Page 1

Sta eens even stil…

ECHO


Sta eens even stil Het is een wonderlijke ervaring dat je soms pas ontdekt hoe heilzaam iets is, als je het zelf ondergaat. Je denkt: een wandelvakantie, dat is niets voor mij, want hoever kom je dan eigenlijk vooruit, op een dag? Totdat je na een paar dagen lopen ervaart dat het leven in een lagere versnelling ook z’n charme heeft. Je krijgt oog voor details onderweg, en er is veel meer tijd voor een goed gesprek. Je kunt een muziekinstrument dat je in je tienerjaren het laatst hebt aangeraakt, weer eens oppakken, les nemen, en tot je verrassing ontdekken hoeveel plezier dat het in je leven brengt. Je hield niet voor mogelijk dat je er zoveel aan zou beleven. Zou iets dergelijks ook kunnen opgaan voor het christelijk geloof? Dat je gewoon geen idee hebt wat dat zou kunnen betekenen voor je leven? Misschien zou je eens de proef op de som moeten nemen? Vandaar de aanmoediging: Sta eens even stil... Dit tijdschrift gaat over de betekenis van Pasen. Er zullen vast dagen zijn waarop je er niet bij stilstaat . Maar het loont de moeite. Wie weet, doe je dezelfde ervaring op als Samantha, in het artikel hiernaast. Ze zegt: ‘Ik wist niet wat ik miste, totdat ik het had gevonden.’ We wensen het je toe! Goede Paasdagen! De redactie


Samantha vond rust bij Jezus

‘Ik wist niet wat ik miste totdat ik het had gevonden’ ‘Mijn familie heeft niets met geloof.

Toen Samantha op 18-jarige leeftijd het

En dan formuleer ik het nog neutraal’,

ouderlijk huis verliet, noemde ze zich-

vertelt Samantha. ‘Acht jaar was ik, toen

zelf gelovig. ‘Ik merkte dat ik een grens

Vorig jaar heb ik eigenlijk voor het

ik voor het eerst in een kerk kwam. De

was gepasseerd. Ik realiseerde me niet

eerst in mijn leven echt Pasen gevierd.

saamhorigheid sprak me aan. Omdat ik

wat ik had gemist, totdat ik het gevon-

Tot dan toe was het het feest van de

het graag wilde, was mijn vader bereid

den had. Dat is het grootste verschil.’

Paaseitjes, en een paar vrije dagen zijn ook niet weg, toch? Maar nu ik geloof,

een paar keer mee te gaan. Hij hield het drie keer vol, daarna verliep het

Ergernis

Virus

beleef ik het dieper. Ergens in de stad hangt een afbeelding van Jezus op een

weer. Ik herinner me uit die periode ook dat ik een tekenfilm zag, over Jezus

Haar leven liep bepaald niet op rolletjes.

poster - ik ben er vaak langs gefietst.

aan het kruis. Ik snapte er niets van, zo

‘Ja, zo op het eerste gezicht wel. Ik was

Lange tijd ergerde ik me aan de tekst.

vreemd….’

gelukkig getrouwd, had een gezin, een

Nu kijk ik er heel anders naar (ze laat de

huis, een baan. En toch was ik voort-

foto op haar mobieltje zien).

Samantha woont samen met haar man

durend onrustig. Ik bad om rust en die

en twee kinderen in een rijtjeshuis in

kreeg ik. Alleen totaal anders dan ver-

“Ik hou van jou, zei Hij.

een nieuwbouwwijk in Groningen. ‘Het

wacht.’ Een virus op haar evenwichtsor-

Hoeveel? vroeg ik.

heeft wel even geduurd voordat ik hier

ganen maakte dat ze ziek thuis kwam te

Zoveel, zei Hij

gewend was’, vertelt ze. ‘Vergeleken

zitten. ‘Maanden waarin ik gedwongen

Hij spreidde zijn armen

met het armoedige dorpje waarin ik op-

werd om naar mezelf te kijken - waar ik

en stierf voor mij.’

groeide is dit nogal…eh… chic.’ En nu

niet gelukkig van werd. Ik was ontzet-

we het daar toch over hebben, ze heeft

tend boos, ik vond het zo oneerlijk dat

een ‘onstabiele jeugd’ achter de rug.

dat virus mij te pakken had. Het kostte

Het feit dat haar moeder op 36-jarige

me mijn baan, ik was opeens afhankelijk

Op een van de eerste zondagen in dit

leeftijd overleed droeg daar aan bij.

van alles en iedereen.’

jaar is Samantha gedoopt. ‘Ik heb in de

In haar jeugd kreeg ze flarden mee van

Toen ze weer op de been was, bezocht

Jezus. Bij Hem voel ik me geaccepteerd,

het geloof. Via de buren, met wie ze

ze met haar zoontje de speeltuin, pal

ik hoef geen masker op te houden. Ik

weleens meeging naar een kerk; of via

naast ‘Het Pand’, een wijkcentrum

hoef me niet op de poetsen tot ik ‘goed

gesprekken met Naomi, haar vriendin.

waar zondags kerkdiensten worden

genoeg’ ben, maar ik mag komen zoals

Ze bleef geïnteresseerd. ‘Bijbellezen

gehouden. Een van de moeders uit de

ik ben.

deed ik “op goed geluk”; ik sloeg het

buurt vertelde me enthousiast over de

boek open, begon ergens te lezen in de

zondagse vieringen en nodigde haar uit.

Soms zeggen mensen: eerst zien, dan

hoop dat het niet te moeilijk was en het

‘Ach, waarom niet, laat ik ’s gaan kijken,

geloven. Maar geloven is voor mij ver-

me zou aanspreken. Via google en web-

dacht ik. Sinds die eerste keer ben ik er

trouwen. Ik heb Jezus nooit in het echt

sites over geloof deed ik steeds meer

bijna alle zondagen geweest. Ik vond er

gezien, ik heb niet letterlijk zijn hand

informatie op. Als ik alles van het geloof

de rust waar ik altijd naar op zoek was

gevoeld – maar Hij is veel dichter bij me

zou weten, dan zou ik “goed genoeg”

geweest. Daar heb ik Jezus pas goed

dan een mens ooit komen kan.’

zijn om mij te laten dopen. Dat had ik

leren kennen, ook doordat ik er al mijn

mezelf wijsgemaakt.’

vragen kon stellen.

Dichtbij

afgelopen maanden veel geleerd over


Musici over de diepgang van Matthäus Passion van Johann Sebastian Bach

‘De stilte is het hoogtepunt’ ‘Deze week heb ik drie keer de Matthaüs-Passion gehoord, iedere keer met hetzelfde gevoel van bewondering. Wie het christendom volkomen heeft afgezworen, die hoort het hier werkelijk weer als een evangelie.’ Een opmerkelijke aantekening van Friedrich Nietzsche, die bij velen bekend staat als atheïst. Je hoeft geen gelovige te zijn om geraakt te worden door het meesterwerk van Johann Sebastian Bach. In deze weken voor Pasen klinkt de MatthaüsPassion weer honderden keren, in concertzalen en kerkgebouwen. Ruim tweeënhalf uur muziek over het lijden en sterven van Jezus en het verveelt geen minuut. ‘Het is een mysterie dat begrepen kan worden noch doorgrond, uitgelegd noch opgelost.’

Er zijn talloze verhalen van musici die

kerkgangers in Leipzig, in 1729, moet

moeten zoeken naar woorden om hun

het al een overrompelende ervaring

ervaring met de Matthäus-Passion onder

zijn geweest, veronderstelt hij. ‘Bachs

woorden te brengen. ‘Het stuk veroor-

achttiende-eeuwse Saksers zaten bijna

zaakt een transcendente ervaring’, zei

drie uur lang in hun houten kerkbanken

Riccardo Chailly, oud-chef dirigent van

terwijl zijn muzikale projectielen op

het Concertgebouworkest. ‘De Matthäus-

hen neerregenden.’

Passion geeft mij warmte en verlichting van binnen, en uiteindelijk voel ik mij

Een van de Nederlandse muziek-

frisser dan aan het begin. Na het slot zou

ensembles die zulke ‘projectielen’ op

ik wel weer zo opnieuw willen beginnen.’

het publiek afvuurt, is Ars Musica. Een paar jaar geleden verzorgden ze een

Projectielen

integrale live-registratie op tv. Cellist Cor Coppoolse kende flarden van de

Wat is dat toch met dit muziekstuk

Matthäus-Passion uit zijn jeugd, ‘maar

dat jaar in jaar uit alleen al in ons land

pas toen ik bij Ars Musica kwam, werd

tienduizenden luisteraars weet te boeien?

ik er echt in ondergedompeld. Een

‘Zonder een knieval te doen voor

overweldigende ervaring. Als cellist

effectbejag biedt Bach zijn toehoorders

heb je een vrij prominente rol, doordat

een schitterende dramatische herinter-

je betrokken bent bij de begeleiding

pretatie van een oud verhaal’, schrijft

van de evangelist, zeg maar de ‘verteller’

Bach-specialist John Elliot Gardiner,

van de verhaallijn. Op zich simpele

over de Mattheüs-Passion. Voor de

noten, maar het is een uitdaging om

eerste luisteraars, de gewone

met je spel kleur te geven aan de tekst.’


Dramatiek Dat de Matthäus-Passion zo’n populariteit geniet, hangt samen met de insteek van het verhaal, denkt Cor. ‘Het evangelie van Mattheüs benadrukt hoe Jezus als mens heeft geleden en is gestorven. De menselijke kant is heel herkenbaar voor luisteraars. Ook de bittere teleurstelling te hebben gefaald, zoals Petrus bij zijn verloochening, en de reactie daarop – de aria ‘Erbarme dich’ - kunnen we meevoelen. Ik kan me voorstellen dat er luisteraars zijn die zich laten meenemen in de dramatische wendingen in de gebeurtenissen en zich dan identificeren met hoofdrolspelers, zoals je dat bij een speelfilm ook hebt. Zoiets kan je al intens raken, terwijl er dan in de Matthäus een nog zoveel diepere laag in zit, namelijk dat het hier gaat om het unieke van Jezus’ lijden en sterven. Hij is het Lam van God dat de zonden van de wereld wegdraagt’- om het in de taal van de evangelist te zeggen.’


Stilte Violiste Irene Bossier zegt: ‘Als ik de Matthäus speel, denk ik: Bach heeft het begrepen.’ Wat? ‘Waar het leven om draait. En waar het in het leven van Jezus om draait. Als Hij aan het kruis het hoofd buigt en de geest geeft, is dat een scharnierpunt in de geschiedenis van de mens en de wereld. De stilte die daarop volgt…. Zonder dat er een noot klinkt, is dat het hoogtepunt van het stuk. Ik herinner me dat ik tijdens de eerste keer dacht: stil blijven zitten, je niet verroeren. Dit is de kern.’ Voor Cor is dat rustmoment de stilte voor de storm, want kort daarna beeldt Bach een aardbeving uit. ‘Daartussendoor is er nog het koraal: ‘Wenn ich einmal soll scheiden…. Als ik eens moet sterven, blijf dan heel dicht bij mij…. ‘. We hebben dat ook weleens zonder begeleiding uitgevoerd. Dat onderstreept nog meer het dramatische karakter.’ Kippenvel Robin de Zeeuw speelt al zo’n 10 jaar contrabas bij de jaarlijkse MatthäusPassion-uitvoeringen van Ars Musica. Ook dit jaar staan er weer diverse in de agenda, soms 4, 5 per week. ‘Elke keer ontdek ik weer nieuwe lagen in het stuk. Je mag het misschien niet zeggen, maar gek genoeg heb ik dat bij ‘The Messiah’ van Händel helemaal niet.’ Pas op latere leeftijd ‘ontdekte’ hij de Matthäus. ‘Ik heb een achtergrond in de jazz- en popmuziek. ‘Het verhaal kende ik in grote lijnen, niet de details.’ Hoewel hij niet gelovig is, zijn er momenten waarop hij zijn emoties de baas moet zien te blijven. ‘Het openingskoor bijvoorbeeld en sommige aria’s bezorgen me kippenvel. Dan heb ik tranen in de ogen. Zeker als alles op z’n plek valt, koor en orkest op dreef zijn, het publiek ademloos luistert – als alle planeten op één lijn staan.’


Onbegrijpelijk

De samenvatting in één zin

Voor violiste Irene Bossier was haar eerste

overtuiging. Dat geldt voor veel collega’s

uitvoering van de ‘Matthäus’ meteen

bij Ars Musica. Een repetitie heeft

haar vuurdoop, in dit orkest, vijf jaar

tegelijk ook iets van een bijbelstudie.

Reinbert de Leeuw was zijn leven

geleden. ‘Ik werd in het diepe gegooid,

Het gaat niet over zomaar een zielige

lang topdirigent, specialist in moderne

ja. Spannend, maar ik had ook meteen

figuur die veel lijden doorstaat. Een aria

muziek. Pas op 75-jarige leeftijd

iets om vol voor te gaan. Elke keer daarna

als ‘Komm, süsses Kreuz’ houdt toch

dirigeerde hij voor de eerste keer

daal je dieper af in de tekst en de muziek.

iets onbegrijpelijks, als je niet ziet dat

de Matthäus, na ander half jaar

Voor mij als gelovige heeft het muziek-

Jezus uit liefde voor mensen zijn leven

grondige voorbereiding, vertelde

stuk meerwaarde, denk ik, omdat het

wilde geven.’

hij in dagblad Trouw:

zo nauw verbonden is met m’n levens-

‘Er gaat geen uur voorbij dat ik er niet over nadenk. Soms ben ik een week alleen maar met de tekst bezig, soms met hoe de verschillende elementen met elkaar verbonden zijn, de koralen, de evangelieteksten enzovoort. Opeens kan ik me ook maanden verdiepen in de toonsoorten. Op een gegeven moment zingt de alt: ‘Die Unschuld muss hier schuldig sterben.’ Die zin vat het hele stuk samen. En hoe onder die zin muziek staat, daar word ik sprakeloos van. Hier betreedt Bach terreinen die nooit eerder betreden waren, en ook een eeuw later nog niet. As-mineur, zeven mollen, hoe verzin je het? Alleen al het bestuderen van de toonsoorten is gekmakend.

‘Ieder deel is favoriet’

De meeste luisteraars doen dat niet, maar worden wel door dezelfde

Patrick van der Linden, dirigent van Ars Musica: In 2007 dirigeerde ik mijn

emotie geraakt die voortkomt uit

eerste Matthäus in Dordrecht. Onvergetelijk. In de eerste plaats omdat je

de machtige combinatie van tekst

beseft dat het uniek is dat je voor de eerste keer zo’n werk uitvoert. Maar

en muziek.’

ook herinner ik me als de dag van gisteren dat mijn nieuwe schoenen te krap zaten. Vooral de tweede helft duurde behoorlijk lang... Ik heb geen favoriet deel. Als je gaat studeren, is ieder deel favoriet. Elk deel wekt verwondering, verbazing en slingert emoties heen en weer. Heel bijzonder vind ik wel altijd het recitatief ‘Am Abend da es kühle war’, gevolgd door de aria ‘Mache dich, mein Herze, rein’. Na alles wat gebeurd is, na het dramatisch en onvoorkoombaar lijden van Jezus, is het slechts rust dat overblijft. Het is alsof ik daar in de bergen loop, alleen, maar dan toch met allemaal gelijkgestemde musici. Als je de Matthäus dit jaar voor het eerst gaat horen, probeer dan van te voren te weten wat de functie is van een recitatief, een aria en een koraal. Geef je daarna helemaal over aan je emotie tijdens het luisteren.’


Een nieuwe schepping


Gedoopt

Richting

Ik vraag mij dan af: waarom kozen

Toen hij mijn moeder leerde kennen

Het leven van mijn vader is anders

mensen deze woorden?

kwam hij via haar in aanraking met kerk

geworden door de aanwezigheid van

Wat zit er achter?

en geloof. Er ging een wereld voor hem

Jezus in zijn leven. Natuurlijk bleef hij

open. Het onderwijs dat de kerk gaf

dezelfde persoonlijkheid, alleen hij deed

De woorden op deze steen komen

aan de jongeren volgde hij heel intens.

zijn best om te gaan doen wat Jezus

van onszelf.

Er waren gesprekken met de dominee.

ons heeft geleerd. Dat ging echt niet

Mijn vader wilde deze bijbeltekst op

Uiteindelijk deed hij belijdenis van zijn

allemaal fantastisch. Maar de drijvende

zijn grafsteen.

geloof en werd hij gedoopt. In die kerk-

richting van zijn leven was goedheid en

Als ik over een begraafplaats loop, lees ik vaak de teksten op de stenen.

dienst ging het over 2 Korintiërs 5 vers

liefde. Ondanks een hersenbloeding en

“Zo is dan wie in Christus is een nieuwe

17. Zijn hele leven lang zijn deze woor-

later herseninfarcten hield hij te veel

schepping:

den meegegaan.

van ons om naar de dood te verlangen.

het oude is voorbijgegaan, zie het nieuwe

Maar hij verlangde wel naar die toe-

is gekomen”.

En wat is dat nieuwe dan precies? Daar-

komst bij Jezus. Jezus heeft gezegd dat

(een gedeelte uit de brief van Paulus

over kun je eerder lezen in datzelfde

Hij als het ware de deur is waardoor we

aan de Korinthiërs: 2 Kor. 5 vers 17).

bijbelgedeelte: “Wat ons drijft is de liefde

een nieuw leven kunnen binnengaan.

van Christus, omdat we ervan overtuigd

Aan de andere kant van de dood wacht

Nou ja, op de steen….

zijn dat één mens voor alle mensen is

een nieuw bestaan. Het verkeerde is

Voor mijn vader was een eenvoudig

gestorven…. en dat Hij voor allen is ge-

dan weg. Er komt een nieuwe hemel en

houten kruis ook prima.

storven opdat de levenden niet langer

een nieuwe aarde. Dan leven we hele-

En wat hij ons aanreikte was niet meer

voor zichzelf zouden leven, maar voor

maal volkomen met en voor Hem.

dan een gedachte.

Hem die voor de levenden is gestorven en

‘Doe maar wat jullie het beste vinden.’

is opgewekt”.

Mijn vader was niet met het geloof opgegroeid. Toch had hij als kind al de gedachte dat er ‘meer’ moest zijn. Als tiener groeide de overtuiging dat deze wereld niet verklaard kon worden door toeval en selectie alleen. Alles zit zo bijzonder in elkaar. Veel te ingewikkeld om ‘vanzelf’ te ontstaan.

Ds. Leo Buijs


‘ …vrouwen die met Jezus waren meegereisd uit Galilea, volgden Jozef naar het graf om het te bekijken en om te zien hoe Jezus’ lichaam er werd neergelegd. Daarna gingen ze naar huis en bereidden ze geurige olie en balsem. Op sabbat namen ze de voorgeschreven rust in acht. Maar op de eerste dag van de week gingen ze bij het ochtendgloren naar het graf met de geurige olie die ze bereid hadden. Bij het graf aangekomen, zagen ze echter dat de steen voor het graf was weggerold, en toen ze naar binnen gingen, vonden ze het lichaam van de Heer Jezus niet. Hierdoor raakten ze helemaal van streek. Plotseling stonden er twee mannen in stralende gewaden bij hen. Ze werden door schrik bevangen en sloegen de handen voor hun ogen. De mannen zeiden tegen hen: ‘Waarom zoekt u de levende onder de doden? Hij is niet hier, hij is uit de dood opgewekt. Herinner u wat hij u gezegd heeft toen hij nog in Galilea was: de Mensenzoon moest worden uitgeleverd aan zondaars en moest gekruisigd worden en op de derde dag opstaan.’ Toen herinnerden ze zich zijn woorden. Ze keerden terug van het graf en gingen aan de elf en aan alle anderen vertellen wat er was gebeurd.’ Uit de Bijbel: Lucas 23 vers 55 tot en met Lucas 24 vers 9.


‘Herinner je’, zeggen de mannen in stralende gewaden

De herinnering kiert een deur open naar onbekende verten, naar landschappen die ze zich niet konden voorstellen. Hoop wordt wakker. Zou het graf daarom leeg zijn? Als dat waar is, is heel die nare weg van kruisiging niet vergeefs. Dan heeft het een doel. Hij heeft gezegd: zo zal het gaan. Stel je voor dat het echt zo is. Dat betekent dat het niet is afgelopen, maar dat Hij leeft!

Als een geliefde overlijdt, staat je wereld

De vrouwen waren al voor de rustdag

In ons geheugen zweven allerlei frag-

op zijn kop. Je zoekt houvast en de liefde

begonnen. Ze hadden gezorgd voor

menten. Sommige zijn ver weggestopt.

die je voelt zoekt een uitweg. Het lichaam

voldoende specerijen, maar er was toen

Herinneringen aan woorden van een

van de overledene laat je goed verzorgen.

te weinig tijd om de balseming van het

zondagsschoolliedje dat je ooit leerde;

Je koestert je herinneringen. Die zijn een

lichaam goed te doen. Nu gaan ze verder.

indrukken van God die je aanraakten,

soort verdoving tegen de pijn van het

Zij koesteren de herinnering aan Jezus.

maar weer vergat; herinneringen aan

verdriet. Het helpt, in ieder geval een

Ze leggen een fundament voor een

het geloof van je oma, die je toen niet

beetje. Het is de enige directe verbinding

mooi en stevig gebouw van herinnering,

begreep. Herinner je, zeggen de mannen

die je nog hebt met wie is heengegaan.

van vasthouden van goede ogenblikken

in het wit. Ze raken de klink aan van een

met Jezus.

deur naar een nieuwe werkelijkheid.

Wat de vrouwen in het evangelie doen

Duw jij de deur open?

is heel herkenbaar. Zij zijn diepverdrietig

Bij het graf worden de vrouwen compleet

omdat Jezus is gedood. Ze waren Hem

verrast. Het graf staat open en is leeg.

De vrouwen zijn door die deur gegaan.

trouw gevolgd uit het noorden van

Ze raken compleet van streek. Waarom

Door dat te doen, hebben ze de

het land naar de hoofdstad. Ze hadden

wordt hen zelfs geen rouw gegund!

Levende ontmoet.

hoge verwachtingen van Hem. Hij zou

Hoe kunnen ze rouwen, zonder lichaam,

koning worden. Maar een wrede kruis-

zonder graf?

dood rukte Hem weg. Hun liefde voor Jezus zoekt een uitweg.

Mannen in witte kleren komen te

Zeer vroeg gaan zij op weg om echt goede

voorschijn. Die zeggen dat Hij daar niet

zorg te besteden aan het ontluisterde

is: Hij leeft! Ze kunnen dat niet bewijzen.

lichaam van Jezus. Geselslagen hebben

Natuurlijk niet. Wat er is gebeurd, onttrekt

zijn rug stukgetrokken. Spijkergaten

zich aan iedere redenatie. Ze hebben

zitten in zijn handen en voeten. En er zit

wel een woord voor de vrouwen:

nog gestold bloed op zijn hoofd van de

Herinner je, zeggen ze. Herinner je zijn

doornenkroon. Hij moet gewassen

eigen woorden. Heeft Hij het zelf niet

worden, en gebalsemd.

gezegd?

Ds. Sjaak van den Berg


…niet als het wrak van de Titanic

In 2012 werd

onze lichamen

herdacht dat een

opgewekt, in een

eeuw daarvoor de Titanic

nieuwe, onsterfelijke vorm.

zonk. Op die fatale dag, 15 april 1912,

De graven breken open, de zee zal zijn

kwamen 1522 opvarenden om het leven. Het wrak van het

doden teruggeven, en zelfs als er niets meer van ons lichaam

schip bleef mensen bezighouden. De Amerikaanse oceanograaf

over is dan verspreide as, zal God ons lichaam opnieuw

Robert Ballard ging in 1985 met een team op expeditie. Met

scheppen. Het is een onwerkelijke gedachte, maar zo staat

behulp van de modernste technieken wisten zij op 1 september

het er echt. We zullen elkaar verwonderd aankijken.

van dat jaar het wrak te vinden. Ons lichaam hoort er helemaal bij voor God! Jezus is niet als De Zwitserse horlogemaker Romain Jerome heeft met het

een geest opgestaan, maar met lichaam en al. Geen nieuw

oog op het herdenkingsjaar 2012 anderhalve kilo van het staal

lichaam, wel een veranderd, een vernieuwd lichaam. Als ons

van de Titanic gekocht. Hij heeft dit materiaal verwerkt in

lichaam verloren zou gaan, zou God alleen onze geest eeuwig

een serie horloges. Het werd een beperkte oplage van 2012

leven geven. Maar God wil ons hélemaal, met lichaam en al!

exemplaren, met prijzen vanaf 7800 dollar. Een heel klein

Wij zijn waardevol voor Hem als complete mensen.

stukje van het wrak kreeg zo een nieuw leven. Maar de rest bleef op de zeebodem, hooguit soms nog onderzocht door

Ik knijp mezelf maar eens goed in mijn arm. Dit lichaam is

belangstellende wetenschappers.

niet voorbestemd om weg te kwijnen zoals het wrak van de Titanic. Dit lichaam heeft eeuwigheidswaarde! Met dit

Wat een verschil met onze eigen overblijfselen, als wij zijn

lichaam zal ik mijn Verlosser zien en me vol bewondering

overleden! Natuurlijk, ons lichaam vergaat. We zijn stof, en

voor Hem buigen.

we keren terug tot stof. Maar de Bijbel zegt er nog meer over: op een dag komt Jezus terug op aarde, en dan worden

Ds. René van Loon


Ds. Westerkamp over Pasen en het dagelijks leven

‘Met de dood houdt het voor mij niet op’

doodgaan is niet altijd prettig. Ik heb ook een aantal keer aan een sterfbed gestaan, natuurlijk is dat zwaar. Uiteindelijk wordt de dood in de Bijbel omschreven als een vijand. Het is niet Gods bedoeling dat we dood gaan en

‘Het is voor mij heel belangrijk om te leven met het perspectief dat het met

nooit meer terugkomen. Als God deze

de dood niet ophoudt’, zegt Dick Westerkamp. ‘Het christelijk geloof zegt dat

wereld heeft gemaakt met al haar

wij gemaakt zijn, niet alleen om nu te leven, maar ook voor een nieuwe hemel

schoonheid en al haar complexiteit, ik

en een nieuwe aarde.’ Westerkamp is predikant, hij studeerde theologie en

bedoel: we kunnen niet één grasspriet

filosofie. Hij vertelt hoe hij aankijkt tegen het leven en de dood.

namaken en laten groeien. Is het dan ongerijmd om te zeggen dat God op bepaalde momenten wonderen verricht om iemand uit de dood te laten

Wat gebeurt er als we doodgaan?

na de dood, mijn ‘ik’ geborgen wordt bij

opstaan? Dat is de wederopstanding,

‘Om te beginnen houdt het lichaam

God. Hoe precies weet ik niet, dat weet

en dat gaan we allemaal meemaken.’

natuurlijk op te functioneren. Mensen in

niemand, het staat ook niet in de Bijbel.

ons tijdperk hebben het idee dat je

Neemt u voorzorgsmaatregelen voor

zeventig, tachtig jaar wordt, en dan,

Het verhaal van Jezus vertelt dat toen

het hiernamaals?

zoals schrijfster Connie Palmen ooit op

Jezus aan het kruis hing, aan zijn weers-

‘Ik neem geen voorzorgsmaatregelen.

tv zei: “wachten ons allemaal zes planken”.

zijden twee moordenaars aan een kruis

Ik heb een belofte gekregen, dat het

Dat is dus één manier om ernaar te

hingen. De een begon hem te bespotten.

beste nog komt. Als je niet gelooft dat

kijken, maar niet de mijne. Ik denk dat

De ander vroeg: “Wilt u aan mij denken

er na de dood nog meer is, moet je

wij gemaakt zijn om eeuwig te bestaan.

als u in het koninkrijk komt?” En toen

alles halen uit dit leven. Mensen gaan

Toen God mensen maakte, heeft hij

antwoordde Jezus: “Heden zul je met

als gekken reizen, ervaringen opdoen,

mensen gemaakt met een kern die

mij in het paradijs zijn.” Hij beloofde dus

want straks is alles voorbij. Dat is een

bedoeld is voor de eeuwigheid. Ik denk

dat de moordenaar met hem naar het

bepaalde levenshouding. Ik denk dat

dus dat het na de dood niet ophoudt.’

paradijs ging. Dat het na de dood niet

wat ik in dit leven niet ervaar, ik in het

ophield. Dat is voor mij heel belangrijk,

volgende nog kan meemaken. In die zin

Wat gaat er dan door met bestaan?

om te leven met dat perspectief. Soms

zou je kunnen zeggen dat het mijn leven

‘Het christelijke geloof zegt dat wij

moet je mensen verliezen die je lief zijn,

hier en nu wel beïnvloedt. Maar voor-

gemaakt zijn, niet alleen om nu te leven,

maar dit is een verzachtende gedachte.’

zorgsmaatregelen nemen, dat klinkt

maar ook voor een nieuwe hemel, en

een beetje alsof je me vraagt of ik mijn

een nieuwe aarde. We zullen opstaan uit

Bent u bang voor de dood?

de dood. Dat is een van de grondprincipes

‘Persoonlijk ben ik niet bang voor de dood.

van het christelijk geloof, de weder-

Als ik zou sterven zou dat misschien wel

Kunnen atheïsten naar de hemel gaan?

opstanding van het vlees. Ik denk dat

goed zijn. Ik zou het wel vreselijk vinden

‘De Bijbel zegt: ‘God heeft ons het

wij gemaakt zijn om als mensen op een

om mijn vrouw en kinderen achter te

eeuwige leven gegeven. Het eeuwige

vernieuwde aarde te leven. Ik denk dat

moeten laten. Ook het proces van

leven is in de Zoon. Wie Hem heeft,

ticket naar de hemel al geboekt heb.’


heeft het eeuwige leven en wie Hem

Hoe ziet dat er dan uit?

doen van goede daden hun vrijbrief

niet heeft niet.’ Daar staat dus dat je

‘Dat wordt in de Bijbel alleen maar

voor de hemel kan zijn, alsof ze zichzelf

als je Jezus misloopt, je veel meer

aangeduid, maar de Bijbel vertelt wel

moeten redden door goed gedrag. Er

misloopt. Hoe je dat invult, daar kun je

dat wij voortbestaan na de dood, en dat

is dan nog steeds een sentiment dat zíj

over van mening verschillen. Vroeger

dat bewustzijn op een of andere manier

het centrum zijn. Ze doen alleen goede

dacht men dat er de hemel was en

doorgaat, ook als je niet voor God kiest.

dingen voor anderen in de hoop dat het

Dat vind ik heel ernstig. Als het christelijk

hen zelf uiteindelijk ten goede komt.

geloof klopt, loopt het niet goed voor

Jezelf op zo’n manier proberen te

je af als je geen goede relatie hebt met

redden zal dus niet werken.

daarnaast de hel als een soort nare plek. In de hel was er veel vuur en werd je geprikt met vorken. Dat is één invulling. Zo zie ik dat niet. Wij zijn

God. Het maakt dus wel degelijk uit wat je in dit leven denkt en vindt.

geschapen voor een relatie met God, een relatie die

Christenen erkennen zichzelf als eigendom van iemand anders.

Het paradijs wordt in de Bijbel verder

Je hoeft alleen maar te geloven dat

niet ingevuld. De Bijbel zegt niet dat we

Jezus voor jou heeft geleden zodat jij

mislopen. Ik denk dat dat

naar de hemel gaan, maar dat aan het

nooit meer hoeft te lijden of gestraft

eigenlijk de hel is, dat je

eind van de tijd alles afgebroken wordt

te worden of te vervreemd te worden

en dat er dan een nieuwe hemel en een

van God. Al die dingen heeft Jezus al

nieuwe aarde komen. De nieuwe aarde

voor jou gedaan. Je hoeft jezelf niet

is dezelfde oude aarde, maar dan

te redden. Als je dat accepteert, ben

vernieuwd door God. De nieuwe aarde

je welkom. Als je je eigen boontjes wilt

zal net als de oude zijn, maar dan zonder

doppen, zegt God: “Als dat je keuze is,

al het kwade, en waar gerechtigheid is.

ga je gang.’”

altijd doorgaat. Die kun je

compleet aan jezelf wordt overgeleverd.

Al het kwaad telt niet meer. Daar zijn wij voor bedoeld. Voor de nieuwe aarde na

Is God rancuneus?

de wederopstanding.

‘Zoals ik God ken is hij juist ontzettend

Aan het einde van de tijd komt Jezus

vol liefde voor mensen en wil hij ze heel

terug, op de Dag des Oordeels. Dan

graag bij zich hebben. Maar hij zal ze

staan de doden op, de mensen die bij

nooit dwingen. Als iemand echt niet wil

God geborgen zijn, en begint de

en hij kiest daarvoor met de vrijheid, die

nieuwe toekomst voor degenen die

God hem zelf gegeven heeft, respecteert

God liefhebben.’

God dat ook. Onze persoonlijke keuzes

C.S. Lewis, auteur van

Hoe maakt God deze afweging?

de Narnia-boekenreeks

‘Neem die moordenaar aan het kruis waar

Hoe wilt u zelf herdacht worden?

en een van de grootste

ik eerder over vertelde. Hij bekeerde

‘Dat vind ik een hele lastige. Ik vind het

christelijke schrijvers van

zich op het laatste moment, en Jezus

heel belangrijk dat mensen gezien

vertelde hem dat hij welkom was. Maar

hebben, dat ik niet voor mezelf wilde

“De hemel is als iemand, aan

je kunt niet, met voorbedachte rade, je

leven, maar ze wilde verwijzen naar God.’

het einde van zijn leven, na alle

leven verkeerd leven en op het laatste

de twintigste eeuw, zei ooit:

ongehoorzaamheid, opstand en zonde, tegen God zegt “Uw wil geschiede.” Je levert je over aan

moment pas bekeren. De kans dat je dan aan het einde van je leven nog echt kan bekeren is veel kleiner. Het was

Gods wil. De hel, zegt C.S. Lewis, is als

eigenlijk een wonder dat de moordenaar

God tegen je zegt: “Als je écht niet wilt,

zich nog op het laatste moment bekeerde.

dan laat ik jouw wil geschieden. Je mag

Maar als je je hele leven voor jezelf

je eigen weg gaan.” Je loopt dan het

leeft, is dat niet opeens anders vlak voor

bron van al het leven en al het moois

de dood, of net na de dood. Je bent dan

mis. En dat gaat dan voor eeuwig door.

nog steeds je eigen baas.

Dat moet de hel zijn.‘

Veel mensen denken ook dat alleen het

Tekst: Neeltje Walgien, foto: Wilma Breunissen

doen er wel degelijk toe.’


Redactie en administratie Breestraat 59-61 3811 BH Amersfoort Tel. 033-4611949 E-mail: echo@izb.nl ECHO 01-2019

ECHO

Reacties Voor reacties op de inhoud kunt u zich wenden tot de bezorger of de redactie.

Redactie Ds. L.C. Buijs K. van Noppen J.J. Timmer Vormgeving Ivar van Loen (IZB)

Foto’s Feb19 Wilma Breunissen: pag. 14 Boukje Canaan: pag. 6 Pieter Dijksman: pag. 5 Jan Halmingh, pag 3 Marijn Kluijfhout: pag. 9 Shutterstock: pag. 1, 2, 8, 10, 11, 12 Michaël Terlouw/EO: pag. 4 Hans van der Woerd: pag. 7

Uitgave van IZB (www.izb.nl) en de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland

ISSN 0012-9119

Profile for IZB, passie voor missie

Paaseditie ECHO, 2019  

Paaseditie ECHO, 2019