Page 1

tijding

• Kerk zijn in een wijk zonder kerk • een beamer in de kerk? • ‘Evangeliseren is relaxed werk’ • Dagboek van een dominee

Ledenblad van de IZB • 71e jaargang, nr. 3 najaar 2009


vooraf Kort voor de zomer was een groep predikanten uit Duitsland op bezoek om te zien wat in Nederland gedaan wordt aan evangelisatie. Zij ervaren in hun werk dagelijks de teruggang van kerk en geloof. Nederland zien zij als gidsland, omdat in Nederland de kerk al een veel kleinere rol heeft in de samenleving en wij desondanks bezig zijn met initiatieven om mensen met het Evangelie te bereiken. Ze brachten bezoeken aan Amsterdam en Rotterdam en bekeken het werk dat daar gedaan wordt. Veel indruk maakte het werk in de Spaarndammerbuurt in Amsterdam. Hoe daar evangelist Peter Smits onverstoorbaar zijn werk doet en mensen bijeen brengt rond de Bijbelse boodschap. Tijdens een van hun studie-uren op Hydepark vertelde ik hen over het werk van de IZB. Het was voor hen een openbaring dat iedere gemeente op ons een beroep kan doen en dat er alle vrijheid is om nieuw werk te beginnen. Ik vond het mooie van dit bezoek dat je daardoor weer met andere ogen naar je eigen werk kijkt. En dat je ziet hoe volhardend evangelisten hun werk doen en voor alle mogelijke mensen klaar staan. Hoeveel vrijheid wij hebben om met gemeenten nieuwe plannen te bedenken en die samen uit te voeren. Opeens zie je weer dat dit allerminst vanzelfsprekend is. Dankbaar ben ik voor de steun die we krijgen om met ons werk door te gaan. We hebben blijkbaar een gidsfunctie. Om anderen de weg te wijzen en samen uit te komen bij het grote doel: de eer van God en het behoud van mensen. ds. D.Ph.C. Looijen, directeur IZB d.looijen@izb.nl

2

Tijding • nr. 3 najaar 2009

m issi o n a i r p r o j ect

D o o r r . pet r i

Kerk-zijn in een wijk zonder kerk

zegendienst Welk land staat op nummer 2?

Op het programmablad staat: ‘We hopen dat je je weer thuis zult voelen.’ Een warm welkom, een hand, een vriendelijke lach, koffie, koek en een aansprekend programma van de Perronmeeting zorgen ervoor. Locatie: multifunctioneel centrum ‘Het Oostpunt’, wijk Oosterheem, Zoetermeer.

Oosterheem is een wijk in aanbouw. Hier komen zo’n 25.000 mensen te wonen. Men schat dat de wijk uiteindelijk slechts 400 kerkelijk betrokkenen zal tellen. In Oosterheem zoek je tevergeefs naar een kerkgebouw. De hervormde Ichthusgemeente besloot enkele jaren geleden Perron 61 te openen: een verbouwd rijtjeshuis in de Heicopstraat (inderdaad, nummer 61) waar omwonenden terecht kunnen voor onder meer kinder(kook)club, huiswerkbegeleiding, Alpha-cursussen, ontmoetingsmaal-

tijden en groeigroepen. Samen met de christelijk-gereformeerden van missionair centrum Perron 28 (in een ander gedeelte van de wijk) organiseert Perron 61 elke veertien dagen een Perronmeeting.

Poppenkast Met het koffiekopje in de hand neemt een dertigtal bezoekers plaats aan de tafeltjes. Even na 11.00 uur wordt de beamer aangezet. We zien op het scherm natuuropnames en horen de eerste klanken van een lied.


In een serie artikelen kwamen achtereenvolgens de gemeentestichtingsprojecten in Amsterdam-Centrum, Rotterdam-Spangen en Amsterdam-West aan bod. Nu: Zoetermeer. Giften voor deze projecten kunt u overmaken op ING 980 980 o.v.v. ‘gemeentestichting’.

Multifunctioneel centrum ‘Het Oostpunt’

Het vormt de inleiding op het thema: ‘Als de liefde niet bestond.’ Nadat de laatste strofe is gezongen, zegt een kind hardop: ‘Het is afgelopen.’ Een volwassene verzucht: ‘Mooi, hè?’ De kinderen komen naar voren voor de poppenkast. Zij en hun ouders genieten zichtbaar van het poppenspel vol humor. Het verhaal gaat over een meisje dat aan haar oma vertelt dat ze verliefd is. Ze wil een lange brief aan haar geliefde schrijven, maar oma brengt de essentie terug tot de woorden: ‘Ik hou van jou.’ Liefde moet je doen is de boodschap.

Quiz De kinderen gaan naar hun eigen programma. Weer zijn alle ogen gericht op het scherm. Een fragment uit de film Taking a change on Love wordt getoond. Als het fragment op een spannend moment stopt, reageren de kijkers met een luid ‘ach’. Toch is men niet teleurgesteld. De mensen zijn immers niet gekomen om naar een film te kijken, maar om na te denken over het thema ‘liefde’. Evangelist Henk Boerman vraagt twee aanwezigen voor een quiz en vuurt een aantal vragen op hen af. ‘Nederlanders hebben in vergelijking met andere Europeanen de meeste voorkeur voor een partner uit eigen land. Maar welk land staat op nummer

Tijd voor ontmoeting

twee?’ De quizdeelnemers weten het niet. Het blijkt België te zijn. Onverwacht, zo blijkt uit de reacties in de zaal.

Overdenking Als de quiz is afgelopen - er zijn geen winnaars of verliezers - is het tijd voor de overdenking. Henk begint met een vraag: ‘Houdt u een beetje van mij? Ik houd van u.’ Zijn persoonlijke ontboezeming zorgt ervoor dat de mensen geboeid luisteren. Aan de hand van 1 Corinthe 13 - vertoond op het scherm - legt hij vervolgens uit dat liefde meer is dan een gevoel. Liefde geven is een keuze en heeft te maken met de wil. Henk: ‘Liefde is een geschenk van God. Hij is liefde. Dat zie je terug in Jezus. Hij was volmaakt in het geven van liefde.’ De evangelist beseft dat 1 Corinthe 13 de lat hoog legt en laat dat op het scherm zien door in de teksten het woord ‘liefde’ te vervangen door ‘ik’. ‘Vers 4: Ik ben geduldig en vol goedheid. Ik ken geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Vers 5: Ik ben niet grof en niet zelfzuchtig…Jullie zien wel dat dit bij ons niet werkt. Kijk, als beide partners het in praktijk brengen, is het volmaakt. Maar zo is de werkelijkheid meestal niet. Kunnen wij uit onszelf ervoor kiezen om de ander lief te hebben? Dat is toch onmogelijk?’ Op het scherm verschijnt een nieuwe bijbeltekst uit Galaten 5: Maar wat de Geest doet groeien en rijpen, is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid en vertrouwen, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Henk: ‘De Heilige Geest - dat is God Die nabij is - heb je nodig om echt lief te hebben. Als je kiest voor de ander, groeit de liefde. Maar dat gaat alleen door Gods Geest. Herkennen we daar iets van in ons eigen leven?’ Tijdens de samenkomst is er niet gezongen, maar na de overdenking, het tonen van nog een muziekclip en een gebed wordt nu toch een lied aangeheven: ‘God heeft het

Oma brengt de essentie terug tot de woorden: ‘Ik hou van jou’

eerste woord’. Zo leren de aanwezigen ook te zingen van Gods liefde. Dan is het tijd voor ontmoeting.

Reacties De Perronmeetings zijn gericht op mensen buiten de kerk. Maar ook bezoekers met een dun of iets dikker lijntje naar de kerk weten de meetings te vinden. Dana - zij ging wel eens met haar oma mee naar een kerkdienst - is hier voor de eerste keer. Ze logeert bij haar vriendin Ilse. Gevraagd naar hoe zij de Perronmeeting vindt, antwoordt ze: ‘Heel gezellig!’ Erik, de vader van Ilse, vult aan: ‘Het gaat er op een totaal andere manier aan toe. Hier kan ik wat mee. In Oosterheem zijn er verder geen kerkdiensten.’ Eelco is een trouwe bezoeker. ‘Ik hoop, dat we straks elke week meetings hebben’, verklaart hij. Mevrouw Hering is voor het eerst aanwezig: ‘Mijn dochter zag op internet een aankondiging staan. Het is hier fantastisch! Dit rustige past bij mij.’ Ook mevrouw Lavies is positief: ‘Van oorsprong ben ik rooms-katholiek. Sinds twee en een half jaar woon ik in Oosterheem. Iemand nam mij mee naar deze meetings. Ik heb hier veel mensen leren kennen. Ze zijn allemaal ontzettend lief. Er wordt geen onderscheid gemaakt. Iedereen is welkom, of je nu gelooft of niet.’

Tijding • nr. 3 najaar 2009

3


bezinning

D o o r w. dekke r

Een beamer in de kerk?

Gemeenten in het achterland van de IZB hadden vroeger allemaal de naam dat ze een beetje achterliepen in vergelijking met de rest van de kerk. Tegenwoordig denk ik soms dat het omgekeerde het geval is.

Een concreet voorbeeld is de beamer, eigenlijk de diaprojector van vroeger, maar nu - dankzij het computertijdperk - met veel meer mogelijkheden toegerust. Er zijn gemeenten in het midden van de kerk waar men er niet over piekert dit apparaat een functie in de eredienst te geven. En er zijn gemeenten in onze beweging die er volop gebruik van maken. In dit artikel wil ik proberen te achterhalen hoe dat komt en een paar gedachten aanreiken ter bezinning.

Missionaire instelling In ons achterland is een groeiend aantal gemeenten dat een missionair verlangen kent. Het besef is gaan leven dat we als kerk er niet zijn voor een slinkende groep

4

Tijding • nr. 3 najaar 2009

gelijkgezinden, maar dat we open moeten staan naar alle mensen om ons heen zodat ook zij toegang kunnen krijgen tot de boodschap van het Evangelie. De gedachte is dan vervolgens dat een eigentijdse uitstraling daarbij van belang is. Niet alleen in allerlei doordeweekse activiteiten, maar ook in de zondagse eredienst. Een beamer zou die eigentijdse uitstraling kunnen bevorderen. Zo’n apparaat met bijbehorend scherm of witte muur oogt fris, maar kan ook behulpzaam zijn op veel manieren. Wanneer de predikant zijn verkondiging wil ondersteunen met beeldmateriaal, is dat heel gemakkelijk. Voor de kinderkerkleiding, die iets in de dienst wil vertellen, geldt hetzelfde. Bovendien hoeven de kerk-

gangers geen bijbel en liedboek meer mee te brengen, want alle teksten kunnen gemakkelijk geprojecteerd worden. Voor sommige gemeenten is dit laatste ook een uitkomst, omdat men graag verschillende vertalingen gebruikt en uit verschillende bundels zingt. De oude psalmberijming willen veel kerkgangers niet helemaal kwijt. En het Liedboek voor de kerken als vervanging zit er in ieder geval niet in, want jongeren willen - naast psalmen - uit Opwekking zingen. En sommige ouderen willen Joh. de Heer. Met een beamer lijkt iedereen bediend te kunnen worden. Zo heeft een binnenkerkelijk liturgisch motief zich intussen gevoegd bij een missionair motief.


bezinning

’Maar zou men de beelden in de kerken als boeken der leken niet mogen dulden?’ Niet door stomme beelden In de tijd van de Reformatie had men nog geen beamers, maar wel kerken vol met afbeeldingen van bijbelse taferelen. In veel middeleeuwse kerken kunnen we vandaag nog de muurschilderingen, fresco’s en het prachtige houtsnijwerk bewonderen. De Reformatie had er niet veel mee op. In onze Heidelbergse Catechismus lezen we bijvoorbeeld in zondag 35 de volgende vraag: ’Maar zou men de beelden in de kerken als boeken der leken niet mogen dulden?’ Veel mensen konden niet lezen en schrijven. De afbeeldingen golden als boeken der leken. Deze afbeeldingen gaven een ‘bijbel in beeld’. We zouden vandaag misschien zeggen: ze hadden op deze manier een missionaire betekenis. De catechismus beantwoordt de vraag echter als volgt: ’Neen, want wij moeten niet wijzer zijn dan God, Die Zijn christenen niet door stomme beelden, maar door de levende verkondiging van Zijn Woord wil onderwezen hebben’. Natuurlijk is met zo’n antwoord van de catechismus niet het laatste woord gezegd over de vraag of we vandaag wel of niet een beamer mogen gebruiken in de kerkdienst. Maar ik zou dit antwoord in de discussie wel graag mee willen wegen. Vooral het positief gezegde in het antwoord, namelijk: dat God Zijn christenen wil onderwijzen door de levende verkondiging van Zijn Woord.

de beamer worden geprojecteerd als achtergrondinformatie. Maar, wat mij betreft, moet dat wel zo sober mogelijk gebeuren. Want een preek is geen lezing, waarin informatie voorop staat. Het gaat in de preek om heel iets anders: de levende verkondiging van het Woord (met een hoofdletter). Dat wil zeggen, dat naar onze diepste overtuiging God de sprekende God is, Die door te spreken contact met ons maakt. Hij sprak niet alleen in de tijd van de Bijbel. Hij spreekt nog altijd voort. Hij doet dat naar reformatorische overtuiging met name in de verkondiging in de zondagse eredienst. Wanneer iemand mij wil spreken, wil hij mij ontmoeten. Hij maakt oogcontact, legt uit wat hij op zijn hart heeft, probeert dat in woorden te vertolken. De woorden zijn voertuigen van de gedachten, de overleggingen van het hart van een levende persoon. Tijdens zo n ontmoeting wil ik niet afgeleid worden door allerlei papieren of tekeningen die hij mij laat zien. Tenzij hij een makelaar is, die mij iets over een huis

komt vertellen. Maar God is geen makelaar, God is een minnaar. Hij komt mij vertellen hoe Hij onze relatie ziet. Wat Hem daarin vreugde geeft en pijn doet. De levende verkondiging van het Woord heeft alles te maken met een ontmoeting, waarin je zo min mogelijk afgeleid moet worden. Een beamer bij de preek loopt het gevaar af te leiden van de ontmoeting. In ieder geval is dat een valkuil.

Nogmaals het missionaire motief Voor missionaire motieven heb ik een zwak. Wanneer men meent dat een beamer in een missionaire dienst nuttig is om één keer niet de rompslomp te hebben van een gedrukte liturgie of iets dergelijks, dan ben ik natuurlijk de laatste om daar tegen te zijn. Maar laat de kerk geen congreszaal worden met een podium, gevatte spreker en beamer. Missionair is de gemeente vooral, wanneer ze diep onder de indruk van de sprekende God met grote eerbied Zijn woorden indrinkt. Ook wanneer ze liederen in haar hoofd en hart heeft, die altijd bij haar zijn en waarmee ze anderen kan bemoedigen. Paulus en Silas zongen te middernacht de oude liederen van verwachting die ze van jongs af kenden. En de gevangenen hoorden naar hen (Hand. 16: 25). Een gemeente kan niet zonder liedboek met klaagzangen en lofzangen, die zijn opgenomen in haar bloedbaan. Hoe zal ze anders missionair zijn?

Woordverkondiging of informatie Wanneer ik een lezing bijwoon met veel ingewikkelde termen, vind ik het handig wanneer ik op een scherm achter de spreker een schema zie van zijn betoog met verduidelijking van bepaalde begrippen. Dan kan ik de informatie van het betoog beter vasthouden. Zo kan ik me voorstellen dat enkele begrippen uit een preek ook via

Een beamer in een missionaire setting kan heel nuttig zijn

Tijding • nr. 3 najaar 2009

5


Zoek Z deoekverschillen de verschillen Gekocht bij de IZB boekhande l

Het lijkt hetzelfde, maar is het niet... Want als u bij de IZB-boekhandel koopt, ontvangt u wat u wenst én steunt u het zendingswerk in ons land.

www.izbboekhandel.nl kopen met een missie

Elder s ge ko c h t . . .

• voor al uw algemene en christelijke lectuur, CD’s, DVD’s of cadeauartikelen • verzendkosten: slechts e 1,95; bij bestellingen boven e 30,- geen verzendkosten! • achteraf betalen • snelle levering www.izbboekhandel.nl of boekhandel@izb.nl Telefonisch bestellen: 033-4613225 U kunt ook terecht bij de plaatselijke IZB-boekentafel.


d o o r K . va n N o ppen

o nt m o eting

‘Eigenlijk is evangeliseren relaxed werk’

Zijn uitspraak - ‘Dellùft’- verraadt zijn komaf. Zijn wieg stond in Delft. Nu, 53 jaar later, staat Bram van der Kooy aan het hoofd van een internationaal opererende onderneming. In zijn vrije tijd is hij penningmeester van de IZB. ‘Eigenlijk is evangeliseren relaxed werk.’

We zitten op de derde verdieping van het spiegelgebouw, op steenworp van de bloemenveiling in Naaldwijk. Een zwarte vergadertafel in een ruim bemeten directiekamer, designbureau, poster met Chinese tekens aan de muur, klokken met de tijdstippen op alle continenten. Bom Greenhouse heet het hier. Kassenbouwers, experts in energiebesparende tuinbouwprojecten, temperatuurregelaars, dat werk. In Nederland, maar ook heel veel in een paar agrarische buitengebieden van de global village, in de Verenigde Staten, Mexico, Rusland, Japan en Korea. Een vechtmarkt, die net als andere sectoren een tik van de crisis heeft opgelopen. ‘Projecten worden vertraagd of afgeblazen.’

Het treft dat hij in huis is. ‘Een kwart tot een derde’ van het jaar vliegt hij de wereld over. ‘Snuffelen aan andere culturen moet je wel leuk vinden in deze baan. Anders is het wel vermoeiend’, erkent hij. Zelf vindt hij het vooral enerverend. Het leven van uit de koffer, slapen in hotels en omgaan met een jetlag, het is alledaagse business. En: het praten met reisgenoten. ‘Doe ik graag. Ik ben van nature vrij direct. Op de lange vluchten ga ik meestal gretig gesprekken

aan. Waar kom je vandaan? Wat doe je? En ja, dan raak je al gauw aan de praat over je geloofsovertuiging. Waar leef je voor?’ Hij herinnert zich als de dag van gisteren hoe die vraag hem, ‘om het ouderwets te zeggen’, stilzette. Zijn vrouw lag in het kraambed, de bevalling van de derde dochter diende zich aan. ‘Ik was indertijd voorzitter van een topsportvereniging. Basketbal, eredivisie. Tussen de weeën van mijn

’ Waar kom je vandaan? Wat doe je? Waar leef je voor?’ Tijding • nr. 3 najaar 2009


o nt m o eting vrouw door zat ik nog een persberichtje te schrijven over een nieuwe Amerikaanse speler die we hadden weten te contracteren. Als een blikseminslag stond die vraag opeens levensgroot voor me: Waar ben je nou mee bezig? Waar leef je voor? Draait het nog om méér dan de vraag hoe vaak dat balletje in het netje valt?’ Het lijntje met de kerk was dun. Vader was Nederlands-hervormd; hij overleed vroeg. Moeder, die veel meer haar stempel zette op het gezin, stamde uit de traditie van ds. Paauwe. Bram herinnert het geestelijk klimaat van de preeklezers als ‘een depressiefmakende sfeer’. Knielen op een bed violen, de bestseller van Jan Siebelink, beleefde hij als een treurigstemmend tochtje in een tijdmachine. ‘Uitzicht: nul, behoudens een paar gelukkige enkelingen. Grofweg zie ik drie uitwegen uit die verwrongen situatie.

’We hebben het mooiste wat er is, om wég te geven. Gewoon te gééf...’ Of je vindt Christus – als een lot uit de loterij. Ik zou zeggen: ook daar gebeurd het gelukkig nog - òf je wordt gek, òf je wordt onverschillig.’ Bram zou het laatste een aantal jaren volhouden. ‘Toch is het lijntje met God nooit weg geweest. Ik heb altijd het onverklaarbare gevoel gekend, deep down van binnen, dat Hij nog iets moois met me wilde.’ De existentiële ‘crisis rond het kraambed’ betekende een keerpunt. Hij ging weer naar de hervormde kerk waar hij nog altijd een beetje tegenaan had geschurkt. ‘Tijdens de

preken van dominee De Reuver in Delft bloeide mijn hart helemaal op. Dat je zomaar naar God toekon…. Dat de belemmeringen rond het Avondmaal verdwenen… De preken wekten bij mij een passie voor Christus. Ik verslond in die dagen de Bijbel en deed me tegoed aan theologische literatuur.’ Van het één kwam het ander. Hij raakte actief betrokken bij het gemeentewerk, was 12 jaar evangelisatieouderling en zit sinds inmiddels 5 jaar in het IZBbestuur. Zijn ontwikkelingsgang komt hem goed van pas in missionaire gesprekken. ‘Ik

Alle hens aan dek: extra fondsenwervingsactie ‘Alle hens aan dek’ is het commando voor geldwerving van de IZB, komend najaar. ‘Om te voorkomen dat we het mes moeten zetten in lopende projecten, organiseren we een extra actie’, kondigt penningmeester Bram van der Kooy aan.

De IZB kon zich lang verheugen in een solide begroting, zonder vreemde capriolen. Door bijdragen uit het verleden was er een voorziening opgebouwd waardoor nieuwe projecten van de grond konden komen: de aanstelling van evangelisten en missionaire predikanten, gemeentestichting in nieuwbouwwijken, toerusting van gemeenten en kerkenraden, Areopagus (het centrum van de IZB voor contextuele en missionaire verkondiging). ‘Maar langzaam is onze reservebuffer geslonken’, aldus Van der Kooy. ‘Daarom wordt er nu hard gewerkt aan een fondsenwervingsactie voor dit najaar. We zullen echt alles op alles moeten zetten om ons huidige werk te continueren. Als ik kijk naar de IZB-activiteiten bij mij in de

8

Tijding • nr. 3 najaar 2009

regio, zoals in Wateringse Veld, RotterdamKralingen, -Centrum, -Delfshaven en -IJsselmonde: stuk voor stuk schitterende projecten! Juist in deze tijd waarin veel kerkgebouwen worden gesloten en de ledentallen teruglopen, zou het toch dramatisch zijn als we minder evangelisatiewerk verrichten? Je moet je wel drie keer bedenken als je daarop bezuinigt. Het aantal mensen dat niet weet waar het in de Bijbel om gaat, neemt toe en zouden wij ons dan terugtrekken?’ Volgend jaar bestaat de IZB 75 jaar. ‘Onze doelstelling is onverminderd actueel. We gaan het toch niet meemaken dat we in het jubileumjaar projecten moeten stopzetten of inkrimpen, omdat er onvoldoende geld is?’ Uit de mond van

Van der Kooy klinkt het als een retorische vraag. ‘Ik heb er alle vertrouwen in dat de achterban van de IZB dat niet laat gebeuren.’


column

Beginnen heb eens een kring geleid met mensen uit ultra-orthodoxe hoek. Ik weet waarom ze denken wat ze denken. We lazen ter verheldering iedere bijeenkomst een hoofdstuk van ‘Bedelen bij de bron’, het proefschrift van De Reuver. In mijn werk loop ik soms ook tegen dergelijke types aan. Laatst nog in Amerika, een klant, een jongen met roots in een oud-gereformeerde gemeente, één van die afsplitsingen, zo’n zijpaadje waarop het Evangelie is verhaspeld tot een bangmakende boodschap. Aan de andere kant begrijp ik degenen die niets (meer) van de kerk willen weten óók van binnenuit; ik heb zelf zo’n periode in mijn leven gekend. Ik snap waarom de burgerlijkheid van de gemeente voor buitenstaanders een barrière kan zijn. Ooit heb ik daar ook een gevoeligheid, misschien wel een overgevoeligheid voor ontwikkeld. Die ervaringen helpen om een brug te slaan. Al houdt de communicatie van het Evangelie altijd iets raadselachtigs.’ Hij schuift zijn leesbril naar zijn voorhoofd en schenkt zijn glas nog eens vol met bronwater. ‘We hebben het mooiste wat er is, om wég te geven. Gewoon te gééf, en nóg krijgen we het soms niet aan de man gebracht. Dat intrigeert. Minstens zo intrigerend is de wijze waarop de Geest mensen bereikt. Ik heb gedurende tien jaar minstens twee keer per jaar een Alpha-cursus gegeven, waarbij mensen soms out of the blue, van héél ver weg, tot Christus kwamen. Dan zie je de Geest aan het werk. Eigenlijk is evangelisatie heel relaxed. Jíj hoeft het werk niet te doen. God is vaak allang aan de gang, Hij gaat met ieder een unieke weg en schakelt je daarbij in. In mijn ervaring ben je ook zelden de enige die iemand de hele weg, van het begin tot het eind, begeleidt. Dat houdt je nederig.’

Sinds kort ben ik, Sjaak van den Berg, als predikant verbonden aan de hervormde wijkgemeente Martinikerk in Groningen. Daarnaast heb ik een aanstelling voor dertig procent bij de IZB. Speerpunt van mijn werk als IZB’er is om in gesprek te raken met mensen die wel staan geregistreerd als lid van onze gemeente, maar die we niet zo vaak (of nooit) spreken. Deze mensen bezoeken we met behulp van een enquête. Ook organiseren we themadiensten waar we extra reclame voor maken. Alle begin is moeilijk, inderdaad. Contact zoeken met mensen die je niet kent en met wie je alleen via de kaartenbak verbonden lijkt te zijn, vormt daar geen uitzondering op. Goed, ik weet dat ik niet zomaar ergens aan begin. Maar toch, het gaat om een opdracht waar ik geen ervaring mee heb. Hoe kom ik op gang? Er zijn veel dingen die helpen. Twee licht ik eruit, omdat die u misschien helpen om na de zomer (opnieuw) te beginnen met de opdracht die er in úw gemeente ligt. Allicht dat u er ook weer een beetje tegenop ziet om te beginnen. Wat mijn begin vergemakkelijkt, is dat er een mooi en uitvoerbaar plan ligt. Het terrein is al verkend. Anderen hebben in de plannen hun ervaring en inzicht verwerkt. Het terrein is ook afgebakend. Het is duidelijk wat er gedaan kan worden. Het missionaire team weet dus wat ze wil bereiken en heeft een route uitgezet. Je kunt dit zien als een praktische randvoorwaarde voor alle taken in het evangelisatiewerk: weet wat je wilt als gemeente of als evangelisatieouderling, en ook globaal hoe je dat wilt aanpakken. Zonder dat kader kun je geen mensen het veld insturen en aan het werk gaan. Zorg voor overzicht voordat je mensen aan het werk zet of zelf gaat. Overigens, als dit in de eigen gemeente nog niet duidelijk is, kun je kijken hoe het in andere plaatsen gaat. Bij of via de IZB is er een schat aan ervaring waar je uit kunt putten. Dat maakt het beginnen makkelijker. Behalve deze praktische kant was er een mooie en verrassende ervaring die me bijzonder inspireerde om op weg te gaan. Onbewust had ik de veronderstelling dat ik op zoek moest naar mensen, dat ik het op gang moest brengen. Die gedachte werkt verlammend. Maar op een zondagmorgen ging het gewoon andersom. We hadden een ‘gewone’ dienst. Er was geen speciaal thema gekozen om mensen naar de kerk te ‘lokken’, geen extra reclame gemaakt. Ik stond aan de ingang mensen te verwelkomen. Een jonge man stapte op mij af. Hij stelde zich voor en zei: ‘Ik ben vanmorgen voor het eerst in de kerk en ik zoek God’. Dit liet mij zien dat er Iemand allang begonnen is voordat ik ook maar iets gedaan heb. Zijn begin geeft me het vertrouwen om te beginnen aan wat ik kan doen. Zo is God ook bij u allang begonnen. Daarom kunt ook u met een gerust hart aan de slag in het komende seizoen.

ds. J.A. van den Berg, missionair predikant in Groningen Tijding • nr. 3 najaar 2009

9


k o rt nie u ws Koos van Noppen hoofd communicatie en innovatie

Wisselingen op de afdeling Toerusting

Boekhandel

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

Per 1 augustus is Koos van Noppen benoemd als hoofd communicatie en innovatie bij de IZB. Hij was sinds 2000 werkzaam bij de Evangelische Omroep als redacteur/verslaggever voor diverse radioprogramma’s. Vier jaar maakte hij deel uit van de kerkredactie van het Nederlands Dagblad. Daarvóór werkte hij in de bedrijfsjournalistiek. Naast de in- en externe communicatie wordt hij belast met het ontwikkelen van een (digitaal) kennisnetwerk voor de medewerkers van de IZB.

Koos van Noppen

Nieuwe ECHO-medewerker _____________________________________ Ze werkt al weer enkele maanden als parttimer bij de IZB: Eline de Graaf-Klok. Zij is verantwoordelijk voor de productie van het evangelisatieblad ECHO. Eline studeerde theologie in Utrecht en werkt als kerkelijk werker in de Amersfoortse Nieuwe Kerk (PKN).

Eline de Graaf-Klok

10

Tijding • nr. 3 najaar 2009

Anja van Maanen Missionair toeruster Iwan Dekker is onlangs benoemd als parttime regiocoördinator bij de GZB. Nu hij ook bij Bijbelschool De Wittenberg in Zeist is gaan werken, heeft hij de IZB per 1 september verlaten. Ook Wilma van den Hee is gestopt als parttime toeruster, al zal zij in het najaar nog enkele cursussen verzorgen. Coby van der Zee heeft aangekondigd dat zij zich per 1 november volledig gaat wijden aan haar eigen trainings- en coachingsbureau Dynanoja en daarom bij de IZB vertrekt. Coby heeft zich, naast het werk voor de afdeling, ook met hart en ziel ingezet voor de supervisie en intervisie-trajecten van de IZB-medewerkers. In Iwan, Wilma en Coby verliest de IZB drie waardevolle krachten die veel hebben betekend voor het missionaire werk vanuit de gemeenten. Wij wensen hen alle goeds en Gods zegen toe. De afdeling Toerusting heeft gelukkig al één opvolger gevonden: Anja van Maanen start per 1 september als nieuwe missionair toeruster en brengt een schat aan ervaring mee. Voor de ontstane vacatures is een wervingsprocedure gestart.

Alineke Lindhout

De IZB kent veel medewerkers die ook elders zich inzetten voor het werk in de kerk. Boekhandelmedewerker Henri Wijnne gaat aan de slag als parttime missionair werker in Nunspeet en zal daarom minder in de boekhandel aanwezig zijn. Gelukkig kan de onlangs aangetreden medewerkster Alineke Lindhoud meer in de boekhandel gaan werken (terwijl zij ook als parttime missionair werker is benoemd, maar dan in Zoetermeer).

Secretariaat _____________________________________

Erika van den Berg Niet onvermeld mag blijven dat parttimer Erika van den Berg nu fulltime werkt als medewerker secretariaat en administratie. Grote kans dat u haar aan de lijn krijgt als u de IZB belt!

Ondersteuning project in Vathorst eindigt _____________________________________ De IZB was nauw betrokken bij het ontstaan en groei van de missionaire Kruispuntgemeente in de nieuwe Amersfoortse wijk Vathorst. Ds. P.L.R. (Ron) van der Spoel is daar missionair predikant. Per 27 augustus treedt hij in dienst van de Stichting Kruispunt en is de financiële ondersteuning van de IZB niet meer nodig. We zijn God dankbaar dat in deze wijk een gemeente mocht ontstaan. En we danken een ieder die dit project met gebed en gaven steunde. De Kruispuntgemeente groeide in de afgelopen drie jaar van zo’n 100 naar 550 leden.


column

Evangeliseren is iets moeilijks Laat in een willekeurig groepje christenen het woord ‘evangeliseren’ vallen, en je zult zien dat je direct moeilijke of meewarige blikken oogst.

Christenen met een liberale inslag vinden evangeliseren maar niks. Evangeliseren klinkt voor hen als ‘iemand de waarheid opdringen’ of, erger nog, een bepaalde boodschap door de strot duwen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Bij stevig aandringen willen deze mensen wel eens iets van het Evangelie delen, maar met zeer veel voorzichtigheid. Want voor je het weet ben je aan het evangeliseren. En dat is iets gevaarlijks – dat stoot alleen maar mensen af.

Christenen met een conservatieve inslag vinden evangeliseren vooral een zware taak. Want de mensen van tegenwoordig zijn zo ontzettend heidens en hedonistisch. Evangeliseren is voor hen ploegen op de rotsen. Bij tijd en wijle wordt deze taak toch met de nodige wilskracht ter hand genomen. Het staat immers in de Bijbel dat het moet. Maar vrolijk wordt men niet van deze richtlijn. Christenen met een evangelische inslag zijn daarentegen erg voor evangeliseren. Ze zingen er zelfs graag over. Maar, als het erop aan komt, vinden ze daadwerkelijk evangeliseren ook wel een beetje eng. Want je kunt ingewikkelde vragen krijgen en dan sta je daar in je eentje… Evangeliseren moet je leren. Daarom kun je beter eerst een conferentie bezoeken, dan een toerustingsdag en ten slotte nog een training. Zoiets engs als evangeliseren kun je natuurlijk niet onvoorbereid doen.

Zodra de term ‘evangelisatie’ valt, gaan al deze christenen moeilijk kijken. Vandaar dat we het maar hebben over missionair-zijn, een missie hebben om de boodschap over Jezus Christus te delen met anderen. Het helpt wel iets om het woord evangeliseren te vervangen, maar in de kern van de zaak blijft het moeilijke blikken oproepen bij mensen. Vroeger was dat wel anders. De gemeenteleden uit Jeruzalem gingen er met z’n allen op uit om vrijmoedig te evangeliseren. Zonder training vertelden ze zomaar tegen de mensen die ze ontmoetten, over hun geloof. En het sprak mensen nog aan ook! En dan had je nog Paulus, die deed het helemaal gemakkelijk. Hij preekte, hij schreef brieven, hij stelde vragen aan mensen, hij ging het gesprek aan. In welke context hij ook verkeerde, hij verkondigde zijn boodschap. In de gevangenis, na een schipbreuk, voor rechters en politieke leiders. Hij evangeliseerde dan ook ‘zich te allen tijde verblijdend’.

’ In welke context hij ook verkeerde, hij evangeliseerde.’

Dan heb je nog christenen uit het midden van de kerk. Die mensen weten niet precies hoe ze met evangeliseren moeten omgaan. Ze zijn er zeker niet op tegen. Maar ze zullen ook niet voorop lopen. Want ja, als je gaat evangeliseren moet je toch wel echt overtuigd zijn. Je moet je verhaal kunnen doen, blij en enthousiast… En mensen van het midden, die zijn dat allemaal niet. Wel een beetje, maar ook weer niet helemaal. Evangeliseren is vooral iets voor anderen, vinden zij.

Maar ja, dat was vroeger. Zo makkelijk gaat het tegenwoordig niet… Zo leuk is het allemaal niet meer. Tegenwoordig is evangeliseren (of missionair-zijn) iets moeilijks. Of ligt dat misschien aan ons? Niels de Jong, evangelist in Rotterdam-Centrum Tijding • nr. 3 najaar 2009

11


A r e o pag u s

D OOR c . va n den be r g

Dagboek van een dominee De preek is ‘vanzelfsprekend’ onderdeel van de kerkdienst. Hoewel, zo ‘vanzelf’ spreekt dat niet. Aan elke preek gaat een heel proces vooraf. Dominee C. van den Berg uit Nieuw-Vennep doet er een boekje over open. Hij is lid van de visiegroep van Areopagus, het centrum voor contextuele en missionaire verkondiging van de IZB.

Maandagmiddag De tekstkeuze heeft te maken met een idee dat al een tijdje ‘ligt’. Tijdens een studiedag in 2008, georganiseerd door Areopagus en de Confessionele Vereniging, bezocht ik een workshop van ds. K. Bregman. Hier werden verschillende gedichten gelezen en besproken. De bedoeling was om te ontdekken hoe de poëtica kan helpen in de verkondiging. Eén gedicht is me vooral bijgebleven:

hoezo niet, die zou er toch wezen? Nee nee, die is er niet, komt u maar vrijdag. Zegt hij wat vrijdag, ik moet die meteen. Zeggen ze gaat niet, die is nog niet binnen. Zegt hij u zei toch dat die er nu was? Zeiden ze moeten we zeggen van niet dan, wilt u dat horen, van zeggen van niet? Joke van Leeuwen

Zei ze hadden we nieuwe ontferming besteld wij, ze zouden die brengen, de nieuwe ontferming, op vrijdag. Zeggen ze vrijdag kan het op zaterdag. Zeggen we ja, maar dan wel in de morgen. Zeggen ze gaat niet, dat gaat niet, de morgen. Zegt mijn man goed, dan kom ik die zelf halen, zaterdag dan in de morgen, dat kan? Ja dat kan, zeggen ze. Komt hij daar, zaterdag, nergens ontferming. Zegt hij

12

Tijding • nr. 3 najaar 2009

Toen dacht ik: hier wil ik wat mee in een preek! Nu - de voorlaatste keer voor mijn vakantie - moet het er maar eens van komen. Terwijl ik het gedicht opnieuw lees, komt direct de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan (Lukas 10:25-37) bij me op. Tegelijk heb ik aarzelingen: dit is zo’n bekend bijbelgedeelte. Is dat intussen niet plat gepreekt? Toch hak ik de knoop door: ook de bekende bijbelgedeelten zijn er om

bepreekt te blijven worden. Ik lees het bijbelgedeelte een aantal keer rustig door en mediteer erover: wat raakt me, wat roept weerstand op, waar liggen vragen, met wie identificeer ik me? Wat zegt God hierin tegen mij? Waar kan ik Hem voor danken? Wat moet ik Hem belijden? Waar kan ik om bidden? Sinds mijn studieverlof van een paar jaar geleden waarin ik ook de cursus ‘Een prediking die landt’ van Areopagus volgde - is deze spirituele manier van bijbellezen onmisbaar geworden in mijn preekvoorbereiding. Toch lukt het vanmiddag niet echt om er ‘in’ te komen. Is het de warmte? Is het die ‘metaalmoeheid’ die ik vaker heb, zo vlak voor de vakantie? Of is het dat overbekende bijbelgedeelte dat me meer in de weg zit dan dat het openingen biedt? Moet ik de gemeente weer eens expliciet vragen voor me te bidden als ik mijn preek voorbereid?


Dinsdagmiddag Vers 33, waarin het woord ‘ontferming’ valt, vertaal ik vanuit het Grieks. Daarna doe ik wat concordantisch onderzoek naar dat woord (splagnizomai in het Grieks). Ik ontdek dat het alleen in de Evangeliën voorkomt en dan alleen met betrekking tot Jezus of God. Die barmhartige Samaritaan zou wel eens voor Jezus kunnen staan! Deze uitleg vind ik terug in een commentaar en een preekschets, met genoeg argumenten omkleed. Zo is deze gelijkenis allereerst Evangelie en van daaruit komt de moraal aan de orde. Dat lijkt mij essentieel voor mijn preek. Ik lees nog wat meer meditatieve boeken bij dit bijbelgedeelte. Het stapeltje blaadjes met aantekeningen groeit…

Donderdagmiddag Het bijbelgedeelte lees ik nog een keer door en daarna het stapeltje aantekeningen. Met een stift arceer ik wat ik echt belangrijk vind. Vervolgens probeer ik tot een kerngedachte te komen. In vaktaal heet dat de focus van de preek. Als ik dit helder heb, maak ik een preekschema. Ik besluit met het gedicht van Joke van Leeuwen te beginnen, dit uit te lichten en dan de overgang te maken naar de gelijkenis. Dat verhaal blijft te sterk om niet te vertellen (en trouwens: ook voor buitenstaanders lijkt mij een verhalende preek aanknopingspunten te bieden). In dat verhaal verwacht je met name bij die priester en Leviet toch ontferming te vinden. Ik wil dan teruggrijpen naar taal uit het gedicht die zo herijkt wordt: ‘…ontferming, die zou er toch wezen?’ De actualisering ligt voor het oprapen. Ik wil daarbij

‘Kom op! Het gaat vanmorgen om zoiets geweldigs als ontferming; dan ga je toch niet zitten suffen!’ niet schromen om met concrete voorbeelden te komen, waarbij ik zelf niet buiten schot blijf. Via de derde verhaalfiguur van de Samaritaan wil ik dan komen met de uitleg dat Jezus zich met hem identificeert. Ontferming is bij Christus te vinden. Hoe maak ik dat verstaanbaar voor gemeente én buitenstaanders? Ik merk dat ik het moeilijk vind om niet terug te vallen in geijkte taal en beelden. Ik besef dat we de week ervoor Avondmaal gevierd hebben. Sluit het niet aan bij de spiritualiteit van de gemeente als ik daarnaar teruggrijp (via de wijn en de olie uit de gelijkenis)? We hebben die ontferming toch geproefd en ontvangen? Dan houden we die toch niet voor onszelf?! Teruggrijpend op het gedicht van Joke van Leeuwen zou toch juist de gemeente van Jezus het ‘filiaal’ moeten zijn waar nieuwe ontferming te krijgen is?! Met het mooie beeldende lied/gedicht van ds. A. Troost over de kerk als herberg wil ik dan eindigen.

Vrijdag Op deze dag schrijf ik mijn preek. Ik ben erg voor een volledig uitgeschreven preek. Ik hecht namelijk veel waarde aan taal en bovendien is zo’n preek mijns inziens meer afgewogen en gestructureerd. Tegelijk schrijf ik wel in spreektaal, want een preek is geen lezing. Er zijn wel eens vrijdagen dat de preek in bijna één vloeiende beweging

Bijna iedereen heeft het over mijn toga die ik best uit had kunnen laten

uit mijn pc rolt. Dit keer is het anders. Vaak zeggen gemeenteleden tegen me: ‘Dat preken gaat u zo makkelijk af.’ Ze moesten eens weten! Niet alleen de temperatuur doet me zwoegen…

Zondag ’s Morgens sta ik vroeg op. Ik neem de hele liturgie door, de preek zelfs hardop. Dit helpt mij gewoon om deze in mijn hoofd te krijgen. In de dienst zie ik verschillende mensen met een zondagsbrief zichzelf koelte toewaaien. Sommige gemeenteleden vechten tegen de slaap. Het irriteert me. ‘Kom op! Het gaat vanmorgen om zoiets geweldigs als ontferming; dan ga je toch niet zitten suffen!’ Ik zet deze gedachte snel van me af en sla me er zwetend doorheen. Na afloop krijgen we een gesprek in de consistorie. Een ouderling zegt: ‘Een mooie preek.. Het was wel goed dat je over Jezus begon, want anders zou ik wel moedeloos geworden zijn.’ Blijkbaar is er bij deze hoorder wel wat gebeurd… Ik meng me daarna tussen de koffiedrinkende gemeenteleden. Het valt me op dat bijna iedereen het heeft over die toga die ik best uit had kunnen laten. Slechts een enkeling zegt iets over de inhoud van de preek. Is het té dichtbij gekomen, of juist veraf gebleven? Of is men het alweer kwijt? Ik troost me met een opmerking van wijlen professor Van der Velden, mijn hoogleraar homiletiek: ‘Raak niet in paniek als gemeenteleden zich niet veel meer van die specifieke preek kunnen herinneren. Het gaat veel meer om de sporen die een totaalprediking trekt.’ Dat biedt in ieder geval genoeg perspectief voor volgende preken.

De preek (van 5 juli jl.) is te lezen en te beluisteren op www.wittekerk.nl bij ‘diensten online’.

Tijding • nr. 3 najaar 2009

13


e va ngelis atie

D OOR I . D ekke r

Nieuw ‘kraampakket’ voor missionair werk

Met grote regelmaat krijgen we als toerusters de vraag: heeft de IZB ook materiaal voor in een marktkraam? Tot voor kort konden moesten we de vragensteller verwijzen naar folders of magazines van andere organisaties. Maar nu attenderen we u graag op het nieuwe ‘kraampakket’ van de IZB: ‘Proef het leven!’

Kraamevangelisatie - van deze tijd? Dat de IZB met een pakket voor kraamwerk zou komen, was niet vanzelfsprekend. Uit diverse onderzoeken bleek steevast dat eenmalige acties op een jaarmarkt of braderie maar weinig mensen daadwerkelijk tot nadenken deed stemmen. Slechts zo’n 5% van de mensen die tot geloof is gekomen, geeft aan dat een evangelisatieactie hen op het spoor van geloof heeft gezet. Daarentegen leken relaties die christenen hebben op hun werk, in de buurt of op school een veel natuurlijker (en meer ontspannen…) manier om je geloof te delen met anderen. Niet zonder resultaat: maar liefst zo’n 75% van de mensen die tot geloof komt, heeft in

14

Tijding • nr. 3 najaar 2009

‘Het belangrijkste onderdeel bent u natuurlijk zelf.’ een relatie met een goede vriend, partner of ouder iets van het christelijk geloof meegekregen en is zelf op zoek gegaan. Evangelisatieacties op straat lijken het tij dus niet mee te hebben. Veel evangelisatiecommissies en werkgroepen vroegen ons: ‘Maar hoe kunnen we de mensen die we daar tegenkomen, toch op een prikkelende manier aan het denken zetten?’ Er bleek behoefte aan een uitgewerkt pakket.

Net even anders Met de onderzoeken en ervaringen van de afgelopen jaren in gedachten, was vanaf het begin duidelijk dat een ‘kraampakket’ niet de gebruikelijke opzet in een nieuw jasje kon zijn. Hoe zou de aandacht van de bezoeker die langs de kraam loopt, kunnen worden gevangen? Als christenen geloven we dat het geloof in God ons zicht geeft op wat werkelijk leven is. We hebben eraan geproefd en het is


een goed leven gebleken. We zouden niet meer zonder kunnen. In een tijd waarin mensen volop keus hebben - ook op religieus gebied - willen we ze laten proeven aan wat het echte leven kan zijn. En nu kookprogramma’s op tv hoge kijkcijfers scoren, willen we dat proeven ook maar letterlijk nemen. Proef en ontdek het leven, in al z’n verscheidenheid. Uit vele thema’s die met leven te maken hebben, zijn er drie gekozen. Zij zijn voor iedere bezoeker herkenbaar en vertellen ook iets over de uitwerking van het geloof in het leven. Daarnaast is er - vanuit de thema’s - een link naar een gerecht. Uiteindelijk kozen we voor de thema’s ‘liefhebben’, ‘lachen’, en ‘opnieuw beginnen’. Deze thema’s zijn verbonden met bijbelse verhalen en recepten.

Impressie Je loopt op de jaarmarkt en passeert een kraam met een grote affiche: Proef het leven. Je neus pikt de geur op van een verse soep. Vriendelijke mensen overhandigen je een bekertje soep en vragen of je wellicht liever een lekker stukje walnootkoek of een dadel wilt. ‘Proef het leven!’ zeggen ze, terwijl ze je dat lekkers aanreiken. Terwijl je je dat goed laat smaken, pak je de kaart met het recept. Er staan ook enkele prikkelende gedachten op. Over nieuw leven… Maar wat is nu de link tussen dat recept en dat nieuwe leven? Je knoopt een praatje aan met iemand achter de kraam, die uitlegt wat er wordt bedoeld met ‘proeven aan het leven’. Met nog een paar andere kaarten en wat informatie over de kerk (waar de mensen achter de kraam bij blijken te horen) loop je verder. ‘Zo suf is de kerk dus ook weer niet’, mijmer je.

Proef en ontdek het leven

Resultaat En dan? Wat is het resultaat van deze ontmoeting? Wat levert een dag met ‘Proef het leven’ ons als gemeente op? Een logische vraag, maar ik denk niet de juiste. Gemeten naar het directe effect zal een actie op een braderie geen noemenswaardig resultaat boeken. Maar hopelijk gebeurt er wel iets anders. Misschien niet te meten, maar daarom niet minder werkelijkheid. Uit de eerder genoemde onderzoeken bleek ook dat de weg naar een geloofsstap een aantal jaren kan duren. Een van de mijlpalen op die weg is een Alphacursus of een Open Kring. Maar ergens begon ooit de weg en waren er ontmoetingen die een zetje in de goede richting gaven. Dat is exact het doel van dit pakket: dat voorbijgangers net even anders tegen geloof gaan aankijken. Dat leven en geloven alles met elkaar te maken blijken te hebben. En dat geloof en lekker eten ook nog eens samengaan… En wie weet of de soep die werd uitgereikt, of het korte gesprekje, mensen net niet dat zetje gaf dat zij nodig hadden om God weer even als vraag toe te laten in hun leven.

Kant-en-klaar Onze wens was om een kant-en-klaar pakket aan te bieden en we zijn blij dat dat gelukt is. Wie het pakket bestelt, krijgt alles in huis om een kraam mee te kunnen vullen: een achterwand met het thema ‘Proef het leven’, ansichtkaarten met teksten en recepten, een soeppan en schalen, bekers en servetten. Een uitgebreide handleiding vertelt u precies hoe u het pakket kunt gebruiken. Het belangrijkste onderdeel bent u natuurlijk zelf. ‘Proef het leven’ helpt u om als gemeente op een prikkelende manier bij de bezoekers van uw jaarmarkt in beeld te komen. Maar meer dan een lekkere dadel of een goede soep zal uw oprechte interesse het beste zijn wat de ander op dat moment van het leven zal proeven.

colofon 71e Jaargang nr. 3 najaar 2009 Tijding is een gratis kwartaaluitgave van de IZB - vereniging voor zending in Nederland en wordt toegezonden aan de leden. IZB-lidmaatschap: aanmelden bij de IZB. De contributie is e 6,80 per jaar. Opzegging lidmaatschap voor 1 november. De IZB is een missionaire organisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland en stimuleert, adviseert en ondersteunt gemeenten en gemeenteleden in het evangelisatiewerk door middel van toerusting, materialen en missionaire werkers. Bestuur ds. M.J. Tekelenburg, voorzitter ds. H.J. van der Veen, tweede voorzitter ds. M.D. van der Giessen, secretaris drs. A.P. van der Kooy, penningmeester ds. M.C. Batenburg prof.dr.ir. J.H. van Bemmel dr. P. van den Heuvel Mw. J.E. van Velzen-Vermaas ds. J. van Walsum ds. R.F. de Wit Directie ds. D.Ph.C. Looijen IZB Johan van Oldenbarneveltlaan 10 3818 HB Amersfoort tel.: 033-4611949 e-mail: secretariaat@izb.nl internet: www.izb.nl ING: 980 980 Rabobank: 30 22 06 191 IBAN: NL26 RABO 0302 2061 91 BIC: RABONL2U Uw steun Steun de zending in Nederland door uw gebed, uw IZB-lidmaatschap, uw gift en door al uw boeken te kopen bij de IZB-boekhandel: www.izbboekhandel.nl, tel. 033-4613225. Redactie ds. D.Ph.C. Looijen, drs. R. Petri (eindredactie). Overname artikelen Overname van artikelen is toegestaan met bronvermelding. Foto’s P. van den Heuvel, Rufo Petri e.a. Foto’s voorkant Perronmeeting in Zoetermeer: Genieten van het poppenkastspel. Inzet: evangelist Henk Boerman.

Het pakket ‘Proef het leven’ bestaat uit twee delen. Het vaste gedeelte, zoals de aankleding, de pannen en de schalen huurt u bij de IZB. Voor de losse onderdelen, zoals de kaarten, betaalt u per stuk. Meer informatie vindt u op de site van de IZB: www.izb.nl.

Tijding • nr. 3 najaar 2009

15


Kinderpagina

De vorige puzzel

Oeioeioei, het was niet eenvoudig. Voor ons om winnaars te vinden, maar ook voor jullie… De oplossing moest zijn: Uit het leven

van Arjen ten Brinke.

Velen stuurden alleen de eerste helft van de zin en dát was niet het complete antwoord. Als je goed had gelezen, wist je dat er nog een naam achter de oplossing moest komen te staan. Sommigen hadden dat door, maar hebben helaas een verkeerde naam genoemd. Gelukkig waren er ook inzendingen met goede oplossingen. De prijswinnaars zijn: Gert van den Bor (Ermelo), Jan-Peter Fase (Dordrecht) en Leonie Sonneveld (Oudewater). Trouwe puzzelaars die dit keer wonnen voor verschillende goede antwoorden zijn: Stef van Dijk (Veenendaal), Ruben Versteeg (Giessen) en Jan van Rijnbach (Veenendaal). Succes met de nieuwe puzzel en…. goed lezen hè! We zijn benieuwd naar de nieuwe oplossing van jullie! Maak ons blij! Groetjes, Marlies en Erika

De nieuwe puzzel Op deze pagina lees je iets over het werk van een missionair predikant. Maak deze puzzel. De oplossing laat zien wat het werk van een missionair predikant wil zijn! Zoek de passende woorden uit het rechter rijtje bij de lettergrepen links en maak zo 17 nieuwe woorden. Zet de letters (achter elk tweede stukje van die woorden) op de juiste plaats in de vierkante vakjes onderaan (let op de cijfers!).

16

Tijding • nr. 3 najaar 2009

Missionair predikant: wat is

dat?

t’ in Groningen. is ‘missionair predikan Dominee Van den Berg m. We vroegen het aan he Wat is dat voor iemand? dingsdominee die ssonair predikant is een zen mi een : gen zeg zo het t ‘Je kun de kerk komen met het beert mensen die niet in in Nederland werkt. Hij pro il moeten zijn tussen ijk zou er niet zoveel versch enl Eig en. eik ber te elie Evang er wel, omdat ‘gewone’ naire dominee. Toch is dat k een gewone en een missio teleden die wel naar de ker k hebben met de gemeen dru l hee al k vaa het es de domine nsen buiten kerk.’ vooral veel dingen voor me t doe ant dik pre re nai komen. Een missio nee te zijn? Is het moeilijk om domi niet. Eigenlijk is het net als ‘Soms wel, maar vaak ook leven. Het makkelijke van bij alle andere taken in het en al van je weet dat je dominee-zijn is dat iedere vreemd als je over het gelooft. Niemand vindt het moeilijker om - zonder dat geloof praat. Het lijkt me je - ervoor uit te komen dat iemand het van je verwacht in Jezus gelooft.’

1

gemeente

Dominee J.A. van den Berg

komst

a

2

wijk

morgen

v

3

martini

staanders

r

4

bijeen

bewoners

e

5

stads

muren

e

6

thema

gemeenschap

d

7

zondag

nevendienst

v

8

nieuws

cursus

n

9

kinder

predikant

r

10

kerken

leider

n

leuke kaart naar de

11

geloofs

kring

s

IZB, Joh. van Oldenbar-

12

gebeds

waarde

n

neveltlaan 10, 3818 HB

13

gespreks

dienst

e

in Amersfoort. Of mail

14

buiten

kerk

e

de oplossing naar

15

oriëntatie

werk

d

erika@izb.nl. Vermeld

16

meer

gemeente

l

naast je oplossing óók

17

kerk

brief

e

je naam en adres!

2

5

7

17

13

12

9

3

1

4

15

11

6

14

8

16

10

Stuur de oplossing vóór 17 oktober op een

2009 - nr. 3  

• KerK zijn in een wijK zonder KerK • een beamer in de KerK? • ‘evangeliseren is relaxed werK’ Ledenblad van de IZB • 71 e jaargang, nr. 3 n...