Page 18

YURT DIŞINDA ÖDENEN VERGİLERİN MAHSUBU VE ÇİFTE VERGİLEMENIN ÖNLENMESİ Erdoğdu ÖZ İst. Defterdarlığı Gelir Md.

I- GİRİŞ: Gelir Vergisi Kanunu'nun 123'ncü ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 43'ncü maddesinin aynı başlığı, "Yabancı Memleketlerde Ödenen Vergilerin Mahsubu" taşıyan maddesi ülkelerarası çifte vergilendirmeyi önlemek için konulmuş maddelerdir. Bu maddelerin birbirine benzer ve farklı tarafları ile çifte vergilemeyi nasıl önlediği konusunda örnek verilecektir. II- GELİR VE KURUMILAR VERGİSİ KANUNU'NA GÖRE YURT DIŞINDA ÖDENEN VERGİLERİN MAHSUBU: A Gelir Vergisi Kanunu: Gelir Vergisi Kanunu'nun 123'ncü maddesine göre, tam mükellefiyete tabi mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergileri, bazı şartlarla Türkiye'de tarh edilmiş gelir vergisinin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir. . Bu mahsubun şartlarının neler olduğu maddede açıklanmıştır.

Bunlar: a- Mahsup edilmek istenilen yabancı memleketlerde ödenen vergilerin gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması, yani gelir vergisi kanununun gelirin unsurları mahiyetinde olması gerekir. b- Yabancı memleketlerde vergi ödendiği yetkili makamlardan alınan ve mahallindeki 'Türk elçilik ve konsoloslukları, bunlar yoksa oradaki Türk menfaatlerini koruyan memleketin aynı mahiyetteki temsilcileri tarafından tasdik olunan vesikalarla tevsik edilmesi lâzımdır. Yabancı memlekette, ödenen vergi makbuzlarının veya bu hususu belgelendirecek vesikaların getirilebilmesi için kanun bir yıl süre tanımıştır. Bunun için de yabancı ülkede elde edilen kazanç ve iratlara karşılık gelen verginin bir yıl süreyle tecil edilmesi gerekir. Aranan vesikalar bir yıl içinde vergi dairesine ibraz edildiği takdirde vergi tenzil edilir. Süre geçtikten sonra tecil kalkar ve vesikalar ibraz edilse dahi dikkate alınmaz. c- Yabancı memleketlerde ödenen vergilerin ilgili bulunduğu kazanç ve iratlar, mükellef tarafından hangi yılın gelirine ithal edilmişse, bu vergiler de bu gelire ait vergilerden indirilir. d- Yapılacak mahsup sırasında yabancı parayla ödenen vergilere bu vergilerin ilgili olduğu kazanç ve iratlara tatbik edilen kambiyo rayici uygulanır. Yabancı memleketlerden alınan kazanç ve iratları ifade eden yabancı paralar beyannameye TL irk borsasındaki rayiç üzerinden değerlendirilerek kayıt edilmişse mahsus bu gereken vergi de aynı kambiyo rayicine uygun olarak mahsup edilir.

Malicozum19  
Malicozum19