ: äáÕáëÁ ¨ ´³éݳμ³ëÁ íÇ×»óÇÝ ¨ μ³Å³Ýí»óÇÝ ÙÇÙÛ³ÝóÇó: ´³éݳμ³ëÁ í»ñóñ»ó سñÏáëÇÝ, ÇëÏ äáÕáëÁ` ÞÇÕ³ÛÇÝ, Çñ»Ýó ׳ݳå³ñÑáñ¹áõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ (ï»°ë ¶áñÍù 15.36-40): ²ëïÍá ÊáëùáõÙ ³Ûɨë ãÑÇß³ï³Ïí»ó ´³éݳμ³ëÇ Ù³ëÇÝ (ݳ ÙËÇóñáÕ ¨ Ëñ³ËáõëáÕ ³ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝ ¿ñ ¨ Ù»Í ¹»ñ ¿ñ áõÝ»ó»É äáÕáëÇ ÏÛ³ÝùáõÙ` Ýñ³ ¹³ñÓÇ ·³Éáõó Ñ»ïá): ²Û¹ ï³ñ³Ï³ñÍáõÃÛáõÝÁ ½ñÏ»ó ´³éݳμ³ëÇÝ` äáÕáëÇ Í³é³ÛáõÃÛ³Ý Ù»ç ÉÇÝ»Éáõ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÇó, ݳ¨ ³ÛÝ ¹ÇñùÇó, áñ ݳ áõÝ»ñ ³Û¹ ͳé³ÛáõÃÛ³Ý Ù»ç: ÆѳñÏ», ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ϳñáÕ ¿ ѳϳé³Ïí»É` ³ë»Éáí, áñ ²ëïí³Í ³ÛÉ Ï»ñå û·ï³·áñÍ»ó ´³éݳμ³ëÇÝ, μ³Ûó ß³ï ³í»ÉÇ É³í ÏÉÇÝ»ñ, »Ã» ³Û¹ í»×Ý ÁݹѳÝñ³å»ë ï»ÕÇ ãáõݻݳñ, ù³ÝÇ áñ ¹ñ³ÝÇó Ñ»ïá Ýñ³Ýó ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ˽í»óÇÝ: äáÕáëÁ Éóí³Í ¿ñ ݳ˳ÝÓ³íáñáõÃÛ³Ùμ ¨ Å³Ù³Ý³Ï ãáõÝ»ñ §Å³Ù³Ý³Ï í³ïÝáÕÝ»ñǦ ѳٳñ: ܳ Ù»Í ËݹÇñÝ»ñÇ Ñ³Ý¹Çå»ó Çñ »ñÏñáñ¹ ÙÇëÇáÝ»ñ³Ï³Ý ׳ݳå³ñÑáñ¹áõÃÛ³Ý ÁÝóóùáõÙ, μ³Ûó ´³éݳμ³ëÁ, áí ÙËÇóñáÕ ¿ñ, ³Ûɨë Ýñ³ ÏáÕùÇÝ ã¿ñ: ²é³çÇÝ ÙÇëÇáÝ»ñ³Ï³Ý ׳ݳå³ñÑáñ¹áõÃÛ³Ý ÁÝóóùáõÙ, »ñμ ´³éݳμ³ëÁ Ýñ³ Ñ»ï ¿ñ, ÝÙ³Ý ËݹÇñÝ»ñ ã¿ÇÝ ³é³ç³ÝáõÙ: ²Ûë ÷³ëïÁ ѳëï³ïáõÙ ¿, áñ ÃÇÙ³ÛÇÝ ³ß˳ï³ÝùÝ ³í»ÉÇ åïÕ³μ»ñ ¿, ù³Ý ³Ýѳï³Ï³ÝÁ (Ù»ÏÁ ϳñáÕ ¿ ÷³ËáõëïÇ Ù³ïÝ»É Ñ³½³ñÇ, μ³Ûó »ñÏáõëÁ` ï³ëÁ ѳ½³ñÇ): ê³Ï³ÛÝ äáÕáëÇ ëÇñïÁ ÷áËí»ó. Çñ ͳé³ÛáõÃÛ³Ý Ñ»ï³·³ ï³ñÇÝ»ñÇÝ Ý³ ѳßïí»ó ÐáíѳÝÝ»ë-سñÏáëÇ Ñ»ï ¨


68

ϳÝã»ó Ýñ³Ý` Ù³ëݳÏó»Éáõ Çñ ͳé³ÛáõÃÛ³ÝÁ (ï»°ë ´ îÇÙáÃ. 4.11): Ø»ñûñÛ³ »Ï»Õ»óÇÝ»ñáõÙ ³ÛÝù³Ý ï³ñ³Íí³Í ¿ ³ÛÝ »ñ¨áõÛÃÁ, »ñμ ÑáíÇíÝ»ñÁ ϳ٠ͳé³ÛáõÃÛ³Ý ³í³·Ý»ñÝ ³é³ÝÓݳÝáõÙ »Ý ϳ٠ÉùáõÙ »Ý Çñ»Ýó ͳé³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñÁ` ³ÝÝß³Ý ÃÛáõñÁÙμéÝáõÙÝ»ñÇ å³ï׳éáí: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ, íÇßïÁ ¨ ãÝ»ñáõÙÁ ¹³éÝáõÃÛáõÝ »Ý ³é³ç³��ÝáõÙ, ÇÝãÇ å³ï׳éáí Ýñ³ÝóÇó áÙ³Ýù ÏáñóÝáõÙ »Ý Çñ»Ýó ûÍáõÃÛáõÝÁ ¨ ¹ÇñùÁ: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ, ³ÙμáÕç ³ß˳ñÑáõÙ Ù»Í Ãíáí »Ï»Õ»óÇÝ»ñ »Ý ³é³ç³ÝáõÙ` ÙÇÙÛ³Ýó ѳϳëáÕ ¨ ß³ï ÷áùñ ѳٳÛÝùÝ»ñáí: ²Ûë ѳϳëáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ å³é³ÏïáõÙÝ»ñÇ å³ï׳éáí ß³ï»ñÁ ݳѳÝçáõÙ »Ý ¨ Ù»ÏÁݹÙÇßï Ñ»é³ÝáõÙ »Ï»Õ»óáõó: ÂßݳÙÇÝ ÝáõÛÝå»ë ϳñáÕ ¿ ³Û¹ »Ï»Õ»óÇÝ»ñáõÙ Ùݳó³Í Ù³ñ¹Ï³Ýó í»ñ³Í»É Ãáõݳíáñ ¨ ¹³éÁ åïáõÕ ïíáÕ ³ñÙ³ïÝ»ñÇ` Çñ»Ýó ÇëÏ Ñ³Ù³ÛÝùáõÙ (ï»°ë ºñÏñ. úñ. 29.18): ÜáõÛÝå»ë ϳñ»ÉÇ ¿ û·ï³·áñÍ»É ¸Çáïñ»÷»ëÇ μ³ó³ë³Ï³Ý í³ñùÇ ûñÇݳÏÁ, áñÁ ·ñí³Í ¿ ¶ ÐáíѳÝÝ»ëÇ ÃÕÃáõÙ: ²Ûë ³é³çÝáñ¹Á ÃáõÛÉ ã¿ñ ï³ÉÇë, áñ ³ÛÉ Í³é³ÛáÕÝ»ñ ³Ûó»É»ÇÝ Çñ »Ï»Õ»óÇ:

ÖßÙ³ñïáõÃÛáõÝÝ ³é³Ýó ÷á˽ÇçÙ³Ý` íÇñ³íáñ³Ï³±Ý ¿ àñáß ¹»åù»ñáõÙ ÐÇëáõëÁ ã³÷³½³Ýó ËÇëï Ëáëù»ñ ¿ñ û·ï³·áñÍáõÙ Æñ áõÕ»ñÓÝ»ñáõÙ, ÇÝãÁ ½³ñÙ³óÝáõÙ ¨ íÇñ³íáñáõÙ ¿ñ û° Üñ³ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ ¨ Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñÇÝ, û° ÷³ñÇë»óÇÝ»ñÇÝ ¨ ¹åÇñÝ»ñÇÝ: ܳ ËáëáõÙ ¿ñ íÇ׳ѳñáõÛó ûٳݻñÇ Ù³ëÇÝ, ûñÇݳÏ` ß³μ³Ã ûñí³ ûñ»ÝùÝ»ñÁ ˳Ëï»Éáõ, Ù»Õ³íáñÝ»ñÇ Ñ»ï áõï»Éáõ, ݳ¨ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, áñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÁ ãÉí³óÇÝ Çñ»Ýó Ó»éù»ñÁ` ׳߻Éáõó ³é³ç, ¨ ³ÛÉÝ (ï»°ë ÐáíÑ. 6.35-71): ܳ ³ëáõÙ ¿ñ, áñ ÆÝùÁ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³óÝ ¿ñ` ٳݳݳÝ, áñ Çç»É ¿ñ ºñÏÝùÇó ³Ý³å³ïáõÙ, ¨ ÝáõÛÝå»ë ³ëáõÙ ¿ñ Æñ ³ñÛáõÝÁ ËÙ»Éáõ Ù³ëÇÝ: 62-ñ¹ ËáëùáõÙ ÐÇëáõëÁ ѳñóñ»ó Ýñ³Ýó. §...¸³ ·³ÛóÏÕ»óÝá±õÙ ¿ Ó»½¦: 66-ñ¹ Ëáëùáõ٠ϳñ¹áõÙ »Ýù, áñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ Üñ³ Ëáëù»ñÁ §ËÇëï¦ ¿ÇÝ: Üñ³ÝóÇó ß³ï»ñÁ ãѳëϳó³Ý ÐÇëáõëÇ áõëÙáõÝùÁ, ÇÝãÇ å³ï׳éáí Éù»óÇÝ Üñ³Ý:


69

ܳ ßñçí»ó ¨ ѳñóñ»ó Ùݳó³Í ï³ëÝ»ñÏáõ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ. §¸áõù Ýá±õÛÝå»ë ·ÝáõÙ »ù¦: Üñ³Ýù, ݳۻÉáí ÐÇëáõëÇÝ, å³ï³ë˳ݻóÇÝ. §à±õñ¦: ²ß³Ï»ñïÝ»ñÝ áõñ³Ë ¿ÇÝ, »ñμ ÐÇëáõëÁ çáõñÁ ·ÇÝÇ ¿ñ ¹³ñÓÝáõÙ ¨, ÝáõÛÝÇëÏ, ѳñáõÃÛáõÝ ¿ñ ï³ÉÇë ٳѳó³Í Ù³ñ¹Ï³Ýó, μ³Ûó »ñμ ܳ Ù³ñï³Ññ³í»ñ Ý»ï»ó Ýñ³Ýó` ѳÛïÝ»Éáí ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ, Ýñ³Ýù íÇñ³íáñí»óÇÝ: ²ß³Ï»ñïÝ»ñÁ ïñïÝç³óÇÝ, ùÝݳñÏ»óÇÝ Üñ³ Ëáëù»ñÁ, ÇëÏ Ñ»ïá Éù»óÇÝ Üñ³Ý: ÖßÙ³ñïáõÃÛ³Ý Ñ³ñí³ÍÝ»ñÁ ÙÇßï ã¿, áñ ѳ׻ÉÇ ¿ ÁݹáõÝ»É: سñ¹ÇÏ íÇñ³íáñíáõÙ »Ý, »ñμ Ýñ³Ýó μ³ó³Ñ³Ûï Ï»ñåáí ѳÛïÝáõÙ »Ý ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ: Üñ³Ýù ϳñáÕ »Ý ÃßݳٳÝùáí ³ñÓ³·³Ýù»É, Ñ»é³Ý³É ¨ áñ¨¿ Ï»ñåáí íñ»Å ÉáõÍ»É: àÙ³Ýù Ñ»é³ÝáõÙ »Ý »Ï»Õ»óÇÝ»ñÇó å³ñ½³å»ë ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ù³ñá½íáõÙ ¿ ²í»ï³ñ³ÝÇ §áã ÁݹáõÝí³Í¦ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ: Üñ³Ýù ·»ñ³¹³ëáõÙ »Ý ·Ý³É ³ÛÝï»Õ, áñï»Õ ù³ñá½áõÙ »Ý §Ñ»ßï³óñ³Í¦ ϳ٠÷á˽ÇçáõÙ³ÛÇÝ ²í»ï³ñ³Ý: êï»÷³ÝáëÁ êáõñμ Ðá·áí ¨ ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ Éóí³Í Ù³ñ¹ ¿ñ: ܳ ù³ñá½»ó ²í»ï³ñ³ÝÇ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ ¨ Ññ³ßùÝ»ñ áõ Ýß³ÝÝ»ñ ³ñ»ó: ÄáÕáí³ñ³ÝÇ Ù³ñ¹ÇÏ ¨ ³ÛÉ Ññ»³Ý»ñ íÇñ³íáñí»óÇÝ êï»÷³ÝáëÇó ¨ ù³ñÏáÍ»óÇÝ Ýñ³Ý: ØÇÝ㨠Çñ ¹³ñÓÇ ·³ÉÁ, êáÕáëÇ Ñ³Ù³ñ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ¿ñ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ, ³Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí ݳ ѳɳÍáõÙ ¿ñ »Ï»Õ»óÇÝ ¨ ѳٳӳÛÝ ¿ñ êï»÷³ÝáëÇ Ù³Ñí³ÝÁ (¶áñÍù 6.8-15, 7.54-60): ´³Ûó DZÝã ³ñ»ó êï»÷³ÝáëÁ ÙÇ㨠ٳѳݳÉÁ: ܳ Ëݹñ»ó ÐÇëáõëÇÝ` Ý»ñ»É Çñ»Ý ëå³ÝáÕÝ»ñÇÝ. §î»°ñ, ³Û¹ Ù»ÕùÁ ÙÇ Ñ³Ù³ñÇñ Ýñ³Ýó¦: Ø»Ýù å»ïù ¿ í³ñí»Ýù ÝáõÛÝ Ï»ñåáí ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳݹ»å, áíù»ñ íÇñ³íáñ»É ϳ٠íÝ³ë »Ý Ñ³ëóñ»É Ù»½: äáÕáëÁ Ùï³Ñá·í³Í ¿ñ ¶³Õ³ïdzÛÇ »Ï»Õ»óáõ Ù³ëÇÝ: ºñμ ݳ í»ñ³¹³ñÓ³í, Ýϳï»ó, áñ »Ï»Õ»óáõ ÏÛ³ÝùÁ ÷áËí»É ¿: äáÕáëÁ íÇñ³íáñí³Í ¿ñ, ù³ÝÇ áñ Ýñ³Ýù ÁݹáõÝáõÙ ¿ÇÝ ³ÛÝåÇëÇ ù³ñá½Ý»ñ ¨ í³ñ¹³å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñ, áñáÝù ï³ñμ»ñíáõÙ ¿ÇÝ Ýñ³ áõëÙáõÝùÝ»ñÇó: ܳ ³ë³ó Ýñ³Ýó. §ÐÇÙ³ñ ·³Õ³ï³óÇÝ»°ñ, á±í ϳ˳ñ¹»ó Ó»½¦:


70

²ÛÉ Ëáëùáí` ¹áõù ëÏë»óÇù Ðá·áõó ¨ ï»ë³ù ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ, ¹áõù áõÝ»ù êáõñμ Ðá·áõ ûÍáõÃÛáõÝÁ ¨ í»ñ³åñáõÙ »ù ²ëïÍá Ý»ñϳÛáõÃÛ³Ý ¨ å³ñ·¨Ý»ñÇ ÑáëùÁ, ë³Ï³ÛÝ ÃáõÛÉ ïí»óÇù, áñ ã³ñ ÁÝÏ»ñ³ÏóáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³å³Ï³Ý»Ý, åÕÍ»Ý Ï³Ù ÷ã³óÝ»Ý Ó»ñ ݳËÏÇÝ μ³ñÇ ×³Ý³å³ñÑÝ»ñÁ: à±í ϳ˳ñ¹»ó Ó»½: ܳ ·Çï»ñ, áñ Ýñ³Ýù ѳí³ïáõÙ ¿ÇÝ ²ëïÍáõÝ, áõÝ»ÇÝ ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ, ¨ ²ëïÍá Ðá·ÇÝ Ýñ³Ýó Ù»ç ¿ñ, μ³Ûó Ýñ³Ýù ÷á˽ÇçÙ³Ý ¿ÇÝ ·ÝáõÙ ²í»ï³ñ³ÝÇ ×ßÙ³ñïáõÃÛ³ÝÁ (ï»°ë ¶³Õ³ï. 1.6-10): ê³ íÇñ³íáñ»ó ¨ μ³ñϳóñ»ó äáÕáëÇÝ, ¨ ݳ ³ñï³Ñ³Ûï»ó Çñ ½³ÛñáõÛÃÁ Ýñ³Ýó ï·ÇïáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: êË³É í³ñ¹³å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ϳ°Ù å³é³Ïï»É ¨ ù³Ûù³Û»É øñÇëïáëÇ Ù³ñÙÇÝÁ, ϳ°Ù ϳÃí³Í³Ñ³ñ ³Ý»É ³ÛÝ í³Ëáí ¨ ËÉ»É ²ëïÍá ˳ճÕáõÃÛáõÝÁ: ê³ï³Ý³ÛÇ Ù³ñï³í³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇó Ù»ÏÝ ¿` ó÷³Ýó»É ù³ñá½ÇãÝ»ñÇ Ùïù»ñÁ ¨ Ï»ÕÍ áõëÙáõÝùÝ»ñ Ý»ñÙáõÍ»É` ùñÇëïáÝ۳ݻñÇÝ Ë³μ»Éáõ ¨ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÇó Ñ»é³óÝ»Éáõ ѳٳñ: ²ÛÝ áõëÙáõÝùÝ»ñÁ, áñ ݳ û·ï³·áñÍáõÙ ¿ áñå»ë ˳ÛÍ, ³ÛÝù³Ý ·ñ³íÇã, ˻ɳÙÇï, ѳÙá½Çã ¨ ³ËáñÅ»ÉÇ »Ý ÃíáõÙ, áñ Ñ»ßïáõÃÛ³Ùμ ϳñáÕ »Ý ÁݹáõÝí»É` áñå»ë ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝ: ²Ñ³ û ÇÝãáõ Ù»Ýù áõÝ»Ýù ½³Ý³½³ÝáõÃÛ³Ý Ñá·áõ ϳñÇùÁ: ²ÝÇñ³½»ÏáõÃÛáõÝÁ ϳñáÕ ¿ íݳë»É Ó»ñ ѳí³ïùÁ ¨ ½ñÏ»É Ó»½ ³ÛÝ ½áñáõÃÛáõÝÇó ¨ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÇó, áñ áõÝ»ù ÃßݳÙáõ íñ³. ë³ ¿ñ å³ï׳éÁ, áñ äáÕáëÁ íÇñ³íáñí»É ¿ñ ·³Õ³ï³óÇÝ»ñÇó:


¶ÉáõË

5 ƱÜâÀ βðàÔ ¾ ¼ðÎºÈ Òº¼ ÎàâàôØÆò

ÌÝݹáó ·ñùÇ 37-50 ·ÉáõËÝ»ñáõÙ å³ïÙíáõÙ ¿ Ðáíë»÷Ç áõß³·ñ³í å³ïÙáõÃÛáõÝÁ, ¨ ³ÛÝ, û ÇÝã ï»Õ áõÝ»ñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ÙÇ Ù³ñ¹áõ ÏÛ³ÝùáõÙ, áí μ³ñÓñ³ó»É ¿ñ ÷áëÇó ¨ μ³ÝïÇó` º·Çåïáëáõ٠ѳëÝ»Éáí ³Ù»Ý³μ³ñÓñ ¹ÇñùÇ: Ðáíë»÷Ý Çñ ÍÝáÕÝ»ñÇ ï³ëÝٻϻñáñ¹ áñ¹ÇÝ ¿ñ: ܳ »ñ³½ ï»ë³í ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, áñ ÙÇ ûñ μ³ñÓñ ¹ÇñùÇ ¿ ѳëÝ»Éáõ, μ³Ûó »ñμ å³ïÙ»ó ³Û¹ Ù³ëÇÝ Çñ ÁÝï³ÝÇùÇÝ, Ýñ³Ýù íÇñ³íáñí»óÇÝ: Ðáíë»÷Ç »ñ³½Á ÃßݳÙáõÃÛ³Ý, ݳ˳ÝÓÇ ¨ ³ï»ÉáõÃÛ³Ý ³ÛÝåÇëÇ ë»ñÙ»ñ ó³Ý»ó Çñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ Ý»ñëáõÙ, áñ Ýñ³Ýù ¹³í ÝÛáõûóÇÝ` Ýñ³Ý ëå³Ý»Éáõ ѳٳñ: ØÇ·áõó» Ðáíë»÷Á ¿°É ³í»ÉÇ ¿ñ íÇñ³íáñ»É Ýñ³Ýó Çñ å³ñÍ»ÝÏáïáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï Ý³ Áݹ³Ù»ÝÁ ¹»é³Ñ³ë ¿ñ ¨ ã³÷³½³Ýó Ù³ÝϳÙÇï ¿ñ Çñ í³ñùÇ Ù»ç, ë³Ï³ÛÝ »ñμ»ù ãÙáé³ó³í Çñ »ñ³½Ý»ñÁ: âÝ³Û³Í μáÉáñ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ ¨ ³ÛÝ ã³ñÇùÇÝ, áñ Çñ »Õμ³ÛñÝ»ñÁ å³ï׳é»óÇÝ Çñ»Ý, Ðáíë»÷Ý ³½³ï ¿ñ Çñ Ñá·áõÙ ¨ ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ Ïáñͳݻñ Çñ»Ý: ²ëïí³Í û·ï³·áñÍ»ó ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã ϳï³ñí»ó Ðáíë»÷Ç ÏÛ³ÝùáõÙ` Ýñ³Ý Ù³ñ½»Éáõ ѳٳñ: ²ÛÝ ÷áñÓ³éáõÃÛáõÝÁ, áñ Ðáíë»÷Á Ó»éù μ»ñ»ó ä»ï³÷ñ»ëÇ ï³-


72

ÝÁ (ͳé³Û»Éáí Ýñ³Ý), û·Ý»ó Ýñ³Ý Çñ³Ï³Ý³óÝ»É ³ÛÝ ÏáãáõÙÁ, áñ ²ëïí³Í áñáᯐ ¿ñ Ýñ³ ѳٳñ: ºÃ» ³ÝóÛ³ÉáõÙ Ýñ³ »Õμ³ÛñÝ»ñÁ ãí³×³é»ÇÝ Çñ»Ý, ݳ »ñμ»ù ã¿ñ ³ÝóÝÇ ³ÛÝ Ù³ñ½áõÙÁ, áñÇ ßÝáñÑÇí ѻﳷ³ÛáõÙ í³ñã³å»ï Ý߳ݳÏí»ó: ܳ ÝáõÛÝå»ë ã¿ñ ѳëÝÇ ³ÛÝ ¹ÇñùÇÝ, áñ ²ëïí³Í óáõÛó ¿ñ ïí»É Ýñ³Ý »ñ³½Ý»ñÇ ÙÇçáóáí: γñ¨áñ ¿ ³í»ÉÇ É³ÛÝ Ï»ñåáí ¹Çï³ñÏ»É ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝãáí ²ëïí³Í ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë Ù»½ ³ÝóÝ»É, áñáíÑ»ï¨ Ü³ ï»ëÝáõÙ ¿ ³ÙμáÕç å³ïÏ»ñÁ, ÇëÏ Ù»Ýù` áã:  ²ÛÝ ÷³ëïÁ, áñ Ù³ñ¹ÇÏ ã»Ý ѳëϳÝáõÙ Ó»½, ãÇ Ý߳ݳÏáõÙ, áñ ²ëïí³Í ãÇ Ëáë»É Ó»½ Ñ»ï, ¨ áñ Üñ³ ËáëùÁ ãÇ Ï³ï³ñí»Éáõ:  Þ³ï»ñÁ ã¿, áñ ÏÁݹáõÝ»Ý ³ÛÝ ï»ëÇÉùÁ, áñ ëï³ó»É »ù ²ëïÍáõó: ²Û¹ Íñ³·ÇñÁ ¨ Ýå³ï³ÏÁ ÙÇÙdzÛÝ Ó»½ ѳٳñ »Ý, ¨ ë³ ¿ å³ï׳éÁ, áñ ²ëïí³Í Ëáë»ó Ó»°½ Ñ»ï, áã û Ó»½ ßñç³å³ïáÕ Ï³ëϳͳÙÇïÝ»ñÇ: ܳ ãáõÝÇ Ýñ³Ýó ϳñÍÇùÝ»ñÇ Ï³ñÇùÁ ³Û¹ ѳñóÇ í»ñ³μ»ñÛ³É` Çñ Íñ³·ÇñÝ Çñ³Ï³Ý³óÝ»Éáõ ѳٳñ: ܳ ¿ Ó»ñ ѳí³ïùÇ ¼áñ³·ÉáõËÁ ¨ γï³ñáÕÁ, ݳ¨ ³ÛÝ ³Ù»ÝÇ, ÇÝã ϳåí³Í ¿ Ó»½ Ñ»ï: ºÃ» μ³ñϳó»É »ù ÇÝã-áñ μ³ÝÇ å³ï׳éáí, ½ëå»°ù Ó»½, áñå»ë½Ç ã³ñÓ³·³Ýù»ù ãÙï³Íí³Í Ï»ñåáí, ¨, ÝáõÛÝÇëÏ, »ñμ íÇñ³íáñí³Í »ù, ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù Ó»½` Ù»Õ³Ýã»É: ²Ýï»ÕÛ³Ï ÙÇ° »Õ»ù ë³ï³Ý³ÛÇ ËáñÑáõñ¹Ý»ñÇÝ (ï»°ë ´ ÎáñÝÃ. 2.11): ê³ï³Ý³Ý ÍáõÕ³ÏÝ»ñ ¿ ¹ÝáõÙ Ó»½ ѳٳñ` ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý μ³ñϳóÝ»Éáí, áñ ¹áõù ÏáñóÝáõÙ »ù ÇÝùݳí»ñ³ÑëÏáÕáõÃÛáõÝÁ, Ùáé³ÝáõÙ »ù Ó»ñ μ³ñù»ñÇ ¨ ѳÙμ³íÇ Ù³ëÇÝ, ¨ ³Ù»Ý³í³ïÁ` ³ÛÝåÇëÇ ù³ÛÉ»ñ »ù ³ÝáõÙ, áñáÝù Éáõñç ѻ勉ÝùÝ»ñ »Ý ÃáÕÝáõÙ ³ÙμáÕç ÏÛ³ÝùáõÙ: Øßï³å»ë ÑÇß»óñ»°ù Ó»½, áñ ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ ëáíáñ»óÝáõÙ ¿` ãÙ»Õ³Ýã»É, »Ã» μ³ñϳó³Í »Ýù, ¨ ÃáÕÝ»É μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ ÙÇÝ㨠³ñ¨Ç Ù³Ûñ ÙïÝ»ÉÁ, áñå»ë½Ç Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ãï³Ýù ë³ï³Ý³ÛÇÝ` ÏáñÍ³Ý»É Ù»½ (ï»°ë º÷»ë. 4.26):


73

¸áõù å»ïù ¿ ó³Ý»ù ³Ûë ãáñë ÑÇÙÝ³Ï³Ý μ³Ý»ñÁ Ó»ñ Ñá·áõ Ù»ç êáõñμ Ðá·áõ û·ÝáõÃÛ³Ùμ, áñå»ë½Ç ϳñáճݳù ³Ýï»ë»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ ¨ Çñ³Ï³Ý³óÝ»É Ó»ñ ÏáãáõÙÁ.    

ò³Ý»°ù ÙÇïù ¨ ÏÑÝÓ»ù ·áñÍáÕáõÃÛáõÝ, ò³Ý»°ù ·áñÍáÕáõÃÛáõÝ ¨ ÏÑÝÓ»ù ëáíáñáõÃÛáõÝ, ò³Ý»°ù ëáíáñáõÃÛáõÝ ¨ ÏÑÝÓ»ù μݳíáñáõÃÛáõÝ, ò³Ý»°ù μݳíáñáõÃÛáõÝ ¨ ÏÑÝÓ»ù ÏÛ³ÝùÇ ÁÝóóù:

ºÃ» ѳí³ï³ù ¨ íëï³Ñ»ù Ù³ñ¹Ï³Ýó` ÐÇëáõëÇÝ íëï³Ñ»Éáõ ÷á˳ñ»Ý, ¹áõù ÏÑdzëó÷í»ù ¨ Ùßï³å»ë íÇñ³íáñ³ÝùÇ ½áÑ ÏÉÇÝ»ù: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿, áñ §Ø³ñÙÝÇ μ³½áõÏÁ ÏÓ³ËáÕÇ Ó»½¦, ¨ áñ §àã áù Ýñ³ÝÇó ³í»ÉÇ Ù»Í ë»ñ ãáõÝÇ, áñ…¦: سñ¹Á ϳñáÕ ¿ ³Ý»É Ó»½ ѳٳñ Áݹ³Ù»ÝÁ ³ÛÝ, ÇÝã ѳë³Ý»ÉÇ ¿ Çñ ϳñáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ, áõÅ»ñÇÝ ¨ Çß˳ÝáõÃÛ³ÝÁ. »Ã» ³ÏÝϳɻù ÇÝã-áñ μ³Ý` ¹ñ³ÝÇó μ³óÇ, ³å³ ÏÑdzëó÷í»ù: àñáß Ù³ñ¹ÇÏ íÇñ³íáñíáõÙ »Ý, áñáíÑ»ï¨ ã³÷³½³Ýó ß³ï »Ý Ñ»ÝíáõÙ Ù³ñ¹Ï³Ýó íñ³` Ùáé³Ý³Éáí, áñ ²ëïí³Í ¿ Ñá·áõÙ Ù»ñ μáÉáñ ϳñÇùÝ»ñÁ: ºñ»ÙÇ³Ý 17.5-áõÙ ·ñáõÙ ¿. §²Ûëå»ë ¿ ³ëáõÙ î»ñÁ. §²ÝÇÍÛ³°É ÉÇ-

ÝÇ ³ÛÝ Ù³ñ¹Á, áñ Ù³ñ¹áõÝ ¿ ³å³íÇÝáõÙ ¨ Ù³ñÙÇÝÁ Çñ»Ý μ³½áõÏ ßÇÝáõÙ ¨ Çñ ëñïáí ËáïáñáõÙ î»ñÇó¦¦, ݳ¨ ê³ÕÙáë 118.8-áõÙ ·ñí³Í ¿. §È³í ¿ îÇñáçÁ Ñáõë³É, ù³Ý û Ù³ñ¹Ï³Ýó ³å³íÇݻɦ: ¸áõù å»ïù ¿ áõß³¹Çñ ÉÇÝ»ù, áñ ³ÙμáÕçáíÇÝ ãÑ»Ýí»ù Ù³ÑϳݳóáõÇ íñ³ ¨ ãϳݷݻóÝ»ù Ù³ñ¹áõÝ å³ïí³Ý¹³ÝÇ íñ³` ²ëïÍá ÷á˳ñ»Ý: ØdzÛÝ ³Ûë ¹»åùáõÙ ¹áõù ã»ù Ñdzëó÷íÇ ¨ ã»ù íÇñ³íáñíÇ, »ñμ Ù³ñ¹ÇÏ Ó³ËáÕ»Ý Ó»½: º÷»ë³óÇÝ»ñÇ 3.20-Á ѳí³ëïdzóÝáõÙ ¿, áñ ²ëïí³Í ϳñáÕ ¿ ·»ñ³½³Ýó»É Ù»ñ ëå³ëáõÙÝ»ñÁ, »ñμ Ù»Ýù ׳ݳãáõÙ »Ýù Üñ³Ý` áñå»ë Ù»ñ Ù³ï³Ï³ñ³ñÙ³Ý ³ÕμÛáõñÇ: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï Ñdzëó÷í»ÉÇë` Ù»Ýù ÏËáõë³÷»Ýù áñáß μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇó, áñ ëáíáñ³μ³ñ ·³ÉÇë »Ý ³Û¹ ¹»åùáõÙ: ºñμ Ðáíë»÷ÇÝ μ³Ýï Ý»ï»óÇÝ, ݳ Ù»ÏÝ»ó »ñÏáõ μ³Ýï³ñÏÛ³ÉÝ»ñÇ »ñ³½Ý»ñÁ: Üñ³ÝóÇó Ù»ÏÁ ö³ñ³íáÝÇ Ñ³óÃáõËÝ ¿ñ, ÇëÏ ÙÛáõëÁ`


74

Ù³ïéí³ÏÁ: лﳷ³ÛáõÙ ö³ñ³íáÝÁ ٳѳå³ïÅÇ »ÝóñÏ»ó ѳóÃáõËÇÝ, μ³Ûó Ù³ïéí³ÏÝ ³½³ïí»ó μ³ÝïÇó: Ðáíë»÷Á ÑáõÛë áõÝ»ñ, áñ Ù³ïéí³ÏÁ ÏÑÇß»ñ Çñ»Ý ¨ Ïμ³ñ»Ëáë»ñ Çñ ѳٳñ ö³ñ³íáÝÇ ³éç¨, »ñμ ³½³ï ³ñÓ³Ïí»ñ: ê³Ï³ÛÝ Ù³ïéí³ÏÁ μáÉáñáíÇÝ Ùáé³ó³í Ðáíë»÷Ç Ù³ëÇÝ: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ·ñí³Í ¿, áñ Ù³ñ¹áõ ÏáÕÙÇó μ³ñÓñ³Ý³ÉÁ áã û ÑÛáõëÇëÇó, ѳñ³íÇó, ³ñ¨»ÉùÇó ϳ٠³ñ¨ÙáõïùÇó ¿ (ï»°ë ê³ÕÙ. 75.6), ³ÛÉ` ²ëïÍáõó: Ø»Ýù áãÇÝã ã»Ýù ϳñáÕ ³Ý»É ϳ٠ϳ½Ù³Ï»ñå»É, »Ã» ³ÝÓ³Ùμ ²ëïí³Í ãÇ Ñ³ëï³ïáõÙ ¹³: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿, áñ ù³ÝÇ ¹»é î»ñÁ ãÇ ï³ÉÇë, Ù»Ýù ½áõñ »Ýù ³ß˳ïáõÙ (ï»°ë ê³ÕÙ. 127.1): ÆÙ ³é³ç˳ճóÙ³Ý Ñ³Ù³ñ »ë Ñáõë³ó³Í ã»Ù ÙÇÙdzÛÝ Ù³ñ¹áõÝ: ²ÛÝ Ù³ñ¹Á, áõÙ ³éç¨ μ³óáõÙ »ù Ó»ñ ëÇñïÁ, ¨ áí û·ÝáõÙ ¿ Ó»½ Çñ μÝ³Ï³Ý Ï³ñáÕáõÃÛáõÝÝ»ñáí, ϳñáÕ ¿ ѻﳷ³ÛáõÙ Ù³ïÝ»É Ï³Ù ¹³í³×³Ý»É Ó»½: ´³Ûó ÙÇ·áõó» ÉÇÝ»Ý Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ ³é³çÝáñ¹»É »Ý Ó»½ ×Çßï ׳ݳå³ñÑáí` ¹»åÇ Ó»ñ Ýå³ï³ÏÝ»ñÇ Çñ³Ï³Ý³óáõÙÁ, ¨ ѻﳷ³ÛáõÙ ½³ñÙ³ó»É »Ý, û ÇÝãáõ ³ñ»óÇÝ ¹³ Ó»½ ѳٳñ. ë³ ³ÛÝ ¿, ÇÝã ²ëïí³Í ³ñ¹»Ý áñáᯐ ¿ñ, ¨ »ñμ ܳ ¿ ϳñ·³¹ñáõÙ ÇÝã-áñ μ³Ý, áãÇÝã ¨ áã áù ãÇ Ï³ñáÕ Ï³Ý·Ý»óÝ»É: ºñμ ܳ ¹éÝ»ñ ¿ μ³óáõÙ, áã áù ãÇ Ï³ñáÕ ÷³Ï»É, ¨ »ñμ ܳ ÷³ÏáõÙ ¿, áã áù ãÇ Ï³ñáÕ μ³ó»É (ï»°ë гÛïÝ. 3.7): ²ëïí³Í ëÇñáõÙ ¿ Ù»½ ¨ »ñμ»ÙÝ ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë ѳɳͳÝù, Ñdzëó÷áõÃÛáõÝÝ»ñ ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñ Ù»ñ ÏÛ³Ýù»ñáõÙ, áñå»ë½Ç Ù»Ýù Ñá·¨áñ³å»ë ³×»Ýù ¨ ³í»ÉÇ É³í ׳ݳã»Ýù Üñ³Ý: ²Û¹ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ó³íáï ¨ ïÑ³× »Ý, ¹áõù íÇñ³íáñíáõÙ »ù ¹ñ³Ýó å³ï׳éáí, μ³Ûó ³Û¹ ³Ù»ÝÁ ï»ÕÇ ¿ áõÝ»ÝáõÙ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, áñå»ë½Ç ѳëϳݳù, áñ Ó»ñ Ù»ç ãϳ ½áñáõÃÛáõÝ Ï³Ù Ï³ñáÕáõÃÛáõÝ: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï ¹áõù ßñçíáõÙ »ù ¹»åÇ Ü³, ¨ ܳ ßñçáõÙ ¿ ³Ù»Ý μ³Ý, áñå»ë½Ç Üñ³ ÷³éùÁ »ñ¨³ Ó»ñ Ù»ç: ºñμ»ÙÝ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ »Ýù μ³ËíáõÙ, ÇëÏ Ù»ñ ÁÝï³ÝÇùÁ ¨ ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ ã»Ý ѳëϳÝáõÙ Ù»½, ÇÝãå»ë Ðáíë»÷Ç, ¸³íÃÇ Ï³Ù ¸³ÝÇ»ÉÇ ¹»åùáõÙ: ºñμ Ó»½ ë˳ÉÙ³Ùμ Ù»Õ³¹ñáõÙ »Ý, ³ñ¹Ûá±ù ÷áñÓáõÙ »ù ѳϳѳñí³Í ï³É: ƱÝã ϳݻù, »Ã» Ó»½ ã³-


75

ñ³Ùïáñ»Ý Ù»Õ³¹ñ»Ý ·áÕáõÃÛ³Ý Ï³Ù ³ÛÉ Ñ³Ýó³ÝùÇ Ù»ç, áñ ã»ù ·áñÍ»É: Ðáíë»÷ÇÝ ë˳ÉÙ³Ùμ Ù»Õ³¹ñ»óÇÝ μéݳμ³ñáõÃÛ³Ý Ù»ç ¨ μ³Ýï Ý»ï»óÇÝ` ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ ï³é³å³ÝùÇ í³Ûñ: Ðáíë»÷Ç ÏÛ³ÝùÁ μ³ÝïáõÙ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, áñ ²ëïí³Í Ó»½ Ñ»ï ¿, »ñμ ¹áõù ó³íáï Çñ³íÇ׳ÏáõÙ »ù, ¨ áñ ³ÛÝ Ï¹³éݳ Ó»ñ ³ëïÇ׳ÝÁ ¹»åÇ ·³ÉÇù ÷³éùÁ: ²ëïí³Í Ïû·ï³·áñÍÇ ³ÛÝ ó³íÁ ϳ٠ËݹÇñÁ, áñ ϳ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, áñå»ë½Ç ¹éÝ»ñ μ³óÇ Ó»½ ѳٳñ: ¸áõù ãáõÝ»ù íϳÛáõÃÛáõÝ, ù³ÝÇ ¹»é ã»ù ³Ýó»É ÷áñÓáõÃÛ³Ùμ ´Ý³Ï³Ýáñ»Ý, Ðáíë»÷Á å»ïù ¿ áñ íÇñ³íáñí»ñ Çñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ ³ñ³ñùÇ å³ï׳éáí, μ³Ûó »Ã» ݳ Ó·ï»ñ íñ»Å ÉáõÍ»É Ï³Ù ½³ÛñáõÛà å³Ñ»É Çñ ëñïáõÙ Ýñ³Ýó ¹»Ù, Ýñ³ ï»ëÇÉùÝ ³Û¹å»ë ¿É ã¿ñ Çñ³Ï³Ý³Ý³: â»±ù ϳñÍáõÙ, áñ Ðáíë»÷Á ÉÇáíÇÝ Çñ³íáõÝù áõÝ»ñ íñ»Å ÉáõÍ»É Çñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇó` Çñ»Ý ûï³ñ³Ï³ÝÝ»ñÇÝ í³×³é»Éáõ ѳٳñ: ܳ μ³é³óÇáñ»Ý Ïáñóñ»ó Çñ ÇÝùÝáõÃÛáõÝÁ` áñå»ë Çëñ³Û»ÉóÇ Ï³Ù áñå»ë гÏáμÇ áñ¹ÇÝ»ñÇó Ù»ÏÁ: ÌÝݹáó 41.45-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ »ñμ ݳ ѳëï³ïí»ó º·ÇåïáëáõÙ, ëï³ó³í öëáÙ÷ÃáÙ÷³Ý» ³ÝáõÝÁ, ³Ùáõëݳó³í »·Çåï³óÇ ÏÝáç Ñ»ï ¨ »ñÏáõ »ñ»Ë³ áõÝ»ó³í Ýñ³ÝÇó: ºë ³ÕáÃáõÙ »Ù, áñ áã áù ãϳñáճݳ ÷áË»É Ó»ñ ÇÝùÝáõÃÛáõÝÁ ì»ñç³å»ë, »ñμ ²ëïí³Í ³ñ¹»Ý å³ïñ³ëïíáõÙ ¿ñ Ññ³ßù ·áñÍ»É Ðáíë»÷Ç Ñ³Ù³ñ, ÷³ñ³íáÝÁ ÙÇ »ñ³½ ï»ë³í: ºñÏñÇ μáÉáñ Ùá·»ñÁ ÷áñÓ»óÇÝ Ù»ÏÝ»É ³ÛÝ, μ³Ûó ãϳñáÕ³ó³Ý: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï ²ëïí³Í ÙÇç³Ùï»ó` ÑÇß»óÝ»Éáí Ù³ïéí³ÏÇÝ, áñ Ðáíë»÷Á (áí μ³ÝïáõÙ ¿ñ) »ñ³½Ý»ñ Ù»ÏÝ»Éáõ å³ñ·¨ áõÝ»ñ: Ðáíë»÷Á ϳÝãí»ó ¨ Ù»ÏÝ»ó ÷³ñ³íáÝÇ »ñ³½Á. ݳ μ³ñ»Ñ³×áõÃÛáõÝ ëï³ó³í ÷³ñ³íáÝÇ ³éç¨, ¨ í»ñçÇÝë ³ÝÙÇç³å»ë μ³ñÓñ³óñ»ó Ýñ³Ý: ²ëïí³Í ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë, áñ Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ ×»ÕùáõÙÝ»ñ ·³Ý ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ ÆÝùÝ ¿ áñáßáõÙ` ѳٳӳÛÝ ³ÛÝ Íñ³·ñÇ ¨ Ýå³ï³ÏÇ, áñ ë³ÑÙ³Ý»É ¿ Ù»ñ ÏÛ³Ý-


76

ùÇ Ñ³Ù³ñ: ºí DZÝãÁ ϳñáÕ ¿ ³í»ÉÇ Ñ³Ùá½Çã Ï»ñåáí ÷³ëï»É ë³, »Ã» áã` Ñ»ï¨Û³ÉÁ. ³ÝÓ³Ùμ ÷³ñ³íáÝÁ ѳëϳó³í, áñ Ðáíë»÷Ç Ù»ç ·»ñ³½³Ýó Ñá·Ç ϳñ: ܳ ³ë³ó Çñ ͳé³Ý»ñÇÝ Ðáíë»÷Ç Ù³ëÇÝ. §Î³ñá±Õ »Ýù ·ïÝ»É ëñ³ å»ë ÙÇ Ù³ñ¹, áñÇ Ù»ç ÉÇÝÇ ²ëïÍá Ðá·Çݦ (ÌÝݹáó 41.38): ²ÛÝáõÑ»ï¨ Ý³ Ðáíë»÷ÇÝ ¹³ñÓñ»ó ³ÙμáÕç º·ÇåïáëÇ Ï³é³í³ñÇãÁ` ѳٳӳÛÝ ²ëïÍá Ùï³¹ñáõÃÛ³Ý: лﳷ³ÛáõÙ, »ñμ Ðáíë»÷Ç »Õμ³ÛñÝ»ñÁ ׳ݳã»óÇÝ Ýñ³Ý ¨ ÑÇß»óÇÝ Çñ»Ýó ³ï»ÉáõÃÛáõÝÝ áõ ¹³í³×³ÝáõÃÛáõÝÁ, ëÏë»óÇÝ í³Ë»Ý³É, áñ ݳ ϳñáÕ ¿ñ íñ»Å ÉáõÍ»É Çñ»ÝóÇó: Ðáíë»÷Á íëï³Ñ»óñ»ó Ýñ³Ýó` óáõÛó ï³Éáí Çñ ½³ñٳݳÉÇáñ»Ý Ëáñ ѳëáõÝáõÃÛáõÝÁ. §ØÇ° í³Ë»ó»ù, ÙDZû »ë ²ëïÍá ÷á˳Ýáñ¹Ý »Ù: ºí ûå»ï

¹áõù ÇÝÓ ¹»Ù ã³ñáõÃÛáõÝ ËáñÑ»óÇù, μ³Ûó ²ëïí³Í ³ÛÝ É³íÇ ¹³ñÓÝ»É ËáñÑ»ó¦ (ÌÝݹáó 50.19,20): ê³ ³å³ß˳ñáÕ Ù»Õ³íáñÇ Ñ»ï í³ñí»Éáõ ϳï³ñÛ³É ûñÇÝ³Ï ¿: ºÃ» Ðáíë»÷Á íñ»Å ÉáõÍ»ñ Çñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇó, ݳ ÏÏáñóÝ»ñ ²ëïÍá í³ñÓ³ïñáõÃÛáõÝÁ, ݳ¨ ³ÛÝ ³ñïáÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñ ѳë³Ý»ÉÇ ¹³ñÓ³Ý Ýñ³Ý` Çñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ, Ñáñ, Çñ»Ýó ³ÙμáÕç ÁÝï³ÝÇùÇ ¨ ÙÇ ³ÙμáÕç ë»ñÝ¹Ç ûñÑÝáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ: ¸áõù ѳÕÃáÕ »ù, »ñμ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï í³ñíáõÙ »ù ˻ɳÙïáñ»Ý ¨ øñÇëïáëáõÙ áõÝ»ó³Í íëï³ÑáõÃÛ³Ùμ` ³ÝÏ³Ë ³ÛÝ íÇñ³íáñ³ÝùÇó, áñ Ýñ³Ýù ѳëóñ»É »Ý Ó»½: ¸áõù ³ë»ë å³ÛÍ³é ³ëïÕ ÉÇÝ»ù, »ñμ ϳñáÕ³ÝáõÙ »ù ³Ýï»ë»É ¨ ѳÕóѳñ»É ß³ñáõÝ³Ï³Ï³Ý ë³¹ñ³ÝùÝ»ñÁ` í³ñí»Éáí ËáݳñÑáõÃÛ³Ùμ, ³ÛëÇÝùÝ` øñÇëïáëÇ å»ë: öÇÉÇå»óÇÝ»ñÇ 2.14,15-áõÙ ·ñí³Í ¿. §²Ù»Ý μ³Ý ·áñÍ»°ù ³é³Ýó

ïñïÝç³ÝùÇ »í íÇ׳μ³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, áñ ÉÇÝ»ù ³ÝμÇÍ ¨ ³Ý³ñ³ï áñ¹ÇÝ»ñ ²ëïÍá` ³é³Ýó Ù»Õ³¹ñ³ÝùÇ, ³ÛÝ Ï³Ù³Ïáñ ¨ Íé³Í ³½·Ç Ù»ç, áñáÝó ÙÇçáõÙ »ñ¨³ù, ÇÝãå»ë ÉáõÛë ïíáÕÝ»ñ ³ß˳ñÑÇ Ù»ç (ϳÙ` ÇÝãå»ë ³ëïÕ»ñ ïÇ»½»ñùáõÙ)¦: Úáõñ³ù³ÝãÛáõñ Ù³ñ¹ ÇÝã-áñ Å³Ù³Ý³Ï íÇñ³íáñ³Ýù ¿ ëï³ó»É, ¨ ¹³ ß³ñáõݳÏí»Éáõ ¿, ù³ÝÇ ¹»é ³åñáõÙ »Ýù ³Ûë »ñÏñÇ íñ³: ²Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí, Ù»Ýù å»ïù ¿ ÑëÏ»Ýù Ù»½ ¨ áõß³¹Çñ ÉÇÝ»Ýù, áñå»ë½Ç


77

ãÁÝÏÝ»Ýù Ù»ÕùÇ Ù»ç, »ñμ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ íÇñ³íáñáõÙ ¿ Ù»½: ²ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí Ùßï³å»ë íÇñ³íáñí³Í ¨ Ïáïñí³Í ¿, ãÇ Ï³ñáÕ ï»ëÝ»É ²ëïÍá ÷³éùÁ ¨ Ñáë»É ûÍáõÃÛ³Ý Ù»ç: ²ëïÍá ͳé³ÛáÕÝ»ñÁ, áíù»ñ ß³ñáõÝ³Ï ÑáëáõÙ »Ý ûÍáõÃÛ³Ý Ù»ç, ϳñáÕ³ÝáõÙ »Ý ³é³ç ·Ý³É` ù³ÛÉ»Éáí ÏÛ³ÝùÇÝ Ñ³ÙÁÝÃ³ó ¨ Ùáé³Ý³Éáí ³ÝóÛ³ÉÁ: ºñμ ²ëïÍá ÷³éùÁ ·³ÉÇë ¿ Ó»½ íñ³, ܳ û·ï³·áñÍáõÙ ¿ Ó»ñ ³ÝÓݳÛÇÝ Ñ³ïϳÝÇßÝ»ñÁ` Æñ ÷³éùÝ ³ñï³Ñ³Ûï»Éáõ ѳٳñ: ²ëïí³Í ³Ý³ã³é ¿: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿, áñ »ñμ ܳ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ ·áñÍ»É áõß³·ñ³í ¨ ïå³íáñÇã Ï»ñåáí, ܳ ÁÝïñáõÙ ¿ ³Ûë ³ß˳ñÑÇ ÑÇÙ³ñ μ³Ý»ñÁ` ÇÙ³ëïáõÝÝ»ñÇÝ ³Ù³ã»óÝ»Éáõ ѳٳñ (ï»°ë ² ÎáñÝÃ. 1.27-29): Þ³ï Ñ³×³Ë Ù»Ýù ó³ÝϳÝáõÙ »Ýù, áñ ²ëïí³Í ÇÝã-áñ μ³Ý ³ÝÇ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍáõÙ, áñ Ù»Ýù »Ýù áñáß»É, μ³Ûó ²ëïí³Í Æ°ÝùÝ ¿ áñáßáõ٠ųٳݳÏÝ»ñÁ: ØÇ·áõó» ãÇٳݳù, û ÇÝãå»ë ¨ »ñμ ¿ ܳ ·áñÍ»Éáõ, μ³Ûó ܳ Ïϳï³ñÇ ³ÛÝ, ÇÝã áñáᯐ ¿: ¸³¹³ñ»°ù ë³Ñٳݳ÷³Ï»É ²ëïÍáõÝ Å³Ù³Ý³Ïáí: ¸³ï³íáñ³ó 11-áõÙ ·ñí³Í ¿ ½³ñٳݳÉÇ å³ïÙáõÃÛáõÝ Ð»÷Ã³Û»Ç Ù³ëÇÝ, áí ½ÇÝí³Í ³í³½³Ï³ËÙμÇ Õ»Ï³í³ñ ¹³ñÓ³í ³ÛÝ μ³ÝÇó Ñ»ïá, »ñμ Ýñ³ ÁÝï³ÝÇùÁ íéݹ»ó Çñ»Ý ï³ÝÇó: âÝ³Û³Í Çñ ³ÝóÛ³ÉÇÝ, ²ëïí³Í л÷óۻÇÝ ¹³ñÓñ»ó Æëñ³Û»É ÅáÕáíñ¹Ç ջϳí³ñÁ, ¨ Ýñ³ ³é³çÝáñ¹áõÃÛ³Ùμ ÅáÕáíáõñ¹Á ѳÕûó Çñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ:

Æñ áñáß³Í Å³Ù³Ý³ÏÇÝ, Æñ áñáß³Í Å³Ù³Ý³ÏÇÝ, ܳ ³Ù»Ý μ³Ý í³Û»Éáõã ¿ ³ÝáõÙ Æñ áñáß³Í Å³Ù³Ý³ÏÇÝ: î»°ñ, ËݹñáõÙ »Ù, óá°õÛó ïáõñ ÇÝÓ ³Ù»Ý ûñ, »ñμ ëáíáñ»óÝáõÙ »ë ÇÝÓ øá ׳ݳå³ñÑÁ, ²Ý»É ×Çßï ³ÛÝ, ÇÝã ¸áõ ³ëáõÙ »ë øá áñáß³Í Å³Ù³Ý³ÏÇÝ: ¸áõù Ëáó»ÉÇ »ù íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ, áñáíÑ»ï¨ ã·Çï»ù, û áõñ ¿ ²ëïí³Í ï³ÝáõÙ Ó»½, ³ÛëÇÝùÝ` ã·Çï»ù Üñ³ ϳÙùÁ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ: ²ÛÝ, ÇÝã ¹áõù ï»ëÝáõÙ »ù ÑÇÙ³, ųٳݳϳíáñ ¿. ²ëïí³Í Ýáñ μ³Ý ¿ ³Ý»Éáõ, ¨ ܳ ãÇ áõ߳ݳÉáõ: ØÇ·áõó» Ù³ñ¹ÇÏ Ù»ñÅ»É ¨ ¹³í³×³Ý»É »Ý Ó»½: ØÇ·áõó» Ù³ñ¹ÇÏ ã»Ý ïñ³Ù³¹ñ»É Ó»½ ³ÛÝ, ÇÝãÁ


78

ϳñáÕ ¿ñ û·Ý»É, áñ ѳëÝ»Çù Ó»ñ Ýå³ï³ÏÇÝ: ¸³ ãå»ïù ¿ Ñdzëó÷»óÝÇ Ó»½, áñáíÑ»ï¨ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ó»éù»ñáõÙ ã¿: гëï³°ï Ùݳó»ù: ºÕ»°ù å³ïñ³ëï ²ëïÍá ѳٳñ ¨ ÝíÇñí³Í »Õ»ù Üñ³Ý, ÇÝãå»ë Ðáíë»÷Á. ³Û¹ Å³Ù³Ý³Ï Ü³ Ïû·ï³·áñÍÇ ³ÛÝ »ñ³½³ÝùÝ»ñÁ, áñ ïí»É ¿ Ó»½` Ó»ñ ³å³·³Ý ϳéáõó»Éáõ ѳٳñ: ¸áõù Ϲ³éݳù ûñÑÝáõÃÛáõÝ ß³ï»ñ ѳٳñ, ÇÝãå»ë Ðáíë»÷Á: àñáßí³Í ųٳݳÏÇÝ, ²ëïí³Í Æ°ÝùÁ Ïϳ½Ù³Ï»ñåÇ Ó»ñ ѳݹÇåáõÙÁ ×Çßï Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, áñå»ë½Ç Ó»ñ ï»ëÇÉùÝ Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝ ¹³éݳ: ²Ùμ³ÏáõÙ 2.3-áõÙ ·ñí³Í ¿. §àñáíÑ»ï¨ ï»ëÇÉùÁ ï³Ï³-

íÇÝ áñáßí³Í ųٳݳÏÇ Ñ³Ù³ñ ¿, ¨ ßï³åáõÙ ¿ í³Ë׳ÝÇÝ, ¨ ãÇ ëïÇ…¦: ºñμ ²ëïí³Í ûñÑÝÇ Ó»½, áã áù ãÇ Ï³ñáÕ í»ñóÝ»É ³Û¹ ûñÑÝáõÃÛáõÝÁ, áñáíÑ»ï¨ ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿. §Æñ»Ýó ²ëïÍáõÝ ×³Ý³ãáÕ ÅáÕáíáõñ¹Á å»ïù ¿ ½áñ³Ý³ ¨ ·áñÍǦ: ²Ù»Ý μ³Ý μ³ñáõÝ ·áñͳÏÇó ¿ Ýñ³Ýó ѳٳñ, áíù»ñ ëÇñáõÙ »Ý ²ëïÍáõÝ ¨ ϳÝãí³Í »Ý` ѳٳӳÛÝ Üñ³ Ýå³ï³ÏÇ (ï»°ë ÐéáÙ. 8.28): ÎÉÇÝ»Ý Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ ã»Ý áõñ³Ë³Ý³ Ó»½ Ñ»ï, »ñμ ѳçáÕáõÃÛ³Ý Ñ³ëÝ»ù, μ³Ûó ¹áõù ãå»ïù ¿ íÇñ³íáñí»ù ϳ٠³Ýѳݷëï³Ý³ù ³Û¹ å³ï׳éáí: Âíáó 23-25 ·ÉáõËÝ»ñáõÙ ·ñí³Í ¿ ´³Õ³³ÙÇ, ´³Õ³ÏÇ ¨ Æëñ³Û»ÉÇ ÅáÕáíñ¹Ç Ù³ëÇÝ: Øáí³μÇ Ã³·³íáñ ´³Õ³ÏÁ í³ñÓ»ó ´³Õ³³ÙÇÝ, áí ²ëïÍá Ù³ñ·³ñ»Ý ¿ñ, áñå»ë½Ç ݳ ³ÝÇÍ»ñ ²ëïÍá ÏáÕÙÇó ûñÑÝí³Í ÅáÕáíñ¹ÇÝ: ´³Õ³ÏÝ ³ïáõÙ ¿ñ ²ëïÍá ÅáÕáíñ¹ÇÝ: ܳ ݳ˳ÝÓáõÙ ¿ñ Ýñ³Ýó ¨ ¹Çï³ñÏáõÙ ¿ñ ³Û¹ ٻͳù³Ý³Ï ÅáÕáíáõñ¹Á` áñå»ë ëå³éݳÉÇù, ÇÝãÇ å³ï׳éáí íÇñ³íáñ³Ýù ¿ñ ½·áõÙ Ýñ³Ýó ѳݹ»å: ºñμ ´³Õ³³ÙÁ μ³ó»ó Çñ μ»ñ³ÝÁ` ³ÝÇÍ»Éáõ ѳٳñ, Ýñ³ μ»ñ³ÝÇó ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñ Ñáñ¹»óÇÝ: ¸áõù ûñÑÝí³Í ²ëïÍá ½³í³Ï »ù, ¨ áã áù ãÇ Ï³ñáÕ ¹Çåã»É Ó»½, áñáíÑ»ï¨ ¹áõù ѳÕóݳÏÇ áõËï áõÝ»ù Üñ³ Ñ»ï: ÐÆÞºòðº°ø Òº¼ кîºìÚ²ÈÀ.  ²ÛÝ ÁÝóóùÇ Ù»ç, áñ ³ÝóÝáõÙ »ù øñÇëïáëÇ Ñ»ï, ¹áõù áõÝ»ù μ³ñ»ËáëÝ»ñÇ, áã û Ù»Õ³¹ñáÕÝ»ñÇ Ï³ñÇù:


79

 öáËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ å»ïù ¿ ÑÇÙÝí³Í ÉÇÝ»Ý Ñ³ñ·³ÝùÇ ¨ íëï³ÑáõÃÛ³Ý íñ³, áã û ϳëϳͳÙïáõÃÛ³Ý: Úáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ, áí ³Ý³ñ·³Ýùáí ¿ í»ñ³μ»ñíáõÙ Ó»½, Ó»ñ ÏáÕÙÇó ã¿: ²ëïí³Í ßÝáñÑù ¿ ïí»É Ó»½, áñÁ ϳåí³Í ã¿ Ýñ³ Ñ»ï, û áí »ù ¹áõù ϳ٠áñï»ÕÇó »ù, ³ÛÝ Ï³Ëí³Í ã¿ Ó»ñ Ùï³íáñ áõݳÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇó, ïÇïÕáëÇó, ϳñ·³íÇ׳ÏÇó ϳ٠ó³Ýϳó³Í ³ÛÉ μ³ÝÇó: ²ëïÍá ßÝáñÑùÁ ϳå áõÝÇ Üñ³ Ùï³¹ñáõÃÛ³Ý Ñ»ï, ¨ ³ÛÝ û·ÝáõÙ ¿ Ù»½` ³åñ»É ѳٳӳÛÝ Üñ³ ϳÙùÇ: ¸áõù »ñμ»ù ã»ù ϳñáÕ ßÝáñÑù ëï³Ý³É, »Ã» ã·Çï³Ïó»ù ¨ ãÁݹáõÝ»ù ³ÛÝ: ²ëïÍá ßÝáñÑùáí Ù»Ýù ûñÑÝí³Í »Ýù, ¨ áã áù ãÇ Ï³ñáÕ ³ÝÇÍ»É Ù»½: Ò»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ ³Ý»ñ¨³Ï³Û»ÉÇ ¿, Ò»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ ³Ýë³Ñٳݳ÷³Ï ¿, Ò»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÁ í»ñ ¿ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ïñ³Ù³μ³ÝáõÃÛáõÝÇó:

à±ð ֲܲä²ðÐÀ ÎÀÜîðºø ²é³ÝÓݳóá±õÙ, û± íÇñ³íáñ³Ýù (²ëïÍá ϳ±ÙùÁ, û± ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÁ) ºñμ»ÙÝ ²ëïí³Í ³é³ÝÓݳÝóáõÙ ¿ Ó»½ Æñ Ýå³ï³ÏÇ Ñ³Ù³ñ: ØÇ·áõó» ܳ ³é³ÝÓݳóÝÇ Ó»½ ³ÛÝ ÁÝï³ÝÇùÇó, áñï»Õ ٻͳó»É »ù, ¨ ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó` ³ÛÝåÇëÇ Ýå³ï³Ïáí, áñÁ, Ç í»ñçá, ûñÑÝáõÃÛáõÝ ÏÉÇÝÇ Æñ ½³í³ÏÝ»ñÇ, ÇÝãå»ë ݳ¨ Ó»ñ ÅáÕáíñ¹Ç ѳٳñ: ²ëïí³Í ³é³ÝÓݳóñ»ó ²μñ³Ñ³ÙÇÝ Çñ ³½·³Ï³ÝÝ»ñÇó ¨ å³ïíÇñ»ó Ýñ³Ý` ·Ý³É ÙÇ »ñÏÇñ, áñ ÆÝùÝ ¿ñ óáõÛó ï³Éáõ: ²μñ³Ñ³ÙÁ ÝáõÛÝå»ë ³é³ÝÓݳó³í ÔáíïÇó` Çñ ¨ ÔáíïÇ Í³é³Ý»ñÇ í»×»ñÇ å³ï׳éáí, μ³Ûó ³Ûë ³Ù»ÝÁ ï»ÕÇ áõÝ»ó³í, ù³ÝÇ áñ ²ëïí³Í ѳïáõÏ Íñ³·Çñ áõÝ»ñ ²μñ³Ñ³ÙÇ Ñ³Ù³ñ: ܳ å»ïù ¿ ³é³ÝÓݳóÝ»ñ ²μñ³Ñ³ÙÇÝ Æñ ѳٳñ, áñå»ë½Ç Æñ ÷³éùÁ »ñ¨³ñ Ýñ³ ÏÛ³ÝùáõÙ:


80

Ðáíë»÷Á å»ïù ¿ ³é³ÝÓݳݳñ Çñ ÁÝï³ÝÇùÇó ¨ ³ÝóÝ»ñ Ù»Í ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñáí, áñå»ë½Ç Çñ³Ï³Ý³óÝ»ñ Çñ ÏáãáõÙÁ: êáõñμ Ðá·ÇÝ å»ïù ¿ ³é³ÝÓݳóÝ»ñ äáÕáëÇÝ ¨ ´³éݳμ³ëÇÝ ÙÛáõë »Õμ³ÛñÝ»ñÇó, ÝáõÛÝÇëÏ Ù³ñ·³ñ»Ý»ñÇó ¨ áõëáõóÇãÝ»ñÇó, áñå»ë½Ç ²ëïí³Í ·áñͳͻñ Ýñ³Ýó` áñå»ë ÙÇëÇáÝ»ñÝ»ñ (¶áñÍù 13): ºëûñÁ áñμ ¿ñ, áí ³é³ÝÓݳóí»ó Ðáõ¹³ÛáõÙ μݳÏíáÕ Çñ ÅáÕáíñ¹Çó ¨ ï³ñí»ó ûï³ñ »ñÏÇñ Çñ Ñáñ»Õμáñáñ¹áõ ÏáÕÙÇó: ²ëïí³Í û·ï³·áñÍ»ó Ýñ³Ý ûï³ñ »ñÏñáõÙ ` Ññ»³Ý»ñÇÝ μݳçÝçáõÙÇó ÷ñÏ»Éáõ ѳٳñ: Î³Ý ß³ï ¹³ë»ñ, áñ ϳñáÕ »Ýù ù³Õ»É ºëûñÇ ·ñùÇó: ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ÝѳٳӳÛÝáõÃÛáõÝ ¿ ³é³ç³óÝáõÙ Ù³ñ¹Ï³Ýó ÙÇç¨. ³ÛÝ ³ï»ÉáõÃÛáõÝ ¿ ѳëóÝáõÙ ¨ ϳñáÕ ¿ ³í³ñïí»É ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ μ³Å³ÝáõÃÛ³Ùμ, ÇÝãå»ë ϳï³ñí»ó äáÕáëÇ ¨ ´³éݳμ³ëÇ Ñ»ï` ÐáíѳÝÝ»ë-سñÏáëÇ å³ï׳éáí: ´Ý³Ï³Ýáñ»Ý ³Ýã³÷ ͳÝñ ¿, »ñμ Ó»ñ ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ ϳ٠ÁÝï³ÝÇùÁ Ù»ñÅáõÙ ¨ ÉùáõÙ »Ý Ó»½. ¹ñ³ ³ñ¹ÛáõÝùÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý Ïáñͳݳñ³ñ ÉÇÝ»É: ²Û¹ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ³½¹»É Ó»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ, ÝÛáõÃ³Ï³Ý ¨ Ñá·¨áñ íÇ׳ÏÇ íñ³, ¨, ÝáõÛÝÇëÏ, ϳñáÕ ¿ ÃáõɳóÝ»É Ó»ñ ß÷áõÙÝ ²ëïÍá Ñ»ï: ØÇ ÷áùñ ÃÛáõñÁÙμéÝáõÙÁ Ó»ñ ¨ Ó»ñ ÏáÕ³ÏóÇ Ï³Ù ÁÝÏ»ñáç ÙÇç¨ Ï³ñáÕ ¿ ˽»É Ó»ñ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ. ¹ñ³Ýù ϳñáÕ »Ý ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý í³ïóñ³Ý³É, áñ ó³í ¨ ï³é³å³ÝùÝ»ñ Ïμ»ñ»Ý Ó»½: ²ï»ÉáõÃÛ³Ý, ¹³í³×³ÝáõÃÛ³Ý, ïËñáõÃÛ³Ý ¨ ³ÛÉ μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ ÙÃÝáÉáñïáõÙ ¹áõù ϳñáÕ »ù Éóí»É μ³ñÏáõÃÛ³Ùμ, ã³ñ³ËáëáõÃÛ³Ùμ, ùÇݳËݹñáõÃÛ³Ùμ, íñÇųéáõÃÛ³Ý ½·³óáõÙáí ¨ ³ÛÉÝ: æ³°Ýù ·áñͳ¹ñ»ù, áñå»ë½Ç ëÇñáí ÉáõÍ»ù ³ÝѳٳӳÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ËݹÇñÝ»ñÁ, áñáÝù ³é³ç³ÝáõÙ »Ý Ó»ñ ¨ Ó»ñ ѳñ³½³ïÝ»ñÇ Ï³Ù ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ ÙÇç¨, áñå»ë½Ç ϳñáճݳù Ëáõë³÷»É »ñϳñ³ï¨ ·ÅïáõÃÛáõÝÝ»ñÇó: öáËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³ñÅ»ù³íáñ »Ý ¨ ѳë-


81

ï³ïí³Í »Ý ²ëïÍá ÏáÕÙÇó: ²ÛÝå»ë áñ, Ëáõë³÷»°ù íÇñ³íáñ³ÝùÇó ¨ ³Õáû°ù, áñ ²ëïí³Í û·ÝÇ Ó»½` ÷áË»É ëï»ÕÍí³Í Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñÁ` Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³Ùñ³óÝ»Éáõ ѳٳñ: ºåÇëÏáåáë ÂÇ ¸Ç æ»ùëÁ ÙÇ ³Ý·³Ù ³ë³ó. §ºÃ» Ù³ñ¹ÇÏ ÃáÕ»É

»Ý Ó»½ Çñ»Ýó »ï¨áõÙ, ³å³ ·Ý³ó»°ù ³é³ç` Ó»ñ ׳ݳå³ñÑáí, ¨ ßáõïáí Ýñ³Ýù ÏÙÝ³Ý Ó»ñ »ï¨áõÙ¦: ºÃ» íÇñ³íáñ³Ýù »ù ½·áõÙ, ù³ÝÇ áñ Ó»½ Éù»É »Ý, ÙÇ° Ñáõë³Ñ³ïí»ù ¨ ÙÇ° Ñáõë³Éùí»ù. ÷á˳ñ»ÝÁ` Ùáï»ó»°ù ÐÇëáõëÇÝ, áñáíÑ»ï¨ Ü³ íëï³Ñ»óÝáõÙ ¿ Ó»½, áñ ¹áõù óÝÏ »ù Æñ ѳٳñ: ²ëïí³Í å³ñ½³å»ë ³é³ÝÓݳóÝáõÙ ¿ Ó»½ áñáß Å³Ù³Ý³Ïáí: ºÕÇ³Ý Ù»Í ·áñÍ»ñ ³ñ»ó ²ëïÍá ѳٳñ, áñáÝóÇó Ù»ÏÁ` ´³Ñ³ÕÇ Ù³ñ·³ñ»Ý»ñÇÝ å³ñïáõÃÛ³Ý Ù³ïÝ»ÉÝ ¿ñ, μ³Ûó ³Û¹ ³Ù»ÝÇó Ñ»ïá ݳ ѳÝϳñÍ Ñ³ÛïÝí»ó ³Ý³å³ïáõÙ, áñï»Õ ÙdzÛÝ³Ï ¿ñ` Éùí³Í Çñ ÇëÏ ÅáÕáíñ¹Ç ÏáÕÙÇó: ܳ íÇñ³íáñí³Í ¿ñ ¨ Çñ ëñïáõÙ Ùï³ÍáõÙ ¿ñ, áñ ²ëïí³Í ÝáõÛÝå»ë ÃáÕ»É ¿ñ Çñ»Ý: Æñ íÇñ³íáñ³ÝùÇ ¨ ó³íÇ å³ï׳éáí ݳ Ñáõë³Éùí³Í ¨ Ù»ñÅí³Í ¿ñ ½·áõÙ Çñ»Ý, û¨ ݳ ²ëïÍá Ù³ñ·³ñ» ¿ñ: ºÃ» ÝáõÛÝÇëÏ ºÕÇ³Ý Ï³ñáÕ ¿ñ ³Û¹å»ë ½·³É Çñ»Ý, ³å³ ³é³í»É ¨ë` Ù»Ýù: ºñμ»ÙÝ μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñ áõݻݳÉÁ μÝ³Ï³Ý ¿, ë³Ï³ÛÝ Ù»Ýù ãå»ïù ¿ ÃáõÛÉ ï³Ýù, áñ ¹ñ³Ýù ѳÕÃ»Ý Ù»½: ºÕÇ³Ý Ëݹñ»ó ²ëïÍáõÝ` í»ñóÝ»É Çñ ÏÛ³ÝùÁ: ²ëïí³Í »Ï³í ¨ ѳí³ëïdzóñ»ó Ýñ³Ý, áñ ݳ Ù»Ý³Ï ã¿, áñáíÑ»ï¨ ÆÝùÁ Ûáà ѳ½³ñ Ù³ñ¹ áõÝ»ñ Æëñ³Û»ÉáõÙ, áíù»ñ ѳí³ï³ñÇÙ ¿ÇÝ Ùݳó»É Æñ»Ý, ¨ áñ Ýñ³Ýù ϳç³Ïó»ÇÝ ºÕdzÛÇÝ (ï»°ë ¶ ³·. 19.1-15): Æñ ÙÇëÇáÝ»ñ³Ï³Ý ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý ÁÝóóùáõÙ äáÕáëÁ ·Ý³ó ÎáñÝÃáë` ²í»ï³ñ³ÝÁ ù³ñá½»Éáõ ѳٳñ: Üñ³Ý íÇñ³íáñ»ó Çñ ÅáÕáíñ¹Ç` Ññ»³Ý»ñÇ ³ñÓ³·³ÝùÁ ²í»ï³ñ³ÝÇ Ñ³Ý¹»å, ¨ ݳ ÝáõÛÝå»ë Ëëïáñ»Ý Ëáë»ó Ýñ³Ýó Ñ»ï: ä³ï׳éÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ Ýñ³Ýù ѳϳé³Ïí»óÇÝ ¨ ³Ý³ñ·»óÇÝ Ýñ³Ý: ܳ Ù»ñÅí³Í ¨ ¹³í³×³Ýí³Í ½·³ó Çñ»Ý, ³ÛÝå»ë áñ, ½³ÛñáõÛÃáí ó÷ ïí»ó Çñ ѳݹ»ñÓÁ Ýñ³Ýó íñ³, ÇÝãÇó Ñ»ïá ·Ý³ó ѻóÝáëÝ»ñÇ Ùáï: ê³Ï³ÛÝ ²ëïí³Í Ëáë»ó äáÕáëÇ Ñ»ï ï»ëÇÉùáí` ѳí³ëïdzóÝ»Éáí, áñ ݳ Ù»Ý³Ï ã¿ñ, ¨ áñ


82

ݳ ãå»ïù ¿ í³Ë»Ý³ñ, ³ÛÉ` Ëáë»ñ ¨ ãÉé»ñ. §ºë ù»½ Ñ»ï »Ù, ¨ áã áù ù»½ ¹»Ù ãÇ Ï»Ý³` ù»½ íݳë»Éáõ, áñáíÑ»ï¨ ºë ß³ï ÅáÕáíáõñ¹ áõݻ٠³Ûë ù³Õ³ùáõÙ¦ (¶áñÍù 18.10): ØÇ·áõó» ¹áõù ÑáíÇí »ù, ¨ Ý»ñϳÛáõÙë Ó»ñ »Ï»Õ»óÇÝ ¹Åí³ñÇÝ íÇ׳ÏáõÙ ¿: ØÇ·áõó» ÃßݳÙÇÝ ÁݹѳñáõÙÝ»ñ ¿ ³é³ç³óñ»É, áñáÝó å³ï׳éáí Ó»ñ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇ Ù»Í Ù³ëÁ ÉùáõÙ ¿ Ó»½: Ò»ñ ͳé³ÛáõÃÛáõÝÁ ïáõÅáõÙ ¿, ¨ ¹áõù ËÇëï íßï³ó³Í »ù. ÙÇ° íÇñ³íáñí»ù ¨ ÙÇ° Éóí»ù ½³ÛñáõÛÃáí, ³ÝѳݷëïáõÃÛ³Ùμ ϳ٠¹³éÝáõÃÛ³Ùμ: ì³ï μ³Ý ÙÇ° Ùï³Í»ù ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ù³ëÇÝ, áíù»ñ Ñ»é³ó»É »Ý Ó»½ÝÇó: ØÇ·áõó» Ýñ³Ýù ·Ý³ó»É »Ý, áñáíÑ»ï¨ ¹áõù ³ÝóÝáõÙ »ù ²ëïÍá Íñ³·ñÇ ¨ Ýå³ï³ÏÇ Ñ³çáñ¹ ÷áõÉÁ, ¨ Ýñ³Ýù ¹ñ³ Ù³ëÁ ã»Ý: ÜáõÛÝå»ë Ñݳñ³íáñ ¿, áñ ³ÛÝ Ñ³ÝÓݳñ³ñáõÃÛáõÝÁ, áñ ²ëïí³Í áõÝ»ñ Ýñ³Ýó ѳٳñ, ³í³ñïí³Í ¿: ØÇ·áõó» ͳé³ÛáõÃÛ³Ý Ù»ç ¹áõù Ùï»ñÙ³ó»É »ù áñáß Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, Ù»Í Ý»ñ¹ñáõÙÝ»ñ »ù ³ñ»É Ýñ³Ýó ÏÛ³ÝùáõÙ, ³Ù»Ý Ï»ñå û·Ý»É »ù Ýñ³Ýó, Ó»éݳ¹ñ»É »ù Ýñ³Ýó ¨ ³ÕáÃ»É »ù Ýñ³Ýó ×»ÕùÙ³Ý Ñ³Ù³ñ, μ³Ûó Ýñ³Ýù ¹³í³×³Ý»É »Ý Ó»½ ¨ »ñ»ë »Ý ûù»É Ó»½ÝÇó: ¸áõù ³ÏÝϳÉáõÙ ¿Çù, áñ Ýñ³Ýù ÏϳݷݻÇÝ Ó»ñ ÏáÕùÇÝ, ϳÕáûÇÝ Ó»½ ѳٳñ ¨ ÏËñ³Ëáõë»ÇÝ Ó»½, μ³Ûó ÷á˳ñ»ÝÁ` Ýñ³Ýù Éù»É »Ý Ó»½: سñ¹Ï³ÛÝáñ»Ý ¹áõù ϳñáÕ »ù íÇñ³íáñ»É` ÑÇß»Éáí ³Û¹ ³Ù»ÝÁ, μ³Ûó ³Ýï»ë»°ù ³Û¹ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ¨ ÙÇ° Éóí»ù μ³ñÏáõÃÛ³Ùμ: ÂáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ ë³ï³Ý³ÛÇ Ë³ÛÍÁ ·³ÛóÏÕ»óÝÇ Ó»½` ¹ñ¹»Éáí íñ»Å ÉáõÍ»É Ï³Ù Ëáñ³ëáõ½í»É ¹»åñ»ëdzÛÇ Ù»ç ¨ Ñáõë³Ñ³ïí»É: ØÇ° Ýëï»ù ³ÝÏÛáõÝáõÙ ¨ ɳó ÙÇ° »Õ»ù: Êݹñ»°ù, áñ êáõñμ Ðá·ÇÝ û·ÝÇ Ó»½ ѳÕóѳñ»É ³Û¹ μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óáõÙÝ»ñÁ, áñå»ë½Ç ¹ñ³Ýù ãíݳë»Ý Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ` Ù³ñ¹Ï³Ýó ¨, ѳïϳå»ë, ²ëïÍá Ñ»ï: ´Ý³Ï³Ý ¿` áã μáÉáñÁ, áõÙ Ñ»ï ëÏë»É »ù Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ ÁÝóóùÁ, ÏϳñáÕ³Ý³Ý ³í³ñï»É ³ÛÝ Ó»½ Ñ»ï. áÙ³Ýù ¹áõñë ÏÙÝ³Ý ×³Ý³å³ñÑÇ ÁÝóóùáõÙ: ÐÇëáõëÇ μáÉáñ Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñÁ ã¿, áñ ѻ層óÇÝ Üñ³Ý ÙÇÝ㨠í»ñç. áÙ³Ýù Éù»óÇÝ Üñ³Ý ׳ݳå³ñÑÇÝ: ºñμ Üñ³Ý


83

Ó»ñμ³Ï³É»óÇÝ, μáÉáñÁ ÷³ËáõëïÇ ¹ÇÙ»óÇÝ, ÝáõÛÝÇëÏ ï³ëÝ»ñÏáõ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÁ: ä»ïñáëÁ ѻ層ó Üñ³Ý, μ³Ûó Ñ»é³íáñáõÃÛáõÝÇó, ÙÇÝã¹»é ÐáíѳÝÝ»ëÁ Ùݳó Üñ³ Ñ»ï ¨ ѻ層ó Üñ³Ý ÙÇÝ㨠˳ãÁ (ï»°ë ÐáíÑ. 19.25,26): ÐÇëáõëÁ ¹³í³×³ÝáõÃÛáõÝ í»ñ³åñ»ó, ë³Ï³ÛÝ ß³ñáõݳϻó ë»ñ ¨ Ý»ñáõÙ óáõó³μ»ñ»É ÙÇÝ㨠Æñ Ù³ÑÁ: гí³ïùÇ ÁÝóóùÁ` ÙñóáõÛà ã¿, μ³Ûó ³ÛÝ ÝÙ³Ý ¿ Ù³ñ³ÃáÝÛ³Ý Ùñó³í³½ùÇ, áñï»Õ Ù³ñ¹ÇÏ å»ïù ¿ ½³ñ·³óÝ»Ý ¨ ·áñÍ³Í»Ý Çñ»Ýó Ñá·¨áñ ÙϳÝÝ»ñÁ, áñå»ë½Ç ³ÝóÝ»Ý í³½ùáõÕÇÝ: àÙ³Ýù »ï »Ý ÙÝáõÙ, áñå»ë½Ç ½³ñ·³óÝ»Ý Çñ»Ýó ÙϳÝÝ»ñÁ ³ÛÝ ³ñ³·áõÃÛ³Ùμ ¨ ɳñí³ÍáõÃÛ³Ùμ, áñ Çñ»Ýù »Ý ݳËÁÝïñáõÙ: äáÕáëÝ ³ë³ó. §ÀÝóóùÁ ϳï³ñ»óÇ…¦: ÜáõÛÝ Ï»ñåáí, μáÉáñÁ ã¿, áñ ÏÉÇÝ»Ý Ó»½ Ñ»ï, »ñμ ¹áõù ß³ñáõݳϻù Ó»ñ ׳ݳå³ñÑÁ ¹»åÇ Ñ³çáñ¹ Ýå³ï³Ï³Ï»ïÁ, áõñ ²ëïí³Í ï³ÝáõÙ ¿ Ó»½: ²ëïÍá ϳÙùÁ áñáßáõÙ ¿ ³Ù»Ý ÇÝã. ë³ ÝáõÛÝå»ë í»ñ³μ»ñáõÙ ¿ ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ Ïû·Ý»Ý Ó»½` Çñ³Ï³Ý³óÝ»É ³ÛÝ ÏáãáõÙÁ, áñ ²ëïí³Í ïí»É ¿ Ó»½: ¸³íÇÃÁ Éùí³Í ¨ ¹³í³×³Ýí³Í ¿ñ ½·áõÙ Çñ»Ý, »ñμ Ýñ³ û·Ý³Ï³Ý ²ùÇïá÷»ÉÁ §÷áË»ó Çñ ׳Ùμ³ñÁ¦` ÙdzݳÉáí Çñ áñ¹Ç ²μÇëáÕáÙÇÝ, áí ³åëï³Ùμ»É ¿ñ Çñ ¹»Ù (ï»°ë ´ ³·. 16 ¨ 17): Üñ³ ³ñ³ñùÁ ËÇëï ïñïÙ»óñ»ó ¸³íÇà ó·³íáñÇÝ: ܳ ³ÛÝù³Ý íÇñ³íáñí³Í ¨ Ëáóí³Í ½·³ó Çñ»Ý, áñ ê³ÕÙáë 55.13,14-áõÙ ·ñ»ó. §´³Ûó ¹áõ ÇÝÓ

ѳí³ë³ñ Ù³ñ¹ »ë` ÇÙ ëñï³ÏÇóÁ ¨ ÇÙ μ³ñ»Ï³ÙÁ: àñ Ù»Ýù Çñ³ñ Ñ»ï ù³ÕóñáõÃÛáõÝáí ËáñÑáõñ¹ ¿ÇÝù ³ÝáõÙ ¨ ²ëïÍá ïáõÝÝ ¿ÇÝù ·ÝáõÙ ³ÙμáËÇ Ñ»ï¦: ¸³íÇÃÁ ëÏë»ó ³Ý»ÍùÝ»ñ áõÕÕ»É Ýñ³ ѳëó»ÇÝ, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ Ù³ñ¹Á, áõ٠ݳ íëï³ÑáõÙ ¿ñ ¨ Ùï»ñÇÙ ÁÝÏ»ñ ¿ñ ѳٳñáõÙ, Éù»ó Çñ»Ý: γñÇù ãϳ, áñ ÁÝÏÝ»ù ÃßݳÙáõ ÍáõÕ³ÏÁ ¨ ³Ý»ÍùÝ»ñ Ñéã³Ï»ù ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳëó»ÇÝ, áíù»ñ ³Ýѳí³ï³ñÇÙ »Ý »Õ»É Ó»ñ ѳݹ»å ϳ٠íÇñ³íáñ»É »Ý Ó»½: ܳۻ°ù ³Û¹ ³Ù»ÝÇÝ ÷ÇÉÇëá÷³Û³Ï³Ý ï»ë³ÝÏÛáõÝÇó. ÏÛ³ÝùáõÙ ÝÙ³Ý μ³Ý»ñ å³ï³ÑáõÙ »Ý: ÐÇëáõëÁ ɳí ûñÇÝ³Ï ÃáÕ»ó Ù»½, ¨ »ë Ëñ³ËáõëáõÙ »Ù Ó»½, áñ ѻ層ù ¹ñ³Ý:


84

ÆÙ ³ÕáÃùÁ Ó»½ ѳٳñ Âá°Õ î»ñÁ ûñÑÝÇ Ó»½, Âá°Õ î»ñÁ μÅßÏÇ Ó»ñ í»ñù»ñÁ, Âá°Õ î»ñÁ μ³ñÓñ³óÝÇ Ó»½, Âá°Õ ³Ù»Ý ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝ ËáݳñÑíÇ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: Ø»Ýù ù³Ý¹áõÙ »Ýù ³Ù»Ý Íñ³·Çñ, áñ ë³ï³Ý³Ý áõÝÇ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ` Ïñ³Ïáí, Âá°Õ ¹ñ³Ýù áãÝã³Ý³Ý ÐÇëáõëÇ ½áñ³íáñ ³ÝáõÝáí, Âá°Õ áñ ¹áõù ½áÑ ãÉÇÝ»ù áã ÙÇ Ï»ñåáí, Âá°Õ Ñá·¨áñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ë³ÛÍ»ñÁ Ñ»é³Ý³Ý Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇó, Âá°Õ Ó»ñ Ñá·¨áñ ³ãù»ñÁ μ³óí»Ý, Âá°Õ Ó»ñ Ñá·¨áñ ³Ï³ÝçÝ»ñÁ μ³óí»Ý, Âá°Õ Ó»ñ Ó³ÛÝÇó Ñá·¨áñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ãáõÝ»Ý³Ý ³ÛÉ ÁÝïñáõÃÛáõÝ` μ³óÇ ËáݳñÑí»Éáõó, Âá°Õ áñ ¹áõù ï»ëÝ»ù ϻݹ³ÝÇÝ»ñÇ »ñÏÇñÁ ¨ ÃáÕ áñ ¹áõù ï»ëÝ»ù îÇñáç ÷³éùÁ, Âá°Õ ³ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í Íñ³·ñ»É ¿ Ó»½ ѳٳñ, ϳï³ñíÇ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, ²Øº°Ü:


¶ÉáõË

6 ìÆð²ìàð²Üø. ²ð¸Úà±ø ²ÜòºÈ ºø ²Úê öàðÒàôÂÚàôÜÀ

´Ý³Ï³Ý ¿ ³ÏÝϳɻÉÁ, áñ »ñμ ٳѳݳÝù, Ù»ñ Ù³ñÙÇÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ·»ñ»½Ù³ÝÝ»ñ Ï÷áñ»Ý: ¸áõù Ùï³ÍáõÙ »ù, áñ Ó»½ ÏÃ³Õ»Ý ÙdzÛÝ μÝ³Ï³Ý Ù³ÑÇó Ñ»ïá, μ³Ûó Ù³ñ¹ÇÏ Ï³ñáÕ »Ý ·»ñ»½Ù³ÝÝ»ñ ÷áñ»É Ó»½ ѳٳñ ÙÇÝ㨠ӻñ ٳѳݳÉÁ ¨ Ã³Õ»É Ó»½ ϻݹ³ÝÇ íÇ׳ÏáõÙ: ê³ Ï³ñáÕ »Ý ³Ý»É Ó»ñ ÑáíÇíÝ»ñÁ, »Ï»Õ»óáõ ³Ý¹³ÙÝ»ñÁ, ·áñÍÁÝÏ»ñÝ»ñÁ, ÁÝï³ÝÇùÇ ³Ý¹³ÙÝ»ñÁ, »ñ»Ë³Ý»ñÁ, ÏÇÝÁ ϳ٠³ÙáõëÇÝÁ, ³Ûëå»ë Ïáãí³Í` ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ ¨ ³ÛÝ Ù³ñ¹ÇÏ, áõÙÇó ¹áõù ³Ù»Ý³ùÇãÝ »ù ÝÙ³Ý μ³Ý ëå³ëáõÙ: ´³Ùμ³ë³ÝùÁ ϳ٠ã³ñ³ËáëáõÃÛáõÝÁ` û° ë˳É, û° ×Çßï, ϳñáÕ »Ý ³ÛÝå»ë ³½¹»É Ù³ñ¹áõ ³Ýí³Ý íñ³, áñ Ýñ³ ϳñÇ»ñ³Ý, ͳé³ÛáõÃÛáõÝÁ, ѳë³ñ³Ï³Ï³Ý ¹ÇñùÁ, ѳñ·³ÝùÁ, ·áñÍÁ, ³ÙáõëÝáõÃÛáõÝÁ, ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝãáí ݳ ³åñáõÙ ¿, ÏáñͳÝí³Í ÉÇÝ»Ý: ²Û¹ Ù³ñ¹Á Ïí³ñϳμ»ÏíÇ: ê³ Ñ³í³ë³ñ ¿ Ýñ³Ý ëå³Ý»ÉáõÝ, ù³ÝÇ ¹»é ݳ ϻݹ³ÝÇ ¿, ¨ ³ÛÝ ß³ï ³í»ÉÇ í³ï ¿, ù³Ý μÝ³Ï³Ý Ù³ÑÁ, ù³ÝÇ áñ Ù³ñ¹Á ß³ñáõݳÏáõÙ ¿ ³åñ»É Ýë»Ù³óí³Í ÏÛ³Ýùáí` ÏáñóÝ»Éáí ³Ù»Ý ÇÝã:


86

ØÇ ûñ Ó»ñ ѳí³ïùÁ Ï÷áñÓíÇ: ØÇ ûñ Ó»ñ ÝíÇñáõÙÁ Ï÷áñÓíÇ: ØÇ ûñ Ó»ñ ݳ˳ÝÓ³íáñáõÃÛáõÝÁ Ï÷áñÓíÇ: ØÇ ûñ Ó»ñ ³ë³Í Ëáëù»ñÁ Ï÷áñÓí»Ý: ²Û¹ ³Ù»ÝÁ Ï÷áñÓíÇ: ´áÉáñë »Ýù íÇñ³íáñíáõÙ ï³ñμ»ñ ѳݷ³Ù³ÝùÝ»ñáõÙ, μ³Ûó ÙÇ° »Õ»ù ³ÛÝ ³ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝÁ, áõÙ ÙÇçáóáí íÇñ³íáñíáõÙ »Ý ³ÛÉ Ù³ñ¹ÇÏ: Ôáõϳë 17.1-áõÙ ÐÇëáõëÝ ³ë³ó. §²Ýϳñ»ÉÇ ¿, áñ ·³ÛóÏÕáõÃÛáõÝÝ»ñ ã·³Ý, μ³Ûó í³¯Û Ýñ³Ý, áñÇ Ó»éùáí Ï·³Ý¦: гٳӳÛÝ ²ëïí³Í³ßÝãÇ` íÇñ³íáñ³ÝùÁ Ù»Õù ¿: ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ÛÝ ÙÇçáóÝ»ñÇó Ù»ÏÝ ¿, áñ ë³ï³Ý³Ý û·ï³·áñÍáõÙ ¿` ²ëïÍá ÷³éùÁ Ù»½ÝÇó ·áճݳÉáõ ѳٳñ: ܳ Ùßï³å»ë μ»ññÇ ÑáÕ ¿ ·ïÝáõÙ ÁÝï³ÝÇùáõÙ, »Ï»Õ»óáõÙ, ³ß˳ï³í³ÛñáõÙ, ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý Ù»ç ¨ ³ÛÉ ÙÇç³í³Ûñ»ñáõÙ` íÇñ³íáñ³Ýù Ññ³Ññ»Éáõ ѳٳñ.        

²ÙáõëÇÝÁ ѳϳé³ÏíáõÙ ¿ ÏÝáçÁ ÎÇÝÁ ѳϳé³ÏíáõÙ ¿ ³ÙáõëÝáõÝ ºñ»Ë³Ý»ñÁ ³åëï³ÙμáõÙ »Ý ÍÝáÕÝ»ñÇ ¹»Ù ºÕμ³ÛñÝ»ñÝ ³ï»ÉáõÃÛ³Ùμ »Ý ÉóíáõÙ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ Ñ³Ý¹»å øáõÛñ»ñÝ ³ï»ÉáõÃÛ³Ùμ »Ý ÉóíáõÙ ùáõÛñ»ñ�� ѳݹ»å ÀÝÏ»ñÝ»ñÁ å³Ûù³ñáõÙ »Ý ÁݹѳÝáõñ μ³ñÇùÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ºÏ»Õ»óÇÝ Áݹ¹ÇÙ³ÝáõÙ ¿ Çñ ͳé³ÛáÕÝ»ñÇÝ Ì³é³ÛáÕÝ»ñÝ ³åëï³ÙμáõÙ »Ý »Ï»Õ»óáõ Çß˳ÝáõÃÛ³Ý ¹»Ù

Ðáõë³Ñ³ïáõÃÛáõÝ ¨ Ñdzëó÷áõÃÛáõÝ ÐáíѳÝÝ»ë ØÏñïÇãÝ ³Ýã³÷ ϳñ¨áñ ¹»ñ ¿ñ ϳï³ñáõÙ` øñÇëïáëÇ ÇÝùÝáõÃÛáõÝÁ ѳëï³ï»Éáõ ѳñóáõÙ: ÐáíѳÝÝ»ë 1.29-33-áõ٠ݳ ³½¹³ñ³ñ»ó øñÇëïáëÇ Í³é³ÛáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ, ݳ¨ ³ÛÝ ³Ù»ÝÇ, áñ ÐÇëáõëÁ å³ïñ³ëïíáõÙ ¿ñ ³Ý»É: ܳ Ù³ïݳóáõÛó ³ñ»ó Üñ³Ý` ³é³ÝÓݳóÝ»Éáí ÙÛáõëÝ»ñÇó: ºñμ ÐÇëáõëÇÝ ÙÏñï»Éáõ ųٳݳÏÝ ¿ñ,


87

ݳ ³ë³ó. §à°ã, سñ¹áõ àñ¹Ç, »ë ³ñųÝÇ ã»Ù ÙÏñï»Éáõ ø»½¦: ÐÇëáõëÁ å³ï³ë˳ݻó. §²ñ³° ¹³, áñå»ë½Ç ²ëïÍá ÊáëùÁ ϳï³ñíǦ: ºñμ ÐáíѳÝÝ»ëÁ ÙÏñï»ó ÐÇëáõëÇÝ, ºñÏÇÝùÁ μ³óí»ó, ¨ ²ëïí³Í ѳëï³ï»ó ÐáíѳÝÝ»ëÇ Ëáëù»ñÁ` ³ë»Éáí. §ê³ ÆÙ ëÇñ»ÉÇ àñ¹ÇÝ ¿, àõÙ ºë ѳí³Ý»óǦ: ÐáíѳÝÝ»ëÁ ÈáõÛëÇ íÏ³Ý ¿ñ: Üñ³ íϳÛáõÃÛ³Ý Ýå³ï³ÏÁ` ÐÇëáõëÇÝ ÷³é³íáñ»ÉÝ ¿ñ: âÝ³Û³Í ³Û¹ ³Ù»ÝÇÝ, »ñμ ÐáíѳÝÝ»ëÁ ѳÛïÝí»ó μ³ÝïáõÙ, Ýñ³ Ùáï ϳëϳÍÝ»ñ »Õ³Ý. ݳ Ñáõë³Éùí»ó: ²Û¹ ¿ñ å³ï׳éÁ, áñ ܳ áõÕ³ñÏ»ó Çñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ, áñå»ë½Ç ·Ý³Ý ¨ ѳñóÝ»Ý ÐÇëáõëÇÝ` ³ñ¹Ûáù ܳ± ¿ñ Çñ³Ï³Ý Ø»ëdzÝ: Üñ³ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éÁ` ÐÇëáõëÇ ³ÏÝѳÛï ³Ýáõß³¹ñáõÃÛáõÝÝ ¿ñ Çñ ѳݹ»å: Ò»ñ ׳ݳå³ñÑÁ ÙÇßï ã¿, áñ ϳݳã ÏÉÇÝÇ, ÇÝãå»ë ϳñÍáõÙ »ù: Ôáõϳë 17.17-23-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ ÐáíѳÝÝ»ëÁ Éë»ó ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã ÐÇëáõëÝ ³ÝáõÙ ¿ñ: ÐáíѳÝÝ»ëÁ ³ÝÓÏáõÃÛáõÝ ¿ñ ½·áõÙ μ³ÝïáõÙ: ܳ å³Ûù³ñáõÙ ¿ñ` Çñ ѳí³ïùÁ å³Ñ»Éáõ ѳٳñ: гí³Ý³μ³ñ, ݳ íëï³Ñ ¿ñ, áñ ÐÇëáõëÁ ϳç³Ïó»ñ Çñ»Ý. ݳ ëå³ëáõÙ ¿ñ, áñ ÐÇëáõëÁ å³ñ½³å»ë ÙÇ §Ëáëù¦ ϳë»ñ, ¨ ÇÝùÁ ϳ½³ïí»ñ, ϳ٠Ïû·ï³·áñÍ»ñ Æñ ½áñáõÃÛáõÝÁ, áñå»ë½Ç Ïñ³Ï μ»ñ»ñ Ýñ³Ýó íñ³, áíù»ñ μ³Ýï³ñÏ»É ¿ÇÝ Çñ»Ý, áñáíÑ»ï¨ Ü³ Ø»ëÇ³Ý ¿ñ: ÐáíѳÝÝ»ëÁ ·Çï»ñ, áñ ÐÇëáõëÝ áõÝ»ñ ³Û¹ ½áñáõÃÛáõÝÁ, ë³Ï³ÛÝ ÐÇëáõëÁ ãí³ñí»ó ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë ݳ ³ÏÝϳÉáõÙ ¿ñ: ÐáíѳÝÝ»ëÁ å»ïù ¿ áñ Éùí³Í, ÙdzÛݳÏ, Ù»ñÅí³Í, Ñáõë³Ñ³ï ¨ ¹³í³×³Ýí³Í ½·³ñ Çñ»Ý: ²ÛÝ, ÇÝã ³ÝáõÙ ¿ñ ÐÇëáõëÁ (ù³ñá½»ÉÁ, ëáíáñ»óÝ»ÉÁ ¨ Ññ³ßùÝ»ñÁ), ݳ ëÏë»ó ѳٻٳï»É Çñ Ý»ñϳ Çñ³íÇ׳ÏÇ Ñ»ï: ²Ù»Ý³í³ïÝ ³ÛÝ ¿, áñ ÙÇ·áõó» ÐáíѳÝÝ»ëÁ å³ïÙáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿ñ Éë»É ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, áñ ù³ÝÇ ¹»é ÇÝùÁ ·ïÝíáõÙ ¿ñ μ³ÝïáõÙ` ¹³ï³å³ñïí³Í, ×Ýßí³Í ¨ ÁÝÏ×í³Í íÇ׳ÏáõÙ, ÐÇëáõëÁ í³Û»ÉáõÙ ¿ñ ÏÛ³ÝùÁ: ܳ ϳñáÕ ¿ñ μ³ñϳóÝáÕ, Ñáõë³Ñ³ï»óÝáÕ ¨ ³å³ÏáÕÙÝáñáßáÕ å³ïÙáõÃÛáõÝÝ»ñ Éë»É: ÂíáõÙ ¿ñ` μáÉáñÁ ËáëáõÙ ¿ÇÝ Üñ³ Ù³ëÇÝ: ܳ áõß³¹ñáõÃÛ³Ý Ï»ÝïñáÝáõÙ ¿ñ. Ù³ñ¹ÇÏ ÑdzóÙáõÝùáí ¿ÇÝ ËáëáõÙ Üñ³ Ù»Í Ññ³ßùÝ»ñÇ ¨ áõÕ»ñÓÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: ÐáíѳÝÝ»-


88

ëÁ ¨ Çñ Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñÁ ÍáÙ ¿ÇÝ å³ÑáõÙ ÐÇëáõëÇ Ñ³Ù³ñ, û¨ ÐÇëáõëÇ Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñÝ ³Û¹ Å³Ù³Ý³Ï ÁݹѳÝñ³å»ë ÍáÙ ã¿ÇÝ å³ÑáõÙ: ÂíáõÙ ¿ñ, û ÐÇëáõëÁ Ùßï³å»ë ïáÝ»ñÇ ¨ ׳ßÏ»ñáõÛÃÝ»ñÇ ¿ñ Ù³ëݳÏóáõÙ: ÜáõÛÝÇëÏ »ñμ áõï»ÉÇù ãϳñ, ÐÇëáõëÁ í»ñóñ»ó ÙÇ »ñ»Ë³ÛÇ áõï»ÉÇùÁ ¨ μ³½Ù³å³ïÏ»ó ³ÛÝ` Ï»ñ³Ïñ»Éáí 5 000 Ù³ñ¹áõ: γñá±Õ »ù å³ïÏ»ñ³óÝ»É ³ÛÝ ½³ÛñáõÛÃÁ, áñ ϳñ ÐáíѳÝÝ»ëÇ ëñïáõÙ. ݳ Ù»ñÅí³Í ¨ ¹³í³×³Ýí³Í ¿ñ ½·áõÙ: ÐáíѳÝÝ»ëÁ, ѳí³Ý³μ³ñ, íÇñ³íáñí»É ¿ñ, áñáíÑ»ï¨ Ý³ Ù³ñÙÝÇó ¨ ³ñÛáõÝÇó ¿ñ, ¨ áõÝ»ñ μÝ³Ï³Ý Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ½·³óáõÙÝ»ñ: Æ í»ñçá, ·ïÝí»Éáí μ³Ýï³ËóáõÙ ¨ ÉÇÝ»Éáí ß÷áÃí³Í Ùï³íáñ íÇ׳ÏáõÙ` ݳ áõÕ³ñÏ»ó Çñ Ñ»ï¨áñ¹Ý»ñÇó »ñÏáõëÇÝ` å³ïíÇñ»Éáí ѳñóÝ»É ÐÇëáõëÇÝ, û ³ñ¹Ûá±ù ܳ ¿, áí å»ïù ¿ ·³ñ, û± Ýñ³Ýù å»ïù ¿ áõñÇßÇÝ ëå³ë»ÇÝ: ´³ÝïáõÙ ·ïÝí»Éáõ ÁÝóóùáõÙ ÐáíѳÝÝ»ëÁ, ²ëïÍáõÝ Ñáõë³Éáõ ÷á˳ñ»Ý, Ïáñóñ»ó Çñ ˳ճÕáõÃÛáõÝÁ, ¨ ÃáõÛÉ ïí»ó ÃßݳÙáõÝ` ï³ñμ»ñ ѳñó»ñ ¨ ϳëϳÍÝ»ñ ó³Ý»É Çñ ÙïùáõÙ: ÐÇëáõëÁ ãíÇñ³íáñí»ó, μ³Ûó ³ë³ó ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áñ ·Ý³Ý ¨ å³ï³ëË³Ý»Ý ÐáíѳÝÝ»ëÇÝ` ÏáõÛñ»ñÁ ï»ëÝáõÙ »Ý, ¨ ϳջñÁ ù³ÛÉáõÙ »Ý: ¼·áõß³ó»°ù, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ³å³·³ÛáõÙ ãëå³Ý»ù ³ÛÝ, ÇÝãÇ Ù³ëÇÝ ËáëáõÙ »ù ³Ûëûñ: γëϳÍÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ïñïÙ»óÝ»É Ó»ñ Ñá·ÇÝ, ѳïϳå»ë ³ÛÝ ¹»åùáõÙ, »ñμ áñå»ë ùñÇëïáÝÛ³` ¹áõù ³ñ»É »ù ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã å»ïù ¿ ³Ý»Çù, Ý»ñ³éÛ³É` ÍáÙ³å³ÑáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, μ³Ûó ÃíáõÙ ¿, û Ó»½ Ùáï áãÇÝã ãÇ ëï³óíáõÙ: ²Ù»Ý ÇÝã ³í»ÉÇ í³ï ¿ ÃíáõÙ, »ñμ, Ó»ñ ϳñÍÇùáí, ³ÛÝ Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ ùñÇëïáÝÛ³ ã»Ý, í³Û»ÉáõÙ »Ý ÏÛ³ÝùÁ, ¨ Ýñ³Ýó ·áñÍ»ñÁ ѳçáÕíáõÙ »Ý: ¸áõù Ùï³ÍáõÙ »ù` ÇÝãá±õ ¿ ²ëïí³Í ã³ñáõÃÛ³Ùμ í»ñ³μ»ñíáõÙ Ó»½: ¸áõù ÝáõÛÝå»ë Ùï³ÍáõÙ »ù` ÙÇ·áõó» ܳ §ùݳ±Í¦ ¿, ϳ٠Ùáé³ó»±É ¿ Ó»ñ Ù³ëÇÝ: ¸áõù ¹Å·áÑáõÙ ¨ íѳïíáõÙ »ù: ²Ûë ³Ù»ÝÁ ë³ï³Ý³ÛÇ Ë³μϳÝùÝ ¿, áñáíÑ»ï¨ Ý³ ·ÇïÇ` »ñμ ëÏë»ù ϳëϳͻÉ, ¹áõù ã»ù ϳñáÕ ÉdzñÅ»ù Ï»ñåáí ³åñ»É Ðá·áõ Ù»ç: Èóí»°ù ѳٳñÓ³ÏáõÃÛ³Ùμ ¨ ÙÇ° ë³Ûóù»ù. ²ëïí³Í á°ã ùÝáõÙ ¿,


89

á°ã ÝÝçáõÙ (ï»°ë ê³ÕÙ. 121.3): ºÃ» áõß³¹Çñ ãÉÇÝ»ù ¨ ÃáõÛÉ ï³ù Ó»½` ëáõ½í»É ïñ³Ù³μ³ÝáõÃÛ³Ý ÑáñÓ³ÝáõïáõÙ, ³å³, Ç í»ñçá, ¹áõù ÏíÇñ³íáñí»ù ³ÝÓ³Ùμ ²ëïÍáõó: ÂíáõÙ ¿, û ³ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí ãÇ Ñ³í³ïáõÙ ²ëïÍáõÝ, í³Û»ÉáõÙ ¿ ÏÛ³ÝùÁ ¨ »ñç³ÝÇÏ ¿, ÇëÏ ¹áõù ѳñó»ñ »ù ï³ÉÇë ²ëïÍáõÝ ¨ ¹»é å³ï³ë˳ÝÝ»ñ ãáõÝ»ù: àñù³¯Ý ½³í»ßï³Ï³Ý ¿: ØÇ·áõó» ¹áõù »Õ»É »ù ³ÛÝåÇëÇ Çñ³íÇ׳ÏáõÙ, »ñμ ÃíáõÙ ¿` áãÇÝã ãÇ ·áñÍáõÙ Ó»½ ѳٳñ: ØÇ·áõó» Ó»ñ ×»ÕùáõÙÝ áõß³ÝáõÙ ¿, ³ÝÓÝ³Ï³Ý Ñ³Ý·³Ù³ÝùÝ»ñÁ í³ïóñ³ÝáõÙ »Ý, ¨ ÃíáõÙ ¿` Ó»ñ ÏÛ³ÝùÝ ³ÝÏáõÙ ¿ ³åñáõÙ: ¸áõù ϳñáÕ »ù μ³ñϳݳÉ, áñáíÑ»ï¨ ï³ñμ»ñ Ù³ñ¹ÇÏ ³Ù»Ý ûñ Ýáñ³Ýáñ ËݹÇñÝ»ñ »Ý ³í»É³óÝáõÙ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: гí³Ý³μ³ñ, Ù³ñ¹ÇÏ ÍÇÍ³Õ»É »Ý Ó»½ íñ³, ¹³ï»É »Ý Ó»½ ϳ٠í³ï Ëáëù»ñ »Ý ³ë»É Ó»ñ ѳëó»ÇÝ: ØÇ·áõó» ¹áõù ó³Ýϳó»É »ù Ëáë»É Ýñ³Ýó Ñ»ï` Ó»ñ Çñ³íÇ׳ÏÁ μ³ó³ïñ»Éáõ ѳٳñ: ´³Ûó ³Û¹ áñáßáõÙÝ ÇÙ³ëïáõÝ ã¿. Ýñ³Ýù ã»Ý ѳëϳݳ Ó»½ ¨ ÷á˳ñ»ÝÁ` ³í»ÉÇ ÏËáñ³óÝ»Ý Ó»ñ ×Ýßí³ÍáõÃÛáõÝÁ: ²ëïí³Í ¿ ³ñ¹³ñ³óÝáõÙ ¨ ÷³é³íáñáõÙ: ØÇ° íÇñ³íáñí»ù: ²ÛÝ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝó ³Ûëûñ μ³ËíáõÙ »ù, ųٳݳϳíáñ »Ý: ê³ï³Ý³ÛÇ Ë³μϳÝùÇ Ýå³ï³ÏÝ ¿` Ñ»é³óÝ»É Ó»½ ³ÛÝ ÷³éùÇó, áñ ïñí»Éáõ ¿ Ó»½ ÙáËñÇ ÷á˳ñ»Ý (ï»°ë ºë³ÛÇ 61.3): سñ¹ÇÏ, áíù»ñ ËáëáõÙ »Ý Ó»ñ Ù³ëÇÝ, ãáõÝ»Ý ²ëïÍá ÙÇïùÁ, ¨ ³Û¹ å³ï׳éáí ã·Çï»Ý Ó»ñ ³å³·³Ý: ºñÏñáñ¹ ÎáñÝóóÇÝ»ñÇ 5.16áõÙ äáÕáëÁ ·ñáõÙ ¿. §àõñ»ÙÝ, ³ÛëáõÑ»ï¨ Ù»Ýù áã áùÇ ã»Ýù ¹Çï³ñÏáõÙ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ï»ë³ÝÏÛáõÝÇó¦ (KJV): ²ãùÁ ãÇ ï»ë»É ¨ ³Ï³ÝçÁ ãÇ Éë»É ³ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í å³ïñ³ëï»É ¿ Ó»½ ѳٳñ: ²í»ÉÇ É³í ¿` ùÇã Ëáë»ù ¨ ß³ï Éë»ù, áñå»ë½Ç ϳñáճݳù ѳëÏ³Ý³É ³ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í ³ëáõÙ ¿ Ó»½` Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ù³ëÇÝ: ê³ ³í»ÉÇ Ï³ñ¨áñ ¿, ù³Ý Ù³ñ¹Ï³Ýó ³éç¨ ÇÝùÝ»ñ¹ Ó»½ ³ñ¹³ñ³óÝ»ÉÁ: ¸áõù ÇÙ³ëïáõÝ ã»ù í³ñíÇ, ¨ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ³í»ÉÇ ß³ï ÏïñïÙ»ù: Ò»ñ ѳí³ïùÝ ³ÝóÝáõÙ ¿ ÷áñÓáõÃÛáõÝáí, áñÇ ÁÝóóùáõÙ ãå»ïù ¿ íÇñ³íáñí»ù. ³Ýó»°ù ³Ûë ÷áñÓáõÃÛáõÝÁ ¨ ëï³ó»°ù ²ëïÍá ³é³ïáõÃÛáõÝÁ:


90

¼·á°õÛß »Õ»ù Ýñ³ÝóÇó, áíù»ñ ³Ý³ëïí³Í ËáñÑáõñ¹Ý»ñ »Ý ï³ÉÇë Ó»½ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ ¹áõù íÇñ³íáñí³Í, Ëáóí³Í ¨ Ïáïñí³Í »ù: Þ³ï»ñÁ Ï·³Ý Ó»½ Ùáï` μ³Ùμ³ë»Éáõ ¨ Ï»ÕÍ ÙËÇóñáõÃÛáõÝ ³é³ç³ñÏ»Éáõ ѳٳñ: ØÇ° Éë»ù Ýñ³Ýó: Üñ³Ýù Ïå³Ñ»Ý Ó»½ ·»ñáõÃÛ³Ý Ù»ç ¨ Ïë³ëïϳóÝ»Ý Ó»ñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ, ³ÛÝå»ë áñ, ¹áõù ã»ù ϳñáճݳ Ý»ñ»É ¨ ѳßïí»É ³ÛÝ ³ÝÓݳíáñáõÃÛ³Ý Ñ»ï, áí íÇñ³íáñ»É ¿ Ó»½: Üñ³Ýù Ïó³ÝÏ³Ý³Ý ÇٳݳÉ, û ³ñ¹Ûá±ù Ó»½ ³Ýѳݷëï³óÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, ÇÝã ³Û¹ Ù³ñ¹Ý ³ë»É ϳ٠³ñ»É ¿ Ó»½: Üñ³Ýù Ïå³ïÙ»Ý ³ÛÉ μ³Ý»ñ, áñáÝù ³í»ÉÇ Ïμáñμáù»Ý Ó»ñ í»ñù»ñÁ: ¶ï»°ù Ëñ³Ëáõë³Ýù ÊáëùÇ Ù»ç: ØÇ° ëáõ½í»ù μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óáõÙÝ»ñÇ çñ»ñÇ Ù»ç ¨ ÙÇ° ï³ñí»ù ÇÝùݳËÕ׳ѳñáõÃÛ³Ùμ: àÙ³Ýù ϳë»Ý. §ºÃ» »ë ÉÇÝ»Ç ùá ï»ÕáõÙ, ³Ûëå»ë ϳ٠³ÛÝå»ë Ïí³ñí»Ç¦: Üñ³Ýù Ó»ñ ï»ÕáõÙ ã»Ý: ØÇ° Éë»ù §²ùÇïá÷»ÉÝ»ñǦ ¨ Ù³ñÙݳíáñ Ùï³Í»É³Ï»ñå áõÝ»óáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó ËáñÑáõñ¹Ý»ñÁ: ê³ÕÙáë 1.1-4-áõÙ ·ñí³Í ¿. §ºñ-

ç³ÝÇÏ »Ý Ýñ³Ýù, áíù»ñ Ù»ñÅáõÙ »Ý ã³ñ Ù³ñ¹Ï³Ýó ËáñÑáõñ¹Á, áíù»ñ ã»Ý Ñ»ï¨áõÙ Ù»Õ³íáñÝ»ñÇ ûñÇݳÏÇÝ Ï³Ù ã»Ý ÙdzÝáõÙ Ýñ³Ýó, áíù»ñ ã»Ý ó³ÝϳÝáõÙ ÉÇÝ»É ²ëïÍá ѻ (GNT): ÌÝݹáó 21-áõÙ ·ñí³Í ¿ Æë³Ñ³ÏÇ ÍÝÝ¹Û³Ý Ù³ëÇÝ. ³Ûë å³ïÙáõÃÛáõÝÁ å³ñ½áñ»Ý ѳÛïÝáõÙ ¿, áñ å»ïù ¿ ÙÇ ÷áùñ ѳÙμ»ñ»É` Ó»ñ Ññ³ßùÁ ¨ ×»ÕùáõÙÁ ëï³Ý³Éáõ ѳٳñ: »¨ ¹áõù »ñϳñ Å³Ù³Ý³Ï ¿` ã³ñã³ñíáõÙ »ù, ¨ Ëáñ³å»ë Ñdzëó÷í³Í »ù, É³í ¿ ëå³ë»É îÇñáçÁ, áñáíÑ»ï¨ Ü³ Ͻáñ³óÝÇ Ó»ñ ëÇñïÁ ¨ Ëǽ³ËáõÃÛáõÝ Ïï³ Ó»½, ÙÇÝ㨠áñ Æñ Íñ³·ÇñÝ Çñ³Ï³Ý³Ý³: §êå³ëÇ°ñ îÇñáçÁ, ÃáÕ ëÇñï¹ åÇݹ ¨ ½áñ³íáñ ÉÇÝÇ, ¨ ëå³ëÇ°ñ îÇñáçÁ¦ (ê³ÕÙáë 27.14): úñÇݳÏ, »Ã» ¹áõù íëï³ÑáõÙ »ù îÇñáçÁ, áñ ³ÙáõëÇÝ Ïáõݻݳù, μ³Ûó ¹»é¨ë ѳñÙ³ñ ³ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝ ãÇ Ñ³ÛïÝí»É, ѳÙμ»ñáõÃÛ³Ùμ ëå³ë»°ù: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿` û¨ ï»ëÇÉùÁ áõ߳ݳ, ëå³ë»°ù, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ ³Ýå³ï׳é Ïϳï³ñíÇ: Ðáõë³Ñ³ïáõÃÛ³Ý Ï³Ù Ñdzëó÷áõÃÛ³Ý å³ï׳éáí ÙÇ° Ùdzó»ù ëË³É Ù³ñ¹áõ Ñ»ï: ºñμ»ÙÝ ³Ù»Ý ÇÝã Ñ»ï³Ó·íáõÙ ¿ ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ²ëïí³Í å³ïñ³ëïáõÙ ¿ ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ Ó»½ ѳٳñ:


91

²ëïÍá ųٳݳÏÁ É³í³·áõÛÝÝ ¿, áñáíÑ»ï¨ Æñ ųٳݳÏÇÝ Ü³ ³Ù»Ý ÇÝã ϳÝÇ ÷³é³íáñ Ï»ñåáí: ê³ÕÙáë 73-áõÙ ë³ÕÙáë»ñ·áõ ²ë³÷Ý ³ÛÝù³Ý ¿ñ íÇñ³íáñí»É ²ëïÍáõó, áñ ¹³ñÓ»É ¿ñ ²Ùμ³ÏáõÙÇ ÝÙ³Ý (ï»°ë ²Ùμ³ÏáõÙ 1): ܳ ïñïÝçáõÙ ¿ñ, áñ ²ëïí³Í Éáõé ¿ñ ¨ ã¿ñ ÉëáõÙ Çñ Ñáõë³Ñ³ï ³Õ³Õ³ÏÝ»ñÁ: ²Ù»Ý ³é³íáï ³ñÃݳݳÉÇë` ÷³é³μ³Ý»°ù îÇñáçÁ: г·»°ù ÷³é³μ³ÝáõÃÛ³Ý Ñ³Ý¹»ñÓÁ: ²ë³÷Á »ñ·áõÙ ¿ñ Ù³ñ¹Ï³Ýó ³éç¨ ³ÛÝï»Õ, áñï»Õ ¸³íÇÃÝ ³ÛÝù³Ý å³ñ»ó, ÙÇÝ㨠áñ ѳ·áõëïÝ ÁÝϳí íñ³ÛÇó: ¸³íÇÃÝ û·ï³·áñÍáõÙ ¿ñ ²ë³÷Ç »ñ·»ñÇó ÙÇ ù³ÝÇëÁ, ÇÝãÁ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, áñ í»ñçÇÝë ׳ݳãáõÙ ¿ñ ²ëïÍáõÝ ¨ ×³ß³Ï»É ¿ñ ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ: ²ÛÝáõ³Ù»Ý³ÛÝÇí, ²ë³÷Ý ³ÝѳÙμ»ñ ¹³ñÓ³í ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ å»ïù ¿ñ ëå³ë»É: ºÃ» ¹áõù ÙÇÝ㨠ÑÇÙ³ ëå³ëáõÙ »ù, ³å³, ѳí³Ý³μ³ñ, Ó»ñ ųٳݳÏÁ ¹»é ãÇ »Ï»É: ºñμ ųٳݳÏÁ Éñ³Ý³, áã ÙÇ ·áñÍáÝ, ¹¨, Çß˳ÝáõÃÛáõÝ, å»ïáõÃÛáõÝ, Ù³ñ¹, ËáñáõÃÛáõÝ, Ý»ñϳ ϳ٠·³Éáõ μ³Ý»ñ ã»Ý ϳñáÕ Ë³Ý·³ñ»É Ó»½: ºñμ ·³ÉÇë ¿ ²ëïÍá ÏáÕÙÇó áñáßí³Í ųٳݳÏÁ, áãÇÝã ãÇ Ï³ñáÕ Ï³Ý·Ý»óÝ»É ³ÛÝ, ÇÝã å»ïù ¿ ϳï³ñíÇ: ØÇ·áõó» ²ëïí³Í å³ïñ³ëïáõÙ ¿ Ó»½ ³å³·³ÛÇ Ñ³Ù³ñ` Áëï Æñ Ùï³¹ñáõÃÛ³Ý: ²Ùμ³ÏáõÙÁ ͳé³ÛáõÙ ¿ñ ²ëïÍáõÝ` áñå»ë §÷áùñ Ù³ñ·³ñ»Ý»ñÇó¦ Ù»ÏÁ: ܳ ïñïÝç³ó, »ñμ å»ïù ¿ ëå³ë»ñ. ¹³¹³ñ»°ù ïñïÝç³É: ¸áõù ³ñ¹»Ý ·áѳݳÉáõ ß³ï μ³Ý áõÝ»ù Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: àÙ³Ýù ã»Ý ϳñáÕ³ÝáõÙ ù³ÛÉ»É, Ëáë»É, ãáõÝ»Ý ïáõÝ Ï³Ù áõï»ÉÇù: ²Ùμ³ÏáõÙÝ ³ÛÝù³Ý ïñïÝç³ó, ÙÇÝ㨠²ëïí³Í å³ïíÇñ»ó Ýñ³Ý` Éé»É: ê³ ãÇ Ý߳ݳÏáõÙ, áñ ¹áõù å»ïù ¿ Éé»ù` ÉÇÝ»Éáí ³Ýï»ÕÛ³Ï Ó»ñ Çñ³íáõÝùÝ»ñÇó, ¨ ï³é³å»ù ÙdzÛÝáõÃÛ³Ý Ù»ç: ²Ùμ³ÏáõÙÁ ã¿ñ ïñïÝçáõÙ ³ÝÇñ³½»ÏáõÃÛáõÝÇó: ܳ ·Çï»ñ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ ¨ ·áñÍáõÙ ¿ñ ¹ñ³Ý ѳϳé³Ï: 1989 Ãí³Ï³ÝÇÝ, ûï³ñ »ñÏñáõÙ ·ïÝíáÕ ÙÇ ÏÇÝ, íñ³»ñÃÇ »ÝóñÏí»ó: ØÇ ù³ÝÇ ïÕ³Ù³ñ¹, áíù»ñ ³Û¹ï»Õ ¿ÇÝ, Ùáï»ó³Ý, áñ-


92

å»ë½Ç û·Ý»ÇÝ Ýñ³Ý: Üñ³ ³½¹ñ»ñÁ ¹áõñë ¿ÇÝ ÁÝÏ»É, μ³Ûó ݳ Ù»ñÅ»ó áñ¨¿ û·ÝáõÃÛáõÝ ¨ Ññ³Å³ñí»ó ÑÇí³Ý¹³Ýáó ·Ý³É: ܳ ³ë³ó, áñ ³Ù»Ý ÇÝã É³í ¿: ÜÙ³Ý í³ñùÇ å³ï׳éÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ ݳ ãáõÝ»ñ μݳÏáõÃÛ³Ý Çñ³íáõÝù ³Û¹ »ñÏñáõÙ: ܳ ³Ýï»ÕÛ³Ï ¿ñ, áñ ãÝ³Û³Í ¹ñ³Ý` ϳñáÕ ¿ñ ³Ýí׳ñ μÅßÏ³Ï³Ý û·ÝáõÃÛáõÝ ëï³Ý³É: ÂßݳÙÇÝ û·ïí»ó Ýñ³ ³ÝÇñ³½»ÏáõÃÛáõÝÇó, ݳ Ùßï³å»ë û·ïíáõÙ ¿ Ù»ñ ³ÝÇñ³½»ÏáõÃÛáõÝÇó: ØÇ° »Õ»ù ²ë³÷Ç Ï³Ù ²Ùμ³ÏáõÙÇ ÝÙ³Ý: ÂáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ ųٳݳϳíáñ ³ñ·»ÉùÝ»ñÁ ËáãÁݹáï»Ý Ó»ñ ³é³çÁÝóóÁ: Úáõñ³ù³ÝãÛáõñ μ³ó³ë³Ï³Ý μ³Ý, áñáí ¹áõù ³ÝóÝáõÙ »ù ³Ûëûñ, ³Ýå³ÛÙ³Ý ³í³ñïí»Éáõ ¿: ²Ùμ³ÏáõÙ 2.2-áõÙ î»ñÁ å³ïíÇñ»ó ²Ùμ³ÏáõÙÇÝ` Ï³í» ï³Ëï³ÏÇ íñ³ ·ñ»É ³ÛÝ ï»ëÇÉùÁ, áñ ܳ ѳÛïÝ»É ¿ñ Çñ»Ý, ¨ ³ë³ó, áñ §…»Ã» áõ߳ݳ ¿É… ³Ýå³ï׳é åÇïÇ ·³¦: ºñ· Æ٠ѳí³ïùÁ ѳݷëïÇ í³Ûñ ¿ ·ï»É` àã û áñ¨¿ ËáñÑñ¹³ÝÇßÇ Ï³Ù ¹³í³Ý³ÝùÇ Ù»ç, ºë íëï³ÑáõÙ »Ù Üñ³Ý, àí ³åñáõÙ ¿ ѳíÇïÛ³Ý, Üñ³ í»ñù»ñÁ Ïμ³ñ»Ëáë»Ý ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ:

ºë ϳñÇù ãáõݻ٠³ÛÉ ÷³ëï³ñÏÇ, ºë ϳñÇù ãáõݻ٠³ÛÉ ³å³óáõÛóÇ, ´³í³Ï³Ý ¿, áñ ÐÇëáõëÁ ٳѳó³í, ºí áñ ܳ ٳѳó³í ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ: ºñμ»ÙÝ Ñ»ßï ¿ Ù»Õ³¹ñ»É ²ëïÍáõÝ` åݹ»Éáí, áñ ܳ ãÇ å³ï³ë˳ÝáõÙ Ó»ñ ³ÕáÃùÝ»ñÇÝ, »ñμ ¹áõù »ñϳñ Å³Ù³Ý³Ï ¿` ³ÕáÃáõÙ ¨ ëå³ëáõÙ »ù å³ï³ë˳ÝÇ: ØÇ ÷áùñ ѳÙμ»ñáõÃÛáõÝÁ ÃáõÛÉ Ïï³, áñ ²ëïÍá ·áñÍÁ, ϳÙùÁ ¨ ËáëùÁ Çñ³Ï³Ý ¹³éÝ³Ý Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ÆÙ³ó»°ù, áñ ²ëïÍá ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ` Ù»ñ ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ ã»Ý, ¨ á°ã ¿É Üñ³ Ùïù»ñÁ` Ù»ñ Ùïù»ñÝ »Ý: ÐáíѳÝÝ»ë ØÏñïÇãÁ íÇñ³íáñí»ó ÐÇëáõëÇó` ²ëïÍá àñ¹áõó, ÇÝãÇ å³ï׳éáí Ýñ³ ݳ˳ÝÓ³íáñáõÃ-


93

ÛáõÝÁ Ãáõɳó³í, ¨ ݳ ³Ûɨë ã¿ñ ϳñáÕ³ÝáõÙ Ñá·¨áñ ϳå å³Ñå³Ý»É ÐÇëáõëÇ Ñ»ï: ܳ Ùï³ÍáõÙ ¿ñ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, û ÇÝãå»ë ¿ñ ÍáÙ»ñ å³Ñ»É, ã³ñã³ñí»É ¨ ³ñ»É ³Ù»Ý ÇÝã` ׳ݳå³ñÑ å³ïñ³ëï»Éáí ÐÇëáõëÇ Ñ³Ù³ñ, ë³Ï³ÛÝ μ³Ýï³ñÏí»Éáõó Ñ»ïá ÃáÕí»É ¿ñ μ³ËïÇ ùٳѳ×áõÛùÇÝ: ØÇ·áõó» ³Ûë ËáñÑáõñ¹Á ¹Åí³ñÇÝ Ãí³ Ó»½, μ³Ûó ëáíáñ»°ù ãß»Õí»É íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÇ å³ï׳éáí, áñå»ë½Ç ãÏáñóÝ»ù Ó»ñ ųé³Ý·áõÃÛáõÝÁ: ÐáíѳÝÝ»ë ØÏñïÇãÁ Ùáé³ó³í Çñ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ, ù³ÝÇ áñ íÇñ³íáñí»ó ³ÛÝ Çñ³íÇ׳ÏÇ å³ï׳éáí, áñáõ٠ѳÛïÝí»É ¿ñ: Üñ³ ·ÉáõËÁ (Çß˳ÝáõÃÛ³Ý ËáñÑñ¹³å³ïÏ»ñÁ) Ïïñí»ó ¨ ïñí»ó лñáí¹»ëÇ Ëáñà ¹ëï»ñÁ: ܳ ٳѳó³í áã å³ïß³× Ù³Ñáí: ܳ å»ïù ¿ »ñ·»ñ ÐÇëáõëÇ Ù³ëÇÝ. §Ü³ ÇÙ ³Ù»¯ÝÝ ¿¦: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¹áõù ϳñáÕ »ù ÏáñóÝ»É Ó»ñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ, ÏáãáõÙÁ, ϳñ·³íÇ׳ÏÁ ϳ٠¹ÇñùÁ: Ò»ñ ¹ÇñùÁ ÏïñíÇ Ù»Ï ³ÛÉ Ù³ñ¹áõ, áí ϳñáÕ ¿ û·ï³·áñÍ»É ¹ñ³Ý ѳïáõÏ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ (áñÁ å»ïù ¿ Ó»°ñÁ ÉÇÝ»ñ) Ó»ñ ¹»Ù: ØÇ·áõó» ¹áõù ÉÇáíÇÝ ã»ù ·Ý³Ñ³ïáõÙ ³ÛÝ, ÇÝã áõÝ»ù ³Ûëûñ, μ³Ûó ÑÇß»ù` ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ áõÝ»Ý³É ³ÛÝ, ÇÝã ³Ûëûñ Ó»½ ¿ å³ïϳÝáõÙ: γ ÙÇ å³ïÙáõÃÛáõÝ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, áñ ÙÇ Ù³ñ¹ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ñ ϳËí»É` ³Õù³ïáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí: ܳ ѳݻó Çñ ѳ·áõëïÝ»ñÁ, ¹ñ»ó ¹ñ³Ýù ͳéÇ ï³Ï ¨ ûճϳå³ñ³Ý å³ïñ³ëï»ó, áñáí å»ïù ¿ ϳËí»ñ: ܳ ·ñ»Ã» ѳ·»É ¿ñ ûÕ³ÏÁ, »ñμ Ýϳï»ó, û ÇÝãå»ë ¿ñ ÙÇ Ã³÷³é³ßñçÇÏ í»ñóÝáõÙ Çñ ѳ·áõëïÁ: ܳ ³ñ³·áñ»Ý Ñ»é³óñ»ó ûÕ³ÏÝ Çñ»ÝÇó, í³½»ó ó÷³é³ßñçÇÏÇ »ï¨Çó ¨ »ï í»ñóñ»ó Çñ ѳ·áõëïÁ: ܳ ³ÝÙÇç³å»ë ѳëϳó³í, áñ ϳ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ, áõÙ ÏÛ³ÝùÝ ³í»ÉÇ í³ïÝ ¿, ù³Ý Çñ»ÝÁ: ²Û¹ ÙÇç³¹»åÁ ¹ñ¹»ó Ýñ³Ý` Ùï³÷áËí»É, ¨ ݳ å³Ñå³Ý»ó Çñ ÏÛ³ÝùÁ: ²Õáû°ù, áñ ó³Ýϳó³Í μ³Ý, áñÇ Ýå³ï³ÏÝ ¿` ËÉ»É Ó»ñ ÷³éùÁ, Ñ»é³Ý³ Ó»½ÝÇó: Ò»ñ ÷³éùÁ ã³÷³½³Ýó ϳñ¨áñ ¿, ¨ ³ÛÝ ã³ñÅ» ½áѳμ»ñ»É ó³Ýϳó³Í μ³ÝÇ Ñ³Ù³ñ: Ò»ñ ÷³éùÝ ³ÛÝ ³Ù»ÝÝ ¿, ÇÝãÁ »½³ÏÇ ¿ ¹³ñÓÝáõÙ Ó»½, ³é³ÝÓݳóÝáõÙ ¿ ÙÛáõëÝ»ñÇó ¨ Ó¨³íá-


94

ñáõÙ ¿ Ó»ñ ÇÝùÝáõÃÛáõÝÁ: Ò»ñ ÷³éùÁ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ ¿ ¹³ñÓÝáõÙ Ó»½` ³ÛÝåÇëÇÝ, áõÙ Ñ»ï ³Ýϳñ»ÉÇ ¿ ѳٻٳï»É áñ¨¿ Ù³ñ¹áõ: Øßï³å»ë Ëݹñ»°ù ²ëïÍá û·ÝáõÃÛáõÝÁ, áñå»ë½Ç ãíÇñ³íáñí»ù ¨ ãÏáñóÝ»ù Ó»ñ ÷³éùÁ: ¸áõù ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ Ñ»éáõ Ùݳù íÇñ³íáñí³Í Ù³ñ¹Ï³Ýó ³½¹»óáõÃÛáõÝÇó, áñáíÑ»ï¨ Ýñ³Ýù ϳñáÕ »Ý å³ï×³é ¹³éݳÉ, áñ ÏáñóÝ»ù ³Ù»Ý ÇÝã: Ðñ³Å³ñí»°ù ³ÛÝ ³Ù»ÝÇó, ÇÝãÁ ËáãÁݹáï ¿ ¹³ñÓ»É Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ²ë»°ù ë³ï³Ý³ÛÇÝ, áñ ³Ûɨë ã»ù ÏáñóÝÇ Ó»ñ ½·áÝáõÃÛáõÝÁ: ºñ· ºë ï³ñμ»ñ í³Ûñ»ñáõÙ »Ù »Õ»É ºí ³ÛÝù³Ý Ù³ñ¹Ï³Ýó »Ù ï»ë»É, ´³Ûó Ï³Ý å³Ñ»ñ, »ñμ ÉÇáíÇÝ Ù»Ý³Ï »Ù: ºí ÇÙ ÙdzÛÝ³Ï Å³Ù»ñÇÝ, ²Û¹ óÝÏ, ÙdzÛÝ³Ï Å³Ù»ñÇÝ, î»ñ ÐÇëáõëÁ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë ÇÝÓ, áñ »ë Æñ»ÝÝ »Ù: ºë ßÝáñÑ³Ï³É »Ù Üñ³Ý ë³ñ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, ºë ßÝáñÑ³Ï³É »Ù Üñ³Ý Óáñ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, ºë ßÝáñÑ³Ï³É »Ù, áñ ܳ ³Ýóϳóñ»É ¿ ÇÝÓ ÷áÃáñÇÏÝ»ñáí, ´³Ûó »Ã» ãÉÇÝ»ÇÝ Ý»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñ, ºë ã¿Ç ׳ݳãÇ ²ëïÍá ë»ñÝ Ç٠ѳݹ»å, ºí ã¿Ç Çٳݳ, û ÇÝã ϳñáÕ »Ù ³Ý»É Ç٠ѳí³ïùáí: ÎñÏÝ»ñ· ²Û¹ ³Ù»ÝÇ ÙÇçáóáí, ²Û¹ ³Ù»ÝÇ ÙÇçáóáí, ºë ëáíáñ»óÇ íëï³Ñ»É ÐÇëáõëÇÝ, ºë ëáíáñ»óÇ íëï³Ñ»É ²ëïÍáõÝ, ²Û¹ ³Ù»ÝÇ ÙÇçáóáí, ²Û¹ ³Ù»ÝÇ ÙÇçáóáí, ºë ëáíáñ»óÇ Ï³Ëí³Í ÉÇÝ»É Üñ³ ÊáëùÇó:


95

ºñ· ¼áñ³í³ñÝ áõ ³é³çÝáñ¹Á Æëñ³Û»ÉÇ ½áñùÇ, ´áÉáñ »ñÏݳÛÇÝ μݳϳí³ÛñÁ ÷ÝïñáÕÝ»ñÇ, øá ßáõùÇ ï³Ï »Ýù μݳÏíáõÙ, øá å³Ñ³å³Ý ëÇñá ³ÙåÇ:

Ø»ñ ½áñáõÃÛáõÝÁ` øá ßÝáñÑùÝ ¿, Ø»ñ ûñ»ÝùÝ»ñÁ` øá ÊáëùÝ ¿, ºí Ù»ñ í³Ë׳ÝÁ` ÷³éùÝ ¿ îÇñáç: ºñ· ØÇ·áõó» áÙ³Ýù ѳñóÝ»Ý ÇÝÓ, ØÇ·áõó» áÙ³Ýù ³ë»Ý. à±í ¿ ³Û¹ ÐÇëáõëÁ, àõÙ Ù³ëÇÝ ËáëáõÙ »ë ³Ù»Ý ûñ, ܳ ÇÙ öñÏÇãÝ ¿, ܳ ³½³ïáõÙ ¿ ÇÝÓ, ܳ ÇÙ ³Ù»¯ÝÝ ¿. ÇëÏ Ü³ ϳ± ùá ÏÛ³ÝùáõÙ: γ »ñÏáõ μ³Ý, áñ å»ïù ¿ ѳßíÇ ³éÝ»É.  ìÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ å»ïù ¿ ³í»ÉÇ ½·áÝ ¹³ñÓÝ»Ý, áã û ÏáñÍ³Ý»Ý Ó»½. ³ÛÝå»ë áñ, Ùßï³å»ë ¹ñ³Ýó Ù³ëÇÝ Ùï³Í»Éáõ ÷á˳ñ»Ý, Ï»Ýïñáݳó»°ù ³ÛÝ ×ßÙ³ñïáõÃÛ³Ý íñ³, áñ øñÇëïáëÝ ²Ù»Ý³Ï³ñáÕ ¿, ¨ Ùïáñ»°ù Üñ³ ßÝáñÑùÇ ¨ μ³ñáõÃÛ³Ý ßáõñç:  ìÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ ãå»ïù ¿ ³é³çÝáñ¹»Ý Ó»½: êáõñμ Ðá·ÇÝ ¨ ÊáëùÁ å»ïù ¿ ÉÇÝ»Ý Ó»ñ ³é³çÝáñ¹Ý»ñÁ (ï»°ë ê³ÕÙ. 119.105, 19.7-11): êáíáñ»°ù ÍÇÍ³Õ»É ë³ï³Ý³ÛÇ íñ³: ²é³íáïÛ³Ý ³ñÃݳݳÉÇë` ÷³é³μ³ÝáõÃÛ³Ý »ñ·»ñ ¨ ÑÇÙÝ»ñ »ñ·»ù:

¸áõù Çß˳ÝáõÃÛá°õÝ áõÝ»ù. ¹áõù í»°ñ »ù íÇñ³íáñ³ÝùÇó Øïáñ»°ù Ñ»ï¨Û³ÉÇ ßáõñç.  Ò»ñ ÏÛ³Ýùáõ٠ϳ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ ÏáãáõÙ: Ò»ñ ÏáãáõÙÁ ϳåí³Í ¿ Ó»ñ ³Ýѳï³Ï³ÝáõÃÛ³Ý Ñ»ï, áñÁ ïñí³Í ¿ ²ëïÍáõó: àã áù ãÇ° ϳñáÕ Çñ³Ï³Ý³óÝ»É ³ÛÝ` ÇÝãå»ë ¹áõù: ܳ, áí ß»ÕáõÙ ¿


96









Ó»½ Ýå³ï³ÏÇó, ãÇ Ï³ñáÕ ·Ý³É ³ÛÝ ×³Ý³å³ñÑáí, áñáí ¹áõù »ù ·ÝáõÙ: Ò»ñ ÏáãáõÙÁ ë³ï³Ý³ÛÇ Ñ³ñÓ³ÏáõÙÝ»ñÇ ÃÇñ³Ë ¿: ºÃ» »ñμ»ù ѳñÓ³ÏáõÙÝ»ñÇ ã»ù »ÝóñÏí»É, Ý߳ݳÏáõÙ ¿` ÇÝã-áñ μ³Ý ëË³É »ù ³ÝáõÙ: ²ëïí³Í³ßÝãáõÙ ³ëíáõÙ ¿. §ì³¯Û Ó»½, »ñμ áñ Ù³ñ¹ÇÏ Ó»½ÝÇó μ³ñÇ ³ë»Ý…¦ (Ôáõϳë 6.26): ²ëïí³Í å³Ñ³ÝçáõÙ ¿, áñ ½·áÝ ÉÇÝ»ù: ºñμ»ÙÝ Ï³ñáÕ »ù ѳÛïÝí»É ³ÛÝåÇëÇ Çñ³íÇ׳ÏáõÙ, »ñμ, ÃíáõÙ ¿, Ó»ñ ¹»Ù ÷áÃáñÇÏ ¿ μ³ñÓñ³ÝáõÙ: ¸áõù ½·áõÙ »ù, áñ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ¹Çï³íáñÛ³É Ï»ñåáí ë³¹ñ³ÝùÝ»ñ ¿ Ññ³ÑñáõÙ Ó»ñ ¹»Ù. ѳ·»°ù ²ëïÍá ³ÙμáÕç ëå³é³½ÇÝáõÃÛáõÝÁ, »ñμ ·³ÉÇë ¿ ã³ñ ûñÁ, áñå»ë½Ç ϳñáճݳù ѳëï³ï ϳݷݻÉ: ºë ó³ÝϳÝáõÙ »Ù, áñ ³ÛÝåÇëÇÝ ¹³éݳù, áñ »Ã» ÃßݳÙÇÝ Ã³ÏÇ Ó»ñ ¹áõéÁ, ϳñáճݳù ³ÝÓ³Ùμ ѳϳé³Ïí»É Ýñ³Ý Ðá·áõ ëñáí` ²ëïÍá Êáëùáí: ¸áõù ½áñáõÃÛáõÝ ¨ Çß˳ÝáõÃÛáõÝ áõÝ»ù Ýñ³ íñ³: ê³ï³Ý³Ý ãÇ ·áñÍáõÙ ¹³ï³ñÏ ï»ÕáõÙ: Ò»ñ áñ¹ÇÝ, »Õμ³ÛñÁ, ÁÝÏ»ñÁ, ³ÙáõëÇÝÁ, ÏÇÝÁ ϳ٠ÑáíÇíÁ ϳñáÕ »Ý μ³ñϳóÝ»É Ó»½: ´³ñÏáõÃÛáõÝÁ μ³ó ¹áõé Ϲ³éݳ, áñáí ë³ï³Ý³Ý Ïϳñáճݳ ѳñÓ³Ïí»É Ó»½ íñ³: л層°ù Ó»ñ Ëáëù»ñÇÝ, »ñμ μ³ñϳÝáõÙ »ù, áñáíÑ»ï¨ Ëáëù»ñÁ Ñá·Ç »Ý: î»Õ ÙÇ° ïí»ù ë³ï³Ý³ÛÇÝ: §Ø³Ñí³Ý ¨ ÏÛ³ÝùÇ ½áñáõÃÛáõÝÁ` É»½íÇÝ ¿¦: úï³ñ Ù³ñ¹áõó íÇñ³íáñ³Ýù ëï³Ý³ÉÝ ³ÛÝù³Ý ó³íáï ã¿, áñù³Ý Ùï»ñÇÙÇó: ÆÝã å³ñ·¨ ¿É áõݻݳù ¨ áñù³Ý ¿É ÷áùñ ³ÛÝ Ñ³Ù³ñ»ù, ÇÙ³ëïáõÝ Ï»ñåáí û·ï³·áñÍ»°ù Ó»ñ å³ñ·¨Á: Øï³å³Ñ»°ù, áñ ²ëïí³Í û·ï³·áñÍáõÙ ¿ ³ÛÝ, ÇÝã ¹áõù ³ñ¹»Ý áõÝ»ù` Ó»½ ûñÑÝ»Éáõ ѳٳñ: ê³ áñ¨¿ ϳå ãáõÝÇ ÏñÃáõÃÛ³Ý Ñ»ï: ¶ÇïáõÃÛáõÝÁ å»ïù ¿ Ó»éù μ»ñ»É, μ³Ûó ÇÙ³ëïáõÃÛáõÝÁ ï³ÉÇë ¿ ²ëïí³Í: Î³Ý Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ ã»Ý ³é³çÝáñ¹íáõÙ ë»÷³Ï³Ý Ùïùáí: Üñ³Ýù Ñ»ï¨áõÙ »Ý ³ÙμáËÇÝ` ·Ý³Éáí ³ÛÝï»Õ, áñï»Õ ݳ ¿ ·ÝáõÙ: Üñ³Ýù ù³ÛÉáõÙ »Ý ɳÛÝ ×³Ý³å³ñÑáí, áñÁ ï³ÝáõÙ ¿ ÏáñͳÝÙ³Ý` ßñç³Ýó»Éáí Ý»Õ ×³Ý³å³ñÑÁ, áñÝ ³é³çÝáñ¹áõÙ ¿ ¹»åÇ ³ÝÓÝ³Ï³Ý Ï³Û³óáõÙÁ ¨ ÷³éùÁ (ï»°ë سïÃ. 7.13):


97

ºñ· ºë å³ñ½³å»ë Ù³ñ¹ ³ñ³ñ³Í »Ù` гë³ñ³Ï ÙÇ ÏÇÝ, î»°ñ, ½áñáõÃÛá°õÝ ïáõñ ÇÝÓ, áñ ³åñ»Ù ³Ù»Ý ûñ: ºñ»Ïí³ ûñÝ ³Ýó»É ¿, ÇÙ ù³Õóñ ÐÇëá°õë, ºí, ÙÇ·áõó», »ë ãÇٳݳÙ, û ÇÝã ÏÉÇÝÇ í³ÕÁ, ú·ÝÇ°ñ ÇÝÓ ³Ûëûñ, òá°õÛó ïáõñ ׳ݳå³ñÑÁ ²Ù»Ý ³Ý·³Ù` ³Ù»Ý ûñ: ¸áõù ãå»ïù ¿ ѳíÇïÛ³Ý Ùݳù ³ÛÝï»Õ, áñï»Õ ³Ûëûñ »ù: ¸áõù å»ïù ¿ ³é³ç ·Ý³ù ÏÛ³ÝùáõÙ ¨ åïáõÕ μ»ñ»ù: ¸áõù í»°ñ »ù íÇñ³íáñ³ÝùÇó, μ³Ûó ¹»é ã·Çï»ù ³Û¹ Ù³ëÇÝ: ¸áõù ÝÙ³Ý »ù ÙÇ Ù³ñ¹áõ, áí ųé³Ý·áõÃÛáõÝ ¿ ëï³ó»É, μ³Ûó ï»ÕÛ³Ï ãÇ ³Û¹ Ù³ëÇÝ: ¸áõù å»ïù ¿ Ýáñ Ùïù»ñ ¨ ·³Õ³÷³ñÝ»ñ áõݻݳù: àõÝ»ó»°ù ûñ³·Çñ ¨ ·ñ»°ù Ó»ñ »ñ³½³ÝùÝ»ñÝ áõ ï»ëÇÉùÝ»ñÁ: л層°ù, áñ ¹ñ³Ýù ѳٳå³ï³ëË³Ý ÉÇÝ»Ý ²ëïÍá ÊáëùÇÝ: ²Õáû°ù ¹ñ³Ýó ѳٳñ` Ëݹñ»Éáí ²ëïÍáõÝ` áõÕÕáñ¹»É Ó»½: ¶ï»°ù ³ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý Ù»çμ»ñáõÙÝ»ñ, áñáÝù ÏËñ³Ëáõë»Ý Ó»½: л層°ù Ó»ñ »ñ³½³ÝùÇÝ ¨ ß³¯ï ³Õáûù ¹ñ³ ѳٳñ: ÂáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ, íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí, ß»ÕÇ Ó»ñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ Ó»ñ ÏáãáõÙÇó, ·»Õ»óÏáõÃÛáõÝÇó, ÷³éùÇó, ϳñáÕáõÃÛáõÝÇó, ï³Õ³Ý¹Ý»ñÇó ¨ áõÅ»ñÇó: Ò»½ íñ³ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ ÷³éù ϳ, áñÁ ÙÇÙdzÛÝ Ó»ñÝ ¿, ¨ áñÝ ³Ýϳñ»ÉÇ ¿ ·Ý»É ÷áÕáí: Ò»ñ Ññ³ßùÁ ¹»é ãÇ Ï³ï³ñí»É ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ¹áõù ã³÷Çó ß³ï »ù Ùï³Ñá·í³Í Ó»ñ ËݹÇñÝ»ñáí ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñáí, ¨ μ³óÇ ³Û¹` Ù»Õ³¹ñáõÙ »ù ²ëïÍáõÝ` ѳñóÝ»Éáí` ÇÝãá±õ Ñ»Ýó »ë: öá˳ñ»ÝÁ` ÷áñÓ»°ù Ñ»ï¨Û³ÉÁ.  λÝïñáݳó»°ù Ó»ñ áõÅ»Õ ÏáÕÙ»ñÇ íñ³: ºÕ»°ù ³ñÍíÇ å»ë:  ØÇ° ѳٻٳï»ù Ó»½ áã áùÇ Ñ»ï:


98

ºñ· ºë ϳñÇù ãáõݻ٠³ÛÉ ÷³ëï³ñÏÇ, ºë ϳñÇù ãáõݻ٠³ÛÉ ³å³óáõÛóÇ, ´³í³Ï³Ý ¿, áñ ÐÇëáõëÁ ٳѳó³í, ºí áñ ܳ ٳѳó³í ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ: Ø»Ýù å»ïù ¿ ÑÇß»Ýù, áñ í»×»ñÁ μáñμáùáõÙ »Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ: ¸áõù ϳñáÕ »ù μ³ñÏ³Ý³É ¨ ÏáñóÝ»É Ó»ñ ë³éݳëñïáõÃÛáõÝÁ, ÙÇ ÏáÕÙ Ý»ï»É Ó»ñ μ³ñù»ñÁ` Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ï³Éáí ë³ï³Ý³ÛÇÝ` Ùáõïù ·áñÍ»É Ó»ñ ÏÛ³Ýù: ²é³Ï³ó 14.17-áõÙ ·ñí³Í ¿. §´³ñϳëÇñïÁ ÑÇÙ³ñáõÃÛáõÝ Ï·áñÍÇ…¦: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ϳñáÕ »ù ÏáñóÝ»É Ï³Ù ÃáõɳóÝ»É Ó»ñ ¹ÇñùÁ ¨ Ñ»ÕÇݳÏáõÃÛáõÝÁ ÁÝï³ÝÇùáõÙ, ³ß˳ï³í³Ûñáõ٠ϳ٠»Ï»Õ»óáõÙ: ØÇßï Ï·ïÝíÇ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ, áí ³í»ÉÇ É³í Ïϳï³ñÇ Ó»ñ Ý»ñϳ å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ù³Ý ¹áõù: ¸áõù ѳçáÕáõÃÛ³Ý »ù ѳë»É ²ëïÍá ßÝáñÑùáí, áã û Ó»ñ ½áñáõÃÛ³Ùμ: ºñμ»ù ÙÇ° Ùï³Í»ù, áñ ³Ý÷á˳ñÇÝ»ÉÇ »ù: ÆÝã-áñ Ù»ÏÁ ϳñáÕ ¿ ·ñ³í»É Ó»ñ ¹ÇñùÁ ³ß˳ï³í³ÛñáõÙ ¨ û·ï³·áñÍ»É ³ÛÝ` Ç íݳë Ó»½: ØÇ ÁÝï³ÝÇùáõÙ, »ñμ ѳÛñÁ ·áñÍáõÕÙ³Ý Ù»ç ¿ñ, Ù³ÛñÁ ½ñáõóáõÙ ¿ñ áñ¹áõ Ñ»ï: öáùñÇÏ ïÕ³Ý å³ïÙ»ó, áñ Çñ»Ýó ÁÝï³ÝÇùÇ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇó Ù»ÏÁ` Þ»Ûɳ Ùáñ³ùáõÛñÁ, ³Ûó»ÉáõÙ ¿ñ ѳÛñÇÏÇ��, »ñμ Ù³ÛñÇÏÁ ï³ÝÁ ã¿ñ ÉÇÝáõÙ: سÛñÇÏÁ ß³ñáõݳϻó ѳñó³ùÝÝ»É Ýñ³Ý, ¨ å³ñ½í»ó, áñ ëáíáñ³μ³ñ Ýñ³Ýù ÝÝç³ë»ÝÛ³Ï ¿ÇÝ ·ÝáõÙ, áñï»Õ ½ñáõóáõÙ ¿ÇÝ ¨ ³ÛÉ μ³Ý»ñ ³ÝáõÙ: îÕ³ÛÇ Ù³ÛñÁ Ëݹñ»ó Ýñ³Ý` ÏñÏÝ»É ³Û¹ å³ïÙáõÃÛáõÝÁ »ñ»ÏáÛ³Ý, »ñμ ѳÛñÝ ³ñ¹»Ý ï³ÝÝ ¿ñ ÉÇÝ»Éáõ: ÀÝÃñÇùÇ Å³Ù³Ý³Ï Ù³ÛñÁ μ³ó»ó ³ÛÝ Ëáë³ÏóáõÃÛ³Ý Ã»Ù³Ý, áñÁ ݳ˳å»ë ùÝݳñÏ»É ¿ñ áñ¹áõ Ñ»ï: àñ¹ÇÝ å³ïÙ»ó ³ÛÝ, ÇÝã ³ñ¹»Ý ³ë»É ¿ñ ÙáñÁ Þ»Ûɳ Ùáñ³ùñáç ³Ûó»ÉáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: سÛñÇÏÁ ѳñóñ»ó, û DZÝã ¿ÇÝ Ýñ³Ýù ëáíáñ³μ³ñ ³ÝáõÙ: öáùñÇÏ ïÕ³Ý ³ÝÙ»Õáñ»Ý å³ï³ë˳ݻó. §ÜáõÛÝ μ³ÝÁ, ÇÝã ³ÝáõÙ »ù ¹áõ ¨ ù»éÇ ê»ÙÁ, »ñμ ѳÛñÇÏÁ ï³ÝÁ ãÇ ÉÇÝáõÙ¦: ä³Ï»ñ³óñ»ù û° ÏÝáç, û° ³ÙáõëÝáõ ß÷áÃÙáõÝùÁ:


99

²ñ¹ÛáõÝùáõÙ, ³Û¹ ½áõÛ·Ç ÷á˳¹³ñÓ íëï³ÑáõÃÛáõÝÁ ¨ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ˳óñí»óÇÝ: ºñÏáõëÝ ¿É ëË³É ¿ÇÝ, μ³Ûó »Ã» »ñ»Ë³Ý ѳñϳ¹ñí³Í ãÉÇÝ»ñ å³ïÙ»É ³ÛÝ, ÇÝã ï»ë»É ¿ñ, ÙÇ·áõó» ³Û¹ ÁÝï³ÝÇùÁ å³Ñå³Ýí»ñ:

´³Å³ÝáõÃÛáõÝ` ˳ÕÇ å³ï׳éáí Ø»Ï ³ÛÉ Çñ³íÇ׳Ï, áñÝ ³í³ñïí»ó μ³Å³ÝáõÃÛ³Ùμ, ï»ÕÇ áõÝ»ó³í, »ñμ ÙÇ ¹Çí³Ý³·»ï Çñ ÏÝáç Ñ»ï §Èáõ¹á¦ ÏáãíáÕ ë»Õ³ÝÇ Ë³Õ ¿ñ ˳ÕáõÙ: ÎÇÝÝ ³Ù»Ý ³Ý·³Ù å³ñïíáõÙ ¿ñ: ܳ ëÏë»ó Ñ»ï¨»É ³ÙáõëÝáõÝ ¨ å³ñ½»ó, áñ ݳ ˳μáõÙ ¿ñ Çñ»Ý` ½³é»ñÁ ·ó»ÉÇë: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ, ݳ ÙÇßï áõÝ»ÝáõÙ ¿ñ ³ÛÝù³Ý Ùdzíáñ, áñù³Ý ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ñ ×Çßï ù³Ý³ÏáõÃÛ³Ùμ ù³ÛÉ»ñ ³Ý»Éáõ ѳٳñ: ܳ ³ÛÝù³Ý μ³ñϳó³í, áñ ëÏë»ó ³Ýå³ñÏ»ßï μ³é»ñáí ѳÛÑáÛ»É ³ÙáõëÝáõÝ: ²ÙáõëÇÝÁ ÝáõÛÝå»ë å³ï³ë˳ݻó, ¨ Ù»Í í»× μéÝÏí»ó, áñÇ Ù»ç Áݹ·ñÏ»óÇÝ ³ÛÉ ãÉáõÍí³Í ѳñó»ñ: ºñÏáõëÝ ¿É ³Ùμ³ñï³í³Ýáñ»Ý ¿ÇÝ í³ñíáõÙ, ¨ áã áù ãϳñáÕ³ó³í Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ Ëݹñ»É ÙÛáõëÇó ¨ Ñ³ßïí»É: ²Ûë í»×Ç ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ Ýñ³Ýù μ³Å³Ýí»óÇÝ: ÂßݳÙÇÝ û·ï³·áñÍ»ó ëáíáñ³Ï³Ý ųٳÝó³ÛÇÝ Ë³ÕÁ, áñå»ë½Ç Ïáñͳݻñ ³Û¹ ³ÙáõëÝáõÃÛáõÝÁ, ÇÝãÇ í»ñ³μ»ñÛ³É ²ëïí³Í ϳñáÕ ¿ñ ï³ñμ»ñ Íñ³·ñ»ñ áõݻݳÉ: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ùßï³å»ë ÑëÏ»Ýù, áñå»ë½Ç ÝÙ³Ý ³ÝÝß³Ý ¨ ³Ýï»ÕÇ μ³Ý»ñÁ ã¹³éÝ³Ý ë³ï³Ý³ÛÇ ·áñÍÇùÝ»ñÁ` Ù»½ ÏáñͳݻÉáõ ѳٳñ: ²ÛÝ ¹áõéÁ, áñ ë³ï³Ý³Ý û·ï³·áñÍ»ó ³Ûë å³ïÙáõÃÛ³Ý Ù»ç, ³ÙáõëÝáõ ³Ý³½ÝíáõÃÛáõÝÝ ¿ñ: »¨ ݳ ³Ý³½ÝÇí ¿ñ ÙdzÛÝ Ë³ÕÇ Ù»ç, ÙǨÝáõÛÝ ¿` Ýñ³ ³ñ³ñùÁ ˳μ»áõÃÛáõÝ ¿ñ: ºÃ» ݳ ѳϳé³Ïí»ñ ÃßݳÙáõ ·³ÛóÏÕáõÃÛ³ÝÁ, ÙÇ·áõó» ³Û¹ ÙÇç³¹»åÁ ï»ÕÇ ãáõݻݳñ: ºÃ» Ýñ³ ÏÇÝÁ, Çñ Ñ»ñÃÇÝ, ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ å³ï³ë˳ݻñ ³ÙáõëÝáõ ˳ñ¹³ËáõÃÛ³ÝÁ, ݳ ÏËáõë³÷»ñ ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÇó, áñÇ Ýå³ï³ÏÁ` Çñ»Ýó ÁÝï³ÝÇùÁ ÏáñͳݻÉÝ ¿ñ:


100

ºñ· ºë áñáᯐ »Ù` Ñ»ï¨»É ÐÇëáõëÇÝ. ºï ã»°Ù ¹³éݳ, »ï ã»°Ù ¹³éݳ: ì»ñóñ»°ù ³ÙμáÕç ³ß˳ñÑÁ ¨ ïí»°ù ÇÝÓ ÐÇëáõëÇÝ. ºï ã»°Ù ¹³éݳ, »ï ã»°Ù ¹³éݳ: ºÃ» áã áù ã·³ ÇÝÓ Ñ»ï, ÙǨÝáõÛÝ ¿` »ë Ïѻ層Ù. ºï ã»°Ù ¹³éݳ, »ï ã»°Ù ¹³éݳ: ºñ· γ öñÏÇã` ²ëïÍá àñ¹Ç ÐÇëáõëÁ, ²ëïÍá óÝÏ ¶³éÁ` Ø»ëdzÝ, êáõñμÁ:

ÞÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝ, á¯í Ç٠г°Ûñ, àñ ïí»óÇñ Ù»½ øá àñ¹áõÝ, ºí, ÝáõÛÝÇëÏ, øá Ðá·ÇÝ, ÙÇÝ㨠øá ·áñÍÝ ³í³ñïíÇ ³Ûë ³ß˳ñÑáõÙ: ÆÙ ³ÕáÃùÁ Ó»½ ѳٳñ Âá°Õ î»ñÁ ûñÑÝÇ Ó»½, Âá°Õ î»ñÁ å³Ñå³ÝÇ Ó»½, Âá°Õ î»ñÁ ³é³ç˳ճóáõÙ ï³ Ó»½, Âá°Õ Ó»ñ ëå³ëáõÙÁ ã˳÷³ÝíÇ, Âá°Õ î»ñÁ μ³ñÓñ³óÝÇ Ó»½` ÈÇμ³Ý³ÝÇ Ù³ÛñÇÇ å»ë, Âá°Õ áñ ¹áõù ïÝÏí³Í ÉÇÝ»ù ·»ïÇ Ùáï, Âá°Õ áñ ¹áõù ѳçáÕí»ù ³ÛÝ ³Ù»ÝáõÙ, ÇÝã ³ÝáõÙ »ù, Âá°Õ áñ ¹áõù ûñÑÝí³Í ÉÇÝ»ù: Âá°Õ áã ÙÇ íÇñ³íáñí³Í Ù³ñ¹ ãß»ÕÇ Ó»½: ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý:


¶ÉáõË

7 Êݳۻ°ù Ó»ñ áõÅ»ñÁ  ƱÝãÝ ¿ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý Í³Ýñ íÇñ³íáñ»É Ó»½, áñ ã»ù ϳñáÕ³ÝáõÙ ³½³ïí»É ¹ñ³ÝÇó:  ºñμ¨¿ ѳݹÇå»±É »ù ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹áõ, áí »ñμ»ù íÇñ³íáñí³Í ãÇ »Õ»É:  ¸áõù ³Ýѳݷëï³Ýá±õÙ »ù áã ϳñ¨áñ μ³Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ:  ²ñ¹Ûá±ù ³é³Ýó ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛ³Ý ÁÝÏ×áõÙ »ù Ó»ñ ëÇñïÁ` ѳëóÝ»Éáí ³ÛÝåÇëÇ íÇ׳ÏÇ, áñ ³ÛÝ ëÏëáõÙ ¿ áõÅ·ÇÝ μ³μ³Ë»É:  ²ñ¹Ûá±ù ç³Ý³ó»É »ù áñ¨¿ μ³Ý ³å³óáõó»É, »ñμ ¹ñ³ ϳñÇùÁ ãÇ »Õ»É:  ²ñ¹Ûá±ù ã³÷Çó ß³ï »ù Ùï³Ñá·íáõÙ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, ÇÝã ³ë»É ¿ áñ¨¿ »Õμ³Ûñ ϳ٠ùáõÛñ: Î³Ý ß³ï Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñ, áñáÝù íñ¹áíÙáõÝù ¨ ½³ÛñáõÛà »Ý å³ï׳éáõÙ Ù»½: Ø»Ýù å³Ñ³ÝçáõÙ »Ýù, áñ Ù»½ íÇñ³íáñ³Ýù å³ï׳éáÕ Ù³ñ¹Á ѳïáõóÇ ³Ûë ϳ٠³ÛÝ Ï»ñåáí, ÷á˳ñ»ÝÁ` ѳÝÓÝ»Ýù ³Û¹ ËݹÇñÝ»ñÝ ²ëïÍáõÝ: ØÇ ³ýñÇϳóÇ ·ñ³ë»Ý۳ϳÛÇÝ ³ß˳ïáÕ Í»Í»É ¿ñ Çñ ÏÝáçÁ. ÏÇÝÝ ÇÙ³ó»É ¿ñ, áñ ݳ ëÇñ³í»å áõÝ»ñ ¨ ·»Õ»óÇÏ ½·»ëïÝ»ñ ¿ñ ·ÝáõÙ ëÇñáõÑáõ ѳٳñ` ³Ýï»ë»Éáí Çñ ϳñÇùÝ»ñÁ: ܳ å³Ñ³Ýç»ó, áñ Çñ ³ÙáõëÇÝÁ ùë³ÝÑÇÝ· ³ýñÇÏÛ³Ý ³í³Ý¹³Ï³Ý ½·»ëïÝ»ñ ·ÝÇ` áñå»ë ѳïáõóáõÙ Çñ ÏݳÙáÉáõÃÛ³Ý: гïáõóÙ³Ý ³Û¹ Ó¨Ý ³í³Ý¹³Ï³Ý ¿ Çñ Ùß³ÏáõÛÃáõÙ: ²ÙáõëÇÝÁ


102

Ññ³Å³ñí»ó, ¨ Ýñ³Ýù íÇ×»óÇÝ ³ÛÝ ³ëïÇ׳Ý, áñ Ýñ³Ýó ÍÝáÕÝ»ñÁ ѳñϳ¹ñí³Í ¿ÇÝ ÙÇç³Ùï»É: ÐÇëáõëÝ ³ë³ó, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ, ÷áñÓ³ÝùÝ»ñÁ, ѳñÓ³ÏáõÙÝ»ñÁ, Ñáõë³Ñ³ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ íï³Ý·Ý»ñÁ ·³Éáõ »Ý: ºÃ» ѳëϳݳÝù Üñ³ Ëáëù»ñÁ, ϳñáÕ »Ýù ݳ˳å»ë áñáßáõ٠ϳ۳óÝ»É, áñ »ñμ ³Û¹ μ³Ý»ñÁ ·³Ý, Ù»Ýù ³Ýï»ë»Ýù ¹ñ³Ýù ¨ ÃáõÛÉ ãï³Ýù` áñ¨¿ ³½¹»óáõÃÛáõÝ ÃáÕÝ»É Ù»½ íñ³: سïûáë 5.27-36-áõÙ ÐÇëáõëÁ, Ëáë»Éáí ÷á˳μ»ñ³Ï³Ý ÇÙ³ëïáí, ³ë³ó Ç ÃÇíë ³ÛÉ μ³Ý»ñÇ. §ºÃ» ùá ³ç ³ãùÁ ·³ÛóÏÕ»óÝáõÙ ¿ ù»½, ѳÝÇ°ñ ³ÛÝ ¨ ù»½ÝÇó ¹»°Ý ·óÇñ…¦: ²ÛÉ Ëáëùáí` ³Ýí³ñ³Ý Ï»ñåáí Ñ»é³óñ»°ù Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇó ó³Ýϳó³Í μ³Ý, áñ Ù»ÕùÇ å³ï×³é ¿ ¹³éÝáõÙ: öá˽ÇçÙ³Ý ÙÇ° ·Ý³ó»ù ÝÙ³Ý μ³Ý»ñÇ Ñ»ï, ѳϳé³Ï ¹»åùáõÙ, ¹ñ³Ýù ÏÏáñÍ³Ý»Ý Ó»½ ¨ Ïí³ñ³Ï»Ý Ó»½ ßñç³å³ïáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó: Ôáõϳë 17.1-5-áõÙ ÐÇëáõëÝ ½·áõß³óñ»ó Æñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ. §ºí ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ ³ë³ó. §²Ýϳñ»ÉÇ ¿, áñ

·³ÛóÏÕáõÃÛáõÝÝ»ñ ã·³Ý, μ³Ûó í³¯Û Ýñ³Ý, áñÇ Ó»éùáí Ï·³Ý: ²í»ÉÇ É³í ¿ Ýñ³Ý, áñ Ýñ³ í½Çó ÙÇ ¿ßÇ ç³Õ³óÇ ù³ñ ϳËí»ñ ¨ ÍáíÁ ·óí»ñ, ù³Ý û ³Ûë ÷áùñ»ñÇó Ù»ÏÇÝ ·³ÛóÏÕ»óÝÇ: ¼·á°õÛß Ï³ó»ù Ó»ñ ³ÝÓ»ñÇó: ºÃ» ùá »Õμ³ÛñÁ Ù»Õ³ÝãÇ ù»½ ¹»Ù, ѳݹÇÙ³ÝÇ°ñ Ýñ³Ý, ¨ »Ã» ³å³ß˳ñÇ, Ý»ñÇ°ñ Ýñ³Ý: ºí »Ã» ûñÁ Ûáà ³Ý·³Ù ù»½ ¹»Ù Ù»Õ³ÝãÇ ¨ Ûáà ³Ý·³Ù ù»½ Ùáï ¹³éݳ ¨ ³ëÇ` ³å³ß˳ñáõÙ »Ù, Ý»ñÇ°ñ Ýñ³Ý¦: ºí ³é³ùÛ³ÉÝ»ñÝ ³ë³óÇÝ îÇñáçÁ. §Ø»ñ ѳí³ïùÝ ³í»É³óñá°õ¦¦: ´Ý³Ï³Ýáñ»Ý Ý»ñ»ÉÁ ß³ï ¹Åí³ñ ¿: ²ÛÝ ó³íáï, ¹Åí³ñÇÝ, »ñϳñ³ï¨ ¨ óÝÏ ·áñÍÁÝóó ¿: ØÇ·áõó» ¹áõù ³Ýå³ïÇí í»ñ³μ»ñÙáõÝù ëï³Ý³ù, »ñμ ÷áñÓ»ù ѳßïí»É, û¨ ϳñáÕ »ù ×Çßï ÉÇÝ»É: ²é³ùÛ³ÉÝ»ñÁ ù³ÛÉáõÙ ¨ ß÷íáõÙ ¿ÇÝ ÐÇëáõëÇ Ñ»ï. Ýñ³Ýó Ùáï áñ¨¿ ѳñó ã¿ñ ³é³ç³ÝáõÙ, »ñμ ÐÇëáõëÁ Ù³ùñáõÙ ¿ñ μáñáïÝ»ñÇÝ, ˳ճջóÝáõÙ ¿ñ ÷áÃáñÇÏÝ»ñÁ, Ññ³ßùÝ»ñ ¿ñ ·áñÍáõÙ, ѳñáõÃÛáõÝ ¿ñ ï³ÉÇë Ù»é»ÉÝ»ñÇÝ ¨ ³ÛÉÝ: Ü»ñ»ÉÁ, ë³Ï³ÛÝ, Ëݹñ³Ñ³ñáõÛó ѳñó ¿ñ


103

Ýñ³Ýó ѳٳñ: ê³ ¿ñ å³ï׳éÁ, áñ Ýñ³Ýù Ëݹñ»óÇÝ ³í»ÉÇ ß³ï ѳí³ïù` Ý»ñ»Éáõ ѳٳñ: Ü»ñ»ÉÁ` μáÉáñÇë å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ ¿: ²Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí, Ù»Ýù å»ïù ¿ Ëݹñ»Ýù êáõñμ Ðá·áõÝ` ѳí³ïù ï³É Ù»½, áñå»ë½Ç ϳñáճݳÝù Ý»ñ»É ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë øñÇëïáëÁ å³ïíÇñáõÙ ¿ Ù»½: Úáõñ³ù³ÝãÛáõñ Ù³ñ¹ íÇñ³íáñí»É ¿, ¨ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ ÇÝã-áñ Å³Ù³Ý³Ï íÇñ³íáñ»É ¿ ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ºë ѳÙá½í³Í »Ù, áñ ϳ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ, áõÙ ã¿Çù ó³Ýϳݳ »ñμ¨¿ ѳݹÇå»É. ÙÇ·áõó» ÙÇ Å³Ù³Ý³Ï Ý³ Ó»ñ É³í³·áõÛÝ ÁÝÏ»ñÝ ¿ñ, μ³Ûó ³ÛÅÙ ¹áõù ÁݹѳÝñ³å»ë ã»ù ß÷íáõÙ Ýñ³ Ñ»ï: ê³ÕÙáë 55.12-14-áõÙ ³ëíáõÙ ¿. §àñáíÑ»ï¨, »Ã» ÃßݳÙÇÝ ÇÝÓ Ý³-

˳ïÇÝù ï³ñ` ÏѳÙμ»ñ»Ç, ¨ »Ã» ÇÝÓ ³ïáÕÁ å³ñͻݳñ ÇÝÓ íñ³` ÏóùÝí»Ç Ýñ³ÝÇó: ´³Ûó ¹áõ ÇÝÓ Ñ³í³ë³ñ Ù³ñ¹ »ë` ÇÙ ëñï³ÏÇóÁ ¨ ÇÙ μ³ñ»Ï³ÙÁ: àñ Ù»Ýù Çñ³ñ Ñ»ï ù³ÕóñáõÃÛáõÝáí ËáñÑáõñ¹ ¿ÇÝù ³ÝáõÙ ¨ ²ëïÍá ïáõÝÝ ¿ÇÝù ·ÝáõÙ ³ÙμáËÇ Ñ»ï¦: ¸³íÇÃÁ ß³ñáõݳÏáõÙ ¿ 21-ñ¹ ËáëùáõÙ. §Üñ³ μ»ñ³ÝÁ ÛáõÕÇó ³í»ÉÇ Ï³ÏáõÕ ¿, μ³Ûó ÏéÇí ϳ Ýñ³ ëñïáõÙ. Ýñ³ Ëáëù»ñÁ Ó»ÃÇó ³í»ÉÇ Ï³ÏáõÕ »Ý, μ³Ûó ëñ³Í Ãáõñ »Ý¦: ܳ ËáñÑáõñ¹ ¿ ï³ÉÇë. §øá Ñá·ëÝ ²ëïÍá íñ³ ·óÇ°ñ, ¨ ܳ ËݳÙù ϳÝÇ ù»½…¦: Þ³ï Ñ³×³Ë Ù»Ýù ¹³éÝáõÙ »Ýù ²ëïÍáõÝ ÙdzÛÝ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ Ù³ñ¹ÇÏ Ó³ËáÕ»É »Ý Ù»½: Ø»Ýù ϳñáÕ ¿ÇÝù Ëáõë³÷»É μ³½Ù³ÃÇí íßï»ñÇó, »Ã» ݳ˳å»ë ¹ÇÙ»ÇÝù Üñ³Ý: ÐÇß»°ù. ÐÇëáõëÁ å³ïíÇñáõÙ ¿ Ù»½` ûñÑÝ»É, áã û ³ÝÇÍ»É: Âá°Õ î»ñÁ ³í»É³óÝÇ Ó»ñ ѳí³ïùÁ: ÜáõÛÝå»ë ÑÇß»°ù` áã ÙÇ Ý»ÕáõÃÛáõÝ Ï³Ù ¹Åí³ñáõÃÛáõÝ, áñáí ¹áõù ³ÝóÝáõÙ »ù, ѳíÇïÛ³Ý ã¿:

ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ¨ ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÁ ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ³½¹áõÙ ¿ Ó»ñ Ñá·áõ, ßÝãÇ ¨ Ù³ñÙÝÇ íñ³: ºí ¹áõù μ³ó »ù ÉÇÝáõÙ ëñï³ÛÇÝ ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÝ»ñÇ, ó³íÇ, ¹»åñ»ëdzÛÇ ¨ ³ÛÉ ËݹÇñÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ¸áõù ϳñáÕ »ù å³Ñ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ Ó»ñ ëñïáõÙ ¨ ³åñ»É ó³íáí: ²Û¹ ¹»åùáõÙ, ³Ù»Ý ³Ý·³Ù, »ñμ ï»ëÝ»ù


104

³ÛÝ Ù³ñ¹áõÝ, áí ó³í ¿ å³ï׳é»É Ó»½, Ó»ñ ëÇñïÁ ëÏë»Éáõ ¿ áõÅ·ÇÝ μ³μ³Ë»É: ¸áõù ÙÇ ÏáÕÙ »ù ݳۻÉáõ` Ó¨³óÝ»Éáí, û ½μ³Õí³Í »ù ÇÝã-áñ ·áñÍáí, ÝáõÛÝÇëÏ ëË³É ³íïáμáõë ϳ٠·Ý³óù »ù Ýëï»Éáõ` Ýñ³ÝÇó Ëáõë³÷»Éáõ ѳٳñ: ´³½Ù³ÃÇí ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÝ»ñÇ ³ñÙ³ïÁ` ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ í»ñù»ñÝ »Ý ¨ ãÝ»ñáõÙÁ: ÐÇÙݳϳÝáõÙ Ù»ñ í³ï³éáÕç ÉÇÝ»Éáõ å³ï׳éÁ íÇñ³íáñ³ÝùÝ ¿: ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ëÃñ»ë³ÛÇÝ ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÝ»ñ ³é³ç³óÝ»É ¨ Ñ»ßïáõÃÛ³Ùμ ÃáõɳóÝ»É Ó»ñ ¹ÇÙ³¹ñáճϳÝáõÃÛáõÝÁ: Ò»½ Ùáï ÝáõÛÝÇëÏ Ï³ñáÕ ¿ ÑÇå»ñïáÝdz ϳ٠³ÛÉ Éáõñç ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝ ½³ñ·³Ý³É, áñÁ, Ç í»ñçá, Ϲ³éݳ Ó»ñ Ù³Ñí³Ý å³ï׳éÁ: ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ ÑÇß»óÝáõÙ ¿, áñ Ó»ñ Ù³ñÙÇÝÝ ²ëïÍá ï³×³ñ ¿, ³ÛëÇÝùÝ` ³ÛÝ Ã³ÝÏ ¿: ò³íÁ, ß÷áÃÙáõÝùÁ ¨ ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ ³ñÙ³ï³Ý³Éáí Ó»ñ Ý»ñëáõÙ` ϳñáÕ »Ý Ù³Ñí³Ý ѳëóÝ»É Ó»½: ºë ϳåáõÙ »Ù Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ÑÇí³Ý¹áõÃÛ³Ý ½áñáõÃÛáõÝ, áñÝ ³é³ç³ó»É ¿ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¨ ³ÕáÃáõÙ »Ù, áñ ³ÛÝ ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÁ, áñÝ ³é³ç³ó»É ¿ íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ»ï¨³Ýùáí, ãÙݳ Ó»ñ Ù³ñÙÝáõÙ: ¸áõù å»ïù ¿ Ù³ùñí»ù Ñá·áõ ¨ Ù³ñÙÝÇ ³Ù»Ý åÕÍáõÃÛáõÝÇó, áñå»ë½Ç ²ëïÍá ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ñáë»Ý ¹»åÇ Ó»½ (ï»°ë ´ ÎáñÝÃ. 7.1): ²Û¹ åÕÍáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ÃíáõÙ »Ý ëË³É ¨ Ù»Õë³ÉÇ ¹ÇñùáñáßáõÙÝ»ñÁ, íñ¹áíÙáõÝùÁ, ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ, ùÇݳËݹñáõÃÛáõÝÁ, ãÝ»ñáÕ Ñá·ÇÝ ¨ ³ÛÉÝ: ÐÇëáõëÁ ëáíáñ»óÝáõÙ ¿ñ, áñ Ù»½ åÕÍáõÙ ¿ áã û ³ÛÝ, ÇÝã ÙïÝáõÙ ¿ Ù»ñ Ý»ñëÁ, ³ÛÉ ³ÛÝ, ÇÝã ¹áõñë ¿ ·³ÉÇë Ù»ñ Ý»ñëÇó (ï»°ë سïÃ. 15.11): ²ÝÇÙ³ëï ¿ Ëáë»É Ó»½ íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹áõÝ Ý»ñ»Éáõ Ù³ëÇÝ, »Ã» ¹áõù ¹»é ÑÇßáõÙ »ù Ýñ³ íÇñ³íáñ³ÝùÁ: ²é³çÇÝ ÎáñÝóóÇÝ»ñÇ 13.5-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ ë»ñÁ ãÇ Ñ³Ù³ñáõÙ ·áñÍ³Í ë˳ÉÝ»ñÁ (GNB): ºÃ» ÐÇëáõëÁ ëÇñáõÙ ¿ ÇÝÓ ¨ ãÇ ÑÇßáõÙ ÇÙ ë˳ÉÝ»ñÁ, ³å³ »ë å»ïù ¿ ëÇñ»Ù Ù³ñ¹Ï³Ýó ÝáõÛÝ Ï»ñåáí: àõñ³°Ë »Õ»ù ¨ ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù` áñ¨¿ Çñ³íÇ×³Ï Ëéáí»óÝÇ Ó»ñ ¹»ÙùÁ: ¶ÇïݳϳÝÝ»ñÝ ³ëáõÙ »Ý, áñ ËáÅáéí»Éáõ ѳٳñ ³ß˳ïáõÙ »Ý ³í»ÉÇ ß³ï ¹ÇÙ³ÛÇÝ ÝÛ³ñ¹»ñ ¨ ÙϳÝÝ»ñ, ù³Ý` Ååï³Éáõ: ÄåÇïÝ ÇÝùÝÇÝ μáõÅÇã ¿: ÊáÅáéí»ÉÁ` ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝ ¿ (³ÛëÇÝùÝ` ³éáÕçáõÃÛ³Ý ¨ ˳ճÕáõÃÛ³Ý μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝ` Ù»ñ Ý»ñëáõÙ) ¨ ïϳñáõÃÛáõÝ:


105

лï¨Û³É ϳñ·³¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ïû·Ý»Ý, áñ ÃáõÛÉ ãï³ù` íÇñ³íáñ³ÝùÁ Ùáï»Ý³ Ó»½.  Êáõë³÷»°ù ó³Ýϳó³Í μ³ÝÇó, áñ íÇñ³íáñ³Ýù ÏѳëóÝÇ Ó»½:  Êáõë³÷»°ù Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÇó, áí íÇñ³íáñ³Ýù ÏѳëóÝÇ Ó»½:  ºñμ»ù ÙÇ° ß÷í»ù ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, áíù»ñ, ÇÝãå»ë ·Çï»ù, ó³ÝϳÝáõÙ »Ý íÇñ³íáñ»É Ó»½:  Øï³å³Ñ»°ù` ó³Ýϳó³Í μ³Ý, áñ íÇñ³íáñ³Ýù ¿ ³é³ç³óÝáõÙ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ϳñáÕ ¿ ݳ¨ ÑÇí³Ý¹áõÃÛ³Ý å³ï×³é ¹³éݳÉ: ¸áõù ã»ù ϳñáÕ ³ÏÝϳɻÉ, áñ ²ëïí³Í ÏÉëÇ Ó»ñ ³ÕáÃùÝ»ñÁ, »Ã» íÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ñÙ³ï³ó»É ¿ Ó»ñ Ý»ñëáõÙ, ϳ٠¹áõù μ³ñÏáõÃÛáõÝ ¨ ³ÛÉ μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óáõÙÝ»ñ »ù å³ÑáõÙ Ó»ñ ëñïáõÙ: ¸³íÇÃÁ Ñ³×³Ë óáõó³¹ñáõÙ ¿ñ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ μÝáõÃÛ³Ý ïϳñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, »ñμ ³ÕáÃáõÙ ¿ñ, áñ íñ»Å, Ïñ³Ï ¨ ÍÍáõÙμ ó÷í»ñ Çñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇ íñ³: ܳ ³ÝÇÍáõÙ ¿ñ Ýñ³Ýó, ÇëÏ »ñμ»ÙÝ` ëå³éÝáõÙ, ÇÝãå»ë, ûñÇݳÏ, ܳμ³ÕÇ ¹»åùáõÙ: Þ³ï ³Ý·³Ù ݳ ¹ñë¨áñáõÙ ¿ñ Çñ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ μÝáõÃÛáõÝÁ, ÇëÏ »ñμ»ÙÝ ÉóíáõÙ ¿ñ ÇÝùݳËÕ׳ѳñáõÃÛ³Ùμ, û¨ ݳ` ²ëïÍá ëñïÇ Ñ³Ù»Ù³ï Ù³ñ¹ ¿ñ: ÐÇëáõëÁ ϳñáÕ³ó³í ÷ñÏ»É Ù³ñ¹ÏáõÃÛ³ÝÁ, áñáíÑ»ï¨ ³ÝÙ»Õ ¿ñ: ܳ ³Õáûó ˳ãÇ íñ³ ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳٳñ, áíù»ñ ˳ãáõÙ ¿ÇÝ Æñ»Ý. §Ð³°Ûñ, Ý»ñÇ°ñ Ýñ³Ýó, áñáíÑ»ï¨ ã·Çï»Ý, û ÇÝã »Ý ³ÝáõÙ¦: ø³ÝÇ áñ Ù»Ýù ³åñáõÙ »Ýù ßÝáñÑùÇ Ý»ñùá, Ù»Ýù ϳÝãí³Í »Ýù Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ Ý»ñ»Éáõ ѳٳñ: ¸áõù ÐÇëáõëÇ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÝ »ù, ¨ ܳ ïí»É ¿ Ó»½ ½áñáõÃÛáõÝ ¨ Çß˳ÝáõÃÛáõÝ` Æñ Ðá·áí: ò³Ýϳó³Í ¹³éÁ ϳ٠μ³ó³ë³Ï³Ý Ëáëù ϳ٠³Ý»Íù, áñ ¹áõù ËáëáõÙ »ù áñ¨¿ Ù»ÏÇ ÏÛ³ÝùáõÙ, Ý»ñ³éÛ³É Ó»ñ ÏÝáç ¨ »ñ»Ë³Ý»ñÇ, μ³ó³ë³Ï³Ý ³½¹»óáõÃÛáõÝ Ïáõݻݳ: ²ÛÝ Ëáëù»ñÁ, áñ ³ë»É »ù ³é³Ýó Ùï³Í»Éáõ, μ³ñÏáõÃÛ³Ý Å³Ù³Ý³Ï, ϳÙ, ÙÇ·áõó», ³é³Ýó ùÇݳËݹñáõÃÛ³Ý, ·áñÍáõÙ »Ý Ñá·¨áñ ³ß˳ñÑáõÙ ¨ ϳñáÕ »Ý Çñ³Ï³Ý³Ý³É ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ÏÛ³Ýù»ñáõÙ, áñáÝó áõÕÕí³Í »Ý »Õ»É: ä³ï׳éÝ ³ÛÝ ¿, áñ ¹áõù ¹áõé »ù μ³ó»É ë³ï³Ý³ÛÇ Ñ³Ù³ñ` Çñ³·áñÍ»Éáõ ³ÛÝ, ÇÝã Ëáë»É »ù: ܳ å³ñ½³å»ë Ñ»ï¨áõÙ


106

¿ Ó»½ ¨ ѳñÙ³ñ ³éÇÃÇ ¿ ëå³ëáõÙ: ºñμ ³Û¹ Ëáëù»ñÝ Çñ³Ï³Ý³Ý³Ý ¨ ï³é³å³Ýù ³é³ç³óÝ»Ý Ó»ñ ëÇñ»ÉÇÝ»ñÇ ÏÛ³Ýù»ñáõÙ, ¹ñ³Ýù ÏÑ»ï³åݹ»Ý Ó»½ ³ÙμáÕç ÏÛ³ÝùÇ ÁÝóóùáõÙ: ¸áõù ÏÇٳݳù, áñ ϳï³ñí³ÍÇ å³ï׳éÁ Ó»ñ ³ë³ÍÝ»ñÝ »Ý: ²ñ¹Ûá±ù å³ïñ³ëï »ù ÝÙ³Ý μ»é Ïñ»Éáõ ѳٳñ: ºÃ» áã, ³å³ ë³ÝÓ»°ù Ó»ñ É»½áõÝ ¨ Ùï³Í»°ù ÙÇÝ㨠ӻñ μ»ñ³ÝÁ μ³ó»ÉÁ ¨ áñ¨¿ μ³Ý ³ë»ÉÁ, áñáíÑ»ï¨ ÙÇ ûñ å³ï³ëË³Ý »ù ï³Éáõ ²ëïÍá ³éç¨: ²Ù»Ý ûñ Å³Ù³Ý³Ï Ñ³ïϳóñ»°ù ¨ Ùïáñ»°ù ëïáñ¨ μ»ñí³Í ËáëùÇ ßáõñç. ³Ý·Ç°ñ ëáíáñ»ù ³ÛÝ, »Ã» ϳñáÕ »ù. ê³ÕÙáë 19.14 §Âá°Õ ѳ×á ÉÇÝ»Ý ø»½ ÇÙ μ»ñ³ÝÇ Ëáëù»ñÁ ¨ ëñïÇë ËáñÑáõñ¹Á` øá ³éç¨, á°í î»ñ, ÇÙ ì»°Ù ¨ ÇÙ öñÏÇ°ã¦: ºÃ» ó³ÝϳÝáõÙ »ù åïÕ³μ»ñ ÏÛ³Ýù áõݻݳÉ, ³í»ÉÇ ß³ï Å³Ù³Ý³Ï ³Ýóϳóñ»ù ÍÝÏÝ»ñÇ íñ³: ØÇ·áõó» ¹áõù ÑÇÙ³ñ ï»ëù áõݻݳù áÙ³Ýó ѳٳñ, μ³Ûó ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ ¹³ ³Ýѳݷëï³óÝÇ Ó»½: ´³ñÓñ³óñ»°ù Ó»ñ ³ãù»ñÁ ¹»åÇ ë³ñ»ñÁ: ìëï³Ñ»°ù Üñ³Ý: ØÇ° íÇñ³íáñí»ù ³ÛÝ Çñ³íÇ׳ÏÇ å³ï׳éáí, áñáõ٠ѳÛïÝí»É »ù, ù³ÝÇ áñ ÏÛ³ÝùÇ μáÉáñ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ÷áÃáñÇÏÝ»ñÁ ųٳݳϳíáñ »Ý: Êáõë³÷»°ù Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï íÇ׳μ³Ý»Éáõó: Âá°õÛÉ ïí»ù Ýñ³Ýó Ùï³Í»É` ÇÝã ó³ÝϳÝáõÙ »Ý: ¸áõù ã»ù ϳñáÕ ³ñ¹³ñ³óÝ»É Ó»½ áñ¨¿ Ù»ÏÇ ³éç¨, »Ã» ³ÝÓ³Ùμ ²ëïí³Í ã³ñ¹³ñ³óÝÇ Ó»½: ²ëïÍá ËáëùÁ Ó»ñ Ù³ëÇÝ í»ñçÝ³Ï³Ý ¿, ¨ ³Ñ³ û ÇÝãáõ ¹áõù ãå»ïù ¿ ³ÝÓ³Ùμ íÇ×»ù ÇÝã-áñ ѳñó»ñÇ ßáõñç: гÕóѳñ»°ù Ó»ñ Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ, áñÇ å³ï׳éáí ó³ÝϳÝáõÙ »ù ³ñ¹³ñ³óÝ»É ÇÝùÝ»ñ¹ Ó»½:

§ºí áñáÝó ³é³çáõó ë³Ñٳݻó, Ýñ³Ýó ϳÝã»ó ¿É, ¨ áñáÝó ϳÝã»ó, Ýñ³Ýó ³ñ¹³ñ³óñ»ó ¿É, ¨ áñáÝó ³ñ¹³ñ³óñ»ó, Ýñ³Ýó ÷³é³íáñ ¿É ³ñ»ó: ²å³ DZÝã ³ë»Ýù ³Ûë μ³Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ. »Ã» ²ëïí³Í Ù»ñ ÏáÕÙÝ ¿, á±í ¿ Ù»½ ѳϳé³Ï: àñ Æñ àñ¹áõÝ ¿É ãËݳۻó, ³ÛÉ Ù»ñ ³Ù»ÝÇ Ñ³Ù³ñ Ù³ïÝ»ó Üñ³Ý, ¿É ÇÝãå»±ë Üñ³ Ñ»ï ³Ù»Ý μ³Ý ãÇ ßÝáñÑÇ Ù»½:


107

à±í ¿, áñ ²ëïÍá ÁÝïñí³ÍÝ»ñÇ ¹»Ù Ù»Õ³¹Çñ ÉÇÝÇ. ²ëïí³Í ¿, áñ ³ñ¹³ñ³óÝáõÙ ¿:

§à±í ¿, áñ ¹³ï³å³ñïÇ. øñÇëïáëÁ, áñ Ù»é³í ¨ ³í»ÉÇ, áñ ѳñáõÃÛáõÝ ¿É ³é³í ¨ ²ëïÍá ³ç ÏáÕÙÝ ¿, áñ Ù»½ ѳٳñ μ³ñ»Ëáë ¿É ¿¦: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 8.30-34 ijٳݳÏÁ óáõÛó Ïï³ ³Ù»Ý ÇÝã: Øݳó»°ù Ï»Ýïñáݳó³Í Ó»ñ Ýå³ï³ÏÇ íñ³, Ññ³Å³ñí»°ù Ïñ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ, ¨ ÙÇ ûñ Ýñ³Ýù, áíù»ñ Ó»ñ ¹»Ù ¿ÇÝ`  »ï Ïí»ñóÝ»Ý Çñ»Ýó Ëáëù»ñÁ,  Ï÷áË»Ý Çñ»Ýó ϳñÍÇùÁ Ó»ñ Ù³ëÇÝ ¨  ³ÝÓ³Ùμ ÏËáëïáí³Ý»Ý, û ÇÝã ¿ÇÝ Ùï³ÍáõÙ Ó»ñ Ù³ëÇÝ ³ÝóÛ³ÉáõÙ: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï ¹áõù Ï»ñ·»ù.

Ø»¯Í ¿ øá ѳí³ï³ñÙáõÃÛáõÝÁ, à°í ²ëïí³Í` Ç٠г°Ûñ, øá Ù»ç ÷á÷áËÙ³Ý Ï³Ù ¹³ñÓí³ÍùÇ ßáõù ãϳ, ¸áõ ã»°ë ÷áËíáõÙ, øá ·áõÃÁ ãÇ° ¹³¹³ñáõÙ, ÆÝãåÇëÇÝ, áñ »Õ»É »ë, гíÇïÛ³Ý ÏÉÇÝ»ë: Ø»¯Í ¿ øá ѳí³ï³ñÙáõÃÛáõÝÁ, Ø»¯Í ¿ øá ѳí³ï³ñÙáõÃÛáõÝÁ, ²Ù»Ý ³é³íáï ï»ëÝáõÙ »Ù Ýáñ áÕáñÙáõÃÛáõÝÝ»ñ, øá Ó»éùÁ Ñá·³ó ÇÙ μáÉáñ ϳñÇùÝ»ñÁ, Ø»¯Í ¿ øá ѳí³ï³ñÙáõÃÛáõÝÁ, î»°ñ, Ç٠ѳݹ»å: ºÃ» ó³ÝϳÝáõÙ »ù ÏÛ³ÝùáõÙ ³é³ç ß³ñÅí»É, Ãá°õÛÉ ïí»ù, áñ ²ëïí³Í ³ñ¹³ñ³óÝÇ Ó»½: ºñμ»ÙÝ ó³íÁ ϳ٠íÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ÛÝù³Ý ËáñÝ »Ý, áñ Ù»Ýù ë˳ÉÙ³Ùμ íñ»Å »Ýù ÉáõÍáõÙ, û¨, ѳٳӳÛÝ ÊáëùÇ, íñÇųéáõÃÛáõÝÁ îÇñáçÇÝÝ ¿: àñáß å³Ûù³ñÝ»ñ, áñáÝó Ù»ç


108

Ý»ñ·ñ³íí³Í »Ýù ³Ûëûñ, ³Ýï»ÕÇ »Ý: ºÃ» ·Åïí»É »ù áñ¨¿ »Õμáñ Ñ»ï ¨ å³Ûù³ñáõÙ »ù` û·ï³·áñÍ»Éáí ³ß˳ñÑÇÏ Ï³Ù ù³Õ³ù³Ï³Ý Ù³ñï³í³ñáõÃÛáõÝÝ»ñ ϳ٠ӻñ Ù³ñÙݳíáñ, Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ÙÇïùÁ, ¹áõù ѳçáÕáõÃÛ³Ý ã»ù ѳëÝÇ, ù³ÝÇ áñ û·ï³·áñÍáõÙ »ù Ù³ñÙݳíáñ ½»Ýù»ñ Ñá·¨áñ å³Ûù³ñÇ Ù»ç: ¸áõù å»ïù ¿ û·ï³·áñÍ»ù Ñá·¨áñ ½»Ýù»ñ: Ðñ³íÇñ»°ù ²ëïÍá Ðá·áõÝ, ¨ »ñμ Üñ³ Ý»ñϳÛáõÃÛáõÝÁ ·³, ³Ù»Ý ÍáõÝÏ ÏͳÉíÇ, ¨ ³Ù»Ý É»½áõ Ϲ³í³ÝÇ, áñ ܲ ð ¾: ä³ñ½³å»ë ѳÙá½í³Í »Õ»ù, áñ ϳñáÕ »ù ß÷í»É ³Û¹ »Õμáñ Ñ»ï` óáõó³μ»ñ»Éáí ë»ñ ¨ ·Ã³ëñïáõÃÛáõÝ:

²Ôະø ²Úê ²ÔàÂøÀ. ²ëïí³°Í, û·ÝÇ°ñ ÇÝÓ` ãíÇñ³íáñí»É, ²ëïí³°Í, û·ÝÇ°ñ ÇÝÓ` Ñ»é³Ý³É íÇñ³íáñ³ÝùÇó, ²ëïí³°Í, ßñç³å³ïÇ°ñ ÇÙ ÏÛ³ÝùÁ øá ÷³éùáí, ²ëïí³°Í, û·ÝÇ°ñ ÇÝÓ` ѳëï³ï Ï³Ý·Ý»É øá Ù»ç, ²ëïí³°Í, û·ÝÇ°ñ ÇÝÓ ³ÛÝ μݳ·³í³éáõÙ, áñï»Õ ïϳñ »Ù: ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý: ºñ·»°ù ³Ûë »ñ·Á` ·áѳݳÉáí ²ëïÍá áÕáñÙáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ. àÕáñÙáõÃÛáõÝÁ ÝáñáíÇ ·ñ»ó ÇÙ ÏÛ³ÝùÁ, àÕáñÙáõÃÛáõÝÁ ÝáñáíÇ ·ñ»ó ÇÙ ÏÛ³ÝùÁ, ØÇ·áõó» ÁÝÏÝ»Ç, ºí ³ÝÓë Ïáñã»ñ. àÕáñÙáõÃÛáõÝÁ ÝáñáíÇ ·ñ»ó ÇÙ ÏÛ³ÝùÁ: Êáõë³÷»°ù ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó, áíù»ñ Ëñ³ËáõëáõÙ »Ý Ó»½` ³ÝóÝ»É ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÁ, áíù»ñ ³Ûó»ÉáõÙ »Ý Ó»½ ¨ ³í»ÉÇ μáñμáùáõÙ Ó»ñ μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ Ó»ñ »Õμáñ ѳݹ»å: Êáõë³÷»°ù ó³Ýϳó³Í Ù³ñ¹áõó ϳ٠·áñÍáÝÇó, áñÇ å³ï׳éáí ϳñáÕ »ù »ñϳñ³ï¨ íÇñ³íáñí³Í ÙݳÉ, áñáíÑ»ï¨`  íÇñ³íáñ³ÝùÁ ÏáñͳÝáõÙ ¿ ѳí³ïùÁ,  ³ÛÝ ³ÝѳݷëïáõÃÛáõÝ ¿ å³ï׳éáõÙ Ó»½, ¨  ù³Ûù³ÛáõÙ ¿ Ó»ñ íëï³ÑáõÃÛáõÝÁ:


109

ø³ñá½ÇãÝ»°ñ, ¹áõù ã»ù ϳñáճݳ Ñáë»É ûÍáõÃÛ³Ý Ù»ç, »Ã» íÇñ³íáñí³Í »ù: âϳ ³í»ÉÇ μ³ñ¹ μ³Ý, ù³Ý, »ñμ Ó»ñ ù³ñá½Ç Å³Ù³Ý³Ï §³É»Éáõdz¦ ¿ ·áãáõÙ ³ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí íÇñ³íáñ³Ï³Ý μ³Ý»ñ ¿ Ëáë»É Ó»ñ ѳëó»ÇÝ: ÂáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ Ù³ñ¹Ï³Ýó í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ¨ ùÝݳ¹³ïáõÃÛáõÝÁ íÇñ³íáñ»Ý Ó»½ ¨ ¹ñ¹»Ý` ÷áË»É Ó»ñ íϳÛáõÃÛáõÝÁ ϳ٠ͳé³ÛáõÃÛáõÝÁ, »Ã» ¹áõù ²ëïÍá ϳÙùÇ Ù»ç »ù: ØÇ° ÷áË»ù Ó»ñ á×Á` áñ¨¿ Ù»ÏÇÝ Ñ³ñÙ³ñí»Éáõ ѳٳñ. å³Ñå³Ý»°ù ³ÛÝ ÇÝùÝáõÃÛáõÝÁ, áñáí ϳÝãí³Í »ù »Õ»É` áñå»ë ͳé³ÛáÕ:

Ðݳ½³Ý¹áõÃÛáõÝ ÌÝݹáó 26-áõÙ Æë³Ñ³ÏÁ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ñ ·Ý³É º·Çåïáë, áñáíÑ»ï¨ ÷Õßï³óÇÝ»ñÇ »ñÏñáõÙ ëáí ¿ñ, μ³Ûó ²ëïí³Í å³ïíÇñ»ó Ýñ³Ý` ÙÝ³É ÷Õßï³óÇÝ»ñÇ ¶»ñ³ñáõÙ` Ëáëï³Ý³Éáí ³é³ïáñ»Ý ûñÑÝ»É: öÕßï³óÇÝ»ñÇ »ñÏÇñÝ ³Ý¹³¹³ñ ѳϳé³ÏáõÃÛ³Ý, ÏéÇíÝ»ñÇ ¨ ÃßݳÙáõÃÛ³Ý í³Ûñ ¿ñ Æë³Ñ³ÏÇ Ñ³Ù³ñ, μ³Ûó ²ëïí³Í Ëáëï³ó³í, áñ Ýñ³ Ñ»ï ¿ñ ÉÇÝ»Éáõ: Æë³Ñ³ÏÁ Ñݳ½³Ý¹í»ó ²ëïÍáõÝ ¨ Ùݳó ³ÛÝï»Õ` ãÝ³Û³Í ³ÙμáÕç ѳϳé³ÏáõÃÛ³ÝÁ: ²ëïí³Í í³ñÓ³ïñ»ó Ýñ³Ý ¨ μ³ñ·³í³×áõÙ ïí»ó ³Û¹ »ñÏñáõÙ` å³Ñ»Éáí ³ÛÝ áõËïÁ, áñ ÏÝù»É ¿ñ ²μñ³Ñ³ÙÇ Ñ»ï: ²í»ÉÇ áõß ²μÇٻɻù ó·³íáñÁ ¨ ÷Õßï³óÇÝ»ñÁ ѳëϳó³Ý, áñ áõñ ¿É Æë³Ñ³ÏÁ ·Ý³ñ, ²ëïÍá Ó»éùÁ Ýñ³ íñ³ ¿ñ, ¨ Ýñ³Ýù ˳ճÕáõÃÛ³Ý áõËï ÏÝù»óÇÝ Ýñ³ Ñ»ï áõ ¹³ñÓ³Ý Ýñ³ ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ: Æë³Ñ³ÏÇ Ñݳ½³Ý¹áõÃÛ³Ý ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ¹ñë¨áñí»ó Ýñ³ ûñÑÝáõÃÛáõÝÁ: Ø»Ýù ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ ëáíáñ»Ýù Ñݳ½³Ý¹ ÉÇÝ»É ²ëïÍáõÝ, áã û áñáß»Ýù ³ÛÝ, ÇÝã áÕç³ÙÇï ¿ ÃíáõÙ Ù»ñ Ù³ñÙݳíáñ ¹³ïáÕáõÃÛ³ÝÁ:

²ÝÑݳ½³Ý¹áõÃÛáõÝÁ íÇñ³íáñáõÙ ¿ ²ëïÍáõÝ ê³Ùáõ»ÉÁ ¨ ê³íáõÕÇ Ù»ñÅáõÙÁ ²é³çÇÝ Â³·³íáñ³ó 16.1-áõÙ î»ñÝ ³ë³ó ê³Ùáõ»ÉÇÝ. §ØÇÝ㨠»±ñμ åÇïÇ ê³íáõÕÇ Ñ³Ù³ñ ëáõ· ³Ý»ë, áñáíÑ»ï¨ ºë Ýñ³Ý Ù»ñÅ»óÇ, áñ Æëñ³Û»ÉÇ íñ³ ãó·³íáñÇ: ºÕçÛáõñ¹ ÛáõÕáí Éóñá°õ, ¨ »°Ï`


110

ù»½ áõÕ³ñϻ٠μ»ÃɻѻٳóÇ Ð»ëë»Ç Ùáï, áñáíÑ»ï¨ Ýñ³ áñ¹ÇÝ»ñÇó Ù»ÏÇÝ ÆÝÓ Ñ³Ù³ñ ó·³íáñ ï»ë³¦: Ø»ñ ³ÝÑݳ½³Ý¹áõÃÛáõÝÝ ²ëïÍáõÝ` íÇñ³íáñáõÙ ¿ Üñ³Ý, μ³Ûó ܳ ÙÇçáóÝ»ñ ¿ Ó»éݳñÏáõÙ ¹ñ³ ¹»Ù: ê³íáõÕÝ ³Ïݳéáõ ó·³íáñ ¿ñ. ѳë³Ïáí μ³ñÓñ ¿ñ μáÉáñÇó, ¨ Ý߳ݳÏí³Í ¿ñ ³ÝÓ³Ùμ ²ëïÍá ÏáÕÙÇó: Úáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ ݳÛáõÙ ¿ñ Ýñ³Ý` áñå»ë ³é³çÝáñ¹Ç: ܳ É³í ¿ñ ϳï³ñáõÙ Çñ ó·³íáñ³Ï³Ý å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ë³Ï³ÛÝ ÉÇáíÇÝ ãÑݳ½³Ý¹í»ó ²ëïÍá å³ïíÇñ³ÝÇÝ ¨ Ù»ñÅí»ó Üñ³ ÏáÕÙÇó: Æñ ë»÷³Ï³Ý Ëáëù»ñáí` ê³íáõÕÁ ëË³É ·áñÍ»ó. í³Ë»ó³í Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó, ¨ ²ëïÍáõÝ Ñݳ½³Ý¹í»Éáõ ÷á˳ñ»Ý` Ñݳ½³Ý¹í»ó Ýñ³Ýó: àñå»ë ³é³çÝáñ¹` ݳ áñáßáõ٠ϳ۳óñ»ó ï»ÕÇ ï³É ÅáÕáíñ¹Ç ×ÝßÙ³ÝÁ, ÇÝãÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ Ïáñóñ»ó Çñ ó·Á: ²é³çÇÝ Â³·³íáñ³ó 9-ñ¹ ¨ 10-ñ¹ ·ÉáõËÝ»ñáõÙ ê³Ùáõ»ÉÁ, μ³óÇ ê³íáõÕÇ áõëáõóÇãÁ ÉÇÝ»Éáõó, μ³ñ»Ï³Ù³Ï³Ý ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ áõÝ»ñ Ýñ³ Ñ»ï: ê³íáõÕÁ Æëñ³Û»É ÅáÕáíñ¹Ç ³é³çÇÝ Ã³·³íáñÝ ¿ñ: ê³íáõÕÁ ¨ ê³Ùáõ»ÉÁ Ùdzμ³Ý ¿ÇÝ ¨ ·áñÍáõÙ ¿ÇÝ áñå»ë ÃÇÙ: ºñμ ²ëïí³Í Ù»ñÅ»ó ê³íáõÕÇÝ, ê³Ùáõ»ÉÁ å»ïù ¿ ß³ï ϳñ¨áñ áñáßáõ٠ϳ۳óÝ»ñ` ß³ñáõÝ³Ï»É Çñ ÁÝóóùÝ ²ëïÍá±, û± ê³íáõÕÇ Ñ»ï: Ø»ñ ÏÛ³ÝùÇ áñáß ÷áõÉ»ñáõÙ μáÉáñë å»ïù ¿ ÝÙ³Ý áñáßáõÙÝ»ñ ϳ۳óÝ»Ýù: ê³Ùáõ»ÉÁ í³ñ³ÝáõÙ ¿ñ Çñ ÁÝïñáõÃÛ³Ý Ñ³ñóáõÙ, ¨ ²ëïí³Í ѳñϳ¹ñí³Í ¿ñ ÑÇß»óÝ»É, áñ ݳ å»ïù ¿ ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ í³ñíÇ: ºñμ ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ å³ñï³¹ñí»ó ê³Ùáõ»ÉÇÝ, ݳ, μݳϳݳμ³ñ, áñáßáõ٠ϳ۳óñ»ó` ѳí³ï³ñÇÙ ÙÝ³É ²ëïÍáõÝ: ê³Ùáõ»ÉÁ ѳëϳó³í, áñ »Ã» ß³ñáõݳϻñ å³Ñå³Ý»É ÝáõÛÝ Ùï»ñÇÙ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ù»ñÅí³Í ê³íáõÕ Ã³·³íáñÇ Ñ»ï` ³Ýï»ë»Éáí ³ÛÝ ¹ÇñùÁ, áñ ²ëïí³Í ïí»É ¿ñ Çñ»Ý, ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ϳñáÕ ¿ñ ½μ³Õ»óÝ»É Çñ ï»ÕÁ (ÇÝãå»ë áñ ¸³íÇÃÁ ½μ³Õ»óñ»ó ê³íáõÕÇ ï»ÕÁ): ÐÇß»°ù` Ó»ñ ÁÝÏ»ñÁ ãå»ïù ¿ ³í»ÉÇ Ï³ñ¨áñ ÉÇÝÇ Ó»½ ѳٳñ, ù³Ý ²ëïí³Í: §àÕç ßáõÝÁ É³í ¿ Ù»é³Í ³éÛáõÍÇó¦: ¼·á°õÛß »Õ»ù, áñ ³Ý÷áõÃáñ»Ý ãí»ñ³μ»ñí»ù ²ëïÍá ûÍáõÃÛ³ÝÁ: ²ëïÍá ûÍáõÃÛ³Ý ÑáëùÁ ϳñáÕ ¿ ¹³¹³ñ»É Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ áã å³ï-


111

ß³× í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ å³ï׳éáí: úñÇݳÏ, »Ã» ¹áõù ³é³çÝáñ¹ »ù, ¨ Ù³ñ¹ÇÏ Ý³ÛáõÙ »Ý Ó»½, ¹áõù å»ïù ¿ ݳۻù ²ëïÍáõÝ: ÐÇß»°ù` »Ã» Ñå³ñï³Ý³ù, ²ëïí³Í ϳñáÕ ¿ Çç»óÝ»É Ó»½ ³ÛÝ ¹ÇñùÇó, áñ ½μ³Õ»óÝáõÙ »ù, ¨ μ³ñÓñ³óÝ»É Ù»Ï áõñÇßÇÝ: ܳ ³ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, Ç��ã ϳٻÝáõÙ ¿, ¨ ãÇ ÏÇëáõÙ Æñ ÷³éùÁ áã áùÇ Ñ»ï: ºñμ ²ëïí³Í ϳñ·³¹ñ»ó ê³Ùáõ»ÉÇÝ ·Ý³É ¨ ûÍ»É ¸³íÃÇÝ, ݳ å»ïù ¿ Ñݳ½³Ý¹í»ñ: àõß³¹ñáõÃÛáõÝ ¹³ñÓñ»ù, áñ »Ã» ²ëïí³Í ѳÝÓݳñ³ñáõÃÛáõÝ ¿ ï³ÉÇë Ó»½, ¨ ã»ù ϳï³ñáõÙ ³ÛÝ, ¹áõù ³ÝÑݳ½³Ý¹ »ù:

ÐáíݳÝÇ ËáïáñáõÙÁ ÐáíݳÝÁ ²ëïÍá Ù³ñ·³ñ»Ý ¿ñ, áí áñáß»ó ãÑݳ½³Ý¹í»É ²ëïÍá ѳÝÓݳñ³ñáõÃÛ³ÝÁ: ܳ Ññ³Å³ñí»ó ·Ý³É ÜÇÝí», ¨ ÷á˳ñ»ÝÁ` áõÕ¨áñí»ó ³ñëÇë: ÐáíݳÝÁ ½³Ûñ³ó³Í ¿ñ. ݳ ѳÙá½í³Í ¿ñ, áñ ²ëïí³Í ã¿ñ Çñ³Ï³Ý³óÝáõÙ Æñ ëå³éݳÉÇùÁ ÜÇÝí»Ç ѳݹ»å: ²ëïÍáõÝ μ³ñϳóñ»ó ÐáíݳÝÇ ³ÝÑݳ½³Ý¹áõÃÛáõÝÁ, ¨ ܳ áñáß»ó å³ïÅ»É Ýñ³Ý: ܳ ëï»ÕÍ»ó ³ÛÝåÇëÇ Ñ³Ý·³Ù³ÝùÝ»ñ, áñáÝó å³ï׳éáí ÐáíݳÝÁ ¹áõñë ·óí»ó ݳíÇó, ¨ ³ÛÝå»ë ³ñ»ó, áñ ÙÇ Ï»ï ÏáõÉ ïí»ó Ýñ³Ý: ¼³ñٳݳÉÇ ¿, μ³Ûó ݳ ãٳѳó³í, ÷á˳ñ»ÝÁ` Å³Ù³Ý³Ï áõÝ»ó³í, áñå»ë½Ç Ùïáñ»ñ ³Ù»Ý ÇÝãÇ ßáõñç` ³é³Ýó ß»ÕáÕ Ñ³Ý·³Ù³ÝùÝ»ñÇ: ܳ ѳëϳó³í, áñ ã¿ñ ϳñáÕ ÷³Ëã»É ²ëïÍáõó, ¨ ³å³ß˳ñ»ó: ²å³ß˳ñáõÃÛáõÝÇó ³ÝÙÇç³å»ë Ñ»ïá, Ï»ïÁ ÷ëË»ó Ýñ³Ý: ²Ûë å³ïÙáõÃÛáõÝÇó å»ïù ¿ ëáíáñ»Ýù, áñ.  ºñμ Ù»Ýù ³ÝÑݳ½³Ý¹ »Ýù ¨ ÷áñÓáõÙ »Ýù ·Ý³É Ù»ñ ׳ݳå³ñÑáí, áñÁ ѳϳé³Ï ¿ ²ëïÍá ϳÙùÇÝ, Ù»ñ ³éç¨ μ³½áõÙ ËáãÁݹáïÝ»ñ ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý ѳÛïÝíáõÙ: (²ÛÝåÇëÇ ïå³íáñáõÃÛáõÝ ¿, áñ ²ëïí³Í ÍÇͳÕáõÙ ¿ Ù»½ íñ³, »ñμ ÷áñÓáõÙ »Ýù ÷³Ëã»É Üñ³ÝÇó): ܳ ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë, áñ ß³ñáõݳϻÝù ³Û¹å»ë áñáß Å³Ù³Ý³Ï, ÇëÏ Ñ»ïá ÑÇß»óÝáõÙ ¿, áñ ܳ ¹»é¨ë í»ñ³ÑëÏáõÙ ¿ ³Ù»Ý ÇÝã:  ÐáíݳÝÇ å³ïÙáõÃÛáõÝÁ ÝáõÛÝå»ë óáõÛó ¿ ï³ÉÇë ²ëïÍá Ù»Í


112

ë»ñÁ ¨ Ý»ñ»Éáõ å³ïñ³ëï³Ï³ÙáõÃÛáõÝÁ ³ÛÝ ¹»åùáõÙ, »ñμ Ù»Ýù ³å³ß˳ñáõÙ »Ýù:

Øáíë»ëÁ ¨ ųÛéÁ Âíáó 20.7-12-áõÙ ²ëïí³Í ѳÝÓݳñ³ñ»ó Øáíë»ëÇÝ` í»ñóÝ»É Çñ ·³í³½³ÝÁ ¨ Ëáë»É ųÛéÇÝ, áñå»ë½Ç ųÛéÇó çáõñ ÑáëÇ Æëñ³Û»ÉÇ ÅáÕáíñ¹Ç ѳٳñ: Øáíë»ëÁ, ã¹ÇٳݳÉáí ÅáÕáíñ¹Ç ×ÝßáõÙÝ»ñÇÝ, áõÙ §³åëï³ÙμÝ»ñ¦ ³Ýí³Ý»ó, ѳñí³Í»ó ųÛéÇÝ` Ëáë»Éáõ ÷á˳ñ»Ý: »¨ Ññ³ßùÁ, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ï»ÕÇ áõÝ»ó³í, ¨ çáõñÁ Ñáë»ó, μ³Ûó ²ëïí³Í íÇñ³íáñí»ó Øáíë»ëÇ ³ÝÑݳ½³Ý¹áõÃÛ³Ý å³ï׳éáí ¨ »ñ¹í»ó, áñ ݳ ã¿ñ ÙïÝ»Éáõ ÊáëïÙ³Ý »ñÏÇñ: Øáíë»ëÁ ¹»é ÅáÕáíñ¹Ç ³é³çÝáñ¹Ý ¿ñ, μ³Ûó ݳ Ïáñóñ»ó Çñ ³é³ç˳ճóáõÙÁ ϳ٠ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ. ݳ ã¿ñ ϳñáÕ Ù³ëݳÏó»É ÅáÕáíñ¹Ç ÁÝóóùÇ Ñ³çáñ¹ ÷áõÉÇÝ: ²Ûë áñáßáõÙÁ ϳ۳óí»ó` ³ÝÏ³Ë ³ÛÝ μáÉáñ ·áñÍ»ñÇó, áñáÝó ѳٳñ ²ëïí³Í û·ï³·áñÍ»ó Ýñ³Ý` ëÏë³Í ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ïí³ÝÇó, »ñμ ÅáÕáíáõñ¹Á ¹áõñë »Ï³í º·ÇåïáëÇó: Øáíë»ëÁ ÃáõÛÉ ïí»ó, áñ ³åëï³ÙμÝ»ñÇ ×ÝßáõÙÝ»ñÝ ³½¹»óáõÃÛáõÝ ÃáÕÝ»Ý Çñ íñ³: ´áÉáñ ç³Ýù»ñÇó Ñ»ïá, ݳ Ïáñóñ»ó ·É˳íáñ í³ñÓ³ïñáõÃÛáõÝÁ` ÊáëïÙ³Ý »ñÏÇñ ÙïÝ»ÉÁ ¨ ³Û¹ï»Õ ѳݷëï³Ý³ÉÁ: ºÃ» ¹áõù ÑáíÇí »ù, ³í³· ϳ٠ͳé³ÛáÕ, ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù Ó»½` »ÝóñÏí»É Ù³ñ¹Ï³Ýó ×ÝßÙ³ÝÁ: ¸áõù ã»ù ϳñáÕ Ñ³×»óÝ»É μáÉáñÇÝ: ØÇ·áõó» íÇñ³íáñí»ù ¨ ¹³¹³ñ»ù Ï»ÝïñáÝ³Ý³É Ó»ñ Ýå³ï³ÏÇ íñ³. ³Û¹ íÇ׳ÏÁ ϳñáÕ ¿ ß»Õ»É Ó»½ ²ëïÍá ·áñÍÇó, ³½¹»É Ó»ñ ³éáÕçáõÃÛ³Ý ¨ μ³ñ»Ï»óáõÃÛ³Ý íñ³: Þ³ï»ñÝ »Ý ÃáÕ»É Çñ»Ýó ͳé³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñÁ` ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ ï»ÕÇ ï³Éáõ å³ï׳éáí: ä³ñ½³å»ë ÷Ýïñ»°ù ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ ¨ ³é³çÝáñ¹áõÃÛáõÝÁ, ÇÝãå»ë Øáíë»ëÁ:

¼·áõß³ó»°ù ²ÙÙáݳóÇ Ü³³ëÇó ²é³çÇÝ Â³·³íáñ³ó 10.27-áõ٠ϳï³ñí»ó ÙÇ Ñ»ï³ùñùÇñ Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝ ³ÛÝ μ³ÝÇó Ñ»ïá, »ñμ ê³íáõÕÝ ûÍí»ó áñå»ë ó·³íáñ: â³ñ Ù³ñ¹ÇÏ (´»ÉdzÉÇ ½³í³ÏÝ»ñÁ) Ññ³Å³ñí»óÇÝ å³ïí»É ê³íáõÕÇÝ ¨ ѳñóñÇÝ. §ê³ Ù»½ ÇÝãå»±ë ϳ½³ïÇ…¦: Üñ³Ýù ³Ý³ñ·»óÇÝ ê³íáõÕÇÝ ¨ Ýí»ñÝ»ñ ãÙ³ïáõó»óÇÝ Ýñ³Ý, μ³Ûó ݳ Éé»ó: ²Û¹ Ù³ñ-


113

¹ÇÏ ³åëï³Ùμ ¿ÇÝ: Üñ³Ýù áõñ³Ë ã¿ÇÝ, áñ ê³íáõÕÁ ó·³íáñ ¿ñ ÁÝïñí»É, ù³ÝÇ áñ ϳëϳÍáõÙ ¿ÇÝ, áñ ݳ ϳñáÕ ¿ñ ɳí é³½Ù³Ï³Ý ³é³çÝáñ¹ ÉÇÝ»É: Üñ³Ýù ³ÛÝù³Ý íÇñ³íáñí³Í ¿ÇÝ, áñ ˳Ëï»óÇÝ ÁݹáõÝí³Í ëáíáñáõÃÛáõÝÁ ¨ Ýí»ñÝ»ñ ãÙ³ïáõó»óÇÝ ê³íáõÕÇÝ Ã³·³¹ñÙ³Ý Å³Ù³Ý³Ï: àñáß Ù³ñ¹ÇÏ Ñ³ÛïÝáõÙ »Ý Çñ»Ýó íÇñ³íáñí³ÍáõÃÛáõÝÁ` Çñ»Ýó ½áѳμ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ óùóÝ»Éáí: Üñ³Ýù Ùï³ÍáõÙ »Ý, áñ ßÝáñÑ »Ý ³ÝáõÙ ÑáííÇÝ` ½áѳμ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ ï³Éáí, ë³Ï³ÛÝ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ³ÝÏ»ÕÍ ÑáíÇí ѳí³ï³ñÇÙ Ï»ñåáí ïÝï»ëáõÙ ¿ ³ÛÝ ·áõÙ³ñÝ»ñÁ, áñ ëï³ÝáõÙ ¿: ø³ÝÇ áñ áÙ³Ýù Ññ³Å³ñí»óÇÝ ÁݹáõÝ»É ê³íáõÕÇÝ, ÅáÕáíñ¹Ç ÙÇç¨ å³é³ÏïáõÙ ³é³ç³ó³í. μáÉáñÁ íÇñ³íáñí»óÇÝ: ²é³çÇÝ Â³·³íáñ³ó 11-ñ¹ ·ÉËáõÙ ¶³Õ³³¹Ç гμÇëÇ ÅáÕáíáõñ¹Á å³ß³ñí»ó ³ÙÙáݳóÇ Ü³³ëÇ ÏáÕÙÇó: âϳñáճݳÉáí å³ßïå³Ýí»É` Ýñ³Ýù ѳÝÓÝ»óÇÝ Çñ»Ýó ÏÛ³Ýù»ñÁ ë³ï³Ý³ÛÇÝ` ³ÙÙáݳóÇÝ»ñÇ Ã³·³íáñÇÝ ³é³ç³ñÏ»Éáí ˳ճÕáõÃÛ³Ý ¹³ßÇÝù ÏÝù»É Çñ»Ýó Ñ»ï ¨ ¹³éÝ³É Ýñ³ Ñå³ï³ÏÝ»ñÁ. ²ëïÍáõÝ ÙÇ° ÃáÕ»ù ¨ ¹³ßÇÝù ÙÇ° ÏÝù»ù ë³ï³Ý³ÛÇ Ñ»ï: ²Ûëûñ áñáß Ù³ñ¹ÇÏ ÍÇͳÕáõÙ »Ý Ó»½ íñ³, μ³Ûó ²ëïí³Í ϳñáÕ ¿ ½áñ³íáñ μ³Ý»ñ ³Ý»É Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ²Û¹ Ù³ñ¹ÇÏ ãáõÝ»Ý ³ãù»ñ` ï»ëÝ»Éáõ, ¨ ³Ï³ÝçÝ»ñ` Éë»Éáõ ³ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í ³ë»É ¿ Ó»½: Üñ³Ýù ϳñÍáõÙ »Ý, áñ ·Çï»Ý Ó»ñ ³å³·³Ý: Üñ³Ýù ϳñÍáõÙ »Ý, áñ ¹áõù ³ÝÑáõÛë Çñ³íÇ׳ÏáõÙ »ù: ²ëïí³Í ׳ݳå³ñÑ ¿ ѳñûÉáõ Ó»½ ѳٳñ, áñï»Õ, ÃíáõÙ ¿, ׳ݳå³ñÑ ãϳ: àõß³¹Ç°ñ »Õ»ù, û áõÙ »ù Ñå³ï³ÏíáõÙ: §Ü³³ë¦ ³ÝáõÝÁ Ý߳ݳÏáõÙ ¿ ûÓ: àñáß Ù³ñ¹Ï³Ýó ÏÛ³Ýù»ñáõ٠ݳ³ëÝ»ñ »Ý ëáÕáëÏáõÙ: ²ÏÝѳÛï ¿` ܳ³ëÁ ѳëϳó³í, áñ ³Û¹ ÅáÕáíñ¹Ç Ù»ç íÇñ³íáñ³ÝùÇ ë»ñ٠ϳ, ¨ Ýñ³Ýù Ëáó»ÉÇ ¿ÇÝ ¹³ñÓ»É, ³ÛÝå»ë áñ, ݳ ϳñáÕ ¿ñ Ñ»ßïáñ»Ý ѳÙá½»É Ýñ³Ýó` ˳Ëï»É Çñ»Ýó ËáëïáõÙÝ ²ëïÍáõÝ ¨ Çñ»Ýó ó·³íáñÇÝ: ܳ³ëÝ ³é³ç³ñÏ»ó áõËï ÏÝù»É Ýñ³Ýó Ñ»ï, μ³Ûó Ù»Ï å³ÛÙ³Ýáí. ݳ å»ïù ¿ ѳݻñ ù³Õ³ùÇ μáÉáñ μݳÏÇãÝ»ñÇ ³ç ³ãù»ñÁ` ˳Ûï³é³Ï»Éáí ³ÙμáÕç Æëñ³Û»ÉÁ: Üñ³Ýù Å³Ù³Ý³Ï Ëݹñ»óÇÝ` ³Û¹ ÍÇͳջÉÇ å³ÛÙ³ÝÁ ùÝݳñÏ»Éáõ ѳٳñ, áñáíÑ»ï¨ íÇñ³íáñ³ÝùÁ Ùó·Ý»óñ»É ¿ñ Ýñ³Ýó ¹³ïáÕáõÃÛáõÝÁ: Üñ³Ýù Ëáó»-


114

ÉÇ ¿ÇÝ ¨ ³Û¹ å³ï׳éáí ã¿ÇÝ Ùï³Íáõ٠ѻ勉ÝùÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: ºñμ»ù ÃáõÛÉ ãï³°ù, áñ ܳ³ëÁ Ùáõïù ·áñÍÇ Ó»ñ ÏÛ³Ýù: ºñμ ùÝݳñÏáõÙ »ù Ó»ñ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ³Ûëå»ë Ïáãí³Í` §ÁÝÏ»ñÝ»ñǦ Ñ»ï, ·Çï³Ïó»°ù, áñ μ³óáõÙ »ù Ó»ñ ëÇñïÁ ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó ³éç¨, áíù»ñ ϳñáÕ »Ý Ó»ñ ¹»Ù û·ï³·áñÍ»É ³ÛÝ, ÇÝã å³ïÙ»É »ù Ýñ³Ýó: ä³ñï³¹Çñ ã¿, áñ ݳ, áí ³Ûëûñ Ó»ñ ÁÝÏ»ñÝ ¿, Ùݳ ³Û¹åÇëÇÝ Ý³¨ í³ÕÁ: ÐÇß»°ù` ³ÛÝ Ù³ñ¹Á, áí Ëñ³ËáõëáõÙ ¿ Ó»½` íÇñ³íáñí³Í ÙݳÉ, §ëå³ÝáõÙ¦ ¿ Ó»½: àñáß Ù³ñ¹ÇÏ Ï³ñáÕ »Ý ³ÛÝå»ë ³Ý»É, áñ ãϳñáճݳù Ùáé³Ý³É Ó»ñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ: Êáõë³÷»°ù Ýñ³ÝóÇó, ³½³ïí»°ù íÇñ³íáñ³ÝùÇó ¨ ³é³ç ·Ý³ó»ù: ìÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý Ëáó»ÉÇ ¿ ¹³ñÓÝáõÙ Ó»½, áñ ¹áõù Ñ»ßïáñ»Ý ϳñáÕ »ù í³×³é»É Ó»ñ ³ÝÓÁ: ºñμ»ÙÝ Ù»Ýù å³Ûù³ñáõÙ »Ýù ³ÛÝ μ³Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ, áñ ²ëïí³Í ³ñ¹»Ý ïí»É ¿ ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ: ÆÝã-áñ Ù»ÏÝ ³ñ¹»Ý áõÝÇ ¨ ãÇ ·Ý³Ñ³ïáõÙ ³ÛÝ, ÇÝãÇÝ ¹áõù Ó·ïáõÙ »ù: Üٳݳå»ë, ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ ó³ÝϳÝáõÙ ¿ áõÝ»Ý³É ³ÛÝ, ÇÝã ¹áõù ³ñ¹»Ý áõÝ»ù: ØÇ° ³Ý³ñ·»ù ³ÛÝ, ÇÝã áõÝ»ù ³Ûëûñ: ²Ù»Ý ³Ý·³Ù, »ñμ ÃáõÛÉ »ù ï³ÉÇë, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ í»ñ³ÑëÏÇ Ó»½, ÃßݳÙÇÝ û·áõï Ïù³ÕÇ ëï»ÕÍí³Í Çñ³íÇ׳ÏÇó ¨ ÏËÉÇ Ó»ñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ: γñ¨áñ ã¿, û áí »ù ¹áõù ϳ٠ÇÝã ¹Çñù áõÝ»ù. ÇÝã-áñ Å³Ù³Ý³Ï ¹áõù ÏíÇñ³íáñí»ù, ³ÛÝå»ë áñ, ½·áõß³ó»°ù ÃßݳÙáõ ÑݳñÝ»ñÇó: ²ã³Éá°õñç »Õ»ù, áñáíÑ»ï¨ ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ å³ïíÇñáõÙ ¿` ÉÇÝ»É ÇÙ³ëïáõÝ` ûÓ»ñÇ å»ë, μ³Ûó ³Ýíݳë` ³Õ³íÝÇÝ»ñÇ å»ë: ÂßݳÙÇÝ ·ÇïÇ Ó»ñ ÃáõÛÉ ÏáÕÙ»ñÁ, ³ÛÝå»ë áñ, ÃáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù Ýñ³Ý` ³½¹»É ¹ñ³Ýó íñ³:

ê³Ùáõ»ÉÇ áñáßáõÙÁ §ºí ê³Ùáõ»ÉÝ ³ë³ó. §ØDZû î»ñÝ ³ÛÝù³Ý ѳí³ÝáõÙ ¿ áÕç³Ï»½-

Ý»ñÇ ¨ ½áÑ»ñÇ, ÇÝãå»ë îÇñáç Ó³ÛÝÁ Éë»ÉáõÝ. ³Ñ³ Ñݳ½³Ý¹áõÃÛáõÝÁ ½áÑÇó É³í ¿, ¨ ³Ï³Ýç ¹Ý»ÉÁ` ËáÛ»ñÇ ×³ñåÇó¦¦: ² ³·³íáñ³ó 15.22 гçáñ¹ Ëáëù»ñáõÙ ê³Ùáõ»ÉÁ å³ñ½áñ»Ý ѳÛïÝáõÙ ¿ Çñ ¹ÇñùáñáßáõÙÁ ê³íáõÕÇÝ: ä»ïù ã¿ ß÷í»É ³ÛÝ Ù³ñ¹áõ Ñ»ï, áõÙ ²ëïí³Í


115

³Ý³ñ·»É ¿: ÂßݳÙÇÝ Ñ»ßïáõÃÛ³Ùμ ϳñáÕ ¿ ÍáõÕ³ÏÇ Ù»ç ·ó»É Ó»½` û·ï³·áñÍ»Éáí ³Û¹ Ù³ñ¹áõ ÏáñáõëïÁ ¨ Ýñ³ ëñïÇ ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ: Øßï³å»ë ½·á°Ý »Õ»ù, »ñμ Ó»ñ ÏáÕùÇÝ ÝÙ³Ý Ù³ñ¹ ¿ ·ïÝíáõÙ: Ò»ñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ Ïß»ÕíÇ, ¨ ¹áõù ã»ù ϳñáճݳ å³Ñ»É ³ÛÝ ²ëïÍá íñ³: Æ í»ñçá, ¹áõù Ϲ³¹³ñ»ù ³ñ¹Ûáõݳí»ï Ï»ñåáí ³Ý»É ³ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í ó³ÝϳÝáõÙ ¿: ²ÕáÃù ²ëïí³°Í, »ë ϳåáõÙ »Ù ó³Ýϳó³Í μ³Ý, áñ íÇñ³íáñ³Ýù ¿ μ»ñáõÙ ÇÙ ÏÛ³ÝùáõÙ, ¨ ÏáñͳÝáõÙ »Ù ¹ñ³ áõÅÁ` ûÍáõÃÛ³Ý ÙÇçáóáí: êáõñμ Ðá·áõ ûÍáõÃÛ³Ùμ »ë Áݹ¹ÇÙ³ÝáõÙ »Ù ó³Ýϳó³Í ¹¨Ç, ó³Ýϳó³Í ³½¹»óáõÃÛ³Ý, ó³Ýϳó³Í Íñ³·ñÇ, ó³Ýϳó³Í ÍáõÕ³ÏÇ, ó³Ýϳó³Í ÙÇçáóÇ ¨ ³ÛÝ ³Ù»ÝÇ, áñ Ýå³ëïáõÙ ¿ íÇñ³íáñ³ÝùÇÝ ÇÙ ÏÛ³ÝùáõÙ, ÐÇëáõëÇ ½áñ³íáñ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý: ÎñÏÇÝ Ñ³ëï³ï»°ù Ó»ñ ѳí³ïùÁ ³Ûë ÑÇÙÝáí. Æ٠ѳí³ïùÁ ѳݷëïÇ í³Ûñ ¿ ·ï»É` àã û áñ¨¿ ËáñÑñ¹³ÝÇßÇ Ï³Ù ¹³í³Ý³ÝùÇ Ù»ç, ºë íëï³ÑáõÙ »Ù Üñ³Ý, àí ³åñáõÙ ¿ ѳíÇïÛ³Ý, Üñ³ í»ñù»ñÁ Ïμ³ñ»Ëáë»Ý ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ:

ºë ϳñÇù ãáõݻ٠³ÛÉ ÷³ëï³ñÏÇ, ºë ϳñÇù ãáõݻ٠³ÛÉ ³å³óáõÛóÇ, ´³í³Ï³Ý ¿, áñ ÐÇëáõëÁ ٳѳó³í, ºí áñ ܳ ٳѳó³í ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ: ÂáÕ»°ù ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã íÇñ³íáñáõÙ ¿ Ó»½ ¨ ÏáñͳÝáõÙ Ó»ñ ѳí³ïùÁ: ÜáõÛÝÇëÏ, áñå»ë »Ï»Õ»óÇ, Ù»Ýù å»ïù ¿ Ùáé³Ý³Ýù áñáß Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñ ¨ ÃáÕÝ»Ýù áñáß Ù³ñ¹Ï³Ýó: ä³ñ½³å»ë ëáíáñ»°ù ³é³ç ·Ý³É: àõñ³°Ë »Õ»ù ¨ áõÝ»ó»°ù ¹ñ³Ï³Ý í»ñ³μ»ñÙáõÝù Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ²ëáõÙ »Ý` »ñμ Ù³ñ¹Ý áõñ³Ë ã¿, Ýñ³ Ù³ñÙÝÇ Ñ³Ù³Ï³ñ·Ç ³ß˳ï³ÝùÁ ϳñáÕ ¿ ¹³¹³ñ»É: ºñμ ¹áõù áõñ³Ë »ù, ³Ù»Ý ÇÝã É³í ¿: êï»ÕÍ»°ù áõñ³Ë ÙÃÝáÉáñï Ó»½ ѳٳñ: سñ¹Ï³ÝóÇó áõñ³ËáõÃÛáõÝ ÙÇ° ³ÏÝϳɻù, ѳϳé³Ï ¹»åùáõÙ, Ýñ³Ýù §Ïëå³Ý»Ý¦ Ó»½:


116

ÐÇëáõëÁ ·ÇïÇ Ù»ñ ÃáõÉáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: ²Ñ³ û ÇÝãáõ ܳ »ñμ»ù ÉÇáíÇÝ Ñáõë³ó³Í ã¿ñ Ù³ñ¹áõÝ ¨ ã¿ñ íëï³ÑáõÙ Ýñ³Ý, ³ÛÉ ëå³ëáõÙ ¿ñ í»ñ¨Çó` гÛñ ²ëïÍáõó: ¼³ñٳݳÉÇ ã¿, áñ ܳ ä»ïñáëÇÝ ³ë³ó, áñ ÙÇÝ㨠³ùÉáñÁ »ñ»ù ³Ý·³Ù ϳÝãÇ, ݳ Ϲ³í³×³ÝÇ Æñ»Ý: ºñμ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ áõÝ»ù û·Ý»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ, ³ñ»°ù ¹³, áñáíÑ»ï¨ Ù»½ÝÇó Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ` ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ μ³ñáõÃÛ³Ý åïáõÕÝ ¿: ÜáõÛÝÇëÏ ³ÛëåÇëÇ ³ë³óí³Íù ϳ. §´³ñáõÃÛáõÝÁ å»ïù ¿ å³ï³ë˳Ýí³Í ÉÇÝǦ: ê³Ï³ÛÝ ÙÇ° ³ÏÝϳɻù, áñ ÷áËѳïáõóáõÙ Ïëï³Ý³ù Ó»ñ ³ñ³Í áñ¨¿ ·áñÍÇ Ñ³Ù³ñ, áñáíÑ»ï¨, Ñݳñ³íáñ ¿, ÁݹѳÝñ³å»ë áãÇÝã ãëï³Ý³ù: ²ÛÝ û·ÝáõÃÛáõÝÁ, áñ ïñ³Ù³¹ñ»ù ³Ûëûñ, ûñÑÝáõÃÛáõÝ Ï¹³éݳ ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ Ñ³Ù³ñ ¨ í³ñÓ³ïñáõÃÛáõÝ Ïμ»ñÇ Ó»½ ³å³·³ÛáõÙ: ²ÛÝ ë»ñÙ ¿, áñ ¹áõù ó³ÝáõÙ »ù: ¶³Õ³ï³óÇÝ»ñÇ 6.9,10-áõÙ ·ñí³Í ¿. §ºí ãÓ³ÝÓñ³Ý³Ýù μ³ñÇÝ ·áñÍ»Éáõó, áñáíÑ»ï¨ Çñ ųٳݳÏÇÝ

ÏÑÝÓ»Ýù, »Ã» ãÃáõɳݳÝù: àõñ»ÙÝ, ù³ÝÇ áñ Å³Ù³Ý³Ï áõÝ»Ýù, μ³ñÇ ·áñÍ»Ýù ³Ù»ÝÇÝ, ٳݳí³Ý¹` ѳí³ïùÇ ÁÝï³ÝÇÝ»ñÇݦ: ÄáÕáíáÕ 11.1-áõÙ ·ñí³Í ¿. §Ð³ó¹ Ãá°Õ ïáõñ çñ»ñÇ »ñ»ëÇÝ, áñáíÑ»ï¨ ß³ï ûñ»ñÇó Ñ»ïá Ýñ³Ý Ï·ïÝ»ë¦: ØÇ° ³ÏÝϳɻù ³ÝÙÇç³å»ë ÷áËѳïáõóáõÙ ëï³Ý³É Ó»ñ μ³ñÇ ·áñÍ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ÆÝãå»ë å³ï³Ñ»ó Ôáõϳë 17.11-19-áõÙ, ÇÝÁ μáñáïÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ³ÝßÝáñÑ³Ï³É ÉÇÝ»É ¨ Ñ»é³Ý³É. μ³Ûó ÙÇ ûñ ÙÇ μ��ñáï, áí ßÝáñÑ³Ï³É ëÇñï áõÝÇ, Ïí»ñ³¹³éݳ:

ÆØ ²ÔàÂøÀ Âá°Õ î»ñÁ ÷³éù ï³ Ó»½, Âá°Õ î»ñÁ μ³ñ»Ñ³×áõÃÛáõÝ ï³ Ó»½, Âá°Õ î»ñÁ ³é³ç˳ճóáõÙ ï³ Ó»½, Âá°Õ Ó»ñ Ù³ñÙÇÝÁ ½áñ³Ý³, Âá°Õ ²ëïí³Í Ó»ñ ÏáÕÙÇó ÉÇÝÇ, Âá°Õ ²ëïí³Í ³½³ïÇ Ó»½ ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, Âá°Õ ²ëïí³Í ûñÑÝÇ Ó»½ ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý:


¶ÉáõË

8 ʲ²ðì²Ì öàÊв𲴺ðàôÂÚàôÜܺð

سïûáë 15.19-áõÙ ÐÇëáõëÁ óáõÛó ïí»ó, û ÇÝãåÇëÇÝ ¿ Ù»ñ ëÇñïÁ: ܳ ³ë³ó, áñ Ù»ñ ëñïÇó »Ý ¹áõñë ·³ÉÇë ã³ñ Ùïù»ñ, ã³ñ³ËáëáõÃÛáõÝ, ·áÕáõÃÛáõÝ ¨ Ï»ÕÍ íϳÛáõÃÛáõÝ: ºÃ» Ù»Ýù ãáõÕÕ»Ýù Ù»ñ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ, ³Û¹ μ³ó³ë³Ï³Ý ѳïϳÝÇßÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ³ñÙ³ï³Ý³É Ù»ñ Ù»ç: ²Û¹ μ³ó³ë³Ï³Ý ·Í»ñÁ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ϳ٠áã å³ïß³× í³ñùÇ å³ï×³é »Ý ¹³éÝáõÙ, áñÁ ß³ï Ñ³×³Ë óáõó³μ»ñáõÙ »Ýù Ù»ñ ëÇñ»ÉÇÝ»ñÇ, ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ, ѳñ¨³ÝÝ»ñÇ, »Ï»Õ»óáõ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇ ¨ ³ÛÉáó ѳݹ»å: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 1.29-31-áõÙ äáÕáëÁ ÏñÏÇÝ ÝßáõÙ ¿ ³Ûë ÃáõÉáõÃÛáõÝÝ»ñÁ` ³ÝÇñ³íáõÃÛáõÝ, åáéÝÏáõÃÛáõÝ, ³Ý½·³ÙáõÃÛáõÝ, ³·³ÑáõÃÛáõÝ, ã³ñáõÃÛáõÝ, ݳ˳ÝÓ, ݻݷáõÃÛáõÝ, å³ñÍ»ÝÏáïáõÃÛáõÝ, ³Ý·ÃáõÃÛáõÝ, ³ÝÑݳ½³Ý¹áõÃÛáõÝ ¨ ³ÛÉÝ: سñ¹Ï³ÛÇÝ ÃáõÉáõÃÛáõÝÝ»ñÁ áã ÙdzÛÝ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï×³é »Ý ¹³éÝáõÙ` μ³ó³ë³μ³ñ ³½¹»Éáí ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ íñ³, ³ÛÉ Ý³¨ ˳óñáõÙ »Ý ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ê³ ¿ å³ï׳éÁ, áñ ¹ñ³Ýù ·³ñß»ÉÇ »Ý ²ëïÍá ѳٳñ: ²é³Ï³ó 6.16-19-áõÙ ·ñí³Í ¿. §ì»ó μ³Ý ϳ, áñ î»ñÝ ³ïáõÙ ¿, ¨ ÛáÃÁ ½½í»ÉÇ »Ý Üñ³ Ðá·áõ ³éç¨.

³Ùμ³ñï³í³Ý ³ãù»ñ, ëï³Ëáë É»½áõ ¨ ³ÝÙ»Õ ³ñÛáõÝ Ã³÷áÕ Ó»é-


118

ù»ñ, ã³ñ ËáñÑáõñ¹Ý»ñ ÑݳñáÕ ëÇñï, ã³ñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ í³½»Éáõ ßï³åáÕ áïù»ñ, ëï»ñ ÷ãáÕ ³ÝÇñ³í íϳ ¨ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ Ù»ç ÏéÇíÝ»ñ ·óáÕ¦: ºÏ»Õ»óáõ٠ϳñáÕ »Ý ß³ï μ³Ý»ñ ï»ÕÇ áõݻݳÉ, áñáÝù Ó»½ íÇñ³íáñ³Ýù Ïå³ï׳é»Ý ¨ Ϲñ¹»Ý ˽»É ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳí³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ Ñ»ï: ØÇ·áõó» áñ¨¿ ³é³çÝáñ¹ ϳ٠ÑáíÇí íÇñ³íáñ»É ¿ Ó»½: ØÇ·áõó» ¹áõù ³Ý³ñ¹³ñáõÃÛ³Ý ½áÑ »ù ¹³ñÓ»É »Ï»Õ»óáõÙ: ØÇ·áõó» ÇÝã-áñ Ù»ÏÝ ³Ý³ñ¹³ñ ¿ í³ñí»É Ó»½ Ñ»ï ϳ٠³ñѳٳñѳÝùáí ¿ í»ñ³μ»ñí»É Ó»½: ØÇ·áõó» ¹áõù ã»ù ϳñáÕ³ó»É Ýëï»É Ó»ñ ݳËÁÝïñ»ÉÇ ï»ÕáõÙ, ϳ٠ÇÝã-áñ Ù»ÏÝ ³Ýѳñ·³ÉÇó Ï»ñåáí ¿ Ëáë»É Ó»½ Ñ»ï, ¨ ¹áõù íÇñ³íáñí»É »ù: ¸áõù ϳñáÕ »ù ¹áõñë ·³É ³Û¹ï»ÕÇó` »ñ¹í»Éáí, áñ ³Ûɨë áïù ã»ù ¹ÝÇ »Ï»Õ»óÇ, ϳ٠ϳñáÕ »ù å³Ñå³Ý»É Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, û¨ Ó»½ ãÇ Ñ³çáÕíÇ ÉáõÍ»É μáÉáñ ËݹÇñÝ»ñÁ: ²ÛÅÙ ÃßݳÙÇÝ ·ÇïÇ Ó»ñ ÃáõÉáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ: ܳ ·ÇïÇ, û ÇÝãå»ë û·ï³·áñÍÇ Ù»Ï ³ÛÉ Ù³ñ¹áõ ¨ íÇñ³íáñÇ Ó»½, áñå»ë½Ç ¹áõù áñáßáõ٠ϳ۳óÝ»ù` Ñ»é³Ý³É »Ï»Õ»óáõó ¨ ÙdzÛÝ³Ï »ñÏñå³·»É ²ëïÍáõÝ` ³é³Ýó ³ÛÉ Ñ³í³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ Ñ»ï ß÷í»Éáõ: ijٳݳÏÇ ÁÝóóùáõÙ Ó»ñ »ñÏñå³·áõÃÛ³Ý ÏÛ³ÝùÁ ÏÃáõɳݳ, ¨ ¹áõù ³ëïÇ׳ݳμ³ñ ÏݳѳÝç»ù` ë³ï³Ý³ÛÇÝ áõñ³ËáõÃÛ³Ý ³éÇà ï³Éáí: ²ÛÉ ¹»åùáõÙ, ¹áõù ϳñáÕ »ù ï»Õ³÷áËí»É ³ÛÉ »Ï»Õ»óÇ: ºÃ» ÁÝïñ»ù ³Ûë ï³ñμ»ñ³ÏÁ` ³é³ç³ó³Í ËݹÇñÁ ÉáõÍ»Éáõ ÷á˳ñ»Ý, ³å³ »Ï»Õ»óáõó »Ï»Õ»óÇ Ïßñç»ù` íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí: Æ í»ñçá, ¹áõù Ϲ³éݳù §»Ï»Õ»ó³Ï³Ý ½μáë³ßñçÇϦ: ¸áõù ϳñáÕ »ù ÏáñóÝ»É Ó»ñ ûÍáõÃÛáõÝÁ, áñáíÑ»ï¨ Ñ³ëï³ïí³Í ϳ٠³ñÙ³ï³ó³Í ã»ù Ù»Ï í³ÛñáõÙ: ²ÛÝ Í³éÁ, áñÇÝ ÙÇ ù³ÝÇ ³ÙÇëÁ Ù»Ï ³ñÙ³ï³ËÇÉ »Ý ³ÝáõÙ ¨ Ýáñ ÑáÕÇ Ù»ç ïÝÏáõÙ, ãÇ Ï³ñáÕ μ³í³Ï³Ý³ã³÷ ½áñ³óÝ»É Çñ ³ñÙ³ïÝ»ñÁ` åïáõÕ ï³Éáõ ѳٳñ: γñ¨áñ ¿ Ñá·¨áñ³å»ë ÏñÃí»É` ·ïÝí»Éáí Ù»Ï Ñá·¨áñ Çß˳ÝáõÃÛ³Ý Ý»ñùá: ºÃ» Ó»½ ѳٳñ ¹Åí³ñ ¿ Ñݳ½³Ý¹í»É Ó»ñ ÑáííÇ Ñá·¨áñ Çß˳ÝáõÃÛ³ÝÁ, ³å³ ÝáõÛÝå»ë ¹Åí³ñ ÏÉÇÝÇ Ñݳ½³Ý¹í»É


119

²ëïÍá Ñá·¨áñ Çß˳ÝáõÃÛ³ÝÁ: Æñ³Ï³ÝáõÙ, ÝÙ³Ý í³ñùáí ¹áõù ѳÛïÝáõÙ »ù ²ëïÍáõÝ, áñ ã»ù ϳñáÕ Ï³Ý·áõÝ ÙÝ³É ¹Åí³ñ å³Ñ»ñÇÝ: ²Û¹ ¹»åùáõÙ, ÇÝãå»±ë ²ëïí³Í ϳñáÕ ¿ ·áñÍ³Í»É Ó»½` ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñáíí»Éáõ ¨ ËáñÑáõñ¹Ý»ñ ï³Éáõ ѳٳñ: Üñ³Ý ѳñϳíáñ »Ý áõÅ»Õ Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ ϳݷáõÝ ÏÙÝ³Ý áõÅ·ÇÝ ù³ÙÇÝ»ñÇ ¨ ÷áÃáñÇÏÝ»ñÇ Å³Ù³Ý³Ï: Üñ³Ý ѳñϳíáñ »Ý Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ Ýëï»É ¨ ѳÝÓÝ»É »Ý Çñ»Ýó ùÝÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ´³óÇ ³Û¹, »Ã» Ù»Ýù ã»Ýù ëáíáñ»É Ñݳ½³Ý¹í»É Ù»ñ ³é³çÝáñ¹Ý»ñÇ Çß˳ÝáõÃÛ³ÝÁ, ÇÝãá±õ ³ÛÉ Ù³ñ¹ÇÏ å»ïù ¿ Ñݳ½³Ý¹í»Ý Ù»½, »ñμ Ù»Ýù Çß˳ÝáõÃÛáõÝ áõݻݳÝù: àÙ³Ýù »Ï»Õ»óÇ ·Ý³Éáõ ÷á˳ñ»Ý áñáßáõÙ »Ý ùñÇëïáÝ»³Ï³Ý Ñ»éáõëï³ï»ëáõÃÛáõÝ ¹Çï»É ϳ٠鳹ÇáѳÕáñ¹áõÙÝ»ñ Éë»É: ºë ϳë»Ù Ñ»ï¨Û³ÉÁ` ùñÇëïáÝ»³Ï³Ý Ñ»éáõëï³³ÉÇùÁ ãÇ ÷á˳ñÇÝáõÙ »Ï»Õ»óáõÝ: Þ÷Ù³Ý μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝÁ ³ÛÉ Ñ³í³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ Ñ»ï »Ýó¹ñáõÙ ¿, áñ ¹áõù ëÇñá å³Ï³ë áõÝ»ù: ê³ ¿ å³ï׳éÁ, áñ ³é³ÝÓÇÝ »ù »ñÏñå³·áõÙ ²ëïÍáõÝ, μ³Ûó ³é³ÝÓݳݳÉáí` Ñ»ßïáñ»Ý ÃßݳÙáõ ½áÑÁ Ϲ³éݳù: Ò»ñ ÏáÕùÇÝ ãÇ ÉÇÝÇ áã áù` Ëñ³Ëáõë»Éáõ ¨ ËáñÑáõñ¹Ý»ñ ï³Éáõ ѳٳñ: ÄáÕáíáÕ 4.9,10-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ »ñÏáõëÁ Ù»ÏÇó É³í ¿, ¨ »Ã» Ù»ÏÝ ÁÝÏÝÇ, ÙÛáõëÁ Ïμ³ñÓñ³óÝÇ Ýñ³Ý, μ³Ûó »Ã» ݳ Ù»Ý³Ï ¿, ³å³ ãÇ ÉÇÝÇ áã áù, áí Ïû·ÝÇ Ýñ³Ý` ÝáñÇó ϳݷݻÉ: ÂßݳÙÇÝ Ï³ñáÕ ¿ Ñ»ßïáñ»Ý ëË³É ·³Õ³÷³ñÝ»ñ ë»ñÙ»É Ó»ñ ÙïùáõÙ Ù»ÝáõÃÛ³Ý Å³Ù³Ý³Ï, ¨ »Ã» Ó»ñ ÏáÕùÇÝ ãÉÇÝÇ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ, áí ϳñáÕ ¿ Ëáë»É ³Û¹ Ù³ëÇÝ Ó»½ Ñ»ï ¨ óñ»É ¹ñ³Ýù, ¹áõù ÏÑ»é³Ý³ù ²ëïÍáõó: ÄáÕáíáÕ 4.12. §…¨ »ñ»ùå³ïÇÏ Ã»ÉÁ ßáõïáí ãÇ ÏïñíǦ: ÂßݳÙáõ ˳μ»áõÃÛ³Ý Ù³ëÝ ¿` ³ë»É Ó»½, áñ ¹áõù ϳñáÕ »ù ù³ÛÉ»É ²ëïÍá Ñ»ï` ³é³Ýó Ù³ë ϳ½Ù»Éáõ ѳí³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ ËÙμÇ: ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ å³ïíÇñáõÙ ¿` ß÷í»É Çñ³ñ Ñ»ï: ºÃ» Ù»Ýù Ññ³Å³ñíáõÙ »Ýù, Ý߳ݳÏáõÙ ¿` ÷áñÓáõÙ »Ýù ³ÝÏ³Ë ÉÇÝ»É ¨ ãÑݳ½³Ý¹í»É ²ëïÍáõÝ, ÇÝãÁ Ù»Õù ¿: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ñݳ½³Ý¹ ÉÇÝ»Ýù, áñå»ë½Ç ûÍáõÃÛáõ-


120

ÝÁ ÑáëÇ Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ` û° Ý»ñùáõëï, û° ³ñï³ùáõëï: êå³éí»ÉÇë` Ù»Ýù å»ïù ¿ ÏñÏÇÝ Éóí»Ýù, ë³Ï³ÛÝ »Ã» Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ Ù»Õù ÉÇÝÇ, Ù»Ýù ã»Ýù ϳñáճݳ ëï³Ý³É Üñ³ÝÇó: ºμñ³Û»óÇÝ»ñÇ 10.25. §ºí ãÃáÕÝ»Ýù Ù»ñ` Çñ³ñ Ñ»ï ÅáÕáíí»ÉÁ,

ÇÝãå»ë áÙ³Ýó ëáíáñáõÃÛáõÝÝ ¿, μ³Ûó Çñ³ñ Ñáñ¹áñ»Ýù, ¨ ³ÛÝù³Ý ³í»ÉÇ, áñù³Ý ï»ëÝáõÙ »ù, áñ ûñÁ Ùáï»ó³Í ¿¦: ²ÛÉ Ëáëùáí` §¸áõù ãå»ïù ¿ Ñ»éáõ Ùݳù »Ï»Õ»ó³Ï³Ý ѳí³ùáõÛÃÝ»ñÇó, ÇÝãå»ë áÙ³Ýù ³ÝáõÙ »Ý, ³ÛÉ å»ïù ¿ ѳí³ùí»ù ÙdzëÇÝ ¨ Ëñ³Ëáõë»°ù ÙÇÙÛ³Ýó¦: ² ÐáíѳÝÝ»ë 1.7. §´³Ûó »Ã» ÉáõÛëÇ Ù»ç Ù³Ý ·³Ýù, ÇÝãå»ë ܳ ¿ ÉáõÛëÇ Ù»ç, ѳÕáñ¹áõÃÛáõÝ áõÝ»Ýù Çñ³ñ Ñ»ï, ¨ Üñ³ àñ¹Ç ÐÇëáõë øñÇëïáëÇ ³ñÛáõÝÁ Ù»½ ëñμáõÙ ¿ ³Ù»Ý Ù»ÕùÇó¦: ºñμ»ÙÝ ²ëïí³Í ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë, áñ ß÷í»ù áñáß Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï` Æñ Ùï³¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñáí: ØÇ·áõó» ܳ ÃáõÛÉ ï³, áñ Ó»½ Ñ»ï ï³ñμ»ñ ïÑ³× ¹»åù»ñ å³ï³Ñ»Ý, áñå»ë½Ç ½áñ³óÝÇ Ó»½, áñÁ ÏÝå³ëïÇ Ó»ñ Ñá·¨áñ ³×ÇÝ: ²ÛÝ Ñ³Ï³é³ÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝù ³é³ç³ó»É »Ý Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ, ²ëïí³Í Ïû·ï³·áñÍÇ áñå»ë ó³ïϳѳñóÏ` Ó»ñ ³é³ç˳ճóÙ³Ý Ñ³Ù³ñ: ÐÇß»°ù Ðáíë»÷Ç ÷áñÓáõÃÛáõÝÁ μ³ÝïáõÙ: ¸áõù ³ÝÑݳ½³Ý¹áõÃÛ³Ùμ Ïí³ñí»ù, »Ã» íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ¨ ѳϳé³Ï ²ëïÍá ϳÙùÇ` ÃáÕÝ»ù ѳí³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ Ñ³í³ùáõÛÃÁ: ºÃ» ²ëïí³Í Ùï³¹ñí³Í ¿ û·ï³·áñÍ»É áñ¨¿ Çñ³íÇ׳Ï` áñå»ë ÷áñÓáõÃÛáõÝ Ï³Ù Ù³ñ½áõÙ Ó»ñ ³é³ç˳ճóÙ³Ý Ñ³Ù³ñ, ÇëÏ ¹áõù Ñ»é³Ý³ù ¹ñ³ å³ï׳éáí, Ý߳ݳÏáõÙ ¿` ¹áõù Ó³ËáÕí»É »ù, μ³ó »ù ÃáÕ»É Ó»ñ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÁ ¨ ß»Õ»É »ù Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ ³ÛÝ ÁÝóóùÇó, áñ ²ëïí³Í ë³ÑÙ³Ý»É ¿ñ: ²Û¹å»ë í³ñí»Éáí, ¹áõù ÝáõÛÝå»ë μ³ó ÏÃáÕÝ»ù ³ÛÝ ³é³ùÇÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝù ϳñáÕ ¿Çù Ó»éù μ»ñ»É:

¸áõù ¹»é ã»±ù ³Ýó»É ³Û¹ ÷áñÓáõÃÛáõÝÁ ²Ûëûñ ß³ï ѳí³ï³óÛ³ÉÝ»ñ ϳ°Ù ݳѳÝç»É »Ý, ϳ°Ù Ñ»é³ó»É »Ý »Ï»Õ»óáõó íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí: ºÃ» Ù»Ýù ãѳÕóѳñ»Ýù íÇ-


121

ñ³íáñ³ÝùÁ ²ëïÍá ÊáëùÇ û·ÝáõÃÛ³Ùμ ¨ ³ÛÝ ÉáõÛëÇ Ý»ñùá, û áí »Ýù Ù»Ýù øñÇëïáëÇ Ù»ç, ÏÁÝÏÝ»Ýù ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÁ: ìÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï׳éáí ë»ñÁ ë³éãáõÙ ¿, ³ÛÝå»ë áñ, íÇñ³íáñ³ÝùÁ μ³ó³ë³μ³ñ ¿ ³½¹áõÙ Ù»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ íñ³: ²Ûëûñ ß³ï ÁÝÏ»ñ³Ï³Ý ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ Ïáïñí³Í, ˳óñí³Í ϳ٠˽í³Í »Ý, ÇëÏ ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ ·Ý³ó»É »Ý ³é³ÝÓÇÝ ×³Ý³å³ñÑÝ»ñáí: ìÇñ³íáñ³ÝùÁ ѳݷ»óÝáõÙ ¿ ³ï»ÉáõÃÛ³Ý ¨ ¹³í³×³ÝáõÃÛ³Ý, ¨ ³Û¹ å³ï׳éáí, ¹ñ³ ѻ勉ÝùÝ»ñÝ ³Õ»ï³ÉÇ »Ý: ØdzÛÝ ²ëïÍá ßÝáñÑùÁ ϳñáÕ ¿ μÅßÏáõÃÛáõÝ ¨ í»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙ μ»ñ»É ÝÙ³Ý Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñáõÙ: àñáß Ù³ñ¹ÇÏ íÇñ³íáñíáõÙ »Ý, »ñμ ÙÛáõëÝ»ñÁ ϳï³ñáõÙ »Ý ²ëïÍá ·áñÍÁ: ÜáõÛÝÇëÏ »Ï»Õ»óáõ Ý»ñëáõÙ Ï³Ý ¹³í³¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñ ¨ ³ÝѳٳӳÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñ: سñ¹ÇÏ íÇ×áõÙ »Ý ³ÝÝß³Ý Ñ³ñó»ñÇ ßáõñç, ÇÝãåÇëÇù »Ý` »ñ³Åßï³Ï³Ý ٻݻñ·»ñÁ, Ýëï³ï»Õ»ñÁ ϳ٠ͳÕÇÏÝ»ñÇ ¹³ë³íáñáõÃÛáõÝÁ »Ï»Õ»óáõÙ: ÜÙ³Ý ³Ýϳñ¨áñ ѳñó»ñÁ ß÷áÃÙáõÝù ¨ íÇñ³íáñ³Ýù »Ý ³é³ç³óÝáõÙ ³ÛÝ ³ëïÇ׳Ý, áñ áÙ³Ýù Ñ»é³ÝáõÙ »Ý Çñ»Ýó »Ï»Õ»óÇÝ»ñÇó: ºñμ»ÙÝ íÇñ³íáñí³Í Ù³ñ¹ÇÏ Éáõé ã»Ý Ñ»é³ÝáõÙ, ³ÛÉ` íñ¹áíÙáõÝùÇ, ½³ÛñáõÛÃÇ, ³ï»ÉáõÃÛ³Ý ¨ íñÇųéáõÃÛ³Ý ÙÃÝáÉáñï »Ý Ó¨³íáñáõÙ: Ü»»ÙÇ³Ý ²ëïÍá ͳé³ÛáÕ ¿ñ, áí Ù»Í Ñ³Ï³é³ÏáõÃÛ³Ý Ñ³Ý¹Çå»ó ê³Ý³μ³Õ³ïÇó, îáõμdzÛÇó, ¶»ë³ÙÇó ¨ ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó, »ñμ áñáß»ó ÏñÏÇÝ Ï³éáõó»É ºñáõë³Õ»ÙÇ å³ñÇëåÝ»ñÁ: ²Ûë ³Ù»ÝÁ ϳï³ñí»ó` ãÝ³Û³Í ³ÛÝ ÷³ëïÇÝ, áñ ²ëïí³Í ѳëï³ï»É ¿ñ ³Û¹ ݳ˳·ÇÍÁ: ²Û¹ Ù³ñ¹ÇÏ μ³ñϳó³Í ¿ÇÝ. Ýñ³Ýù ͳÕñáõÙ ¿ÇÝ Ü»»ÙdzÛÇÝ ¨ ÷áñÓáõÙ ¿ÇÝ ËáãÁݹáï»É Ýñ³ ·áñÍÇÝ, μ³Ûó ݳ ãß»Õí»ó ¨ ³Ýí³ñ³Ý Ùݳó, ݳ¨ ãíÇñ³íáñí»ó ¨ ã÷áñÓ»ó íñ»Å ÉáõÍ»É: ܳ ¹ÇÙ»ó ²ëïÍáõÝ ¨ Ëݹñ»ó Üñ³ û·ÝáõÃÛáõÝÁ: Üñ³Ýù ¹³í»ñ ÝÛáõûóÇÝ` Ü»»ÙdzÛÇÝ ëå³Ý»Éáõ ѳٳñ, μ³Ûó ³Û¹ Íñ³·ñ»ñÁ Ó³ËáÕí»óÇÝ, áñáíÑ»ï¨ ²ëïÍá Ó»éùÁ Ýñ³ íñ³ ¿ñ (ï»°ë Ü»»Ùdz 2.19,20, ·ÉáõË 4 ¨ 6): ´³ËáõÙÝ»ñ ¨ í»×»ñ ï»ÕÇ »Ý áõÝ»Ýáõ٠ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý μáÉáñ ß»ñï»ñÇÝ å³ïϳÝáÕ Ù³ñ¹Ï³Ýó ÙÇç¨, áñáÝù ëáíáñ³μ³ñ ³é³ç³óÝáõÙ »Ý μ³ñÏáõÃÛáõÝ, Ñáõë³Ñ³ïáõÃÛáõÝ, ¹Å·áÑáõÃÛáõÝ, ß÷á-


122

ÃáõÃÛáõÝ ¨ ³ÛÉÝ: ÜáõÛÝÇëÏ ÐÇëáõëÇ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÁ ã¿ÇÝ Ï³ñáÕ³ÝáõÙ Ëáõë³÷»É ³ÝѳٳӳÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇó: Üñ³Ýù Ùñó³ÏóáõÙ ¿ÇÝ ¹ÇñùÇ ¨ ׳ݳãÙ³Ý Ñ³Ù³ñ (ï»°ë ÔáõÏ. 9.46-48): àÙ³Ýù Ó·ïáõÙ »Ý áñ¨¿ ¹Çñù ½μ³Õ»óÝ»É »Ï»Õ»óáõÙ, ¨ »ñμ Ù»ñÅíáõÙ »Ý, íÇñ³íáñíáõÙ »Ý ¨ Ñ»é³ÝáõÙ í³ï ½·³óÙáõÝùÝ»ñáí: ÄáÕáíáÕ ·ñùÇ 7.20-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ ãϳ ÝáõÛÝÇëÏ Ù»Ï Ù³ñ¹ ³Ûë »ñÏñÇ íñ³, áñ Ùßï³å»ë μ³ñÇ ¿ ·áñÍáõÙ ¨ »ñμ»ù ãÇ Ù»Õ³ÝãáõÙ: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ùï³å³Ñ»Ýù ë³ ¨ ³ñ³·áñ»Ý Ý»ñ»Ýù Ù³ñ¹Ï³Ýó: ²é³çÇÝ ÐáíѳÝÝ»ë 1.8-10-áõÙ ÝáõÛÝå»ë ·ñí³Í ¿. §ºÃ» ³ë»Ýù, û Ù»Õù ãáõÝ»Ýù, Ù»ñ ³ÝÓ»ñÁ ˳μáõÙ »Ýù, ¨ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ ãϳ Ù»½³ÝáõÙ…¦: ê³Ï³ÛÝ Ùßï³å»ë ÏÉÇÝ»Ý Ëéáí³ñ³ñÝ»ñ, áíù»ñ í»×»ñ ϳé³ç³óÝ»Ý ÁÝï³ÝÇùáõÙ, ³ß˳ï³í³ÛñáõÙ, »Ï»Õ»óáõÙ ¨ ³ÛÝï»Õ, áñï»Õ ³åñáõÙ »Ý: ²Ûë Ù³ñ¹ÇÏ íÇñ³íáñ³ÝùÇ ½áÑ »Ý, ³ÛÝå»ë áñ, ѳí³Ý³Ï³Ý ¿, áñ Ýñ³Ýù ó³í å³ï׳é»Ý áõñÇßÝ»ñÇÝ` ³é³Ýó ѳëϳݳÉáõ: Ø»ñ ÏáÕùÇÝ Ùßï³å»ë ÏÉÇÝ»Ý ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹ÇÏ, áíù»ñ Ó·ïáõÙ »Ý áõß³¹ñáõÃÛáõÝ ·ñ³í»É, μ³Ùμ³ë³ÝùÝ»ñ ï³ñ³Í»É ¨ ïñïÝç³É: ¸áõù ã»ù ϳñáÕ ·áѳóÝ»É μáÉáñÇÝ, ϳ٠³ÛÝå»ë ³Ý»É, áñ μáÉáñÁ Ùßï³å»ë »ñç³ÝÇÏ ÉÇÝ��Ý, áñáíÑ»ï¨ áñáß Ù³ñ¹ÇÏ »ñμ»ù ã»Ý ѳٳӳÛÝÇ Ó»½ Ñ»ï, ÇÝã ¿É ³ë»ù: سñ¹ÇÏ Ï³ñáÕ »Ý íÇñ³íáñí»É Ó»½ÝÇó, ÝáõÛÝÇëÏ »Ã» ¹áõù ϳï³ñáõÙ »ù ²ëïÍá ·áñÍÁ, ÇÝãå»ë Ü»»ÙdzÛÇ ¹»åùáõÙ: ºñμ Æëñ³Û»É ÅáÕáíáõñ¹Ý ³Ý³å³ïáõÙ ¿ñ, Øáíë»ëÁ å»ïù ¿ ·áñÍ áõݻݳñ ÷ÝÃ÷ÝóóáÕ ¨ ³åëï³Ùμ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï` Çñ ë»÷³Ï³Ý ÅáÕáíñ¹Çó (Âíáó 11,14 ¨ 16): Üñ³ ѳÙμ»ñáõÃÛ³Ý μ³Å³ÏÁ Éóí»ó Ýñ³Ýó ùÝݳ¹³ïáõÃÛ³Ý, ¹Å·áÑáõÃÛ³Ý ¨ ïñïáõÝçÇ å³ï׳éáí, ¨ ݳ å³ï³ë˳ݻó ³Û¹ ³Ù»ÝÇÝ Ù»Í μ³ñÏáõÃÛ³Ùμ: Øáíë»ëÝ ³åëï³ÙμÝ»ñ ¿ñ ³Ýí³ÝáõÙ Ýñ³Ýó: Üñ³ Ëáëùáí` ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó í³ñùÁ ã³÷³½³Ýó ͳÝñ μ»é ¿ñ Ýñ³ ѳٳñ` áñå»ë ³é³çÝáñ¹Ç: ê³Ï³ÛÝ Ýñ³ ³ÕáÃùÝ»ñÁ »ë³Ï»ÝïñáÝ ã¿ÇÝ ¨ Éóí³Í ã¿ÇÝ ³ï»ÉáõÃÛ³Ùμ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳݹ»å: Øáíë»ëÁ μ³ñ»Ëáë³Ï³Ý ³ÕáÃùÝ»ñ ¿ñ μ³ñÓñ³óÝáõÙ ÅáÕáíñ¹Ç ѳٳñ: ØÇ ³Ý·³Ù ݳ ³Õ³Õ³Ï»ó ²ëï-


123

ÍáõÝ. §ºë Ù»Ý³Ï ã»Ù ϳñáÕ Ïñ»É ³Ûë ³ÙμáÕç ÅáÕáíñ¹ÇÝ, ë³ ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ ß³ï ͳÝñ ¿…¦ (Âíáó 11.14,15): ²ëïí³Í å³ï³ë˳ݻó Ýñ³ ³ÕáÃùÇÝ ¨ ϳñ·³¹ñ»ó ÁÝïñ»É ÛáóݳëáõÝ Í»ñ»ñÇ, áíù»ñ ëï³ó³Ý ²ëïÍá Ðá·ÇÝ` Ýñ³ ûÍáõÃÛ³Ý Ý»ñùá, áñå»ë½Ç û·Ý»ÇÝ Ýñ³Ý` Ïñ»É å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÁ ³ÙμáÕç ÅáÕáíñ¹Ç ѳٳñ: ºÃ» Ó»½ íÇñ³íáñ»É »Ý, ³Ûë »ñ·Ç μ³é»ñÁ Ïμ³ñÓñ³óÝ»Ý Ó»½.

γñÇù ãϳ, áñ ³Ýѳݷëï³Ý³ë, ºí í³Ë»Ý³É å»ïù ã¿. ²é³íáïÛ³Ý áõñ³ËáõÃÛáõÝ ¿ ·³ÉÇë, Ü»ÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ùßï³Ï³Ý ã»Ý: àñáíÑ»ï¨ ÐÇëáõëÁ ùá ÁÝÏ»ñÝ ¿, ܳ ÏëñμÇ ³ñóáõÝùÝ»ñ¹, ºÃ» ëÇñï¹ Ïáïñí»É ¿, ²ë³` μ³ñÓñ³óÝ»Éáí Ó»éù»ñ¹. ºë ·Çï»Ù, áñ ÏѳÕû°Ù, ºë ·Çï»Ù, áñ ã»°Ù ÁÝÏÝÇ, γñ¨áñ ã¿, û ÇÝã ¿ ϳï³ñí»É, øá Ó»éùáõÙ ¿ ÏÛ³ÝùÁ ÇÙ: ºë ·Çï»Ù, áñ ÏѳÕû°Ù, ºë ·Çï»Ù, áñ ã»°Ù ÁÝÏÝÇ, γñ¨áñ ã¿, û ÇÝã ¿ ϳï³ñí»É, øá Ó»éùáõÙ ¿ ÏÛ³ÝùÁ ÇÙ:


¶ÉáõË

9 Þ³ñÅí»É ³é³ç §î»ñ ºÑáí³ÛÇ Ðá·ÇÝ ÇÝÓ íñ³ ¿, Áëï áñáõÙ î»ñÝ ûÍ»É ¿ ÇÝÓ. ܳ áõÕ³ñÏ»É ¿ ÇÝÓ` ³Õù³ïÝ»ñÇÝ ³í»ïÇù ï³Éáõ, Ïáïñ³Í ëÇñï áõÝ»óáÕÝ»ñÇÝ μÅßÏ»Éáõ, ·»ñÇÝ»ñÇÝ ³½³ïáõÃÛáõÝ Ññ³ï³ñ³Ï»Éáõ ¨ ϳåÛ³ÉÝ»ñÇÝ` ³ñÓ³ÏáõÙ¦:

ºë³ÛÇ 61.1 ê³ï³Ý³Ý û·ï³·áñÍáõÙ ¿ ³ÛÝ Ëáëù»ñÁ, áñ ³ëí»É »Ý Ó»ñ Ù³ëÇÝ` áñå»ë ûñÇÝ³Ï³Ý ÑÇÙù` Çñ Ý»ï»ñÁ Ó»½ íñ³ μ³ó ÃáÕÝ»Éáõ ѳٳñ, ¨ ¹ñ³Ýù Çñ³Ï³Ý³ÝáõÙ »Ý Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: Êáëù»ñÁ` Ñá·Ç »Ý, ¨ μ³óÇ ³Û¹` ³ñ³ñã³·áñÍáõÃÛ³Ý ÑÇÙùÝ »Ý: ²ëïí³Í Ëáëù»ñ ³ë³ó, ¨ ¹ñ³Ýù Ù³ñÙÇÝ ¹³ñÓ³Ý: ø³ÝÇ áñ ܳ ëï»ÕÍ»ó Ù»½ Æñ å³ïÏ»ñáí, ³ÛÝ Ëáëù»ñÁ, áñ Ù»Ýù ³ëáõÙ »Ýù, Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝ ëï»ÕÍ»Éáõ Ý»ñáõÅ áõÝ»Ý: ²Ñ³ û ÇÝãáõ »ñμ Ù»ñ ¹»Ù ³Ý»ÍùÝ»ñ, μ³ó³ë³Ï³Ý ¨ ³Ýí³Û»É Ëáëù»ñ »Ý ³ëíáõÙ, ¹ñ³Ýù ϳñáÕ »Ý ³½¹»óáõÃÛáõÝ áõݻݳÉ: ê³ï³Ý³Ý Áݹ³Ù»ÝÁ å»ïù ¿ ³ÝÇ Ñ»ï¨Û³ÉÁ (¨ ݳ ³ÝáõÙ ¿ ¹³). Çñ³Ï³Ý³óÝÇ ³ÛÝ μ³ó³ë³Ï³Ý Ëáëù»ñÁ, áñ Ù³ñ¹ÇÏ ³ë»É »Ý Ù»ñ ¹»Ù: ܳ ó÷³ÝóáõÙ ¿ Ù»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ù»ç ³ÛÝ ³Ýóù»ñáí, áñ Ù»Ýù μ³óáõÙ »Ýù` Ù»ñ ëË³É Ï»Ýë³á×Ç Ï³Ù ·áñÍ»ñÇ å³ï׳éáí: ²Ûë Ëáëù»ñÁ Ýñ³ ³é³ç³¹ñ³ÝùÝ»ñÝ »Ý ¹³éÝáõÙ, ¨ ݳ Ù»Í áõñ³ËáõÃÛ³Ùμ Çñ³Ï³Ý³óÝáõÙ ¿ ¹ñ³Ýù: ²Ñ³ û ÇÝãáõ Ù»Ýù å»ïù ¿


126

½·áõÛß ÉÇÝ»Ýù, û ÇÝã »Ýù ËáëáõÙ: ºñμ ã³÷³½³Ýó μ³ñϳó³Í »Ýù ¨ ã³ñ Ëáëù»ñ »Ýù ³ëáõÙ, ÙÇ·áõó» Ùï³Í»Ýù Ñ»ï¨Û³ÉÁ. Çñ³Ï³ÝáõÙ Ù»Ýù ã¿ÇÝù ó³Ýϳݳ, áñ ³Û¹ Ëáëù»ñÁ μ³é³óÇáñ»Ý ϳï³ñí»ÇÝ ³ÛÝ Ù³ñ¹áõ Ñ»ï, áõÙ ¹ñ³Ýù áõÕÕí³Í ¿ÇÝ: ê³Ï³ÛÝ Ñ»Ýó áñ ¹³éÁ Ëáëù»ñÝ ³ëíáõÙ »Ý, ¹ñ³Ýù ³½³ï³·ñíáõÙ »Ý Ñá·¨áñ Çñ³Ï³ÝáõÃÛ³Ý Ù»ç, ¨ ë³ï³Ý³Ý ûñÇÝ³Ï³Ý Çß˳ÝáõÃÛáõÝ ¿ ëï³ÝáõÙ ¹ñ³Ýù Çñ³·áñÍ»Éáõ ѳٳñ: ܳ ßñçáõÙ ¿ ÙéÝã³óáÕ ³éÛáõÍÇ å»ë` ëå³ë»Éáí ÝÙ³Ý Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, ¨ ³Ýѳå³Õ áñëáõÙ ¿ ¹ñ³Ýù: ê³ï³Ý³Ý û·ï³·áñÍáõÙ ¿ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ ³é³Ýó Ùï³Í»Éáõ Ëáëáõ٠ϳ٠μ³Ùμ³ëáõÙ »Ý` Ó»ñ ѳëó»ÇÝ ó³íáí ¨ ï³é³å³Ýùáí ÉÇ Ëáëù»ñ ³ë»Éáõ ѳٳñ: Üñ³Ýù ϳñáÕ »Ý μ³ñϳóÝ»É Ó»½ ϳ٠ëïÇå»É, áñ íñ¹áíí³Í, íÇñ³íáñí³Í, Ù»ñÅí³Í, ¹³í³×³Ýí³Í ϳ٠×Ýßí³Í ½·³ù: ¸áõù íÇñ³íáñ³Ýù »ù ½·áõÙ μ³ó³ë³Ï³Ý ùÝݳ¹³ïáõÃÛ³Ý å³ï׳éáí, Ó»ñ Ëáëù»ñÝ ³Õ³í³ÕíáõÙ »Ý, Ó»ñ ѳëó»ÇÝ Ñ³ÛÑáÛ³ÝùÝ»ñ ¨ ëï»ñ »Ý áõÕÕíáõÙ ¨ ³ÛÉÝ: ÆÝã-áñ Ù»ÏÁ ϳñáÕ ¿ ¹Çï³íáñÛ³É ÷áñÓ»É í³ñϳμ»Ï»É Ó»½: »¨ ë³ï³Ý³Ý ¹³ñÓñ»É ¿ Ó»½ Çñ ÃÇñ³ËÁ, Ó»ñ ³ñÓ³·³ÝùÝ ¿ áñáß»Éáõ` ³ñ¹Ûá±ù Ýñ³ Íñ³·ÇñÁ ѳçáÕí»Éáõ ¿, û± áã: ²ÛÉ Ëáëùáí` ݳ áõÝÇ Ó»ñ ÃáõÛÉïíáõÃÛ³Ý ¨ ѳٳ·áñͳÏóáõÃÛ³Ý Ï³ñÇùÁ: ÐÇëáõëÁ ã³ÝÇÍ»ó Ýñ³Ýó, áíù»ñ ѳϳé³ÏíáõÙ ¿ÇÝ Æñ»Ý. ¹áõù ÝáõÛÝå»ë ãå»ïù ¿ ³Û¹å»ë í³ñí»ù: Üñ³ Ëáëù»ñÁ Ùßï³å»ë ÙËÇóñáõÃÛáõÝ, áÕáñÙáõÃÛáõÝ ¨ ßÝáñÑù ¿ÇÝ Ñ³Õáñ¹áõÙ, ¨ Ù»Ýù å»ïù ¿ ѻ層Ýù Üñ³ ûñÇݳÏÇÝ` Ùáé³Ý³Éáí ¨ Ý»ñ»Éáí: ºñμ Ù»Ýù ûñÑÝáõÙ »Ýù Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ ¨ Ýñ³Ýó, áíù»ñ ëË³É »Ý í³ñíáõÙ Ù»½ Ñ»ï, Ýñ³Ýó ·ÉËÇÝ Ïñ³Ï» ϳÛÍ»ñ »Ý ѳí³ùíáõÙ (ï»°ë ÐéáÙ. 12.20):


127

вβè²ÎìºÈ ê²î²Ü²ÚÆ Ø²ðî²ì²ðàôÂÚ²ÜÀ ². Üáñá·»°ù Ó»ñ Ñá·ÇÝ ²Ù»Ý³Ï³ñ¨áñ μ³Ý»ñÇó Ù»ÏÁ, áñ å»ïù ¿ ³Ý»ù ë³ï³Ý³ÛÇ Ù³ñï³í³ñáõÃÛ³ÝÁ ѳϳé³Ïí»Éáõ ѳٳñ, Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. Ùßï³å»ë Ýáñá·»°ù Ó»ñ Ñá·ÇÝ` ϳñ¹³Éáí êáõñμ ·ÇñùÁ: àñù³Ý ³í»ÉÇ »ù ϳñ¹áõÙ ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ ¨ ß÷íáõÙ ²ëïÍá Ñ»ï, ³ÛÝù³Ý ܳ ³í»ÉÇ ¿ ËáëáõÙ Ó»½ Ñ»ï Æñ Ðá·áõ ÙÇçáóáí, ¨ ³ÛÝù³Ý ³í»ÉÇ »ù ׳ݳãáõÙ áõ ѳëϳÝáõÙ Üñ³Ý ¨ Üñ³ ϳÙùÁ` Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ: ºñμ Ùï»ñÙáñ»Ý ׳ݳãáõÙ »ù êáõñμ ·ÇñùÁ, Ó»ñ Ý»ñëáõÙ ½³Ý³½³ÝáõÃÛáõÝ ¿ ½³ñ·³ÝáõÙ: ¸áõù ½·áÝ »ù ¹³éÝáõÙ ¨ ׳ݳãáõÙ »ù ë³ï³Ý³ÛÇ Ù³ñï³í³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝó Ýå³ï³ÏÁ` Ó»½ íÇñ³íáñ³Ýù ѳëóÝ»ÉÝ ¿: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï ¹áõù å³ñ½³å»ë ϳñáÕ »ù áñáßáõ٠ϳ۳óÝ»É, áñ ã»ù ÁݹáõÝ»Éáõ íÇñ³íáñ³ÝùÁ: ÌÇͳջ°ù ¨ ³ë»°ù` §»ïÇ°ë ·Ý³¦, áñáíÑ»ï¨ Ñ³ëϳÝáõÙ »ù Ýñ³ Ýå³ï³ÏÁ: Üñ³ Íñ³·ñ»ñÝ ³Ûɨë ã»Ý ѳçáÕíÇ: ´. ´³°ó ÃáÕ»ù ØÇ° å³Ñ»ù íÇñ³íáñ³ÝùÁ, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ μ³½Ù³ÃÇí ³Ýó³ÝϳÉÇ Ñ»ï¨³ÝùÝ»ñ ¿ áõÝ»ÝáõÙ: ²ÛÝ ³ñÙ³ïÝ»ñ ¿ ·óáõÙ, ³Ùñ³ÝáõÙ ¿ ¨ åïáõÕÝ»ñ ¿ ï³ÉÇë: ºñμ ÙáɳËáïÁ Ýáñ ¿ ëÏëáõÙ ³×»É ¨ ³ÝÙÇç³å»ë ³ñÙ³ï³ËÇÉ ¿ ³ñíáõÙ, ³ÛÝ ãÇ Ñ³ëóÝáõ٠ٻͳݳÉ, ÷³Ã³Ãí»É Çñ ÏáÕùÇÝ ·ïÝíáÕ Ù߳ϳμáõÛë»ñÇÝ ¨ ˻չ»É ¹ñ³Ýù: Ø»Ýù å»ïù ¿ ï³Ýù ²ëïÍá ³ñù³ÛáõÃÛ³Ý åïáõÕÝ»ñÁ: ìÇñ³íáñí³Í ùñÇëïáÝ۳ݻñÁ ½ñÏíáõÙ »Ý Ðá·áõ åïáõÕÁ ï³Éáõ ϳñáÕáõÃÛáõÝÇó, áñáíÑ»ï¨ Ýñ³Ýó ëñï»ñÁ ¹³éÝáõÃÛ³Ùμ ³Õïáïí³Í ³Ýμ»ññÇ ÑáÕÇ å»ë »Ý: »¨ Ýñ³Ýù ¹»é ϳñáÕ »Ý ÁݹáõÝ»É Ðá·áõ å³ñ·¨Ý»ñÁ, ë³Ï³ÛÝ Ðá·áõ åïáõÕÁ` ë»ñÁ, áõñ³ËáõÃÛáõÝÁ, ˳ճÕáõÃÛáõÝÁ, »ñϳÛݳÙïáõÃÛáõÝÁ, ù³ÕóñáõÃÛáõÝÁ, μ³ñáõÃÛáõÝÁ, ѳí³ï³ñÙáõÃÛáõÝÁ, Ñ»½áõÃ-


128

ÛáõÝÁ ¨ ÅáõÅϳÉáõÃÛáõÝÁ, áñÁ å»ïù ¿ Ùß³ÏíÇ, μ»ññÇ ÑáÕÇ Ï³ñÇù áõÝÇ Ù»ñ ëñïáõÙ: Êáõë³÷»°ù ó³Ýϳó³Í ï»ë³ÏÇ ÃßݳÙáõÃÛáõÝÇó, ½³ÛñáõÛÃÇó ¨ ¹³éÝáõÃÛáõÝÇó: §…áñ ÙÇ ¹³éÁ ³ñÙ³ï í»ñ ãμáõëÝÇ ¨ Ý»ÕáõÃÛáõÝ ï³, ¨ Ýñ³Ýáí ß³ï»ñÁ åÕÍí»Ý¦: ºμñ³Û»óÇÝ»ñÇ 12.15

¶. êÇñ»°ù ¨ Ý»ñ»°ù º÷»ë³óÇÝ»ñÇ 4.31,32-áõÙ äáÕáëÁ å³ïíÇñáõÙ ¿` Ñ»é³óÝ»É Ù»½ÝÇó ¹³éÝáõÃÛáõÝÁ, μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ, ½³ÛñáõÛÃÁ, ³Õ³Õ³ÏÝ»ñÁ, ã³ñ Ëáëù»ñÁ ¨ ùÇݳËݹñáõÃÛáõÝÁ: ²Ûë ³Ù»ÝÇ ÷á˳ñ»Ý ݳ å³ïíÇñáõÙ ¿ ÉÇÝ»É μ³ñÇ Ù»Ïë ÙÛáõëÇ Ñ³Ý¹»å, Ùßï³å»ë Ý»ñ»É ¨ ·Ã³ëÇñï ÉÇÝ»É, ÇÝãå»ë áñ ²ëïí³Í øñÇëïáëáõÙ Ý»ñ»ó Ù»½: Âá°õÛÉ ïí»ù ÐÇëáõëÇÝ` ÙÇç³Ùï»É, áñå»ë½Ç ܳ ϳñáճݳ μÅßÏ»É Ó»ñ í»ñù»ñÁ ¨ ³½³ï ³ñÓ³Ï»É Ó»½: ºñμ ÐÇëáõëÝ Æñ ³ß³Ï»ñïÝ»ñÇÝ å³ïíÇñ»ó Ý»ñ»É áã û Ûáà ³Ý·³Ù, ³ÛÉ` ÛáóݳëáõÝ ³Ý·³Ù ÛáÃ, ܳ ËáëáõÙ ¿ñ ÷á˳μ»ñ³Ï³Ý ÇÙ³ëïáí: ÐÇëáõëÁ ÝϳïÇ áõÝ»ñ, áñ ϳñ¨áñ ã¿, û ù³ÝÇ ³Ý·³Ù »Ý Ó»½ íÇñ³íáñ»É. ¹áõù å»ïù ¿ Ùßï³å»ë Ý»ñ»ù: ÆѳñÏ», Ý»ñ»ÉÁ ¹Åí³ñ ¿, μ³Ûó ݳ¨` ³ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý Ñ³Ï³ÃáõÛÝ ¿: ²ÛÝ í»ñ³÷áËáõÙ ¿ Ó»½, Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ, ÁÝï³ÝÇùÁ ¨ »Ï»Õ»óÇÝ, ¨ ÉóÝáõÙ ¿ Ó»½ ˳ճÕáõÃÛ³Ùμ: Ü»ñáõÙÁ ¹áõé ¿ μ³óáõ٠ѳßïáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ ¨ ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë, áñ ²ëïÍá ûÍáõÃÛáõÝÁ ¨ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³Ý³ñ·»É Ùáõïù ·áñÍ»Ý Ó»ñ ÏÛ³Ýù: Ü»ñ»°ù Ýñ³Ýó, áíù»ñ ó³í »Ý å³ï׳é»É Ó»½, ¨ ÐÇëáõëÁ ÏÝáñá·Ç áõ Ïí»ñ³Ï³Ý·ÝÇ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÁ:


129

¸. ²Õáû°ù ¨ ÏÇñ³é»°ù ÊáëùÁ ²ëïÍá ÊáëùÁ, áñÁ ѳÕÃáÕÇ ëáõñÁ ¨ ½»ÝùÝ ¿, ëñμ³óÝáõÙ áõ Ó¨³íáñáõÙ ¿ Ù»ñ ÙÇïùÁ, ϳÙùÁ ¨ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ, ݳ¨ μÅßÏáõÃÛáõÝ ¿ μ»ñáõÙ Ù»ñ ³ÝÓÇÝ ¨ ëñïÇÝ (ï»°ë ê³ÕÙ. 19.7-14, 119.105): ÐÇëáõëÝ ³ÕáÃáõÙ ¿ñ ²ëïÍáõÝ. §Üñ³Ýó ëáõñμ ³ñ³ øá ×ßÙ³ñïáõÃ-

Û³Ùμ. øá ÊáëùÁ` ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝ ¿… ºí ºë Ýñ³Ýó ѳٳñ ÆÙ ³ÝÓÁ ëáõñμ »Ù ³ÝáõÙ, áñ Ýñ³Ýù ¿É ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝáí ëñμí³Í ÉÇݻ݅ [³Õ³ãáõÙ »Ù] Ýñ³Ýó ѳٳñ ¿É, áñ… Ïѳí³ï³Ý… áñ ϳï³ñÛ³É ÉÇÝ»Ý ÙÇáõÃÛ³Ý Ù»ç…¦ (ÐáíѳÝÝ»ë 17.17-23): ²ÕáÃùÁ ÷áËáõÙ ¿ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñÁ ¨ ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë` ëï³Ý³É ²ëïÍá ÇÙ³ëïáõÃÛáõÝÁ ¨ ³é³çÝáñ¹áõÃÛáõÝÁ` ÉáõÍ»Éáõ ѳٳñ μáÉáñ ËݹÇñÝ»ñÁ, áñáÝó ÃíáõÙ »Ý íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ, ó³íÁ ¨ ¹ñ³Ýó ѻ勉ÝùÝ»ñÁ: Ø»ñ ÏÛ³ÝùÇ ³ÛÝ μݳ·³í³éÝ»ñÁ, áñ å»ïù ¿ ³é³í»É ½·áõß³íáñáõÃÛ³Ùμ ÑëÏ»Ýù` Ù»ñ ëÇñïÁ, ÙÇïùÁ ¨ É»½áõÝ »Ý: Ø»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ, Ùïù»ñÁ ¨ Ëáëù»ñÁ Ó¨³íáñáõÙ »Ý Ù»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï: Ø»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ Ù»Í ÷á÷áËáõÃÛáõÝÝ»ñ ï»ÕÇ ÏáõݻݳÝ` ³Ûë μݳ·³í³éÝ»ñÁ ÑëÏ»Éáõ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ: º. ä³Ñå³Ý»°ù Ó»ñ ëÇñïÝ ³éáÕç íÇ׳ÏáõÙ ä³Ñå³Ý»°ù ¨ ÑëÏ»°ù Ó»ñ ëÇñïÁ áÕç ½·áÝáõÃÛ³Ùμ, áñáíÑ»ï¨ ³Û¹ï»ÕÇó »Ý μËáõÙ ÏÛ³ÝùÇ ³ÕμÛáõñÝ»ñÁ: ÐëÏ»°ù Ó»ñ ëÇñïÁ, áñ Ëáó»ÉÇ ãÉÇÝ»ù ¨ ãÁÝÏÝ»ù ÃßݳÙáõ ÍáõÕ³ÏÁ: Ò»ñ ýǽÇÏ³Ï³Ý ëÇñïÁ ÏÛ³Ýù ¿ Ù³ï³Ï³ñ³ñáõÙ ³ÙμáÕç Ù³ñÙÝÇÝ. Ó»ñ Ù³ñÙÇÝÝ ³éáÕç ÏÉÇÝÇ, »Ã» ëÇñïÁ ³Ý¹³¹³ñ μ³μ³ËÇ` ³é³Ýó ³Ýï»ÕÇ ×ÝßáõÙÝ»ñÇ: àã μÝ³Ï³Ý ×ÝßáõÙÝ»ñÇó ³é³ç³ÝáõÙ »Ý ëñïÇ ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÝ»ñ, áñáÝù ÙÇ ß³ñù ËݹÇñÝ»ñ »Ý ѳñáõóáõÙ Ù³ñÙÝÇ ï³ñμ»ñ ûñ·³Ý-


130

Ý»ñáõÙ: ²½³ïí»°ù μáÉáñ μ³ó³ë³Ï³Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇó, áñáÝù Ó»ñ ëñïáõÙ »Ý` Ý»ñ»Éáí ³Ý³ñ¹³ñáõÃÛáõÝÁ, ó³íÁ ¨ ó³Ýϳó³Í íÇñ³íáñí³ÍáõÃÛáõÝ: ¸ñ»°ù ³Û¹ ³Ù»ÝÁ ʳãÇ Ùáï, ¨ ²ëïÍá ½áñáõÃÛáõÝÁ μÅßÏáõÃÛáõÝ, í»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙ ¨ ³Ýμ³ó³ïñ»ÉÇ Ë³Õ³ÕáõÃÛ³Ý ½·³óáõÙ Ïμ»ñÇ Ó»ñ Ý»ñëáõÙ: ²Õáû°ù, áñ êáõñμ Ðá·ÇÝ ßÝáñÑù ï³ Ó»½, ¨ ¹áõù ϳñáճݳù ³½³ï ³ñÓ³Ï»É ³ÛÝ Ù³ñ¹áõÝ, áí íÇñ³íáñ»É ¨ Ù»Í ó³í ¿ å³ï׳é»É Ó»½: ºñμ ³Ûëå»ë í³ñí»ù, Ó»ñ §…÷áñÇó ϻݹ³ÝÇ çñ»ñÇ ·»ï»ñ Ïμ˻ݦ (ÐáíѳÝÝ»ë 7.38): ìëï³Ñ»°ù ²ëïÍá ³ñ¹³ñáõÃÛ³ÝÁ, áñå»ë½Ç í³Û»É»ù Üñ³ å³ßïå³ÝáõÃÛáõÝÁ, ù³ÕóñáõÃÛáõÝÁ ¨ μ³ñ»Ñ³×áõÃÛáõÝÁ: ê³ÕÙáë 36.6-10áõÙ ·ñí³Í ¿. §øá ³ñ¹³ñáõÃÛáõÝÁ ÇÝãå»ë ²ëïÍá ë³ñ»ñÝ »Ý… ƯÝã

å³ïí³Ï³Ý ¿ øá áÕáñÙáõÃÛáõÝÁ, á°í ²ëïí³Í, ¨ Ù³ñ¹Ï³Ýó áñ¹ÇÝ»ñÁ øá è»ñÇ ßáõùÇ ï³Ï »Ý ³å³íÇݳÍ: Üñ³Ýù ÉdzÝáõÙ »Ý øá ï³Ý å³ñ³ñïáõÃÛáõÝÇó, ¨ øá ѳ×áõÃÛáõÝÝ»ñÇ ·»ïÇó ËÙ»É »ë ï³ÉÇë Ýñ³Ýó: àñáíÑ»ï¨ ÏÛ³ÝùÇ ³ÕμÛáõñÁ ø»½ Ùáï ¿, ¨ øá ÉáõÛëáí »Ýù ï»ëÝáõÙ ÉáõÛë¦: ²é³Ï³ó 15.13-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ §àõñ³Ë ëÇñïÁ Ͻí³ñóóÝÇ »ñ»ëÁ, μ³Ûó ëÇñïÁ íßï³Ý³ÉÇë` Ñá·ÇÝ Ï×ÝßíǦ: º½»ÏÇ»É 36.26-áõÙ ²ëïí³Í ³ë³ó. §ºí ºë Ó»½ Ýáñ ëÇñï åÇïÇ ï³Ù ¨ Ýáñ Ñá·Ç åÇïÇ ¹Ý»Ù Ó»ñ ÙÇçáõÙ, ¨ í»ñ åÇïÇ ³éݻ٠ӻñ Ù³ñÙÝÇó ù³ñ»Õ»Ý ëÇñïÁ, ¨ Ó»½ Ù³ñÙÝ»Õ»Ý ëÇñï åÇïÇ ï³Ù¦: ��áñá·»°ù Ó»ñ Ñá·ÇÝ` ³Ù»Ý ûñ ϳñ¹³Éáí ê³ÕÙáëÝ»ñÁ ¨ Ùïáñ»Éáí ¹ñ³Ýó ßáõñç. ûñÇݳÏ` ê³ÕÙáë 139.23,24-Á, áñï»Õ ·ñí³Í ¿. §öáñÓÇ°ñ ÇÝÓ, á°í ²ëïí³Í, ¨ ׳ݳãÇ°ñ ÇÙ ëÇñïÁ. ùÝÝÇ°ñ ÇÝÓ ¨

׳ݳãÇ°ñ ÇÙ Ùï³ÍÙáõÝùÝ»ñÁ: ºí ï»°ë, û áñ ã³ñ ׳ݳå³ñÑáõÙ ÉÇÝ»Ù, ³é³çÝáñ¹Ç°ñ ÇÝÓ ¹»åÇ Ñ³íÇï»Ý³Ï³Ý ׳ݳå³ñÑÁ¦: ²Ù»Ý ûñ, Ùïáñ»Éáí ³Ûë Ëáëù»ñÇ ßáõñç, Ù»Ýù ÏÓ·ï»Ýù ³í»ÉÇ ËáñÁ ùÝÝ»É Ù»ñ ëñï»ñÁ, áñå»ë½Ç Ñ»é³óÝ»Ýù ³ÛÝ Ù»ÕùÁ, áñ ϳ ³Û¹ï»Õ, ù³ÝÇ áñ ²ëïí³Í ËáëáõÙ ¿ Ù»ñ ëñï»ñÇ Ñ»ï:


131

¼. ÐëÏ»°ù Ó»ñ ÙÇïùÁ ä³ßïå³Ý»°ù Ó»ñ ÙÇïùÁ, áñáíÑ»ï¨ ÃßݳÙÇÝ Ùßï³å»ë ó³ÝϳÝáõÙ ¿ ó÷³Ýó»É ³Û¹ï»Õ: ÆÝãå»ë áñ ³Ýó³ÝϳÉÇ Ù³ñ¹ÇÏ Ï³Ù Ï»Ý¹³ÝÇÝ»ñ ϳñáÕ »Ý ïáõÝ ÙïÝ»É, »Ã» ï³Ý ó³Ýϳå³ïÁ íݳëí³Í ¿, ³Û¹å»ë ¿É ÃßݳÙÇÝ Ùáõïù ¿ ëï³ÝáõÙ, »Ã» ã»Ýù å³ßïå³ÝáõÙ Ù»ñ Ùïù»ñÁ` ×Çßï Ùï³Í»Éáí ¨ ³åñ»Éáí: ÂßݳÙÇÝ Ï÷áñÓÇ Ý»ñËáõÅ»É` μ»ñ»Éáí ëË³É Ùïù»ñ Ù³ñ¹Ï³Ýó, »ñ¨áõÛÃÝ»ñÇ ¨ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ïßé³¹³ï»Ýù ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã ͳ·áõÙ ¿ Ù»ñ ÙïùáõÙ, ѳٳӳÛÝ ³ëïí³Í³ßÝãÛ³Ý ëϽμáõÝùÝ»ñÇ: Ø»Ýù å»ïù ¿ ѳñóÝ»Ýù ÇÝùÝ»ñë Ù»½, û ³ñ¹Ûá±ù Ù»ñ Ùïù»ñÁ ѳٳå³ï³ë˳ÝáõÙ »Ý ÊáëùÇÝ` ÙÇÝ㨠¹ñ³Ýù ÁݹáõÝ»ÉÁ: ºí ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ ï³Ýù Ñ»ï¨Û³É ѳñóÁ` DZÝã ϳݻñ Ù»ñ î»ñ ÐÇëáõëÁ, ¨ í³ñí»Ýù ѳٳӳÛÝ Ù»ñ å³ï³ë˳ÝÇ: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ù»ñÅ»Ýù ëË³É Ùïù»ñÁ: ¸áõù å»ïù ¿ μ³ñÓñ³Ó³ÛÝ Ñ³Ý¹Çٳݻù ë³ï³Ý³ÛÇÝ` ³ë»Éáí. §ê³ï³Ý³°, »ë ·Çï»Ù, áñ ³Ûë Ùïù»ñÁ ù»½ÝÇó »Ý ¨ ×ßÙ³ñÇï ã»Ý:

ºïÇ°ë ·Ý³: ºë Ñ»é³óÝáõÙ »Ù ùá μ»ñ³Í Ùïù»ñÁ ÐÇëáõëÇ ³ñÛ³Ý ÙÇçáóáí: ºí ÑÇß»óÝáõÙ »Ù ù»½, áñ ¹áõ å³ñïí³Í ÃßݳÙÇ »ë: ºë Ññ³Å³ñíáõÙ »Ù ϳï³ñ»É ùá ³ß˳ï³ÝùÁ, ÐÇëáõëÇ ³ÝáõÝáí, ³Ù»°Ý¦: ²é³çÇÝ ä»ïñáë 5.8-Á ½·áõß³óÝáõÙ ¿` å³ïíÇñ»Éáí ³ã³Éáõñç ÉÇÝ»É, áñáíÑ»ï¨ Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ` ë³ï³Ý³Ý, ÙéÝã³óáÕ ³éÛáõÍÇ å»ë Ù³Ý ¿ ·³ÉÇë` ÷Ýïñ»Éáí` áõ٠ϳñáÕ ¿ ÏáõÉ ï³É: Ø»Ýù å»ïù ¿ ùÝÝ»Ýù Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ÙÇïù, ·³Õ³÷³ñ ¨ ¹ñ¹³å³ï׳é, áñ áõÝ»Ýù, ù³ÝÇ áñ ¹ñ³Ýù ϳñáÕ »Ý ÝáõÛÝÇëÏ Ù³Ñí³Ý å³ï×³é ¹³éݳÉ: Ò»ñ ÙÇïùÁ ϳñáÕ ¿ ¹³éÝ³É ÃßݳÙáõ ëáõï íϳÝ, áñÁ ݳ Ïû·ï³·áñÍÇ, áñå»ë½Ç íÇñ³íáñ³Ýù ³é³ç³óÝÇ ¨ ÍáõÕ³ÏÇ Ù»ç ·óÇ Ó»½: ºÃ» ÃáõÛÉ ï³ù ÃßݳÙáõÝ` í»ñ³ÑëÏ»É Ó»ñ Ùïù»ñÁ ¨ Ùï³Í»É³Ï»ñåÁ, ݳ Ïí»ñ³ÑëÏÇ Ó»½: ºÃ» μ³ó ÉÇÝ»ù íÇñ³íáñ³Ýùáí ÉÇ Ùïù»ñÇ Ñ³Ù³ñ, ¹ñ³Ýù Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝ Ï¹³éÝ³Ý ¨ ϳ½¹»Ý Ó»ñ í³ñùÇ ¨ í»ñ³μ»ñ-


132

ÙáõÝùÇ íñ³: àñáß ùñÇëïáÝ۳ݻñ íÇñ³íáñáõÙ »Ý áñ¨¿ ³ÝÙ»Õ »Õμáñ ϳ٠ùñáç, ϳ٠Çñ»Ýó ÏáÕ³ÏóÇÝ` ½áõï »ñ¨³Ï³Û³Ï³Ý ѳÙá½ÙáõÝùÝ»ñÇ ÑÇÙ³Ý íñ³: γ ëË³É Ùï³Í»É³Ï»ñåÇ Ù»Ï ³ÛÉ ³ÕμÛáõñ, áñÁ íÇñ³íáñ³ÝùÇ å³ï×³é ¿ ¹³éÝáõÙ` Ùß³ÏáõóÛÇÝ ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: Ø»ñ ÁÝϳÉáõÙÁ ÑÇÙÝí³Í ¿ Ù»ñ ÁÝï³Ý»Ï³Ý ϳ٠Ùß³ÏáõóÛÇÝ ¹³ëïdzñ³ÏáõÃÛ³Ý íñ³, ¨ ϳñáÕ ¿ ãѳٳå³ï³ëË³Ý»É ¹ÇÙ³óÇÝÇ ÁÝϳÉÙ³Ý Ñ»ï: ²Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí, Ù»Ýù å»ïù ¿ áõß³¹Çñ ÉÇÝ»Ýù, áñ »½ñ³Ï³óáõÃÛáõÝÝ»ñ ã³Ý»Ýù Ù³ñ¹Ï³Ýó Ùï³¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ` ÑÇÙÝí»Éáí Ýñ³Ýó Ëáëù»ñÇ ¨ ·áñÍ»ñÇ íñ³: Ø»Ýù å»ïù ¿ ½·áõßáñ»Ý Ù»Ïݳμ³Ý»Ýù Ýñ³Ýó Ëáëù»ñÁ ¨ ·áñÍ»ñÁ, áñå»ë½Ç ³Ýï»ÕÇ ãíÇñ³íáñí»Ýù` ·Çï³Ïó»Éáí, áñ ëݳѳí³ïáõÃÛáõÝÁ ¨ í³ËÁ, áñáÝó ÑÇÙùÁ Ùß³ÏáõÛÃÝ ¿, ϳñáÕ »Ý ٻͳå»ë ³½¹»É Ù³ñ¹Ï³Ýó í³ñùÇ ¨ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ íñ³: ²ÛÝå»ë áñ, Ù»Ýù å»ïù ¿ ѳßíÇ ³éÝ»Ýù ³Ûë ·áñÍáÝÝ»ñÁ` Ù»Ïݳμ³Ý»Éáí íÇ׳ѳñáõÛó ¹»åù»ñÁ: ´³óÇ ³Û¹, ϳñ¨áñ ¿ ѻ層É, áñ Ù»ñ ëË³É Ùß³ÏáõóÛÇÝ Ñ³Ùá½ÙáõÝùÝ»ñÁ ãѳϳë»Ý Ù»ñ ùñÇëïáÝ»³Ï³Ý ѳí³ïùÇÝ: Ø»Ýù Ùßï³å»ë å»ïù ¿ ÷áñÓ»Ýù ѳٳå³ï³ë˳ݻóÝ»É Ù»ñ Ùïù»ñÝ ²ëïÍá ÊáëùÇÝ, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ ×ßÙ³ñïáõÃÛ³Ý Ñ³ÛïÝáõÃÛáõÝÝ ¿, áñÁ Ïëñμ³óÝÇ Ù»ñ ÙÇïùÁ ¨ ÉÇáíÇÝ Ï÷áËÇ Ù»½: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 12.2-Á ½·áõß³óÝáõÙ ¿ Ù»½, áñ ãÏ»ñå³ñ³Ýí»Ýù ³Ûë ³ß˳ñÑÇ Ï»ñå³ñ³Ýùáí` ѳñÙ³ñí»Éáí ¹ñ³ ³ñï³ùÇÝ Ù³Ï»ñ»ë³ÛÇÝ ëáíáñáõÛÃÝ»ñÇÝ ¨ ·áñͻɳϻñå»ñÇÝ, ³ÛÉ` í»ñ³÷áËí»Ýù Ù»ñ Ùïù»ñÇ ³ÙμáÕç³Ï³Ý Ýáñá·Ù³Ùμ: Ø»Ýù ϳñáÕ »Ýù ³Ý»É ë³` ½³ñ·³óÝ»Éáí Ýáñ ·³Õ³÷³ñÝ»ñ ¨ ¹ÇñùáñáßáõÙÝ»ñ, áñáÝù ѳٳå³ï³ë˳ÝáõÙ »Ý ÐÇëáõëÇ áõëÙáõÝùÇÝ: ²í»ÉÇÝ` ´ ÎáñÝóóÇÝ»ñÇ 5.17-áõÙ äáÕáëÁ ѳÛïÝáõÙ ¿, áñ »Ã» Ù»ÏÁ øñÇëïáëáõÙ ¿, ݳ ÉÇáíÇÝ Ýáñ ëï»ÕÍí³Í ¿: ÐÇÝ Ï³Ù Ý³Ëáñ¹ μ³ñáÛ³Ï³Ý ¨ Ñá·¨áñ íÇ׳ÏÝ ³Ýó»É ¿ ¨ ÷á˳ñÇÝí»É ¿ Ýáñáí:


133

¾. л層°ù Ó»ñ É»½íÇÝ §ºÃ» Ù»ÏÁ Ëáëùáí ãÇ Ù»Õ³ÝãáõÙ, ݳ ϳï³ñÛ³É Ù³ñ¹ ¿, áñ ϳñáÕ ¿ Çñ ³ÙμáÕç Ù³ñÙÇÝÁ ë³Ýӳѳñ»É¦: гÏáμáë 3.2 гÏáμáëÝ ³ëáõÙ ¿, áñ »Ã» Ù»½ ѳçáÕíÇ í»ñ³ÑëÏ»É Ù»ñ É»½áõÝ, ³å³ ϳñáÕ »Ýù áã ÙdzÛÝ ³ëïí³Í³å³ßï Ù³ñ¹ ѳٳñ»É Ù»½, ³Ûɨ í»ñ³ÑëÏ»É Ù»ñ Ù³ñÙÇÝÁ ¨ μݳíáñáõÃÛáõÝÁ: §ÂáÕ ³Ù»Ý Ù³ñ¹

ßáõï ÉÇÝÇ Éë»Éáõ ѳٳñ, ¨ ͳÝñ` Ëáë»Éáõ ѳٳñ, ¨ ͳÝñ` μ³ñϳݳÉáõ ѳٳñ…¦ (гÏáμáë 1.19,20): àõß³¹Ç°ñ »Õ»ù Ó»ñ Ëáëù»ñÇÝ, áñå»ë½Ç íÇñ³íáñí»ÉÇë` ãÙ»Õ³Ýã»ù Ó»ñ ßáõñûñáí: »¨ É»½áõÝ Ù³ñÙÝÇ ÷áùñÇÏ Ù³ë ¿, ³ÛÝ Ù»Í ½áñáõÃÛáõÝ áõÝÇ: ÆÝãå»ë áñ ÙÇ ÷áùñ ϳÛÍ Ï³ñáÕ ¿ Ññ¹»Ñ»É ÙÇ ³ÙμáÕç ³Ýï³é, ÝáõÛÝå»ë ¨ Ù»ñ É»½áõÝ Ï³ñáÕ ¿ Ù»Í Ë³éݳß÷áÃÇ ¨ ÷áñÓ³ÝùÇ å³ï×³é ¹³éݳÉ: È»½íÇÝ Ñ»ßï ã¿ ÁÝï»É³óÝ»É. μݳϳÝáñ»Ý ³ÛÝ ÉÇ ¿ ٳѳóáõ ÃáõÛÝáí: ò³íáù, ÝáõÛÝ É»½áõÝ, áñáí ÷³é³μ³ÝáõÙ »Ý ²ëïÍáõÝ, û·ï³·áñÍíáõÙ ¿ Ù³ñ¹Ï³Ýó ³ÝÇÍ»Éáõ ѳٳñ: ìÇñ³íáñí»ÉÇë` ·³ÛóÏÕáõÃÛáõÝ ¿ ³é³ç³ÝáõÙ` ó³í»óÝ»É Ù³ñ¹Ï³Ýó Ù»ñ É»½íáí: Ø»Ýù ϳñáÕ »Ýù ѳϳé³Ïí»É Ù³ñ¹Ï³Ýó ¨ áã å³ïß³× μ³é»ñ û·ï³·áñÍ»É: ´³óÇ ³Û¹, μ³ñϳó³Í Å³Ù³Ý³Ï Ï³ñáÕ »Ýù ³ÛÝåÇëÇ Ëáëù»ñ ³ë»É, áñáÝó å³ï׳éáí ÏÏáñóÝ»Ýù Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳñ·³ÝùÁ ¨ μ³ñ»Ñ³×áõÃÛáõÝÁ Ù»ñ ѳݹ»å: Üí³½³·áõÛÝ íݳëÇ ¹»åùáõÙ, Ù»Ýù å³ñ½³å»ë ϽÕç³Ýù Ù»ñ Ëáëù»ñÇ Ñ³Ù³ñ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ ѳݹ³ñïí»Ýù: ì³ï ѳÙμ³íÁ ÝÙ³Ý ã¿ ÙÇ ÷áùñ ó»ËÇ, áñÁ Ñ»ßïáñ»Ý ϳñ»ÉÇ ¿ Ù³ùñ»É: ºÃ» Ù³ñ¹áõ ѳÙμ³íÝ ³ñ³ï³íáñíÇ, ³ÛÝ Ñ»ßïáõÃÛ³Ùμ ãÇ í»ñ³Ï³Ý·ÝíÇ: ÎáñͳݻÉáõ ѳٳñ Áݹ³Ù»ÝÁ Ù»Ï ³ÏÝóñà ¿ å³Ñ³ÝçíáõÙ, ³ÛÝÇÝã` ϳéáõó»Éáõ ѳٳñ ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ ÙÇ ³ÙμáÕç ÏÛ³Ýù: سñ¹áõ í³ñùÁ ·ñ»Ã» ³ÝçÝç»ÉÇ ïå³íáñáõÃÛáõÝ ¿ ÃáÕÝáõÙ: ºÃ» ¹áõù μ³ñÇ Ñ³Ùμ³í áõÝ»ù, ¨ Ù³ñ¹ÇÏ ÁݹáõÝáõÙ »Ý Ó»ñ áñáßáõÙ-


134

Ý»ñÁ, ³å³ ã³÷³½³Ýó ËÇëï ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ Ñ³Ï³½¹»óáõÃÛáõÝÁ, áñÝ ³ÝÙïáñ»Ý ϳñáÕ »ù ÃáõÛÉ ï³É, ϳñáÕ ¿ ³ÙμáÕçáíÇÝ ³ñ³ï³íáñ»É Ó»ñ ѳÙμ³íÁ ¨ Ñ»ÕÇݳÏáõÃÛáõÝÁ: ²Ûë ÇÙ³ëïáõÝ Ëáëù»ñÝ û·ï³Ï³ñ ÏÉÇÝ»Ý Ó»½ ѳٳñ, »Ã» Ùïáñ»ù ëñ³Ýó ßáõñç. ²é³Ï³ó 18.7. §ÐÇÙ³ñÇ μ»ñ³ÝÁ` ÏáñͳÝáõÙ ¿ Çñ ѳٳñ, ¨ Ýñ³ ßñÃáõÝùÝ»ñÁ` áñá·³Ûà Çñ ³ÝÓÇ Ñ³Ù³ñ¦: ²é³Ï³ó 18.21. §Ø³ÑÝ áõ ÏÛ³ÝùÁ É»½íÇ Ó»éùÇÝ »Ý, ¨ Ýñ³Ý ëÇñáÕÁ ÏáõïÇ Ýñ³ åïáõÕÁ¦: ²é³Ï³ó 15.28. §²ñ¹³ñÇ ëÇñïÁ Ùï³ÍáõÙ ¿, û ÇÝã å³ï³ë˳ÝÇ, μ³Ûó ³Ý½·³ÙÇ μ»ñ³ÝÇó ã³ñáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý μËáõÙ¦: ÄáÕáíáÕ 10.12,13. §²ÛÝ, ÇÝã ÇÙ³ëïáõÝÝ»ñÝ »Ý ³ëáõÙ, å³ïÇí ¿

μ»ñáõÙ Çñ»Ýó, μ³Ûó ÑÇÙ³ñÝ»ñÁ ÏáñͳÝíáõÙ »Ý Çñ»Ýó ÇëÏ Ëáëù»ñáí: Üñ³Ýù ëÏëáõÙ »Ý ³ÝѻûÃáõÃÛáõÝ Ëáë»É ¨ ³í³ñïáõÙ »Ý ϳï³ñÛ³É Ë»É³·³ñáõÃÛ³Ùμ¦ (GNB): ÎáÕáë³óÇÝ»ñÇ 4.6. §ÂáÕ Ó»ñ ËáëùÝ ³Ù»Ý Å³Ù³Ý³Ï ßÝáñѳÉÇ ÉÇÝÇ (ѳ׻ÉÇ ¨ Ññ³åáõñÇã), ѳٻÙí³Í (³ë»ë û) ³Õáí, áñå»ë½Ç »ñμ»ù ãß÷áÃí»ù` ãÇٳݳÉáí, û ÇÝãå»ë å³ï³ëË³Ý»É Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÇÝ, áí ѳñó ¿ ï³ÉÇë Ó»½¦ (AMP): ²Ù»Ý ûñ Ýáñá·»°ù Ó»ñ ÙÇïùÁ ê³ÕÙáë 19.14-áí. §ÂáÕ Ñ³×á ÉÇÝ»Ý

ø»½ ÇÙ μ»ñ³ÝÇ Ëáëù»ñÁ, ¨ ëñïÇë ËáñÑáõñ¹Á` øá ³éç¨, á°í î»ñ, ÇÙ í»°Ù ¨ ÇÙ öñÏÇ°ã¦: ê³ÕÙáë 141.3. §î»°ñ, å³Ñ³å³°Ý ¹Çñ ÇÙ μ»ñ³ÝÇÝ, ÇÙ ßñÃáõÝùÝ»ñÇ ¹áõéÁ å³Ñå³ÝÇ°ñ¦: ²é³Ï³ó 4.24-Á å³ïíÇñáõÙ ¿` Ñ»é³óÝ»É Ù»½ÝÇó §ëáõï ¨ ³Ý³½ÝÇí ËáëùÁ, ݳ¨ ϳٳÏáñ ¨ ѳϳé³ÏáõÃÛ³Ùμ ÉÇ ½ñáõÛóÝ»ñÁ¦ (AMP):


135

À. öÝïñ»°ù û·ÝáõÃÛáõÝ Ôáõϳë 17.1-áõÙ ÐÇëáõëÝ ³ë³ó. §…ì³¯Û Ýñ³Ý, áñÇ Ó»éùáí ·³ÛóÏÕáõÃÛáõÝÝ»ñ Ï·³Ý¦: ´áÉáñë ¿É íÇñ³íáñáõÙ »Ýù Ù³ñ¹Ï³Ýó, μ³Ûó »Ã» ¹áõù ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹ »ù, áí Ùßï³å»ë ³Ýѳٻñ³ßËáõÃÛ³Ý ë»ñÙ»ñ ¿ ó³ÝáõÙ, áõñ»ÙÝ.  ²ÝÏ»ÕÍ »Õ»°ù ³Û¹ Ù³ëÇÝ ¨ ѳÕóѳñ»°ù ¹³: ÀݹáõÝ»°ù Ó»ñ ë˳ÉÝ»ñÁ:  êáíáñ»°ù Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ Ëݹñ»É:  ²å³ß˳ñ»°ù ¨ ³Õáû°ù, áñ ÐÇëáõëÇ ³ñÛáõÝÁ Ù³ùñÇ Ó»½:  ºÃ» íÇñ³íáñí»ÉÇë ¹áõù ³ñ³·áñ»Ý μáñμáùíáõÙ »ù ¨ íÇñ³íáñáõÙ ³ÛÉ Ù³ñ¹Ï³Ýó, ³å³, ÙÇ·áõó», ¹áõù ¹Çï³ñÏ»ù ¹³` áñå»ë ÉáõÍ, áñÁ å»ïù ¿ ÏáïñíÇ ²ëïÍá ûÍáõÃÛ³Ùμ ϳ٠½áñáõÃÛ³Ùμ:  ÐÇß»óñ»°ù Ó»½. §ºñϳÛݳÙÇï Ù³ñ¹Á ß³ï Ëáѻ٠¿, μ³Ûó ϳñ׳ÙÇïÁ ÑÇÙ³ñáõÃÛáõÝ ¿ ѳÝáõÙ¦ (²é³Ï³ó 14.29):  §´³ñϳóÏáï Ù³ñ¹Á ÏéÇí Ï·ñ·éÇ, μ³Ûó »ñϳÛݳÙÇïÁ í»× Ïѳݷëï³óÝǦ (²é³Ï³ó 15.18): öÝïñ»°ù ³ÛÝ, ÇÝãÁ ·áñÍݳϳÝáõÙ Ïû·ÝÇ Ó»½, ûñÇݳÏ` ³Ûó»É»°ù ËáñÑñ¹³ïíáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, ëáíáñ»°ù í»ñ³ÑëÏ»É Ó»ñ ½³ÛñáõÛÃÁ, ß÷Ù³Ý ÑÙïáõÃÛáõÝÝ»ñ Ó»éù μ»ñ»ù ¨ ÏÇñ³é»°ù ³ÛÉ ÉáõÍáõÙÝ»ñ, áñáÝù ѳٳå³ï³ë˳ÝáõÙ »Ý Ó»ñ Çñ³íÇ׳ÏÇÝ: Â. Ü»ñ»°ù íÇñ³íáñáÕÇÝ ¨ Ùáé³ó»°ù íÇñ³íáñ³ÝùÁ Ü»ñáõÙÁ í»ñ³÷áËáõÙ ¨ ѳßïáõÃÛáõÝ ¿ μ»ñáõÙ, ݳ¨ ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë, áñ ²ëïÍá ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ñáë»Ý Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: лï¨Û³É å³ïÙáõÃÛáõÝÝ ²Ýç»É³ ³ÝáõÝáí ÙÇ ùñáç Ññ³ß³ÉÇ íϳÛáõÃÛáõÝ ¿: ²ÛÝ å³ñ½áñ»Ý óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, û ÇÝãå»ë ¿ ²ëïí³Í í»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙ ¨ μ³ñ·³í³×áõÙ ï³ÉÇë Ù»½, »ñμ Ù»Ýù ϳñáÕ³ÝáõÙ »Ýù Ëáݳñѳμ³ñ ÃáÕÝ»É Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ ¨ Ý»ñ»É: ÆÙ »Ï»Õ»óáõÙ


136

²Ýç»É³ ³ÝáõÝáí ÙÇ ÏÇÝ Ï³ñ, áõÙ ÁÝï³ÝÇùáõÙ μ³Å³ÝáõÃÛáõÝ ï»ÕÇ áõÝ»ó³í: ØÇ ù³ÝÇ ï³ñÇÝ»ñÇ ÁÝóóùáõ٠ݳ ÇÝùÝ ¿ñ Ñá·áõÙ Çñ Ù³ëÇÝ ¨ û·ÝáõÙ ¿ñ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ, áíù»ñ ³åñáõÙ ¿ÇÝ μ³ñ»Ï³ÙÝ»ñÇ Ñ»ï ¶³Ý³ÛáõÙ: Üñ³ ÏÛ³ÝùÝ Çñ³Ï³Ý å³Ûù³ñ ¿ñ: ²ÛÝáõÑ»ï¨ Ý³ ѳݹÇå»ó Ù»Ï ³ÛÉ Ù³ñ¹áõ, ëÇñ³Ñ³ñí»ó Ýñ³Ý, ¨ Ýñ³Ýù ßù»Õ, ·»Õ»óÇÏ Ñ³ñë³ÝÇù ³ñ»óÇÝ »Ï»Õ»óáõÙ: ÂíáõÙ ¿ñ` Ýñ³Ýó Ùáï ³Ù»Ý ÇÝã É³í ¿ñ, ¨ ËݹÇñÝ»ñ ãϳÛÇÝ: Øáï³íáñ³å»ë Ù»Ï ï³ñÇ ³Ýó, ÙÇ ûñ` í³Õ ³é³íáïÛ³Ý, Ýñ³ ³ÙáõëÇÝÁ, ³é³Ýó áñ¨¿ ½·áõß³óÙ³Ý, Éù»ó Ýñ³Ý` ³ë»Éáí, áñ Çñ ϳñÍÇùáí, Çñ»Ýó ³ÙáõëÝáõÃÛáõÝÝ ³ÝѳçáÕ ¿: ²Ýç»É³Ý ß÷áÃí»ó ÝÙ³Ý ï³ñûñÇÝ³Ï ßñç³¹³ñÓÇ å³ï׳éáí: ܳ ÷áñÓ»ó ÇÙ³Ý³É å³ï׳éÁ, μ³Ûó ³ÙáõëÇÝÁ Ñ»é³ó³í` Ññ³Å³ñí»Éáí áñ¨¿ μ³ó³ïñáõÃÛáõÝ ï³É: ܳ Ñáõë³Ñ³ïí³Í ¨ ß÷áÃí³Í ¿ñ ¨ ÷áñÓáõÙ ¿ñ ·ïÝ»É áñ¨¿ å³ï׳é, μ³Ûó ³Û¹å»ë ¿É ãϳñáÕ³ó³í: ²ÙáõëÝáõ Ñ»é³Ý³Éáõó ³é³ç ²Ýç»É³Ý ÇÝùݳÃÇéÇ ïáÙë ¿ñ ·Ý»É` Çñ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ ³Ûó»É»Éáõ ѳٳñ, ³ÛÝå»ë áñ, ݳ ·Ý³ó Ýñ³Ýó Ùáï: ì»ñ³¹³éݳÉÇë` ѳÛïݳμ»ñ»ó, áñ ³ÙáõëÇÝÁ í»ñ³¹³ñÓ»É ¿ñ Çñ»Ýó μݳϳñ³Ý, ѳí³ù»É ¿ñ μáÉáñ Çñ»ñÁ ¨ Ñ»é³ó»É: ÜáõÛÝÇëÏ Ù»Ï ·¹³É ã¿ñ Ùݳó»É, ï³ñ»É ¿ñ ݳ¨ ·áñ·»ñÁ: ø³ÝÇ áñ ݳ ã¿ñ ϳñáÕ ·Ý»É ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã ѳñϳíáñ ¿ñ ï³Ý ѳٳñ, ²Ýç»É³Ý ï»Õ³÷áËí»ó Çñ ÁÝÏ»ñáõÑÇÝ»ñÇó Ù»ÏÇ ïáõÝ: ܳ Å³Ù³Ý³Ï ¿ñ ïñ³Ù³¹ñáõÙ ³ÕáÃùÇÝ ¨ ²ëïÍá »ñ»ëÁ ÷Ýïñ»ÉáõÝ ³ÛÝ ³Ù»ÝÇ í»ñ³μ»ñÛ³É, ÇÝã ϳï³ñí»É ¿ñ Çñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ²Ýç»É³ÛÇ Ï³ñÍÇùáí` ²ëïí³Í ¹ñ¹áõÙ ¿ñ Ýñ³Ý` ϳå ѳëï³ï»É Çñ ³é³çÇÝ ³ÙáõëÝáõ Ñ»ï: ²Û¹ Ù³ñ¹Ý ³åñáõÙ ¿ñ üñ³ÝëdzÛáõÙ, ¨ Ýñ³Ýù ï��ñÇÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ ã¿ÇÝ ß÷í»É: ܳ å³Ûù³ñáõÙ ¿ñ îÇñáç ÊáëùÇ ¹»Ù, áñáíÑ»ï¨ ³ÛÝ ³ÝÇÙ³ëï ¿ñ ÃíáõÙ Çñ»Ý: Üñ³Ýù ³ÙáõëݳÉáõÍí»É ¿ÇÝ, ¨ ÇÝùÁ ÝáñÇó ¿ñ ³Ùáõëݳó»É, û¨ Çñ Ýáñ ³ÙáõëÇÝÁ Ñ»é³ó»É ¿ñ: ܳ ÝáõÛÝÇëÏ ãáõÝ»ñ Çñ ³é³çÇÝ ³ÙáõëÝáõ ѳëó»Ý: î»ñÁ ѳݷÇëï ã¿ñ ÃáÕÝáõÙ Ýñ³Ý: Æ í»ñçá, ݳ ½³Ý·³Ñ³ñ»ó ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ` ãÇٳݳÉáí, û ÇÝã å»ïù ¿ ³ë»ñ, ¨ ½³ñÙ³ó³í Ýñ³ ç»ñÙ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇó: ºí îÇñáç ÏáÕÙÇó ³é³çÝáñ¹í»Éáí` ²Ýç»É³Ý Ëá-


137

ݳñѳμ³ñ Ëݹñ»ó Çñ ³é³çÇÝ ³ÙáõëÝáõÝ` Ý»ñ»É ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã ÇÝùÝ ³ñ»É ¿ñ` ÙÇ ÏáÕÙ ÃáÕÝ»Éáí Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ: Üñ³Ýù ½ñáõó»óÇÝ, ¨ ݳËÏÇÝ ³ÙáõëÇÝÁ Ññ³íÇñ»ó ²Ýç»É³ÛÇÝ Çñ Ùáï: ܳ ³Ûó»É»ó Çñ ݳËÏÇÝ ³ÙáõëÝáõÝ, ¨ Ýñ³Ýù ½ñáõó»óÇÝ: ²Ýç»É³Ý å³ïÙ»ó Çñ »ñÏñáñ¹ ³ÙáõëÝáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ ¨ ³ÛÝ ³Ù»ÝÇ, ÇÝã ï»ÕÇ ¿ñ áõÝ»ó»É Ýñ³Ýó μ³Å³ÝáõÙÇó Ñ»ïá: ܳËÏÇÝ ³ÙáõëÇÝÁ å³ïÙ»ó, áñ ã¿ñ ³Ùáõëݳó»É, áñáíÑ»ï¨ Çñ ëÇñïÁ ¹»é¨ë å³ïϳÝáõÙ ¿ñ ²Ýç»É³ÛÇÝ: Üñ³Ýù í»ñ³Ï³Ý·Ý»óÇÝ Çñ»Ýó ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ¨ ³ÙáõëÇÝÁ ·áõÙ³ñ ïñ³Ù³¹ñ»ó ²Ýç»É³ÛÇÝ, áñáí ݳ ·Ý»ó ³ÝÑñ³Å»ßï ³Ù»Ý ÇÝã` Çñ μݳϳñ³ÝÁ í»ñ³¹³éݳÉáõ ѳٳñ: ºí ݳ ó·áõÑáõÝ í³Û»É Ï»ñåáí ϳѳíáñ»ó ³ÛÝ: ²ÙáõëÇÝÁ ÙÇçáóÝ»ñ ѳïϳóñ»ó ²Ýç»É³ÛÇÝ` ·áñÍ ëÏë»Éáõ ѳٳñ, ݳ¨ Ëݹñ»ó Ýñ³Ý` ÏñÏÇÝ ³ÙáõëÝ³Ý³É Çñ Ñ»ï: ²Ýç»É³Ý ѳٳӳÛÝ»ó, ݳ ûñÇݳå»ë μ³Å³Ýí»ó »ñÏñáñ¹ ³ÙáõëÝáõó ¨ Ýáñ ѳñë³ÝÇù ³ñ»ó Çñ ³é³çÇÝ ³ÙáõëÝáõ Ñ»ï: ²Ûëûñ Ýñ³Ýù »ñç³ÝÇÏ ³ÙáõëÇÝÝ»ñ »Ý ¨ ³åñáõÙ »Ý μ³ñ·³í³× ÏÛ³Ýùáí: ²Ýç»É³ÛÇ íϳÛáõÃÛáõÝÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. ³ÛÝ ³Ù»ÝÇó Ñ»ïá, »ñμ ݳ Ý»ñ»ó Çñ ݳËÏÇÝ ³ÙáõëÝáõÝ, Ñݳ½³Ý¹í»ó ²ëïÍáõÝ, ѳÕóѳñ»ó Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ ¨ Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ Ëݹñ»ó Ýñ³ÝÇó, ²ëïí³Í ¿É ëÏë»ó ûñÑÝ»É Çñ»Ý: ²ëïí³Í ³ÏÝѳÛïáñ»Ý Ñ»é³óñ»ó ëË³É ³ÙáõëÝáõÝ Ýñ³ ÏÛ³ÝùÇó, áñå»ë½Ç ݳ ϳñáճݳñ í»ñ³¹³éÝ³É ³ÛÝ ïÕ³Ù³ñ¹áõ Ùáï, áõÙ ÆÝùÁ ݳ˳ï»ë»É ¿ñ Ýñ³ ѳٳñ: ²ëïí³Í ѳëï³ï»É ¿ñ Ýñ³ ³é³çÇÝ ³ÙáõëÝáõÃÛáõÝÁ, μ³Ûó ݳ ëË³É áñáßáõÙ ¿ñ ϳ۳óñ»É ÏÛ³ÝùáõÙ, ¨ ¹áõñë ¿ñ »Ï»É Çñ ÁÝóóùÇó, ÙÇÝ㨠³ÛÝ å³ÑÁ, »ñμ í»ñ³¹³ñÓ³í Çñ ³é³çÇÝ ³ÙáõëÝáõ Ùáï: ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá ²ëïí³Í ¹éÝ»ñ μ³ó»ó ²Ýç»É³ÛÇ Ñ³Ù³ñ ¨ ûñÑÝ»ó Ýñ³Ý: ܳ ѳçáÕáõÃÛ³Ý Ñ³ë³í ³ÛÝ μݳ·³í³éÝ»ñáõÙ, áñï»Õ ³ÝóÛ³ÉáõÙ Ó³ËáÕíáõÙ ¿ñ. ²Ýç»É³Ý ·áñÍ ëÏë»ó ¨ ýÇݳÝë³å»ë ³å³Ñáíí»ó: ܳ ϳñáÕ³ó³í íǽ³Ý»ñ Ó»éù μ»ñ»É Çñ »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ, áñå»ë½Ç Ýñ³Ýù ³åñ»ÇÝ Çñ Ñ»ï: ܳ Ýáñ, Ù»Í ïáõÝ ·Ý»ó ¨ ëï³ó³í ³ÛÝåÇëÇ μ³ñ»Ñ³×áõÃÛáõÝ, áñÁ ã¿ñ ³ÏÝϳÉáõÙ: ²Ýç»É³Ý ½·áõÙ ¿ñ,


138

áñ ²ëïÍáõÝ Ñݳ½³Ý¹í»Éáõó ¨ Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ Ëݹñ»Éáõó Ñ»ïá ³ÛÝù³Ý ¿ñ Éóí³Í ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñáí ¨ μ³ñ»Ñ³×áõÃÛ³Ùμ, áñ Ñ³×³Ë Ñ³Ù³ÏíáõÙ ¿ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñáí ¨ ëÏëáõÙ ¿ñ ɳó ÉÇÝ»É: ܳ ³ÛÝù³¯Ý ûñÑÝí³Í ¿ñ, áñ ã·Çï»ñ` ³ñ¹Ûá±ù ϳñáÕ ¿ ³í»ÉÇÝ ÁݹáõÝ»É: ²ëïí³Í ß³ñáõݳϻó ѽáñ Ï»ñåáí ûñÑÝ»É Ýñ³Ý ¨ Ýñ³ ÁÝï³ÝÇùÁ: ²Ýç»É³ÛÇ íϳÛáõÃÛáõÝÝ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ ¿, û ÇÝã ³ñ¹ÛáõÝù ïí»ó Ñݳ½³Ý¹áõÃÛáõÝÁ Ýñ³ ÏÛ³ÝùáõÙ, ¨, û ÇÝãå»ë »Ýù Ù»Ýù ÷³ÏáõÙ Ù»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ãÝ»ñÙ³Ý, Ñå³ñïáõÃÛ³Ý ¨ íÇñ³íáñ³ÝùÁ Ù»ñ ëñï»ñáõÙ å³Ñ»Éáõ ÙÇçáóáí: ºñμ Ý»ñÙ³Ý ÙÇçáóáí ³½³ï »Ýù ³ñÓ³ÏáõÙ Ù³ñ¹Ï³Ýó, Ù»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¹áõéÁ μ³óíáõÙ ¿: ´áÉáñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñ »Ï³Ý ²Ýç»É³ÛÇ ÏÛ³ÝùáõÙ, ëå³ëáõÙ ¿ÇÝ Ýñ³Ý: ºÃ» ݳ Çٳݳñ ³Û¹ Ù³ëÇÝ, ³å³ ã¿ñ Ñ»é³Ý³ ³é³çÇÝ ³ÙáõëÝáõó ¨ ï³ñÇÝ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ã¿ñ ³åñÇ ¹Åμ³Ëï ÏÛ³Ýùáí: ºÃ» ݳ ãÉë»ñ ¨ ãÑݳ½³Ý¹í»ñ ²ëïÍáõÝ` ÁÝïñ»Éáí ѳßïáõÃÛ³Ý ×³Ý³å³ñÑÁ, ݳ μ³ó ÏÃáÕÝ»ñ ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã î»ñÁ å³ïñ³ëï»É ¿ñ Çñ ѳٳñ: ²Ýç»É³Ý ³Ýó³í Çñ ÷áñÓáõÃÛáõÝÁ ¨ ³ÛÅÙ ÑÝÓáõÙ ¿ ¹ñ³ åïáõÕÝ»ñÁ: ØÇ·áõó» î»ñÁ ÷áñÓáõÃÛá±õÝ ¿ áñáß»É Ó»½ ѳٳñ: ØÇ·áõó» ¹áõù á±Ë »ù å³ÑáõÙ: ØÇ·áõó» ã³÷³½³Ýó Ñå³±ñï »ù` Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ Ëݹñ»Éáõ ѳٳñ. ³ñ¹Ûá±ù ¹³éÝáõÃÛáõÝ »ù å³ÑáõÙ Ó»ñ ëñïáõÙ: γñá±Õ »ù ѳٳñÓ³Ïí»É ÃáÕÝ»É ¹³ ¨ ¹áõé μ³ó»É` Ó»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ëï³Ý³Éáõ ѳٳñ, ÇÝãå»ë ³ñ»ó ²Ýç»É³Ý: àñù³Ý Ñݳñ³íáñ ¿, Ëáõë³÷»ù ³Ù»Ý ï»ë³ÏÇ ÃßݳÙáõÃÛáõÝÇó, μ³ñÏáõÃÛáõÝÇó ¨ ¹³éÝáõÃÛáõÝÇó, ¨ ÙÇ° Ï»Ýïñáݳó»ù íÇñ³íáñ³ÝùÇ íñ³: º÷»ë³óÇÝ»ñÇ 4.31,32-áõÙ ·ñí³Í ¿. §²Ù»Ý ¹³éÝáõÃÛáõÝ ¨ μ³ñÏáõÃÛáõÝ ¨ ëñïÙïáõÃÛáõÝ… ÃáÕ í»ñ ³éÝíÇ Ó»½ÝÇó…¦: ÎáÕáë³óÇÝ»ñÇ 3.8-14. §…¹»°Ý ¹ñ»ù ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ` μ³ñÏáõÃÛáõÝÁ, ëñïÙïáõÃÛáõÝÁ, ã³ñáõÃÛáõÝÁ, ѳÛÑáÛáõÃÛáõÝÁ, ³ÙáóÉÇ Ëáëù»ñÁ Ó»ñ μ»ñ³ÝÇó: êáõï ÙÇ° Ëáë»ù Çñ³ñ Ñ»ï… »Ã» Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇ ¹»Ù ïñïáõÝç áõݻݳ, ÇÝãå»ë øñÇëïáëÝ ¿É Ó»½ Ý»ñ»ó, ³ÛÝå»ë ¿É ¹áõù…¦:


139

§Ð³Ûñ Ù»ñ¦ ³ÕáÃùÇ Ù»ç ·ñí³Í ¿. §ºí ÃáÕ Ù»½ Ù»ñ å³ñïù»ñÁ, ÇÝãå»ë Ù»Ýù ¿É ÃáÕÝáõÙ »Ýù Ù»ñ å³ñï³Ï³ÝÝ»ñÇݦ: ÐÇëáõëÁ ÝáõÛÝå»ë ³ëáõÙ ¿. §àñáíÑ»ï¨ »Ã» ¹áõù Ù³ñ¹Ï³Ýó Çñ»Ýó ѳÝó³ÝùÝ»ñÁ ÃáÕÝ»ù, Ó»ñ »ñÏݳíáñ гÛñÝ ¿É Ó»ñÁ ÏÃáÕÝǦ (سïûáë 6.12,14): Ä. Êáëïáí³Ý»°ù ²ëïÍáõÝ ³ÛÝ Ù»ÕùÁ, áñ Ó»ñ ëñïáõÙ ¿, ¨ ³å³ß˳ñ»ù` Üñ³ Ý»ñáõÙÁ ëï³Ý³Éáõ ѳٳñ ºë³ÛÇ 1.18-áõÙ ·ñí³Í ¿. §ÐÇÙ³ »Ï»ù áõ íÇ׳μ³Ý»Ýù,- ³ëáõÙ ¿

î»ñÁ,- »Ã» Ó»ñ Ù»Õù»ñÁ ÏñÏݳÏÇ Ï³ñÙÇñÇ å»ë ÉÇÝ»Ý, ÓÛ³Ý å»ë åÇïÇ ëåÇï³Ï»Ý, »Ã» ¹ñ³Ýù áñ¹³Ý ϳñÙÇñÇ å»ë ÉÇÝ»Ý, ³ëñÇ å»ë ëåÇï³Ï åÇïÇ ¹³éݳݦ: ä³ïÙ»°ù Ó»ñ íÇñ³íáñ³ÝùÇ Ù³ëÇÝ ³ÛÝåÇëÇ Ù³ñ¹áõ, áõÙ íëï³ÑáõÙ »ù, ¨ áí ëñï³ó³í ¿ Ó»ñ ѳݹ»å, áñå»ë½Ç ³½³ïáõÃÛáõÝ ëï³Ý³ù: ØÇ° ×Ýß»ù Ó»ñ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÁ: γñ¹³ó»°ù ²é³Ï³ó 28.13 ¨ ² ÐáíѳÝÝ»ë 1.9: ºÃ» íÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ñ¹»Ý íÝ³ë ¿ å³ï׳é»É Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇÝ, ѳí³ïùáí Ý»ñ»°ù, áñáíÑ»ï¨ Ý»ñ»Éáí` Ñݳ½³Ý¹íáõÙ »ù ²ëïÍáõÝ: ÂáÕ»°ù ó³íÁ, ïËñáõÃÛáõÝÁ, ÇÝùݳËÕ׳ѳñáõÃÛáõÝÁ ¨ ³é³°ç ÁÝóó»ù: ¸áõù ÙÇ³Ï Ù³ñ¹Á ã»ù, áí »ñμ¨¿ íÇñ³íáñí»É ¿: ÜáõÛÝÇëÏ ÏÛ³ÝùÇ Ï³ï³ñÛ³É Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñáõÙ ¿É Ù»Ýù ¹»é íÇñ³íáñ»Éáõ »Ýù Çñ³ñ: ºñμ ³Ù»Ý ÇÝã ³í³ñïí³Í ¿, ¨ ¹áõù ѳÕóѳñ»É »ù íÇñ³íáñ³ÝùÁ, áñáßáõ٠ϳ۳óñ»ù ³Ûɨë ãËáë»É ³Û¹ Ù³ëÇÝ: ºñμ áñ¨¿ ó³íáï Ñáõß ¿ í»ñ³¹³éÝáõÙ, Ù»ñÅ»°ù ³ÛÝ: ¸ñ³Ýóáí ÃßݳÙÇÝ ÷áñÓáõÙ ¿ ÏñÏÇÝ ·»ñáõÃÛ³Ý Ù»ç ·ó»É Ó»½: öá˳ñ»ÝÁ` ÷³é³μ³ÝáõÃÛ³Ý »ñ·»ñ ¨ ÑÇÙÝ»ñ »ñ·»ù, ¨ ¹ñ³Ýù ÏÑ»é³óÝ»Ý ëË³É Ùïù»ñÁ: ²ÛÝ Ë³Õ³ÕáõÃÛáõÝÁ ¨ áõñ³ËáõÃÛáõÝÁ, áñ ·³ÉÇë ¿ ²ëïÍáõÝ »ñÏñå³·»Éáõó, Ï÷á˳ñÇÝÇ μ³ó³ë³Ï³Ý Ùïù»ñÇÝ: ò³íÁ ¨ ïËñáõÃÛáõÝÁ ÝáõÛÝå»ë ϳÝÑ»ï³Ý³Ý, »ñμ ÷³é³μ³Ý»ù ¨ »ñÏñå³·»ù ²ëïÍáõÝ:


140

Æ. гßïáõÃÛáõÝ §²ñ¹, »Ã» ë»Õ³ÝÇ íñ³ Ù³ïáõó»ë ùá ÁÝÍ³Ý ¨ ³ÛÝï»Õ ÑÇß»ë, û ùá »Õμ³ÛñÁ ù»½ ¹»Ù Ù»Ï μ³Ý áõÝÇ, Ãá°Õ ³ÛÝï»Õ ùá ÁÝÍ³Ý ë»Õ³ÝÇ ³éç¨ ¨ ·Ý³` ³é³ç ѳßïíÇñ ùá »Õμáñ Ñ»ï, ¨ Ñ»ïá »Ï` ÁÝͳ¹ Ù³ïáõóÇñ¦: سïûáë 5.23,24 ²Ûëï»Õ ÐÇëáõëÁ ѳÛïÝáõÙ ¿ Ù»½, áñ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ Ñ»ï ѳßïí»ÉÁ å»ïù ¿ ¹³éݳ Ù»ñ ·É˳íáñ ³é³çݳѻñÃáõÃÛáõÝÁ: гßïáõÃÛáõÝÝ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý Ï³ñ¨áñ ¿, áñ Ù»Ýù å»ïù ¿ ³Ý»Ýù ¹³` ÙÇÝ㨠îÇñáçÁ ½áѳμ»ñáõÃÛáõÝ Ù³ïáõó»ÉÁ: ²í»ÉÇÝ` Ù»ñ ½áÑÝ ÁݹáõÝí³Í ãÇ ÉÇÝÇ ²Ù»Ý³Ï³ñáÕÇ ÏáÕÙÇó, »Ã» ݳ˳å»ë ãѳßïí»Ýù Ýñ³Ýó Ñ»ï, áíù»ñ áËáí »Ý Éóí³Í Ù»ñ ¹»Ù: γñ¨áñ ã¿, û áí ¿ Ù»Õ³íáñ, ϳÙ` áí ¿ å³ï׳é»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ. »Ã» Ù»Õ³íáñÁ Ù»ñ ¹ÇÙ³óÇÝÝ ¿, ³å³ Ó·ï»Éáí ѳßïí»É Ýñ³ Ñ»ï` Ù»Ýù Ïû·Ý»Ýù Ýñ³Ý` ѳÕóѳñ»É û° íÇñ³íáñ³ÝùÁ, û° ³ÛÝ å³Ñ»Éáõ ѻ勉ÝùÝ»ñÁ, áñáÝù, ѳϳé³Ï ¹»åùáõÙ, ¹ÅáËù Ïï³Ý»Ý Ýñ³Ý: гßïí»Éáí ¹ÇÙ³óÇÝÇ Ñ»ï` ÙÇ·áõó» å³ñ½»Ýù, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÝ ³é³ç³ó»É ¿ñ áã ×ß·ñÇï ÷á˳Ýóí³Í ϳ٠ëË³É Ù»Ïݳμ³Ýí³Í ¨ ³Õ³í³Õí³Í ï»Õ»ÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ï׳éáí, ϳÙ, ÙÇ·áõó», ¹ÇÙ³óÇÝÁ ëË³É ¿ñ ѳëϳó»É Ù»ñ ¹ñ¹³å³ï׳éÝ»ñÁ: гßïí»Éáõ ѳٳñ å³Ñ³ÝçíáõÙ ¿ ËáݳñÑáõÃÛáõÝ, ÇëÏ ³ÛÝ Ñ³ïáõÏ ¿ ѳëáõÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó: Ø»Ýù å»ïù ¿ ÑáųñáõÃÛ³Ùμ ËáݳñÑí»Ýù ¨ Ù»ñ ëñïÇ ËáñùÇó Ý»ñáÕáõÃÛáõÝ Ëݹñ»Ýù íÇñ³íáñí³Í Ù³ñ¹áõó: ²ëïí³Í ëÇñáõÙ ¿ û° ùñÇëïáÝ۳ݻñÇÝ, û° áã ùñÇëïáÝ۳ݻñÇÝ, û° ɳí, û° í³ï Ù³ñ¹Ï³Ýó: ÐÇëáõëÁ Ïáã ¿ ³ÝáõÙ Ù»½` ëÇñ»É Ýñ³Ýó, áíù»ñ ѳϳé³Ï »Ý Ù»½, ϳ٠ó³ÝϳÝáõÙ »Ý ÏáñÍ³Ý»É Ù»½` ÝٳݳϻÉáí Æñ μݳíáñáõÃÛ³ÝÁ: ʳãÇ íñ³ ܳ ³Õáûó ²ëïÍáõÝ` Ëݹñ»Éáí Ý»ñ»É ÝáõÛÝÇëÏ Ýñ³Ýó, áíù»ñ ëå³ÝáõÙ ¿ÇÝ Æñ»Ý: Ø»½ÝÇó ³Ù»Ý


141

Ù»ÏÝ ³í»ÉÇ ßáõï ϳÝÇÍ»ñ ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó, Ù»Ýù ϳë»ÇÝù, áñ Ïñ³Ï ¨ ÍÍáõÙμ ó÷í»ñ Ýñ³Ýó ¨ Ýñ³Ýó ë»ñáõݹݻñÇ ·ÉËÇÝ: سïûáë 5.38-48-áõÙ ÐÇëáõëÁ ëáíáñ»óÝáõÙ ¿ Ù»½, û ÇÝãå»ë å»ïù ¿ í»ñ³μ»ñí»Ýù Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ: ÆëÏ 44 ¨ 45 Ëáëù»ñáõÙ ³ëáõÙ ¿. §´³Ûó

ºë ³ëáõÙ »Ù Ó»½. §êÇñ»°ù Ó»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ, ûñÑÝ»°ù Ó»½ ³ÝÇÍáÕÝ»ñÇÝ, μ³ñÇ° ³ñ»ù Ó»½ ³ïáÕÝ»ñÇÝ ¨ ³Õá°Ãù ³ñ»ù Ó»½ ã³ñã³ñáÕÝ»ñÇ ¨ Ó»½ ѳɳÍáÕÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, áñ áñ¹ÇÝ»ñ ÉÇÝ»ù Ó»ñ Ðáñ, áñ ºñÏÝùáõÙ ¿, áñáíÑ»ï¨ Ü³ Æñ ³ñ»·³ÏÁ ͳ·»óÝáõÙ ¿ ã³ñ»ñÇ ¨ μ³ñÇÝ»ñÇ íñ³…¦: ÐÇëáõëÁ ÑáųñáõÃÛ³Ùμ ïí»ó Æñ ÏÛ³ÝùÁ` Ù»½ гÛñ ²ëïÍá Ñ»ï ѳßï»óÝ»Éáõ ѳٳñ: âϳ Ù»Ï ³ÛÉ ³ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝ, áí ³í»ÉÇ μ³ñÓñ áñ³Ï³íáñáõÙ áõÝÇ` Ù»½ ѳßïáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ ëáíáñ»óÝ»Éáõ ѳٳñ: Ø»Ýù ã»Ýù ϳñáÕ Ñ³ßïí»É áã áùÇ Ñ»ï` ³é³Ýó ëÇñá: Ø»Ýù å»ïù ¿ Ëݹñ»Ýù ²ëïÍáõÝ` û·Ý»É Ù»½ Æñ Ðá·áí ¨ Æñ ßÝáñÑùáí, áñ ³ÝÏ»ÕÍ ë»ñ ½³ñ·³óÝ»Ýù Ù»ñ Ý»ñëáõÙ Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇ Ñ³Ý¹»å: ²Û¹ ¹»åùáõÙ ÏϳñáճݳÝù Ç ëñï» ¨ ³ñ¹Ûáõݳí»ï Ï»ñåáí ³ÕáÃ»É Ýñ³Ýó ѳٳñ: ºÃ» ³Ûëå»ë í³ñí»Ýù, Ïëï³Ý³Ýù ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñ, ûÍáõÃÛáõÝ ¨ Ù»ñ ÏáãÙ³Ý Çñ³Ï³Ý³óáõÙÁ: ºñÏñáñ¹ ÎáñÝóóÇÝ»ñÇ 2.5-11-áõÙ äáÕáëÝ ³ëáõÙ ¿, áñ »Ã» áñ¨¿ »Õμ³Ûñ ó³í ¿ å³ï׳é»É ϳ٠íÇñ³íáñ»É ¿ ÝáõÛÝÇëÏ ³ÙμáÕç »Ï»Õ»óáõÝ, ¨ »Ï»Õ»óÇÝ Ùdzμ³Ý Ï»ñåáí å³ïÇÅ ¿ ë³ÑÙ³Ý»É Ýñ³ ѳٳñ, ³å³ ³Û¹ å³ïÇÅÁ ÏÇñ³é»Éáõó Ñ»ïá »Ï»Õ»óÇÝ å»ïù ¿ Ý»ñÇ ¨ ÙËÇóñÇ Ýñ³Ý` óáõó³μ»ñ»Éáí Çñ Ýáñá·í³Í ë»ñÁ: гϳé³Ï ¹»åùáõÙ` ³Û¹ »Õμ³ÛñÁ ϳñáÕ ¿ Ñáõë³Ñ³ïí»É ¨ ³Ûɨë ãí»ñ³Ï³Ý·Ýí»É: ÆÝãå»ë áñ ¹áõù »ù Ý»ñáõÙ Ó»ñ »ÕμáñÁ, ³ÛÝå»ë ¿É Ó»ñ »ñÏݳÛÇÝ Ð³ÛñÁ Ý»ñáõÙ ¿ Ó»½: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 12.16-19-áõÙ äáÕáëÁ ·ñáõÙ ¿. §Æñ³ñ íñ³

ÙǨÝáõÛÝ ËáñÑáõñ¹Á áõÝ»ó»ù (ϳÙ` ³åñ»ù Ý»ñ¹³ßݳÏáõÃÛ³Ý Ù»ç Çñ³ñ Ñ»ï)… Ø»ÏÇÝ ã³ñÇ ï»Õ ã³ñ ÙÇ° ѳïáõó»ù… ºÃ» ϳñ»ÉÇ ¿, áñù³Ý Ó»½ÝÇó ¿ Ï³Ëí³Í, ³Ù»Ý Ù³ñ¹áõ Ñ»ï ˳ճÕáõÃÛáõÝ áõÝ»ó»ù: Ò»ñ ³ÝÓ»ñÇ Ñ³Ù³ñ íñ»ÅËݹñáõÃÛáõÝ ÙÇ° ³ñ»ù, ëÇñ»ÉÇÝ»ñ, ³ÛÉ [²ëïÍá] μ³ñÏáõÃÛ³Ý ï»Õ ïí»ù…¦: º÷»ë³óÇÝ»ñÇ 5.1,2-áõÙ äáÕá-


142

ëÁ ß³ñáõݳÏáõÙ ¿ ËáñÑáõñ¹ ï³É. §²ñ¹, ÝÙ³ÝáÕ »Õ»ù ²ëïÍáõÝ` ÇÝãå»ë ëÇñ»ÉÇ áñ¹ÇÝ»ñ, ¨ ëÇñá°í ·Ý³ó»ù, ÇÝãå»ë áñ øñÇëïáëÝ ¿É Ù»½ ëÇñ»ó ¨ Æñ ³ÝÓÁ Ù»½ ѳٳñ Ù³ïÝ»ó, å³ï³ñ³· ¨ ½áÑ` ²ëïÍá ³Ýáõß Ñáï ÉÇÝ»Éáõ¦: Ø»Ýù å»ïù ¿ ³ç³Ïó»Ýù Ù»Ïë` ÙÛáõëÇÝ, û° Ñá·¨áñ³å»ë, û° ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ ³éáõÙáí: §²ñ¹, »Ã» ùá ÃßݳÙÇÝ ëáí³Í ¿, ѳó ïáõñ Ýñ³Ý, ¨ »Ã» ͳñ³í ¿,

çáõñ ïáõñ Ýñ³Ý, áñáíÑ»ï¨ ³Ûë ³Ý»Éáí` Ïñ³ÏÇ Ï³ÛÍ»ñ ÏÅáÕáí»ë Ýñ³ ·ÉËÇ íñ³ [¨ î»ñÁ Ïí³ñÓ³ïñÇ ù»½]¦ (ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 12.20): ºÃ» ¹áõù ³ÛÝåÇëÇ Çñ³íÇ׳ÏáõÙ »ù, áñ û·ÝáõÙ »ù Ó»ñ ÃßݳÙáõÝ, ³ñ»°ù ¹³ ëÇñáõó, ¨ ²ëïí³Í ³Ýå³ÛÙ³Ý ÏûñÑÝÇ Ó»½: ²Û¹ Ù³ñ¹áõÝ û·Ý»Éáõ Ó»ñ ¹ñ¹³å³ï׳éÝ»ñÁ å»ïù ¿ Ù³ùáõñ ÉÇÝ»Ý, ³ÛÉ áã û` Ýñ³ ·ÉËÇÝ Ï³ÛÍ»ñ ÅáÕáí»Éáõ ѳٳñ: ØdzÛÝ ³Û¹ ¹»åùáõÙ ²ëïí³Í Ïå³ïÅÇ Ýñ³Ý ¨ Ïí³ñÓ³ïñÇ Ó»½: ²Ûë ËáñÑáõñ¹Ý ³ÛÝù³Ý ¿É Ñ»ßï ã¿ ÁݹáõÝ»É ¨ ¹áõù ϳñáÕ »ù ³ë»É. §¸áõù ã·Çï»ù, û ÇÝãå»ë »Ý Ýñ³Ýù í³ñí»É ÇÝÓ Ñ»ï¦: ÐÇëáõë øñÇëïáëÁ ã³ë³ó, áñ Ñ»ßï ÏÉÇÝÇ Ý»ñ»É ¨ ³½³ï ³ñÓ³Ï»É Ù³ñ¹Ï³Ýó` Ùáé³Ý³Éáí ³ÛÝ ó³íÁ, áñ Ýñ³Ýù å³ï׳é»É »Ý Ó»½: ØÇ·áõó» Çëϳå»ë ó³ÝϳÝáõÙ »ù ѳïáõó»É Ýñ³Ýó ¨ ã»ù ѳݹáõñÅáõÙ` ï»ëÝ»Éáí, áñ Ýñ³Ýù ã»Ý å³ïÅíáõÙ Çñ»Ýó ³ñ³ñùÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, μ³Ûó áñå»ë ùñÇëïáÝ۳ݻñ` Ù»Ýù ÷áñÓíáõÙ »Ýù Ñ»Ýó ³ÛëåÇëÇ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñáõÙ: ºÃ» Ù»Ýù ¹³ï»Ýù ¨ íñ»Å ÉáõÍ»Ýù, ³å³ Ïí³ñí»Ýù ¹³ï³íáñÇ å»ë, ¨ ²ëïí³Í Ϲ³ïÇ Ù»½` ѳٳӳÛÝ ÝáõÛÝ ã³÷³ÝÇßÝ»ñÇ, áñáÝóáí Ù»Ýù ¹³ï»É »Ýù Ù³ñ¹Ï³Ýó: Ø»½ ѳٳñ ë³ íï³Ý·³íáñ ¿, áñáíÑ»ï¨ Ù»Ýù ³ÛÝù³¯Ý ³Ýϳï³ñ ¨ Ù»Õ³íáñ »Ýù: ƯÝã Ïϳï³ñí»ñ Ù»½ Ñ»ï, »Ã» ãÉÇÝ»ñ ²ëïÍá ßÝáñÑùÁ: ê³ÕÙáë 130.3-áõÙ ·ñí³Í ¿. §î»°ñ, »Ã» ¹áõ ³Ýûñ»ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳٳñ»ë, á±í Ïϻݳ, î»°ñ¦:

È. ì»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙ ºñμ Ù»Ýù ѳÕóѳñáõÙ »Ýù íÇñ³íáñ³ÝùÝ ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë êáõñμ ·ñùáõÙ å³ïíÇñ»É ¿ Ù»ñ öñÏÇãÁ ¨ ³·³íáñÁ, Ù»Ýù í»ñ³-


143

ϳݷÝíáõÙ »Ýù: êáõñμ ·ñùÇ ÙÇçáóáí ëáíáñáõÙ »Ýù ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ë˳ÉÝ»ñÇó, áíù»ñ ãѳÕóѳñ»óÇÝ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ¨ ٻͳå»ë ïáõÅ»óÇÝ ³Û¹ å³ï׳éáí: Üñ³Ýó ÃíáõÙ ¿ ³ÛÝ Í³é³Ý, áõÙ Ù³ëÇÝ ·ñí³Í ¿ سïûáë 18.25-27-áõÙ. ³Û¹ ͳé³Ý ß³ï Ù»Í ·áõÙ³ñ ¿ñ å³ñïù Çñ ïÇñáçÁ ¨ ã¿ñ ϳñáÕ³ÝáõÙ í׳ñ»É: î»ñÁ áñáß»ó Ý»ñ»É Ýñ³ ³ÙμáÕç å³ñïùÁ: ê³Ï³ÛÝ Ý³, Ñ»é³Ý³Éáõó Ñ»ïá, μ³Ýï Ý»ï»ó Çñ ͳé³Û³ÏÇóÝ»ñÇó Ù»ÏÇÝ` ß³ï ³í»ÉÇ ùÇã å³ñïùÇ Ñ³Ù³ñ, áñ í»ñçÇÝë ã¿ñ í׳ñ»É Çñ»Ý: ºñμ Ýñ³ ï»ñÁ Éë»ó ³Û¹ Ù³ëÇÝ, Ùï³÷áËí»ó ¨ í³×³é»ó ³Û¹ ͳé³ÛÇÝ, Ýñ³ ÏÝáçÁ ¨ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ` Çñ å³ñïùÇ ¹ÇÙ³ó: ºñμ ¹áõù í³ñíáõÙ »ù Ù³ùáõñ ëñïáí, Ý»ñáõÙ ¨ Ññ³Å³ñíáõÙ »ù íñ»Å ÉáõÍ»É, ²ëïí³Í ûñÑÝáõÙ ¿ Ó»½: ÐÇß»°ù ³Ý³é³Ï áñ¹áõ å³ïÙáõÃÛáõÝÁ, áí ųٳݳÏÇó ßáõï Ëݹñ»ó Çñ μ³ÅÇÝÁ Ñáñ ųé³Ý·áõÃÛáõÝÇó: ܳ í³ïÝ»ó ³ÙμáÕç ·áõÙ³ñÁ, ½Õç³ó, ³å³ß˳ñ»ó ¨ Ý»ñáõÙ Ëݹñ»ó: гÛñÁ ϳñáÕ ¿ñ ãÝ»ñ»É Ýñ³Ý, ë³Ï³ÛÝ Ý³ Ý»ñ»ó, ÇÝãÇÝ Ñ»ï¨»ó ËÝçáõÛùÁ, óÝÍáõÃÛáõÝÁ, ѳßïáõÃÛáõÝÁ ¨ í»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙÁ (ï»°ë ÔáõÏ. 15.11-22): ²Ûë ³é³ÏÁ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, û ÇÝãå»ë ¿ ²ëïí³Í` Ù»ñ гÛñÁ, ÁݹáõÝáõÙ ÐÇëáõëÇ ù³íáõÃÛáõÝÁ Ù»ñ Ù»Õù»ñÇ Ñ³Ù³ñ ¨ ѳßï»óÝáõÙ Ù»½ Æñ Ñ»ï` í»ñ³Ï³Ý·Ý»Éáí ¨ í»ñ³¹³ñÓÝ»Éáí Ù»½ Æñ ëÇñ³é³ï ·ÇñÏÁ: ²ÛÝ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë ݳ¨, áñ ºñÏÝùáõÙ áõñ³ËáõÃÛáõÝ ¿ ÉÇÝáõÙ, »ñμ Ù»Ï Ù»Õ³íáñ ³å³ß˳ñáõÙ ¿:


¶ÉáõË

10 ²Ù÷á÷áõÙ ìÇñ³íáñ³ÝùÇ Ñ»ï¨³ÝùÝ»ñÇ ³Ù÷á÷áõÙÁ.  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ¹ñ¹»É Ó»½` ³ÝÇÍ»É ²ëïÍáõÝ:  ¸áõù ã»ù ϳñáÕ Ñáë»É ûÍáõÃÛ³Ý Ù»ç:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ß»Õ»É ¨ Ñ»é³óÝ»É Ó»½ ³ÛÝ ÏáãáõÙÇó, áñ ²ëïí³Í ë³ÑÙ³Ý»É ¿ Ó»½ ѳٳñ:  ²ÛÝ ÃßݳÙáõ ÍáõÕ³ÏÝ ¿, áñÇ Ýå³ï³ÏÝ ¿` ϳݷݻóÝ»É ³ÛÝ, ÇÝã ²ëïí³Í áñáᯐ ¿ Ó»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ:  ¸áõù ϳñáÕ »ù Ù³Ñ³Ý³É ³ÝÙÇï Ù³Ñáí:  ¸áõù ÏÙáé³Ý³ù Ó»ñ μ³ñù»ñÁ ¨ ÏÏáñóÝ»ù í»ñ³ÑëÏáÕáõÃÛáõÝÁ:  ²ÛÝ Ñ»éáõ Ïå³ÑÇ Ó»½ ²ëïÍá ÷³éùÇó:  ²ÛÝ ÃáõÛÉ ãÇ ï³ Ó»½` ³é³ç˳ճóáõÙ áõݻݳÉ:  ²ÛÝ Ï¹ñ¹Ç Ó»½` íñ»Å ÉáõÍ»É:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ÑÇí³Ý¹áõÃÛ³Ý å³ï×³é ¹³éݳÉ:  ¸áõù ÏÏáñóÝ»ù Ó»ñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÁ:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ Ñdzëó÷»óÝ»É Ó»½, ëå³Ý»É Ó»ñ ï»ëÇÉùÁ ¨ »ñ³½³ÝùÝ»ñÁ:  ²ÛÝ ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ ¿ Ó»½:  ¸áõù ã»ù ϳñáÕ Ï»ÝïñáÝ³Ý³É ³ÛÝ ·áñÍÇ íñ³, áñ å»ïù ¿ ³Ý»ù:


146

 ²ÛÝ ÏÏáïñÇ Ó»½` ýǽÇϳå»ë, ½·³óÙáõÝù³ÛÝáñ»Ý, Ñá·»μ³Ýáñ»Ý ¨ Ñá·¨áñ³å»ë:  ¸áõù ÏëÏë»ù ѳϳé³Ïí»É Ù³ñ¹Ï³Ýó` ³é³Ýó áñ¨¿ å³ï׳éÇ:  ²ÛÝ ÏѳݷóÝÇ Ó»ñ Ñá·ÇÝ ¨ ×Ýßí³ÍáõÃÛ³Ý Ù»ç Ï·óÇ Ó»½:  ¸áõù ã»ù ϳñáճݳ ëï³Ý³É ²ëïÍáõó:  ¸áõù ϳñáÕ »ù ÏáñóÝ»É Ó»ñ ¹ÇñùÁ` íÇñ³íáñ³Ýùáí ѳϳ½¹»Éáõ å³ï׳éáí:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ μéÝáõÃÛ³Ý å³ï×³é ¹³éÝ³É ¨ ¹ñ¹»É Ó»½` ѳÝó³Ýù ·áñÍ»É` ˳Ëï»Éáí ûñ»ÝùÁ:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ³Ùμ³ñï³í³Ý ¹³ñÓÝ»É Ó»½:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ¹ñ¹»É Ó»½` Ùáé³Ý³É ³ÛÝ ËáëïáõÙÝ»ñÁ, áñ ²ëïí³Í ïí»É ¿:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ÏáñÍ³Ý»É Ó»ñ ѳí³ïùÁ:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ß»Õ»É ¨ Ñ»é³óÝ»É Ó»ñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ Ýñ³ÝÇó, ÇÝã ²ëïí³Í ó³ÝϳÝáõÙ ¿, áñ ï»ëÝ»ù ϳ٠³Ý»ù:  ¸áõù ϳñáÕ »ù ÷á˳ñÇÝí»É ëË³É Ù³ñ¹Ï³Ýóáí:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ·áÕ³Ý³É Ó»ñ áõñ³ËáõÃÛáõÝÁ:  ¸áõù ÏÏáñóÝ»ù ×ß·ñÇï Ù³ñï³í³ñáõÃÛáõÝÁ å³ï»ñ³½ÙÇ Ñ³Ù³ñ:  ¸áõù ÏÏáñóÝ»ù ³ÛÝ, ÇÝãÇ Ñ³Ù³ñ ³ß˳ï»É »ù:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ½ñÏ»É Ó»½ ÇÝùݳí»ñ³ÑëÏáÕáõÃÛáõÝÇó` ³Ýå³ßïå³Ý ÃáÕÝ»Éáí:  ²ÛÝ Ï³ñáÕ ¿ ÏáñÍ³Ý»É ÁÝï³ÝÇùÝ»ñÁ ¨ å³é³ÏïáõÙ ëï»ÕÍ»É:  ¸áõù ÏÏáñóÝ»ù Ó»ñ ³ñųݳå³ïíáõÃÛáõÝÁ:  ¸áõù ϳñáÕ »ù ½ñÏí»É ³ÛÝ ³ñïáÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇó ¨ ³é³í»ÉáõÃÛáõÝÝ»ñÇó, áñ áõÝ»ù, ÇÝãÇó Ñ»ïá Ïß÷í»ù ³Ý³ñÅ³Ý Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, áíù»ñ ËáãÁݹáï Ϲ³éÝ³Ý Ó»½ ѳٳñ… ¨ ß³ï ³í»ÉÇÝ: ìÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ÉÇÝ»É ï³ñμ»ñ ï»ë³ÏÇ: ¸ñ³Ýù å»ïù ¿ ѳÕóѳñ»É ѳٳӳÛÝ ²ëïí³Í³ßÝãÇ, áñå»ë½Ç ãÏáñóÝ»Ýù Ù»ñ ³ñ¹³ñ ¹ÇñùÝ ²ëïÍá ³éç¨: ºÃ» Ù»Ýù ÏáñóÝ»Ýù ³ÛÝ, ³å³ áã ÙdzÛÝ ã»Ýù ϳñáճݳ ϳï³ñ»É Ù»ñ ÏáãáõÙÁ, ³Ûɨ ã»Ýù ѳëÝÇ ºñÏÇÝù ¨ ã»Ýù í³Û»ÉÇ Ñ³íÇï»Ý³Ï³Ý ÏÛ³ÝùÝ ²ëïÍá Ñ»ï:


147

вÔ²вðºÈ ìÆð²ìàð²ÜøÀ úñÇݳÏÝ»ñ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, û ÇÝãå»ë ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ ѳÕóѳñ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ ¨ ÉáõÍáõÙ ·ïÝ»É Ý»ñÙ³Ý ÙÇçáóáí ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë å³ïíÇñáõÙ ¿ ²ëïí³Í³ßáõÝãÁ.

². Ü»ñ»°ù γ »ñÏáõ ÑÇÙÝ³Ï³Ý ù³ÛÉ.

²1. ºñμ Ù»Ýù »Ýù íÇñ³íáñ»É ÇÝã-áñ Ù»ÏÇÝ Ø³ïûáë 5.23,24. §²ñ¹, »Ã» ë»Õ³ÝÇ íñ³ Ù³ïáõó»ë ùá ÁÝÍ³Ý ¨

³ÛÝï»Õ ÑÇß»ë, û ùá »Õμ³ÛñÁ ù»½ ¹»Ù Ù»Ï μ³Ý áõÝÇ, Ãá°Õ ³ÛÝï»Õ ùá ÁÝÍ³Ý ë»Õ³ÝÇ ³éç¨ ¨ ·Ý³` ³é³ç ѳßïíÇñ ùá »Õμáñ Ñ»ï, ¨ Ñ»ïá »Ï` ÁÝͳ¹ Ù³ïáõóÇñ¦: ºÃ» ¹áõù Çëϳå»ë ó³ÝϳÝáõÙ »ù ѳßïí»É, ³å³ ϳñ¨áñ ¿, áñ ³Ý»ù ³é³çÇÝ ù³ÛÉÁ ¨ Ùáï»Ý³ù íÇñ³íáñí³Í Ù³ñ¹áõÝ` ×Çßï í»ñ³μ»ñÙáõÝùáí: ¸áõù å»ïù ¿ ³Ý»ù ³Û¹ ù³ÛÉÁ ËáݳñÑáõÃÛ³Ùμ, áã û Ñå³ñïáõÃÛ³Ùμ: Ðå³ñïáõÃÛ³Ý ¨ ÇÝùݳñ¹³ñ³óÙ³Ý å³ï׳éáí Ó»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³í»ÉÇ Ïɳñí»Ý ¨ Ïμ³ñ¹³Ý³Ý: ºÃ» ·Ý³ù íÇñ³íáñí³Í Ù³ñ¹áõ Ùáï ¨ ³ë»ù. §Ü»ñ»°ù, μ³Ûó Ù³ë³Ùμ ¹áõù ÝáõÛÝå»ë Ù»Õ³íáñ ¿Çù, áñáíѻ洞¦, ϳÙ` §¸áõù å³ñ½³å»ë ã»ù ѳëϳÝáõÙ ÇÝÓ¦, Ý߳ݳÏáõÙ ¿` Ó»ñ ëÇñïÁ ¹»é¨ë ÉÇ ¿ Ñå³ñïáõÃÛ³Ùμ, ÇëÏ ÝÙ³Ý í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ãÇ Ï³ñáÕ ×ßÙ³ñÇï ˳ճÕáõÃÛáõÝ μ»ñ»É: Èë»°ù ³ÛÝ Ù³ñ¹áõÝ, áõÙ íÇñ³íáñ»É »ù, ¨ ½ëå»°ù Ó»ñ É»½áõÝ ³ÛÝù³Ý ųٳݳÏ, ÙÇÝ㨠ݳ ³í³ñïÇ Çñ ËáëùÁ: ºÃ» ѳٳӳÛÝ ã»ù Ýñ³ ϳñÍÇùÇÝ, ³å³ ³ë»ù ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ, áñ ѳñ·áõÙ »ù Ýñ³ ï»ë³Ï»ïÁ, ¨ áñ ÏùÝÝ»ù Ó»ñ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÝ áõ Ùï³¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ²ÛÝáõÑ»ï¨ ³ë»ù Ýñ³Ý, áñ ó³íáõÙ »ù` Ýñ³Ý íÇñ³íáñ»-


148

Éáõ ѳٳñ: ºÃ», ³ÛÝáõ³Ù»Ý³ÛÝÇí, ¹áõù ѳëϳݳù, áñ ³Û¹ Ù³ñ¹áõ ¹ÇïáÕáõÃÛáõÝÁ Ó»ñ Ù³ëÇÝ ×Çßï ¿, Ëáݳñѳμ³ñ ³ë»°ù Ýñ³Ý. §¸áõù ×Ç°ßï »ù: ºë ó³íáõÙ »Ù ¨ ËݹñáõÙ, áñ Ý»ñ»ù ÇÝÓ¦: ²Ûëå»ë ³Ý»Éáí` ¹áõù ÇÙ³ëïáõÃÛ³Ùμ Ïí³ñí»ù. ݳ, áí ³ëïí³Í³ÛÇÝ ÇÙ³ëïáõÃÛáõÝ áõÝÇ, ÑáųñáõÃÛ³Ùμ ½ÇçáõÙ ¿:

²2. ºñμ Ù»Ýù íÇñ³íáñí»É »Ýù ØÇ·áõó» íñ»Å ÉáõÍ»Éáõ ·³ÛóÏÕáõÃÛáõÝÁ Ù»Í ÉÇÝÇ, μ³Ûó Ù»Ýù ϳñáÕ »Ýù ѳÕóѳñ»É ³ÛÝ` Ù»½³ÝáõÙ μݳÏíáÕ êáõñμ Ðá·áõ ½áñáõÃÛ³Ùμ, ÇÝãå»ë ¸³íÇà ó·³íáñÁ, áñÇ Ù³ëÇÝ ·ñí³Í ¿ ² ³·³íáñ³ó 26.9-11-áõÙ: ê³íáõÕ Ã³·³íáñÁ ç³Ýù ã¿ñ ËݳÛáõÙ` ¸³íÃÇÝ ·ïÝ»Éáõ ¨ ëå³Ý»Éáõ ѳٳñ: »¨ ¸³íÇÃÁ áñ¨¿ ѳÝó³Ýù ã¿ñ ·áñÍ»É ê³íáõÕÇ ¹»Ù, ݳ ëïÇåí³Í ¿ñ ÷³ËáõëïÇ ¹ÇÙ»É ¨ óùÝí»É, ùÝ»É ù³ñ³ÛñÝ»ñáõÙ ¨ ³Ý³å³ïáõÙ: ØÇ ³Ý·³Ù, »ñμ ê³íáõÕÇ μ³Ý³ÏÁ Ñ»ï³åݹáõÙ ¿ñ ¸³íÃÇÝ, ²ëïí³Í Ëáñ ùáõÝ μ»ñ»ó ê³íáõÕÇ »ñ»ùѳ½³ñ³Ýáó μ³Ý³ÏÇ íñ³, ¨ ¸³íÇÃÝ áõ ²μ»ëë³Ý ϳñáÕ³ó³Ý ó÷³Ýó»É Ýñ³Ýó μ³Ý³ÏÁ: Üñ³Ýù ѳë³Ý Ñ»Ýó ³ÛÝï»Õ, áñï»Õ ê³íáõÕÁ ùÝ³Í ¿ñ: ²μ»ëë³Ý ÃáõÛÉïíáõÃÛáõÝ Ëݹñ»ó ¸³íÃÇó` ê³íáõÕÇÝ Ýǽ³Ïáí ëå³Ý»Éáõ ѳٳñ` å³ï׳é³μ³Ý»Éáí, áñ î»ñÁ ѳÝÓÝ»É ¿ñ ¸³íÃÇ ÃßݳÙáõÝ Ýñ³ Ó»éùÁ, ¨ »Ã» ê³íáõÕÁ Ýñ³ ï»ÕáõÙ ÉÇÝ»ñ, ³å³ ³Ýí³ñ³Ý Ïëå³Ý»ñ ¸³íÃÇÝ: ²Û¹ å³ï׳é³μ³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳÙá½Çã ¨ áÕç³ÙÇï ¿ÇÝ, ¨ ¸³íÇÃÁ ÉÇáíÇÝ ³ñ¹³ñ³óí³Í Ͻ·³ñ Çñ»Ý, »Ã» ÃáõÛÉ ï³ñ ²μ»ëë³ÛÇÝ` Ýǽ³Ï³Ñ³ñ»É ê³íáõÕÇÝ, ´²Úò ݳ ³ë³ó. §ØÇ° Ù»éóñáõ Ýñ³Ý, áñáíÑ»ï¨ îÇñáç ûÍÛ³ÉÇÝ á±í ϳñáÕ ¿ Ó»éù Ù»ÏÝ»É ¨ ³Ýå³ñï ÉÇݻɦ: ¸³íÇÃÝ ³ÝÓ³Ùμ íñ»Å ãÉáõÍ»ó, ³ÛÉ` ѳÝÓÝ»ó Çñ³íÇ׳ÏÁ îÇñáçÁ: ¼³ñٳݳÉÇ ã¿, áñ ²ëïí³Í Æñ ëñïÇ Ñ³Ù»Ù³ï Ù³ñ¹ ¿ ³Ýí³ÝáõÙ ¸³íÃÇÝ: âÝ³Û³Í Çñ ë˳ÉÝ»ñÇÝ` ¸³íÇÃÁ Ùßï³å»ë Ñݳ½³Ý¹ ¨ ³å³ß˳ñáÕ ¿ñ: Ø»½ÝÇó ù³ÝDZëÁ Ïó³ÝϳݳÛÇÝ ³ÛÝåÇëÇ ëÇñï áõݻݳÉ, ÇÝãåÇëÇÝ ¸³íÇÃÝ áõÝ»ñ: Ø»½ÝÇó ù³ÝDZëÁ ÏÙ»ñÅ»ÇÝ ³ÛÝ


149

×ÝßáõÙÁ ¨ ëË³É ËáñÑáõñ¹Ý»ñÁ, áñ Ù»ñ ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ï³É Ù»½, ѳïϳå»ë ³ÛÝ ¹»åùáõÙ, »ñμ ¹ñ³Ýù ³ÛÝù³Ý áÕç³ÙÇï »Ý ÃíáõÙ: Ø»ñ Ýå³ï³ÏÝ ¿` ß³Ñ»É ³ÛÝ »ÕμáñÁ, áí íÇñ³íáñ³Ýù ¿ ѳëóñ»É Ù»½, ³ÛÝå»ë áñ, Ù»Ýù å»ïù ¿ ó³ÝϳݳÝù Ý»ñ»É Ýñ³Ý ¨ í»ñ³Ï³Ý·Ý»É Ù»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: »¨ ÑÇÙݳϳÝáõÙ Ù»Ýù ÙÇÙÛ³Ýó ã»Ýù ëå³ÝáõÙ, ÏáïñáõÙ ¨ ÏáñͳÝáõÙ ³ÛÉ ï»ë³ÏÇ Ãñáí, áñÁ É»½áõÝ ¿: ²é³Ï³ó 18.21-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ É»½áõÝ Çß˳ÝáõÃÛáõÝ áõÝÇ Ã»° Ù³Ñ, û° ÏÛ³Ýù Ëáë»Éáõ ѳٳñ: ú·ï³·áñÍ»°ù Ó»ñ Ëáëù»ñÁ` Ù³ñ¹Ï³Ýó ·áí»Éáõ ¨ Ëñ³Ëáõë»Éáõ, áã û ó³Íñ³óÝ»Éáõ ѳٳñ: ÐÇëáõëÁ ß»ßï³¹ñáõÙ ¿ Ý»ñ»Éáõ ϳñ¨áñáõÃÛáõÝÁ: سïûáë 6.14,15-áõ٠ܳ ³ëáõÙ ¿. §ºÃ» ¹áõù Ù³ñ¹Ï³Ýó Çñ»Ýó ѳÝó³ÝùÝ»ñÁ

ÃáÕÝ»ù, Ó»ñ »ñÏݳíáñ гÛñÝ ¿É Ó»ñÁ ÏÃáÕÝÇ, ÇëÏ »Ã» ¹áõù Ù³ñ¹Ï³Ýó ã»ù ÃáÕÝÇ Ýñ³Ýó ѳÝó³ÝùÝ»ñÁ, Ó»ñ гÛñÝ ¿É ãÇ ÃáÕÝÇ Ó»ñ ѳÝó³ÝùÝ»ñÁ¦: ºñμ ÐÇëáõëÝ ÇÝã-áñ μ³Ý ¿ ³ëáõÙ, ܳ ÝϳïÇ áõÝÇ Æñ ³ë³Í Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ μ³éÁ: Þ³ï Ñ³×³Ë Ù³ñ¹Ï³Ýó ¨, ÝáõÛÝÇëÏ, ÇÝùÝ»ñë Ù»½ ³ëáõÙ »Ýù, áñ Ý»ñ»É »Ýù, μ³Ûó »Ã» ²ëïí³Í ëïáõ·Ç Ù»ñ ëÇñïÁ, ³ñ¹Ûá±ù ×ßÙ³ñÇï Ý»ñáõÙ Ï·ïÝÇ: ºÏ»ù Éñçáñ»Ý Ùï³Í»Ýù.  àñù³±Ý ùñÇëïáÝ۳ݻñ Ïó³ÝϳݳÝ, áñ ²ëïí³Í Ý»ñÇ Çñ»Ýó ×Çßï ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë Çñ»Ýù »Ý Ý»ñ»É Çñ»Ýó íÇñ³íáñáÕÝ»ñÇÝ: Ø»Ýù ÏÝ»ñí»Ýù ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë Ý»ñáõÙ ¨ ³½³ï »Ýù ³ñÓ³ÏáõÙ Ù³ñ¹Ï³Ýó:  ²ñ¹Ûá±ù ÏÁݹáõÝ»ù êáõñμ Ðá·áõ ѳݹÇÙ³ÝáõÃÛáõÝÁ, ³ÝÏ»ÕÍáñ»Ý ϳå³ß˳ñ»ù ¨ ÏÝ»ñ»ù, û± Ïå³Ñå³Ý»ù Ó»ñ Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ ¨ Ó»ñ ûñÇÝ³Ï³Ý Çñ³íáõÝùÝ»ñÁ` Ññ³Å³ñí»Éáí Ý»ñ»É, ¨ ÙÇ ûñ ¿É ÏÉë»ù, û ÇÝãå»ë ¿ î»ñÝ ³ëáõÙ. §Ð»é³óÇ°ñ¦: ÐÇëáõëÇ ë»ñÁ Ù»ñ ѳݹ»å ·»ñ³½³ÝóáõÙ ¿ ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã »ñμ¨¿ ϳñáÕ »Ýù ³Ý»É: ºÃ» ܳ ëå³ë»ñ, ÙÇÝ㨠·³ÛÇÝù Üñ³ Ùáï ¨ Ý»ñá-


150

ÕáõÃÛáõÝ Ëݹñ»ÇÝù` ³ë»Éáí. §Ø»Ýù ëË³É ¿ÇÝù, ÇëÏ ¸áõ` ×Çßï, Ý»ñÇ°ñ Ù»½¦, ³å³ ÙÇÝ㨠ûñë ܳ ¹»é ëå³ë»Éáõ ¿ñ: ²Û¹ ¹»åùáõÙ Ù»Ýù ÷ñÏáõÃÛáõÝ ã¿ÇÝù ëï³Ý³ ˳ãÇ ÙÇçáóáí: ´. ²å³ß˳ñ»°ù ƱÝãÝ ¿ ³å³ß˳ñáõÃÛ³Ý μ»ñáõÙ Ù³ñ¹Ï³Ýó: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 2.4áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ ³å³ß˳ñáõÃÛ³Ý ÑÇÙùÁ` ²ëïÍá μ³ñáõÃÛáõÝÁ ¨ ù³ÕóñáõÃÛáõÝÝ »Ý: Üñ³ ë»ñÁ ÃáõÛÉ ãÇ ï³ÉÇë, áñ Ù»Ýù ¹³ï³å³ñïí»Ýù ¹ÅáËùÇ: ܳ ³å³óáõó»ó Çñ ë»ñÁ` áõÕ³ñÏ»Éáí ÐÇëáõëÇÝ` Æñ ÙÇ³Ï àñ¹áõÝ, áñå»ë½Ç ٳѳݳñ ˳ãÇ íñ³ Ù»½ ѳٳñ: ²ëïí³Í ³é³çÇÝÁ Ó»éù Ù»ÏÝ»ó Ù»½, û¨ Ù»Ýù Ù»Õ³Ýã»É ¿ÇÝù Üñ³ ¹»Ù: ܳ Ùáï»ó³í Ù»½ áã û ¹³ï³å³ñï»Éáõ, ³ÛÉ í»ñ³Ï³Ý·Ý»Éáõ ¨ ÷ñÏ»Éáõ ѳٳñ: ø³ÝÇ áñ Ù»Ýù å»ïù ¿ ÝÙ³Ýí»Ýù ²ëïÍáõÝ, ³Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí å»ïù ¿ ѳßïí»Ýù ³ÛÝ »Õμáñ Ñ»ï, áí Ù»Õù ¿ ·áñÍáõÙ Ù»ñ ¹»Ù: سïûáë 18.15-áõÙ ·ñí³Í ¿. §ºÃ» ùá »Õμ³ÛñÁ ù»½ ¹»Ù Ù»Õ³ÝãÇ, ·Ý³`

Ýñ³Ý ѳݹÇÙ³ÝÇ°ñ, »ñμ áñ ¹áõ ¨ ݳ Ù»Ý³Ï ÉÇÝ»ù. »Ã» ù»½ ÉëÇ, ùá »ÕμáñÁ ߳ѻóÇñ¦: Þ³ï»ñÁ ÏÇñ³éáõÙ »Ý ³Ûë ËáëùÁ, μ³Ûó áã ³ÛÝ í»ñ³μ»ñÙáõÝùáí, áñÇ Ù³ëÇÝ ëáíáñ»óÝáõÙ ¿ñ ÐÇëáõëÁ, ¨ Çñ»Ýó íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹áõÝ Ñ³Ï³é³ÏíáõÙ »Ý íñÇųéáõÃÛ³Ý ¨ μ³ñÏáõÃÛ³Ý á·áí: Üñ³Ýù ¹³ï³å³ñïáõÙ »Ý ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ ¨ û·ï³·áñÍáõÙ ³Ûë ËáëùÁ` áñå»ë ³ñ¹³ñ³óáõÙ: ÐÇëáõëÁ å³ïíÇñ»ó Ù»½` ·Ý³É ÙÇÙÛ³Ýó Ùáï áã û ¹³ï³å³ñïáõÃÛ³Ý, ³ÛÉ` ѳßïáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ. Ù»Ýù ãå»ïù ¿ ·Ý³Ýù` ³ë»Éáõ Ù»ñ »ÕμáñÁ, û áñù³Ý ¿ ݳ íÇñ³íáñ»É Ù»½: Ø»Ýù å»ïù ¿ ·Ý³Ýù` Ñ»é³óÝ»Éáõ ³ÛÝ μ³Å³ÝáõÃÛáõÝÁ, áñÁ ÃáõÛÉ ãÇ ï³ÉÇë, áñ Ù»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ í»ñ³Ï³Ý·Ýí»Ý: î»ñÝ ³ÝÓ³Ùμ Ëáëï³ÝáõÙ ¿, áñ Ïí»ñ³Ï³Ý·ÝÇ Ù»½, »ñμ Ù»Ýù ·³Ýù Üñ³ Ùáï ³å³ß˳ñáÕ ëñïáí. §ê³Ï³ÛÝ ÑÇÙ³ ¿É,- ³ëáõÙ ¿ î»ñÁ,- ¹»åÇ ÆÝÓ ¹³ñÓ»ù Ó»ñ ³ÙμáÕç ëñïáí…¦ (Ðáí»É 2.12):


151

¶. òáõó³μ»ñ»°ù ×ßÙ³ñÇï ë»ñ ¨ ѳßïí»°ù Ø»Ýù å»ïù ¿ ѳñóÝ»Ýù ÇÝùÝ»ñë Ù»½` ³ñ¹Ûá±ù ó³ÝϳÝáõÙ »Ýù ѳÕÃ»É Ù»ñ Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ, áñå»ë½Ç ѳßïí»Ýù Ù»½ íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹áõ Ñ»ï: ÐÇß»°Ýù, áñ ²ëïí³Í å³ñ½»ó Æñ Ó»éùÁ ¹»åÇ Ù»½` ëÇñáõó »ÉÝ»Éáí, ÙÇÝ㨠áñ Ù»Ýù Ëݹñ»óÇÝù Üñ³ Ý»ñáõÙÁ: ê»ñÁ »ñμ»ù ãÇ í»ñç³ÝáõÙ, ¨ ³ÛÝ ÏͳÍÏÇ Ù»Õù»ñÇ ß³ïáõÃÛáõÝÁ (ï»°ë ² ä»ïñ. 4.8): ÐÇëáõëÝ ³ë³ó. §ºñ³Ýǯ ˳ճÕáõÃÛáõÝ ³ÝáÕÝ»ñÇÝ, áñ Ýñ³Ýù ²ëïÍá áñ¹ÇÝ»ñ ÏÏáãí»Ý¦ (سïûáë 5.9): ÊݹñáõÙ »Ù, áõß³¹ñáõÃÛá°õÝ ¹³ñÓñ»ù, áñ ܳ ã³ë³ó` »ñ³Ýǯ §Ë³Õ³ÕáõÃÛáõÝÁ å³ÑáÕÝ»ñÇݦ: àÙ³Ýù ³ÝáõÙ »Ý ³Ù»Ý ÇÝã, ÝáõÛÝÇëÏ` ÷á˽ÇçÙ³Ý »Ý ·ÝáõÙ` ˳ճÕáõÃÛáõÝÁ å³Ñ»Éáõ ѳٳñ: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ ëï³óíáõÙ ¿ ³ñÑ»ëï³Ï³Ý, ³Ýѳëï³ï ¨ ٳϻñ»ë³ÛÇÝ Ë³Õ³ÕáõÃÛáõÝ, áñÁ ëáíáñ³μ³ñ »ñϳñ³ï¨ ã¿: ʳճÕáõÃÛáõÝ ³ÝáÕÁ ѳϳé³ÏíáõÙ ¿ ËݹÇñÝ»ñÇÝ ëÇñáí ¨ ѳÛïÝáõÙ ¿ ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ, áñå»ë½Ç ³ÛÝ Ñ³ßïáõÃÛáõÝÁ, áñÁ Ó»éù ¿ μ»ñí»Éáõ ¹ñ³ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ, »ñϳñ³ï¨ ÉÇÝÇ: ܳ Ó·ïáõÙ ¿ μ³ó ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, ×ßÙ³ñïáõÃÛ³Ý ¨ ëÇñá: ܳ Ññ³Å³ñíáõÙ ¿ óùóÝ»É íÇñ³íáñ³ÝùÁ ù³Õ³ù³Ï³Ýáñ»Ý ×ß·ñÇï ÅåÇïÇ Ý»ñùá: Æ í»ñçá, ˳ճÕáõÃÛáõÝ ³ÝáÕ Ù³ñ¹Á Ó»éù ¿ μ»ñáõÙ ëÇñá ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝ, áñÁ áã ÙÇ ã³ñÇù ãÇ Ï³ñáÕ Ë½»É: ÐÇß»°ù` ³Ù»Ý³Ï³ñ¨áñÁ ë»ñÝ ¿: ºÃ» ëÇñáõÙ »Ýù, áõñ»ÙÝ ÏÝ»ñ»Ýù Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ ¨ Ç ëñï» Ï³ÕáûÝù Ýñ³Ýó ѳٳñ, ݳ¨ ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó, áíù»ñ íÇñ³íáñ»É »Ý Ù»½: ºÃ» Ù»Ýù Ç ëñï» Ï³ñáÕ »Ýù ³ÕáÃ»É ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳٳñ áõ Ëݹñ»É, áñ ²ëïí³Í ûñÑÝÇ Ýñ³Ýó ¨ û·ÝÇ Ý»ÕáõÃÛ³Ý Å³Ù³Ý³Ï, ³Û¹ ¹»åùáõ٠ϳñáÕ »Ýù ѳÙá½í³Í ÉÇÝ»É, áñ ×ßÙ³ñï³å»ë Ý»ñ»É »Ýù Ýñ³Ýó: ºë ³ÕáÃáõÙ »Ù, áñ êáõñμ Ðá·ÇÝ ½áñáõÃÛáõÝ ï³ Ù»½` ùÝÝ»Éáõ Ù»ñ ëï»ñÁ ¨ ×ßÙ³ñï³å»ë ³½³ï ³ñӳϻÉáõ Ýñ³Ýó, áõÙ ¹»Ù Ù»Ýù áË »Ýù å³ÑáõÙ, áñå»ë½Ç ϳñáճݳÝù ÙÝ³É ²ëïÍá ϳÙùÇ Ù»ç: ÎáÕáë³óÇÝ»ñÇ 3.12,13-áõÙ ·ñí³Í ¿. §àõñ»ÙÝ Ñ³·»°ù` ÇÝãå»ë ²ëïÍá


152

ÁÝïñí³ÍÝ»ñ, ëñμ»ñ ¨ ëÇñ»ÉÇÝ»ñ, áÕáñÙ³ëÇñï ·Ã³ÍáõÃÛáõÝ, ù³ÕóñáõÃÛáõÝ, ËáݳñÑáõÃÛáõÝ, Ñ»½áõÃÛáõÝ, »ñϳÛݳÙïáõÃÛáõÝ` Çñ³ñ ѳÙμ»ñ»Éáí ¨ Çñ³ñ Ý»ñ»Éáí, »Ã» Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇ ¹»Ù ïñïáõÝç áõݻݳ, ÇÝãå»ë øñÇëïáëÝ ¿É Ó»½ Ý»ñ»ó, ³ÛÝå»ë ¿É ¹áõù¦: ºÃ» Ù»Ýù ãÝ»ñ»Ýù, Ù»ñ ëñïáõÙ ãÇ ÉÇÝÇ ×ßÙ³ñÇï ˳ճÕáõÃÛáõÝ: ܳ, áí ãÇ Ï³ñáÕ³ÝáõÙ Ý»ñ»É, Ùáé³ó»É ¿, û áñù³Ý Ù»Í ¿ñ ³ÛÝ å³ñïùÁ, áñ ²ëïí³Í Ý»ñ»ó Çñ»Ý: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 5.8-10. §´³Ûó ²ëïí³Í ѳÛïÝ»ó Æñ ë»ñÁ ¹»åÇ Ù»½, áñ »ñμ Ù»Ýù ¹»é Ù»Õ³íáñ ¿ÇÝù, øñÇëïáëÁ Ù»½ ѳٳñ Ù»é³í… àñáíÑ»ï¨, û áñ ¹»é ÃßݳÙÇ ¿ÇÝù, ²ëïÍá Ñ»ï ѳßïí»óÇÝù Üñ³ àñ¹áõ Ù³Ñáí, áñù³±Ý ³í»ÉÇ, áñ ѳßïí³Í »Ýù, ϳåñ»Ýù Üñ³ ÏÛ³Ýùáí¦: ¸. ´³ñ»Ëáë»°ù Ó»½ íÇñ³íáñáÕ Ù³ñ¹áõ ѳٳñ سïûáë 5.43-45-áõÙ ÐÇëáõëÁ å³ïíÇñ»ó ëÇñ»É, ûñÑÝ»É ¨ μ³ñáõÃÛáõÝ ³Ý»É Ù»ñ ÃßݳÙÇÝ»ñÇÝ, ݳ¨ ³ÕáÃ»É ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳٳñ, áíù»ñ ѳɳÍáõÙ »Ý Ù»½: ÐáμÇ ëÇñïÁ Éóí³Í ¿ñ ëÇñáí, ¨ ݳ ã³ÝÇÍ»ó ²ëïÍáõÝ Çñ Ý»ÕáõÃÛ³Ý Ù»ç: ܳ Ù»ñÅ»ó Çñ ÏÝáç ¨ ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ ëË³É ËáñÑáõñ¹Á` ²ëïÍáõÝ ³ÝÇÍ»Éáõ Ù³ëÇÝ, ¨ ÷á˳ñ»ÝÁ` ¹³ñÓ³í Ýñ³Ýó μ³ñ»ËáëÁ. §ºí ºÑáí³Ý »ï ¹³ñÓñ»ó ÐáμÇ ·»ñáõÃÛáõÝÁ, »ñμ

áñ ݳ Çñ ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ³Õáûó, ݳ¨ ºÑáí³Ý ÏñÏݳå³ïÇÏ ³í»É³óñ»ó ÐáμÇ ³ÙμáÕç ëï³óí³ÍùÁ¦ (Ðáμ 42.10):

Ðܲ¼²Ü¸àôÂÚ²Ü ì²ðÒ²îðàôÂÚàôÜÀ ². Ò»ñ í³ñÓ³ïñáõÃÛáõÝÁ ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 13-ñ¹ ·ÉËáõÙ ·ñí³Í ¿, áñ ²ëïí³Í Ϲ³ïÇ ¨ Ïí³ñÓ³ïñÇ Ù»½ Áëï Ýñ³, û ÇÝãå»ë »Ýù Ñݳ½³Ý¹íáõÙ Üñ³ å³ïíÇñ³ÝÝ»ñÇÝ: ܳ ѳßíÇ Ï³éÝÇ, û ÇÝãå»ë »Ýù í»ñ³μ»ñí»É Ù³ñ¹-


153

ϳÝó, ÇÝãå»ë »Ýù ϳï³ñ»É Üñ³ å³ïíÇñ³ÝÁ` Ù»½ íÇñ³íáñáÕÝ»ñÇÝ Ý»ñ»Éáõ Ù³ëÇÝ, ÇÝãå»ë »Ýù ß÷í»É Ù»ñ ùáõÛñ»ñÇ ¨ »Õμ³ÛñÝ»ñÇ Ñ»ï, ݳ¨ Ýñ³Ýó, áíù»ñ ù³Õ³ù³óÇ³Ï³Ý ¨ »Ï»Õ»ó³Ï³Ý Çß˳ÝáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý: ¸³íÇÃÁ ·ñ»ó. §ºñ³Ýǯ Ýñ³Ý, áñÇ ³Ýûñ»ÝáõÃÛáõ-

ÝÁ ÃáÕí»ó, ¨ áñÇ Ù»ÕùÁ ͳÍÏí»ó: ºñ³Ýǯ ³ÛÝ Ù³ñ¹áõÝ, áñ î»ñÝ ³Ýûñ»ÝáõÃÛáõÝ ãÇ Ñ³Ù³ñáõÙ Ýñ³Ý, ¨ ݻݷáõÃÛáõÝ ãϳ Ýñ³ Ñá·áõ Ù»ç¦ (ê³ÕÙáë 32.1,2): ´. гÕóݳÏÇ »ñ³ßËÇùÁ ºÕ»°ù ³ÝÏ»ÕÍ, »Õ»°ù øñÇëïáëÇ ÝÙ³Ý, ³åñ»°ù Üñ³ Ðá·áõ Ù»ç ÝáõÛÝÇëÏ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ íÇñ³íáñí³Í »ù: ²Ù»Ý ûñ ëÝí»°ù Üñ³ Êáëùáí, í³ñí»°ù` ѳٳӳÛÝ ÊáëùÇ, ¨ ³ÛÝ Ñ³ÛïÝáõÃÛáõÝ Ïï³ Ó»ñ μÅßÏáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ: ²ÛÝ Ïëñμ³óÝÇ ¨ ³½³ï ϳñÓ³ÏÇ Ó»½: ¸áõù ÏÉÇÝ»ù ѳÕóݳÏáÕ, ³í»ÉÇ áõÅ»Õ Ï¹³éݳù ¨ Ïϳñáճݳù ѳÕóѳñ»É ³ÛÉ íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñ: Êñ³Ëáõë»°ù Ó»½ ÐáμÇ Ëáëù»ñáí, áñáÝù ·ñí³Í »Ý Ðáμ 23.12-áõÙ. §…Æ٠ϳÝáÝÇó ³í»ÉÇ å³Ñ»óÇ Üñ³ μ»ñ³ÝÇ Ëáëù»ñÁ¦: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 8.35-37-áõÙ ÁݹѳÝáõñ ³éÙ³Ùμ ³ëíáõÙ ¿ Ñ»ï¨Û³ÉÁ. §ÆÙ³ó»°ù, áñ ³Ûë ³Ù»ÝÇ Ù»ç` ï³é³å³Ýù, Ý»ÕáõÃÛáõÝ, ѳɳͳÝù, íï³Ý· ¨ ³ÛÉÝ, Ù»Ýù ³í»ÉÇÝ »Ýù, ù³Ý ѳÕÃáÕÝ»ñ Üñ³ ÙÇçáóáí, àí ëÇñ»ó Ù»½¦: гÛïÝáõÃÛáõÝ 12.11-áõÙ ·ñí³Í ¿, áñ Ù»Ýù ѳÕÃáÕÝ»ñ »Ýù: Ø»Ýù ѳÕÃáõÙ »Ýù ë³ï³Ý³ÛÇÝ ¶³é³Ý ³ñÛáõÝáí ¨ Ù»ñ íϳÛáõÃÛ³Ý Ëáëùáí, áñáíÑ»ï¨ ÑÇÙݳϳÝáõÙ Ñ»Ýó ë³ï³Ý³Ý ¿ íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÇ å³ï׳éÁ Ù»ñ ÏÛ³ÝùáõÙ: ÐÇß»óñ»°ù Ó»½, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ë³ï³Ý³ÛÇ ÍáõÕ³ÏÝ ¿:

ºÎºÔºòàô ¸ºðÀ ºÏ»Õ»óÇÝ å»ïù ¿ ³ÛÝåÇëÇ í³Ûñ ÉÇÝÇ, áñï»Õ Ù³ñ¹ÇÏ ã»Ý íÇñ³íáñáõÙ ÙÇÙÛ³Ýó` ë³ÛóùÙ³Ý å³ï×³é ¹³éݳÉáí: ²ÛÝï»Õ å»ïù


154

¿ ëÇñá, ÙËÇóñáõÃÛ³Ý, í»ñ³Ï³Ý·ÝÙ³Ý ¨ ÷á˳¹³ñÓ ßÇÝáõÃÛ³Ý ÙÃÝáÉáñï ÉÇÝÇ: ØdzÛÝ ³Û¹ Å³Ù³Ý³Ï »Ï»Õ»óáõ٠˳ճÕáõÃÛáõÝ ¨ Ùdzμ³ÝáõÃÛáõÝ ÏÉÇÝÇ, ¨ ²ëïÍá ûÍáõÃÛáõÝÁ ÏÑáëÇ Ñ»Õ»ÕÇ å»ë: ²Û¹åÇëÇ »Ï»Õ»óáõÙ ÏëÏëí»Ý Ññ³ßùÝ»ñ ¨ μÅßÏáõÃÛáõÝÝ»ñ, ÇÝãå»ë ¶áñÍù ³é³ù»Éáó ·ñùáõÙ, áñáíÑ»ï¨ ²ëïí³Í å³ïíÇñáõÙ ¿ Æñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÁ ³ÛÝï»Õ, áñï»Õ Ùdzμ³ÝáõÃÛáõÝ ¿ ·ïÝáõÙ: ØdzÛÝ ³Ûë ¹»åùáõÙ øñÇëïáëÇ Ù³ñÙÇÝÁ ϳñáÕ ¿ ¿³å»ë ³½¹»É ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý íñ³: ²Ûëûñ ÃßݳÙáõÃÛáõÝÁ ¨ μ³Å³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ »Ï»Õ»óáõ Ý»ñëáõ٠ͳÏáï»É »Ý Üñ³ Ù³ñÙÇÝÁ ¨ μ³ó³ë³μ³ñ »Ý ³½¹áõÙ ²ëïÍá ß³ñÅÙ³Ý íñ³: ÐÇß»°ù, áñ ¹áõù ³Ûë »ñÏñÇ ³ÕÝ »ù ¨ ãå»ïù ¿ ÏáñóÝ»ù Ó»ñ ѳÙÁ: ºñ·»°ù îÇñáçÝ ³Ûë »ñ·»ñÁ.

1. ú¯, î»°ñ ÐÇëáõë 2. Ø»Ýù ·áí»ñ·áõÙ »Ýù ø»½ 3. Ø»Ýù ÷³°éù »Ýù ï³ÉÇë ø»½ 4. ¸áõ ²ëïÍá àñ¹ÇÝ »ë ºñ· âϳ áã áù` îÇñáç ÝÙ³Ý êáõñμ, âϳ áã áù` μ³óÇ Üñ³ÝÇó, à°ã ¿É ϳ ųÛé` ÇÝãå»ë Ù»ñ ²ëïí³Í, âϳ áã áù` îÇñáç ÝÙ³Ý êáõñμ: ²ÛÉ »ñ·»ñ 1. à°í î»ñ, ÇÙ ²ëïí³°Í 2. úñÑÝÛ³É Ñ³í³ëïdzóáõÙ 3. Ø»Í ¿ øá ѳí³ï³ñÙáõÃÛáõÝÁ 4. лéíáõÙ` ë³ñÇ íñ³ 5. ²É»Éáõǯ³, ³É»Éáõǯ³ 6. âϳ áã áù` îÇñáç ÝÙ³Ý êáõñμ 7. ²ëïí³Í ³ÛÝù³¯Ý μ³ñÇ ¿


155 8. ²ÛÝù³¯Ý ù³Õóñ ¿ ÐÇëáõëÇÝ íëï³Ñ»ÉÁ 9. ºë íëï³Ñá°õÙ »Ù ø»½, î»°ñ ÐÇëáõë 10. êáõñμ, êáõñμ, êáõñμ 11. àÕáñÙáõÃÛáõÝÁ ÝáñáíÇ ·ñ»ó ÇÙ ÏÛ³ÝùÁ

º¼ð²ö²ÎÆâ Êàêø Ðáõëáí »Ù ¨ ѳí³ïáõÙ »Ù, áñ ³Ûë ·ñùÇ ÙÇçáóáí ²ëïí³Í Ýáñá·»ó Ó»½, μÅßÏ»ó Ó»ñ í»ñù»ñÁ ¨ ϳñáÕáõÃÛáõÝ ïí»ó` ÃáÕÝ»É μáÉáñ íÇñ³íáñ³ÝùÝ»ñÁ ¨ ѳßïí»É ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, áõÙ Ñ»ï ѳßïáõÃÛ³Ý Ï³ñÇù áõÝ»Çù, áñå»ë½Ç ÏñÏÇÝ ½μ³Õ»óÝ»ù ³ÛÝ ¹ÇñùÁ, áñÝ Çñ³í³Ùμ å³ïϳÝáõÙ ¿ Ó»½: ÂáõÛÉ ÙÇ° ïí»ù, áñ íÇñ³íáñ³ÝùÁ ϳ٠ó³Ýϳó³Í Ù³ñ¹ ËáãÁݹáïÇ Ó»ñ ³é³ç˳ճóÙ³ÝÁ ϳ٠¹³éݳ Ó»ñ ë³ÛóùÙ³Ý å³ï׳éÁ: àã ÙÇ ¹»åùáõÙ áË ÙÇ° å³Ñ»ù: ÐÇß»óñ»°ù Ó»½, áñ ³Ù»Ý ÍáõÝÏ ÏͳÉíÇ ÐÇëáõëÇ ³Ýí³Ý ³éç¨, ¨ ³Ù»Ý É»½áõ Ϲ³í³ÝÇ, áñ ÐÇëáõëÁ î»°ñÝ ¿:

²ëïí³Í ûñÑÝÇ° Ó»½

ÆÝãå»±ë ÁݹáõÝ»É ÐÇëáõë øñÇëïáëÇÝ` áñå»ë Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ î»ñ ¨ öñÏÇã ² ÐáíѳÝÝ»ë 1.9-áõÙ ·ñí³Í ¿. §²å³ û Ù»ñ Ù»Õù»ñÁ Ëáëïáí³Ý»Ýù, ܳ ѳí³ï³ñÇÙ ¿ ¨ ³ñ¹³ñ, áñ Ù»ñ Ù»Õù»ñÁ ÃáÕÝÇ Ù»½, ¨ ëñμÇ Ù»½ ³Ù»Ý ³ÝÇñ³íáõÃÛáõÝÇó¦: ÐÇëáõëÁ ëÇñáõÙ ¿ Ó»½` ³ÝÏ³Ë ³ÛÝ μ³ÝÇó, û áí »ù ¹áõù ¨ ÇÝã »ù ³ñ»É: ÐéáÙ»³óÇÝ»ñÇ 10.9,10-áõÙ ÝáõÛÝå»ë ·ñí³Í ¿. §àñáíÑ»ï¨, »Ã» μ»ñ³Ýáí¹ ÐÇëáõëÇÝ î»ñ ¹³í³Ý»ë ¨ ëñïáõÙ¹ ѳí³ï³ë, û ²ëïí³Í ѳñáõÃÛáõÝ ïí»ó Üñ³Ý Ù»é»ÉÝ»ñÇó, ϳåñ»ë: ø³ÝÇ áñ, ëñïáí


ѳí³ïáõÙ »Ýù` ³ñ¹³ñ³Ý³Éáõ ѳٳñ, ¨ μ»ñ³Ýáí ¹³í³ÝáõÙ »Ýù` ÷ñÏí»Éáõ ѳٳñ¦: ¸áõù ó³ÝϳÝá±õÙ »ù ÁݹáõÝ»É ÐÇëáõëÇÝ` áñå»ë Ó»ñ î»ñ ¨ öñÏÇã: ²ñ¹Ûá±ù Ñ»éáõ »ù îÇñáçÇó ¨ ó³ÝϳÝáõÙ »ù, áñ ܳ Ùáõïù ·áñÍÇ Ó»ñ ÏÛ³Ýù ¨ ¹³éݳ î»ñÁ Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ μݳ·³í³éáõÙ: ºÃ» ¹ñ³Ï³Ýáñ»Ý å³ï³ë˳ݻóÇù ³Ûë ѳñó»ñÇÝ, áõñ»ÙÝ ³ñ»°ù Ñ»ï¨Û³É ¹³í³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ÇÝÓ Ñ»ï, áñå»ë½Ç ϳñáճݳÝù ÁݹáõÝ»É ÐÇëáõëÇÝ` áñå»ë î»ñ, Ù»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ μݳ·³í³éáõÙ: ²Õáû°ù Ç ëñï»: ²Ûë Ëáëù»ñÝ ³ë»ÉÇë` ѳí³ï³ó»°ù ¨ Ï÷ñÏí»°ù:

³Ýϳ·Ç°Ý ÐÇëáõë ºë ѳí³ïáõÙ »Ù, áñ ¸áõ ٳѳó³ñ ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ` ˳ãÇ íñ³, ¨ »ññáñ¹ ûñÁ ѳñáõÃÛáõÝ ³é³ñ: ʳãÇ íñ³ ¸áõ í»ñóñÇñ ÇÙ Ù»Õù»ñÁ, ÑÇí³Ý¹áõÃÛáõÝÝ»ñÁ ¨ ïϳñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: øá ³ñÛáõÝáí çÝç»óÇñ ³ÛÝ Ó»é³·ÇñÁ, áñï»Õ ÇÝÓ Ñ³Ï³é³Ï Ññ³Ù³ÝÝ»ñ ¿ÇÝ ·ñí³Í, ¨ Ñ»é³óñÇñ ¹ñ³Ýù` ·³Ù»Éáí øá ˳ãÇÝ: ¸áõ ³Ý»Íù ¹³ñÓ³ñ ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ, áñå»ë½Ç »ë ϳñáճݳ٠³½³ï ÉÇÝ»É: ºë Ëáëïáí³ÝáõÙ »Ù ø»½, áñ Ù»Õ³íáñ »Ù, ¨ áñ øá ëÇñá áõ Ý»ñÙ³Ý Ï³ñÇùÝ áõÝ»Ù: º°Ï ÇÙ ÏÛ³ÝùÇ Ù»ç ³Ûëû°ñ, î»°ñ ÐÇëáõë, ¨ ѳíÇï»Ý³Ï³Ý ÏÛ³Ýù ïáõñ ÇÝÓ: ²ÛÅÙ »ë ¹³í³ÝáõÙ »Ù ø»½` áñå»ë ÇÙ î»ñ: ÞÝáñѳϳÉáõÃÛá°õÝ, ÐÇëá°õë, áñ ٳѳó³ñ ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ: ÞÝáñѳϳÉáõÃÛá°õÝ ÇÙ ÷ñÏáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ: ²ÝáõÝÁ ¨ ³½·³ÝáõÝÁ

_________________________

²Ùë³ÃÇíÁ

_________________________


¶ñ»°ù Ù»½, ¨ Ù»Ýù ÏáõÕ³ñÏ»Ýù ÝÛáõûñ, áñáÝù Ïû·Ý»Ý Ó»½` Ñá·¨áñ³å»ë ³×»É ³ÛÝ Ýáñ ÏÛ³ÝùáõÙ, áñ áõÝ»ù øñÇëïáëÇ Ù»ç: öáëï³ÛÇÝ Ñ³ëó». The Miracle Centre

Worldwide Miracle Outreach

P. O. Box 8786

P. O. Box AN 16618

London

Accra-North

NW2 1WR

Ghana

England

West Africa

Telephone:

+44 (0) 207 357 0910

Website: .

www.lawrencetetteh.org www.miracletouch.org


¸ñ. Èááõñ»Ýë î»ï»Ç ïå³·ñí³Í ·ñù»ñÁ  гßí»°ù Ó»ñ ûñÑÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ  ²ñ¹Ûá±ù Ññ³ßùÝ»ñÁ ¹»é ï»ÕÇ »Ý áõÝ»ÝáõÙ  î»°ñ, »ë Ññ³ßùÇ Ï³ñÇù áõݻ٠ гëÏ³Ý³É ³½³ï³·ñáõÙÁ  öñÏ»É Ïáñ³ÍÝ»ñÇÝ  îÇñ³Ý³É ³ÛÝ ³Ù»ÝÇÝ, ÇÝã å³ïϳÝáõÙ ¿ Ó»½  úÍáõÃÛ³Ý ³é³í»ÉáõÃÛáõÝÝ»ñÁ Ø»ñ ï»ë³ ¨ Éë³ÝÛáõûñÇ Ù³ëÇÝ ³í»ÉÇ ß³ï ï»Õ»ÏáõÃÛáõÝÝ»ñ ëï³Ý³Éáõ ѳٳñ ·ñ»°ù Ñ»ï¨Û³É ѳëó»áí The Miracle Centre P. O. Box 8786 London, NW2 1WR www.lawrencetetteh.org ¸áõù ³ÕáÃùÇ Ï³ñDZù áõÝ»ù: ¸áõù ó³ÝϳÝá±õÙ »ù, áñ Ùdzμ³Ý ³ÕáûÝù Ó»½ Ñ»ï: Êݹñá°õÙ »Ýù, Éñ³óñ»°ù Ñ»ï¨Û³É Ó¨Á ¨ áõÕ³ñÏ»°ù ³ÛÝ Ù»½` ëïáñ¨ Ýßí³Í ѳëó»áí. ²ÝáõÝ/³½·³ÝáõÝ

_________________________________________ ¸ÇٻɳӨÁ îå³·Çñ ï³é»ñáí, ³½·³ÝáõÝÁ` ëϽμáõÙ

гëó»

_________________________________________

ø³Õ³ù

_________________________________________

öáëï³ÛÇÝ Çݹ»ùë __________________________________________ лé³Ëáë³Ñ³Ù³ñ _________________________________________ (ó»ñ»Ï³ÛÇÝ/»ñ»ÏáÛ³Ý Å³Ù»ñÇÝ)

Êݹñá°õÙ »Ýù, Ýßáõ٠ϳï³ñ»°ù ѳٳå³ï³ëË³Ý í³Ý¹³ÏáõÙ` Ó»ñ ³ÕáÃùÇ Ëݹñ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ. [ ] ²éáÕçáõÃÛáõÝ [ ] ²½³ï³·ñáõÙ

[ ] ²ÙáõëÝáõÃÛáõÝ [ ] γËí³ÍáõÃÛáõÝ [ ] ¶áñͳ½ñÏáõÃÛáõÝ [ ] ´éÝáõÃÛáõÝ [ ] ²ÛÉ …………………………………. [ ] ²ß˳ï³Ýù [ ] ̳Ýñ Ïáñáõëï

Êݹñá°õÙ »Ýù, áõÕ³ñÏ»°ù ³Ûë Ó¨Á Ñ»ï¨Û³É ѳëó»áí. The Miracle Centre, P. O. Box 8786, London, NW2 1WR


¸áÏïáñ Èááõñ»Ýë î»ï»Ý, áí Ù»ñ ûñ»ñÇ ³Ù»Ý³Ñ½áñ ¨ ÷á˽ÇçáõÙÝ»ñÇ ã·Ý³óáÕ, μÅßÏáõÃÛ³Ý Í³é³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñ ³ÝóϳóÝáÕ ³í»ï³ñ³ÝÇãÝ»ñÇó ¿, ß³ñáõݳÏáõÙ ¿ ³½¹»óáõÃÛáõÝ ÃáÕÝ»É ³ÙμáÕç ³ß˳ñÑáõÙ: ¸ñ. ÂÇ ¾É úëμáñÝ



Վիրավորանքի վտանգները