Page 1

Een wand die recht loopt? Vergeet het maar. De afgelopen tien jaar wijken architecten steeds vaker af van de rechttoe rechtaan vorm die normaal gesproken in gebouwen worden toegepast. Wanden zijn nu bijvoorbeeld rond, krijgen een twist, zweven of hangen. Vrije vorm-architectuuur wordt ook wel Blob architectuur genoemd. De TU Delft heeft er binnen Bouwkunde de Blob Technology Group voor opgericht, onder leiding van professor Mick Eekhout. ‘Die gebouwen zijn net de hedendaagse kathedralen.’

redactioneel

WWW.NBD-ONLINE.NL

BLOBS: ONTWERPEN MET VRIJE VORMEN AUTEUR: IVO VAN WOERDEN ‘Het Guggenheim Museum in Bilbao’, zegt professor Mick Eekhout van de TU Delft beslist. ‘Dat is dé eye-opener en inspiratiebron geweest voor de hedendaagse vrije vorm architectuur.’ Eekhout geeft leiding aan de Blob Technology Group, een groep die zich binnen de faculteit Bouwkunde bezighoudt met het ontwerpen van bilineaire objecten (Blob’s), die gekenmerkt worden door hun grillige en wiskundig onbepaalde oppervlak. ‘In principe kun je vandaag de dag iedere vorm in een gebouw verwerken’, legt Eekhout uit. ‘Daarnaast wordt er steeds meer geëxperimenteerd met materialen. Denk aan glas en zelfs karton.’ Volgens de professor is de drang om te experimenteren met vrije vormen in ontwerpen de afgelopen tien jaar enorm toegenomen. Het Guggenheim kan daarbij als vertrekpunt worden aangemerkt. Frank O. Gehry ontwierp het golvende, met titaniumplaten bedekte

Redactioneel-.indd 2-3

3-6-2009 15:34:19


gebouw dat volgens de één aan een op zijn kop staand schip doet denken en volgens de ander aan vissen, of nee, aan golven. Gehry’s ontwerpen worden tot het deconstructivisme gerekend, een stroming die is gebaseerd op het verwarren van de samenleving. Ook dit ontwerp speelt daarop in met zijn op het eerste gezicht willekeurig bij elkaar geplaatste vlakken en verwrongen lijnen. Het lijkt erop alsof het gebouw ieder moment als een plumpudding in elkaar kan storten. Bilbao werd bij de opening van het museum in 1997 op slag een bedevaartsoord voor liefhebbers van kunst en vooral van moderne architectuur. Toeristen stroomden van heinde en verre toe om het wonder in Baskenland te bezichtigen. Sommigen architecten, waaronder Philip Johnson riepen het Guggenheim zelfs uit tot het mooiste gebouw uit de hedendaagse architectuur. Gehry maakte gebruik van geavanceerde computerprogramma’s om zijn ontwerp te kunnen realiseren. Volgens Mick Eekhout is het bestaan van die programma’s, zoals Catia, maar ook Maya en Rhino, de grootste reden van de groei in sculpturele ontwerpen. ‘Die software maakt het mogelijk driedimensionaal te kijken naar het ontwerp. Zo komen kauwgummie-ontwerpen tot stand, zoals wij dat dan noemen.’ Het grote voordeel van deze manier van

Redactioneel-.indd 4-5

WWW.NBD-ONLINE.NL

BLOBS

ontwerpen is volgens Eekhout dat je tot hele prikkelende vormgeving komt. ‘Eigenlijk zijn deze gebouwen even spannend als de kathedralen van de middeleeuwen. Gebouwen die enorme grandeur hebben en die door hun constructie en uiterlijk echte landmarks worden.’ Een ander aspect van Blobs is dat de vernieuwende vormgeving tot stand komt met materialen die tot voor kort moeilijk te gebruiken waren. Met zijn eigen bedrijf Octatube ontwikkelde Eekhout bijvoorbeeld een koepel van karton voor een tijdelijk mimetheater (van Jeanette van Steen) in IJburg, ontworpen door de Japanse architect Shigeru Ban. ‘Het moeilijkst was hier eigenlijk om het juiste karton te vinden om mee te werken’, zegt Eekhout. ‘Normaal karton is drie keer gerecycled en zo poreus als peperkoek. We moesten dus karton zien te vinden dat bij wijze van spreken direct vanaf de boom was gemaakt. Gelukkig is er internet. Door te googelen ontdekten we dat er in Duitsland en Amerika twee fabrieken van Sonoco zijn die dat karton produceren. Daarna kun je het karton nog niet meteen gebruiken. We hebben een heel stappenproces opgezet om het materiaal verder te ontwikkelen in betrouwbaarheid en zodoende certificeerbaar te maken.’

Blobs vragen niet alleen om creativiteit bij het ontwerpen, maar ook bij de uitvoering komt flink wat innovatief denkwerk kijken. Niet alle vormen zijn zomaar te maken. Eekhout zoekt met de Blob Technology Group en met Octatube dan ook naar andere technieken om de nieuwe ontwerpen uit te kunnen voeren. ‘Pas hebben we met behulp van dr Karel Vollers van Exploform aluminiumpanelen in een vorm gedrukt met behulp van explosietechnieken die vroeger werden gebruikt om de neus van een Russische onderzeeër te vormen.’ Eekhout wil wel een waarschuwing meegeven aan architecten die experimenteren met blobs. ‘Ze passen vrije vormen steeds vaker toe in ontwerpen waarmee ze een ontwerpwedstrijd hopen te winnen om zo, waar ook ter wereld, een nieuw groot project neer te kunnen zetten. Zorg ervoor dat je voordat je je ontwerp instuurt dat er fundamenteel technisch onderzoek en ontwikkelingswerk is gedaan naar de toepasbaarheid van de materialen die je voor ogen hebt en daarmee de uitvoerbaarheid van het ontwerp. Niets is erger dan een wedstrijd winnen en er achterkomen dat je materiaal niet zomaar te gebruiken is of de vorm die je nastreeft een heel andere benadering nodig heeft. Maar als alles eenmaal klopt zullen er nog veel meer prachtige ‘kathedralen’ als het Guggenheim verrijzen. Daar twijfel ik niet aan.’

redactioneel

REDACTIONEEL

3-6-2009 15:34:25

20090603  

Een wand die recht loopt? Vergeet het maar. De afgelopen tien jaar wijken architecten steeds vaker af van de rechttoe rechtaan vorm die norm...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you