Page 1

Het grootste Nationaal Park van Nederland

2016/2017 • OOSTERSCHELDEKERING • VOGELS • OP ONTDEKKING


Beleving

Nationaal Park Oosterschelde is niet alleen het grootste maar ook het natste van Nederland. Buitendijks altijd anders door de dynamiek van het getij. Onder water elk seizoen ongekend mooi. Binnendijks unieke brakwater natuur in de oude inlagen- en karrevelden en de nieuwe natuurontwikkelings gebieden.

De Oosterschelde is beleefbare topnatuur uniek in zijn/haar soort, onder de meest uiteenlopende weersomstandigheden, bij hoog en laag getij, bij opkomende en ondergaande zon, wind of geen wind, in elk jaargetijde, in optimale zin van kan worden genoten. Het is beleven van de geschiedenis, de natuur en de aanwezige cultuur met historische stadjes en dorpen en de vele verdronken dorpen.

Gebruikers Het robuuste, in omvang en diversiteit, Nationaal Park Oosterschelde is dynamisch, afwisselend in schoonheid en kent een zeer diverse populatie aan mens en dier. Actieve gebruikers, als ondernemers de visserij, recreatie en horeca-en culinaire sector.

Voorzieningen Het Nationaal Park bestaat al bijna vijftien jaar en is uitgegroeid tot een Park met een parelsnoer aan informatie-, contact- en gastheerpunten. Op deze punten wordt informatie gegeven over wat er in de directe omgeving te zien, te beleven en te proeven is.

Passieve gebruikers zijn vaak mensen, die iets ondernemen in of op de Oosterschelde zoals vissen, duiken en zwemmen of varen en zeilen, maar ook pure natuur- en vergezicht genieters vanaf een bankje, al wandelend of fietsend langs de boorden van de Oosterschelde. Het is beleven op ieders eigen manier.

In totaliteit een laagdrempelig Nationaal Park dat we moeten koesteren en waarvan de kwetsbare draagkracht met kwaliteitsimpulsen moet worden beheerd en in stand moet worden gehouden. Pas dan blijft het beleven en leven voor mens en dier.

Iedereen

Siebe Kramer Voorzitter Nationaal Park Oosterschelde

Bij dit alles niet te vergeten de dieren die in, op of boven de Oosterschelde leven en zich laten zien. Dit laatste allemaal gratis en voor niets want het Park is niet omheind en kent geen kassa. Het is een Park voor iedereen en is niet alleen zeer toegankelijk maar ook zeer leerzaam. Veel vrijwilligers spannen zich op allerlei manieren in om het een en ander te vertellen dan wel te laten zien.

2


4 EINDELOOS 6 GASTHEREN 8 OOSTERSCHELDEKERING 10 (W)ONDERWATERWERELD 12 MARKANTE PLEKKEN 14 OVERZICHTSKAART 16 ZUIDKUST VAN SCHOUWEN 18 OP ONTDEKKING 20 KINDEREN 21 EVER CHANGING 22 IMMER WIEDER ANDERS 23 20 NATIONALE PARKEN

3


4


Beleef de Oosterschelde De Oosterschelde moet je beleven. Iedere dag weer. Geen dag is hetzelfde in het grootste Nationaal Park van Nederland. Jutten over het strand, banjeren door het slik met de nattelaarzentocht, een bezoek aan het wondere onderwaterleven met de snorkel, proeven van zilte zaligheden, kajakken naar een zandplaat, speuren naar bruinvissen en natuurlijk op zoek naar zeehonden. En nog veel meer!

Sommige vogelsoorten, zoals de tureluur, komen naar het Oosterscheldegebied om er te broeden. Andere verblijven er een korte periode tijdens de trektocht naar het zuiden of noorden.

Wat is een Nationaal Park? Een Nationaal Park is een internationaal erkend begrip en elk park kent een karakteristiek landschap met bijzondere planten en dieren. In Nederland zijn er twintig, meer informatie www.nationaalpark.nl

Het wemelt van de activiteiten op en rond de Oosterschelde. Kijk op de interactieve kaart via de website.

Getij Door de open verbinding met de Noordzee is het twee keer per dag eb en twee keer vloed. De slikken en zandplaten die bij vloed onder water staan, vallen bij eb droog. Een verassend veranderend landschap waar je van blijft genieten.

Kraamkamer en wegrestaurant Dankzij de afwisseling van eb en vloed en de aanwezigheid van zout én zoet water leven hier duizenden soorten vogels, planten en dieren. Het is een thuis, een overwinterplaats, een kraamkamer en een wegrestaurant tegelijk. Van veel vissen, zoals geep en ansjovis, worden de jongen hier geboren. Inktvissen komen hier speciaal om te paren.

5

Feitjes en weetjes • oppervlakte: 37.000 hectare (370 km2) • oeverlengte: 125 km • hemelsbreed: oost-west 40 km, noord-zuid 27 km • met het getij stroomt 800 miljard liter water de Oosterschelde in en uit • getijslag 3,25 m. • diepte gemiddeld: - 9 m. NAP • diepte maximaal: - 42 m. NAP


NATIONAAL PARK OOSTERSCHELDE IS GROOT. EN ER IS VEEL TE ZIEN EN TE DOEN. BIJ DE GASTHEREN KUN JE TERECHT MET AL JE VRAGEN.

De gastheren van de Oosterschelde

Gastheren zijn ondernemers die deel hebben genomen aan de cursus gastheerschap van het nationaal park en elk jaar twee maal bijeenkomen voor onderlinge kennisuitwisseling en bijscholing.

i

Zij adviseren je graag over geschikte wandelroutes, mooie fietstochten, leuke strandjes of de beste plekken om vogels te kijken. Uiteraard kun je ook bij hen terecht voor heerlijke streekgerechten, een (vaar)tocht of overnachting.

6

Gastheer


Noordgouwe www.beautydagen.nl Brouwershaven www.zeelandvakantiewoningen.eu Renesse www.witteboulevard.nl Ouwerkerk www.vierbannen.nl Kerkwerve www.deheerenkeet.nl Renesse www.camping-international.net Renesse www.campingjulianahoeve.nl Burghsluis www.ms-onrust.nl Zonnemaire www.dezonnehoeve.nl Zierikzee www.nieuwe-maen.nl Renesse www.jamarnatuurlijk.nl Zierikzee www.scaldis.nl Noordwelle/Ellemeet www.hoevebatenburg.nl Renesse www.campingzonnedorp.nl

Camping Zon en Zee Yerseke www.campingzonenzee.nl De Viskeete/Piet van Oost BV Yerseke www.pietvanoost.nl Marstrand Rondvaarten Yerseke www.marstrand.nl Camping Linda Wemeldinge www.campinglinda.nl Goldies Travel Wemeldinge www.goldiestravel.nl Camping Klein Stelle Wemeldinge www.kleinstelle.com Sail Experience Goes www.sailexperience.nl Sailforce Wemeldinge www.zeilenzeeland.nl Venturi-Sailing Yerseke www.venturi-sailing.nl Hotel Wemeldinge Wemeldinge www.hotelwemeldinge.nl De Oesterij Yerseke www.oesterij.nl Fairway Marine Services b.v. M.S. Butskop Goes www.fairwaymaritiem.nl Gasterij Schoudee Wemeldinge www.schoudee.nl Carolo Rehorst Coach/Rouw- en verlies counselor Wemeldinge www.carolarehorst.nl Zeeuwse klipper Avontuur Goes www.avontuurgoes.nl B&B, Kunsthuis De Eenhoorn & Trec Colijnsplaat www.eenhoorntrec.nl Camping Orisant Colijnsplaat www.orisant.nl Camping Wilgenoord Wissekerke www.wilgenoord.nl De Kleine Deugniet Natuurvoeding Colijnsplaat www.dekleinedeugniet.info Minicamping Klaverwijk Colijnsplaat www.klaverwijk.nl Minicamping Zeelucht Wissenkerke www.minicampingzeelucht.nl Speel Boerderij Five star farm Kamperland www.fivestarfarm.nl Minicamping Mattemburgh Colijnsplaat www.mattemburgh.nl

OVERIG

THOLEN

ZUID-BEVELAND

Camping De Stern Zeeland Vakantiewoningen De Witte Boulevard Camping De Vierbannen Restaurant De Heerenkeet Camping International Camping Julianahoeve Passagiersschip De Onrust Landschapscamping De Zonnehoeve Nieuwe Maen Charters Ja Mar Natuurlijk Zeilschip Scaldis Landgoed Camping Hoeve Batenburg Camping Zonnedorp

NOORD-BEVELAND

SCHOUWEN-DUIVELAND

DEZE GASTHEREN ZIJN U GRAAG VAN DIENST:

Camping de Muie Restaurant ’t Veerhuis/Hotel Oosterschelde Vakantiepark De Pluimpot Camping De Striene Frisia rondvaarten Hotel Kom! Camping Stavenisse ‘t Raedthuis hotel restaurant WSV Sint Annaland Sportvis- en rondvaartbedrijf Zwerver 3 Landschapscamping Kruytenburg

Sint-Maartensdijk www.campingdemuie.nl Anna Jacobapolder www.restaurantveerhuis.nl Scherpenisse www.vakantieparkdepluimpot.nl Poortvliet www.campingdestriene.nl Sint Annalan www.frisiarondvaarten.nl Sint Maartensdijk www.hotelkom.nl Stavenisse www.campingstavenisse.nl Sint Maartensdijk www.raedthuystholen.nl Sint Annaland www.wsv-sint-annaland.nl Tholen www.zwerver3.nl Poortvliet www.kruytenburg.nl

JG Reizen Rederij Denick

Vrouwenpolder www.jgreizen.nl Terneuzen www.denick.nl

7 7

HAVENS Hansa B.V. Goese Sas www.hansawatersport.nl WSV Noord-Beveland Colijnsplaat www.wsvnb.nl Gemeentehaven Zierikzee Zierikzee www.jachthavenzierikzee.nl Gemeentehaven Bruinisse Bruinisse www.schouwen-duiveland.nl WSV Sint-Annaland Sint-Annaland www.wsv-sint-annaland.nl SWS Stavenisse Stavenisse www.havenstavenisse.nl


DE OOSTERSCHELDEKERING IS HET GROOTSTE EN BEROEMDSTE DELTAWERK EN VERBINDT DE EILANDEN SCHOUWEN-DUIVELAND MET NOORD-BEVELAND. EEN STAALTJE WATERMANAGEMENT WAARBIJ BEHOUD VAN VEILIGHEID EN UNIEKE GETIJDENNATUUR SAMEN KOMEN.

Half open constructie In eerste instantie was het de bedoeling dat er een dichte dam kwam tussen Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland. Dit zou betekenen dat de zoute zeearm een meer zou worden met zoet water. Eb en vloed zouden verdwijnen. Dit betekende het verdwijnen van de waardevolle zoute getijdennatuur in de Oosterschelde. Zowel natuurbeschermers als oester- en mosselvissers kwamen daartegen in opstand. De politiek besloot tot een compromis: een kering die doorgaans open staat en bij dreigend hoogwater kan worden gesloten.

8


TIP

DELTAWERKEN De kering is onderdeel van de Deltawerken. Meer hierover: beleefdedeltaroute.nl

Neeltje Jans Neeltje Jans is een kunstmatig eiland aangelegd op een zandplaat in de monding van de Oosterschelde. Tijdens de bouw van de Oosterscheldekering deed het dienst als werkeiland. Hier werden de onderdelen voor de kering gefabriceerd om daarna in de 3 stroomgeulen te worden samengebouwd. Nu is het een prachtig duingebied.

Kolossale pijlers en schuiven Het afsluitbare deel van de kering heeft een lengte van bijna drie kilometer en is verdeeld over drie sluitgaten: Roompot, Hammen en Schaar. Vijfenzestig kolossale pijlers vormen de ruggengraat van de kering. Tussen deze pijlers hangen grote schuiven die omhoog en omlaag kunnen bewegen. De hoogte van de pijlers en schuiven hangt af van de plaats in de stroomgeul. De pijlers zijn 30 tot 40 meter hoog, met een gewicht van maximaal 18.000 ton. Ze zijn gemaakt van beton, van binnen hol en na plaatsing gevuld met zand. De schuiven zijn circa 42 meter lang met een hoogte tussen 6 en 12 meter. Het gewicht van de schuiven ligt tussen de 260 en 480 ton.

Wanneer gaat de Oosterscheldekering dicht? Bij een waterstandvoorspelling van 3 meter boven NAP sluit Rijkswaterstaat de kering. Dit gebeurt vanuit het ir. J.W. Topshuis op eiland Neeltje Jans. Met een druk op de knop gaan de schuiven van de kering dicht. Het sluiten van de grootste schuif in de kering duurt 82 minuten. Als de kering om de een of andere reden niet gesloten wordt vanuit de bediening in het Topshuis, gebeurt dit alsnog automatisch met een noodsluitsysteem. Dit is tot nu toe nog nooit gebeurd.

9


Een onverwacht kleurige wereld

DE OOSTERSCHELDE EEN SAAIE BAK ZOUT WATER? DACHT HET NIET! HET IS EEN PARADIJS VOOR DUIKERS EN SNORKELAARS. DANKZIJ HET VOEDSELRIJKE WATER WEMELT HET VAN DE DIEREN EN PLANTEN IN DE OOSTERSCHELDE. ONTDEK DIE WONDERE ONDERWATERWERELD!

10


DOEN

Alles leeft!

KRABBETJES VANGEN

Nodig: stok, touw, knijper, oester, spek en een emmer. Bindt het touw aan de stok . Maak de oester of iets anders zwaars vast. Houdt een stukje touw over, daar moet de knijper aan vast. Het stukje spek gaat aan de knijper. Klaar, en vangen maar!

De Oosterschelde is ook onder water een prachtig kleurige wereld. Op en in de zandige bodem leven brokkelsterren, platvissen, schelpdieren en allerlei soorten wormen. Tussen de stenen van dammen en dijken leven krabben en kreeften. Kleurige zeeanjelieren, mosselen, zakpijpen en wieren zetten zich vast op de harde ondergrond van dijken en stenen. Ook meerpalen, steigers en zelfs touwen die in het water hangen raken begroeid. Bekijk ze maar eens goed.

TIP

OP JE BUIK

Ga eens op je buik op een steiger liggen. Kijk voorzichtig over het randje. Net onder de waterlijn groeit en leeft van alles. Als je goed kijkt zie je vast een zakpijpje zijn water rondpompen, verstopt een garnaaltje zich tussen het wier en laat een anemoon zijn kleurrijke tentakels zien.

Foto’s: winnaars open Nederlandse en Zeeuwse Kapioenschap Onderwaterfotografie 2012

Zeehonden & bruinvissen Zeehonden houden van helder water. In de Oosterschelde voelen ze zich prima thuis. Er zijn er zeker zo’n 100 te vinden in de Oosterschelde. Met laag water kun je ze met een beetje geluk zien zonnen op de zandplaten. Ook de bruinvis is weer volop terug. Er worden zelfs kalfjes geboren in de Oosterschelde, wat uniek voor Nederland is. Op en langs het water kun je regelmatig hun karakteristieke rugvin zien. Op de interactieve kaart kun je vinden waar je de grootste kans hebt om ze te zien: www.ontdekdeoosterschelde.nl

11


Tholen: weervisserij

waar land en water onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn

Al vanaf de 16de eeuw vangt men ansjovis op de Oosterschelde met ‘weren’. Een weer bestaat uit twee rijen vleugels van houten staken die over een lengte van 800 tot 1.000 meter in een V-vorm in de zeebodem staan. Op een kaart van Hattinga uit 1784 staan achttien weren. Nu staan er nog twee waarvan er één vanaf de dijk is te zien. Op google maps is de karakteristieke vorm van beiden weren te herkennen.

Noord-Beveland: Nehalennia tempel In de haven van Colijnsplaat is een Keltisch-Romeinse tempel herbouwd. Zeevaarders sloten een reisverzekering bij de godin af: bij behouden vaart zou de godin een geschenk krijgen in de vorm van een altaar, een steen met inscriptie of een beeldje. Verschillende altaarstenen zijn in de loop der jaren in de Oosterschelde gevonden. Ze zijn te zien in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden.

12


Sint-Philipsland: hollestelle Vroeger hadden de herders hun schapen op de zoute kwelders lopen. Om voldoende zoet water voor handen te hebben maakte ze een kunstmatige drinkput: een hollestelle. Ook kon de herder (stellenaar) zich hier met zijn schapen terugtrekken bij hoog water. De Bruinisser Stelberg is de enige die nog buitendijks ligt.

Schouwen-Duiveland: Plompe Toren Het landschap rondom de Plompe Toren oogt vredig en veilig, maar ooit was dat heel anders. De toren was honderden jaren geleden het middelpunt van het welvarende dorp Koudekerke. De toren is dagelijks te bezoeken en op weg naar boven beleef je de geschiedenis van Koudekerke. Aan het einde van de klim wacht op 23 m hoogte als beloning een prachtig uitzicht over water en land.

Zuid-Beveland: oesterputten De Oesterputten in Yerseke zijn zout water bassins die dateren uit 1873. Ze worden nog steeds door schaal- en schelpdierkwekers gebruikt om hun oesters “tot rust� laten komen. Rondom de putten staan verschillende kleine loodsen die nog steeds de sfeer van weleer uitstralen.

TIP

Alle plekken zijn vrij te bezoeken, de meeste ook onder leiding van een gids.


Burgh-Haamstede

2

Roggenplaat

1

Neeltje Jans Roompot

TIP Nog meer informatie is te vinden op onze interactieve kaart. Ga naar www.np-oosterschelde.nl

Kamperland

Veere Kortgene Wolphaartsdijk

1

Bezoekerscentrum (onbemand)

2

Plompe Toren (uitkijk- en infopunt)

uitzichtpunt met parkeergelegenheid vogelobservatiepunt strandje informatiebord/zuil

3

Prunjehil (uitkijk- en infopunt)

natuurvaartocht wandeling

4

De Baak uitkijktoren

zeehond grote kans op bruinvissen

5

Watersnoodmuseum en infopunt

redelijke kans op bruinvissen natuurentreepunten

MIDDELBURG Heinkenszand


3

n

Oude-Tonge

g

4

e

n

Bruinisse

t

ZIERIKZEE

B5

Anna Jacobapolder

Ouwerkerk

an

db

ru

g

5 n

el

ke

Ze

ik Sl

Colijnsplaat

GOES

o

a

Vi

St. Annaland

Stavenisse

Vondelingsplaat

O

n va

.

ne

Br

ab

s

an

ts

t

ch

e

Va

e

ar

wa

r

Tholen

Sint-Maartensdijk

te

r

s

Wemeldinge

c

Yerseke

h

e

l

d

Marollegat

e

Hansweert Pietermanskreek

15


LANGS DE ZUIDKUST VAN SCHOUWEN IS AFGELOPEN JAREN EEN PRACHTIG PARELSNOER AAN ZILTE NATUUR GECREËERD. NATTE NATUUR KRIJGT HIER WEER DE RUIMTE. WAAR DE ROGGENPLAAT IN DE OOSTERSCHELDE EEN BELANGRIJK WEGRESTAURANT IS VOOR VEEL KUSTVOGELS, VORMEN DE INLAGEN AAN DE ZUIDKUST DE HOTELS. MAAR OOK WEIDEVOGELS PROFITEREN VOLOP VAN DE NIEUWE NATUUR. WANDEL OF FIETS MEE OVER DE VOGEL­BOULEVARD VAN ZEELAND! Paul Begijn

16

De Zuidkust van Schouwen dankt zijn bijzondere status aan natuurontwikkelingsplan Plan Tureluur uit 1991. De tureluur staat symbool voor de nieuwe natuur die hier afgelopen jaren is ontwikkeld. Deze vogel met oranje snavel en lange poten is hier het hele jaar door te zien. In 2014 werden de laatste gebieden ingericht. Inmiddels ligt er een indrukwekkende parelsnoer, ruim 1300 hectare. Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer zijn de trotse beheerders van deze prachtige deltanatuur die onderdeel is van Nationaal Park Oosterschelde.


Vogelparadijs De Zuidkust van Schouwen is één groot vogelparadijs. Niet alleen op de voedselrijke zandplaten en slikken komen duizenden kustvogels voor, ook landinwaarts in de inlagen zijn verschillende vogelsoorten te vinden. Bij laagwater zoeken ze eten op de slikken en platen in de Oosterschelde. Bij hoogwater vliegen ze landinwaarts om veilig achter de dijk te overtijen. Tienduizenden, soms honderdduizenden vogels zij aan zij. Met name tijdens de vogeltrek bezoeken veel kustvogels onze delta. Kanoetstrandlopers, zilverplevieren en rosse grutto’s strijken in grote getale neer. De natte natuur trekt ook veel weidevogels aan. De grutto, die het in Nederland erg moeilijk heeft, voelt zich prima thuis op de kruidenrijke graslanden. Maar ook soorten als de kievit, veldleeuwerik, kluut en tureluur laat zich vaak zien. Onder de roofvogels zijn de bruine kiekendief, velduil en slechtvalk bijzondere soorten die je soms jagend boven de inlagen kunt zien.

Ontdek de vogels van de Zuidkust De Zuidkust van Schouwen wordt met recht de vogelboulevard van Zeeland genoemd. Wie een fiets- of wandeltocht door het gebied maakt weet meteen waarom. Kieviten halen halsbrekende capriolen uit in het luchtruim, lepelaars lopen al roerend door het water en visdiefjes laten zich in duikvlucht storten op het speldaas in de Oosterschelde. Er ligt een breed fietsnetwerk met mogelijkheden om verschillende soorten te spotten. Ook voor de wandelaar worden steeds meer routes opgezet.

17

Beleef de Zuidkust Verspreid in het gebied liggen verschillende uitkijk- en natuurbelevingspunten. In bijvoorbeeld natuurgebied Levensstrijd parallel aan het Havenkanaal bij Zierikzee en in natuurgebied Gasthuisbevang aan de Zandweg bij Zierikzee vind je uitkijkpunten die middenin de natuur liggen. Het hele jaar door houden Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer verschillende activiteiten. Ga mee op pad met de boswachter, proef zilte zaligheden of doe mee aan een foto- of weerworkshop. Door aan een excursie mee te doen kom je soms in gebieden die doorgaans gesloten zijn voor het publiek.

De natuur in Kijk voor activiteiten en excursies op www.natuurmonumenten.nl/agenda of www.staatsbosbeheer.nl/activiteiten


Zilte zaligheden In de Oosterschelde leeft veel wat eetbaar is. Maar wat dan precies? Samen met een natuurgids zoeken op het strand en langs de dijk levert veel verrassingen op. Vers proeven zo uit het zilte water. En even kokkerellen in een klein pannetje op de dijk. Genieten van culinair Zeeland direct langs de waterkant.

18


Juttersgeluk Het rugschild van een zeekat, het skelet van een zee-appel, het eikapsel van een wulk, een muiltje of een schaalhoorn. Op het strand spoelen allerlei bijzondere dingen aan. Leuk om te verzamelen en mee naar huis te nemen. Maar wat is het nu eigenlijk? Je gaat samen met je ouders en een gids op ontdekkingstocht.

Varen Vanaf het water ervaar je de Oosterschelde in al zijn facetten het beste. Kom aan boord en geniet van het uitzicht, de zilte geur en hoor de vogels. Kijk een zeehond! En is dat een bruinvis? Tijdens de tocht wordt er verteld wat er allemaal te zien en te beleven is. De verrekijkers aan boord mag je natuurlijk gebruiken om het allemaal nog beter te bekijken.

Kajakken Zeekajakvaren is een heel intense vorm van natuurbeleving. Het is een bijzondere manier om de Oosterschelde te ervaren: een stukje Zeeuwse wildernis. Ontmoet bruinvissen, zeehonden en vogels. Ontmoeten de wind, de zon en het water ĂŠn geniet. Kan je de uitdaging aan?!

Snorkelen voor kids Onder water een nieuwe wereld. Met een snorkel en een duikbril spannend en leuk. Eerst op jacht naar alles wat leeft in en rond het water. Dit verzamelen je in bakken. Heb je vragen, stel ze dan gerust. Je leert hoe met je duikbril en flippers moet werken. En je neemt natuurlijk een kijkje onder water.

Sleepnetvissen Veel beestjes leven in het water net boven het zand. Je zie ze eigenlijk nooit maar ze zijn er echt wel. Eigenlijk heb je een groot net nodig om ze te kunnen vangen: sleepnet. Met zijn allen trek je dit net een heel stuk door het ondiepe water. Nat wordt je er wel van. Een ware schat komt boven water. Zin om mee te doen?!

Meer inspir ati www.np-oo e en activiteiten: ste of downloa rschelde.nl ontdek de O d de app: osterscheld e 19


Wie eet wie? In de natuur is het vaak eten of gegeten worden! Weet jij in welke volgorde het voedselweb staat? Begin bij start en ga vervolgens langs alle organismes.

START

Tekenen

Doen! Zoeken naar wier- en diersoorten

Deze vogel mist zijn snavel! Hij zeeft zijn eten uit het water. Weet jij welke snavel het handigste is? Maak hem dan compleet!

Langs de kustlijn is er volop leven te vinden. Zo is het bijvoorbeeld heel spannend om stenen te keren langs de dijken en pieren. Krabjes, slakjes en zakpijpen zijn hier in overvloed te vinden! Dus trek je handschoenen en laarzen aan, en speuren maar! TIP: De NPO zoekkaarten maken het speuren een stuk handiger! Deze zijn gratis te downloaden via de website.

1.

2.

3.

Een spetterend zee raadsel Een spetterend zeeraadsel raadsel Een spetterend zee

Een spetterend zeeraadsel Doen! Plastic bubbels +

+

+ +

-d

-- dd -d

elp = one

+

elp = = one elp one

+ + -ster

+

- -ster ster

(Antwoord: een schone zee vol leven) elp = one

+

is = ol

is = ol

-ster

(Antwoord: een schone zee vol leven)

Doen! Zoeken naar wier- en diersoorten

+ Doen! Zoeken naar wier- en diersoorten

3. Wist je dat er hele kleine plastic deeltjes in douchegel kunnen zitten? Deze deeltjes + + door het douche­putje richting gaan zo + zee. Heel veel dieren zien de plasticjes kwall = lev voor eten aan. Dit kan heel gevaarlijk zijn! kwall = lev Verzamel je verzorgingsproducten en test is = ol of jij plastic in je douchegel hebt.kwall Dit kan= lev heel gemakkelijk door een koffiefiltertest.

Langs deeen kustlijn is er volop leven vinden. Zo is het bijvoorbeeld heel spannend (Antwoord: zee volte leven) + +schone

om stenen te keren langs de dijken en pieren. Krabjes, slakjes en zakpijpen zijn hier Langs de kustlijn is er volop leven vinden. Zo isen het bijvoorbeeld spannend trek jete handschoenen laarzen aan, en heel speuren maar! is = ol in overvloed te vinden! kwall =Dus lev omTip: stenen te keren langs de dijken enspeuren pieren. een Krabjes, slakjes en zakpijpen zijntehier Doen! Zoeken naar wieren diersoorten De NPO zoekkaarten maken het stuk handiger! Deze zijn gratis 1. tevia vinden! Dus trek je handschoenen en laarzen aan, en speuren maar! downloaden de website. is =inolovervloed

Antwoord: een schone zee vol leven

+

+

+

+ +

kwall = lev het speuren een stuk handiger! Deze zijn gratis te Tip: De NPO zoekkaarten maken

2.

isdownloaden = de ol kustlijn lev te vinden. Zo is het bijvoorbeeld heel spannend Langs erkwal volop=leven via deis website. om stenen te keren langs de dijken en pieren. Krabjes, slakjes en zakpijpen zijn hier 20 en laarzen aan, en speuren maar! in overvloed te vinden! Dus trek je handschoenen

Zo is het bijvoorbeeld heel spannend


The National Park Oosterschelde is a unique nature area. Hundreds of plant and animal species live here in synch with the tides and the seasons - in the water, on the dikes and in the nature areas around them. Discover what’s on offer: go beachcombing with a guide, take a guided nature walk, bike for miles and miles and go bird-watching for as long as you like! No two days are ever the same, here, in the largest of the Dutch national parks.

A HIKER’S ELDORADO

for experienced divers. You can go snorkeling with a marine biologist or take a boat tour. So many beaches to choose from and enjoy - go for a swim or do a bit of beachcombing. But watch out for the dangerous currents and the sharp oyster shells!

Out and about with a guide or off on a long hike of your own: in the National Park Oosterschelde, the variety of trails that have been set out means there’s a trail to suit everyone. And don’t forget the nature field trips either! From Neeltje Jans, you can hike along the high-water mark. Ask your host, ask at the VVV tourist information office or visit our website at www.np-oosterschelde.nl.

NURSERY AND ROADSIDE RESTAURANT The Oosterschelde is a tidal area and, for some animals such as seals and harbor porpoises, a permanent place of residence. Cuttlefish as well as a good many species of fish come here to mate and raise their young. Tens of thousands of migratory birds winter or nest here, too.

The Watersnoodmuseum in Ouwerkerk will tell you all about the 1953 Flood Disaster and, if you decide to climb up to the top of the tower at the Plompe Toren near Koudekerke, you’ll learn a lot about the drowned villages of the region.

HEY, THERE’S A KITTY CAT SWIMMING IN THE SEA!

THE WHOLE WAY - THAT SPLENDID VIEW!

here’s so much to do in and around the Oosterschelde! Go beachcombing with a real, live nature guide! Go snorkeling with someone who knows all about life below the waves! Go for a boat tour - you might even spot a seal or a porpoise! What you call a cuttlefish, we call a ‘sea cat’! And a lumpfish is a big, green fish with a crazylooking sucker!

The National Park Oosterschelde is a biker’s delight! Thanks to the handy FIKS network of bike routes, you can map out your own cycling itinerary. Maps and themed routes are available at the VVV offices. And you can take your bike on board the little ferries that cross between the islands, too. Just don’t forget to keep track of the sailing times! Want to know more? Go to www.rondjepontje.nl. If you enjoy birdwatching and cycling, the southern coast of Schouwen is definitely to be recommended!

ANY FURTHER QUESTIONS? The park has about thirty places where you can go for information. Your Oosterschelde hosts will be more than happy to tell you all about the best hiking trails, great bike tours, or all the right places to be when it comes to bird-watching.

AN UNDERWATER WORLD OF WONDER A good 800 billion liters of water flow in and out of the Oosterschelde with each turn of the tide. This daily supply of fresh sea water with its abundance of food has created a wildly-varied underwater world of surprises. Diving is permitted --- but only recommended

21


Der Nationalpark Oosterschelde ist ein einmaliges Naturschutzgebiet. Hunderte Pflanzen- und Tierarten leben hier im Rhytmus der Gezeiten und Jahreszeiten, im Wasser, auf den Deichen und in der umliegenden Natur. Das können Sie hautnah erleben: Sammeln Sie Strandgut zusammen mit einem Guide, nehmen Sie an einer Naturexkursion teil, unternehmen Sie endlose Radtouren und beobachten Sie die Vögel. Im größten Nationalpark der Niederlande ist kein Tag wie der andere.

BRUT- UND RASTSTÄTTE

WANDERN - ENDLOS WANDERN Eine Erkundungstour mit einem Naturguide onder eine große Wanderung auf eigene Faust? Im Nationalpark Oosterschelde sind verschiedene Wanderrouten ausgeschildert und es werden Naturexkursionen veranstaltet.

Die Oosterschelde ist ein Gezeitengebiet und damit für einige Tiere, wie Seehunde und Schweinswale, dauerhafter Lebensort. Der Tintenfisch und andere Fischarten kommen hierher, um sich zu paaren und ihre Jungen aufzuziehen. Zehntausende Zugvögel überwintern oder brüten hier.

Vom Neeltje Jans können Sie an der Küstlinie entlang wandern. Erkundigen Sie sich bei Ihren Gastwirt, beim VVV-Toersimebüro oder besuchen Sie die Website www.np-oosterschelde.nl.

DA SCHWIMMT EINE KATZE IM MEER! Es gibt so viel zu unternehmen in und um die Oosterschelde! Strandgut sammeln mit einem Naturguide, schnorcheln mit einem Fachmann, der alles über das Leben unter Wasser weiß oder eine Rundfahrt mit dem Boot – Vielleicht siehst du sogar einen Seehun oder einen Schweinswal. Ein Tintenfisch heißt hier in den Niederlanden “Meereskatze”, und ein Seehase ist ein grüner Fisch mit einem lustigen Saugnapf.

RADFAHREN – UND IMMER WIEDER DIESE AUSSICHT! Der Nationalpark Oosterschelde ist ein Paradies für Radfahrer. Dank dem praktischen Fahrradknotenpunkte-System können Sie sich Ihre Routen selbst zusammenstellen. Bei den VVV’s sind Karten und Thermenrouten erhältlich. Ihr Fahrrad darf auch mit auf die Fähren, die zwischen des Inseln verkehren. Beachten Sie die Fahrpläne, auch zu finden unter www. rondjepontje.nl. Die Südküste von Schouwen ist ein besonderer Tipp führ Radfahrer, die gern Vögel beobachten.

LASSEN SIE SICH DIE OOSTERSCHELDE SCHMECKEN Dank des halboffenen Oosterscheldewehrs gedeihen Muscheln und Austern hier besonders gut. Sie sind eine wichtige Einkomensquelle der Provinz Zeeland. Von Yerseke aus können Sie auf einem Schiff mitfahren. Möchten Sie selbst Muscheln zubereiten? Pro Person dürfen am Tag 10 kg gesammelt werden.

EINE WUNDERSAME UNTERWASSERWELT Mit den Gezeiten strömen 800 Miliarden Liter Wasser in die Oosterschelde und wieder hinaus. Die tägliche Zufuhr von sauberem, nahrungsreichem Wasser sorgt für eine außergewöhnliche, vielfältige Unterwasserwelt. Tauchen ist erlaubt, aber nur für erfahrene Taucher zu empfelen. Sie können auch under Leitung einse Meeresbiologen schnorcheln oder an einder Bootsfahrt teilnehmen. Die vielen Strände laden zum Schwimmen und zum Strandgutsammeln ein. Achten Sie aber auf gefährliche Strömungen und scharfkantige Austern.

HABEN SIE FRAGEN? Im Nationalpark finden Sie fast dreißig Anlaufstellen, wo Sie Informationen erhalten. Diese ‘Gastwirte’ der Oosterchelde geben Ihnen Tipps zu geeigneten Wanderrouten, schönen Fahrradtouren oder den besten Stellen, um Vögel zu beobachten.

22


Schiermonnikoog Lauwersmeer

De Alde Feanen

GR ONIN G EN

Drentsche Aa Duinen van Texel Drents-Friese Wold

20 NEDERLANDSE NATIONALE PARKEN Nationale Parken staan bekend als de mooiste en waardevolste natuurgebieden ter wereld. Jaarlijks trekken ze miljoenen recreanten en toeristen. Net als de wereldberoemde nationale parken zoals in Afrika en de Verenigde Staten, hebben onze nationale parken prachtige natuur, afwisselende landschappen en een rijkdom aan planten en dieren te bieden.

Dwingelderveld Weerribben-Wieden Zuid-Kennemerland AM STE RDAM

De Sallandse Heuvelrug

HAAR LE M

APE LD OO R N

EN SCH ED E

De Hoge Veluwe U TREC H T

Nederland heeft twintig Nationale Parken. In de parken zijn alle bijzonderheden van de Nederlandse natuur terug te vinden: duinen, bossen, heide, laagveen, getijdenwater, beekdalen, vennen en nog veel meer. Met ieder hun eigen bewoners en dat maakt elk park uniek. Gezamenlijk beslaan de parken zo’n 120.000 hectare, dat is bijna 3% van Nederland.

Veluwezoom

‘ S -G R AV ENHA G E

Utrechtse Heuvelrug

AR N H E M

R OTTE R DAM

Oosterschelde

NIJMEGE N

De Biesbosch

De Loonse en Drunense Duinen BRE DA TI LB UR G EIN DHO VEN

De Zoom-Kalmthoutse Heide

De Maasduinen De Groote Peel

De Meinweg

Voor meer informatie:

www.nationaalpark.nl 23 23


Colofon Uitgave: Nationaal Park Oosterschelde Realisatie: IVN Consulentschap Zeeland, Goes Vormgeving: Nilsson communicatiekunstenaars Fotografie: Plompe Toren: Paul Begijn Natuur­monumenten. Oosterscheldekering: Karen van Burg Rijkswaterstaat. Algemeen: Chiel Jacobusse en Nationaal Park Ooster­schelde. Onderwater: Janny Bosman, Flip Staes, Marleen Baas, Rinie Luyks, Jeffrey de Kwant, Wout Kole en Peter Verhoog

Communicatie & Educatie: IVN Zeeland Klein Frankrijk 1 | 4461 ZN Goes Tel: 0113-211675 | E-mail: info@np-oosterschelde.nl Website: www.np-oosterschelde.nl

Secretariaat: Postbus 6001, 4330 LA Middelburg Tel: 0118-631110 Mede mogelijk gemaakt door:

t.w.v. 3 1,-

Het grootste Nationaal Park van Nederland www.np-oosterschelde.nl 24

Nationaal Park Oosterschelde - Magazine 2016/2017  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you