Issuu on Google+

Oliedom: vechten om de Noordpool Rusland, Canada en De Verenigde Staten azen op de zeebodem onder de smeltende Noordpool. Het gebied bevat een flinke lading olie. Rusland stuurde afgelopen zondag onderzeeërs op onderzoek uit. Daarnaast wordt de Russische vlag in de zeebodem geplant. IVO VAN WOERDEN/VERSLAGGEVER AMSTERDAM

Hoewel de wereld volledig is opgedeeld in landjes en territoria is er één gebied de dans ontsprongen: de Noordpool. Niet zo gek, want de Noordpool bestaat uit ijs dat groeit en smelt en waar landsgrenzen dus niet zo duidelijk op aan te geven zijn. Maar nu het klimaat verandert en de Noordpool langzaam verandert in een zee, neemt de interesse in het gebied toe. Op dit moment verkennen Russische onderzeeërs de zeebodem, want er zou wel eens flink wat olie kunnen liggen. En waar olie zit, is geld te verdienen. Een letterlijke en figuurlijke ‘koude’ oorlog zou daarom wel eens heel dichtbij kunnen komen, want onder andere Canada, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië maken er aanspraak op. Canada ondernam actie door flinke investeringen te maken. In 2004 liet het land voor bijna 50 miljoen euro onderzoek doen naar de zeebodem onder de ijskap. Het Canadese CBC News meldde begin juli dat premier Stephen Harper 5,11 miljard euro vrij zou maken voor de aankoop en het onderhoud van vijf grote oliesche-

Zuidpool Ook over de Zuidpoolis een conflictgeweest tussen twaalf verschillende landen. Allemaalzagen ze brood in het land dat onder de ijskap verscholen ligt. Uiteindelijk kwam er in 1959 het Antarctisch Verdrag waarin het gebied in taartpunten werd verdeeld én er bovendien werd afgesproken om er voorlopig niet te gaan boren. ‘Dat is een lange strijd geweest’, zegt Hans Altevogt,campagneleider klimaatveranderingen energie bij Greenpeace. ‘Toch hoop ik nu ook op zo’n afspraak. De oorzaak van het smelten van de poolkap is er juist door het verbranden van olie en gas. Het gaat nog verder mis als ze nog meer gaan winnen.’ pen. Daarnaast investeerde hij al in apparatuur om onderzeeboten te kunnen opsporen en afluisteren. De Russen zitten ondertussen niet stil. Ze willen aantonen dat de zeebodem onder de Noordpool wel degelijk het Kremlin toebehoort en lieten een ijsbreker uitvaren om een weg naar de Pool vrij te maken. Zondag stuurden ze de onderzeeërs Mir-1 en Mir-2 er achteraan om bodemmonsters in van zeebedding te nemen om aan te tonen dat het gebied een verlengde van Siberië. ‘Het is voor het eerst dat een onderzeeër onder de ijskap vaart’,

Noordpool Het kamp van een Canadees onderzoeksteam FOTO HH zei kapitein Anatoly Sagalevich maandag in de Moscow Times. Het team plant in de zeebodem onder de poolkap bovendien de Russische vlag om alvast het statement te maken: deze ijszee is van ons. Rond de Noordpool ligt een aantal zeeën die afhankelijk van de tijd van het jaar bevroren zijn. De Barentszzee is er één van. Het land dat aan de zee grenst, duikt bij de kust onder water en wordt in geologische termen een continentaal plat genoemd. ‘Daar zit olie in’, zegt aardwetenschapper aan de Vrije Universiteit Frank Beunk. ‘Het

is er ongeveer 200 meter diep en dan is het goed aan te boren. Hoeveel er zit? Dat weet niemand.’ Schattingen worden er wel gemaakt. In de Britse krant The Observer zegt Canadees Rob Huebert van het Centrum voor Militaire en Strategische Studies in Calgary dat sommige oliemaatschappijen denken dat 18 procent van de onontdekte wereldvoorraad in de Arctische zeebodem zit. Normaal gesproken geldt de internationale afspraak dat landen tot 320 kilometer buiten hun kustlijn aanspraak mogen maken op het land

dat onder water ligt. In het geval van de Noordpool is er dan geen land dat er letterlijk in de buurt komt. Rob Dekker, woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken: ‘Nederland beschouwt de Noordpool als volle zee, een gebied dat niet onder de soevereiniteit van een land kan staan.’ Toch zit daar een haakje aan want sinds de in 1982 opgestelde Conventie van de Zeewet van de Verenigde Naties (VN) mogen landen zichzelf een stuk zeebodem toe-eigenen dat verder gaat dan de 320 km. Die claim moet wel eerst goedgekeurd worden door een groep wetenschappers van de VN. Zodra landen het verdrag ratificeren hebben ze tien jaar om aan te geven wat ze zouden willen hebben. Rusland tekende in 1997 en diende in 2001 een voorstel in. Dit jaar moet goedkeuring volgen. Canada, de Verenigde Staten en Denemarken werden bij de indiening al boos en het begin van een conflict was geboren. ‘De Russen zijn geen grootmacht meer’, zegt Freerk Boedeltje, onderzoeker aan de Nijmegen Centre for Border Research die onderzoekt naar sociaal-ruimtelijke ontwikkelingen. ‘Ze willen graag weer groot zijn en laten het op deze manier zien.’ Boedeltje schetst een aantal scenario’s die mogelijk is. Het dilemma voorleggen aan een internationale organisatie is er één van. Een echte oorlog ziet Boedeltje niet voor zich: ‘Bootje varen en schieten, is niet meer van deze tijd.’


20070731