Page 1

ќаѕтар, сейсенбі 17 2012 жыл

№6 (14793)

www.saryarka-samaly.kz

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫЌ ГАЗЕТI

ГАЗЕТ 1929 ЖЫЛЄЫ 15 АЌПАННАН ШЫЄАДЫ

«ÍYÐ ÎÒÀÍÍÛH» ÆÅHIÑI – ÒYÒÀÑ ÅËÄIH ÆÅHIÑI!

Ќазаќстан Республикасы Парламенті Мјжілісі мен жергілікті мјслихаттар сайлауыныѕ алдын ала ќорытындысы бойынша «Нўр Отан» халыќтыќ-демократиялыќ партиясы жеѕіске жетті. Кеше, осыєан орай, облыс орталыєындаєы «Астана» мўз сарайында 10 мыѕєа жуыќ адамныѕ басын ќосќан ауќымды форум ґтті. Оєан облыс јкімі, «Нўр Отан» ХДП облыстыќ филиалыныѕ тґраєасы Баќытжан Саєынтаев, аталєан партия атынан сайлау додасына тїскен кандидаттар, аймаќтаєы ірі кјсіпорындардыѕ басшылары мен ќызметкерлері, жоєары оќу орындарыныѕ студенттері ќатысты.

тўраќтылыєына, елдіѕ болашаєына сенді. Сондыќтан, Ќазаќстан халќына шын жїрегімізден алєыс айтамыз»,деп атап кґрсетті Н.Назарбаев. Сондай-аќ, ол облыстарда јрекет еткен штабтардыѕ жўмысына ризашылыєын жеткізді. Облыс јкімі Баќытжан Саєынтаев жерлестерімізді јділ сайлаудыѕ нјтижелі ґтуімен жјне «Нўр Отан» ХДП-ныѕ айќын жеѕісімен ќўттыќтады. - 15 ќаѕтар кїні отандастарымыз «Нўр Отан» партиясына єана емес, еліміздегі саяси тўраќтылыќ пен кемел келешекке, береке мен бірлікке, ынтымаќ пен келісімге дауыс берді. Бўл сайлау республикамыздыѕ демократиялыќ мемлекет екенін таєы бір мјрте дјлелдей тїсті. Партияєа ќарапайым халыќ їміт артады, оныѕ жемісті жўмысына сенеді. Сайлау

Егемен еліміздіѕ Мјжілісініѕ кґппартиялы болуы – демократиялыќ жетістігіміздіѕ басты айєаєы. Сайлауєа бір адамдай атсалысќан жерлестеріміз ел болашаєы їшін дауыс берді. Олар халыќтыѕ мїддесін ќорєап, мемлекетіміз їшін аянбай еѕбек етіп келе жатќан партияны таѕдады. Бірлік пен берекені, татулыќ пен ынтымаќты ту еткен ќазаќстандыќтар аталєан саяси ќўрылымєа ерекше иек артады. Бейбітшілік пен келісім салтанат ќўрєан жерде жасампаздыќ та, баќыт та орныєады. Сайлау науќаны јділ де ашыќ ґтті. Мўны шетелдік баќылаушылар да мойындап отыр. Жўдырыќша жўмылып, уыздай ўйыєан халќымыз таєы бір мјрте Ќазаќстан Республикасыныѕ кґпўлтты, берекелі мемлекет екенін дјлелдеді.

Жїздерінде ќуаныш оты лаулаєан форумєа ќатысушылардыѕ лебізі «Нўр Отан» партиясыныѕ жеѕісі – јр сайлаушыныѕ жеѕісі» деген тїсінікті айќын аѕєартты. Шарада Елбасы «Нўр Отан» ХДПныѕ Тґраєасы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ сайлаушыларєа деген ризашылыќ сезімі мен шынайы алєысы жазылєан бейнекґрсетілімнен їзінді ўсынылды. «Ќўрметті отандастар, «Нўр Отан» партиясыныѕ бїкіл Ќазаќстандаєы мїшелері, сайлауєа атсалысќан, кґмектескен барлыќ азаматтар баршаларыѕызды «Нўр Отан» партиясыныѕ осы сайлаудаєы жеѕісімен, халыќтыѕ жеѕісімен шын жїректен ќўттыќтаймын! Енді, мінекей, кґппартиялы Парламентке ќол жеткіздік. Алдын ала жарияланєандай, «Нўр Отан» партиясы ґте їлкен табысќа, жеѕіске жетті. Халыќќа рахмет, таєы да бізге сеніп, жїк артып, айтќан баєдарламаларымызды орындауєа барлыќ мїмкіншілікті берді. Елдіѕ бірлігіне, Ќазаќстанныѕ

Суреттерді тїсірген Вал. БУГАЕВ.

додасында белсенділік танытќан павлодарлыќтарєа алєысымды білдіремін. «Нўр Отан» партиясы биыл да сґзсіз жеѕісіне ќол жеткізді. Сайлау барысын ќадаєалаєан шетелдік баќылаушылар да науќанныѕ јділ ґткенін мјлімдеуде. Енді біздер тізе ќосып жўмыс атќарып, биіктерді баєындыруымыз ќажет. «Нўр Отанныѕ» жеѕісі – елдіѕ жеѕісі. Алєа, Ќазаќстан!»,- деді аймаќ басшысы. Аталєан партияєа дауыс берген јрбір азамат Тјуелсіз еліміздіѕ кґркеюін шын ниетпен тілейтінін аѕєартты. Партияныѕ облыстыќ штабыныѕ басшысы Ерлан Арын сайлау науќаны кезінде ґѕірдегі барлыќ жергілікті штабтардыѕ

жўмысы оѕ жолєа ќойылєандыєын атап ґтті. «Бїгін - баршамыз їшін тарихи кїн. Облыс жўртшылыєын осынау тарихи жеѕіспен шын жїректен ќўттыќтаймын. Біздіѕ партия – жарќын істердіѕ партиясы. Біздіѕ партия ел мїддесі їшін ќызмет етеді. Кґпшіліктіѕ тілегі ќабыл болып, партиямыз жеѕіске жетті. Бўл сайлау барлыєымыз їшін аса маѕызды болды»,- деп атап кґрсетті Е.Арын. «Ќазаќстан электролиз зауыты» АЌ-ныѕ инженері Балєабек Јлежанов жеѕімпаз партияныѕ ел экономикасын, ґнеркјсіпті дамытуєа жасап жатќан игі бастамалары кґѕіл ќуантады деді. Жыл сайын ќарапайым тўрєындарды жаѕа жўмыс орындарымен ќамтуды алєа ќойєан партия ел ішінде їлкен сенімге ие

екендігін атап кґрсетті ол. «Нґкер» јлеуметтік кјсіпкерлік корпорациясыныѕ басшысы Ќайрат Нїкенов ауыл шаруашылыєы саласында соѕєы жылдары іске аса бастаєан тыѕ жобаларєа «Нўр Отан» партиясы їнемі їн ќосатынын жеткізді. «Жерлестеріміз жарќын келешек їшін дауыс беріп, ґз болашаќтарын сенімді ќолєа тапсырды», - деді ол. Ґѕіріміздегі ґнер, мјдениет саласы ќызметкерлерініѕ атынан сґз сґйлеген Ж.Аймауытов атындаєы ќазаќ музыкалы драма театрыныѕ јртісі Бекболат Оќасов: «Нўр Отан» партиясыныѕ сайлауалды тўєырнамасы елдіѕ бїгінгі јлеуеті мен ертеѕгі маќсатын айќындаєан наќты ќадамдар жоспары болды. Сондыќтан да, халыќтыѕ таѕдауы партия ўсынєан ўлттыќ жоспар аясына бірікті. Елдіѕ саяси ґміріндегі жаѕа белестен біз їлкен абыроймен ґттік. Босаєамыздан енген ел тјуелсіздігініѕ їшінші онжылдыєындаєы алєашќы жеѕісіміз ќўтты болсын!», - деп ізгі тілегін жеткізді. Ерекше атап ґтерлігі, шарада Ќазаќстан коммунистік халыќ партиясы мен «Аќжол» партиясыныѕ ґкілдері «нўр отандыќтарды» жеѕісімен ќўттыќтады. Олар: «Бїгін елдіѕ бірлігі мен берекесі жеѕіске жетті. Біз Тјуелсіз елімізбен маќтанамыз, асуларды бірге баєындырамыз. Бўл - баршамызєа ортаќ жеѕіс»,- деді. Шарада патриоттыќ јндер шырќалып, кґпшілікке шаттыќ пен сїйіспеншілік сезімін сыйлады. «Нўр Отан» халыќтыќ-демократиялыќ партиясыныѕ ґкілдері болашаєымыз жарќын болады деген тілекпен тарќасты. (Соѕы 2-бетте.)


САРЫАРЌА САМАЛЫ

АЌПАРАТ

2

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

Сайлау - 2012

ЖЕЅІМПАЗ ПАРТИЯЛАР АНЫЌТАЛДЫ Кеше еліміздіѕ Орталыќ сайлау комиссиясы партиялыќ тізімдер бойынша сайланєан ЌР Парламенті Мјжілісі депутаттары сайлауыныѕ алдын ала ќорытындыларын жариялады. Ресми деректерге сїйенсек, саяси додада «Нўр Отан» халыќтыќ-демократиялыќ партиясыныѕ айќын басымдыќпен жеѕіске жеткендігі аныќталып отыр. Нўротандыќтар халыќ дауысыныѕ 80,74 пайызын жинаєан. Екінші сатыєа Ќазаќстанныѕ «Аќ жол» демократиялыќ партиясы тўраќтапты. Оєан сайлаушылардыѕ 7,46 пайызы дауыс берген. Їздік їштікті Ќазаќстанныѕ Коммунистік халыќ партиясы (ЌКХП) ќорытындылайды (7,2%). Одан кейінгі сатыєа электораттыѕ 1,59% дауысын жинаєан Жалпыўлттыќ социал-демократиялыќ партиясы жайєасты. Еншісінде сайлаушылардыѕ 1,46% дауысы бар Ќазаќстан социал-демократиялыќ «Ауыл» партиясы бесінші орында. Ал Ќазаќстан Патриоттары партиясы мен «Јділет» демократиялыќ партиясы бір пайызєа жетер-жетпес дауыс жинады. Осылайша, Парламент Мјжілісіне їш партия - «Нўр Отан» ХДП, «Аќ жол» ДП жјне ЌКХП ґтті. - Бўл - јзірше алдын ала мјліметтер, ґйткені, аумаќтыќ сайлау комиссияларыныѕ ќорытынды хаттамалары бізге бїгін тїсе бастайды. Сайлау туралы заѕ бойынша хаттамаларды жеткізуге екі кїндік мерзім беріледі. Хаттамалардыѕ тїсуіне ќарай біз сайлаушылардыѕ сайлауєа келуі, сондай-аќ, дауыс беру нјтижелері бойынша мјліметтерді наќтылайтын боламыз,- деп атап ґтті Орталыќ сайлау комиссиясыныѕ тґраєасы Ќ.Тўрєанќўлов. Партиялыќ тізімдер бойынша сайланатын Парламент Мјжілісі депутаттарыныѕ кезектен тыс сайлауыныѕ тїпкілікті ќорытындыларын Орталыќ сайлау комиссиясы аумаќтыќ сайлау комиссияларыныѕ хаттамалары негізінде 2012 жылєы 22 ќаѕтардан кешіктірмей аныќтауы керек. Жалпы, жексенбі кїні ґткен Парламент Мјжілісі мен мјслихат депутаттары сайлауында 6 миллион 980 мыѕ ќазаќстандыќ ґз таѕдауын жасады. Бўл - еліміз бойынша дауыс беру ќўќына ие сайлаушылардыѕ жалпы саныныѕ (9 миллион 300 мыѕ) 75,7 пайызы. Ал аймаєымызда сайлаушылардыѕ 71 пайызы осы науќанєа ќатысып, азаматтыќ борыштарын ґтеген. * * * Сондай-аќ, кеше Астанадаєы Бейбітшілік жјне келісім сарайында Ќазаќстан халќы Ассамблеясы тарапынан ЌР Парламенті Мјжілісі депутаттарын сайлау аяќталды. Сайлау комиссиясыныѕ ќорытындысы бойынша Ассамблея тарапынан ўсынылєан барлыќ 9 їміткер ќажетті 50 пайыздан астам дауысќа ие болып, ЌР Парламенті Мјжілісі депутаттыєына ґтті. Естеріѕізге сала кетейік, Ќазаќстан халќы Ассамблеясы тарапынан Парламент Мјжілісініѕ депутаттыєына 9 їміткер ўсынылєан болатын. Олар - «Тўрлаулы Ќазаќстан» ќорыныѕ басшысы Жўматай Јлиев, Республикалыќ ўйєыр мјдениет орталыєыныѕ басќарма мїшесі Мурат Ахмадиев, «Возрождение» Ќазаќстан немістері ќоєамдыќ бірлестіктері ќауымдастыєы кеѕесініѕ мїшесі Егор Каппель, Ќазаќстан кјрістері ќауымдастыєыныѕ тґраєасы Роман Ким, «Вайнах» шешен жјне ингуш халыќтары мјдениетін дамыту ќауымдастыєыныѕ теѕ тґраєасы Ахмет Мурадов, Жамбыл облысы Ќазаќстан халќы Ассамблеясы тґраєасыныѕ орынбасары, орыс, славян жјне казак ўйымдары ќауымдастыєы кеѕесініѕ мїшесі Надежда Нестерова, Астана ќалалыќ «Таѕ» татар-башќўрт этно-мјдени бірлестігініѕ басшысы Зухра Саяпова, Ќазаќстан халќы Ассамблеясы тґраєасыныѕ орынбасары, «Ќазаќстан украиндерініѕ радасы» одаєыныѕ тґраєасы Юрий Тимошенко, «Дустлик» республикалыќ ґзбек этно-мјдени бірлестігініѕ ќўрметті тґраєасы Розаќўл Халмурадов. Олардыѕ бјрі Парламент Мјжілісі депутаттыєына ґтті. Д.АЙТПАЙ.

Јріптестік

СЕРПІНДІ ЖОБАЛАРДЫ ІСКЕ АСЫРУЄА ЌАТЫСАДЫ Облыс јкімі мен «Сбербанк» АЌ еншілес банкі арасында ынтымаќтастыќ жґніндегі меморандумєа ќол ќойылды. Оныѕ аясында аймаєымызда бірќатар јлеуметтік экономикалыќ баєдарламаларды жїзеге асыруда ґзара тиімді стратегиялыќ јріптестікті дамыту кґзделіп отыр. Аталмыш ќўжатќа сјйкес, облыс јкімдігі мен ресейлік «Сбербанк» АЌ агроґнеркјсіптік кешен, ќайта ґѕдеу, ґнім ґндіру сияќты аймаќ экономикасыныѕ маѕызды салалары бойынша бірлескен жобаларды жїзеге асыруды ќолєа алмаќ. Сондай-аќ, облыс кјсіпорындарында ќазаќстандыќ мазмўнды арттыру маќсатында тїрлі инновациялыќ жобаларды ґміршеѕ етпек. Бўдан бґлек, меморандум аясында аталєан банк мемлекеттік їдемелі индустриялыќ-инновациялыќ даму баєдарламасына іліккен облыстыѕ ґндірістік кјсіпорындарыныѕ ілгерінді инвестициялыќ жобаларын ќаржыландыруєа (несие тїрінде) ќатысуды кґздейді. - «Сбербанк» АЌ еншілес банкі аймаєымызда табысты жўмыс істеуде. Облыс кјсіпкерлері де ќаржы ќўрылымыныѕ мїмкіндіктерін біледі. Ґѕірімізде шаєын жјне орта бизнестіѕ ерекше ќарќынмен дамып келе жатќандыєын ескерсек , банк їшін де бўл ынтымаќтастыќтыѕ маѕызы зор, - деп атап ґтті облыс јкімі Баќытжан Саєынтаев. Сондай-аќ, аймаќ басшысы банк ґкілдеріне облыс кјсіпкерлерініѕ тїрлі мемлекеттік баєдарламалар бойынша ќолєа алатын инновациялыќ жобаларын ќаржыландыруєа баса назар аударуды тапсырды. Аталмыш банк Ќазаќстан нарыєында бес жыл бойы жўмыс істеп келеді. Бїгінде елімізде оныѕ 95 бґлімшесі бар. «Еѕ бастысы, Ќазаќстанныѕ экономикасы тўраќты. Јлемдегі тїрлі экономикалыќ жаєдайларєа, ќаржылыќ ќиындыќтарєа ќарамастан, біз ынтымаќтастыєымызєа зор сеніммен ќарай аламыз», - дейді «Сбербанк» АЌ еншілес банкініѕ басќарма тґраєасы Олег Смирнов. Бір атап ґтерлігі, банк ќазірдіѕ ґзінде аймаєымызда бірќатар жобаларды жїзеге асыруєа ќатысуда. Данияр ЖЎМАДІЛОВ.

ҐЅІР ТЎРЄЫНДАРЫ 15 ќаѕтар, жексенбі кїні елімізде ЌР Парламент Мјжілісі депутаттарыныѕ кезектен тыс жјне тїрлі деѕгейдегі мјслихат депутаттарыныѕ кезекті сайлауы ґтті. Республикадаєы барлыќ сайлау комиссиялары мен сайлау учаскелері таѕєы саєат жетіден ґз жўмыстарын бастады. Еліміз їшін елеулі саяси оќиєада аймаєымыздыѕ жўртшылыєы да ерекше белсенділік танытты. Кереку ґѕірінде сайлаудыѕ ґз деѕгейінде ґтуіне барлыќ жаєдай жасалды. Облыс бойынша ешќандай заѕ бўзушылыќ тіркелген жоќ.

ДАМУДЫЅ ДАЅЄЫЛ ЖОЛЫ ЇШІН!

зайыбымен бірге сайлау учаскесіне келіп, конституциялыќ ќўќыєын пайдаланды. Ел ќатарлы азаматтыќ парызын орындады. «Бїгін - еліміз їшін маѕызды кїн. Біз Ќазаќстан халќыныѕ игіліктерін баєытталєан Облыс тўрєындары саяси науќанєа бір мемлекеттік реформаларын жалєастыратын кісідей жўмылып, болашаќќа бей-жай биліктіѕ ґкілетті тармаєын сайлаймыз. ќарамайтындарын дјлелдеді. Азаматтыќ Дауыс беру - бўл демократия мерекесі, парыздарын ґтеуге асыќќан жўртшылыќ таѕ бўл јрбір азаматтыѕ конституциялыќ сјріден сайлау учаскелеріне аєыла бастады. ќўќыєына сјйкес ґзі сенетін кандидаты мен Ќалаєан партияларына, халыќ ќалаулысы партиясын таѕдау мїмкіндігі», - деді аймаќ атануєа лайыќ деп тапќан кандидаттарєа басшысы. дауыс берді. Аудандар мен ауылдаєы Алєашќы болып дауыс бергендердіѕ жўртшылыќтыѕ дені тїске дейін-аќ ґз бірі - кенжекґлдік Бґгенбай Уахит. Ерекше таѕдауын жасап їлгерген. атап ґтерлігі, ол осыдан тура он сегіз Павлодар ќаласына ќарасты Кенжекґл жыл бўрын, 15 ќаѕтарда дїниеге келген. ауылыныѕ орта мектебінде орын тепкен Павлодар ќаласындаєы Б.Ахметов атындаєы №50 сайлау учаскесі Мемлекеттік Јнўранныѕ педагогикалыќ колледжініѕ студенті. Самбо орындалуымен ашылды. Аталмыш сайлау кїресін серік еткен жас жігіт бўл кїнді учаскесі ашыла салысымен кезек кїткен асыєа кїткендігін айтады. «Бїгін - мен їшін тўрєындар дауыс беруге асыќты. Алєашќы ќос ќуаныш. Кјмелетке толып, ґмірімде минуттарда-аќ отыздан астам адам дауыс алєаш рет дауыс бердім. Мўны еліміздіѕ берді. Небары бір жарым саєаттыѕ ішінде ґркендеуіне ќосќан їлесім деп білемін. екі жїзге тарта кенжекґлдік ґз таѕдауларын Осынау маѕызды саяси оќиєаныѕ туєан жасады. Халыќ белсенділігініѕ деѕгейін осыдан кїніме тўспа-тўс келгендігін жаќсылыќќа байќауєа болады. Бўл учаскедегі сайлаушылар балап отырмын. Бўл мереке јлі талайєа тізімінде облыс јкімі Баќытжан Саєынтаев та дейін есімде жатталып ќалары сґзсіз», бар еді. Саєат тоєызєа таман аймаќ басшысы дейді Б.Уахит. №50 сайлау учаскесініѕ комиссия ґкілдері туєан кїн иесіне арнайы сыйлыќ Лјззат АСЌАРОВА, табыс етті. «Јріптестік орталыєы» ќоєамдыќ бірлестігініѕ тґрайымы: - Халыќтыѕ бїгінде кґзі ашыќ, барлыєы да сауатты. Олардыѕ сайлау науќанына зор жауапкершілікпен келіп, ауызбіршілік танытуы ќуантады. Осындай жауапты кезеѕде ќызымыз екеуіміз ґз таѕдауымызды жасадыќ. Сайлауєа белсене Ќарап тўрсам, халыќтыѕ ынта-ыќыласы ґте жаќсы. Жїздерінен ќуаныштыѕ белгісін кґруге болады. Бўл елдегі ќ а т ы с ќ а н д а р д ы ѕ тыныштыќ пен берекелі тірліктіѕ арќасы деп тїсінуіміз ќатарында Павлодар ќарасты керек. Жўртымыздыѕ амандыєы мен елдіѕ тату-тјтті а у д а н ы н а єўмыр кешуінен асќан баќыт жоќ. Мен де осы бейбіт ґмір М и ч у р и н а у ы л ы н ы ѕ їшін, жарќын болашаќ кїндер їшін таѕдауымды жасадым. тўрєындары да бар. Кјсіби тўрєыдан сайлаудыѕ ґту барысын зор Жергілікті жалпы орта ќызыєушылыќпен ќадаєаладым. Біздіѕ орталыќ - ґз білім беру мектебініѕ єимаратында орналасќан саласыныѕ кґшбасшылары болып есептелетін нјзік сайлау учаскесіне жандылардыѕ басын ќосќан ўйым. Сондыќтан, сайлау жўртшылыќ ерте жинала ќорытындысы бойынша жаѕадан депутат атанєандардыѕ бастады. Нјтижесінде ќатарында јйел адамдардыѕ кґбірек болуын ќалаймын. саєат тілі жетіні соќпай

ЈСЕМГЇЛ – БІРІНШІ!

тўрып-аќ дауыс беруге келген халыќ ќарасы јжептјуір ќалыѕдап ќалды. Еліміздіѕ Јнўраны шырќалып, сайлау учаскесі жўмысын бастады. Дауыс беру ќўќыєы бар азаматтар ґз таѕдауларын жасауєа кірісті. Алєашќы болып дауыс беру ќўќыєы Јсемгїл Бўтантаева есімді бойжеткенге бўйырды. Ол барлыєынан бўрын келіп, алдын ала кезек алып ќойєан кґрінеді. Сўрастыра келе, Јсемгїлдіѕ ґмірінде алєаш рет дауыс бергендігін білдік. «Мен їшін бїгін маѕызды кїн. Кјмелеттік жасќа толєан Ќазаќстан азаматы ретінде сайлау ќўќыєына ие болдым. Осынау жауапты сјтті ерекше ыќыласпен асыєа кїттім. Ойлап ќарасаќ, бір-екі саєат артыќ ўйќыдан не пайда? Сондыќтан, ерте тўрып, сайлауєа келіп отырмын», - дейді бойжеткен. Ј.Бўтантаева – болашаќ дјрігер. Павлодар ќаласындаєы медициналыќ колледжде білім алуда. «Бїгінде елімізде жастарєа мемлекет болашаєы ретінде їміт артылып, кґп ќолдау кґрсетілуде. Мысалы, жас мамандарды еѕбекпен ќамтуда игі бастамалар ќолєа алынєан. Бўл – болашаєымызєа зор сеніммен ќарауєа мїмкіндік береді. Біз, жастар, ел їмітін

(Соѕы. Басы 1-бетте.)

ФОРУМЄА ЌАТЫСУШЫЛАРДЫЅ ОЙ-ПІКІРЛЕРІ Медет ТАУАСЌАНОВ, Успен аудандыќ мјдениет їйініѕ ќызметкері: - Мен јрдайым Тўѕєыш Президентіміз Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ салиќалы саясатын ќолдаймын. Кемеѕгер басшымыз басќаратын «Нўр Отан» халыќтыќ-демократиялыќ партиясымен бірге біртўтас халќымыз ќиын кїндерді артќа тастап, жарќын болашаќќа бет бўрды. Мен осыдан тґрт жыл бўрын халыќтыѕ сенім їдесінен шыќќан «Нўр Отан» партиясы ќатарына ќабылдандым. Сол кезден бастап, республика жўртшылыєыныѕ јлеуметтік-экономикалыќ жаєдайын жаќсартуєа баєытталєан партия жўмысыныѕ оѕ нјтижелеріне кґзім жетті. Міне, жексенбі кїні ґткен сайлау науќанында Ќазаќстанымыз бїкіл јлемге ґзініѕ зайырлы, демократиялыќ мемлекет екенін таєы бір мјрте мойындатты, дјлелдеді. Ќазаќстан Республикасы Парламенті Мјжілісініѕ жјне мјслихаттар депутаттарын сайлау ашыќ, јділ тїрде ґтті. Ґз басым, Успен ауданы орталыєындаєы №404 сайлау учаскесінде дауыс беріп, азаматтыќ борышымды орындадым. Сонда ґз таѕдауын жасауєа келген азаматтардыѕ кґѕіл-кїйлері кґтеріѕкі болєанын байќадым. Олардыѕ белсенділігіне сїйсіндім. Аталмыш сайлау учаскесі бойынша сайлаушылардыѕ 96,7 пайызы дауыс бергені ќуантарлыќ жаєдай. Еліміз їшін маѕызды саяси шешімніѕ арќасында кґппартиялылыќќа жјне саяси пікір, кґзќарастар мен идеялар алаѕыныѕ кеѕеюіне жол ашылды. Ал саяси додада жеѕіске жеткен «Нўр Отан» партиясы болса, ґзініѕ наєыз халыќтыќ ќўрылым екенін дјлелдей тїсті. Нўротандыќтар, жеѕістеріѕіз ќўтты болсын! Алєа, Ќазаќстан! Ўлан ЈУБЈКІРОВ, «Ќазаќстан электролиз зауыты» АЌ-ныѕ аєа шебері: - Небары 20 жыл ішінде еліміз ґркениетке ќол жеткізіп, дамыєан мемлекеттердіѕ ќатарына ќосылды. Елбасымыз, Ўлт кґшбасшысы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ дана саясатыныѕ арќасында мемлекетіміз экономикасы ќарыштап дамыєан индустриялы елдер сапынан кґрінді. Тјуелсіздік жылдары Павлодар - ґѕір жўртшылыєыныѕ єана емес, барша ќазаќстандыќтардыѕ маќтанышына айналды. Ќазаќстандыќ ќанатты металл ґндіретін осындай зауытта ќызмет еткенімді абырой санаймын. Жуыќ арада зауытымыздыѕ їшінші кезегініѕ ќўрылысы басталмаќ. Бўл - біздіѕ ай, жыл санап ґркендеуіміз бен дамуымыздыѕ дјлелі. Осындай тарихи, ќуанышты сјттерде «Нўр Отан» халыќтыќ-демократиялыќ партиясыныѕ берік ќолдауын сезіндік. Їстіміздегі жылдыѕ 15 ќаѕтарында ґткен

Ќазаќстан Республикасы Парламенті Мјжілісі жјне мјслихаттар депутаттарын сайлау кезінде ерекше сезімде болдым. Бўл елім, жерім, халќым їшін маќтаныш сезімі болатын. Мен бўл саяси додада «Нўр Отан» партиясы јділ жеѕіске жететініне сендім. Отандастарымды баршамыздыѕ ортаќ жеѕісімізбен ќўттыќтаймын! Любовь КАЧЕНКО, «Полония» поляк этномјдени бірлестігі жанындаєы жастар ќанатыныѕ кґшбасшысы: - Ґткен жексенбі кїні бїкіл ќазаќстандыќтар їшін їлкен тарихи оќиєа орын алды. Меніѕ ойымша, бўл сайлаудаєы јрбір ќазаќстандыќтыѕ дауысы шешуші болып табылады. Сондыќтан, барлыєымыз енжарлыќ танытпай, азаматтыќ борышымызєа жауапкершілікпен ќарадыќ. Осы кїні біз, жастар ќауымы, ґз таѕдауымызды жасадыќ. Аталмыш саяси науќан меніѕ ґмірімдегі екінші сайлау болып табылады. Бўл шараєа замандастарымныѕ белсенді ќатысќанына ризамын. Олардыѕ халыќ мїддесін ќорєап, ел дамуы жолында наќты істерді жїзеге асырєан «Нўр Отан» халыќтыќ-демократиялыќ партиясына ќолдау кґрсеткендеріне куј болдым. Мемлекет басшысы партиясыныѕ алдыѕєы ќатардан кґрінуі – біздіѕ ортаќ жетістігіміз! Армандары тау асып, бірлігі жарасќан ќазаќстандыќтарды жеѕістерімен ќўттыќтап, болашаќта жемісті жетістіктерге жететінімізге сенімк білдіремін. Назерке СЕМЕЙ, жергілікті «Самўрыќ» жастар ќоєамдыќ бірлестігініѕ мїшесі: - Осыдан екі жыл бўрын ќўрылєан «Самўрыќ» жастар ўйымы ќазіргі кезде «Нўр Отан» халыќтыќдемократиялыќ партиясыныѕ ґѕірдегі филиалымен тыєыз ќарым-ќатынаста. Осы мерзім аралыєында біз, самўрыќтыќтар мен нўротандыќтар ортаќ маќсат-міндеттерімізді орындау жолында бірлесе еѕбек еттік. Аталмыш жастар бірлестігі ќўрамында болєаныма бір жыл болды. Осы бірлестіктіѕ ўлтжанды жастары ќатарына кіруімді дўрыс таѕдау деп есептеймін. Себебі, біздіѕ бірлескен жўмысымыз еліміздіѕ дамуына ќомаќты їлес ќосуда. Їстіміздегі жылдыѕ 15 ќаѕтарында облыстыќ «Самўрыќ» жастар ќоєамдыќ бірлестігініѕ мїшелері ґз сайлау учаскелеріне барып, таѕдауларын жасады. Елбасы партиясы жеѕіске жететініне кјміл сендім. Ґйткені, «Нўр Отан» - наќты істер партиясы! Ф.ЈМІРЕНОВ, А.ЕСІМХАНОВА. Суреттерді тїсірген – Т.Нўрєазы.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл

ЌОЄАМ

3

www.saryarka-samaly.kz

ЎЙЫМШЫЛДЫЌ ТАНЫТТЫ аќтауымыз ќажет. Ґз басым мемлекетіміздегі тўраќтылыќ, бейбітшілік їшін дауыс бердім. Дўрыс таѕдау жасаєаныма сенімдімін», - деп атап ґтті Јсемгїл. - Жалпы, ауылымызда 1358 сайлаушы бар. Оныѕ ішінде 27 жас азамат - алєаш рет дауыс беретіндердіѕ тізімінде. Елді мекен бойынша їш сайлау учаскесі жўмыс істеуде, - дейді Мичурин ауылыныѕ јкімі Болат Файзулин. Аса жауапты сјтті ауыл аќсаќалдары да назардан тыс ќалдырмады. Сайлауєа саќадай сай болуды шешкен ќариялар саяси науќанєа белсене ќатысып, кейінгі ўрпаќќа їлгі бола білді. Олардыѕ ќатарында зейнеткер Нўрлан Рысќўлов бар. Аќсаќал таѕсјріден тўрып, зайыбы Нўржамалмен бірге сайлау учаскесіне келіп, азаматтыќ борышын атќарды. Ґмірініѕ басым бґлігінде туєан ґлкесініѕ болашаєы їшін талмай еѕбек еткен ол бїгінде сол бейнетініѕ зейнетін кґріп отыр. Аќсаќалдыѕ бес баласы бар. Жўбайымен бірге ўлдарын ўяєа, ќыздарын ќияєа ќондырып, ќазіргі кезде он немере сїйіп отырєан жайы бар. «Біз - баќыттымыз. Ізімізді жалєар ўрпаєымыз бар. Келешегі кемел, бірлігі бекем елде ґмір сїреміз. Бўдан артыќ не керек?! Сондыќтан, баєымызды лайыќты баєалай білейік дегім келеді. Еліміз тыныш, жўртымыз аман болєай!», - деп тіледі Н.Рысќўлов.

ЖАСТАРДЫЅ БЕЛСЕНДІЛІГІ ЖОЄАРЫ

халыќаралыќ баќылаушы топ ќўрамына кіретін Польша елініѕ делегаттарын кездестірдік. Павлодар ќаласындаєы Ж.Аймауытов атындаєы Осындай сындарлы сјтте јр тўрєынныѕ ќазаќ-музыкалы драма театрында орын тепкен белсенділігі аса маѕызды еді. Ќазаќ жўртыныѕ №87 сайлау учаскесіне барєанымызда да дауыс азаматтыќ таѕдау жасаудаєы белсенділігіне берушілердіѕ ќалыѕ кезегіне тап болдыќ. Азаматтыќ халыќаралыќ баќылаушылар куј болды. Естай атындаєы ќалалыќ мјдениет Алмагїл БЎЗАУБАЕВА, сарайында орналасќан «Шаѕыраќ» мјдени ойын-сауыќ орталыєы бґлімініѕ бас маманы: №11 сайлау учаскесінде - Еліміздіѕ келешегін айќындайтын саяси шарадан тыс ќалуды де халыќ ќарасы кґп ќаламадыќ. Отбасымызбен келіп, азаматтыќ парызымызды ґтедік. болды. Јсіресе, жастар Јрбіріміз дауыс беру арќылы ел болашаєыныѕ жарќын жолын таѕдау ќауымыныѕ ќатары ќалыѕ. мїмкіндігіне ие болып отырмыз. Бїгінгі сайлау наєыз демократиялы Олар достарымен, ќўрбытїрде ґтуде. Кім ќандай таѕдау жасаймын десе де, ґз еркінде. Міне, ќўрдастарымен бірге бўл - Тјуелсіздік алєалы жиырма жыл ішіндегі жеткен келіп жатты. Ўлжетістіктеріміздіѕ бірі . Ўстанєан баєытымыздыѕ дўрыстыєын ќыздарымыздыѕ уаќыт ґзі дјлелдеп отыр. конституциялыќ Сайлау учаскесіне кґтеріѕкі кґѕіл-кїймен ертелетіп келіп, дауыс ќўќыќтарын пайдаланып, беріп жатќан тўрєындарды кґргенде ќуандым. Јсіресе, жастардыѕ ќатары кґп екендігі байќалады. Ўл-ќыздарымыздыѕ ел ертеѕіне бейтаѕдауларын жасауєа жай ќарамайтындыєыныѕ белгісі бўл. Меніѕ ќызым да осымен екінші ынталы екендіктерін кґріп, мјрте сайлауєа ќатысып отыр. ќуаныстыќ. Сайлау кїні Усолка борыш пен патриоттыќ сезімді жоєары ўстап, елдіѕ шаєын ауданында орналасќан №51 сайлау учаскесі болашаєы їшін дауыс беруге ентелесе келген де ќарќынды жўмыс істеді. Таѕертеѕ ашылєаннан аєайынныѕ жарќын ґмірдіѕ жалєасына сенімді екенін бастап, дауыс берушілердіѕ ќатары ќалыѕдай тїсті. Учаскеге беттеген жўртшылыќ арасынан кішкентай байќадыќ. Аталмыш учаскеде аймаєымызєа келген сјбилерін жетектеген ерлі-зайыпты Јлкеновтер

отбасын сґзге тарттыќ. «Ќазаќстанды мекен еткен јрбір азаматтыѕ ел болашаєына бей-жай ќарамайтындыєы белгілі. Сайлауєа келіп, ґз таѕдауыѕды жасау – јрќайсымыздыѕ парызымыз. Сол себепті, біз де маѕызды саяси науќаннан ќалыс ќалмауды шештік. Кґрсін, білсін, їлгі болсын деген ниетпен балаларымызды да ертіп алып келдік. Алла жазса, олар да ер жеткен соѕ ел болашаєы їшін таѕдау жасайтын болады», - деді отаєасы Серік Јлкенов.

СЫРТ КҐЗ - СЫНШЫ Кереку ґѕірінде ЌР Парламенті Мјжілісі мен мјслихаттар сайлауы халыќаралыќ нормалар мен Ќазаќстандаєы заѕнамаєа сай, јділ јрі ашыќ ґтті. Жергілікті бўќаралыќ аќпарат ќўралдарына арнайы баспасґз мјслихатын ґткізген Польша елініѕ ґкілдері осылай деді. Сайлауды сырттай баќылауєа келген шетелдік меймандар жалпы Ќазаќ елініѕ саяси науќанєа јзірлігін, оныѕ ўйымдастырылу деѕгейін жоєары баєалауда. Олардыѕ пікірінше, бўл - Ќазаќ мемлекетініѕ демократия жолында таєы бір ќарышты ќадам жасауыныѕ кґрінісі. Польша елінен баќылаушылар тобын аймаєымызєа Польша-Шыєыс ынтымаќтастыќ ќауымдастыєыныѕ президенті Джозеф Бриль

бастап келді. Кїні бойы облыс орталыєындаєы бірќатар сайлау учаскесін аралап шыќќан халыќаралыќ баќылаушылар сайлаушылар їшін жасалєан жаєдайды ерекше атап ґтті. Амангелді АЙМАЄАМБЕТОВ, спорт ардагері: - Осы жасќа жеткенше талай сайлауєа ќатыстым. Бўл жолєы сайлаудыѕ жґні бґлек. Додаєа тїсіп жатќан партиялар мен їміткерлер баршылыќ. Солардыѕ арасынан ґзімніѕ ойымнан шыќќанын таѕдауєа тырыстым. Ґз дауысымды «Нўр Отан» партиясына бердім. Елбасымыз тґраєалыќ ететін бўл партияныѕ бастамасымен елімізде талай игілікті істер атќарылды. Жылдан-жылєа зейнетаќы, жалаќы ґсіп, халќымыздыѕ тўрмысы жаќсарып келеді. Мемлекеттіѕ спорт саласына кґп кґѕіл бґліп отырєандыєын да айтып ґткен жґн. Осы жетістіктер болашаќта да жалєасын табады деген сенімдемін . Жаѕадан сайланып, халыќтыѕ їмітін арќалаєан депутаттар берген ујделерінде тўрып, елі їшін ќызмет етсе екен деймін. Спортта да, ґмірде де табыстарєа кенеле берейік! Шетелдіктер тарапынан ешќандай сынескертпелер болєан жоќ. - Ќазаќстанныѕ кґппартиялыќ жїйеге бет бўрєандыєы маѕызды. Бўл - ел їшін демократиялыќ ќўндылыќтардыѕ ќашан да бірінші кезекте тўратындыєыныѕ белгісі. Шетел тјжірибесіне сїйенер болсаќ, ќай елде болмасын жиырма жылдыѕ ішінде толыќ демократиялыќ ќоєам ќўру мїмкін емес дер едік. Алайда, аталмыш саладаєы Ќазаќстанныѕ табыстары таѕ ќалдырады», - дейді Дж.Бриль. - Сайлау жоєары деѕгейде ґтті. Билік орындары тарапынан ешќандай араласу оќиєасы тіркелген жоќ. Халыќ ґз еркінше таѕдау жасады. Дауыс берушілерге кандидаттар жґнінде барлыќ мјліметтер ќолжетімді болды. Сайлауєа ќўќыєы бар јрбір азаматтыѕ дауыс беруіне ќолайлы жаєдайлар тудырылєан. Денсаулыєына, мїгедектігіне байланысты сайлау учаскесіне келе алмаєан тўрєындар їйлерінде отырып-аќ таѕдау жасау мїмкіндігіне ие болды. Таєы бір атап ґтер жайт, шараєа жастардыѕ ерекше белсенділікпен ќатысќандыєын байќадыќ. Жергілікті баќылаушылардыѕ ґз жўмыстарына асќан жауапкершілікпен, мўќият ќараєандыќтарын да атап ґтуге болады. Соныѕ арќасында саяси дода кемшіліксіз ґтті. - деді Польша еліндегі зерттеу институтыныѕ жетекшісі Владыслав Соколовский. Шетелдік баќылаушылар ґзара бейбітшілік пен береке-бірлікте ўйып отырєан Ќазаќстан халќына айрыќша ќызыєушылыќпен ќарайтындыќтарын атап ґтті. Данияр ЖЎМАДІЛОВ. Суреттерді тїсірген Тґлеген Нўрєазы.

Облыстыќ мјслихатта

Білім

ЖАУАПКЕРШІЛІК ЖЇГІ АЙРЫЌША ТАНЫЛЄАН КЕЗЕЅ Аймаќ їшін маѕызы зор ќадамдардыѕ бастауы болєан облыстыќ мјслихаттыѕ тґртінші шаќырылымы ґз ґкілеттігін тоќтатады. Халыќ игілігі їшін атќарылєан шаруалардыѕ ауќымын облыстыќ мјслихаттыѕ жўмыс кґрсеткіші деп баєалаєан дўрыс. Ґѕіріміздіѕ ґркендеп, экономикасыныѕ алєа басуы облыс ішінде ќабылданєан баєдарламалар мен шешімдерге тјуелді екені белгілі.

С

енбі кїні облыстыќ мјслихаттыѕ кезекті сессиясы ґтті. Онда халыќ ќалаулылары алдаєы їш жылдыќ облыс бюджетіне ґзгерістер енгізіп, бірќатар маѕызды шешімдерді ќабылдады. Шараєа облыс јкімі Баќытжан Саєынтаев ќатысты. 2012-2014 жылдарєа арналєан облыс бюджетіне ґзгерістер енгізуге республика ќазынасынан бґлінген ќаржы трансферттері себеп болєан. 28,9 миллиард теѕге – біздіѕ аймаќќа баєытталєан сома кґлемі осындай. Ќаражат негізінен јлеуметтік саланы, ауылдыќ аймаќтарды дамытуєа, сондай-аќ, тўрєын їй-коммуналдыќ шаруашылыєын ґркендетуге, жолдарды жґндеуге ќарастырылып отыр. Сонымен ќатар, «Бизнестіѕ Жол картасы – 2020» жјне «Жўмыспен ќамту – 2020» мемлекеттік баєдарламаларын жїзеге асыруєа игеріледі. Бїлдіршіндерді мектепалды біліммен ќамтуды кґздейтін «Балапан» баєдарламасы аясында алдаєы уаќытта жаѕадан балабаќшалар мен шаєын орталыќтар ашылып, орта білім беру мектептерініѕ пјн кабинеттері ќажетті ќўралдармен жараќталады. Денсаулыќ саќтау саласы бойынша

кейбір сырќат тїрлеріне, соныѕ ішінде ќатерлі ісік ауруына шалдыќќандарєа кепілді медициналыќ кґмек кґрсету кґлемі айтарлыќтай артып, жаѕадан заманєа сай медициналыќ жабдыќтар, ќўрылєылар сатылып алынады. Жалпы ґѕір бойынша биыл ауылдарєа їш жїзге жуыќ жас маман барады деп кїтілуде. Олардыѕ жаєдайы назардан тыс ќалмайды. Мамандарєа жергілікті елді мекендер бойынша їй сатып алуєа, бір реттік ќолдауєа ќазынадан ќомаќты ќаражат ќарастырылып отыр. Облыстыќ экономика жјне бюджеттік жоспарлау басќармасыныѕ бастыєы Г.Давдрикованыѕ баяндамасында айтылєандай, кїйі кетіп тўрєан ауылдыќ жолдардыѕ біраз бґлігін осы жылы жґндеуден ґткізу жоспарланып отыр. Бўєан сегіз жїз миллион теѕгеге жуыќ ќаржы бґлінеді. Ауылдыќ елді мекендерді кґріктендіру, мал ќорымдарын реттеуге де ќажет ќаражат ќарастырылєан. Бўдан басќа, ауылдардаєы ауызсумен жабдыќтайтын 10 нысанды дамытуєа 2,5 миллиард теѕге беріледі. Ґѕірде жїзеге асатын ауќымды жобалардыѕ бірі – Павлодар мен Екібастўз ќалаларындаєы сумен жабдыќтау жјне су аєызатын желілер кїрделі жґнделіп, мемлекеттік тўрєын

їй баєдарламасына, тўрєын їй ќорын жаѕєыртуєа ќаржы ресурстары баєытталады. Агроґнеркјсіп кешеніне берілетін ќаржыныѕ басым бґлігі асыл тўќымды мал шаруашылыєын ќолдауєа, мал ґнімдерініѕ ґнімділігі мен сапасын арттыруды субсидиялауєа, тауарлы балыќ шаруашылыєын ґркендетуге жўмсалады. Депутаттар облыс бюджетіне енгізілген ґзгерістерді бірауыздан ќолдап, дауыс берді. Сондай-аќ, облыстыќ басќару сўлбасы бойынша енгізілген ґзгерістерді бекітіп, аймаќќа ќарасты ќалаларда, кенттер мен ауылдыќ елді мекендерде жеке меншікке берілетін жер телімдері їшін тґлемаќыныѕ базалыќ ставкаларын ќабылдады. Бўдан былай мўндай жерлердіѕ бір метрі їшін тґлемаќы мґлшері Павлодар ќаласында – 1365 теѕге, Екібастўз бен Аќсуда – 1160, кенттерде – 341, ал ауылдарда – 204 теѕге болады. Ал мјслихатпен ґткен жыл соѕында ќабылданєан шешім – елді мекен шеѕберінен тыс жерлерге емделуге шыєатын азаматтарєа тегін немесе жеѕілдетілген жолаќысын ўсыну жґніндегі нўсќаулыќ заѕєа ќайшы болуына байланысты осы сессияда ґз кїшін жойды. Депутаттар їшін соѕєы басќосу болєан жиында аймаќ басшысы халыќ ќалаулыларына ґѕірдіѕ дамуына сїбелі їлес ќосќандары їшін алєысын айтты. - Осымен облыстыќ мјслихатта таєы бір шаќырылымныѕ мерзімі аяќталды. Бўл - ґз алдына бґлек, ґзгерістерге толы їлкен ерекше кезеѕ болды,-деп

баєа берді Баќытжан Јбдірўлы. – Сіздердіѕ депутаттыќ ќызметтеріѕіз салтанат ќўрєан уаќытта облыстыѕ дамуына негіз болєан салмаќты јрі маѕызды шешімдер ќабылданды. Облысќа алєаш басшы болып келген кїннен бастап сіздермен ќоян-ќолтыќ жўмыс істеп, шешуші сјттердіѕ кујсі болдыќ, ауќымды жўмыстар атќарылды. Маєан їлкен ќолдау кґрсетіп, тірек болєандарыѕызєа, бастамаларым мен ўсыныстарымды ќабылдап, кейбір жаєдайларєа тїсіністік танытќандарыѕызєа їлкен рахметімді айтќым келеді. Бїгінде біздіѕ ґѕіріміздіѕ кґптеген салалар бойынша республикада кґшбасшы атанып отыруына депутаттыќ корпустыѕ сіѕірген еѕбегі зор. Бўл – бірліктіѕ, тўраќты ынтымаќтастыќтыѕ жемісі. Јрќайсыѕыз кјсіби маман ретінде облыстыѕ ґркендеуіне баєытталєан батыл да тиімді шешімдердіѕ ќабылдануына тїрткі болдыѕыздар. Осынау аралыќта облыстыѕ 4 бюджеті бекітіліп, 300-ден астам акті ќабылданды. Ґз тарапымнан бўл шаќырылымныѕ ќўрамы мыќты болды деп баєалаймын. Алдаєы уаќытта сіздердіѕ орындарыѕызєа келетін депутаттар корпусы осы ізгілікті істерді жалєастырып, жаѕашылдыќтар јкеледі деген сенімдемін. Б.Саєынтаев осылай дей келе, Мјжіліс пен облыстыќ мјслихаттыѕ депутаттыєына їміткер азаматтарєа сайлауда сјттілік тіледі. Јр халыќ ќалаулысына Алєыс хаттарын жјне баєалы сыйлыќтарды салтанатты тїрде тарту етті. Мјслихат хатшысы Ринат Гафуровке жјне бірќатар депутаттардыѕ иыєына ата -баба дјстїрімен шапан жапты. Мўрат АЯЄАНОВ.

ПАВЛОДАР ОБЛЫСЫ

ЇЗДІК АТАНДЫ Ґткен жылдыѕ соѕында Ўлттыќ білім беру сапасын баєалау орталыєы 2010 жылдыѕ ќорытындысын шыєарып, нјтижесінде республика бойынша Павлодар облысыныѕ білім беру жїйесі їздік болып танылєанын жариялады. Атап ґтерлігі, бўл кґрсеткіш білімге ќолжетімділік, ќаржы жјне материалдыќтехникалыќ жаєдай, кадр ресурстары, ќызмет нјтижелері сынды индикаторларєа байланысты баєаланєан. Сол бойынша біздіѕ облысымыздаєы білім беру сапасы жоєары деѕгейде екені белгілі болды. Жалпы, осы баєыттаєы сараптамалыќ талдаулар аймаќтаєы білім беру сапасыныѕ жылдан-жылєа жаќсарып келе жатќандыєын кґрсетуде. Бўл ретте, педагог мамандардыѕ да їлесі зор екенін атап ґткен жґн. Ґз тілшіміз.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

4

МЕЙІРІМ

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

À Ë À Á K ÁÀÐËÛ Ë Ó F À Ë À É Û K ! Ò Ò Û ÁÎ

Мекеме директоры Ш.Мўхамбетжанова

Е

лімізде мїмкіндігі шектеулі балаларды оѕалтуєа жјне оларєа јлеуметтік ќызмет тїрлерін кґрсетуге ерекше назар аударылуда. Павлодар ќаласында жеті жылдан астам уаќыт бойы жўмыс істеп келе жатќан облыстыќ кемтар балаларды сауыќтыру орталыєыныѕ бїгінгі биязы тірлігі соныѕ дјлеліндей. Ќазіргі таѕда аталмыш мекемеде мїгедек балалардыѕ ел ќатарына ќосылып, ауруынан айыєып кетуі їшін барлыќ жаєдай жасалуда. Орталыќ директоры Шолпан Адамќызы Мўхамбетжанованыѕ айтуынша, мекеме їстіміздегі жыл басынан бері жаѕа стандарттарєа сјйкес жўмыс істеуде. Бўл - таєдыр тјлкегіне тап болєан бейкїнј балаларєа кґрсетілетін јлеуметтік ќызмет тїрлерініѕ ауќымы жылдан-жылєа кеѕейіп келе жатќандыєыныѕ белгісі.

САУЫЌТЫРУ ШАРАЛАРЫ СЈТТІ ЖЇРГІЗІЛУДЕ Облыстыќ кемтар балаларєа арналєан орталыќ 62 орынєа лайыќталєан. Бїгінгі кїні мўнда 1,5 - 18 жас шамасындаєы 57 мїмкіндігі шектеулі бала тјрбиеленуде. Мекеменіѕ физио-терапевт дјрігері Перизат Арынованыѕ сґзіне ќараєанда, осында кґбінесе сал ауруы диагнозы ќойылєан балалар келеді екен. Орталыќќа олардыѕ ќимыл-тірек мїшелерініѕ бўзылуын емдейтін заманауи аппараттар алынєан. Атап айтар болсаќ, жїре алмайтын балалар їшін кґтергіш арба, динамикалыќ коррекция јдісін ќолдануєа арналєан «Адель», «Гравитон», «Атлант» деп аталатын єарыштыќ костюмдер, басќа да ќўрылєылар бар. «Кґтергіш арба кемтар балаларды алып жїруге ґте ыѕєайлы. Јсіресе, сатыдан тїскенде жјне кґтерілгенде ќауіпсіз. Шыны керек, бўєан дейін ґз аяєымен жїре алмайтын ересек балаларды емшараларєа апарєанда ќиналатынбыз. Енді ол ќиындыќтар артта ќалды. Ал єарыштыќ костюмдер арќылы аяєын сылтып басатын, ґздігінен дўрыс жїре алмайтын балаларды сауыќтырамыз. Оныѕ денсаулыќќа тигізер пайдасы ґте кґп. Костюм ќолданєан 19 баланыѕ 15-ініѕ жїрісі ќалпына келді. Јзірге мекемеде осындай їш костюм єана бар. Біраќ, бјрініѕ ґлшемі кішкентай», дейді Шолпан Адамќызы. Ґкінішке ќарай, бїгінде кемтар балаларєа ќажетті ќўралжабдыќтардыѕ баєасы тым ќымбат кґрінеді. Мјселен, мўндаєы єарыштыќ костюмдердіѕ біреуі шамамен 400 мыѕ теѕгеге, ал кґтергіш арба 1 миллионнан астам теѕгеге сатып алынєан. Еѕ бастысы, балалар їшін жўмсалєан барлыќ шыєындарды мемлекет кґтеріп отыр. Бўл – мїмкіндігі шектеулі жеткіншектерге деген

мемлекеттіѕ зор ќамќорлыєы екені сґзсіз. Мўнда балаларды гидросауыќтыруєа да баса мјн беріледі. Осыєан орай, емделушілер хауыз, сауна, емдік душтар мен ванналарєа тїсіп, су асты массажын ќабылдайды. Мўндай емшаралар балалардыѕ буындары мен бўлшыќ еттерініѕ жјне ќан тамырларыныѕ ќызметін жаќсартуєа септігін тигізеді дейді мамандар. Сондай-аќ, мекемеде ґткен жылдыѕ мамыр айынан бастап иппотерапия, яєни ат їстінде жїріп емделу јдісі ќолданылуда. Бїгінгі кїнге дейін бўл жаѕа тјсілмен 43 бала емделген, нјтижесі де кґѕіл кґншітерліктей. Мекемеде балаларды сауыќтыруєа баєытталєан тїрлі емдеу шаралары, јдістјсілдер ќолданылуда. Соныѕ нјтижесінде,

былтырєы жылы 20 бала ґз аяєымен жїріп кеткен, ал 10-нан астам жеткіншектіѕ денсаулыєыныѕ едјуір жаќсарєаны аныќталєан. Жалпы, осы орталыќ ашылєаннан бері, яєни жеті жылдыѕ ішінде емделген бір мыѕнан астам баланыѕ 73 пайызыныѕ денсаулыєы жаќсарєан. Тіпті, олардыѕ ќатарында «студент» атанып, жоєары оќу орнындары мен колледждерде білім алып жїргендер де бар екен.

АРМАН - БІР, МАЌСАТ - ОРТАЌ... Аталєан орталыќта балаларды сауыќтырумен ќатар білім беру жјне ойґрістерін, шыєармашылыќ ќабілеттерін дамыту мјселесі де назардан тыс ќалмайды. Мектеп жасындаєы балалар їшін мекемеге шаћардаєы бірќатар білім ордаларыныѕ мўєалімдері арнайы келіп, екі тілде де сабаќ ґткізіп тўрады. Солардыѕ бірі – №23 мектептіѕ тарих пјнініѕ мўєалімі Лјйла Јкімбекова. Ол: «Мен осында белгіленген сабаќ кестесі бойынша келіп, тарих, география пјндерінен сабаќ беремін. Байќаєаным, балалардыѕ

Суреттерді тїсірген: Т.Нўрєазы

ÁÀKÛ

оќуєа деген ынтасы жаќсы. Сондай-аќ, їлкендерді сыйлайды јрі бір-бірімен ґте тату-тјтті тірлік кешуде. Мўныѕ бјрі осындаєы тјрбиешілердіѕ зор еѕбегі деп білемін», - дейді. Ал 5-сыныпта оќитын Саша Капитанов мўєалімдерді таєатсыздана кїтетінін айтады. Орталыќта осындай оќуєа ќўштар балалар кґптеп саналады. Айта кетерлігі, мекемеде негізгі басымдыќ балалардыѕ шыєармашылыќ ќабілеттерін дамытуєа беріледі. Сондыќтан, еѕбек пјнініѕ мўєалімдері жеткіншектермен жўмыс істеуден еш жалыќпайды. Бастапќыда ќолына ќалам ўстай алмайтын кемтар балалар ќазір жїннен, аєаштан, теріден, бисерден, басќа да заттардан тїрлі ќолґнер бўйымдарын жасап, ќабілеттерін

дамытуда. Тіпті, олардыѕ ќолынан шыќќан дїниелер кґрмелерге ќойылып, кґптіѕ кґѕілінен шыєуда. Жаќында мекеме тјрбиеленушілерініѕ ќолґнер жўмысы облыстыќ «Ґзіѕ ойыншыќ жаса!» атты кґрме байќауында жїлделі екінші орынєа ие болыпты. Еѕбек пјнініѕ мўєалімдері балаларды тамаќ даярлау, киім тігу, бґлмені жинау сынды тўрмыстыќ жўмыстарєа да баулиды. Осы орталыќтаєы балалар он саусаєынан ґнер тамєан шебер єана емес, јншілік, бишілік ґнерге де жандары жаќын талант иелері десек, артыќ айтќандыќ болмас. Олар ќалалыќ деѕгейде ўйымдастырылєан мерекелік шараларєа їнемі белсенді ќатысып тўрады екен. Сонымен ќатар, балаларєа психологиялыќ, јлеуметтік-педагогикалыќ ќызметтер де кґрсетіледі. Психолог маман Айгїл Нўрєазина: «Балаларєа психологиялыќ диагностика жјне тексеру шаралары жиі жїргізіліп тўрады. Кей сјтте балєындардыѕ ата-аналары да психологиялыќ кґмекке мўќтаж болып жатады. Ондайда ќолдан келгенше кґмектесуге тырысамыз», - дейді. Жеткіншектерге психологиялыќ тўрєыда кґмек кґрсету їшін осында сенсорлыќ бґлменіѕ жўмыс істейтінін де атап ґткен жґн. Сондайаќ, логопед, дефектолог, заѕгер мамандар да балалар їшін ерінбей еѕбек етуде. Еѕ бастысы, орталыќта мїмкіндігі шектеулі балалардыѕ адам ќатарына ќосылуы їшін барлыќ жаєдай ќарастырылєан. Мекеменіѕ материалдыќтехникалыќ базасы да жылдан-жылєа заманауи ќўрал-жабдыќтармен толыєуда.

Мјселен, биыл мўнда «Мультикид» мультимедия кешені , бейнебаќылау камерасы, компьютерлер, жаѕа тўрмыстыќ заттар алынєан . Атап ґтерлігі, бўл жеткіншектерге жеке кјсіпкерлер мен кјсіпорындар да ќолўштарын беруде. Жуырда єана «Ќўс жолы» ќайырымдылыќ ќоры мен «Ќазкоммерцбанк» акционерлік ќоєамы медициналыќ жјне жаттыєуєа арналєан ќўрал-жабдыќтар сыйєа тартыпты. Мекеме ќызметкерлері бўдан басќа «Еуроазиаттыќ энергетикалыќ корпорациясы», «Ќазаќстан алюминийі» акционерлік ќоєамдары, «Айналайын» ќоєамдыќ ќоры сынды жаќын жанашырлары бар екенін алєа тартты. «Осы орталыќта ќызмет істейтін жїзге жуыќ адамныѕ арманы - бір, маќсаты ортаќ. Ол – осындаєы балалардыѕ сауыєып, ґз аяќтарымен жїре алатындай дјрежеге жеткен баќытты сјттерініѕ кујсі болу. Біз сол їшін барымызды салып жўмыс істеуден аянбаймыз. Алайда, бїгінгі ќоєамда кемтар балаларєа деген дўрыс кґзќарас ќалыптаспаєан. Осы мекемеден шыќќан кейбір балаларды кей мектептер алєысы келмей, ќашќаќтап жатады. Мўндай жайтты байќаєанда, жїрегім сыздайды. Осындай таєдырды ешкім басына тілеп алмайды єой...», - дейді Шолпан Адамќызы.

Нўржайна ШОДЫР nurzhainashodyr@mail.ru


17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

5 “Сарыарќа самалы” газетініѕ жастарєа арналєан ќосымшасы

ЌЎРМЕТТІ ОќЌтЫілРді МбўАќНар!алыќ

ќ а за ы Ґ ѕ ір ім із д е гі арыныѕ ќара шаѕырає » д ы ал ал р м ќў са рыарќа аќпарат лыстыќ «Са ысы, саналатын обж а ѕ а лы ќ т ы ѕ ж а р ш егей р бі – ла білген га зе т і ѕ ордасы бо рына руханияттызе т т іѕ а й м а ќ ж а ст а асы ш б а сы лы м . ГаАС times» жастар ќосым ш ќ ы а Ж « лє А н лі . арналєа а й ќ ы н д ј ле рын - о с ы н ы ѕ осыдан тура їш жыл бў да аѕ ы т м шыєарылы н ќосымшаны бїгінгі ызєа жарыќ кґрге сїйіп оќиды. Редакциямт ы н дїйім жўрт о ла сс ы з т ї сі п ж а т а беп т к ї н са й ы н осылай айтуымызєа се л ј д ар хатт . болып отыр

ќ ы й а п т р а с а ал н ы у т ќ а ѕ і т јділдік

Ґткен кїннен белгі бар. «ЖАС times»тыѕ алєашќы шыєарылымы ќалыѕ оќырманєа жол тартќанда бастаманы ќолдаушылар кґп болды. Олар ќосымшаныѕ ќоєамныѕ айнасы, жастардыѕ серігі боларына сенім білдірді. Аталмыш басылымныѕ сол кездегі бас редакторы Мўхит Омаровтыѕ идеясымен жїзеге асќан бўл жоба аймаќ жастарыныѕ ќызыєушылыєын тудырды. Ќосымша жастардыѕ жоєын жоќтап, мўѕын мўѕдауды маќсат етіп ќана ќоймай, жаєымды жаѕалыќтардыѕ да ќайнаєан ортасына айналды. Бїгінгі таѕда «ЖАС times» арќылы ўлттыќ мїдде мен ќўндылыќќа, тјрбие мен тјртіпке бейжай ќарамайтын жалынды жастар ґз ойларын кґпшілікке

О БАЙЌАУ Ќ

РЫТЫНДЫ

жеткізуде. «ЖАС times» – белсенді жастардыѕ, жоєары оќу орындары мен колледждер студенттерініѕ, мектептердіѕ жоєары сынып оќушыларыныѕ басын ортаќ пікір алаѕына біріктіретін ќўрал. Олардыѕ жїйрік ќаламынан туєан тўшымды ой-пікірлер ќосымшаныѕ јр санында жарияланып келеді. Ќоєамдаєы жастарєа ќатысты еѕ ґзекті деген жайттардан сыр шертетін «ЖАС times» оќырмандардыѕ таным кеѕістігін кеѕейтіп, рухани байлыєын еселейтіні аныќ. Ќосымшада бїгінгі кїнгі жастардыѕ тыныс тіршілігіне, мінез-ќўлќына, тјлімтјрбиесіне, ой-танымына, пайымына ќатысты жарияланєан сын маќалалар кґптеп кездеседі. Тўшымды дїниелерді халыќќа жеткізудегі басты маќсат жастарєа баєыт-баєдар нўсќап, аќиќат жолымен жїруге даєдыландыру, тілін, ділін, дінін ќўрметтеуге баулу. Ќосымша бетінде елімізде жастарєа жасалып отырєан ќолдау, жастар тынысы, жастар с а я с а т ы саласындаєы игі ґзгерістер де жиі кґрініс тауып жатады. «ЖАС times» белгілі бір таќырып аясында јр сала мамандарыныѕ пікір таласыныѕ ўйымдастырылып отыруымен ерекшеленеді. Жарияланєан јрбір ґзекті мјселе оќырмандар арасында ќолдауєа

жыл

СЫ

«ТЈУЕЛСІЗДІК ЎЛАНДАРЫ» мјреге жетті

Суретті тїсірген Т.Нўрєазы

Тјуелсіздіктіѕ 20 жылдыќ мерейтойы - баршамыз їшін ўлыќ мереке. Осынау дїбірлі думанды дїйім ел ерекше сјн-салтанатпен атап ґтті. Мерейлі мерекеге байланысты облыстыќ «Сарыарќа самалы» газетініѕ «ЖАС times» жастар ќосымшасы ґз авторларыныѕ арасында «Тјуелсіздік ўландары» атты шыєармашылыќ байќау жариялаєан болатын. Міне, сол байќаудыѕ ќорытындысы шыєарылып, жеѕімпаздар мен жїлдегерлердіѕ есімдері белгілі болды. Жалпы, байќауєа ќатысушылар саныныѕ кґп болєандыєы кґѕіл ќуантады. Редакциямызєа келіп тїскен материалдардыѕ ішінде тґрт аяєын теѕ басќан дїниелер де, бір ќайнауы ішінде ќалєан туындылар да жетерлік. Байќау шарты бойынша їздік деген он маќаланы ќосымшаныѕ јр санында жарияладыќ. Ерекше атап ґтерлігі, байќауєа ќатысуєа ниет білдіріп, ґз туындыларын жолдаєандардыѕ дені - оќушылар. Тјуелсіздік – Тјѕірдіѕ сыйы. «Тјуелсіздік ўландары» атты байќауєа ќатысушылардыѕ туындыларынан дјл осындай ўранды, маќтаныш сезімді, ерекше лепті, Отанєа деген сїйіспеншілікті байќау ќиын емес. Тјуелсіздік таќырыбына ќалам тербеген ќатысушылардыѕ басым кґпшілігініѕ ойы бір, маќалалары деѕгейлес. Кґбі берілген таќырыпты жалпылама шолып ґтіп, бїгінгі таѕдаєы жетістіктерімізді сґз етіпті. Желтоќсан оќиєасын, ўлт азаттыќ кґтерілістерді, еліміздіѕ јлемдік деѕгейдегі ўйымдарєа мїшелік еткенін жазыпты. Дўрыс-аќ. Біраќ, Тјуелсіздік таќырыбын басќа ќырынан ўсынып кґруге јбден болушы еді. Мјселен, Тјуелсіздік алєан 20 жыл ішінде тїрлі сала бойынша баєындырєан белестерді тілге тиек ету, ќарапайым мысалдар келтіру маќаланыѕ дјмін келтірер еді. Ґнер, мјдениет, экономика, спорт жјне таєы да басќа салалардаєы жетістіктерге тоќталып ґткенде материалдарыѕ ўтымды шыєар еді. Мўны айтып отырєанымыз жастардыѕ маќала мазмўндарын студенті Нўрєайым Саяхат, С.Торайєыров тґмендету емес, ќайта намыстарын жанып, атындаєы ПМУ-діѕ студенті Ермўрат жігерлендіру. Тјуелсіз ел ўландарыныѕ рухы биік, Ќорабаев жјне Май ауданы, Баскґл мјртебесі асќаќ болуы керектігін де естен ауылындаєы орта мектептіѕ оќушысы шыєармаѕдар. Інжу Балтабек ие болды. Сондай-аќ, Белгілі журналистерден ќўралєан арнайы ќазылар алќасыныѕ тарапынан белсенділігімен комиссия байќауєа ќатысушылардыѕ маќалаларын кґзге тїскен Махаббат Сјдуаќасова, Айдана оќып, ґз баєаларын берді. Олар баєалау барысында Ќуанышева, Арман Дїйсенбаев, Ќўндыз ќосымшаєа тўраќты жазып тўратын оќырманКґшен секілді авторлар арнайы аталымдар авторлардыѕ еѕбегін ескергенін атап ґткен жґн. бойынша марапатталды. Байќау ќорытындысы бойынша бірінші орынєа «ЖАС times» - жастардыѕ серігі, озыќ С.Торайєыров атындаєы ПМУ-діѕ студенті, идеялар алаѕы. Сондыќтан, ќоєамдаєы ґзекті ќосымшамыздыѕ тўраќты авторы Ќўндыз мјселелерге ґз пікіріѕді білдіремін десеѕ, Ќабылденованыѕ маќаласы лайыќ деп танылды. ќосымшаєа хат жолда. Жас оќырмандар, Екі екінші орынныѕ бірі - Инновациялыќ Еуразия сендерден хат-хабар кїтеміз. университетініѕ студенті Жадыра Саттароваєа бўйырса, енді біреуін Екібастўз ауданы, Ќўлакґл ауылындаєы рласуын мектептіѕ 10-сынып оќушысы иямызєа хаба P.S ерін редакц 61-80-20, 61-80-17. Ќуандыќ Ќўсайынов иемденді. Їш рл ге де їл ж : Байќау фондары їшінші орынєа Б.Ахметов атындаєы йланыс теле сўраймыз. Ба Павлодар педагогикалыќ колледжініѕ Фархат ЈМІРЕНОВ.

ие болып жатады. Олардыѕ жауапсыз ќалмайтындыєы да содан. Ќосымша бетіндегі бірнеше тўраќты айдарларды да атап ґткен жґн. Олардыѕ ішінде ќоєамымызда орын алєан кейбір олќылыќтарєа, еліміздіѕ, аймаќ ґмірінде болып жатќан ґзгерістерге, жаѕашылдыќтарєа ќатысты жастардыѕ ґз ойын ашыќ, айќын жеткізе алуына баєытталєан «Оймаќтай ойым бар», «Айтарым бар» айдарлары, тїрлі мјселелерге ќатысты жастардыѕ жеке пікірін кґрсететін «Кім ќалай ойлайды?» атты айдармен шыєатын сауалнама бар. Сондай-аќ, аймаєымыздаєы жас аќындардыѕ шыєармаларына жанашырлыќ танытып, ґрендерді кґпшілікке таныстыру маќсатында ашылєан «Ќанатты ќалам» айдары таланттардыѕ ќаламы жетілуіне жол ашты деп есептейміз. Дїниеде мінсіз, кемшіліксіз еш нјрсе жоќ. Јрине, ќосымшаныѕ јлі де жетілдіре, дамыта тїсетін тўстары жетерлік. Дегенмен, «кґш жїре тїзелер». Аймаєымыздыѕ ел ертеѕіне бейжай ќарамайтын жастарыныѕ кґмегімен јлі де болса ќанатымыз жайылып, жетіле тїсеміз деген ойдамыз. Ал оныѕ нјтижесіне баєа беретін ґздеріѕіз, ќўрметті жас оќырмандар. «ЖАС times»-тыѕ сенімді тірегі – жастар екендігі аныќ. Ендеше, талєамы таумен таласќан, патша кґѕілді, кґзі ќыраќты оќырман, сіздерден ќосымшаєа ќатысты ўсыныстілектеріѕізді кїтеміз. «ЖАС times».

Айтайын

Жаќын д е ж ј н е да ќоєамдыќ кґлі кт ойландыр со л ж е р д е гі б е болєан бір жайт ір кґп нјрсе ып тастады. Кїнде а з ж о л а у ш ы н ымені ні байќам гі келдім. айды екен сапырылысќан ґм д а біз деген ќо ірд рытынды е єа

дегенім

...

БІР ТЕЅГЕ ДЕ АЯЌ АСТЫ БОЛМАСЫН! Тїс кезі болатын, автобус толы адам. Кґліктіѕ ортаѕєы есігіне таяу еѕселі јрі мўртты жігіт аєасы отырєан. Ўйќылы ояу ыѕырана жеткен кондуктор ќыз келесі аялдаманы жариялап, тиынтебенді сыѕєырлата жинап келеді. Бір кезде јлгі аєай кондуктор ќызды шаќырып: - Анау жерде жатќан кїміс теѕгені кґтеріп, ќалтаѕа салып ќой! - деді. Бетіне ажырая бір ќарап алєан ќыз: - Нет, это менікі емес! - деп тіл ќатты. - Мен сенікі ме деп сўраєан жоќпын. Анау бес теѕгеліктіѕ бетінде Ќазаќстанныѕ Елтаѕбасы бейнеленген. Оныѕ аяќ астында жатќаны жарамайды. Осы кґліктіѕ ішінде оныѕ аяќасты ќор болмауына сен

жауаптысыѕ. Теѕге - мемлекеттіѕ валютасы болєандыќтан, ол біздіѕ Тјуелсіз ел екенімізді кґрсететін, дјлелдейтін дїние. Ќалай намыстанбайсыѕдар?! – деді аєай ќатуланып. Мўны естіген ќыз шынымен бір нјрсе тїсінді ме, јлде жўртшылыќ алдында жасќанып, ўялды ма, білмедім, јйтеуір, жерде шашылєан теѕгені теріп алып, ќалтасына салды. Рас, кейде, кґше бойында келе жатќанда, аялдамада тўрєанда, бір теѕгелік аќшалар жерде жатќанын кґре тўра, соны иіліп кґтеруге ерінетініміз де, арланатынымыз да бар. Сґйте тўра, елдігіміздіѕ бір нышаны - Елтаѕбамыз бейнеленген тґл теѕгеміз, намысымыз тапталып жатќанын аѕєармайды екенбіз. Кґлікте кезіккен кеудесін ќазаќтыѕ намысы, мемлекеттіѕ абыройы кернеген аєамыздыѕ сґзінен кейін жерде жатќан кез-келген теѕге-тиын їшін мыѕ рет иіліп кґтерсек те, артыќ болмайтынын ўќтым. Кейде темекініѕ, араќтыѕ сыртына еліміздіѕ атын жазып, картасын сызып ќойєандарды кґреміз. Ертеѕ сол шґлмек пен ќаєаздардыѕ барлыєы ќоќыс жјшігінде жататынын ойласаќ, «осынша алаѕєасар болармыз ба?» деп ќынжыласыѕ. Тіпті, Ќазаќстанныѕ Туын іш киімге бейнелеген масќараны да кґріп, естіп жатырмыз. Мўндай абыройсыздыќ мемлекетшілдік сананыѕ, шынайы отансїйгіштіктіѕ тґмендігін аѕєартпай ма?! Бўєан кґзі ќанып ґсер келер ўрпаќ несімен намыстанбаќ?! Ўжданымыз, намысымыз, рјміздеріміз ќор болмасын, аєайын! Жарќынбек АМАНТАЙЎЛЫ.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл

www.saryarka-samaly.kz

6

О ЗЫ Ќ И Д ЕЯ Л АР АЛАЅЫ

ОЌЫДЫЌ, ПІКІР АЙТАМЫЗ...

H Û Ä Ð À Ò Ñ ÆÀ Í À K Ï À Ò Í I ÒIË » s e m i t Ñ À «Æ

-«ЖАС times» жастар ќосымша сы алєа ўмтылып, талаптанєан јр жастыѕ сенімді серігі. Еѕ бастысы, озыќ идеялардыѕ алаѕ Онда жарыќ кґрген јр маќала жастарды ґз Отаныныѕ патр ы. иоты болуєа жетелейді. Меніѕ ойы мша, бўл тек жастардыѕ єана сонымен ќатар, мектеп оќуш емес, ыларыныѕ да ыждаћаттылыќп параќтайтын рухани байлыќќа ен толы таным ќўралы. Ґз басы мўєалім ретінде «ЖАС time м s» ќосымшасынан сабаќќа ќажетті дїниелерді алып тўрамын. Јріп тест ерім де јрдайым ќосымша жарыќ кґрген маќалалардыѕ мјн-маѕызына тоќталып, ґз ойла да білдіріп жатады. Јсіресе, оќушыларєа ќатысты кґтерген рын таќырыптары кґѕілімізден шыє тыѕ байлыќты ўсынатын басылым ады. Оќырманєа ќажетті рухани дар кґп болса игі. Алтынгїл ТЈКИЕВА, Павлодар ќаласындаєы №12 орта мектептіѕ мўєалімі.

ЙНАСЫ Ќ О Є А М Н Ы Ѕ Алге н азамат газет-

«Сарыарќа самалы» газетініѕ «ЖАС times» ќосымшасын таєатсыздана кїтіп жїріп, јр материалын асыќпай оќуєа тырысамын. Ќосымшаны ќолєа алєанда, оныѕ мазмўнымен таныспай жатып-аќ алдымен кґзге жарќ ететіні – беттіѕ безендірілуі. Кґлемі шаєын материалдыѕ ґзін мыѕ ќўбылтып, јспеттеп бергенде, кез келген адам еріксіз їѕіледі. Біреу аќпаратты кґзбен, енді біреу ќўлаќпен ќабылдайды. Меніѕше, беттіѕ бўлайша јсем безендірілуі ќосымшада берілген материалдардыѕ оќырман есінде ўзаќ саќталуына јсер етеді. Екіншіден, осы тўста талай жыл фотоаппаратын арќалап, бір сјтті жїз жылдыѕ еншісіне ќалдыру жолында еѕбектеніп жїрген Тґлеген Нўрєазы аєамызды атап ґтпесек болмас. «ЖАС times» -тыѕ ажарлы болуында оныѕ суреттерініѕ де маѕызы ґте зор. Ал енді жас ќаламгерлер жайлы айтар болсаќ, «бўл ќалай болар екен?» деп ешкімге жалтаќтамай жазу, талмай іздену, жанрды тїрлендіріп отыру – соларєа тјн ќасиет. «ЖАС times» -тыќтардыѕ бойынан јрдайым осы ќасиеттерді танып жїрміз. Бїгінгі таѕда жас оќырмандардыѕ тўраќты тјрбиешісіне айналєан «ЖАС times» - тыѕ бет-бейнесінен ўлттыќ мїдденіѕ жанашырын кґреміз. Бір нґмірдіѕ ґзінде ўлттыѕ ќазынасын іздеген бірнеше маќала ќамтылып жїретініне риза боламыз. Мјселен, «Рухани ќўндылыќтарды жоєалтып алмайыќ», «Мјнсіз музыка жастар санасын улап барады» (11 ќазан, 2011 жыл, №116) сияќты маќалалардыѕ діттегені – жас ґскінді ўлттыќ дјстїрмен, тґл тјрбиемен сусындату. Таєы бір атап ґтерлігі, «ЖАС times» елдіѕ кїнделікті тўрмыс-тіршілігін назардан тыс ќалдырмай, жўртшылыќтыѕ ќызыєушылыєын тудыратын мјселелерге де кґѕіл аударады. Мјселен, ќазір теледидар кґрермендері тїрік сериалдарын ґмірініѕ маѕызды бір бґлігіне айналдырып алды. Бўл дўрыс па, бўрыс па? «ЖАС times» осыныѕ аќ-ќарасын аныќтауды кґрерменніѕ ґз еншісіне ќалдырєаны есімізде. Бїгінгі ќоєам психологиялыќ ќызметке зјру екені белгілі. Ќосымшаныѕ осы тапшылыќты тап басуєа ўмтылысы ќуантады. «Балаѕ ґтірік айтпасын десеѕ, шыншыл бол» деген сияќты психологиялыќ тјрбиеніѕ олќы тўстарын толтыратын маќалалар алдаєы уаќытта да оќырманєа жґн сілтер деген їміттеміз. Јсіресе, алдаєы уаќытта жас отбасыларєа айтылар заманауи аќыл-кеѕес їзілмесе, ќўба-ќўп болар еді. Ґткен кїзде облыста жас ќаламгерлердіѕ республикалыќ фестивалі ґтті. Сол тўста «ЖАС times» тілшілері «Облыста Ќазаќстан жазушылар Одаєыныѕ филиалы неге жоќ?» деген ойын ґткір білдірді. Міне, жастар осындай болуы керек! Сонымен ќатар, жас аќындардыѕ шыєармаларынан топтама беріп тўруы да - ќосымшаныѕ жас ќаламгерлерге деген жанашырлыєыныѕ кујсі. «ЖАС times»-таєы бір жаѕашылдыќ: ќазаќтыѕ маѕдайындаєы ерте сґнген жўлдыздарды еске алуєа бірнеше рет мјн берді. Мўндай їрдісті бўрын республикалыќ газеттерден байќап едік, енді осы тамаша идеяны «ЖАС times»-тыѕ да жылдам ќаєып алєанын жаќсыєа жорыдыќ. Болашаќта ќосымша жастардыѕ басындаєы ащы проблемаларды дґп басып, тіпті орайы келсе соны шешуге араласып жатса деген тілек бар.

аќты кез-ке . Ќазаќтыѕ Кґкірегі ояу, кґзі ќар асыєа кїтетіні сґзсіз ме рз імд і ын сан ір јрб ѕ ѕ ны журналды ын ай ає єы ау ыл да Ґзім ќызмет ал ты н бе сіг і ыќыласы ерекше. басылымдарєа деген ыныѕ орталыєы Аќќу ауылында ан ететін Лебяжі ауд сылымы – «Сарыарќа самалы» ба тын оќырман облыстыѕ басты ын асыєа кїтіп, оќи газетініѕ јрбір сан жыл бўрын баршылыќ. , газеттегі осыдан їш Ерекше атап ґтерім es» атты жастар ќосымшасы. АС tim дїниеге келген «Ж ќоєамныѕ ґзекті тарихи-танымдыќ, Онда жарияланатын ірек оќуєа тырысамын. Негізінен, проблемаларын кґбл жастарыныѕ мўѕ-мўќтажын арќау жастар бетіндегі ауы ірек їѕілемін. Дегенмен, иісі ќазаќ кґб ріне ќатысты, еткен маќалаларєа рымныѕ мјселеле аѕќыєан замандаста ќ жерлердегі дарынды жастар, лды сонымен ќатар, ауы ілігі туралы маќалалар кґбірек ірш с-т ны ты ѕ ды олар тілегім бар. жарияланса деген , Лебяжі аудандыќ Јд іл Ш ЈК ІР ОВ ері. јкімшілігініѕ ќызметк

ЌОСЫМША ЌОЛЫМЫЗДАН ТЇСПЕЙДІ

Соєан ќоса, жастарєа ќўќыќ јліппесі жїргізіліп тўрса, артыќтыќ етпес еді. Рас, еѕбек адамында кемшілік болмай ќоймайды. Бірде ќосымшадан «Мјссаєан, Хэллоуин!» деген маќаланы кґзім шалды. Оќып шыќтым. Бјлкім, ўстанымы, маќсаты дўрыс-аќ. Біраќ, Ќазаќстанда Хэллоуин деген мерекені ешкімніѕ тойлап жатќанын јзірге кґрген жоќпыз. Сондыќтан ґзімізде белеѕ алмаєан, тіпті, аты аталмай жїрген нјрсені жўрттыѕ есіне салудыѕ реті бар ма деген де ой келді. Маєан «ЖАС times»-тыѕ жаѕажылдыќ нґмірдіѕ жастыќ шаќтыѕ жарќын келбетін ґрнектеген суреттерге толы бірінші беті ќатты ўнады! «Айтарым бар» айдарымен «Ќўбылып ќайда барасыѕ, ќазаќ ќызы?» деген маќала беріліпті. Келешекте осы таќылеттес маќалалар бір адамныѕ басынан кешкен оќиєа ретінде («Боямасыз ґмір», «Ќаз-ќалпында» сияќты) жиі беріліп тўрса, оныѕ адамєа јсері зор болмаќ. Јр нґмір сайын жастар ќосымшасынан бір ерекшелік кїтуді јдетке айналдырып алдыќ. Таєы немен таѕ ќалдырасыѕ сен, «Жас таймс»?! Жанаргїл ЌАДЫРОВА, Екібастўз ќаласы.

Ре да кц ия да н.

tim es » їл ха ны м! «Ж АС Ќў рм ет ті Жа на рг а пік ір рє ла ла ќа ма ен ры ќ кґ рг ќо сы мш ас ын да жа ды ор та єа са лєа ны ѕы зєа ыз біл дір іп, ґз ой ыѕ діреміз. Сіздіѕ бўл маќалаѕыз біл ды ыз ым ыє міз. ризашыл жаниды деген їмітте ґз ек ті жастардыѕ жігерін ын ат ыр нд лєа то Оќ ыр ма нд ар ды ўл тт ыќ мд ыќ дї ни ел ер ді, мј се ле ле рд і, та ны -тјрбиедегі олќылыќтар мен лім ќўндылыќтар мен тј ќосымшаныѕ басты маќсаты. зу жа ді ер ікт ст ѕыздар. жеті - тан кґз жазып ќалма Олай болса, «ЖАС times» еміз, ќўрметті оќырман! кїт Сіздерден хат-хабар

«Сарыарќа самалы » газеті - ґѕірім жететін сїйікті ба іздіѕ јр тїкпіріне сы ќосымшасы - жа лымымыз. Соныѕ ішінде «ЖАС Тim стар ґмірініѕ ай es насы іспетті. Ґз » тўраќты ќызыєа іміз басылымєа јр бе оќып келеміз. Оныѕ бетінде бїкіл ретін їздік айдарл жарыќ кґруде. Бў ар мен таќырып л жа тар талпынысын оятар стардыѕ кґзќарасын ќалыптастыры ы ха ќ. Јс іре се «Пікірлер тоєысы» , кейінгі уаќытта п, , «Ўл ќазаќ халќыныѕ тар ы мўрат жолында» секілді айдарлєы арќау етеді. Сол ихынан сыр шертіп, ґзекті мјселе ар ле се јдебиеттіѕ дамуын кілді, жастар ќосымшасы ґѕірім рін ізд а неніѕ бўрыс екен да ґзіндік їлесін ќосуда. Неніѕ дўр егі ыс, мў нд ай ќо сы мшдігін екшеп, жастарєа жол сілте йтін ал ар ќа ша н да ќызыќтыратыны ке ре к- аќ . Ме ні кеѕдігі. Онда ке «ЖАС Тimes»-тыѕ таќырып ауќым ын йінгі буынєа ќаты жан-жаќты сарала сты тїрлі мјселе ыѕ нып беріледі. Тіпті, лер оќушылар ќауымы ересектермен ќатар тауып жатады. Бў да ґзіне керегін осы ќосымш ад л жастарды ќолд ау, ќорєау, ќолпаш ан екені сґзсіз. тау Ба ты рб ек М ЈН Аќтоєай ауданы ЕЙ ЎЛ Ы . Абай атындаєы ор та мектептіѕ ўстазы.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

7

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл

www.saryarka-samaly.kz

А ОЙМАЌТ

ме ре ке сін де жы л Жа ѕа лтанатќа бґленді. -са сјн з мы ры ћа ша біраќ ќоєамєа сіѕіп Бўл, ќазаќќа жат, ген ќўрмет шыєар, де е кег ре ме кеткен ып, «шаш ал десе, ќос еѕ сїр єа сірј. Айќай лын «Айдаћар» жы у Ўл » бас алєыштар ып отырєаны тас ша те деп шаѕќай тїс ад ы ек ен . ыр лд ќа ер ікс із ой єа дарына кґз ын ор Кез-келген сауда ырар ешкі лд ѕы жа салсаѕыз, есіѕнен н, кесіртке тектес иєа аќс ы ауз ді, мїйіз ін аса ќўрметпен ќўбыжыќтыѕ мїсін . Ќа заќ жы л ан йє ќо ып ќо нж ит р» деген жыл бар санауында «Айдаћа ыќ, ґзгенікі асыќ» сас ікі ізд ма еді?! «Ґзім тіп ел боламыз? деп еліре берсек, ќай

Й ОЙ

ЎЛУ МА?

h

ÀÉÄÀ

Мўны тїкке тўрмайтын нјрсе деп ќарауыѕыз бек мїмкін. Біраќ, біздіѕ ќазаќ ўлты екеніміз, ґзгеден ґзгешелігіміз, ўлттыќ ерекшелігіміз осындайда танылады емес пе?! «Теѕіз – тамшыдан ќўралады» демекші, елдігімізді, ўлттыєымызды жаѕєыртуєа їлес ќосамыз десек, сјл нјрседен бастаєан жґн. Жасын туєан жылына ќарап айыратын ќазекем ќояннан кейін кіретін жылды Ўлу дейді. Айбарлы жануар - барысты Ќазаќ елініѕ даму символы етіп алєаны сияќты, айдаћар Ќытай халќы їшін аса ќадірлі јрі киелі. Ендеше, ґз таным-тїсінігімізге жат жыл иесіне бас ўрып ќайтеміз? Онсыз да Ќытайдыѕ арзанќол тауары санамыз бен тўрмысымызды бірдей жаулап жатќаны аз ба еді? Јлде, бўл їрдіс арампиєылды пайдаќор саудагерлердіѕ ќолынан келсе, ќонышынан басуы ма? Јрќайсымыз ойымызєа келгенді жасап, жыл атауын алмастыра берсек, ґзіміздіѕ дјстїрлі, тамыры тереѕ танымымыз ќайда ќалмаќ? Барыс жылында «мысыќ жылы» деп ќазаќша жазылєан, бетінде 4-5 кїшігін емізген суреті бар кїнтізбені кґріп бір есіміз шыєып еді. Мынау «айдаћар» да одан кем тїсіп тўрєан жоќ. Шыєыс кїнтізбесі бойынша 2012 жылдыѕ иесі – айдаћар, ал ќазаќтыѕ жыл санауы бойынша Ўлу екенін естен шыєармайыќ. Ўлу жылы жайында ўєып-біліп жатќан жандар шамалы. Тїптеп келгенде, батыс ћјм шыєыс кїнтізбесі бойынша биылєы жыл ќалай аталса да, ол ґзгелердіѕ ґз ќалаулары. Ал ќазаќы жыл санау негізі бойынша баєзы заманнан бері Ўлу жылы айтылып келеді. Ќала берді, «Ќарлыєаштыѕ ќўйрыєы неге айыр?» деген тґл ертегіміз есіѕізде шыєар. Бала мен бауырмал ќўс – ќарлыєашќа ќиянат ойлайтын ќўбыжыќ айдаћарды ќазаќ халќы о бастан ўнатпаєан. Ўлу жылы - Салыќ пайєамбар дїниеге келген ќасиетті жыл. Дјл осы жылы туєан бала ынтымаќшыл болады. «Мол ырыздыќты келеді. Еліне сыйымды, халќына жаєымды, алєыр, ойлы, алымды болады.»

ÀÐ ÌÀ?

М ЈСЕЛЕН

ІЅ МЈНІС І

ИНСПЕКТОРЛ АРДЫЅ ДЕНІ - ДЕКР ЕТТЕ...

Бірнеше жылдан бері жасґспірімдер арасындаєы ќўќыќбўзушылыќтыѕ алдын алу маќсатында мектептер мен кјсіптік лицейлерге учаскелік полиция инспекторлары бекітілгені белгілі. Ґкінішке ќарай, Екібастўз ќаласында осы мјселеге атїсті ќарайды. Екібастўз ќалалыќ ішкі істер басќармасы мўндай жўмысќа кґбіне жас ќыздарды жібереді екен. Ал маѕдайына јуел бастан отбасы, ошаќ ќасында бала кїту міндеті жазылєан нјзік жанды јйел заты біраз жўмыс істеген соѕ, декреттік демалысќа кетеді. Бїгінде Екібастўз мектептері мен кјсіптік лицейлерді ќоса есептегенде, учаскелік инспекторлардыѕ 50 пайызы (!) декреттік демалыста кґрінеді. Ал №4 кјсіптік лицей директорыныѕ орынбасары Жамал Ералыќызы инспектордыѕ жўмысты себепсіз босататынын айтып, мўнда тјжірибелі маман жіберілуін ґтінген. Бўл ґтініштіѕ жґні бар: кјсіптік лицейлерге келетіндердіѕ дені – тјртібі ќиындау жјне тўрмысы тґмен отбасылардан. Оларды бір сјтке де кґзден таса ќылуєа болмайды. Осылайша, жастарды ќадаєалаусыз ќалдырєан ішкі істер басќармасыныѕ мамандары јлдеќандай оќиєа орын алєан жаєдайда јбден сасып-пысады. Жўмысќа ыждаћаттылыќпен ќараєанда, бїйтіп ќиналмас па еді, кім білсін... Жанар АЙТЫШ, Екібастўз ќаласы.

АЙТАРЫМ БАР

Ўлыќ болуы мїмкін деп ырымдайды халќымыз. Бјрін айт та, бірін айт, Елбасымыз Нўрсўлтан Назарбаев та Ўлу жылы туєан алыптар санатынан салмаќты орын алады. «Мјѕгїрт» мјселесін ќозєаєан ќырєыздыѕ ўлы ќаламгері Шыѕєыс Айтматов, сїргінге толы сїреѕ жылдары жарыќ дїниеге келген аќын Хамит Ерєалиев, ќазаќ киносындаєы турашыл јке Базарбай бейнесімен саќталєан жылы жїзді Кјукен Кенжетаев, белгілі аќын Єафу Ќайырбеков, жазушы Ќалтай Мўхамеджанов, таусылмас тўлєалардыѕ барлыєы Ўлу жылында дїниеге келген. Ќазаќ Ўлу жылы кіргенде жыл сїреѕі жаќсы болып, егін жаќсы кґктесе, ќыс малєа жайлы болса, «Биыл Ўлу кіріпті, жыл есен болады» деп ќуанады. Жазда жаѕбыр жауєанда жауын ќўрты мен ўлу жер бетіне кґп кґрінсе, жыл есен болады, ай аман ґтеді. Жауєан жаѕбыр ќайырлы болады деп жорамал жасайды. Баяшат заман келе жатыр деп ќуанады. Ўлудыѕ басына аќ тамызады. «Ўлу жылы ўлы жыл», «ўлу жылы кґтерілмеген, он жылда да кґтерілмейді» деген сґз тіркесініѕ шымылдыєын тїріп ќарасаќ, «Ўлу жылы жайлы жыл» деген сґз ќўлаєыѕа аќырын єана сыбырлайды. Сондыќтан да болар, Ўлу жылынан їміт мол. Ендеше, Ўлуды айдаћармен алмастырудыѕ еш ќисыны жоќ. Жадыра САТТАРОВА, Инновациялыќ Еуразия университетініѕ студенті.

... К Е К Р Е Н Е Г Е М БІЛ Я О С Л А М

Бўрындары ауылда ќой соя алмайтын еркек кіндікті кездеспейтін еді. Ќазір, шыны керек, тауыќ соятын еразаматтыѕ ґзі ќолєа тїсе бермейтін болды.

Бїгінде ќала жўрты имандылыќќа бет бўрды, ќаладаєы екі отбасыныѕ бірінде Ќўрбан айтќа ќой сойылып жатады. Сондайда ќой сойып беретін адамды таба ќою оѕай емес. Міне, ќыс тїсіп, соєым соятын мезгіл жетті. Соєымды тірідей алсаѕ, малыѕды біреуге сойєызєанныѕ ґзінде оны бўзатын адам керек. Ќалада тўратын ер адамдардыѕ кґбі етті мїшелеуді білмейді. Отаєаларыныѕ кґбініѕ ќолдарынан бар болєаны тауыќтыѕ сан етін боршалап беру єана келер. Ґткенде бір ірі ќара малдыѕ етін бўзу керек болып, ќасапшы болып жўмыс істейтін бір жігіттіѕ їйіне бардыќ. Есімі - Серікбай. Гаражын ќасапханаєа айналдырып ќойыпты. Ортада – дју жаѕєырыќ. Серікбай жїзі жарќылдаєан балтасын оѕды-соѕды сілтеп, айналасы жарты-аќ саєаттыѕ ішінде сиыр етініѕ борша-боршасын шыєарды. Аќысына бір жарым мыѕ теѕге алды. Мўндайда соєым сойып берген ауыл жігіттері ќол аќтыєына аќша алмай, «ќол кесер» деп, ќалаєан жерден ет кесіп алушы еді єой. Ґкінішке ќарай, ќазіргі жігіттер не мал соя алмайды, не пышаќ ќайрай алмайды. Азаматтар осындай тўрмысќа керек ўсаќ-тїйекті жасынан меѕгеріп алса, ќандай єанибет! Жігіттердіѕ намысын жанушы – Ж.БАЙМЫРЗА.

...

ЖАЛЌАУ ОЌУШЫ еліміздіѕ болашаєы ма? Ел тізгіні - ґскелеѕ ўрпаќтыѕ ќолында. Алдыѕєы шептен кґрініп, халќымыздыѕ бетке ўстары болатын да солар. Алайда, ата-баба аманатын арќалап, еѕселі еліміздіѕ кґркеюі жолында еѕбек ету оѕай шаруа емес екенін білгеніміз абзал. Ал біз, жастар ќауымы, осындай абыройлы істі атќаруєа саќадай саймыз ба? Ойлануєа тўрарлыќ жайт. Ел тізгінін ўстап, жауапты ќызмет етуге апарар жалєыз жол – біліммен ќарулану. Зымыран уаќыт алєа басќан сайын, кез-келген мемлекет єылым-білім арќылы єана ґзгелерге бјсекелес болатыны айдан аныќ. Осы тўрєыда білім нјрімен тереѕнен сусындататын ўстаздар ќауымына да ауыр жїк тїседі. Ґзім ќазіргі студент, кешегі оќушы болєандыќтан, білімніѕ ќайнаєан ќазаны – оќу орындарындаєы ќисынсыз мјселелерден аз-кем хабардармын. Еріншек ўстаз жалќау оќушыны білім алудыѕ «оѕай» жолына ден ќойєызып, «жеѕіл» тјсілге кґшіп алєан тјрізді. Олай дейтініміз, ќазіргі таѕда оќушыларымыз «Уаќыт - алтын» ќаєидасын ўстанатын болєан. Мјселен, небары 2-3 сыныпта оќитын балалар ўстазы берген кїрделі тапсырмаларын орындау їшін ќалыѕ кітаптарды аќтарып жатпайды. Тапсырманы орындауєа ќажетті аќпараттыѕ барлыєы єаламтордан табылады. Јрине, ол да – ізденіс. Біраќ, шетсіз-шексіз интернеттегі маєлўматтардыѕ мјн-маєына, ќўндылыєы жаєынан сапалы екеніне ешкім кепілдік бере алмайды. Осылайша, «оѕай» білім алуды јдетке айналдырєан партадаєы оќушы бўл јрекетін жоєары оќу орнында да жалєастырады. Осы кезде «ізденгіш» cтуденттіѕ єылым-білім маржандарын теріп жїр деп ауыз толтырып айту ќиын. Білім алу їрдісінде кездесетін курстыќ, баќылау жўмысы, тіпті, дипломдыќ жобалардыѕ ґзін сатып алуєа болатыны жасырын емес. Оќушылар мен студенттердіѕ барлыєы білімсіз деп жар салып, кґпке топыраќ шашудан аулаќпыз. Еѕбекќор оќушы – таптырмас маман иесі болатынын ўмытпайыќ. Меніѕше, бўл мјселе бірді-екілі адамды єана емес, тўтас ќоєамымызды алаѕдатуы керек. «Жўмыла кґтерген жїк жеѕіл» демекші, бўл «білім дертімен» бірлесе кїресуге болады. Ел болашаєына ат їсті ќарамайыќ, аєайын! Ермўрат РАМАЗАНЎЛЫ, С.Торайєыров атындаєы ПМУ-діѕ студенті.


САРЫАРЌА САМАЛЫ www.saryarka-samaly.kz

ЎЛЫДАН

Ќазір газет-журнал жјне теледидар беттеріндегі материалдардыѕ 60-70 пайызы «жалаѕаш јйел денесі» жјне тґсек ќатынасын жабайы јспеттейтін дїниелер. Олардыѕ осылайша їгіттеліп жатќаныныѕ екі негізгі себебі бар. Біріншісі, біреулер ўятсыздыќты насихаттай отырып, їлкен табыстар табады. Екінші себебі - тікелей ўлтты, ўрпаќты ќўрту. Тїсінікті болу їшін осыларды жеке- жеке ќарастырып кґрейік.

Ўрпаќ тјрбиесі

ЎЛАЄАТ

...Ананыѕ тілі, ананыѕ махаббаты, ананыѕ тілегі тіл жетпес жатќан бір теѕіз емес пе? Па, шіркін, ананыѕ айналып-толєанєаны кімніѕ есінен кетеді! Шырылдап жерге тїскеннен-аќ сеніѕ еѕ бір жаќыныѕ, еѕ бір досыѕ, еѕ бір ўстазыѕ бар. Ол – ана: ќара жерді баспай жатып, есіѕді білмей жатып, тырмысып жабысатыныѕ, шырылдап уанбай жылап сеніѕ іздейтініѕ – ана. Сен жан болып дїниеге келдіѕ. Сеніѕ іздейтініѕ бір-аќ жан. Ол – ана. Ол саєан бјрінен ќымбат. Сен їшін ол жалпаќ дїниеден де їлкен. Сондыќтан да сен бір-аќ жанды білесіѕ. Ол – ана. Міне, анаєа деген махаббат сеніѕ ќўндаќта жатќан кїніѕнен-аќ басталады. Ананыѕ жолы басќа. Ана деген сґздіѕ ґзі ыстыќ. Ана десе, толќымайтын жїрек, тасымайтын ќан, сезбейтін сезім болуы мїмкін емес. Мен білетін ќазаќ јйелі, ќазаќпын дейтін ќара кґз, ќара баланыѕ анасы, сеніѕ жїрегіѕ нјзік, сеніѕ махаббатыѕ балаєа тіл жеткісіз биік.

АНА

YßÒÛÍ À Í ÆÎFÀËÒK

ÆYÐÒ

жо ўрпаєын да

8

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл

єалтады

АРУЛАРДЫЅ НАЗАРЫНА!

Ќазіргі таѕда табиєи ерекше дене сўлулыєы адамныѕ лік білуіне єана емес теріне, ґзін дўрыс кїте , да байланысты ќалтасыныѕ ќалыѕдыєына ал ды ѕн ан ш ыє болып тўр. Ќадам бассаѕ ат салондарында ќы ын ќа пт ає ан сў лу лы ќ Ќаласаѕыз ерні зметтіѕ неше тїрі бар. ѕі жіѕішкерте алас зді ќалыѕдатып немесе мїмкіндік бар. ыз. Кірпікті ўзартуєа да Ты жа са ла ды . Бе т рнаќты ґсіру оп-оѕай т ќи ын ды ќ т ує ег і јж ім ме н де кї ре су ыз болєаны - ќалт ар ш ар уа ем ес . Ба р жеткілікті болс аѕыз ќалыѕ, уаќытыѕыз ын.

Айналасы жайдарлы, Басы жјне айдарлы. Тірі охранник жігіттен, Ґлі ескерткіш айбарлы!

Суретті тїсірген Тґлеген Нўрєазы.

Ўятсыздыќты насихаттап табыс табу бизнесі ґз бастауын Еуропадан алып, КСРО ыдырай бастаєаннан кейін, яєни 1990 жылдары Ќазаќ жеріне де келіп жетті. Осы жол арќылы табыс табатындар, еш ўялмастан табыстарын одан јрі ґсіру їшін ќоєамныѕ бїкіл жерінде ашыќ тїрде ўятсыздыќты насихаттау жўмыстарын жїргізді. Олар алєашќыда сурет, фото арќылы жалаѕаш бейнелерді кґрсетіп, кейіннен кино, жарнама, мультфильмдерге араластырды. Мўнымен тоќтаєан жоќ, адамныѕ психологиясын жаќсы білген олар ендігі ќоєамда тўтынылатын јр заттыѕ сатылуын тездету їшін ол заттарєа јйел мен еркектіѕ жалаѕаш бейнелерін жабыстырып, сатќыза бастады. Ќазіргі уаќытта сатылатын саєыздан бастап, пјтердіѕ жарнамасына дейін жалаѕаш јйелдіѕ бейнесі бар. Ал енді бўл ќаншалыќты адам психологиясына теріс јсерін тигізетінінде олардыѕ еш шаруасы жоќ. Ґйткені, олар їшін табыс маѕыздыраќ. Осыдан келіп сўраќтар туындайды, бўл ўятсыздыќ бизнесін тоќтату мїмкін бе? Мўнымен ќалай кїресу керек? Бўдан шыєар жол бар ма? Јрине, бўдан шыєар жол бар. Алдымен,

ўятсыздыќтыѕ зиянын, ќаупін білу, кейін жїрген жерде, жўмыста, їйде, кґшеде айта жїру, адамдардыѕ санасын ояту. Яєни, бастыќ ґз деѕгейінде, мўєалім ґз деѕгейінде, дјрігер ґз деѕгейінде, ата-ана ґз балаларына айта жїруі керек. Кейін ќоєамныѕ бїкіл саласындаєы ўятсыздыќ арќылы жасалатын бизнестіѕ барлыќ тїріне тосќауыл ќою керек. Ќоєамда ўятсыздыќтыѕ тарауыныѕ екінші себебін ќарастырып ґтейік. Ўлтты, ўрпаќты ќўрту їшін алдымен оны бўзу керек. Бўзудыѕ еѕ тґте жолы - ўятсыздыќты, некесіз жїріс-тўрыстарды кеѕ жаю. Бўл теорияныѕ атасы еврей єалымы З.Фрейд болып табылады. Осы теория негізінде ўлтты жјне оныѕ ўрпаєын ќўрту їшін ўятсыздыќќа, некесіз жїріс-тўрыстарєа жол ашылса болды, ары ќарай ол ўлт ґз-ґзін жоќ ќылып жібереді. Ќалайша дейсіздер єой, алдымен, ўяты жоєалєан ќоєамда адамдар арасында жеѕіл некесіз ќатынастар кґбейеді, бўл жыныстыќ ќатынас арќылы тарайтын аурулардыѕ кґбеюіне алып келеді. Одан кейін ол аурулар ўрпаќтан ўрпаќќа тарайды. Аќыры жїгенсіздік жайлаєан ўлт ќўрып тынады. Сонымен ќатар, адамдардыѕ јдеп, жїрістўрыстары бўзылады. Отбасы, јке-бала, ата-јжеге деген ќўрмет жоєалады. Бара-бара адамдар хайуандыќ дјрежеге жетеді. Бўдан шыєар жол жалєыз єана, ол - имандылыќ жолы. Ўлтты, ўрпаќты тјрбиелеудіѕ басында имандылыќ тўруы керек. Имандылыќпен тјрбиеленген адам баласыныѕ санасында еѕ алдымен «ўят» тўрады. Сондыќтан, ўлт боп, ел болып ўлтымызды, имандылыєымызды бўзатын нјрселерге тосќауыл ќояйыќ, кїресейік!

КҐРМЕЙІН ДЕСЕМ...

Єабит МЇСІРЕПОВ, Халыќ жазушысы.

Ќанат ОРЫНТАЙЎЛЫ.

ЖАСАНДЫ СЎЛУЛЫЌ

КІМГЕ КЕРЕК?

Техниканыѕ, медицинаныѕ осынша биіктерге кґтерілгеніне бір жаєынан ќуансаѕ, екінші жаєынан ќўлазисыѕ. Кґѕілімізге кірбіѕ ўялатары - адамныѕ туа бітті ерекшеліктерін жасанды сўлулыќпен алмастыру. Осыєан бірді-екілі мысал келтірсек.

Кірпікті ўзарту ќауіпті Адамныѕ кґзін ќара, жанарын тўѕєиыќ етіп кґрсететін кірпік ўзартудыѕ 2 апталыќ жјне 1 айєа арналєан кепілді мерзім тїрлері бар. Оны жасату їшін 2 мыѕ теѕгедей ќаражатыѕыз болса жеткілікті. 10-15 минут ішінде кірпігіѕіз ўзарып шыєа келеді. Жасанды кірпікті таќќаннан кейін белгілі бір мерзім ішінде кґзіѕіздіѕ айналасын абайлап ќана жуасыз. Уќалауєа, сїртуге мїлде болмайды. Ўйыќтаєанда жастыќты ќўшаќтап немесе етпетінен жату - аќшаѕызды желге ўшырады. Ќызмет кґрсетушініѕ клиентке айтар аќылы осы єана. Олар кґбінесе мўндай ќызметтердіѕ терініѕ сезімталдыєына

кері јсерін тигізерін, аллергияєа бейімділігін арттырып, ќос жанарыныѕ кґру ќабілетін тґмендететінін ескере бермейді. Яєни, кірпігіѕізді ўзартќаннан кейін кґп ўзамай кґзіѕіз ќызарып, жасаурап, ќабаєыѕыз ісіп шыєа келсе, оєан ґзіѕіз єана кінјлі боласыз.

а бола ма? Јжімді жиырує а тегі јжімдерді жиырує

болады. Жїзіѕіздегі бет ер арќылы іске асады. Ќазір лазер арќылы лаз да лу ары ен еуд мен без тыѕдап даќтарды кетіру, сепкілбўрын, осы сала мамандарыныѕ кеѕесін е тїрлі шайлар мен жјн Мўндай іске бармас саж мас да таѕ ар, ќазіргі жатыр. алєан жґн. Сонымен ќат ыќ майдан арылатын амалдар шыєып арт ќўтылу, соѕында н мне јжі дјрі-дјрмек арќылы у, ейт їлк ўзарту, ерінді . Оєан Тырнаќ ґсіру, кірпікті ќаншама шыєын шыєарын есептей беріѕіз н семіздіктен арылу їші ыќќа нды ќосыѕыз. денсаулыќќа тиер зия берген сўлулыќты ґзгертуге тырысу жаќсыл ал, ан абз ылє ўмт а єын улы Асылы, Алла Таєала сўл сўлулыќтан гґрі жан апармайды. Жасанды А. . лар Ай на ш СЇ ЙІН ДІК ОВ ару


САРЫАРЌА САМАЛЫ 17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл

РУХАНИЯТ

9

www.saryarka-samaly.kz

Тіл єана емес, Тіс те ќатар ќайрайды.

Мўзафар Јлімбаев Халыќ жазушысы

*** Маќтана сїйсін, Шаттана тїйсін. *** Сыныќ айна, Сыйсын ќайда?! *** Ќышќылы артќан ќўсады. *** Ќырбайына ќитыєы бар кїрсінеді, Ќыбын тауып шалєан сјтте дїрсін еді. *** Еліѕді ойлап сґйлесеѕ елжіретіп, Ќиямет тјуекелге елді бекіт.

АБЫЗДЫЅ АЛЄЫСЫ Алєыр ойлы оќырмандарєа ала-бґтен ќуанышымызды айтуєа асыќпыз. Естеріѕізде болса, былтыр газетіміздіѕ «Јдебиет јлемі» бетінде (8 ќазан, 2011 жыл) журналист Нўрбол Жайыќбаевтыѕ «Мўз-ата» деген таќырыпта јѕгімесі жарияланєан еді. Онда есімі аѕызєа айналєан абыз аќын, жерлесіміз Мўзафар Јлімбаевтыѕ кейінгі ўрпаќќа сабаќ болар ґнегелі сґздері, тебіренісі мен толєаулары орын тапќан болатын. Газетте басылєан бўл дїниеге байланысты біраз оќырмандардан жылы лебіз естігенбіз. Алайда, Ќазаќ јдебиетініѕ марєасќа тўлєасы пікір айтар деген ой тіпті болмапты. Ондай биік мјртебеге ие болып, абыройєа кенелеміз деп дјмеленбеген де едік. Ал биылєы 11 ќаѕтар кїні ќолымызєа Мўзафар Јлімбаевтыѕ хаты келіп тигенде ќуанышымыз ќойнымызєа сыймады. Дана аќын осы жарияланымєа байланысты пікір білдіріп, алєысын айтќан екен. Хаттыѕ мазмўнын ўсынып отырмыз. «Бауырым Нўрбол! Хатыѕа, сыни зерттеуіѕе рахмет! Біліктілік пен байыптылыќ, парасаттылыќ маќаладан тереѕ танылады... Жаѕа жылыѕ ќўтты болсын, ќадамыѕ мыќты болсын! Ќолыѕ тигенде хат жазып тўр... Керекулік керімиыќтарєа дўєай сјлем! Мўзафар атаѕ. 31.ХІІ.2011.» Ќабырєалы ќаламгерден мўндай баєа алу – кім-кімге де шыєармашылыєын шыѕдай тїсуге ќамшы болары аныќ. Мўзафар Јлімбаевтыѕ ўлаєатты ой орамдарын оќырман назарына ўсынуды жалєастырамыз. Ескерте кетелік, ўйќасты наќылдардыѕ басы газетіміздіѕ ґткен нґмірінде жарияланєан болатын.

*** Даналыќќа шалалыќ жат. *** Шамдаєай шаруасын шала тындырмас. *** Таќыр бас пен ќасќа бас Басынан бґркін тастамас. *** Байќасаѕ кїндіз ўдайы, кеште ўдайы, Ауылдыѕ ауыз жаппас бґспе байы. *** Кертеѕніѕ кесірінен саќтан, Кїресте жеѕісіѕмен маќтан. *** Ўрыншаќ, Ўрыншаќтыѕ соры жїз ќўшаќ. *** Ой салыстырып їйренген Ой жарыстырып та їйренер. *** Тїйсігі жоќ тебіренген јсте де, Сенбесеѕіз, «тїйе тігем бјске» де. *** Јзіл-оспаќты ўєа алмаєан ґзі јжуаєа ўшырар. *** Жалєыз жолды наќыл – Жарќын ойлы аќыл.

*** Атеист аєынан жаралєанда «Аллам-ай!» деп сыйынады.

*** Аќ желеѕді маманды менсінбеген - меѕіреу, Талайына бўйырєаны - еѕіреу. *** Ќызы ґскен - ќыраєы.

*** Мўєалім оќушыны алаѕсыз ойнауєа да їйретеді, Шїйіліп,ойлауєа да їйретеді.

*** Жеѕілмейтін жау жоќ, Кґмілмейтін дау жоќ.

*** Ардан асќан алпауыт бар ма?!

*** Ардыѕ азуы ґткір.

*** Кїпір пенде «шїкір, Алладан!» кенде.

*** Дїр дїлей болмасын Дїлей дїр болмасын Алла жолын оѕдасын.

*** Јлеуеті мыќты, Дјулеті ќўтты. *** Ата сґзі – аќ тілеу, Ата жўртќа баќ тілеу. *** Абаттану – рахаттану. *** Аќыл ойлар ўшќынды, Жазєа теѕер ќысќыѕды.

*** Аќылы бастап Жїрегі ќостап. *** Ќўранныѕ ќўрамы да мјѕгілік, Ўраны да мјѕгілік. *** Суайттыѕ сылтауына ќўлаќ аспа, Шер-арыстан кґзімен шол алыстан: Шайќаста ер танысќан, ел табысќан.

*** Дїлейді де тїйсіндір, Мінезіѕмен сїйсіндір.

*** Періште Жетелемес теріске, Итермес те керіске .

*** Берген байиды, Алєан жариды.

*** Баќырсыз жылым ґтсе де, Наќылсыз кїнім ґтпесін.

*** Ќасірет жасытады, Ќиянат ашынтады. *** Аќиќат айтылєанда алтындай жарќырайды, Ґтірік пен ґсекте суайттар барќырайды. *** Имандылар иттен де ўялады.

*** Жомарт жўтамайды.

*** Надандыќ – настыќ Айыќпас мастыќ.

*** Сараѕ сїт ауруєа шалдыєар. *** Ізденуден жалыќпа, Кїѕгірттік аныќта. *** Бір ќолыѕмен санап, Бір ќолыѕмен тарат.

*** Бірде ґзіѕді отбасыныѕ кенжесіне балап, еркеле, Бірде ґзіѕді тўѕєышына санап, жўмса, желкеле.

ТАНЫМ «Јкеміз аяєынан кемтар, мїгедек болды. Мен аєамныѕ ќолында ґстім. Ол орта шаруа, момын кісі еді. Аєамныѕ екі жаќсы аты болатын. Ат жалын тартар шаќќа жеткенімде сол екі аттыѕ бірі, бјйгеден келіп жїрген ќараќасќа жїйрікті таќымыма бастым. Аєам ќолымды ќаќќан жоќ». Бўл белгілі зерттеуші, жазушы Ќайым Мўхаметхановтыѕ Естай Беркімбаев туралы жазєан «Екі кездесу» атты естелігінен алынєан їзінді. Ќазаќтыѕ кез келген баласы секілді Естайдыѕ да жылќы малына деген ыќыласы ерекше екенін осы бір тґрт-бес сґйлеммен баяндаєан жазушы жоєарыда аталєан сґздерді јншініѕ ґз ауызынан естіп, жазып алєан. Ал Естайдыѕ серілікке мініп шыєатын меншікті кґк аты болєанын жалпаќ жўрт біле бермейді. Аќынныѕ сенімді серігіне айналєан жануар туралы бўєан дейін мїлде жазылмай келді.

ЕСТАЙДЫЅ КҐК АТЫ

Ж

алпы, жылќы туралы јѕгіме ќозєаєанда Ќобыландыныѕ Тайбурылы мен Аќан серініѕ Ќўлагері аузымызєа бірінші болып оралады. Ол заѕды да. Ќазаќ халќы жылќы малын јспеттеп, жеті ќазынаєа жатќызєан. Мінсеѕкґлік, кисеѕ-киім, ішсеѕ-ас болатын жануарды ерекше ќастерлеген. Јр адамныѕ меншікті жылќысыныѕ болуы баєзы заманнан ќалыптасќан ата дјстїр. Ертедегі батырлар жаугершілік заманда алдымен ґзініѕ кїш-ќайратына сенсе, одан кейін астындаєы тўлпарына иек артќан. Сол секілді сал-серілердіѕ де кґздіѕ жауын алатын сымбатты, асыл тўќымды жылќылары болєан. Естайдыѕ кґк аты мен їкілі домбырасы јншініѕ ќолќанаты болыпты деседі былайєы жўрт. Естайдыѕ Жјнјбіл атты ўлынан туєан їлкен немересі Зекен апа бїгінде сексеннен асќан. Соєан ќарамастан атасы туралы кґрген-білгенін, естігенін келелі басќосуларда, алќалы жиындарда їнемі сґз етіп отырады. Аќкґл-Жайылма ґѕірінде тўратын Зекен апаєа сјлем бере барєанымда: «Естайдыѕ домбырасы мен Ќорлан сыйлаєан жїзігі талай јѕгімеге арќау болды. Оны јркім јрќалай айтып, жўртты дїдјмал ойєа ќалдырды. Дегенмен, ел ішінде Естайдыѕ жеке заттары туралы арагідік ќана айтылады. Оныѕ меншікті кґк аты, жез самаурыны мен Алматыдан јкелген ќара чемоданы жайлы ешкім біле бермейді», деген болатын. Кезінде атам, Естайдыѕ

немере інісі Ќыздарбек те аќынныѕ кґк аты болєанын јѕгіме арасында жиі айтатын. - Атамыз жылќыќўмар еді. Ол барєан жерінен ат мінбей келмейтін. Ќазаќ ґнерін ќадірлейтін жўртшылыќ оєан їнемі осылай cый-сияпат кґрсететін. Атамныѕ меншікті кґк аты болды. Оны ґзінен басќа адам мінбейтін. Жануардыѕ кїтімімен де ґзі айналысатын. Жўмалап, айлап серілік ќўрып жол жїргенде кґк атты мініп кететін. Ерекше атап ґтерлігі, оны атама ешкім сыйлаєан жоќ. Ол біздіѕ їйдіѕ биелерінен туєан жануар. Атам оны тай кезінен бастап їйретіп, баптады. Арбаєа, шанаєа жекті. Жылќы малы адам секілді сезімтал келеді екен... Атам кґк атќа жекіген кездерінде жануар екі ќўлаєын ќайшылап, мїлги ќалатын. Бўл да бір Алла Таєаланыѕ шеберлігі шыєар, сірј. Атам сейіл ќўруєа аттанарда јкем Жјнјбіл јлгі кґк атты кїміс ермен ерттеп, јшекейлі јбзелдерініѕ барлыєын таєатын, - дейді Зекен апа.

Естай Беркімбайўлы кґк атты ерекше ќўрметтеген. 1941 жылы Ўлы Отан соєысына ер азаматтарымен ќатар жылќылардыѕ да алынєаны баршамызєа мјлім. Сол кезде ауылдыѕ жылпостары Есекеѕніѕ кґк атын жылќы жинаушылардыѕ ќолына тапсырып жібереді. Сїйікті жылќысынан ќол їзу Естайєа оѕай тїспейді. «Атам таѕ намазын оќып болып, кїндегі јдетінше жїзін ќўбылаєа бўрып, Ќўран оќитын. Бес уаќыт намазын ќаза жібермейтін еді, жарыќтыќ. Бір кїні бізбен бірге таѕєы шай ішіп отырєан ол Павлодар ќаласына жол жїретінін мјлімдеді. Мўныѕ себебін сўрамадыќ. Сґйтсек, Естай атамыз Павлодар ќаласындаєы облыстыќ јскери бґлімге барыпты. Бґлім бастыќтарына ґзін таныстырєан ол шаруасын баяндайды. Олардан кґк атты ґзіне ќайтарып берулерін ґтінеді. Республикаєа танымал атаќты адамныѕ ґтінішін жерде ќалдырмаєан басшылар кґк атты иесіне тапсырады. Атам оны ауылєа мініп келгенде їлкен той болєаны јлі есімде. Сонда жануардыѕ жал-ќўйрыєын кїзеп тастапты. Дјл осы бейне санамда ерекше саќталып ќалыпты», - дейді ґткен кїндерді саєынышпен еске алєан Зекен апа. Кґк ат одан кейін де Естай аќынмен талай жерді аралайды. Небір ќиындыќтарды бастан ґткереді. Жануар кјріліктен емес, зорлыќтан ґледі. Бўл жайында Зекен апа: «Ол уаќытта руаралыќ тартыстар жиі болып тўратын. Біз тўратын Ќаражар ауылындаєы Ќанжыєалыдан тарайтын Алмашы мен Жуан етік (Жантай) аталардыѕ балалары ґзара ќырќысты. Сол кездегі ауылдыѕ шолаќ белсенділерініѕ бірі Зайырбай кґк атты атамыздан тартып алып, ќара жўмысќа жекті. Жылќы жарыќтыќ јбден арып, ќўр сїлдері ќалды. Бір кїні тїскі асымызды ішіп отыр едік, атамыз терезе жаќќа їѕілді. Сґйтсек, кґк ат екен аяќтарын зорєа басып, сїйретіліп келіп тўрєан. Атам асын тездете ішіп, далаєа шыќты. Сол аралыќта кґк аттыѕ демі де їзілді. Оныѕ ґлімі баршамыз їшін ќаралы ќазадай тиді», - деген болатын. Естай аќын сенімді серігінен осылай айырылып еді. Ќызєаныш, кґре алмаушылыќ ќашанда таланттардыѕ тїбіне жеткен. Ґкінішті-аќ. Ал јнші Естай болса, јйгілі Жаяу Мўсаныѕ басынан ґткен оќиєаны ќайталады. Сірј, мўндай ќиындыќтар ўлы адамдардыѕ басында єана болатын шыєар. Фархат ЈМІРЕНОВ.


САРЫАРҚА САМАЛЫ

10

www.saryarka-samaly.kz

ШЕШІМ

Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде 2012 жылғы 6 қаңтарда №3196 арқылы тіркелді.

Павлодар облыстық мәслихатының

ШЕШІМІ

(ІV сайланған ХL cессиясы) №402/40 Павлодар қаласы 2011 жылғы 6 желтоқсан

ПАВЛОДАР ОБЛЫСЫ БОЙЫНША 2012 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН ЖЕРҮСТІ СУ КӨЗДЕРІНІҢ РЕСУРСТАРЫН ПАЙДАЛАНҒАНЫ ҮШІН ТӨЛЕНЕТІН ТӨЛЕМАҚЫ МӨЛШЕРЛЕМЕЛЕРІ

1 1 2

Арнайы су пайдалану түрлері

Өлшем бірлігі

2 Тұрғын үй-пайдалану және коммуналдық қызметтер Өнеркәсіп, жылу энергетикасын қоса алғанда

3 1000 текше метр 1000 текше метр 1000 текше метр 1000 текше метр өнімнің тоннасы

3

Ауыл шаруашылығы

4

Су көздерінің суын пайдаланатын тоған шаруашылықтары Су көздерінің суын пайдаланбай тоғандарда балық өсірумен айналысатын балық шаруашылықтары Су көліктері

5 6

Ірі мал (ІММ,жылқы) Ұсақ мал (қой) Ұсақ мал (ешкі) Жас мал

1

1

1

Павлодар облыстық мәслихатының (IV сайланған XL сессиясы) 2011 жылғы 6 желтоқсандағы №403/40 шешіміне 2 қосымша

БАЯНАУЫЛ МҰТП БОЙЫНША 2012 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН ОРМАН ҰЙЫМДАСТЫРУ ҮШІН ТӨЛЕНЕТІН ТӨЛЕМАҚЫ МӨЛШЕРЛЕМЕЛЕРІ

Павлодар облыстық мәслихатының (IV сайланған ХL сессияcы) 2011 жылғы 6 желтоқсандағы №402/40 шешіміне қосымша

Р/с №

2. Мал бағу 1 бас 463 596 1 бас 116 149 1 бас 405 522 1 бас 232 298 3. Омарталардың орналасуы Ара ұясын құру 1 ара 827 1064 ұясы 4. Қосымша ағаш ресурстарын дайындау Қайың сабағы 1 кг 32 35 5. Мәдени – сауықтыру, ғылыми – зерттеулік мақсаттарында МОҚ аймағын ұзақ мерзімде пайдалануға төлемақы мөлшерлемесі Мәдени – сауықтыру, ғылыми – 1 га 413 532 зерттеулік мақсаттарында 6. Рекреациондық, спорттық, туристік, мақсаттарда МОҚ аймағын ұзақ мерзімде пайдалануға төлемақы мөлшерлемесі 1 га 1185 1513 Рекреациондық, туристік, спорттық мақсатта

1 2 3 4 1

Павлодар облысы бойынша 2012 жылға арналған жерүсті су көздерінің ресурстарын пайдаланғаны үшін төленетін төлемақы мөлшерлемелері туралы Қазақстан Республикасының 2008 сурстарын пайдаланғаны үшін төленетін жылғы 10 желтоқсандағы «Салық және төлемақы мөлшерлемелері көрсетілген шешімнің қосымшасына сәйкес бекітілсін. бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi 2. Осы шешiмнiң орындалуын бақылау төлемдер туралы» кодексінің (Салық кодексі) 487-бабына, 2003 жылғы облыстық мәслихаттың экология және ортаны қорғау мәселелерi 9 шілдедегі «Қазақстан Республикасының қоршаған жөнiндегi тұрақты комиссиясына жүктелсiн. Су кодексі» 38-бабының 5)тармақшасына, 3. Осы шешiм алғаш рет ресми Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жарияланғаннан кейін он күнтізбелік күн жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзін- өткен соң қолданысқа енгізіледі. өзі басқару туралы» Заңы 6-бабының Сессия төрағасы Н.Шабрат 5-тармағына, сәйкес Павлодар облыстық Облыстық мәслихаттың хатшысы мәслихаты ШЕШIМ ЕТЕДI: Р.Гафуров 1. Павлодар облысы бойынша 2012 жылға арналған жерүсті су көздерінің ре-

№ т/н

Атауы

1

2

теңге 4

1000 т.км

тиын 5 76,73

62,12 62,12 155,91 8, 52

Павлодар облысы бойынша 2012 жылға арналған ормандарды пайдаланғаны үшін төленетін төлемақы мөлшерлемелері туралы паркі бойынша 2012 жылға арналған орман ұйымдастыру үшін төленетін төлемақы мөлшерлемелері 2 қосымшаға сәйкес; 3) Мемлекеттік орман табиғи резерваты «Ертіс орманы» бойынша 2012 жылға арналған орман ұйымдастыру үшін төленетін төлемақы мөлшерлемелері 3 қосымшаға сәйкес бекітілсін. 2. Осы шешімнің орындалуын бақылау облыстық мәслихатының экология және қоршаған ортаны қорғау мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсін. 3. Осы шешім алғаш рет ресми жарияланғаннан кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Сессия төрағасы Н.Шабрат Облыстық мәслихаттың хатшасы Р.Ғафуров

Павлодар облыстық мәслихатының (IV сайланған XL сессиясы) 2011 жылғы 6 желтоқсандағы №403/40 шешіміне 1 қосымша

ПАВЛОДАР ОБЛЫСЫНЫҢ ТАБИҒИ РЕСУРСТАР ЖӘНЕ ТАБИҒАТ ПАЙДАЛАНУДЫ РЕТТЕУ БАСҚАРМАСЫНЫҢ ОРМАНДАР МЕН ЖАНУАРЛАР ӘЛЕМІН ҚОРҒАУ ЖӨНІНДЕГІ МЕМЛЕКЕТТІК МЕКЕМЕЛЕР БОЙЫНША 2012 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН ОРМАН ҰЙЫМДАСТЫРУ ҮШІН ТӨЛЕНЕТІН ТӨЛЕМАҚЫ МӨЛШЕРЛЕМЕЛЕРІ

1

4

5

-

945

2. Мал бағу 1 бас 1 бас 1 бас 1 бас

-

588 147 515 294

1 2 3 4

Ірі мал (ІММ,жылқы) Ұсақ мал (қой) Ұсақ мал (ешкі) Жас мал

1

Ара ұясын құру

1

Қарағай сабағы

1

5. Мәдени – сауықтыру, ғылыми – зерттеулік мақсаттарында МОҚ аймағын ұзақ мерзімде пайдалануға төлемақы мөлшерлемесі Мәдени – сауықтыру, 1 га 525 ғылыми – зерттеулік мақсаттарында

(IV сайланған XL сессиясы) №403/40 Павлодар қаласы 2011 жылғы 6 желтоқсан

1

3 1. Шөп шабу 1 гектар

Шабындыққа пайдаланатын жерлер

220,46

ШЕШІМІ

№ т/н

2012 жылғы бірлік үшін төлемақы мөлшерлемесі (теңге)

1

Павлодар облыстық мәслихатының

2011 жылғы бірлік үшін Өлшем төлемақы Атауы бірлігі мөлшерлемесі (теңге) 2 3 4 1. Шөп шабу Шабындыққа пайдаланатын жер1 гектар 744 лер

Өлшем бірлігі

2011 жылғы бірлік үшін төлемақы мөлшерлемесі (теңге)

Мөлшерлемелер

Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде 2012 жылғы 6 қаңтарда №3197 арқылы тіркелді.

Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 шілдедегі «Қазақстан Республикасының Орман кодексі» 14-бабының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзінөзі басқару туралы» Заңы 6-бабының 5-тармағына сәйкес Павлодар облыстық мәслихаты ШЕШІМ ЕТЕДІ: 1. Мыналар: 1) Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының ормандар мен жануарлар әлемін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемелер бойынша 2012 жылға арналған орман ұйымдастыру үшін төленетін төлемақы мөлшерлемелері 1 қосымшаға сәйкес; 2) Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи

17 қаңтар, сейсенбі, 2012 жыл

1

3. Омарталардың орналасуы 1 ара ұясы

1050

4. Қосымша ағаш ресурстарын дайындау 1 кг -

58

6. Рекреациондық, спорттық, туристік, мақсаттарда МОҚ аймағын ұзақ мерзімде пайдалануға төлемақы мөлшерлемесі 1 га 5547 Рекреациондық, туристік, спорттық мақсатта Павлодар облыстық мәслихатының (IV сайланған XL сессиясы) 2011 жылғы 6 желтоқсандағы №403/40 шешіміне 3 қосымша

«ЕРТІС ОРМАНЫ» МОТР БОЙЫНША 2012 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН ОРМАН ҰЙЫМДАСТЫРУ ҮШІН ТӨЛЕНЕТІН ТӨЛЕМАҚЫ МӨЛШЕРЛЕМЕЛЕРІ № т/н

Атауы

1

2

2011 жылғы бірлік үшін Өлшем төлемақы бірлігі мөлшерлемесі (теңге) 3

1

Шабындыққа пайдаланатын жерлер

1. Шөп шабу 1 гектар

1 2 3 4

Ірі мал (ІММ,жылқы) Ұсақ мал (қой) Ұсақ мал (ешкі) Жас мал

2. Мал бағу 1 бас 1 бас 1 бас 1 бас

1

Ара ұясын құру

1

Қарағай сабағы

2012 жылғы бірлік үшін төлемақы мөлшерлемесі (теңге) 5

1

958

1

2012 жылғы бірлік үшін төлемақы мөлшерлемесі (теңге)

4

5

-

731

-

454 114 398 227

3. Омарталардың орналасуы 1 ара ұясы 4. Қосымша ағаш ресурстарын дайындау 1 кг -

812

42

5. Мәдени – сауықтыру, ғылыми – зерттеулік мақсаттарында МОҚ аймағын ұзақ мерзімде пайдалануға төлемақы мөлшерлемесі Мәдени – сауықтыру, ғылыми – 1 га 406 зерттеулік мақсаттарында 6. Рекреациондық, спорттық, туристік, мақсаттарда МОҚ аймағын ұзақ мерзімде пайдалануға төлемақы мөлшерлемесі 1 га 1601 Рекреациондық, туристік, спорттық мақсатта


САРЫАРЌА САМАЛЫ

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл

ХАБАРЛАМА Оќыѕыз, ќызыќ!

ЕЅ ЇЛКЕН ЖЇК КҐЛІГІ

турбодизель їлгісі. Ќозєалтќыштыѕ ќуаты 3546 а.к. болса, айналу жиілігі 13771 Нм-єа теѕ. БелАЗдыѕ жанар-жаєармай саќтау багініѕ кґлемі 4375 л.

Бїгінгі јѕгімеміз јлемдегі еѕ їлкен жїк кґліктері жайлы болмаќ. Ґлшемі бойынша еѕ їлкен кґлік атаєына Caterpillar 797B ие. Бўл кґлік карьерлі самосвал типті машиналардыѕ ќатарына жатады. Еѕ їлкен кґліктердіѕ ќатарына «Ван Холлдыѕ» жедел жјрдем кґлігі, Джей Орбергтіѕ лимузині Bugatti Type 41 «La Royale» мен Knight V джипі кіріп отыр. Їлкен кґліктердіѕ ќатарына Liebherr компаниясыныѕ ґнімі де кіреді. Осы кґлік жїк кґтеру кґрсеткіші бойынша јлемде бірінші орынды иеленеді. Liebherr T282B карьерлі жўмыстарды атќаруєа арналєан кґліктіѕ ўзындыєы 14,5 м ќўрайды, салмаєы 222 т. T282B-ныѕ биіктігі 7,4 м болса, ені 9 м. Осы кґлік ґз салмаєынан 1,5 есе кґп жїкті тасымалдай алады. Liebherr T282B арнайы тапсырыс бойынша Канада, Австралия, Африка елдерініѕ карьерлеріне арналып жасалєан. Liebherr T282B јлемдегі еѕ їлкен кґліктердіѕ бірі бола тўра еѕ ќуатты машиналар тобына еркін кіре алады. Бўл самосвал ќозєалтќыш ќуаты 3650 а.к. болатын 20 цилиндрлі ќозєалтќышпен жабдыќталады. Ќозєалтќыштыѕ салмаєы - 10,5 т. Ќозєалтќыштыѕ кґлемі 90 л. болса, жанар-жаєармай багыныѕ сыйымдылыєы 4730 литрді ќўрайды. Жїк кґтеру кґрсеткіші бойынша еѕ їлкен кґліктер тізімініѕ їшінші сатысында бјрімізге белгілі БелАЗ 75600 орналасќан. Кґліктіѕ толыќ массасы 560 тоннаны ќўрайды. БелАЗ 75600 салмаєы 320 т жїкті тасымалдай алады. Ќозєалтќыш кґлемі 77,6 литрді ќўрайтын кґлік Cummins компаниясыныѕ QSK78

НОУТБУК ҐЗІН ЎРЛАП КЕТКЕН АДАМДЫ ЎСТАП БЕРДІ Англияныѕ Сомерсет графтыєында ноутбук ўрлаєан адамды компьютерлік ќондырєыныѕ ґзі ўстап берді. Ноутбуктаєы баєдарлама ќожайыныныѕ электронды поштасына ґзі тўрєан мекенжай туралы мјліметті жјне ўрыныѕ суретін жолдаєан. Аймаќтыќ полиция басќармасыныѕ хабарлауынша, портативті компьютерде Prey із кесу ќўрылєысыныѕ баєдарламасы орнатылєан. Иесі – студент ќыз мїлкі ќолды болєанын сезген бойда ќўрылєымен баєдарламаны іске ќосады. Сол кезде ќожайынныѕ электронды поштасына ноутбук орналасќан мекенжай туралы мјлімет келіп тїседі. Сонымен бірге, компьютердіѕ айналасындаєы ортаныѕ бейнелері де алынады. Полицейлер поштаєа келген бейнелердіѕ арасынан 19 жастаєы ўры Растин Халаджидіѕ ўйыќтап жатќан кезіндегі суретін кґреді. Бейне сјтті тїсіріліп, жґнелтілген. Жуырда графтыќтыѕ соты бўл істі ќарауды тоќтатты. Ўрыєа ќоєамдыќ жўмыстарды орындау жјне коменданттыќ саєат тјртібін саќтау жазасы кесілді.

(21)

32-36-82

Павлодар облысыныѕ јкімдігі Павлодар облысыныѕ денсаулыќ саќтау басќармасыныѕ “Екібастўз ќаласыныѕ №1 поликлиникасы” коммуналдыќ мемлекеттік ќазыналыќ кјсіпорыны Павлодар облысы јкімдігініѕ 2011 жылєы 28 желтоќсандаєы “Денсаулыќ саќтау саласында кјсіпорындарды ќайта ќўрудыѕ кейбір мјселелері туралы” №277/10 Ќаулысыныѕ негізінде шаруашылыќ жїргізу ќўќыєындаєы “Екібастўз ќаласыныѕ №1 емханасы” коммуналдыќ мемлекеттiк кјсiпорны болып ќайта ќўрылу жолымен ґзініѕ ќайта ќўрылуы туралы барлыќ несие берушілер мен мїдделі тўлєаларды хабар етеді. Барлыќ талаптар мен наразылыќтарыѕызды хабарлама жарияланєан кїннен бастап бір ай мерзім ішінде келесі мекенжай бойынша ўсынуларыѕызды сўраймыз: 141202, Ќазаќстан Республикасы, Павлодар облысы, Екібастўз ќаласы, Торайєыров кґшесі, 20 тел (факс) 77-13-17.

«ЛесСтройКомплект» ЖШС, СТН 451500236525, заѕды мекенжайы: Павлодар ќ, Энгельс 85/1. кґш, 2 їй, конкурстыќ басќарушысы Астана ќ, И.Ќўтпанов кґш, 4 їй, мекенжайы бойынша тўрєан борышкердіѕ мїлкін (активтерін) баєалау бойынша ќызметті сатып алу жґніндегі конкурсты жариялайды. Борышкердіѕ мїлкі (активтері) ќўрамына: МАЗ 953000-010, 4505SC кіреді. Конкурсќа ќатысу їшін ґтінімдер осы хабарламаны жариялаєан кїннен бастап он бес жўмыс кїні ішінде Павлодар ќ. Дерибас кґш, 19-302, тел. 8 (7182) 508093 мекенжайы бойынша 9.00-ден бастап 18.00-ге дейін ќабылданады, тїскі їзіліс 13.00-ден бастап 14.00-ге дейін. Конкурсты ўйымдастыру бойынша шаєымдар «ЌР ЌМ Дјрменсіз борышкерлермен жўмыс комитетініѕ «Ертіс» ґѕіраралыќ департаменті» ММ Павлодар облысы бойынша филиалы Павлодар ќ., Жеѕіс алаѕы, 5а, каб.315, тел: 8 (7182) 32-34-57 мекенжайы бойынша 9.00–ден бастап 18.30єа дейін ќабылданады, тїскі їзіліс 13.00-ден бастап 14.30-єа дейін, эл.пошта: knd_pavl@at.minfin.kz

Павлодар облысыныѕ денсаулыќ саќтау басќармасы 140002 Павлодар ќ., 1 Мамыр кґшесі, 7 їй, kense.dz@pavlodar.gov.kz. Республикалыќ бюджет трансферттер есебінен ќаржыландырылатын тегін медициналыќ кґмекке кепілдік берілген кґлемін кґрсету бойынша медициналыќ ќызметтерге 2012 жылєа арналєан сатып алуды ґткізу туралы хабарлама. Медициналыќ кґмек тїрлері бойынша: 1. Дјрігерге дейінгі медициналыќ кґмек. 2. Білікті медициналыќ кґмек. 3. Бастапќы медициналыќ-санитарлыќ кґмек. 4. Медициналыќ-јлеуметтік кґмек. Медициналыќ кґмектіѕ нысандары бойынша: 1. Стационарлы кґмек - наркологиялыќ диспансерлерде, 2. Стационарды алмастыратын кґмек - наркологиялыќ диспансерлерде, 3. Есірткіге тјуелді аурумен ауыратын тўлєаларєа арналєан ауыстырмалы терапия жїргізу. 4. Денсаулыќ саќтаудыѕ мамандандырылєан ўйымдарында онкологиялыќ науќастарєа стационарлы, стационарды алмастыратын жјне амбулаторлы емханалыќ медициналыќ кґмек кґрсету. 5. Онкологиялыќ науќастарды иммуногистохимиялыќ зерттеумен ќамтамасыз ету. 6. Сјулелі терапиямен ќамтамасыз ету.

11

ЕРКЕКТЕР НЕГЕ АЗ ҐМІР СЇРЕДІ? Мына бір ќызыќты ќараѕыз, мамандардыѕ зерттеулері бойынша, Кавказ жјне Орта Азия елдерімен салыстырмалы тїрде ќараєанда еркектер мен јйелдер арасындаєы ґмір сїру жјне жас алшаќтыєы жґнінен Ќазаќстан бірінші орын алатын кґрінеді. Осыєан байланысты біздіѕ елімізде зерттеу жўмыстарын жїргізген профессор Мишель Гийо Ќазаќстан јйелдері ќазіргі уаќытта еркектерге ќараєанда, он жыл ўзаќ ґмір сїретінін дјлелдеп шыќќан. Дегенмен, оны таѕдандыратын жайттар да баршылыќ екен. – Јлемдік жїйе бойынша ерлер мен јйелдер арасындаєы орташа ґмір сїру ўзаќтыєы 4-5 жылды ќўрайды,дейді ЌР Статистика агенттігініѕ демография жјне јлеуметтік департаменті директорыныѕ орынбасары Ерболат Мўсабек. Ќазаќстанда бўл кґрсеткіш осыдан екі жыл бўрын 12 жылды ќўраєан еді, биылєы жылы бўл кґрсеткіш 10 жасќа дейін ќысќарды. Мамандардыѕ аќпаратына ќараєанда, бїгінгі кезде Ќазаќстан Республикасында ерлердіѕ орташа ґмір сїру ўзаќтыєы 63,5, ал јйелдердікі 73,2 жасты ќўрайды. Дегенмен, бір ќуантатыны, профессор Мишель Гийо балалар мен жасґспірімдер арасындаєы ґлім-жітім азайып келе жатќанын айтады. Бўл - Орта Азия мен ТМД арасындаєы еѕ тґменгі кґрсеткіш.

Материалдар интернет мјліметтері бойынша јзірленді.

Р.Е.Ибраева ЖК жойылуына байланысты (СТН 451810734273) барлыќ шаєымдар хабарландыру жарияланєан кїннен бастап 1 ай ішінде ќабылданады.

ЖАРНАМА

www.saryarka-samaly.kz

Ќызметтер Павлодар облысыныѕ емдеуалдын алу ўйымдарында кґрсетілу керек. Сатып алуєа ќатысу їшін тапсырыстар Павлодар ќаласы, 1 Мамыр кґшесі, 7, №15/ 1 кабинет мекенжайы бойынша Павлодар облысы денсаулыќ саќтау басќармасында јлеуетті тасымалдаушылармен ўсынылады, сатып алуєа ќатысу їшін тапсырыстарды ќабылдауєа жјне тіркеуге жауапты – экономика жјне бюджеттік баєдарламаларды жоспарлау бґлімініѕ жетекші маманы Ю.С.Лобастова. Сатып алуєа ќатысу їшін тапсырыс берудіѕ соѕєы мерзімі 2012 жылєы 19 ќаѕтар саєат 12.00-ге дейін. Сатып алуєа ќатысу їшін тапсырыстар Павлодар ќаласы, 1 Мамыр кґшесі, 7, №15/ 1 кабинет мекенжайы бойынша 2012 жылы 20 ќаѕтар саєат 11.00 ќаралатын болады. Сатып алуєа тегін медициналыќ кґмек кґрсету бойынша медициналыќ ќызметті сатып алуды ўйымдастыру жјне ґткізу Ережелерінде кґрсетілген медициналыќ ќызметті јлеуетті тасымалдаушыєа ќойылатын талаптарєа жауап беретін барлыќ јлеуетті тасымалдаушыларєа рўќсат етіледі.

ЌОСЫМША АЌПАРАТТЫ ЖЈНЕ АНЫЌТАМАНЫ 8 (7182) 55-77-82, 55-19-33 ТЕЛЕФОНДАРЫ БОЙЫНША АЛУЄА БОЛАДЫ.

Тілеуленов Рустам Ќаыйрболатўлы, Тілеуленова Ќарлыєаш Ќайырболатќызы, Тілеуленова Јсия Ыбырайќызыныѕ атына 1992 жылдыѕ 23 желтоќсанда берілген Павлодар ќаласы, Кутузов кґшесі, 3/1 їй, 62 пјтерді №10327 жекешелендіру келісімшарты жоєалуына байланысты жарамсыз деп танылсын. (2)

«ПАВЛОДАР ОБЛЫСЫНЫЅ ДЕНСАУЛЫЌ БАСТАУ БАСЌАРМАСЫ» ММ-І облыстыќ жјне республикалыќ бюджет ќаражатынан 2012 жылєа амбулаториялыќ деѕгейде медициналыќ кґмектіѕ кепілді кґлемін кґрсету їшін дјрілік заттармен тегін ќамтамасыз етуге фармацевтикалыќ ќызметті сатып алу тендерін ґткізетінін хабарлайды (дјрілік заттар мен медициналыќ баєыттаєы бўйымдардыѕ тізімі жјне толыќ аќпарат тендерлік ќўжатта кґрсетілген). 2012 жыл бойы дјрілік заттар жјне медициналыќ баєыттаєы бўйымдар Павлодар облысыныѕ азаматтарымен тікелей тегін жјне жеѕілдікпен босатуєа арналєан рецепттерді кґрсеткенде бґлшектеп сату дјріханалары арќылы босатылады. Тендерге тендерлік ќўжатта кґрсетілген талаптарєа сјйкес келетін барлыќ јлеуетті жеткізушілер ќатыса алады. Тендерлік ќўжаттыѕ пакетін 2012 жылдыѕ 6-ші аќпан сає.12.00 дейін, Павлодар ќаласы, 1 Мамыр кґшесі, 7 їй, 4-ші кабинет немесе электрондыќ пошта бойынша zhabagina.dz@pavlodar.gov.kz алуєа болады. Тендерлік хаттамалар 2012 жылдыѕ 7-ші аќпан кїні, саєат 10.00-ге дейін ќабылданады. Тендерлік хаттамалар конверттері 2012 жылдыѕ 7-ші аќпан кїні, саєат 12.00-де, Павлодар ќаласы, 1 Мамыр кґшесі, 7 їй, мјжіліс залында ашылады. Јлеуетті жеткізушілер тендерлік хабарламалар конверттерініѕ ашылуы кезінде ќатысуына болады. Ќосымша аќпаратты жјне аныќтаманы 8 (7182) 51-22-66 телефоны бойынша алуєа болады.

Борышкердіѕ мїлкін (активтерін) баєалау бойынша ќызметті сатып алу жґніндегі конкурсты ґткізу туралы аќпараттыќ хабарлама Агрокомбинат «Достыќ» ЖШС, мекенжайы Ќазаќстан, Павлодар облысы, Аќсу ќ. Достыќ ауылы СТН 451400210935 конкурстыќ басќарушысы Ќазаќстан, Павлодар облысы, Аќсу ќ. Достыќ ауылында, борышкердіѕ мїлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттыќтыѕ жїргізілетіндігі туралы хабарлайды, ол Ќазаќстан, Павлодар облысы, Аќсу ќ. Достыќ ауылында 8 аќпан 2012 жылы саєат 11.00 ґткізіледі. Борышкердіѕ негізгі ќызмет тїрі - мал шаруашылыєы, ауыл шаруашылыєы ґнімдерін ґѕдеу жјне сату, шошќа еті. Мїлік сауда-саттыќќа екi лотпен ќойылады. Лот №1 -негізгі ќўралдар, саны 9 бірлік, ТМЌ (ќорлар) саны 125 бірлік, шошќа кешені, Агрокомбинат «Достыќ» ЖШС-ніѕ «Достыќ Агро и К» ЖШС жарєылыќ капиталындаєы ќатысу їлесі 90% мґлшерінде. Сауда јдісі–голландиялыќ. Лоттыѕ бастапќы баєасы – 272 155 397 теѕге, лоттыѕ еѕ аз баєасы-бастапќы баєаныѕ 95% - 13 607 770 теѕге. Лот №2 – бетонды-саѕылаулы едендердіѕ ґндірісініѕ ќондырєылары. Сауда јдісі–голландиялыќ. Лоттыѕ бастапќы баєасы – 8 247 587 теѕге, лоттыѕ еѕ аз баєасы-бастапќы баєаныѕ 90%- 824 758,7 теѕге. Кепілдік жарна ИИК KZO86010241000024580, «Ќазаќстан Халыќ банкі» АЌ, СТН 451500020790, БИК HSBKKZKX банк шотына лоттыѕ бастапќы баєасыныѕ еѕ тґменгi сомасыныѕ 10 % мґлшерінде тґленеді. Мїлікті сатудыѕ ерекше шарттары жјне сатып алушыларєа ќойылатын ќосымша талаптар: Ґтiнiмдер ќабылдау жјне саудасаттыќќа ќатысуєа тiлек бiлдiрушi тўлєаларды тiркеу осы хабарлама жарияланєан кїннен кейінгі кїннен бастап, Ќазаќстан, Павлодар обл., Аќсу ќ., Достыќ ауылы мекенжай бойынша жўмыс кїндері 10.00-ден бастап 17.00-ге дейін ќабылданады, тїскі їзіліс 13.00-ден бастап 14.00-ге дейін. Ґтiнiмдерді ќабылдау жјне сауда-саттыќќа ќатысушыларды тіркеу сауда-саттыќ басталєанєа дейiн бiр саєат бўрын аяќталады. Сауда-саттыќќа ќатысушы ретінде тіркелу їшін ќўжаттар ґзімен не їшінші тўлєаныѕ ґкілеттігі бойынша ґкілдігі тиісті тїрде ресімделген болса сауда-саттыќты ўйымдастырушыєа ўсынылады. Ќосымша аќпаратты Ќазаќстан, Павлодар обл., Аќсу ќ. Достыќ ауылы тел. 8(71837)41518, тел. Павлодар ќ. 8(7182) 61-49-04 мекенжайы бойынша алуєа болады. Конкурсты ўйымдастыру бойынша шаєымдар ЌР ЌМ дјрменсіз борышкерлермен жўмыс Комитетініѕ «Ертіс» ґѕіраралыќ департаменті ММ Павлодар облысы бойынша филиалы Павлодар ќ., Жеѕіс алаѕы к-сі, 5а, каб. 315, телефон 87182 32-01-40 эл.поштасы knd_pavl@at.minfin.kz мекенжайы бойынша 9.00-ден бастап 18.30-ге дейін ќабылданады, тїскі їзіліс 13.00-ден бастап 14.30-ге дейін. Электрондыќ мекенжайы: knd_pavl@at.minfin.kz (4)

ЕСКЕ АЛУ Баянауыл ауданы, Мјшћїр Жїсіп ауылыныѕ тўрєыны Кенжалин Мўрат Кјкімўлын саєынышпен еске аламыз. 2011 жылдыѕ желтоќсан айыныѕ 11-ші жўлдызында 54 жасына ќараєан шаєында дїниеден озєан Мўраттыѕ ќазасы ќабырєамызды ќайыстырды, шаѕыраєына орны толмас ґкініш јкелді. Ќадірлі дос, аяулы да ардаќты, аптал азамат еді. Мўратты сўм ажал арамыздан алып кеткеніне бір айдай уаќыт ґтсе де жан-жары Ќымбат пен балалары Сјбит, Єабит, Салтанат, Сымбат, Сјбина, Нўрєиса, Аружан, Аяулым, бірге оќып, сыйласып келе жатќан достары, жора-жолдастары ешќашан ўмытпайды. Оныѕ жарќын бейнесі жїрегімізде мјѕгіге саќталады. Болмысынан адамгершілік ќасиеті жоєары, досќа адал, еѕбекќор жолдасымыз Мўрат, ардаќты ата, адал жар бола білді. Артында ќалєан ўрпаєы мен зайыбына ўзаќ єўмыр, береке, баќыт тілейміз. Досымыз Мўратќа жатќан жеріѕ жарыќ, топыраєыѕ торќа болсын демекпіз.

2012 жылдыѕ 21 ќаѕтарында саєат 12.00-де Баянауыл ауданы, Мјшћїр Жїсіп ауылында марќўмныѕ рухына арналып Ќўран баєышталып, ас беріледі. Саєынышпен еске алушы: Ќайырзат ИСМАЄЎЛОВА.

Павлодар облысы јкімініѕ аппараты облыс јкімі аппараты јкімшілік-ќаржы бґлімініѕ инспекторы Ольга Петровна Шетлеге анасы Нина Михайловна Москаленконыѕ ќайтыс болуына байланысты ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.

«Ќазаќстан-Павлодар» телеарнасыныѕ ўжымы редактор Јйгерім Бозанбаеваєа јкесі Марат Халелўлыныѕ ќайтыс болуына байланысты ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

12

МІНБЕР

17 ќаѕтар, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

ОЌШАУ ОЙ

Ішкі істер басќармасыныѕ ардагері Тўрлыбеков Аманжол Сыздыќўлын

МЕНШІК ИЕСІ:

70 жасќа толуымен ќўттыќтаймыз! Кезекші редактор Жарќынбек АМАНТАЙЎЛЫ jarkynbekia@mail.ru

«Павлодар облысы јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесі

Ќўтты болсын 70 деген белесіѕ, Алып жїрген адамдардыѕ кемесін. Ќуанышыѕ ќойыныѕа сыймасын, Баќ пен дјулет басыѕызєа ўялап, Ўрпаєыѕ Сізді сыйласын. Кґрсетіп ќызыќ-ќуаныш, Шаттыќтыѕ јнін шырќаєын!

ЌАЙЫРШЫЛАР ЗИЯЛЫРАЌ ПА? Сјби кїнде атамыз бен јжеміздіѕ ертегісін, есейе келе бастарынан ґткен ќызыќты, шежірелі јѕгімесін тыѕдап ґскен ауыл баласымыз єой. Аќсаќалдар мен кґргенді жандар јѕгіме ґрбіткенде ќўлаќ аспай тўра алмаймыз. Жаќында бір ауылда бїгінгі ќазаќ тілі, ўлттыќ салт-сана, жастардыѕ тјрбиесі жґнінде сґз ќозєап отырєан ќариялардыѕ јѕгімесін тыѕдауымныѕ сјті тїсті. Бірі ќоєамдыќ ќызмет кґрсету орындары, соныѕ ішінде дїкен сатушыларыныѕ ґзі саудалап тўрєан дїниесініѕ ќазаќша атауын білмейтіндігін атап, мјселені осыдан бастап тїзетудіѕ маѕыздылыєын айтты. Келесісі – дуалдыѕ ќаќпасын ашуды ќазаќша айта алмаєан јйел адам туралы ашына сґйледі. Замандастарымен отырєан бір ќария біраз тыѕдап болєан соѕ: «Жуыќта кґше аралап келе жатыр едім, бір жас ќазаќ жігіті јлдебіреуді ана тілінде дауыстап боќтап жатыр екен. Јй, шіркін, бўрынєыныѕ шалдары кґкірегін керген ызасын бір босатып алушы еді єой, жаќсылап тўрып, дјл солай! Рахаттанып тўрып тыѕдадым. Кімге, не їшін тіл тигізіп жатќанын білмесем де, сол жігіттіѕ ќазаќша «тамаша» боќтаєанына риза болдым. Бїгінгі жастар ана тілінде сґйлемек тїгілі ќазаќша боќтай да алмай ќалды єой. . .», деп мысќылдай кїліп алды. «Рас-ау, ќазіргілердіѕ тіл ќатысќандарын естісеѕ, жаныѕ тїршігеді, орысша ќайдаєыны айтады, јрі екі сґзініѕ біріне былапыт ќосып сґйлейді»,- деп ќостады ќалєандары. Біраз ойланып отырып, «Ее, бўрынєы аќсаќалдардыѕ сол бір боќауыз сґздерін саєынамыз деп кім ойлаєан, бўл да кер заманныѕ белгісі шыєар», - деді јлгі аќсаќал. Рас, ана тілі – жауыр болєан таќырып. Алайда, тілдіѕ ќазіргі жаєдайы туралы, оныѕ ќасіреті турасындаєы јѕгіме тоќтамауы керек. Ол тоќтаєан кїні тіл де жойылады. Бїгінде јлемдік деѕгейдегі тілдердіѕ кейбірініѕ халі мїшкіл деп дабыл ќаєып жатќан елдер де бар емес пе?! Олардыѕ жанында ќазаќ тілініѕ жайы толєанарлыќ екені жасырын емес. . . Јлгі ќария јѕгімесін былайша сабаќтай тїсті: «Мен анау ќалаєа барєанда, мешіттіѕ алдында, базардыѕ маѕында жїретін ќайыршылардыѕ ґзі ќазаќша ќайыр сўраса, ќалтамдаєы барымды аямаймын. Ол сыєан болсын, орыс болсын, басќа болсын, мемлекеттіѕ тілінде сґйлеген соѕ жаныма жаќын. Мен їшін олар кейбір ґгейсаналы, ана тілін білмейтін ќандас азаматтармен салыстырєанда ќымбат. Ќазаќша сґйлегені ол елдіѕ елдігін, оныѕ тілін мойындаєаны. Кґше кезген ќаѕєыбас пен тіленшілердіѕ ґзініѕ ќайда жїргендігін білетіндігі ќуандырады», деп бір ќайырды. Жоєарыдаєы јѕгімелер мені де ойландырып тастады. Шынымен-аќ, мен кґріп жїрген кейбір зиялы азаматтар осылай ойласа єой! Осы жайттан соѕ кейінгі уаќытта елімізге белгілі бола бастаєан жас аќын Серік Сейтманныѕ: «Сенен асып сені ќашан жат ўќты, Сары мыспен салыстырма жаќўтты! Ана тілін білмейтўєын міскіннен, Ана тілде боќтайтын ўл баќытты» - деген жыр жолдары аузыма орала берді. Расында да мјдениеттіѕ шегіне жеттік, астымызда – ќымбат кґлік, їстімізде – жылтыраќ киім, тўратынымыз – зјулім баспана, біраќ, ана тілімізден маќрўм болсаќ, ќазаќша ќайыр сўрайтын ќайыршыдан кїніміз тґмен екен... Пікіріѕіз болса, www.saryarka-samaly.kz сайтындаєы «Ќойын дјптеріме» жолдаѕыз.

(Павлодар ќаласы) Павлодар облысы јкімдігі Павлодар облысы ішкі саясат басќармасыныѕ шаруашылыќ жїргізу ќўќыєындаєы «Аналитикалыќ аќпарат орталыєы» коммуналдыќ мемлекеттік кјсіпорны «Сарыарќа самалы» облыстыќ газеті

Ќўттыќтаушылар: жўбайы – Мараш, ќарындасы – Ќадиша, кїйеу баласы – Серік, балалары: Талєат, Мјдина, Мўрат, ќыздары: Салтанат, Тоєжан-Асхат, немерелері: Сјлима, Бибігїл, Мўса, жиені - Ясин. №6

ТЕЛЕФОН ЋЈМ ТЕЛІ-ТЕНТЕК ќызметкерлерініѕ ќолына тїсті. Ґкініштісі сол, жалєан аќпардыѕ салдарынан жїздеген адам јбігерге тїсіп, жалєан «жарылыстыѕ» алдын алу їшін ќаншама аќша шыєындалды. Осынау ебедейсіз факті бойынша аќпар беруші јйелге ќатысты ќылмыстыќ іс ќозєалып, тергеу амалдары жїзеге асырылыпты. Мўны бір деѕіз. Екінші оќиєа былайша ґрбиді: АП162/5 тїзеу мекемесінде жазасын ґтеп жїрген 26 жасар сотталушы ўялы телефоны арќылы «Павлодар ќаласындаєы Кутузов кґшесі 41-їй мекенжайында орын тепкен жјрмеѕке кешені аумаєына жарылєыш зат ќойылды» деп жалєан аќпар жеткізіпті. Осы аќпар бойынша тиісті органдардыѕ ќызметкерлері јжептјуір аумаќты алатын жјрмеѕке кешені маѕында тексерулер жїргізіп јлекке тїскен. Жалєан аќпардыѕ салдарынан келтірілген шыєын 200 мыѕ теѕгеге жуыќтайды екен. Елді їрейлендірген «телефон терроршысы» жедел јшкереленіп, жалєан аќпар бергеніне ќатысты ќылмыстыќ іс ќозєалєан. Бўл іс те жуырда соттыѕ ќарауына жіберілді. Ќадаєалаушы органныѕ хабарлауынша, 2011 жылы телефон арќылы жарылєыш зат ќойылды деген жалєан аќпар беруге ќатысты 4 ќылмыс тіркелген кґрінеді. Олардыѕ барлыєы бойынша кінјлі тараптар аныќталыпты. Автовокзал єимаратына жарылєыш зат ќойылды деп хабар тїсірген бір адам 1 жылєа бас бостандыєынан айырылып та їлгерді. Сондай-аќ, №9 лицей єимаратына жарылєыш ќондырєы орнатылды деп телефон арќылы дўєай сјлем жолдаєан таєы бір тўлєаєа ќатысты ќылмыстыќ іс сотпен ќаралып бітуге таяу болса керек. Телефон арќылы їрей јкелген телі мен тентектер тиісті жазасын алатынына кїмјн жоќ. Алайда, жалєан аќпар арќылы келтірілген шыєынныѕ орны ќаншалыќты толтырылуда? Ќысќасы, ойнаймын деп «отќа» тап болмаѕыз, аєайын!

Австрияныѕ Инсбрук ќаласында жасґспірімдер арасындаєы І ќысќы Олимпиада ойындарыныѕ алауы тўтанды. Инсбрук - аќ Олимпиаданы їшінші рет ќабылдап отырєан тарихтаєы тўѕєыш ќала. Бўєан дейін осындай деѕгейдегі жарыстар 1964 жјне 1976 жылдары ґтті. Бўл жолы олимпиада алауын тўтандыру ќўрметі австриялыќ тау шаѕєышысы, жылдамдыќпен тїсуден 1964 жылєы Олимпиада чемпионы Эгон Циммерманєа берілді. 22 ќаѕтарєа дейін жалєасатын жарыстар баєдарламасында жїлделердіѕ 63 жиынтыєы ойнатылады. Жарысќа 14 пен 18 жас аралыєындаєы ќыз-жігіттер ќатысуда. Дїбірлі доданыѕ баєдарламасына тау шаѕєысы, бобслей, керлинг, конькимен жїгіру, шаѕєы ќоссайысы, шаѕєы жарысы, фристайл, тўєырдан шаѕєымен

Бас редакторы А.Ј.ЈБІШЕВ Газет Ќазаќстан Республикасыныѕ Мјдениет жјне аќпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 25.12.2009 ж. №10573-Г кујлігі берілген

Басылым Ќазаќстан Республикасы жјне Ресейдіѕ Омбы, Новосібір облыстары, Алтай ґлкесі жјне Монєолияныѕ Баян-Ґлгей аймаєына тарайды. ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ЌЎРМЕТ БЕЛГІСІ» ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. Коммуналдыќ мемлекеттік кјсіпорныныѕ мекенжайы: Павлодар ќаласы, Ак.Марєўлан кґшесі, 102-їй, e-mail:kense-cai@mail.ru

Кјсіпорынныѕ Интернеттегі мекенжайы: www.aimak-ainasy.kz Редакцияныѕ мекенжайы: 140000, Павлодар ќаласы, Ленин кґшесі, 143 їй. Теле/факс 61-80-15

E-mail: s_samaIy@maiI.ru

Біздіѕ сайт: www.saryarka-samaly.kz Газеттіѕ нґмірі «Сарыарќа самалыныѕ» компьютер oрталыєында теріліп, беттелді.

Бас редактордыѕ орынбасарлары – 61-80-23, 61-80-18. Жауапты хатшы - 61-80-19 Јлеуметтік мјселелер: саясат, заѕ, јдебиет 61-80-23; Денсаулыќ, мјдениет, білім, имандылыќ, «Айналайын», «ЖАС times» - 61-80-17 Экономика 61-80-37; Ауыл шаруашылыєы, тўрєын їй мјселесі 61-80-18; Тіл, спорт - 61-80-20 Жарнама бґлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 32-36-82, 32-09-31;

Маркетинг жјне тарату бґлімі 32-09-89.

Р.ЈДІЛЄАЗЫ. Газет аптасына їш рет шыєады, апталыќ таралымы 44077 дана, бїгінгі кґлемі 3 б.т.

СПОРТ ЖАЅАЛЫЌТАРЫ

ТЎЅЄЫШ ОЛИМПИАДАНЫЅ КЇМІС ЖЇЛДЕГЕРІ

Телефоны 32-20-11

Телефоны 61-80-15

ЌЎЌЫЌ

Істерге іс, ўрынарєа ќара таппай ерігіп жїрген кейбір замандастарымыз айдыѕкїнніѕ аманында ел-жўртты јбігерге тїсіруді «керемет ќойылым» деп санайтын болса керек. Јѕгіме - «телефон терроршылары» жайында. Телефон арќылы «ана жерге жарылєыш зат ќойылды» деген ќатерлі аќпараттарды таратушылар негізінен «іші пысќан» балалар деп топшылайтынымыз рас. Ґкінішке ќарай, мўндай аќпар таратушылардыѕ дені аќыл-есі толысќан азаматтар екендігі аныќталып отыр. Павлодар ќалалыќ прокуратурасыныѕ мјлімдеуінше, телефон арќылы хабарласып, «жарылєыш зат ќойылды» деген жалєан аќпар беру фактісіне ќатысты 2 ќылмыстыќ іс таяуда ќалалыќ ќылмыстыќ соттыѕ ќарауына жґнелтіліпті. Ќалаєа ќарасты Ленин кентінде тўратын 24 жастаєы јйел алкогольді ішімдікке сылќия тойып алып, ґзініѕ ўялы телефоны арќылы полицияныѕ «102» операторын теріп, «Тергеу абаќтысыныѕ мекемесіне жарылєыш зат ќойылды» деп дўєай сјлем айтыпты. Ішімдік ішіп, есі кеткен келіншек аз уаќытта полиция

Директоры Н.С.ТЫШЌАНОВА

Баспа индексі 65441.

РАКОВ ПЕН ИССАНОВА ЖАРАДЫ

секіру, шанамен жарысу, мјнерлеп сырєанау, сноубординг, скелетон, шорт-трек, хоккей сияќты ќысќы спорттыѕ 15 тїрі еніп отыр. Ќазаќстаннан бўл бјсекеге спорттыѕ 10 тїрі бойынша Алматыдаєы Балуан Шолаќ спорт кешенінде 36 спортшы ќатысып отыр. Жарыс басталєаны сол еді, дзюдодан јлемдік шеберлер турнирі аяќталды. Инсбрук ќаласынан сїйінші Жїлде ќоры 200 мыѕ АЌШ долларын ќўрайтын жаѕалыќ та келіп жетті. Биатлоннан бўл турнирде жер шарыныѕ 42 елінен келген 130 ќыздар арасындаєы спринттік балуан баєын сынады. Екі кїн бойы јлем бјйгеде ќазаќстандыќ Галина жўртшылыєы кґз тіккен айтулы дода барысында Вишневская кїміс медальєа ќол ќазаќстандыќ дзюдошылар да олжалы болды. Ел жеткізді. Алтын неміс Франсиска спортшылары бір алтын жјне бір ќола жїлдені Пройсќа бўйырса, ќола ресейлік ќоржынєа тоєытты. Атап айтќанда, Максим Раков Кльяна Кайшеваныѕ еншісінде. алтын иеленсе, ќола жїлде 2009 жылєы Азия Галина бізге тўѕєыш Олимпиаданыѕ чемпионы Гїлжан Иссановаєа бўйырды. Максим жїлдесін сыйлаєан алєашќы финалєа дейін Баттулга Темулен (Моѕєолия), грузин Леван Жоржалиани, жапон Анаи Такамаси сынды спортшы ретінде тарихќа енбек. Жасґспірімдер арасындаєы спортшылардан айласын асырєан болатын. Ал І ќысќы Олимпиада ойындары шешуші кезеѕде голландиялыќ Генк Кролдан басым ќазаќстандыќ хоккейшілер їшін тїсті. Ерекше атап ґтерлігі, аталмыш халыќаралыќ сјтсіз басталды. Ќазаќстандыќ хоккейші ќыздар алєашќы ойынын турнир барысы туралы јлемніѕ 140 елінде жарыс ќожайындарымен ґткізіп, 1:8 телехабар таратылды. Жарысќа ќатысќан есебімен ўтылып ќалды. Ќазаќстан балуандардыѕ арасында 9 Олимпиада чемпионы ќўрамасы келесі ойындарын жјне Јлем чемпионаттарыныѕ 37 жеѕімпазы болды. Швеция, Словакия жјне Германия спортшыларымен ґткізеді. Спорт жаѕалыќтарын јзірлеген - Фархат ЈМІРЕНОВ.

Павлодар облыстыќ «Информ-БюроЭкибастуз» ЖШС “PrimaLux” баспаханасында басылды. ЌР Павлодар облысы, Екібастўз ќаласы, Јуезов кґшесі, 15-їй. Газеттіѕ сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8/7187/755044.

Басылуєа ќол ќойылєан уаќыты17.00. Тапсырыс Г12-1763.

Хаттар, ќолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды жјне ќайтарылмайды. Кґлемі А4 (14 кегль) форматындаєы 3 беттен асатын материалдар ќабылданбайды. Редакция оќырмандардан тїскен барлыќ хаттарєа тегіс жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалыќ материалдардыѕ мазмўнына жарнама берушілер жауап береді. Авторлардыѕ пікірлері редакция ўстанєан кґзќарасќа сјйкес келмеуі де мїмкін. «Сарыарќа самалынан» алынєан материалдарєа сілтеме жасалуєа тиіс. Жарияланєан маќалаларды, фотосуреттерді жјне безендірулерді кґшірмелеу тек КМК рўќсатымен жїзеге асырылады.

Сарыарка самалы  

17 01 2012

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you