Issuu on Google+

DELİKLİ SACIN DELME KALIPLARINDA ÜRETİLMESİ Atanur ÖZDEMİR Karabük Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, atanurozdemir67@mynet.com Adres: Karabük Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi – Makine Eğitimi Bölümü KARABÜK

ÖZET Bu çalışmada banklardaki oturma yerlerinde kullanılan aparatın üretilmesi.Bu parça delme ve kesme kalıplarında seri bir şekilde üretilir. Parçanın üretilmesinde t=2 mm kalınlığında Fe50-2 sac malzemeler kullanılmıştır. İş parçasının cinsi,kalıp parçalarının imalatı,animasyon ve Solidworks programında modellemeleri ve uygun parça seçimi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Delme Kalıbı, Çekme Kalıbı, Sac , Malzeme.

GİRİŞ Öncelikle bank’ın boyları belirlenir. Daha sonra bank’ın iskeleti üzerine kaynaklanacak delikli sac boyu belirlenir.Bank iskeletine kaynaklanır.Bu delikli sacın seri bir şekilde üretilmesi için delme kalıpları kullanılır. Delme kalıpları her tür metalin delinmesi için yapılan kalıplardır.Delme olayını gerçekleştirebilmek için gerekli kuvvetler hesaplanır.Ve ona göre kalıp yapılır. Yapılacak bank’a göre delikli sacımızın ölçüleri belirlenir.Ve bunun teknik resmi gerekli bilgisayar programlarında (Solidworks,Autocad vb.)çizilir.Toleranslar, yüzey işaretleri,genel toleransları ile beraber ilgili bilgisayar programında kalıp parçalarının imalat resimleri çizilir.Sonra parçaların montajı Solidworks programında yapılır.Montaj tamamlandıktan sonra animasyon yapılır.Böylece kalıp tasarımı tamamlanmış olur.Kalıbın imalat resimleri tamamlandıktan sonra bunları tel erezyon tezgahında imalatı gerçekleştirilir. Delikli sac nasıl üretildiğine dair fotoğraflar ve videolar ilgili firmaya gidilerek çekilmiştir. Bu çalışmada bankların oturma yerlerini oluşturan delikli sac’ın 3D modellemesinin yaparak açıklanması.


Aşağıda üretilecek delikli sac’ın 3D modeli ve imalat resmi verilmiştir

Şekil : 1

Şekil : 2


MALZEME METOD VE YÖNTEM Bu çalışmada delme kalıplarında sıkça kullanılan ve 2 mm kalınlığında FE50-2 sac çeliğinden hazırlanmış numune kullanıldı.Kullanılan bu malzemenin kimyasal bileşimi ve mekanik özellikleri Tablo-1(2)’de verilmiştir.

Tablo 2 FE50-2 Sac malzemenin kimyasal bileşimi ve mekanik özellikleri


İŞ PARÇASININ KULLANILDIĞI YERLER

Kalıbın rahat bir delme yapabilmesi,ömrünün uzaması ve kesilen yüzeyin çıkması için kalıpla zımba arasındaki tek taraflı ölçü farkı verilmelidir.Eğer parçanın dış çapı önemli ise zımba(ölçü-2c) olarak alınır.Eğer parçanın iç ölçüsü önemli ise kalıp boşluğu(ölçü+2c) şeklinde alınır.Bizim parçamızda delme zımbasında dış ölçüsü önemli olduğu için zımbaya c boşluğu verilir.Delme zımbasında iç çap önemli olduğu için c boşuğunu matrise veriniz.Bizim parçamızda boşluklar şekildeki gibi verilmiştir.


Kalıptan parçanın üretilmesi önce şerit malzeme hareketli tezgah tablası yardımıyla kalıba otomatik olarak sürülür.Sürülen sac levha dişli çarklar ve hareketli tabla yardımıyla delme zımbalarının altına başlama yeri gelecek şekilde konumlandırılır.Başlatma düğmesiyle kalıp çalışmaya başlatılır.Zımbalar hareket ederek ilk adımda delme zımbası levhadan parçaları çıkarır.Sonra kilitli dişli çark’ın ayarı ile adımlar otomatikleştirilir.Hareketli tezgah tablası her adımda sac’ın delik delinecek yerlerine delme zımbası altına getirir.Bu işlem sac’ın delik delinecek bütün bölgeleri tamamlana kadar devam eder.


BULGULAR VE TARTIŞMA

Delme kalıbının bütün parçaları Solidworks programında modellenip 3D montajı yapıldı ve animasyon verildi.Animasyonda aynen gerçekteki gibi sac levha geliyor ve kalıba hareketli tezgah tablası,dişliler yardımıyla hizalanarak giriyor.Zımbalar işlemini yapıyor ve atık parçalar kalıbın alt tarafından çıkıyor.İş parçamızın bütün delikleri delindikten sonra tezgah üzerinden alınıyor.

PRES

KALIP

İŞ PARÇASI


SONUÇ Bu çalışmada;eksantrik preste delme kalıbıyla delikli sac üretilmesi işleminin aşamaları ve detayları işlenmiştir.Malzemesi ve kullanacağı yeri belirlenmiştir.Delme ve kesme kalıbının 3D modellemesi ve montaj işlemi hazırlanıp animasyonu yapılmıştır.

KALIBIN YARI ACIK-KAPALI MONTAJ RESMİ

3D MODELİ

TEŞEKKÜRLER Bu çalışmamızda bizlere yardımcı olan ALPTEKİN KALIP firmasının sahibine ve çalışanlarına teşekkürler.

Kaynaklar: www.erdemir.com.tr Sac Metal Kalıp Tasarımı –Prof. Dr. Kerim ÇETİNKAYA



sdflkj