Page 1

1

18.05.2018 №19 (758)

№19 (758) 18/05/2018

«Ұлы

дала елі»

үш күнге созылады Болат Бақауов орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте «Рухани жаңғыру» бағдарламасының өңірде қалай жүзеге асып жатқаны туралы баяндады. Аймақ басшысы отырыс барысында Павлодарда биыл тамыз айында өтетін этнофестиваль үш күнге созылатыны туралы мәлім етті. Павлодар облысы әкімінің айтуынша, былтырғы екі күндік фестивальге 70 мыңға жуық адам жиналған. Биыл бұл көрсеткіш бұдан да жоғары болады деп күтілуде. – Меймандардың арасында Ресей, Моңғолия, Қытай елдерінен келген этникалық қазақтар да болды, – деді аймақ басшысы. – Биыл біздің өлкенің белгілі тұлғалары – Бұқар жыраудың 350 жылдығы, Мұса Шормановтың 200 жылдығы, Мәшһүр Жүсіптің 160 жылдығы, Естайдың 150 жылдығы және Сұлтанмахмұт Торайғыровтың 160 жылдығы аталып өтеді. Бұл салтанатты шаралар «Ұлы дала елі» фестивалінде шарықтау шегіне жетеді. Сол кезге арнайы республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция жоспарланған.

Бұдан басқа, брифинг барысында облыс әкімі жаңа музейге қатысты ақпаратпен бөлісті. Былтырғы жылы сөз қозғала бастаған галереяны келесі жылы ашу көзделуде. – ERG компаниясымен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойдық, – деді Болат Бақауов. – Осы құжатқа сәйкес музейдің құрылысына 300 миллион теңге бөлінеді. Биыл құрылыс жұмыстарын аяқтап, жабдықтауға кірісеміз. Келесі жылы іске қосылады. Бұл цифрландырылған және заманауи үлгіде жабдықталған музей болады. Облыс әкімі Ертіс өңірінің табиғаты тамсануға тұрарлық екенін атап өтті. – Ұшы-қиырына көз жетпес қырлар, қайың шоқтары мен жал шоққарағай жайғасқан орманды дала, Баянауыл таулары, көптеген өзен-көлдер бар, – деп Болат Бақауов астаналық журналистерді Павлодар облысының бірегей өлке екенін өз көздерімен көруге шақырды.

Требуются торговые работники в офис на заполнение документации, прием звонков. Тел. 87770559324, 87476091036. Требуются сотрудники в офис с экономическим, педагогическим и медицинским образованием. Тел. 87476091036, 87770559324. Требуются сотрудники. Подработка. Прием звонков, заполнение документации. Тел. 87476091036, 87770559324. Требуются продавцы-консультанты, консультирование по товару, прием звонков, документация. Тел. 87770559324, 87476091036. Требуется диспетчер-оператор без опыта. Доход до 130000 тг. Оплата без задержек. Тел. 87770559324, 87476091036. Подработка для студентов в офис. Помощь в управлении персоналом руководству, ведение документации. Тел. 87770559324.

ÆÀÐÍÀÌÀ 65-12-75


2

18.05.2018 №19 (758)

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

Павлодар қаласының барлық жалпы орта білім беру мектептерінде өткен «Білімді ұлт – білім берудің және отбасылық құндылықтардың сапасы» атты бірыңғай жалпыұлттық ата-аналар жиналысына 20 мыңнан аса ата-ана қатысты.

Мыңдаған ата-ана қатысты

Мұндай форматтағы жиынды өткізу былтырдан бастап дәстүрге айналған. Нәтижесінде, мектепке қатысты мәселелерді шешуге ата-аналар белсенділік танытады. Жиналыста мектептің қамқоршылық кеңестерінің қызметі, «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру, 11 сынып оқушыларының қорытынды аттестаттауы, ҰБТға дайындық жайлы әңгіме қозғалды, - деді қалалық білім беру бөлімінің маманы Балжан Əділханова. - Бұдан басқа, жалпыұлттық идеялар негізінде отбасылық дәстүрлерді жаңғыртуда отбасы мен мектептің өзара қарым-қатынасы, оқу жылының қорытындысы, оқушылардың оқу үлгерімі талқыланды. Отбасы және мектептің қарымқатынасын нығайту мен

отбасылық құндылықтарды дәріптеу, оқу үрдісін цифрландыру, оқулықтарды жасау мен 100 үздік оқулықты аударуға қатысты түрлі сұрақтар қарастырылды. Бүгін де білім ордаларында оқу үдерісіне цифрландыруды еңгізу бойынша жоспарлы жұмыстар атқарылуда. Қаланың барлық мектептері электронды журналдар мен күнделіктерді жүргізеді. Ұстаздарға сабақтарды тиімді ұйымдастырып өткізу үшін Bilimland білім беру платформасы Bilimland пайдаланылады. Сондай-ақ, «Smart-мектеп» пилоттық жоба енгізілуде. Айта кетерлігі, барлық қала мектептерінде қамқоршылық кеңес құрылған. Биыл Павлодар қаласының мектептерінде 1115 түлек оқу бітіреді.

Жастар аллеясы

Павлодар облысында жарияланған Экология жылы аясында «Ертіс» футбол клубы облыстық «Жасыл ел» жасағының бастамасына атсалысып, металлургтер саябағына ағаш отырғызуға қатысты.

Жасылелдіктермен бірге жергілікті футбол клубының бапкерлері мен футболшылары 40 терек ағашын отырғызды. - Бұған дейін осындай аллеялар №16 жалпы орта білім беру мектебі мен ПМПУ және С. Торайғыров атындағы ПМУ аумағында ашылған болатын, дейді «Жасыл ел» облыстық штабының комиссары Заур Совет. - Акция аясында 100 ағаш отырғызылды. Еңбек маусымының соңына дейін 1000 ағаш отырғызу жоспарда бар. Айта кетейік, аталмыш шара «Қазақстан Алюминийі» АҚ қолдауымен ұйымдастырылған. Аллеяның ашылуына арнайы келген «Ертіс» футбол

клубының бапкерлер ұжымы мен футболшылары да өз үлестерін қосты. - Мен оқушы болған кезімде көп ағаш отырғыздым, дейді бас бапкердің міндетін атқарушы Дмитрий Кузнецов. Бүгін тағы екеуін ектім. Бұл өте жақсы бастама. Егер Павлодарда жұмыспен қалатын болсам, оларды келіп бақылап тұрамын. Енді мен, командамен қатар, ағаштарым үшін де уайымдаймын. Естеріңізге сала кетейік, металлургтер саябағын қайта жөндеу жұмыстары Павлодар облысы әкімдігі мен ERG компаниясы арасындағы меморандум аясында жүзеге асқан.

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

Жағалауды ұзарту жұмыстары басталады

Бұл жөнінде қалалық мәслихаттың сессиясында Павлодар қаласының әкімі Нұржан Əшімбетов айтты. - Бүгін «ҚазТрансОйл» АҚ ғимаратынан теміржолшылар көпіріне дейінгі жобаның сараптамасы шығады, - деді қала әкімі. - Үстіміздегі жылы Бозшакол кен-байыту кешенінен 500 миллион теңге демеушілік қаржы бөлінген. Бұл қаржы бірінші кезеңді жүзеге асыруға жұмсалады. Нөсерлі кәріз және габионды жүйе құрып, жағаны бекіту жұмыстары жүргізіледі. Келесі жылы көріктендіріледі. Шаһар басшысы аталған аумақта мемлекеттік қажеттілік үшін алатын үш жекеменшік үй тұрғанын атап өтті. Əзірге баспана иелерінің біреуі ғана келісім берген. Бағасы - 11,8 млн теңге. - Құны тым қымбат, - деді Нұржан Əшімбетов. - Дегенмен, жағалаудағы жер телімдерінің бағасы жоғары екенін білесіздер. Депутаттар аталған жер учаскесін сатып алуды бірауыздан қолдады. Шенеунік «Қаз қонақ»

Павлодарлық жағалауды «ҚазТрансОйл» АҚ ғимаратынан теміржолшылар көпіріне дейін көріктендіру бойынша жұмыстар осы аптада басталады.

ескерткіші жағалауды көріктендіру кезінде сол қалпында сақталатынын атап өтті. ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі құрылыс жұмыстарын жүргізуге келісім бермеген, себебі табиғи ескерткіш ЮНЕСКО-

ның дүниежүзілік мұрасы болып табылады және ерекше қорғалатын аумаққа жатады. Қала басшысының ойынша, көріктендіру шараларынан кейін бұл жер ашық аспан астындағы мұражайға айналады.

Квота қалай есептеледі?

Өткен жылы жаһандық нарықта ас атасына қажетті шикізаттың тоннасы 193 долларға дейін көтерілген. Сөйте тұра, еліміздің диқандары мардымды пайда көре алмады. Себебі, Қазақстанда бидай бағасының бір тоннасы 36-37 мың теңгеге дейін төмендеген. Оған бірнеше жайт себеп болды. Біріншіден, өткен жылы Ресейде астық бітік шықты. Шекаралас өңірлерімізге солтүстік көршімізден арзанқол астық лап қойды. Екіншіден, «Азықтүлік корпорациясы» бидайдың бір тоннасын жоспарлы 42 мың теңгеден емес, 39 мың теңгеден сатып алатын болды. Үшіншіден, астық тасымалдаушылар вагондар тапшылығына қатысты проблемаларға душар болды. Салдарынан өз өнімдерін дер кезінде жөнелте алмаған сала бизнесмендері шетелдік нарықтарды да, сондай-ақ ішкі тұтынушыларын да жоғалта бастады. Сондықтан ел Үкіметі отандық өндірушілерден астықты мемлекет қаржысына сатып алу тәжірибесін қайта қолға алды. Биыл ҚР Ауыл шаруашылық министрлігі Үкіметке «Азықтүлік корпорациясы» арқылы әр тоннасы үшін 42 мың теңгеден 2 миллион тонна көлемінде отандық астықты сатып алу туралы ұсыныспен шықты. Үкімет жыл басында тиісті шешімді қабылдады. Осы мақсатта барлық облыс әкімдерінің орын-

Биыл ел Үкіметі қай облыстан қанша астық сатып алатынын алдын ала айқындады. Биліктегілер бұл мәселеде ерте қамданбаса болмайтынын түсініп отыр. Былтыр әлемдік нарықта астық бағасы қымбаттағанымен, бізде оның құны керісінше төмендеп кетті. Оған біраз мәселелер себеп болды. Салдарынан, мемлекет отандық өндірушілерден астықты ел қаржысына сатып алу тәжірибесіне қайта оралған-тын.

басарлары басшылық ететін комиссия құрылған. Олардың құрамында қоғам және бизнес өкілдері, «Атамекен» кәсіпкерлер палатасының мамандары бар. Бұдан бөлек, ведомсто өкілдері ресейлік астықтың елімізге кіруіне және Қазақстанда қосылған құн салығын төлемей-ақ заңдастырылуына бақылауды күшейтуді ұсынды. Себебі, Ресейдің онсыз да арзан астығы салықтық жүктемеден босатылғаннан кейін баға бойынша бәсекелестікте қазақстандық өндірушілерді шаң қаптырып кетеді. Осыдан бірер уақыт бұрын әр облыс үшін аталған 2 миллион тоннадан қанша квота тиетіні анықталған. Мемлекет сол көлемді толығымен тек электронды форматта – minagro. kz порталы арқылы сатып алады. Фермерлер бұрыннан бері астығының көп көлемін электронды сауда арқылы өткізетін еді. Бірақ енді «Ақпараттықесептік орталық» АҚ-ының электронды сауда алаңына

«Азық-түлік корпорациясы» да жүгініп отыр. Бұл тетік корпорация қызметкерлерінің фермерлермен тікелей, жүз-бежүз байланысын болдырмайды. Сол арқылы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу көзделуде. Ең бастысы, электронды жүйе егіс алқабының ауданы мен нақты егін жиналған егістігі көлемін назарға ала отырып, тиісті квотасын әділ түрде бөліп береді. Бұл екі көрсеткішті де жүйе жерсерік арқылы есептейтін көрінеді. Айталық, фермердің 500 гектар алқабы бар делік. Оның 70 гектары жайылым. Яғни, 430 гектары егістік. Бірақ соның тек 380 гектарына ғана астық егілген. Мұны жүйе жерсеріктік мониторинг арқылы көріп, біледі. Оның бір гектарынан алынатын жеткізілім көлемін «Азық-түлік корпорациясы» анықтайды және ол әр облысқа берілген жалпы квота мен астық шығымдылығына байланысты болады. Атап өтерлігі, астықты сату және сатып алу небәрі 2 күн ішінде жүзеге асатын көрінеді.

«Қазақшаңыз қалай?» Бұл туралы облыстық тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының бөлім маманы Самат Құшмағұлов айтты. - Шара адам көп жүретін «Манақбай» сауда үйінен басталды, - дейді Самат Құшмағұлов. Оған «Серпін» бағдарламасы бойынша білім алып жатқан Павлодар мемлекеттік педагогикалық университетінің белсенді студенттері атсалысты. Барлығы 40 шақты адам қамтылды. Қала тұрғындарына жастар мен басқарма маманда-

Павлодарда Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын іске асыру шеңберінде қалалық сауда үйлерінде алғаш рет «Қазақшаңыз қалай?» акциясы өтті.

ры облыстың 80 жылдығына орай өңір тарихы, қазақтың белгілі ақындары мен билері, аймақтағы танымал тұлғалар, Кеңес Одағы батырларының есімдерімен аталған көшелер туралы сұрақтар қойды. Сонымен қатар, «Рухани жаңғыру» мемлекеттік бағдарламасы мен Қазақстан халқы ассамблеясының маңыздылығы бойынша

сауалнама жүргізілді. Сұрақтарға ең белсенді жауап беріп, мемлекеттік тілді меңгеру деңгейі жоғары қатысушыларға Мұхтар Əуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясы, Бейімбет Майлиннің «Шұғаның белгісі» повесі сияқты белгілі жазушылардың туындылары түсірілген электронды кітаптар сыйға тартылды.

Бетті әзірлеген - Жарқынбек АМАНТАЙ.


18.05.2018 №19 (758) ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

Экспортқа шығарылуда Жыл басынан бері Павлодар облысы шетелге 345 тонна ет экспорттады.

Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте ҚР АШМ ветеринарлық бақылау және қадағалау комитеті Павлодар облыстық аумақтық инспекциясының басшысы Рашит Нұрбеков мәлім етті. - «Смак», «Рубиком» және

«Абай» ЖШС сияқты өңірдегі ет экспортымен айналысатын негізгі үштікке биыл «Ақжар Өндіріс» агрофирмасы қосылды, - деді ведомство басшысы. - Соңғысы ағымдағы жылы Ресей Федерациясына консервілерін сата бастады. Осылайша, жыл басынан ше-

телге 345 тонна ет жөнелтілді. Спикердің айтуынша, бұдан басқа, өзбекстандық әріптестер павлодарлық ет өнімдерін сатып алуға қызығушылық танытқан. 30 сәуір күні көршілес мемлекеттен мамандар келіп, Баянауыл ауданына барып қайтқан. Павлодар облысынан Өзбекстан Республикасына ет өнімдері тасымалданады, - деді Рашит Нұрбеков. - Бұған қоса, өткен аптада Қытаймен келіссөз жүргізілді. Алдағы уақытта осы мемлекетке де ет өнімдері жіберілетін болады. 2016 жылы Қытайдың ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы министірлігінен өкілдер келіп, аймақтағы жұмыспен танысқан болатын. Қытаймен саудасаттық орнатуға «Рубиком» ЖШС ниет білдіріп отыр. Егер экспорттау шаралары дұрыс өтсе, қытайлықтарға ет өнімдері жіберіледі. Айта кетерлігі, бұған дейін Павлодар облысы Қытайға бал мен артемий шаяндарын жіберген болатын.

Салық төледіңіз бе?

Павлодарлық автожүргізушілердің көлік үшін төленетін салық қарызы 670 миллион теңгеге жеткен. Бүгін облыс орталығында өңірлік ІІД мен мемлекеттік кірістер басқармасы бірлесіп, көлік салығы бойынша берешегі бар автокөлік иелерін табу мақсатында рейд өткізді. - Көлік салығынан көбінесе қозғалтқышы төрт литрден жоғары болатын жүргізушілер қашқақтайды, - деді Павлодар қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының бөлім жетекшісі Мақсұт Қаңтарбаев. Темір тұлпар иелері қолдарына салығы төленбегені жайлы ескертуді алса да, қарызын өтеуге асықпайды. Оларға салықты төлеу үшін бір ай көлемінде уақыт беріледі. Егер бұдан еш нәтиже шықпаса, біз осындай рейдтерге шығамыз. Бөлім жетекшісінің айтуынша, биыл Салық заңына өзгертулер енгізілді. Осылайша, енді

көлік салығына қатысты бұйрықтарды мемлекеттік кірістер басқармасы шығара алады. Кейін бұйрық жеке сот орындаушысына жіберіледі. Егер аталған шаралардан кейін көлік иесі қарызын төлемесе, мемлекеттен шекара асу құқығынан айырылады. Бұған қоса, жүргізуші куәлігі алынып, әкімшілік қамауға алынуы мүмкін. Сонымен қатар, банктердегі есепшоттар мен картаға шектеу қойылады. Айта кету керек, бүгін тоқтатылған төрт жол талғамайтын көліктердің біреуінде қарызы бар болып шықты. Ол 2017 жылы көлігін есепке тұрғызған кезде салық төлемеген. 60 мың теңге қарызын жапқанға дейін жүргізушінің көлігі айыппұл тұрағына қойылатын болды.

- Бір тоқсан ішінде айыппұл тұрағына 10-нан 15-ке дейін автокөлік қойылады, - деді Мақсат Қантарбаев. – Жыл басынан бері тұраққа екі миллион теңге қарызы бар бес тұлпар жіберілді. Бүгінгі күнге олардың қарызы өтелген. Бес мыңнан аса жүргізушілерге ескерту жіберілді. Жалпы, автокөлік иелері мемлекетке 670 миллион теңге қарыз. Рейдтердің негізгі бөлігі «Ақ Отау» мейрамханасының жанында, «Ертіс» бақылау-өткізу пункті және Успен көпірінің қасында жүргізіледі. Десе де, қала жолдарында орналасқан бейнебақылау камералары да бұл істе зор көмегін береді. Айта кетерлігі, өткен жылы желтоқсан айының басында 1,6 миллион теңге қарызы бар «Лексус» көлігі айыппұл тұрағына қойылған болатын. 2017 жылы төрт миллион теңге салық төлемеген тоғыз көлік тұраққа жіберілді.

ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАҢАЛЫҚТАР

3

ЖАҢАЛЫҚТАР

Павлодарда қызмет барысында көз жұмған ішкі істер органдарының қызметкерлеріне арналған Мәңгі есте сақтау мемориалы ашылды.

Ерлік ұмытылмайды

Мәрмәрдан жасалған тақтада тоғыз қызметкердің есімі жазылған. Олардың қатарында 2015 жылдың маусым айында көз жұмған Павлодар қаласы ішкі істер басқармасындағы учаскелік инспектордың көмекшісі, 30 жастағы аға лейтенант Харли Арли де бар. Қызмет барысында қылмыскер жас лейтенанттың кеуде тұсы мен мойнына бірнеше пышақ жарақатын салған. - Еске алу шарасына Алматы, Көкшетау, Тараз, Балқашта мерт болған офицерлердің жақындары шақырылды. Жас қызметкерлер өз ісіне жауапты осындай адамдардың ерлігін білуі керек. Оларға қарап бой түзеп, ақырғы демі қалғанша өз борыштарына берік болуы керектігін есте сақтағандары жөн. Қызмет жолында қаза тапқан жандардың есімдері мәңгілік жадымызда сақталады, - деді АП 162/2 түзеу мекемесі басшысының орынбасары әділет подполковнигі Төлеубек Ерболатов. Тақтада есімі жазылған әділет лейтенанты Ольга Василевская Көкшетау жергілікті колония отрядының басшысы лауазымында бар болғаны бір жыл үш ай ғана жұмыс жасаған. Көкшетаулық қызметкер Павло-

дар заң колледжін үздік бағамен тәмәмдаған екен. - Қызым тік мінезді, ақкөңіл жан еді. Құқық қорғау саласында қызмет етуді армандап, мақсатына жеткен болатын. Өмір сүруге құштар еді. Өкінішке қарай, 21 жасында бақилық болды. Қызымның жоқтығына әлі де сене алмай жүрмін, - деп еске алды Ольганың анасы Елена Штепенко. Бұл күні Жамбыл облысынан келген Мәлік Нұрмахамбетов Алматыда террористердің қолынан көз жұмған батальон қызметкері Бауыржан Нұрмахамбетовты еске алып, құрмет көрсеткендері үшін павлодарлықтарға алғыс білдірді. Павлодар қылмыстық атқару жүйесі департаменті ардагерлер кеңесінің төрағасы Қазбек Иманқұлов қызмет жолында құрбан болғандарды нағыз ерлерге теңеді. Бейбітшілік, тыныштық, еліміздің қауіпсіздігі үшін өздерін құрбан еткендердің есімдері ешқашан ұмытылмай, басқаларға үлгі болатынын атап өтті. Шара соңында құқық қорғау қызметкерлері мен қатысушылар құрбан болғандарға арналған ескерткіш тақтасына гүл шоқтарын қойды.

Smart City Aksu жобасы

Ақсу қаласында «BFGroup» компаниясының мамандары әзірлеген Smart City Aksu жобасы іске қосылды.

Аутрич-жұмыскерлерді арттыру қажет

Павлодар облысында 2018 жылға аутричжұмыскерлер үшін 36 орын бөлінген. Оның 25-і Павлодар, жетеуі - Екібастұз және алтауы - Ақсу қалаларына тиесілі. Өңірлік денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Салтанат Төлегенова өңірде ВИЧ жұқпасының таралуымен күресу мақсатында жұмыс істейтін аутрич мамандардың саны жеткіліксіз екенін айтады. - Жұмыспен қамту бөлімінің тәртібіне сәйкес аутричжұмыскерлерді тек алты ай мерзімге ғана алады, - дейді Салтанат Төлегенова. – Жарты жылдан кейін оларды басқа адамдар алмастырады. Əлбетте, мамандарды қайта таңдау және оқыту бойынша қиындықтар туындайды. Сондықтан жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдері арқылы қосымша Павлодар қаласына 50, Ақсу мен Екібастұзға 20 орын бөлген

дұрыс. Сондай-ақ, келісімшарт мерзімін 12 айға дейін ұзарту керек. Өткен жылы халықтың әлсіз тобымен жұмыс істеу мақсатында 32 аутрич-жұмыскер жұмылдырылған. СПИД орталығына жаһандану қоры арқылы қосымша 43 адам және үкіметтік емес ұйымдардың жанында 25 адам бөлінген. Өңірде 1996 жылы бір ғана адам ВИЧ (АИВ) дертіне шалдыққан болса, қазіргі таңда олардың саны 2753-ке жеткен. Облыстық мәслихаттың тұрақты комиссиясының отырысында халық қалаулылары қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруға өзгеріс енгізуді ұсынды. - Жарты жыл сайын адам

ауысып отыратыны дұрыс емес, - деді депутаттар. – Көше сыпыратындардың санын 10 адамға дейін азайтсақ та, мұндай жұмысшылардың санын арттыру керек. Əрине, бұл әсерлеп айту. Дегенмен, бұл әлеуметтік маңызды мәселе. Нәтижесінде науқастарға нақты көмек көрсететін адамдар болады. Сондықтан бұл мәселеге аудандар мен қалалардың әкімдеріне жұмыспен қамту бөлімдерімен бірге назар аудару қажет. Айта кетейік, аутрич-жұмыскердің міндеті - ВИЧ (АИВ) таралуын төмендету бойынша ақпарат ұсыну, есірткі қолданудың алдын алуға көмектесу. Шприцтер мен бір реттік тұтынатын залалсыздандыру құралдарының қолжетімдігін қамтамасыз ету. Себебі, бұл қан арқылы аурудың таралуын төмендетеді.

Балалар шығармашылығы үйінің мәжіліс залында өткен «Ақсу - ақылды қала» жобасының тұсаукесеріне жергілікті билік өкілдері, мекеме-ұйым басшылары, ПИК төрағалары мен қала тұрғындары қатысты. Компания жетекшісі Сергей Голышевтың айтуынша, мобильді қосымша тоғыз саланы қамтып отыр. Бұл - жергілікті полиция қызметі, тұрғын-үй инспекциясы, жер қатынастары, ішкі саясат, жұмыспен қамту, мәдениет, спорт, тұрғын-үй коммуналдық шаруашылығы мен білім беру бағыттары. - «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Елбасының биылғы Жолдауында ел алдына елеулі 10 міндет қойылған, - деп Ақсу қаласы әкімі аппаратының

басшысы Бибігүл Нұркенова жоба жөнінде айтып өтті. Соның бірі – «Смарт Сити» тұжырымдамасы. Жолдауда еліміздегі қалаларды басқаруда заманауи технологияларды енгізіп, тұрғындар үшін ыңғайлы да жайлы орта қалыптастыру міндеті қойылды. Бүгінде іске қосылып отырған жаңа бағдарлама тұрғындар үшін өте тиімді болмақ. Қосымшаға алғаш болып тіркелген қала тұрғыны Самал Белгібаева «Ақсу - ақылды қала» қосымшасының алғашқы ресми тіркелушісі ретінде марапатталып, сый-сияпат жасалды. Еске сала кетейік, бұған дейін Павлодар және Ақсу қалаларында «Ақылды үй» және «SMART ПАВЛОДАР» мобильді қосымшалары енгізілген болатын.

Бетті әзірлеген - Жарқынбек АМАНТАЙ.


4

18.05.2018 №19 (758)

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

Главный полицейский Прииртышья получил государственную награду.

Фото Валерия Бугаева

Íàãðàäà äëÿ ãåíåðàëà

- Указом №671 от 27 апреля 2018 года Президента Республики Казахстан начальник павлодарского областного ДВД генерал-майор полиции Аман-

тай Аубакиров награждается государственной наградой - орденом «Даңқ» первой степени, - озвучил документ на аппаратном совещании глава региона Булат Бакауов. Вручая Амантаю Аубакирову орден, аким области тепло поздравил генерал-майора и пожелал ему успехов в дальнейшей работе. Амантай Аубакиров по приказу министра внутренних дел РК возглавил региональное ДВД в декабре прошлого года, сменив на этом посту генералмайора полиции Марата Кожаева. Амантай Аубакиров яляется заслуженным работником МВД РК, мастером спорта РК по стрельбе из боевого оружия. Награжден орденом «Данқ» ІІ степени, орденом «Айбын» ІІ степени, медалью «Ерлігі үшін» и другими наградами РК и СССР.

ÅÍÒ íà àíãëèéñêîì

Одиннадцатиклассник павлодарского областного лицея-интерната «Білім-инновация» для юношей будет сдавать ЕНТ на английском языке. Об этом рассказал заместитель руководителя регионального управления образования Жомарт Карамбаев. - Одно из новшеств этого года - выпускники школ могут сдавать Единое национальное тестирование полностью на английском языке, - рассказал Жомарт Карамбаев. – В этом году на английском языке ЕНТ сдает один выпускник - одиннадцатиклассник областного лицея-интерната «Біліминновация» для юношей Радамес Кылышпеков. - Льгот при поступлении или на сдаче ЕНТ для таких выпускников

нет, но проверить свои знания на английском – это их право. Думаем, что в будущем таких выпускников будет больше. Как отметил директор лицея «Білім-инновация» Рамазан Баяр, Радамес Кылышпеков – призер областной олимпиады по английскому языку, этот же предмет он выбрал профильным при сдаче итогового тестирования. Всего в этом году из школ области выпускается 3897 школьников, из них заявления на участие в ЕНТ подали 2857 человек, или 73,3 процента.

Как сообщил и.о. руководителя регионального управления сельского хозяйства Есентай Мурсалимов, ожидается расширение площадей под чечевицу на 11,3 тысячи гектара. Первым внимание на эту бобовую культуру обратило щербактинское ТОО «Победа». С прошлого года ею начали заниматься в Иртышском районе, в этом году впервые сеют чечевицу железинцы. - Аграриев интересует цена, тонна пшеницы стоит 50 тысяч тенге, чечевица - до 200 тысяч за тонну, - говорит Есентай Мурсалимов. - Она рассчитана на наш климат, засухоустойчива, может дать хорошую урожайность. В будущем есть возможность поставлять ее как сырье на перерабатывающее предприятие Турции. В ноябре прошлого года акима области Булат Бакауов на встрече с президентом Конфедерации промышленников и женщин-предпринимателей Турции Незакет Эмине Атасой предложил поставлять павлодарскую чечевицу в эту страну. - Турция экспортирует большое количество чечевицы, и, по нашим данным, только из Канады в страну ежегодно ввозится около 80 тысяч тонн этой культуры, - заявил тогда Булат Бакауов. – По качеству наша чечевица не уступает канадской, а наши сельхозтоваропроизводители могут конкурировать в этом направлении. Мы готовы выращивать и поставлять эту культуру в Турцию. Вместе с тем в регионе задерживаются сроки посевной кампании масличных культур. Этой зимой в среднем выпало 42 мм осадков при норме 70, при этом

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

Âìåñòå ñîçäàäèì ýêîíîìè÷åñêè ïðîöâåòàþùåå îáùåñòâî

В минувшем году восемь сотрудников павлодарского проектного офиса «Рухани жаңгыру» прошли обучение проектному менеджменту. Это позволило в короткие сроки перейти от стадии обсуждения к реализации идей, содержащихся в программной статье Главы государства Нурсултана Назарбаева «Взгляд в будущее: модернизация общественного сознания». Если в 2017 году в Павлодарской области стоимость проектов в рамках программы «Рухани жаңғыру» составила 4,5 миллиарда тенге, из которых 2,4 миллиарда - спонсорские средства, то в этом году стоимость портфеля проектов выросла до 6,5 миллиарда тенге, а их количество до 130. Заместитель акима Павлодарской области Мейрам Бегентаев отметил в своем докладе, что за прошлый год проведено более 800 мероприятий, которые охватили почти всех жителей области. Наиболее крупные проекты связаны с развитием туристического потенциала региона и благотворительностью. 17 проектов реализовано в рамках подпрограммы «Атамекен», она подразумевает поддержку успешными выходцами своей малой родины. Особо был отмечен слет уроженцев Щербактинского района. Подобные встречи предложено проводить по всей области. В нынешнем году самыми масштабными проектами станут: открытие мультимедийного музейного комплекса; всем современным требованиям будет отвечать будущий концертный

В работе экспертного совета при проектном офисе «Рухани жаңгыру» приняло участие все руководство Павлодарской области во главе с акимом Булатом Бакауовым, ученые, ветераны, представители общественности и СМИ. Рекомендации ученых и аксакалов должны поднять на новый уровень реализацию проектов, направленных на модернизацию общественного сознания в регионе.

зал «Концерт Холл»; любимым местом времяпрепровождения и организации мероприятий для музыкантов, ремесленников, художников и любителей спорта станет новая сцена «Ертіс Променад» на нижней набережной. Кроме того, в Павлодаре появится пять крупных крытых спортивных комплексов: легкоатлетический манеж, ледовая арена, футбольный манеж, гребной канал, 50-метровый бассейн, Центр подготовки олимпийского резерва, а также биатлонные и триатлонные трассы. Так или иначе, запланированные мероприятия коснутся всех жителей области. Подводя итоги заседания, аким Павлодарской области Булат Бакауов напомнил присутствующим, что в рамках программы не должно быть мероприятий, не соответствующих целям программы. Кроме того,

глава региона поручил работникам вузов и руководителям городов и районов области вместе создать качественные, а главное, интересные учебники по истории каждого района. Также аким области отметил акцию помощи своим родным школам «Мектебіне тағзым», которую подхватила вся страна. Областному филиалу партии «Нур Отан» совместно с управлением образования поручено организовать встречи учеников с успешными выпускниками школ, которые смогут поделиться своим опытом и дать совет новому поколению в выборе жизненного пути. - Уверен, что только совместными усилиями возможна модернизация сознания каждого гражданина нашей страны, тем самым мы вместе создадим экономически процветающее общество, - отметил Булат Бакауов.

Ïîãîäà âíîñèò êîððåêòèâû Павлодарские аграрии проявляют активный интерес к чечевице, в этом году под нее отводится площади в четыре раза больше, чем прошлой весной. в 2017 году было 98 мм. Сельхозтоваропроизводители провели снегозадержание - «первый след» на площади 288 тысяч га, «второй след», в связи с отсутствием снега этой зимой, 9% от плана, или 36 тысяч га. - Последние два-три дня шли дожди, земля влажная, но пока из графика не выбиваемся, - прокомментировал Есентай Мурсалимов. - Есть небольшая задержка с масличными - дня на три-четыре, погода наладится, начнется работа в две смены. На неделю запоздали с севом моркови. Пока почва не прогреется, ее не посадишь. Все полевые работы надо проводить, исходя из создавшихся климатических условий. Под урожай 2018 года засыпано 126,8 тысячи тонн семян, или 115% от потребности. Перевыполнение по семенам зерновых - 122% и картофеля - 107%. 97% от общего количества засыпанных семян - сортовые. На проведение весенне-полевых работ в области общая потребность дизельного топлива составляет 16 тысяч тонн. Оператором определено ТОО «ПромСервис PV». С учетом операторских услуг, 3200 тенге за тонну, стоимость одной тонны составляет 164 600 тенге, или 138 тенге за литр, рыночная цена -

При средних амортизационных сроках эксплуатации техники 10-12 лет степень изношенности парка тракторов в области составляет 90,6%, комбайнов - 82,9 %. В посевной кампании будет задействовано свыше пяти тысяч тракторов разной модификации и 137 посевных комплексов. На поддержку растениеводства в этом году выделено более трех миллиардов тенге. - В агропромышленном комплексе сейчас идет цифровизация, создаются электронные карты полей, - отметил Есентай Мурсалимов. - Автоматизирована система субсидирования удобрений, если она пройдет в пилотном проекте, то будут автоматизированы и другие программы, в том числе «Поддержка развития семеноводства», «Удешевление для сельхозтоваропроизводителей стоимости гербицидов». Все взаимосвязано, если нет системы электронных карт полей, база при подаче заявки на субсидии дает отказ. Как сообщил Есентай Мурсалимов, такая карта позволяет аграриям при входе через «Личный кабинет» подать заявку на субсидирование в электронном виде, минимизируя контакт с чиновниками и делая доступным госфинансирование для сельхозтоваропроизводителей.

160 тенге за литр. С начала года аграриями приобретено 23 единицы техники и оборудования на 454 млн тенге. Между тем Есентай Мурсалимов отметил изношенность тракторного парка. - Трактора до 2000 года выпуска составляют 78 процентов, - сказал Есентай Мурсалимов. - Начиная с 2000 года сельхозтоваропроизводителями приобретено 2924 единицы. Страницу подготовила Асем АХМЕТОВА


5

18.05.2018 №19 (758) НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

Äîìáðà íå äîëæíà ïðîñòî âèñåòü â ìóçåå Аким Павлодарской области Булат Бакауов посетил выставку, посвященную реализации программы «Рухани жаңғыру», в Доме дружбы.

НОВОСТИ

НОВОСТИ

Главу региона заинтересовала домбра, сохранившаяся с 19-го века. - Это очень ценный музыкальный инструмент, - отметил аким области. – Но домбра не должна просто висеть в музее. Было бы здорово, если у людей появится возможность на ней сыграть. Можно ее отремонтировать, например, поменять какие-нибудь части инструмента. Хотелось бы, чтобы он зазвучал заново. По словам Айнур Шакаровой специалиста дома-музея песенного творчества имени Майры Шамсутдиновой, инструмент принадлежал акыну и певцу Кудайбергену Альсеитову из Железинского района. - Домбра очень интересно сделана. Для того чтобы ее было удобно носить с собой, мастер создал ее раскладной, - рассказала Айнур Шакарова. Также во время выставки главе региона продемонстрировали гармонь-тальянку Майры Шамсутдиновой, а также древний казахский национальный инструмент – адырна.

В Павлодаре открылся «Шәкәрімтану»

В средней общеобразовательной школе №25 впервые в Павлодарской области открылся центр «Шәкәрімтану».

Как отметила заместитель директора школы Мейрамгуль Алашбаева, мероприятие проводится в рамках программы «Рухани жаңғыру» и 160-летия казахского поэта, писателя, композитора, историка и философа Шакарима Кудайбердиева.

Реализацию государственной программы по переходу республики на новые цифровые технологии и снижению информационного неравенства в области телерадиовещания осуществляет национальный оператор – АО «Казтелерадио». Переход на цифровые технологии является велением времени, которое диктует нам научнотехнический прогресс. Первым этапом программы стал ввод в эксплуатацию в январе 2011 года национального спутникового телерадиовещания. К услуге спутникового вещания «OTAU TV» можно подключиться в любой точке нашей страны. Стандарт DVB-S2, в котором вещает спутниковое телевидение «OTAU TV», позволяет получать изображение и звук высокого качества, а также просматривать несколько телепрограмм высокой четкости в HD-формате. В Павлодарской области во всех населенных пунктах есть пользователи «OTAU TV».

- В этом центре выставлены произведения поэта, часть из них были доставлены из Семея, - говорит Мейрамгуль Алашбаева. - В школе кружок «Шакаримоведение» ведет учитель казахского языка и литературы Жанна Толеубаева, которая занималась оформлением

центра, а также создала специальный сайт. В нашей школе есть победители и призеры областных чтений Абая и Шакарима. Теперь у них есть место, где они смогут готовиться к конкурсам. В свою очередь правнучка Шакарима Кудайбердиева Куралай Уакбаева поблагодарила акима Павлодарской области Булата Бакауова за оказанную помощь в открытии данного центра. - 17 февраля 2017 года мы приступили к работам по его открытию, - сказала Куралай Уакбаева. – На протяжении всего года собирали материалы о легендарном человеке, сыгравшем большую роль в истории казахской литературы. Побывали в государственном университете имени Шакарима в Семее, музее Абая, где родился великий поэт. Я уверена, что все то, что мы делаем сейчас, будет полезным для нашего поколения. Каждый из нас должен брать пример с таких людей, как Шакарим Кудайбердиев. Хочу выразить огромную благодарность всем людям, которые помогли нам. После своего выступления Куралай Уакбаева на домбре исполнила песню «Смерть старика», посвященную Шакариму Кудайбердиеву.

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

НОВОСТИ

Что выгоднее, типовые скотомогильники или трупосжигательные печи, выясняли на аппаратном совещании в акимате Павлодарской области.

Ñêîòîìîãèëüíèê èëè èíñèíåðàòîð?

По информации руководителя управления ветеринарии Кайыржана Байжанова, в опорных пунктах региона функционируют 148 ветеринарных пунктов. В этом году будет завершено строительство еще 18 таких пунктов, на что из областного бюджета выделено свыше 410 млн тенге. - В этом году завершится строительство ветпунктов во всех опорных селах, кроме поселка Майкаин Баянаульского района, - доложил Кайыржан Байжанов. - В прошлом году построили 20, из них пять в населенных пунктах Павлодара и 14 - в опорных селах, все они работают. Вместе с тем разработаны ПСД и получено заключение экспертизы на строительство 29 типовых скотомогильников, в этом году построят семь. - Скотомогильник стоит около 20 миллионов тенге, а трупосжигательная машина на базе КамАЗа - 17 миллионов тенге, - отметил глава региона Булат Бакауов. – Эффективнее, наверное, в плане безопасности - трупосжигательная установка, даже если с эксплуатационными расходами она выходит дороже. По информации главного ветеринарного врача, инсинератор активно используется в случае падежа скота, а также при отлове и уничтожении бродячих собак. Все трупы утилизируются в этом устройстве. Осенью прошлого года в Павлодаре приобрели первую передвижную печь для сжигания туш больных животных, способную работать как автономно, так и от электричества. Инсинератор может загружать до двух тонн различных отходов, сводя к нулю выбросы вредных веществ в атмосферу. На презентации нового устройства главный ветврач области сказал, что инсинераторы такого уровня позволяют не сооружать новые сибиреязвенные скотомогильники, которых по области сейчас насчитывается 131. Вместе с тем есть замечания Кайыржана Байжанова руководству павлодарского филиала республиканского противоэпизоотического отряда, он отметил неудовлетворительное качество проведения работ по оздоровлению скота - неполный охват поголовья и несоблюдение интервала кратности взятия сыворотки крови. В области начитывается 20 неблагополучных очагов по бруцеллезу. Руководитель отряда Айдар Увалиев объяснил это нехваткой специалистов: сейчас филиал ведет набор молодых специалистов из Красноармейкого агроколледжа, а в местах заболевания привлекает свободных ветврачей, не работающих в коммунальных предприятиях. - В селах Кызылжар сельской зоны Аксу и Береговое Качирского района выданы представления о снятии ограничения по бруцеллезу, но по неизвестным причинам эти ограничения юридически не сняты, что создает неудобства для населения при получении ветсправок, - отметил Кайыржан Байжанов. Между тем территориальной инспекцией выдано представление о снятии ограничения по бруцеллезу в Аксу 13 февраля 2018 года, по Качирскому району - 19 марта 2018 года. Акимы обеих территориальных единиц пообещали до конца мая решить этот вопрос.

Î ïåðåõîäå íà öèôðîâîå òåëåâåùàíèå â Ïàâëîäàðñêîé îáëàñòè Следующим этапом в реализации программы по переходу на новые цифровые технологии является внедрение цифрового эфирного вещания в Казахстане стандарта DVB-Т2. В 2006 году в Женеве состоялась региональная конференция радиосвязи, на которой была принята международная конвенция по переходу с аналогового на цифровое телевещание. Соглашение подписало более 100 стран, в том числе Казахстан. В июле 2012 года в рамках телемоста, посвященного Дню индустриализации, в медиацентре Астаны с участием Главы государства Нурсултана Назарбаева состоялась церемония запуска цифровой эфирной (наземной) сети телевещания. По аналоговой наземной сети более чем половине казахстан-

цев доступно до четырех отечественных телеканалов. С целью получения большей информации жители, особенно сельских населенных пунктов, ставили на крышах домов спутниковые антенны. Теперь с внедрением цифровой технологии жители даже самых отдаленных и труднодоступных аулов смогут иметь доступ к 15 казахстанским телеканалам, причем не только республиканских, но и региональных. А в областных центрах - к 30 казахстанским телеканалам. Тем самым, помимо прочего, решается очень важная задача по обеспечению информационной безопасности страны, снижению информационного неравенства между жителями сел и городов. В Павлодарской области ведется реализация проекта по внедрению и развитию цифрово-

го наземного вещания. По аналоговой сети в Павлодаре ретранслируется девять телеканалов, по области - до четырех каналов. По цифровой эфирной сети построено и модернизируется 29 станций с включением 30 цифровых передатчиков. Охватывается более 189 населенных пунктов численностью более 750 тысяч человек, порядка 95% населения имеют доступ к цифровому эфирному вещанию. С внедрением цифрового вещания жители сельских населенных пунктов в пределах зоны охвата смогут гарантированно смотреть до 15 телеканалов, что позволит существенно расширить для населения доступ к информации. В связи с принятием со стороны уполномоченного органа решения о поэтапном переходе на цифровое эфирное вещание, а

также с полным завершением реализации проекта по внедрению цифрового наземного вещания в Павлодарской области планируется отключить аналоговое наземное телевещание к декабрю 2020 года и осуществить полный переход на новый стандарт вещания. Для получения возможности просмотра цифрового эфирного телевидения необходимо приобрести приемник (ресивер) эфирного сигнала, подключаемый к телевизору, и наружную или комнатную дециметровую антенну. Установка какого-либо дополнительного оборудования населению не требуется. В Павлодарской области организованы точки продаж приемников DVB-T2 средней стоимостью 3500-5000 тенге. АО «Казтелерадио»

Страницу подготовила Асем АХМЕТОВА


6

18.05.2018 №19 (758)

В Павлодаре состоялось торжественное открытие мемориала, посвященного сотрудникам органов внутренних дел МВД РК, погибшим при исполнении служебных обязанностей.

Íàñòîÿùèå ãåðîè

Ñòàðò äëÿ íîâûõ çâåçä Национальный телеканал Qazaqstan начинает второй этап телевизионного мегапроекта «Мен қазақпын», в котором примут участие не только казахстанцы, но и казахскоязычные музыканты из России, Китая и Монголии. Отборочный этап проекта стартовал во всех районах и городах Павлодарской области. Отбор будет проходить до 29 мая. Финал состоится 16 июня 2018 года в 10:00 на набережной Ertis Promenade, а в 19:00 будут объявлены победители. В конкурсе могут принимать участие музыканты в возрасте 18-40 лет, исполняющие народную музыку на национальных инструментах: домбра, кобыз, сырнай. Сценическая одежда участников также должна быть в национальном стиле. Из Прииртышья на республиканский этап конкурса

На мраморной плите имена девяти сотрудников, среди них имя 30-летнего помощника участкового инспектора центрального отдела полиции УВД Павлодара старшего лейтенанта Харки Арли, погибшего в июне 2015 года. Убийца нанес несколько ножевых ранений в грудную клетку и в область шеи молодого лейтенанта. Мотивом преступления стало желание завладеть табельным оружием, которого у офицера не оказалось, поэтому он не смог себя защитить. - Сегодня мы пригласили родных и близких погибших офицеров из Алматы, Кокшетау, Тараза, Балхаша, - сказал заместитель начальника учреждения АП 162/2 подполковник юстиции Толеубек Ерболатов. - Молодые сотрудники должны знать о подвиге этих людей, равняться на них, помнить, что до последнего они оставались верны своему долгу. Приехавший из Жамбылской области Малик Нурмахамбетов выразил благодарность павлодарцам за уважение к памяти его сына, сотрудника спецбатальона Бауржана Нумахамбетова, погибшего от рук террористов в Алматы. Всего один год и три месяца успела поработать начальником отряда колонии-поселения в Кокшетау лейтенант юстиции Ольга Василевская. Уроженка Кокшетау окончила с отличием Павлодарский юридический колледж и по распределению была направлена на службу в свой регион.

- Все, кто знал об этом, пытались отговорить Олю, но она настояла на своем выборе профессии, - рассказывает мама девушки Елена Штепенко. – У нее было огромное желание работать в этих органах. Моя дочь была принципиальной, добросовестной, хотела дальше учиться. Она торопилась жить, всегда везде хотела успеть, у нее было много друзей. Однако жизнь Оли оборвалась в 21 год. Ольга Василевская была профессиональной спортсменкой. По настоянию родных поступила на спортфак Кокшетауского государственного университет имени Ш. Уалиханова, но в последний момент забрала документы и уехала в Павлодар. - Меня приглашают в Павлодар во второй раз, - говорит Елена Штепенко. - Конечно, открытие памятника - слабое утешение для матери, но человек жив до тех пор, пока живет о нем память. Мне, как матери, больно, но вместе с тем мне очень дорого, что мою дочь помнят. Минутой молчания, возложением цветов к подножию монумента и поминальным обедом КУИС, ДВД вместе с родными погибших сотрудников отдали им дань памяти. - Погибшие сотрудники - настоящие герои, патриоты своего народа, пожертвовавшие собой ради мирного неба, спокойствия людей и безопасности страны, - отметил председатель совета ветеранов департамента УИС по Павлодарской области Казбек Иманкулов.

Ó÷åáíî-ïîëåâûå ñáîðû Для старшеклассников Павлодара в оздоровительном лагере «Лесная сказка» Щербактинского района прошли занятия по тактической, физической и огневой подготовке. В сборах приняли участие 380 десятиклассников из 37 общеобразовательных школ города. - Проводили учебно-полевые сборы старшие наставники, прошедшие в свое время армейскую службу, 39 педагогов-организаторов начальной военной подготовки и препо-

даватели физической культуры школ, - рассказали в отделе образования Павлодара. Школьники традиционно отправились на сборы от площади Дворца культуры имени Естая. Ребят провожали директора школ, родители и учителя.

отправятся один певец, один кюйши и один термеши. - Основная задача проекта – популяризация духовного наследия казахского народа. Это мероприятие давно полюбилось зрителям, уже сейчас поступает множество звонков в акимат с вопросом об участии, - рассказал заместитель акима области Мейрам Бегентаев. - На данный момент мы вместе с каналом ERTIS отрабатываем вопрос организации прямого эфира. В прошлом году проект провели на достаточно высоком уровне. Несмотря на дождь, зрителей собралось очень много. В этом году конкурс будет проходить на

полюбившейся всему городу набережной Ertis Promenade. Мы приглашаем к участию всех желающих. Очень надеемся, что у нас появятся новые звезды. Как рассказала директор телеканала ERTIS Гульнаш Абишева, особенностью «Мен қазақпын» этого года станет дневник мегапроекта, благодаря которому телезритель сможет увидеть отборочные этапы в городах и районах области. Планируется, что полуфинал и финал проекта покажут в прямом эфире.

Ìåäïîìîùü, äîñòóïíàÿ âñåì Новоямышевский пост расположен рядом с трассой Павлодар – Семей, где в прошлом году было зарегистрировано 50 ДТП - Буквально перед церемонией открытия недалеко от села Новоямышево произошла авария, в результате которой человек получил сложный перелом. На новом санитарном автомобиле пациент был госпитализирован в Павлодар. Эти посты помогут снизить смертность на дорогах региона. С их появлением время прибытия скорой помощи к месту ДТП с 21 минуты в среднем снизится до 15, - сказал главный врач областной станции скорой медицинской помощи Канадан Ахметжанов. За каждым из новых пунктов скорой помощи закреплены по два реанимобиля с дефибрилляторами и кардиографами, новыми кардиометрами с дистанционным управлением. Фельдшер Алия Семенова рассказала, что все ЭКГ, снятые на месте происшествия или в дороге, сразу же отправляются врачу. Есть возможность тут же выйти в Skype и провести онлайн-консультацию. Кроме того, автомобиль оснащен помощником реаниматора. - Все наши фельдшеры обучены базовой и расширенной сердечной реанимации, имеют сертификаты, но даже если ты не обладаешь такими знаниями, система подскажет, что нужно делать. Например, при непрямом массаже сердца по-

Пять новых постов скорой медицинской помощи, оснащенных транспортом и современным медицинским оборудованием, планируют открыть в Павлодарской области. На днях два из них презентовали в Новоямышеве и Чернорецке.

мощник сообщит: больше усилий нужно прикладывать, надавливая на грудную клетку, или меньше. Из единого Сall-центра сообщение о вызове поступает на смартфоны и планшеты фельдшеров. Медики видят, что случилось и куда нужно ехать, а водитель на свой навигатор получает точную схему кратчайшего маршрута, - сказала фельдшер. По мнению директора республиканского центра санитарной авиации Нуржана Отарбаева, Павлодарская область хорошо справилась с задачей интегрировать все службы «скорой» в единую систему. - Сегодня, в какой бы части

области человек ни вызвал скорую помощь, вся информация попадает в единую систему, затем принимают решение, кто быстрее окажет эту помощь, нужен ли вертолет или самолет. Вторую задачу, которую мы ставим, покрыть скорой помощью все населенные пункты, где проживает менее 10 тысяч человек. Даже жителям самых маленьких населенных пунктов должна быть доступна медицинская помощь. И третья задача: работая бок о бок с сельскими медиками, врачи «скорой» будут обмениваться с ними опытом оказания помощи по международным стандартам, - отметил руководитель центра.

Ðàìàçàí – ìåñÿö ìèëîñåðäèÿ

16 мая во всех мечетях республики, в том числе и Павлодарской области, в 23:00 после ночного намаза начинается Таравих намаз. - Пророк Мухаммад в одном хадисе сказал: «Начинайте поститься, когда увидите новую луну, и завершайте пост, когда увидите следующее новолуние. Если небо затянуто тучами, отсчитайте 30 дней от месяца Шагбана и начинайте пост на следующий день». ДУМК запросил официальную информацию о рождении нового месяца из Национального центра космических исследований и технологий, который является одним из фундаментальных исследовательских центров в стране. Там сообщили, что можно увидеть новолуние с помощью астрономических устройств 16 мая.

17 мая начинается священный месяц Рамазан, он продлится до 15 июня, в этот же день начнется Ораза айт.

Поэтому, основываясь на решении шариата и результатах астрономических исследований, в этом году месяц Рамазан начинается 17 мая, - сообщил главный имам мечети, уполномоченный имам ДУМК по Павлодарской области Жолдас Бертымуратов. Во время священного месяца Рамазан в мечети имени Машхура Жусупа каждый день будут давать благотворительный ужин на 100 человек. По решению членов президиума ДУМК размер обязательной милостыни в этом месяце был установлен в 300 тенге. Ночь предопределений Кадыр тун в этом году выпадает с

11 июня на 12 июня. По словам Жолдаса Бертымуратова, ДУМК объявил 2018-й годом религии и семьи. Поэтому во время Рамазана в мечетях читают наставление на тему семьи, а также благотворительности. Вместе с тем проводить во время оразы свадьбы без спиртных напитков призвал верховный муфтий Серикбай кажы Ораз. Он призвал своих соотечественников оказывать помощь нуждающимся во время Рамазана, активно принимать участие в благотворительных мероприятиях, а предпринимателей попросил не завышать цены на продукты питания и по возможности делать скидки.

Страницу подготовила Асем АХМЕТОВА


7

18.05.2018 №19 (758)

Павлодарлықтар жеңіс тұғырында

Қарағанды қаласында жекпе-жек ұлттық спорт түрінен жастар мен жасөспірімдер арасында өткен ҚР чемпионатында павлодарлықтар жеңіс тұғырынан көрінді.

Бұл туралы агенттік тілшісіне облыстық жекпе-жек ұлттық спорты федерациясының президенті Жарқынбек Амантай

айтты. - Аталмыш турнир Кеңес Одағының батыры Қазбек Нұржановты еске алуға

арналған, - дейді Жарқынбек Амантай. - Бұл - Азия және әлем кубогіне іріктеу болды. Жоғары деңгейде өткен чемпионатта мықты спортшылардың баршылық екені байқалды. Дегенмен, павлодарлық жігіттер де қара күшке салса дес бермейтіндерін байқатты. Соның нәтижесінде «Абылай» спорт клубының тәрбиеленушісі Диас Омаров 59 келі салмақта чемпион атанды. Тағы бір батырымыз Бекзат Теміржанов 63 келі салмақта қола жүлде еншіледі. Сонымен қатар, ақсулық Əділет Шаймерден +75 келі салмақта алтыннан алқа тақса, Юрий Нестерук 63 келі салмақта қоланы қанағат тұтты. Бұл жерде чемпиондарды тәрбиелеп, шыңдаған бапкеріміз Алтынбек Рысжановтың зор еңбегі жатыр. Павлодар облысында жекпежек ұлттық спорт түрінен бас бапкер Алтынбек Рысжановтың айтуынша, байрақты бәсекеде еліміздің 12 аймағынан 150-ге тарта спортшы жиналған. Алдағы уақытта чемпиондар әлем мен Азия чемпионаты алдында республикалық жиынға аттанатын болады. Жерлестеріміздің дайындық жаттығулары басталып кетті.

Таеквондо чемпиондары Павлодарда «Автомобилист» спорт кешенінде таеквондо ГТФ бойынша Қазақстан Республикасының чемпионаты мен біріншілігі өтті.

Бұл туралы Павлодар облысының Ғаламдық Таеквондо федерациясының президенті, аталмыш спорт түрінен төрт дүркін қара дан иегері Қален Сұлтанғазин айтты. - Жарысқа еліміздің 11

аймағынан 600-ге тарта қатысушы келді, - дейді Қален Сұлтанғазин. - Олардың қатарында Павлодар, Ақтөбе, Ақтау, Алматы, Көкшетау, Астана, Атырау, Қостанай сияқты өңірлер бар. Жарыс

Жүлдемен оралды Шымкент қаласында жеңіл атлетикадан жасөспірімдер арасындағы Қазақстан чемпионаты өтті.

Бұл туралы агенттікке облыстық құраманың жетекшісі Сергей Бутин мәлім етті. - Павлодар облысы атынан барлығы 25 спортшы қатысты, деді Сергей Бутин. - Шымкентте өткен оқу-жаттығу жиындарына

қатысқан спортшылар жүлдеге ілікті. Қатыспағандардың бабы келіспеді. Құраманың деңгейі қалыпты. Қазақстан чемпионатында Астана, Алматы қалалары мен барлық облыстардан 400-ге жуық спортшы сынға түсті.

хъенги және массоги түрлері бойынша өтті. Жақсы нәтиже көрсеткен жасөспірімдер «Үздік техникасы үшін» медалімен марапатталса, жеңімпаздар мен жүлдегерлерге медаль мен дипломдар берілді. Жалпыкомандалық есепте қатарластарынан 69 ұпайға озып шыққан Павлодар облысының спортшылары 122 ұпаймен бірінші орын алды. Жерлестеріміз 17 алтын, 18 күміс пен 41 қола медаль еншіледі. Ақтөбеліктер - екінші орында. Ал, ШҚО спортшылары үшінші орынға жайғасты. Қален Сұлтанғазиннің айтуынша, жуық арада жас өрендер республикалық жиынға аттанады. Бұдан кейін Қазақстан ұлттық құрамасы Оңтүстік Африкадағы байрақты бәсекеге жол тартады. - Мен өзімнің бар күшімді ортаға салуға тырыстым, дейді үш дүркін ел чемпионы Балнұр Оркенова. - Бапкерімнің айтқан нұсқауларын орындадым. Бастысы - өзіңе сенімді болу. Алда маңызды жиын күтіп тұр, оған тиянақты дайындалатын боламын.

Жасөспірімдер арасындағы сайыста Александра Залюбовская 400 метрге жүгіруден бірінші орын иегері атанды. Кедергілермен жүгіру бойынша өңіріміз озық шығып, Никита Осинский 100 метрде, Роксана Оспанова 100 метрде, Вероника Брославская 400 метрде алтыннан алқа тақты. Күміске ие болғандардың қатарында 100 метрге жүгіруден және ұзындыққа секіруден Никита Осинский, 200 метрде Валентина Степанковская, ерлер арасында 200 метрде Виктор Рябов бар. Қыздар арасындағы кіші топқа 100 метрлік эстафетада екінші орын бұйырды. Томирис Атымжанова 100 метрге кедергілермен жүгіруде қолаға қол жеткізді. Валентина Степанковская 100 метрге жүгіруден, Виктор Рябов 400 метрде және Даниял Оспан 100 метрге жүгіруден үшінші орын иегерлері атанды. Қыздар арасындағы үлкендер тобы 100 метрлік эстафетада қола медальға ие болды.

Лебяжі ауданының орталығы Аққу ауылында тырналар пайда болды.

Ақбас тырналар Аққулыда

Бұл туралы агенттікке аудандық ішкі саясат бөлімінің маманы Аманжол Ерен айтты. - Бұған дейін мұндай құстар біздің өлкеде көзге ұшырамайтын, - дейді Аманжол Ерен. - Тұрғындар бірнеше күн бұрын ақбас тырналардың пайда болғанын байқаған. Қос құс жаңбырдан кейінгі шалшық сулардың маңында жүрген. Жалпы, аудандағы су айдындарына жыл сайын көктемде аққулар келіп қонатын. Сондықтан аққулы өлкенің тұрғындары үшін бұл таңғаларлық жайт емес. Бұдан басқа, жаз мезгілінде Ертіс өзенінде балықтардың жауына айналған су құзғындары пайда болады. Маманның айтуынша, ауданда 40-тан астам ащы және тұщы көлдер бар. Биыл сәуір айында бірнеше аққу ұшып

келген. Əдетте, киелі құстар мұнда бір жарым айға жуық мекендейді. Айта кетейік, ақбас тырналар - жыл құсы. Қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген. Олар Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Қостанай, Ақмола, Павлодар, Қарағанды, Шығыс Қазақстан, Алматы, Жамбыл, Қызылорда облыстарындағы далалы және шөл-шөлейтті аймақтарды мекендейді. Денесі кіші болып келеді, шекесінде айдар тәрізді ұзын ақ қауырсындары бар. Қанатының ұзындығы 42-54 см, салмағы 2-3 келідей. Қыркүйек-қазанда жылы жаққа ұшып кетеді. Солтүстікшығыс Африка, Палестина, Ирак, Үндістан, Пәкістан, Бирма жерлерінде қыстайды. Өсімдік дәнімен, бүршігімен және ұсақ жәндіктермен қоректенеді.

Түлектер тартуы

Ертіс ауданының түлектері мектептің 40 жылдығына 1 млн 243 мың теңгеге сыйлық жасады . Ертіс ауданында Қарақұдық мектебінің 40 жылдық мерейтойына орай бүгінде әртүрлі салада қызмет атқарып жүрген білім ордасының түлектері «Мектебіме тағзым» жобасы аясында жалпы сомасы 1 млн 243 мың теңгеге сыйлық жасады. Бұл туралы агенттікке Ертіс ауданы білім бөлімінің әдіскері Нұргүл Сұлтанова айтты. - Мерекелік шара салтанатты жиында сапқа тұрумен басталды, - деді Нұргүл Сұлтанова. - Концерттік бағдарлама ұсынылды. Мерейтойға мектептің тұңғыш директоры Бауыржан Нұрғазинов, ардагер ұстаздар, аудандық білім бөлімінің басшысы Самал Қадырова қатысты. Мектептің 1979-2018 жылдары қырандай қанаттандырып, ұясынан ұшырған 150-ден аса түлегі келді. Шара барысында Самал Қадырова «Мектеп оқушысына қаладан тыс лагерьге жолдама сыйла» акциясы шеңберінде Қарақұдық мектебінің озат оқушысы, аудандық Абай оқуларының жеңімпазы, 9-сыныптағы Қолғанат Елемеске 30 мың теңгелік сертификат табыс етті. Аудандық мәслихаттың депутаты Дулат Мусин 120 000 теңге, ардагер ұстаз М.Исабекова 60 000 теңге көлемінде сый жасаса, 1993 жылғы түлектер шағын орталыққа 150 мың теңгеге ойыншықтар мен дамыту

бағытындағы кітаптар табыстады. 1982 жылғы түлектер 142 мың теңгеге пластикалық есік салып берсе, 1984, 1991, 2005 жылғы түлектер 265 мың теңгеге түрлі-түсті принтерларды сыйлаған. 1981 жылғы түлектер 150 мың теңге көлемінде волейбол командасына жазғы спорт киімдерін алып берген. Ал, 1992 жылғы түлектер мектептің алдын әктеуге 300 мың теңге қаржы бөлген. Айта кетейік, Қарақұдық мектебі 1978 жылы салынған. Алғашқы кезде білім ордасында 200-ге жуық оқушы тәлім алған. Қазіргі кезде мектепте 52, мектеп жанындағы шағын орталықта төрт бала білім алады.

Бетті әзірлеген - Жарқынбек АМАНТАЙ.


8

18.05.2018 №19 (758)

Укладкой асфальта, установкой бордюров и «лежачих полицейских», а также расширением парковочных зон займутся коммунальщики в этом году в 180 дворах Павлодара.

Çààñôàëüòèðóþò 180 äâîðîâ

Благоустраивать дворы будет подрядная организация ТОО «Бонус строй», которая уже привела в порядок 64 внутриквартальные территории. - Места для парковки авто согласовываются с жителями и председателями КСК. Выслушиваем их предложения и составляем индивидуальный план двора, - говорит заместитель начальника подрядной организации Сергей Шагаров. – Замечания, которые к нам поступают, мы оперативно устраняем. К слову, на недочеты в работе указывают депутаты городского маслихата, которые с 10 мая мониторят отремонтиро-

ванные дворы. - Проверяем качество укладки асфальта, уровень поребриков и соответствие нормам парковочных зон, - говорит депутат городского маслихата Тлеубек Нурсеитов. – По просьбам жителей асфальтируются тропинки к детским площадкам или учебным заведениям. На данный момент крупных замечаний у нас нет. Кроме того, депутаты объезжают отремонтированные в прошлом году дворы. Их число составляет 134. При этом городской акимат рассматривает 50 заявок на установку детских площадок. Где именно их разместят, пока не известно.

Êðóïíûå äåòè íå ðåäêîñòü С начала года в Экибастузе появилось на свет двое детей весом более пяти килограммов. 23 апреля утром у жительницы Экибастуза после рождения двух дочерей на свет появился мальчик весом пять килограммов 912 граммов и ростом 69 сантиметров. - По акушерским показаниям мы предполагали, что ребенок будет крупным, и женщине было сделано кесарево сечение, - сказала главный врач городского родильного дома Гульнар Буратаева. - В целом для Экибастуза крупные дети - не редкость. Если в прошлом году число жителей города пополнили трое новорожденных богатырей, то всего за четыре месяца этого года уже родилось двое таких младенцев. Впрочем, такой факт - не редкость в целом

для Прииртышья. - Экибастузские врачи - молодцы, мы очень рады, что роды у этой женщины прошли благополучно, - говорит главный врач областного перинатального центра Айман Оспанова. - Новорожденные с большим весом - не редкость в нашей области, но в целом это высокий риск как для мамы, так и для малыша. По мнению специалистов, младенцы весом более пяти килограммов обычно рождаются у высоких и крупных родителей, при избыточном весе мамы, а также при эндокринно-обменных заболеваниях женщины. Между тем маму с малышом уже выписали домой.

ÎÁÚßÂËÅÍÈÅ В акимате города Павлодара на постоянной основе действует горячая линия. 32-31-34 - приемная акима Павлодара (круглосуточно). 8-775-383-18-51 - WhatsApp акима Павлодара. 1090 и 32-00-01 – отдел жилищно-коммунального хозяйства, пассажирского транспорта и автомобильных дорог Павлодара (круглосуточно). 65-04-60, 32-18-04, 20-74-88 - отдел жилищной инспекции Павлодара.

Êâàðòèðà – çà õîðîøóþ ñëóæáó Сертификат капитану полиции Асылбеку Кокишеву вручил заместитель акима города Андрей Балашов. В органах внутренних дел Асылбек Кокишев служит с 2009 года, последние четыре года - участковым инспектором полиции в разных микрорайонах областного центра. Как рассказал офицер полиции, в течение этих четырех лет жил на съемных квартирах. Сейчас молодая семья ждет первенца, такой подарок особенно ценен для нее. - С января работаю на Диспетчерской, опорный пункт №20, к которому относится более 40 многоэтажек и частный сектор, это свыше пяти тысяч жильцов, - сообщил Асылбек Кокишев. – Не всегда получалось жить на своем административном участке, приходилось ездить на другой конец города на автобусе. Выделенная мне однокомнатная квартира находится на Диспечерской, что удобно, в первую очередь, населению. Между тем, участвуя в месячнике по благоустройству Павлодара, капитан полиции

Сертификат на получение квартиры за высокие показатели в служебной деятельности получил участковый инспектор полиции отделения местной полицейской службы Южного отдела полиции УВД Павлодара.

составил 38 административных протоколов, выписал 22 штра-

фа, в основном юридическим лицам.

Ñêàìåéêè ïîáåäèòåëÿì «Ëó÷øåãî äîìà» Чтобы получить приз, старший по дому павлодарской многоэтажки по улице Ткачева, 14 сделал более 100 звонков, приглашая жильцов на субботники. В этой двухподъездной девятиэтажке, которую обслуживает ПКСК «Ваш дом», проживает 72 жителя. Возглавляет их старший по дому Азат Сейлханов. - В старшие я попал случайно, - делится Азат Сейлханов. – Кто-то из соседей на собрании КСК предложил мою кандидатуру на эту должность, я отказывался, но все равно выбрали, а раз выбрали, неудобно плохо работать. С того дня прошло три года. Вначале трудно было все организовывать, но жильцы, видя реальный результат, победы и призы на городских конкурсах по благоустройству, поверили в успех общего дела. - В первый раз мы заняли третье место и получили в подарок шлифмашину-болгарку, рассказал старший по дому. – В прошлом году выиграли street workout-площадку. Для этого провели большую работу: красили, белили, провели освещение, установили видеокамеру. Кстати, в нашей девятиэтажке нет мусопроводов, вместо них поставили на улице мусорный контейнер, в подъездах теперь чисто. По словам Азата Сейлханова, если раньше на субботники чаще выходили женщины, то начиная с прошлого года активно участвуют мужчины – на последнюю уборку вышли 35 мужчин, чем немало удивили и порадовали старшего по дому. - Уговаривать никого не приходится, это же наш дом, считает Азат Сейлханов. – Например, прихожу с работы, начинаю поливать и сажать цветы, соседи присоединяются, или я приглашаю, звоню им. У меня есть номера домашних и сотовых телефонов всех жильцов нашего дома. Перед субботни-

Четыре многоэтажки названы лучшими в Павлодаре, за победу в конкурсе им презентовали лавочки и адресные таблички.

ками делаю более ста звонков, на улице вижу соседей, говорю, объявления пишу. В этом году не могли пропустить конкурс по благоустройству и выиграли его. Как говорит Азат Сейлханов, за будущее своего дома и двора он спокоен. В его благоустройстве участвуют все жители, от мала до велика. - Прошу бабушек, когда сидят на лавочке, чтобы тоже следили за порядком, не позволяли ломать деревья и вырывать наши цветы, двор-то проходной, - добавил старший по дому. Если дом по Ткачева, 14 в третий раз участвует в конкурсе по благоустройству, то жильцы Суворова, 33 (КСП «Жилсервис-1») впервые попробовали свои силы. В этом пятиэтажном доме 40 квартир. - Порядок мы наводим каждый год, в подъездах не метем, а моем, - делится старшая по дому Людмила Масленикова. - Я благодарна жильцам, КСК, начали ремонт делать, сажаем деревья, огородили все. Обязательно будем участвовать в конкурсах и дальше. Заслуженные награды полу-

чили также жители дома №94 по улице Академика Чокина (ИП «Ваш дом») и дома №4 по Айманова (КСП «Талисман»). Три организации за чистоту и порядок на закрепленных за ними улицах получили по три путевки на 10 дней полного курса лечения в санаторий «Мойылды» - ПГУ имени С. Торагырова (ул. Ломова), СОШ №24 (ул. Казправды), а также аппарат гормаслихата вместе с отделом РАГС (ул. Айманова). - В течение следующей недели возле каждого подъезда четырех домов-победителей установят лавочки, урны, а также информационные адресные таблички с подсветкой, - отметил на награждении победителей председатель конкурсной комиссии заместитель акима Павлодара Андрей Балашов. - С окончанием конкурса наша работа по благоустройству города на этом не заканчивается. За каждым госорганом продолжается закрепление улиц, до конца осени мы должны вести эту работу постоянно. Всего в конкурсе приняло участие 24 дома.

Страницу подготовила Асем АХМЕТОВА


9

18.05.2018 №19 (758)

Сәйкестендіру сәтті жүруде

Ел экономикасын алға сүйрейтін ауылшаруашылығы саласының иығына артылатын жүк ауыр екені белгілі. Соның ішінде, ата кәсіп мал шаруашылығын дамытуға көп көңіл бөлінуде.

Алайда, бұл кәсіптің де өзіндік қиындықтары бар. Малды күтіп баптаудан бөлек, оны ауру-сырқаудан қорғау, барымташылардан сақтау мәселеге айналып отыр. Бұл ретте, төрт түлік иелеріне мал басын сәйкестендіру жұмысы міндеттелген. Облыс жұртшылығы бұл міндеттемені өз деңгейінде орындауда, дейді құзырлы орган өкілдері. Ветеринария - мал шаруашылығында маңызды орын алады. Өйткені, саланың дамуы осы қызмет түрімен тікелей байланысты. Сондықтан бұл бағытқа елімізде ерекше мән беріліп келеді. Соның бір айғағы ретінде, мал басын сәйкестендіру жұмысын атап өтуге болады. Сәйкестендіру – төрт түлікті есепке алу процедурасы. Ол таңбалау, чиптеу арқылы жүзеге асырылады. Осылайша, малдарға жеке сәйкестендіру нөмірлері беріліп, олар туралы барлық мағлұмат арнайы деректер базасына енгізіледі. Яғни, олардың нақты есебі алынады. Бұл, өз кезегінде, дер кезінде мал дәрігерлік көмек көрсетуге, эпизотикалық, диагностикалық шараларды уақытылы жүргізуге, мал ұрлығын азайтуға мүмкіндік береді. Осы мүмкіндіктен облыс жұртшылығы қалыс қалмауға тырысуда. Павлодар облысы ветеринария басқармасының басшысы Қайыржан Байжанов аймағымыздағы барлық

ауыл шаруашылығы малдары сәйкестендіруден өткенін айтты. Жалпы, төрт түлікті сәйкестендіру тұрғындар үшін де, мал шаруашылығын дамытып отырған кәсіпкерлерге де міндетті шара болып табылады. Атап өтерлігі, ірі қара, ұсақ мал және түйенің төлдері екі айдың ішінде сәйкестендіруден өтуі тиіс. Ал құлындар төрт айға дейін ресми есепке алынуы қажет. Малдарға берілетін сәйкестендіру нөмірлері бірегей болып табылады, - дейді Қ.Байжанов. Яғни, бір малға берілген сәйкестендіру нөмірі қайталануы мүмкін емес. Аймағымыздың бас ветеринары бұл бағыттағы жұмыстардың қатаң бақыла-натынын да атап өтті. Ағымдағы жылдың маусым айынан бастап форматтық-логикалық бақылау жүзеге асырыла бастайды. Бұл жүйе ауыл шаруашылығы малдарының деректер базасына ескі ақпарат енгізуге, немесе бір малды қайта есепке алуға мүмкіндік бермейді. - Облыс тұрғындарына айтарым, «ветеринар маман қашан үйімізге келіп, сәйкестендіру шараларын жүргізеді» деп күтіп отырудың қажеті жоқ. Қорасында малы бар әр азамат өздері алдымен мал дәрігеріне тиісті өтініш жазуы қажет. Мемлекеттік қызметтің бұл түрі төрт түлік иелері үшін міндетті бо-

Жаңашылдықтың жақсылығы көп

Иелігіндегі егіс алқаптарының электронды картасы құрылмаған шаруалар тыңайтқыштарға субсидия ала алмайды. Бұл – отандық агроөнеркәсіп кешенін цифрландыру саясатының әкелген жаңашылдығы. Қажеттігін түсінген павло-дарлық диқандар аталмыш бастаманы жүзеге асыруға бел шеше кірісті. Нәтижесінде республика бойынша алғашқы болып ауылшаруашылық жерлерін электронды картаға түсірді. Оның игілігін қызу жүріп жатқан көктемгі егістік жұмыстары барысында молынан көруде. Бүгінде аймағымыз бойынша жерге ылғал жабу, жер жырту сияқты басқа да көктемгі егістікке дайындық жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Алдағы аптада 15 мамырдан бидай тұқымы себіле бастайды. Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифинг барысында Павлодар облысы ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының міндетін атқарушы Есентай Мүрсәлімов мәлімдеді. Оның айтуынша, тек майлы дақылдардың тұқымын отырғызу үш-төрт күнге кешіктірілмек. Топырақ әлі жыли қоймаған. Соңғы бірнеше күнде жауған жауынның да әсері бар. Биыл облысымызда егіс алқаптарының жалпы көлемі 161 мың гектарға көбейіп, 1 млн. 421 мың гектарды құрамақ. Ауыл шаруашылығы құрылымдарын субсидиялауға 3,1 млрд. теңге көлемінде қаржы қарастырылған.

Сондай-ақ, көктемгі егіс жұмыстарына шаруа қожалықтарын қолдауға шағын несие түрінде жалпы сомасы 2 млрд. теңгеден астам қаражат бөлінген. Бүгінде оның 648 млн. теңгесі диқандарға үлестірілген. Үстіміздегі жылы аймақ шаруаларына жеңілдетілген бағамен 16 мың тонна дизель отыны берілмек. Оның бір тоннасының құны - 164 600 теңге. Яғни, шаруалар жанармайдың бір литрін 138 теңгеден сатып ала алады. Ал оның нарықтағы құны 160 теңге. Пайда – айқын. Е.Мүрсәлімов көктемгі егістікке тұқым артығымен әзірленгенін айтты. Облысымыз бойынша шаруалар 126,8 мың тонна тұқым дайындаған. Атап өтерлігі, шаруалар мұндай қолдауға қол жеткізе алмауы да мүмкін еді. Себебі, биыл кейбір субсидия түрлері электронды жүйе арқылы үлестірілетін болған. Соған сәйкес диқандарымызға ауылшаруашылық жерлерінің, соның ішінде егістік алқапта-рының электронды картасын көктемгі егістік жұмыстары алдында аяқтау міндеттелген-тін. - Еліміз бойынша агроөнеркәсіптік кешенін цирфландыру жұмыстары жүріп жатқаны белгілі. Оның аясында егіс алқаптарының электронды картасы құрылды.

лып табылады және қызмет тегін көрсетіледі. Атап өтерлігі, малдары сәйкестендіруден уақытылы өтпеген тұрғындарға, кәсіпкерлерге айыппұл қарас-тырылған. Онымен қоса, ресми есепке алынбаған малдарға бірде-бір ветеринарлық анықта-ма қағазы берілмейді, - дейді Қайыржан Зайырбекұлы. Қазіргі кезде Астана қаласында «Электронды ветеринарлық анықтама» атты пилоттық жоба жүзеге асырылуда. Оған елорданың үш ірі базары қатысуда. Бұл жоба сауда сөрелеріне қауіпті әрі сапасыз өнімнің жайғасуына, жалған ветеринарлық құжаттардың рәсімделуіне жол бермеуге бағытталған. Яғни, ет өнімінің қауіпсіздігін растайтын электронды үлгідегі құжат болмаса, онда аталған сауда орындарына жол жабылады. Пилоттық жоба еліміздің барлық аймақтарында енгізілмек. Бұл – мал басын сәйкестендіру бағытындағы жұмыстардың нәтижесі. Қ.Байжановтың айтуынша, аймағымызда биылғы жас төлдерді санамағанда, барлық мал сәйкестендіруден өткен. Ветеринарлық бирка және малдың төлқұжатымен облысымыз толығымен қамтамасыз етіліп отыр. Бұл бағыттағы жұмыстар биыл да қарқынды жүргізілмек. Атап айтсақ, ағымдағы жылы 136 223 ірі қара, 204 706 ұсақ мал, 34 332 жылқы сәйкестендіруден өтпек. Атап өтерлігі, облыстық ветеринария басқармасының ресми сайтында аймағымыздың эпизотикалық картасы құрылған. Онда қай өңірде қанша мал ауруға шалдыққанын көруге болады. Мамандардың айтуынша, аймағымызда сәйкестендірудің чиптеу әдісі кең тарауда. Тұрғындар сол арқылы қорасындағы малын ұры-қарыдан сақтауға болатынын түсінген. Себебі, чиптеу тәсілі ірі қара малды ұрлап, пайда табуды көздегендерді полицейдің құрығына лезде түсіретін көрінеді. Қ.Байжановтың сөзіне сүйенсек, мал басын таңбалаудың осы жаңа әдісі енгізілгелі бері, аймағымызда мал ұрлауға бекінген 16 барымташы құрықталыпты. Павлодарлық шаруалар бұл бағыттағы жұмыстарды еліміз бойынша алғашқы болып аяқтады. Бұл – маңызды жұмыс. Себебі, қазіргі таңда тыңайт-қыштарды субсидиялау үдерісі автоматтандырылған. Яғни, бұдан былай субсидияның кімге қанша көлемде берілетінін мемлекеттік қызметкерлер емес, арнайы компьютерлік жүйе шешетін болады. Ал аталған қолдау қаражатының көлемі элекронды картаға енгізілген егіс алқаптарының көлеміне тікелей байланысты, дейді облыстық ауыл шаруашылық басқармасы басшысының міндетін атқарушы. Сондай-ақ, Е.Мүрсәлімов жаңа жүйе шенеуніктер мен өтініш беруші шаруалар арасындағы байланысты толығымен жоятынын айтып отыр. Демек, жемқорлыққа жол берілмейді. Себебі, компьютермен ымыраға келу мүмкін емес. Көктемгі егістік жұмыстарына ауыл шаруашылық техникасы да сақадай сай дайындалды. Бүгінде маңызды науқанға барлығы 5 018 трактор жұмылдырылған. Жыл басынан бері аймақ шаруалары жалпы сомасы 454 млн. теңгеге 23 жаңа техника мен құрал-жабдықтар сатып алған. Дегенмен, техникалық базаның ескіруі мәселесі әлі де өзекті тұр, дейді мамандар. Қазіргі кезде егістік алқаптарында жүрген тракторлардың 78 пайызы 2000 жылға дейін шығарылған. Ал ауыл шаруашылық техникасының пайдаланылу мерзімі ары кеткенде 10-12 жылды құрайды. Демек, 10 жылдан кейін оларды ауыстыру керек. Осы көрсеткішті ескерсек, бүгінде облысымызда дала төсінде жүрген техникаларымыздың 90 пайыздан астамы ескірген.

Павлодар облысында сәуір айының ортасында шыға бастаған кенелер тұрғындардың өміріне қауіп төндіруде. Улы жәндіктен жапа шегіп, дәрігерлердің көмегіне жүгінгендердің қатары күн сайын артуда. Мамандар күн ысығаннан кейін кішкентай улы кенелердің саны одан әрі көбейетінін айтады. Сондықтан тұрғындарға кішкентай жәндіктермен әлі ұзақ арпалысуға тура келеді.

Кенеден абай болыңыз

Паразитолог-мамандар аталмыш кішкентай жәндік-тердің түрлі жұқпалы ауруларды тарататынын айтады. Сондықтан көктем-жаз мезгілінде адамдарға барынша сақтық шараларын ескерген жөн. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, жыл сайын елімізде 10 мыңға жуық адамды кене шағып, дәрігерлердің көмегіне жүгінеді екен. Зиянды жәндіктер аймағымызда мамыр-маусым айларында күрт көбейіп, тамыздың соңына дейін адам өміріне қауіп төндіреді. Качир аудандық ауруханасының хирургі А.Жақыпов олардың көп жағдайда шөпті жерлерде, мал жайылымдарында, қораларда, бау-бақшалар мен саябақтарда және гүлзарларда жиі кездесетінін айтады. Аталмыш орындарға барған адамдар сақтық шараларын сақтаған жөн. Кененің қорегі – қан. Теріге орнығып алған кенені бірден алып тастау оңай емес. Улы жәндікті теріден ажырату үшін оның қарны толыққанды тоюы керек. -Улы кенелер тез иіс сезгіш болады. Сөйтіп жақын жерде адам жүргенін бірден сезіп, соған қарай бет алады. Денесіне өрмелеп шығып, өзіне ыңғайлы орын іздейді. Кенелер көп жағдайда адамның қарын тұсы, қолтықтың асты, құлақтың арты, мойын, шаштың арасына кіріп, сездірмей және ауыртпай қан соруға кіріседі. Кене адамның денесінде қан соруды 4-6 күнге дейін жалғастыра алады. Жәндік сілекейінің құрамында шаққанды сездірмейтін сұйық зат бар. Тұрғындардың қалай кене шаққанын сезбей де қалып жататыны сондықтан, - дейді дәрігер. Павлодар облыстық ден-саулық сақтау басқармасының мәліметінше, тек биылғы жылдың сәуір айы бастал-ғаннан бері облыс бойынша 29 адамды кене шаққан. Өңірдегі алғашқы жағдай сәуір айының ортасында-ақ тіркелген еді. Улы жәндік Новоямышево ауылына қонаққа барған 8 жасар баланы шаққан. Кенені алып тастаған әкесі, ұлының денсаулығына алаңдап, жедел-жәрдем қызметіне жүгінген. Мамандардың сөзінше, қазіргі уақытта бала денсаулығына ешқандай қауіп жоқ. Бала тұрғылықты мекенжайы бойынша дәрігердің қарауына алыныпты. Эпидемиологтар кенелер облысымыздың барлық өңірінде барын айтады. Əсіресе, Павлодар, Ақсу қалалары мен Лебяжі, Шарбақты, Ертіс аудандарындағы мал жайылымдарында көп шоғырланатыны анықталған. Облыстық қоғамдық ден-саулық сақтау департаментінің басшысы Ирина Сорокина кене шаққан уақытта мамандардың көмегіне жүгіну қажеттігін айтады. Денеге қонған жәндікті дәрігерлер алғаны жөн. Қызу жоғарылап, дене бөрткен жағдайда жедел-жәрдем шақырған дұрыс. Облыстық төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, кене маусымы сәуір айынан басталып, қыркүйекке дейін созылады. Олардың ішіндегі ең қауіптісі - мамыр және маусым айлары. Улы жәндіктердің пайда болуына ауа температурасының +7 градусқа көтерілгені жеткілікті. Кене адамның денесінде неғұрлым ұзақ болса, аурудың асқыну қаупі де жоғары. Орман, бақтарда серуендегенде кене энцифалит вирусын жұқтырудан сақтану үшін, киімге аэрозоль препаратын сепкен жөн. Аталмыш дәріні денеге себуге болмайды. Табиғат аясына демалуға шыққанда шалбардың балағын шұлықтың ішіне салу керек. Сыртқы киімнің жеңі ұзын болғаны дұрыс. Серуеннен үйге келген уақытта киімдерді далаға жайып, кептіру қажет. Атап өтерлігі, былтыр Қазақстанда 10348 адамды кене шаққан. Павлодар облысында 2016 жылы бұл дерттің 53, ал былтыр 40 жағдайы тіркелген. Бетті әзірлеген - Жарқынбек АМАНТАЙ.


10

18.05.2018 №19 (758)

Âïåðåäè êàíèêóëû!

В Павлодаре в спорткомплексе «Автомобилист» прошли чемпионат и первенство Республики Казахстан по таеквондо ГТФ.

76 ìåäàëåé òàåêâîíäèñòîâ

В турнире приняли участие спортсмены из 11 регионов страны: Павлодарской и Актюбинской областей, Алматы, Актау, Атырау, Кокшетау, Астаны, Костаная и других регионов Казахстана. - Общее количество участников превысило 600 человек, - говорит президент и главный тренер Глобальной федерации таеквондо по Павлодарской области Кален Султангазин. - Соревнования проходили по двум программам: формальному комплексу хъенги и спаррингам массоги. Лучшие спортсмены были награждены кубками «За лучшую технику», а победители и призеры в каждой категории медалями и дипломами. По итогам двух соревновательных дней в общекомандном медальном зачете первое

место заняла команда Павлодарской области с отрывом в 69 очков. Наши ребята завоевали 17 золотых, 18 серебряных и 41 бронзовую медаль, заработав всего 122 очка. На втором месте - спортсмены Актюбинской области. Тройку лидеров замыкают таеквондисты ВКО. По словам Калена Султангазина, в ближайшее время ребят ждут республиканские сборы, после которых казахстанская сборная отправится на чемпионат мира по таеквондо ГТФ в Южно-Африканскую Республику. - Я старалась показать свой максимум и делать все так, как учил меня тренер, - говорит уже трехкратная чемпионка Казахстана Балнур Оркенова. – Главное - это уверенность в себе. Скоро у нас сборы, будем готовиться дальше.

Ïîìíèòü î ïîäâèãå âåòåðàíîâ

В городе Чапаевске Самарской области РФ прошел Всероссийский военно-патриотический фестиваль «Майский ветер».

В фестивале приняли участие 32 образовательные организации, было представлено 82 номера и 300 участников из России и Казахстана. Организаторы фестиваля «Майский ветер» уверены, что юные участники должны знать свою историю, своих героев, никогда не забывать о подвигах тех, кто отдал свою жизнь за свободу и независимость нашей родины. Песчанскую специальную общеобразовательную школу-интернат №2 Качирского района для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, представила на фестивале ученица Дарина Жансеитова. Она в номинации «Чтец» прочла стихотворение, посвященное памяти 13 миллионов детей, погибших в годы Второй мировой войны. Дарина смогла проникнуться собы-

тиями тех страшных времен и донести до зрителей свои эмоции. По решению жюри наша воспитанница заняла первое место, приняла участие в галаконцерте и церемонии награждения лауреатов фестиваля. Руководитель регионального отделения Всероссийского детско-юношеского военно-патриотического общественного движения «Юнармия» Самарской области А. Родионов вручил победительнице диплом и ценный подарок. Коллектив и воспитанники школы выражают глубокую благодарность судейскому сообществу Павлодарской области и областному управлению образования за предоставленную возможность поехать на этот фестиваль. Пресс-центр «Проба пера»

46 сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, получили возможность ознакомиться с историей древних городов и памятниками архитектуры. В программу поездки вошло посещение главных городов Южно-Казахстанской области: Шымкента, Туркестана, а также поселка Сайрам. В ходе экскурсионно-познавательного тура ребята посетили сакральные места и главные туристические достопримечательности - мавзолей Арыстан-Баба, этноисторический комплекс «Казына», древнее городище Отрар, мемориальный комплекс Азрет-Султан, мавзолей Карашаш-ана, мавзолей Ибрагимата, минарет Хызыра, подземную мечеть Хильвет, «Сундук желаний», исцеляющий родник, а также каменные изваяния животных, очищающую скалу Адам и Ева. По словам руководителя регионального управления Дінислама Болатханұлы, в нравственно-патриотическом воспитании школьников большое значение имеют экскурсии, посещение исторических мест. - Впереди каникулы, в конце мая планируем организовать для воспитанников детских до-

Экскурсионный тур по сакральным местам Южно-Казахстанской области для воспитанников детских домов региона организовало Управление образования Павлодарской области.

мов двухдневную экскурсию в столицу Казахстана – Астану, а затем по сакральным местам Прииртышья, - сказал Дінислам Болатханулы. - В Казахстане еще много уникальных сакральных и культурных мест, так что будем рады поддержке социально ориентированных бизнесменов. Самым захватывающим для детей стало посещение мавзолея Ходжи Ахмеда Яссауи, внесенного в список всемирного наследия ЮНЕСКО. Это удивительный комплекс дворцов и храмов, шедевр архитектуры, построен-

ный за 20 лет в период с 1385 по 1405 годы. При посещении «Сундука желаний» каждый ребенок загадал свое заветное желание. Помимо сакральных мест воспитанники посетили местный зоопарк, дендропарк, парк Независимости. - Я очень рада, что смогла своими глазами увидеть величие древней цивилизации Казахстана и прикоснуться к истории своей родины, - поделилась впечатлениями воспитанница Качирского детского дома. Евгения Аминова.

Ñîáðàíèå äëÿ ðîäèòåëåé Как отмечают в городском отделе образования, впервые такое мероприятие проводилось в прошлом учебном году. - Работа в этом формате повышает активность родителей в решении школьных вопросов, - считает специалист отдела образования Балжан Адылханова. - Цель собрания - информирование о направлениях государственной образовательной политики. В повестку дня также включены вопросы деятельности попечительских советов школ, реализации программы «Рухани жаңғыру», итоговой аттестации одиннадцатиклассников, итогов учебного года, качества знаний - Открытие фестиваля состоится 31 мая в ДК имени Естая, - рассказывает руководитель отдела музыки Павлодарской областной филармоний имени Исы Байзакова. – Почетная гостья фестиваля - принцесса джаза из Калифорнии, очаровавшая публику во всем мире необычайной красотой своего голоса, ныне парижанка Шола Адиза-Фаррар (Shola Adisa-Farrar). Также выступит не менее известный пианист из Санкт-Петербурга Алексей Черемизов. Кроме того, в фестивале примут участие группа «Big-band» из Костаная, народный эстрадный оркестр из Новосибирской

Около 20 тысяч павлодарских родителей пришли на единое общенациональное родительское собрание «Образованная нация - качество обучения и семейные ценности» в Павлодаре. детей, пропаганды семейных ценностей и усиления взаимодействия семьи и школы, цифровизации учебного процесса, а также разработки учебников и перевода 100 лучших учебников. На собрании выступали учителя-предметники и заместители директоров по предстоящей итоговой аттестации. Кроме того, родители получили советы психологов о том, что делать, чтобы избежать стресса на ЕНТ или итоговой ат-

тестации ребенка. Напомним, в этом году в школах города насчитывается 1115 выпускников. В рамках пилотного проекта «Цифровизация образования» во всех школах города ведутся электронные журналы и дневники, а учителя активно используют образовательную платформу «Bilimland». Внедряется проект «Smart-школа», позволяющий родителям, не выходя из дома, зачислять ребенка в первый класс.

È ñíîâà äæàç!

В Павлодар на международный фестиваль «Палитра джаза - 2018» приедет дива калифорнийского джаза Шола Адиза-Фаррар. области, джазовый оркестр и камерный хор Павлодарской областной филармонии имени Исы Байзакова, вокальная группа «Самиян» и ансамбль саксофонистов музыкального колледжа. По словам Сауле Мукаевой, закрытие фестиваля и гала-концерт пройдут 1 июня на нижней части центральной набережной в 20:00. Прием заявок на участие

в фестивале джазовой музыки продолжается. Напомним, в прошлом году фестиваль собрал известных музыкантов из Казахстана, России и США. Гвоздем программы стала звезда мирового джаза американка Дебора Девис, которая была приятно удивлена тем, как в Казахстане любят и ценят джазовую музыку.

Ïîòåïëåíèå îæèäàåòñÿ â èþíå

Фото и видео аномальных для конца мая погодных явлений павлодарцы обсуждают в социальных сетях. Как отметил главный специалист отдела внутренней политики Лебяжинского района Аманжол Ерен, в райцентре к 11 часам дня снег уже растаял. - Сейчас у нас холодно, но снега в некоторых местах уже нет. Не помню, когда такое было, чтобы в мае был снег, - говорит

Вчера утром в Баянаульском и Лебяжинском районах Прииртышья выпал мокрый снег.

Аманжол Ерен. Точно такую же картину сегодня утром наблюдали и жители Баянаула. Дежурный синоптик областного филиала РГП «Казгидромет» Оксана Овсянникова отметила, что аномальные холода на территории региона сохранятся до конца мая. - В эти дни в Павлодарской

области очень низкие ночные температуры: от нуля до минус трех, - говорит Оксана Овсянникова. – 19 мая ожидается очередное понижение температуры до минус пяти градусов. Возможен мокрый снег. Это временное явление. В районах желательно пока не заниматься садоводством. Потепление ожидается в июне.

Страницу подготовила Асем АХМЕТОВА


11

18.05.2018 №19 (758)

Тіл үйрену қиын емес

Жалпы арнайы курстар мен үй тапсырмасынсызақ ағылшын тілін үйренуге болады.

Ол үшін бейнебаян көріңіз. YouTube-тан ағылшынша кинолар мен сериал, роликтерді көрер болсаңыз, онда уақыт алдында кінәлі болмайсыз. Және ағылшын тілін үйреніп те қаласыз. House M.D. не Misfits сізге ағылшынды 100 пайыз үйретеді деп айта алмаймыз. Алайда, ағылшын сөзіне құлағыңыз үйреніп, айтылуының дұрыс жолын, лексикасын біршама біліп қаласыз. Ол үшін субтитрі бар, көруге оңай кинолардан бастағаныңыз дұрыс болар. Сол арқылы күрделі киноларды көруге икемделіп, субтитрді қажет етпейтін де боласыз. Бұның бәрі жай айтыла салған сөз емес. Сондықтан күнде бір уақытта ағылшын тіліне көңіл бөліп тұрыңыз. BBC арнасының жаңалықтарымен басталған ағылшын тілін үйрену ниетіңіз бірнеше ай уақыт көлемінде жақсы көрсеткіштерге жеткізуі әбден ықтимал. Интернет желісінде жаңалықтар мен кинолардан басқа ағылшын тілін үйрену сабақтары бар. Аталған сабақтар жетіп артылып жатыр. Күніне қаншама ерікті адамдардың оқып үйренуі үшін материалдар қосып, үсті-үстіне үстемелеп жатады. Солардың

ең жақсыларын кіріп көріңіз. Көбірек кітап оқыңыз. Əйтсе де, көгілдір экран алдында отыруға ата-анаңыз рұқсат етпесе, онда сізге кітап көмектеседі. Кітап болғанда да тілі жеңіл, тұрмыстық кітапты айтып отырмыз. Бұндай кітаптардың пайдасы ағылшын тілін үйренушілерге аз тимепті. Оны санамалып жеткізе алмаймыз. Ең бастысы, сіз күніге таңғы салқын ауамен ерте тұрып кітап оқып, оны түсінуге зер қойсаңыз, алдажалда арнайы курстарға барып жүргендерден де артық білім алуыңызға болады. Себебі, таңертең оқыған кітап басқа уақытта оқыған кітаптарға қарағанда өтімді болады. Түні бойы демалған ми клеткалары кез келген ақпаратты жинап алуға бейім тұрады. Оның үстіне көзқарасыңыз бір ғана дүниеге бағыт алады. Тағы бір ескертетін жағдай, өзіңізді қинап еш уақытта кітап оқымаңыз. Ол сіздің пайдаңызға емес, үлкен бір олқылыққа айналуы мүмкін. Уақытыңыз бір мезетке босап қалса, қойын қалтадан кітапты суырып алып, оқыған дүниеңізді бір қарап шығуыңызға болады. Есіңізге барлық бұрынғы оқығандарыңыз қайта келіп, одан бетер жақсы сақтала түседі.

Қашан да уақытылы демалыңыз. Шаршап келіп, төсекке жата тұрғыңыз келеді. Бір сәтке болса да тынығып алуды артық көрмейсіз. Алайда ұйықтап та қатырмайсыз. Себебі, жан-жағыңыз шулап жатқанда тынығу қайдан болсын. Бір сәт өткен күннің қызығы мен шыжығын өзіңізше бағамдап, ой-пікірлеріңізді бір арнаға жинастырып әуре боласыз. Және белгілі бір бағытқа ұзақ үңіліп кетесіз. Ал сол бағытта ағылшын сөздері (қазақшасымен) тұрса, не болар еді? Онда міндетті түрде оқисыз. Біздің психология солай құрылған. Тіпті, қарап жатып та жаттап аласыз. Ол үшін өзіңіз көп жүретін немесе тынығатын кереуеттің маңдайшасына, қабырғаның орта тұстарына, көзіңіз түсетін жердің бәріне де іліп тастаңыз. Соларды күнде қарап жүргенде, көзіңізге оттай басылып қалады. Əрине, бұл жерде көздің көп нәрсе атқарары белгілі. Өйткені, естігеннен гөрі, көзбен көрген дүниелер жадымызда жақсы сақталады.

Жұмыс жасаңыз

Ер баланың сыртта жүріп оқуға қолы тимейді. Ал қыз балаға үй ішінің жұмыстары бұйырады. Сондағы жұмыс: үй жинастыру, ыдыс-аяқ жуу т.б. Оқуға үлкен мүмкіндік. Ыдыс-аяқ жуылатын жердегі қабырғаға ағылшын тілінің сөздерін іліп қойыңыз. Бір көзіңіз ыдыс-аяқта болған кезде, екінші көзіңіз бос қалмасын! Қалжың ғой. Мүмкіндіктің көп екенін айтып тұрмыз. Оның үстіне, ыдыс-аяқ жуатын заттардың атауы да көбіне ағылшынша болып келеді. Соларды құрастырып көрсеңіз де болады. Еркетай ДАВЫДХАН

«Ғасыр оқу» ұғымын жастар қалай түсінеді?

«Ғасыр оқу» ұғымы біздің күнделікті өміріміздің әр сәтінде жаңа білім көзіне ие болатынымызбен түсіндіріледі. Миымыз толық 100% қызмет етпейтінін жақсы білеміз. Дегенмен, ол біздің миымыздың қабылдау мүмкіндігін азайтпайды, керісінше, бәрі біздің қолымызда екенін дәлелдейді.

«Ғасыр оқу» әдісі танымал болғалы бері, техникалық алға жылжу деңгейі артты. Жастардың бірқатары әлемді жақсы жағына қарай өзгертуге мүмкіндіктің барына сенді. Білімді адамдардың қатары артып, жастар арасында озық ойлау, жаңа, тың нәрселермен басып озу үшін бәсекеге қабілеттілік қасиеті дамып келеді. Қытай Халық Республикасында білім алып жатқан қазақ қызы Айгерім Даусова «ғасыр оқу» ұғымын былайша түсіндіреді: Life-long education түсінігінің мен үшін ауқымы зор. Мектеп қабырғасы ең жоғары оқу орнында қалыптастырған дағдылар армандарымызды шыңдыққа айналдыруға

кейде жеткіліксіз. Өмірімізде орын алған кез келген жағдай – таным-білімімізді арттыруға берілген жаңа мүмкіндік. Диплом, қоғам немесе жоғары жалақы сенің қаншалықты кемел адам екенінді білдірмейді. Өмір сүре жүріп үйренесің. Меніңше, «ғасыр оқу» ұғымы осы оймен тікелей байланысты. Одан бөлек, бір азамат өз пікірін былайша білдірді: «Өмір қателіктер мен бұрыс шешімдерден сабақ алудан тұрады. Өмірде білім алудың екі түрі бар: бірі – мектеп, университет берген білім болса, екіншісі – ұзаққа созылатын өмір мектебі. Life-long education адамзатқа өмір кемесі арқылы еркін саяхаттап, барлық қиындықта төтеп беруге үйретеді».

Бүгінде жастардың арасында өзін-өзі дамыту көрсеткіші жоғары. Оны тренингтердің, оқыту курстарының көбеюімен түсіндіруге болады. Білім мен жаңғыруды қалай байланыстыра аламыз? Бұл сұраққа оқырмандар былайша жауап берді: 1. Қытайда білім алып жатқан екі жыл ішінде, жаңғыру деңгейі Қазақстаннан әлдеқайда артық екенін байқадым. Бұл жерде жоғары, сапалы технологиялардың, көлік индустриясының ғасыры жүріп жатыр. Білім алу – жаңғыру. Екеуі бір ұғым. Өйткені, санамызға жаңа нәрсе сіңген бойда адамның ойлау жүйесі де, танымы да өзгере бастайды. 2. Қазақстандағы жастарды екіге бөлемін: бірінің бағыты – мақсат, ал екіншісі – нәтижеге жұмыс ісейтіндер. Жаңғыру – өзін-өзі дамыту саласымен тығыз байланысты. Егер қазір өзіңді дамытпасаң, ертеңгі күнің қараңғы болады. Бұл сұрақтарға жауап бергендердің бәрі – жалындап тұрған жастар. Бірі шетелде білім алып, елге келіп қызмет етемін дейді. Енді бірі мемлекет ұсынған бар мүмкіндікті тиімді пайдалануды көздеп отыр. Олар үшін білімнің маңызы зор. Олар өмірдің өзін білім көзі ретінде қабылдаған. «Ғасыр оқу» – философия. Ал философияда нақты жауап табу қашанда қиын.

Дзюдодан Ливан елінің астанасы Бейрутта ұйымдастырылған жастар арасындағы Азия чемпионаты аяқталды. Қазақстаннан барған 20 дзюдошының 14-і жүлделі орыннан көрінді.

Азия чемпионатынан 14 медаль

Сары құрлықтың басты додасына 22 елден 200-ге жуық жас дзюдошы қатысты. Отандастарымыз сәтті өнер көрсетіп, 3 алтын 6 күміс 5 қола медальға қол жеткізді. Аңсарбек Ғайнуллин (73 кг), Ғалия Тынбаева (48 кг) мен Аида Карчаева (57 кг) жастар арасында Азия чемпионы атанды. Мәлік Темірсұлтанов (90 кг), Адия Сайын (44 кг), Ақмарал Науатбек (48 кг), Диана Аипова (52 кг), Камила Берліқаш (+78

кг) пен Мөлдір Нарынова (-70 кг) күміс жүлдеге ие болды. Ал Алмас Ғалымов (60 кг), Бауыржан Нарбаев (60 кг), Болат Біләл (55 кг), Ерасыл Болат (90 кг) пен Назерке Тілеуханова (-78 кг) қола жүлде еншілеп қайтты. Айта кетейік, бірер күн бұрын Бейрутта кадеттер арасында өткен Азия чемпионатында отандастарымыз 6 алтын, 5 күміс және 4 қола медаль жеңіп алған болатын.

Олимпиада чемпионы Данияр Елеусіновтің ағасы Дәурен Елеусінов кәсіпқой бокстағы жетінші жеңісіне қол жеткізді. Отандасымыз америкалық боксшы Джаван Джонды үшінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.

Нокаутпен жеңді

Дәурен Елеусінов кәсіпқой бокста 2014 жылдан бері бақ сынап келеді. Осыған дейін 6 жекпе-жек өткізіп, 5-де жеңіске жеткен. 1 кездесуінде қарсыласымен тең түскен. Əуесқой бокста 2001 жылы ел біріншілігінде алғаш рет шаршы алаңға көтерілген. Қазақстандық былғары қолғап шеберінің еншісінде халықаралық және құрлықтық

жарыстардан иеленген бірнеше атақтары бар. Сондай-ақ, 2005 жылы Қазақстан чемпионы атанса, 2009 жылы Азия чемпионатының қола жүлдесін жеңіп алған. Айта кетейік, Дәуреннің інісі Данияр да кәсіпқой бокстағы мансабын бастады. Алғашқы кездесуінде америкалық боксшы Ноа Кидті үшінші раундта нокаутпен жеңген болатын.

«Әр адамға қамқорлық керек»

Таяуда Павлодар қаласындағы №13 мектептің ұстаздары мен оқушылары «Рухани жаңғыру» бағдарламасы шеңберінде «Әр адамға қамқорлық керек» атты экологиялық акция өткізді. Осылайша мектеп үшін биылғы 2018 жыл «Экология жылы» ретінде жарияланды.

Шара барысында «Павлодар облыстық мамандандырылған сәбилер үйі» мемлекеттік мекемесі мен «Павлодар облысы қарттар мен мүгедектерге арналған жалпы үлгідегі арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы» КММ-нің ауласына қарағай көшеттері отырғызылды. Айта кетер жай, шарада мектеп директорының тәрбие жөніндегі орынбасары Д. Нұрғалиева, директордың әлеуметтік мәселелер жөнін-

дегі орынбасары Е.Баева бастаған бірқатар ұстаздар және 10 «а» сыныбының оқушылары қатысты. Сондайақ, С. Шамғозин, С.Николаевич, Ж.Серікпаев, В.Мищенко, Б.Нұрғазинова сынды мұғалімдердің айрықша белсенділігін атап өткен жөн. Айтулы акцияға ешкімде бейжай қарап, сырт қалмады. Қоршаған ортаға деген қамқорлық – әрбір адамға деген қамқорлық.

Бетті әзірлеген - Жарқынбек АМАНТАЙ.


12

18.05.2018 №19 (758)

Неисправность печи в одном из частных домов поселка Ленинского в Павлодарской области чуть не стоила жизни ребенку.

Ïðîâåðÿéòå ïå÷è!

Как рассказала специалист пресс-службы ДЧС области Гаухар Сыздыкова, в частном жилом доме по улице Добролюбова ребенок 2012 года рождения отравился угарным газом. Малыш был госпитализирован в детскую областную больницу.

Причина произошедшего - неисправность системы печного отопления на твердом топливе. Во избежание несчастных случаев спасатели просят жителей региона соблюдать меры предосторожности и проверять состояние печей.

Ïÿòü ëåò – çà êîíüÿê

Полицейские Аксу задержали 37-летнего подозреваемого в краже ноутбука и спиртного из увеселительного заведения. Местная предпринимательница обратилась в полицию с заявлением о пропаже техники и товара из собственного кафе, расположенного по улице Ауэзова. - При выяснении обстоятельств полицейскими было установлено, что женщина весь день была в кафе, занималась делами, а вечером около 22:00 она уехала домой. Утром, когда она вернулась, обнаружила пропажу ноутбука и некоторых спиртных напитков, - сообщили в пресс-службе ДВД Павлодарской области.

После задержания 37-летнего подозреваемого, ранее уже судимого за подобные преступления, краденый ноутбук и несколько бутылок коньяка вернули законной владелице. Остальную же часть краденого задержанный успел употребить. Сейчас ведется досудебное расследование по статье 188 Уголовного кодекса РК - «Кража с незаконным проникновением в служебное помещение». Мужчине грозит срок лишения свободы до пяти лет с конфискацией имущества.

Êîòà ïðèþòèëè ïîëèöåéñêèå

Павлодарские полицейские спасли и приютили бездомного кота, который не мог самостоятельно слезть с дерева.

Об этом рассказали в пресс-службе ДВД Павлодарской области. - Сидевшего высоко на дереве котика увидел полицейский автопатруль в составе младшего лейтенанта полиции Есена Асылбека и младшего сержанта Адлета Шамшиденова. Не медля ни секунды, Адлет взобрался на дерево, чтобы достать животное. Аккуратно сняв его с дерева, стражи порядка привезли кота в отдел, - рассказала сотрудник пресс-службы Сауле Мусинова. Как отмечают в ДВД, кот мяукал и дрожал, к тому же был голодным. Полицейские накормили кота и оставили в участке. Спасенного питомца назвали Малышом. Как отметила Сауле Мусинова, в настоящий момент кот чувствует себя гораздо лучше. Он стал всеобщим любимцем.

Ôàëüøèâîå ïîñîáèå êî Äíþ Ïîáåäû

В Павлодаре мошенник обманул пенсионерку, разменяв у нее сувенирную купюру.

- Мошенники, чтобы усыпить бдительность, специально обшаркивают сувенирные банкноты, чтобы они выглядели старыми, - пояснили в прессслужбе ДВД Павлодарской области. - Отвлекая внимание от купюр, задают много вопросов. Если вы или ваши родственники стали жертвой мошенников, немедленно обратитесь в полицию по телефону 102. Как рассказали в ДВД, 14 мая в квартиру к пожилой женщине пришел мужчина. Спросив, не получала ли она посо-

бие ко Дню Победы в размере двух тысяч тенге и услышав отрицательный ответ, он посетовал, что у него в наличии только крупные купюры, и протянул ей сувенирную банкноту номиналом 10 тысяч тенге. Ничего не подозревающая пенсионерка отдала мошеннику сдачу, но, как только он ушел, засомневалась и проверила подлинность купюры в магазине. Там ей показали на фальшивке надпись: «Не является платежным средством».

Íàãðàäà çà íåðàâíîäóøèå Благодарственное письмо за неравнодушное отношение к окружающим вручили сотрудники ДВД ученику четвертого класса школы-гимназии №7 Экибастуза Максиму Петрову. Максим, возвращаясь с тренировки, увидел плачущего шестилетнего мальчика и помог ему найти родителей. - Ребенок не знал, куда идти, и не смог ответить, где живет. Мальчик сказал лишь, что хотел пойти к бабушке и заблудился, - рассказали в ДВД Павлодарской области. – Максим Петров не растерялся и решил отвести его в ближайший детский сад, где их встретили воспитатель и заведующая учреждением, которые в свою очередь оповестили сотрудни-

ков ювенальной полиции о заблудившемся ребенке. Малыша передали родителям, которые его разыскивали. - Я не мог оставить его и пройти мимо, ведь он еще маленький и плакал, - сказал полицейским Максим Петров. Храбрый поступок четвероклассника отметили в школегимназии и в департаменте внутренних дел области. Максиму Петрову вручили благодарственное письмо за неравнодушное отношение к окружающим и активную гражданскую позицию.

Íà ñâèäàíèå ÷åðåç îêíî Согласно материалам дела, 28-летний мужчина, отметив день рождения брата, решил продолжить праздник в компании бывшей гражданской жены, однако женщину об этом не предупредил. Испугавшись ночного визита, она схватила годовалую дочь, выбежала из подъезда, закрыв экс-супруга в квартире, а затем вызвала полицию. Мужчине предъявили обвинение по статье 149 , части 2 УК РК - незаконное вторжение в жилище в ночное время против воли проживающего в нем лица. Однако подсудимый своей вины не признал, заявив, что сожительница сама открыла ему дверь. По словам мужчины, он предупредил ее о том, что придет в гости, и даже купил торт

Подвыпивший экибастузец решил через окно навестить бывшую супругу, живущую на четвертом этаже, за что оказался на скамье подсудимых.

и цветы. Ночью они попили чай, затем поспорили. После этого женщина выбежала с ребенком и закрыла его снаружи. Полицейским дверь открыл не сразу. По версии мужчины, стражи порядка, чтобы его задержать, воспользовались газовым баллончиком. Ночь подсудимый провел в вытрезвителе, а затем его доставили в УВД. Мужчина утверждал, что физически не мог влезть в окно на четвертом этаже. Потерпевшая же в суде заявила, что бывший муж неоднократно грозил ее убить, а квартиру поджечь. По ее версии, он залез к ней в окно с ножом, к

тому же без спроса взял из шкафа 10 тысяч тенге и пытался устроить поджог. Следователь УВД в суде пояснил, что во время осмотра квартиры полицейские обнаружили обгоревшие одежду и входную дверь. Окно на кухне было открыто, а на подоконнике разбросана земля из цветочного горшка. - Экибастузский городской суд признал мужчину виновным, назначив ему наказание в виде ограничения свободы сроком на один год, с установлением пробационного контроля. Приговор вступил в законную силу, - сообщили в пресс-службе областного суда.

Ïðåäïîëàãàåìûé ïåäîôèë - â ÑÈÇÎ

Также в сети появилась полицейская ориентировка на мужчину крупного телосложения, который 11 мая в 14:00 попытался совершить непристойные действия в отношении несовершеннолетней. В ДВД Павлодарской области сообщили, что мужчину действительно разыскивали. В полицию обратились родители девочки, после чего во все подразделения полиции регио-

- Большинство злостных неплательщиков - это водители дорогих внедорожников - авто с объемом двигателя свыше четырех тысяч кубов и более, рассказывает руководитель отдела центра приема и обработки физических лиц городского управления госдоходов Максут Кантарбаев. - Проблема в том, что человек, получивший уведомление о штрафе, знает, что его ищут, но продолжает эксплуатировать транспорт. Такие рейды проходят ежеквартально. Авто водворяется на штрафстоянку до полного погашения долга. У хозяина одного из четырех остановленных во время рейда внедорожников выявлен неоплаченный штраф в 60 тысяч тенге. Владелец автомобиля с объемом двигателя 4,6 литра не платил налог с момента постановки авто на учет. В результате его машину отогнали на штрафстоянку. - За один квартал около 1015 автомобилей забираются на штрафстоянку, - добавил Максут Кантарбаев. - В этом году водворили пять авто, общая задолженность их владельцев составила более двух миллионов тенге. В настоящее время эти люди уже уплатили свой штраф.

Видео с подозрительным мужчиной, заходящим в подъезд вслед за 12-летней девочкой, начали распространять в WhatsАpp жители Экибастуза.

на были разосланы ориентировки мужчины. - В результате следственных и оперативно-розыскных мероприятий полицейскими Экибастуза задержан 39-летний житель города. По данному факту проводится досудебное расследование по статье

24 - покушение на преступление и статье 124 УК - развращение малолетних. Назначены судебные экспертизы. Подозреваемый водворен в изолятор временного содержания. Расследование продолжается, - сообщили в пресс-службе.

Íåïëàòåëüùèêè – âîäèòåëè äîðîãèõ àâòî

В Павлодаре налоговики и полицейские провели совместное мероприятие по борьбе с неплательщиками: на штрафстоянку водворяли авто должников.

Более пяти тысяч автовладельцев получили уведомления. В целом хозяева авто задолжали государству 670 миллионов тенге. В основном рейды проходят около ресторана «Ақ Отау», возле контрольно-пропускного пункта «Иртыш» и рядом с Успенским мостом, но больше всего неплательщиков выявля-

ют камеры наружного наблюдения. К слову, в декабре прошлого года был задержан водитель автомобиля «Лексус», задолжавший 1,6 млн тенге. По итогам прошлого года на штрафстоянку водворили девять автомобилей, сумма задолженности которых составила свыше четырех миллионов тенге.

Страницу подготовила Асем АХМЕТОВА


13

18.05.2018 №19 (758)

Биіктік

(ІІ дəрежелі «Айбын» орденінің иегері Раджан Батырхановтың рухына арналған поэма) І Қашан да елге қымбат тұрақтылық. Бадахшан, тауың биік, тасың - алтын, От пен оқ Орта Азияны шалмау үшін, Бұйра бұлт түнейтұғын басыңда әр түн. Шекарадан жауларды жырақ қуып. Мұзыңда мұзбалақтар жан тапсырып, Қазақстан шекарашы батальоны Құзыңда қанын төккен батыр бар-тын. Қиыр шепті күзетті тұрақты ғып. Сол батыр есіңде ме, Бадахшаным, Калайхумб – таулы Памир қақпасы еді, Топырағың жұтты жас қазақ қанын. Қайсар ерлер сол тауда от көседі. Содырлармен шайқасып шекараңда, Бадахшан, таулы Хорог қала маңы, Сол сарбаз аямаған азат жанын. Қос өзеннің құйылған соқтасы еді. Білесің бе, сен оны білесің бе?.. Жолдары Ош-Хорогтың оқабы көп, Бүгін аты айналды ұлы есімге. Висхарв сайыменен шектеседі. Батыр туған Раджан Батырханов, Сол бір сай сан сарбазға сынақ болды, Бадахшан, Душанбенің тұр есінде. Сираттың көпірінен кем соқпас еді. Борышын адал өтеп опат болды, Таулы аймақ... таңсық мекен... күн шіліңгір... Бандылармен бетпе-бет күресуде. Памирдің құздарында бұлт бұлыңғыр. ІІ ҚАЗБАТ-тың қатарында Батырханов, Əкесі мақтады оны арланым деп, Қаруын қарс асынып құлшынып жүр. Əкесін құрметтеді ол тарланым деп. Пулеметін оңтайлап бекіткен соң, Алтай тау, Катон, Өрел ауылында, Жүректің бекітеді дүрсілін бір. Өр ұлан өсті осылай арманы көп. Хакимнің қанды қолды содырлары – Туған соң жерінде көк Түркілердің, Оқ пен отты боратқан обыр бәрі. Тау тұлғаға айналмай іркілер кім?! Бейбітшілік бекеті болып тұрған, Тоныкөк, Білге қаған ізі қалған, Заставаны құртуды қабылдады. Тау-тасы да сақтаған ғұрпын ердің. Биіктікті алуға ұмтылғанда, Батырлық, ерлік даңққа толы мекен, Соғылды сарбаздардың дабылдары. Жүрегін дүр сілкінтер, шіркін, елдің. Өмір-өлім, от пен оқ сан алмасты, Шығыстың түні де ерен, таңы да ерен, Өшіккен жау өршелей қадам басты. Шұбар төс батырының бәрі де ерен. Өрмелеп беткей жаққа беттегенде, Қабанбай, көкжал Барақ, ер Қаратай, Өр ұлан оқ жаудырып табандасты. Ерлігі елге мәлім әлі де кең. Өн-бойын ар мен намыс, ашу кернеп, «Намысын нанға сатпас» тәрбие алды, Өзімшіл содырларға ажал шашты. Раджанның болғаны рас жаны берен. Жаралы қаруласын қалқалады, Осы рух бала кезден бойға сіңген, Орыстың офицерін арқалады. Айбынды Армия әке қаныменен. Қас қарайып кеткенше ұрыс салды, Адалдық, адамдыққа қанып өсті, Қыран құстай келіскен қансонары. Ардақты Қизат ана арыменен. Қызметтік тапсырманы орындады, Əскери болу – асыл арманы еді, Қасық қаны қалғанша, қанша хәлі. Мектептен осы жолды таңдап еді. Өз жанын аямады, досты ойлады, Жасынан алғыр өскен озат жігіт, Беріліп қас дұшпаннан қашпай қалды. Сурет мен спортта да саңлақ еді. Қаруластар қыр жақтан соққанынша, Жұлдыздай жарқ етті де ағып түсті, Қарсы топты өткізбес тасқа айналды. Жасындай жанарында от жанған еді. Өліспей беріспесін сезгеннен соң, «Əскер – міндет, келмейді ақталуға, Содырлар сол биіктен аспай қалды. Əзір бол, жолдаса да Қап тауына». Саны басым содырды састырады, Осы сертті серік қып семсер қанат, Сай қуалап солардың қашты бәрі. Əскердің шақыртуы кепті ауылға. Көмекші отряд оралып жеткенінше, Алтайдан аттанды алыс ақиық ұл, Қаңғырған оқ Раджанға қас қылады. Азаматтық борышын атқаруға. Тауда туған, тауда өскен толағайды ІІI Тау басында сұм ажал тосты тағы. Намысқа тырыспайды тегі жаман, Дәлелдеп ант пен серттің ұлықтығын, Найзағай уыстайды шері балаң. Танытты Раджан батыр рухтығын. Шекара қызметінде сапта тұрған, Қадаған төбесінен құлатпады, Жас сержант Раджан еді бөрі-абадан. Шекара қызметінің биік туын. Шекара шебіндегі серт салмақты, Қолынан автоматын тастамапты, Шегендеп ұстау – парыз шеткі алапты. Санын оқ тессе-дағы қиып тінін. Тоқсан төртте тыйылмай текетірес Қыршын ғұмыр үзілді Отан үшін, Тәжік-ауған аумағын өрт қамапты. Қолдан бермей намыстың Биіктігін. Ауғаннан соғыс дерті арылмаған, Ұлықтайды еліміз ер есімін, Қылмыстық топтар сыртқа қабындаған. Ұмытпайды ешқашан сүйікті ұлын. ТМД-ның оңтүстік шекарасын, Қазақ, Ресей қорғауды қабылдаған. Айбек ОРАЛХАН Қазақстан әскер құрды қуатты ғып, 2016 жыл

Батырханов Раджан Армияұлы (1975-1994)

Раджан Батырханов 1975 жылы 27 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Катон – Қарағай ауылында туған. 1994 жылы 28 қыркүйекте Қазақстан-Тәжік шекарасында жауынгерлік парызын өтеу кезінде қаза тапты. Әкесі Армия – «Алтай» кеңшарының механизаторы, анасы Қизат – СЭС қызметкері болып еңбек етті. Раджан 1982 жылы Е.П.Рыков атындағы орта мектебінің 1-ші сыныбына қабылданып, он жыл оқып білім алды. Ынта жігері мол, білім алуға құштар, өзінің шыншылдығымен, адалдығымен достарының арасында беделді болды. Көп балалы отбасынан шыққан Раджан айналасындағыларға көмек жасауға әрқашан да дайын еді. Сабағын жақсы оқыды. Раджан талантты суретші ғана емес, жақсы спортшы да болды. Волейболдан мектеп құрама командасының капитаны ретінде мектепте спорттық бұқаралық шаралардың қызықты өтуіне зор үлес қосты. Раджан 1992 жылы орта мектепті бітіріп, орта білімі туралы аттестат алды. 1993 жылы Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің қатарына шақырылып, әскери борышын Күршімдегі шекарашылар отрядында атқарды. 1994 жылы Тәжік-Ауған шекарасындағы Ресей Федерациясының әскери құрамасының сапында келісімшартпен таулы Бадахшан автономиялық облысының Хорог деген қалашығының маңында топтастырылған Қазақстан шекарашылар батальоны құрамында пулеметші болып қызмет етті. Əскери борышын өтегеннен кейін Алматы қаласындағы Жоғарғы Құрылық Əскери училищесіне құжаттарын тапсырмақ ойы болды, себебі оның арманы әскери қызметкер болу еді.... 1994 жылы 28 қыркүйекте Хакім бандасының 200-ден астам қарулы содырлары тоғыз автокөлікпен ТМД-ның оңтүстік шекарасын кесіп өтіп, Хорог қаласына бет алады. Олардың жолын Қазақстан-Ресей шекарашылары кеседі. Биіктік үшін кескілескен шайқаста ресей офицері Владимир Селюк пен Қазақстан қарулы күштерінің кіші сержанты Раджан Батырханов бірінше болып көзделген нысанды алады. Ауыр жараланған лейтенантты 19 жастағы қазақ жігіті қарша бораған оқтың астынан алып шығып, өзі қол автоматы-

Головкин мен Альварес келіссөзін бастады Қазақстандық кәсіпқой боксшы, орта WBA (Super), IBO, WBC және IBF чемпиондық белбеулерінің иегері Геннадий Головкин мен мексикалық боксшы Сауль Альварестің промоутерлері екінші жекпе-жекке қатысты келіссөздерді бастады. Бұл туралы Канело жаттығатын Golden Boy Promotions промоутерлік компаниясының негізін қалаушы Оскар Де Ла Хойя хабарлады.

- Біз Том Леффлермен келіссөз жүргізуді бастадық. Екінші жекпе-жек болғанын күтіп жүрміз. Кез келген танымал боксшы жыл бойы VADA тексеруінен өтіп тұруы керек. Бұл - спортты допингтен тазартудың бірденбір жолы. Біз екінші жекпе-жекті

ұйымдастыра аламыз деп ойлаймын. Қазір Канело мен Головкин бір-бірін жақтырмайтыны рас. Сондықтан, екінші кездесу қызық болады деп ойлаймын. Араларында бір-біріне деген нағыз өшпенділік бар. Егер қыркүйек айында өтетін болса, нағыз қиян-кескі шайқас болары

сөзсіз. Қандай жағдай болса да, Канело қыркүйек айында шаршы алаңға шығады. Біз үлкен кедергіден өттік. Енді ешқандай ақталу болмайды. Головкин жекпе-жекке шыққысы келеді. Канело да қарсы емес. Жанкүйерлер де бұл кездесуді қайта көргісі келеді. Сондықтан бұл жекпежекті ұйымдастыруға күш салатын боламыз, - деді Оскар Де Ла Хойя ESPN басылымына берген сұхбатында. Айта кетейік, Геннадий Головкин мен Сауль Альварес арасындағы екінші кездесу 5 мамырда өтуі тиіс еді. Мексикалық допинг сынамадан өте алған жоқ. Нәтижесінде, отандасымызға Ванес Мартиросянмен жұдырықтасуға тура келді. Ал 6 ай бокстан шеттетілген Сауль Альварестің жаза мерзімі тамыз айының орта тұсында аяқталады. GGG мен Канело арасындағы екінші жекпе-жек өтпейтін болса, отандасымызға қарсылас атануы мүмкін 7 боксшы жайлы осыған дейін жазған болатынбыз.

нан содырларға оқ жаудыруын тоқтатпайды. Сөйтіп, бөлімше жауынгерлерінің орын ауыстырып, моджахеттерді тылдан соғуға жағдай жасайды. Əскери тапсырманы орындау барысында қазақ батыры ерлікпен қаза тапты. ҚР Президентінің жарлығымен ТМД шекарасын қорғау кезінде көрсеткен ерлігі мен батылдығы үшін кіші сержант Раджан Батырханов қаза тапқанннан кейін ІІ дәрежелі «Айбын» орденімен марапатталды. Батырдың туған жері Катонқарағай ауылында Раджан атында көше бар, 2000 жылы 5 қыркүйекте ҚР Үкіметінің қаулысымен Күршім шекара отрядының «Шындағатай» заставасына Раджан Батырхановтың есімі беріліп, обелиск орнатылды. Душанбе қаласында кіші сержант Раджан Батырханов атында мектеп және көше бар. Жарыс жеңімпазы ретінде берілген Батыр шекарашының қаруы - атақты конструктор М. Калашников автоматын - бүгінде ең үздік шекарашы ғана ұстай алады. Ең бірінші болып осы автоматты ұстаған үздік жауынгер - сержант Дидар Хамзин.

Қанат Ислам жапон боксшысымен жұдырықтасады

Бірінші орта салмақта бақ сынайтын қазақстандық кәсіпқой боксшы Қанат Ислам 14 тамызда жапон боксшысы Йошихиро Камегаимен (27-4-2, 24 КО) жұдырықтасады. Бұл туралы Vesti.kz сайты хабарлады. Жекпе-жек АҚШ-тың Калифорния штатында өтеді. Ал қай қалада және қай аренада болатыны әзірге белгісіз. 35 жастағы жапон боксшысы өткен жылдың тамыз айында пуэрто-рикалық боксшы Мигель Коттомен жұдырықтасқан. Төрешілер шешімі бойынша қарсыласына есе жіберген. Карсонда өткен бұл кездесуде WBO тұжырымы бойынша, чемпиондық бос белбеуге таласқан еді. Йошихиро Камегаи кәсіпқой бокста 33 жекпе-жек өткізген. 27 рет жеңіске жеткен. 24 қарсыласын нокаутпен ұтқан. 4 рет жеңіліп, 2 рет қарсыласымен тең түскен. Айта кетейік, Қанат Ислам ақпан айында танымал менед-

жер Эгис Климаспен келісімге келіп, АҚШ-тағы жаттығуын бастаған еді. Қанат 2011 жылдан бері кәсіпқой бокста қазақ елінің атынан бақ сынап келеді. Ал оған дейін Қытай елінде жүріп Олимпиада ойындарының (2008 ж) және әлем чемпионатының (2007 ж) қола жүлдегері атанды. Қазақ боксшысы соңғы кездесуін 2017 жылдың 9 қыркүйегінде Астана қаласында өткізіп, канадалық Брэндон Кукты (18-1, 11 КО) тоғызыншы раундта техникалық нокаутпен жеңген еді. Осылайша отандасымыз WBO NABO және WBA Inter-Continental чемпиондық белбеулерін сақтап қалған-ды.


14

18.05.2018 №19 (758)

ЗДОРОВЫЙ ОБРАЗ ЖИЗНИ Нарушение сокращений гладкой мускулатуры желчевыводящих путей и сфинктера Одди приводит к неравномерному выделению желчи (прежде всего из желчного пузыря). Не очень опасное само по себе, заболевание может привести к развитию желчнокаменной болезни.

Желчь — особая жидкость, которая вырабатывается в печени. Ее основные задачи — улучшать усвоение жиров и активизировать перемещение пищи по кишечнику. Перед тем как желчь попадет в кишечник, она проходит сложный путь по желчевыводящим путям. Сначала из печени она попадает в печеночные протоки, оттуда в общий желчный проток, который соединяется с желчным пузырем через проток пузырный. Место впадения общего желчного протока в 12-перстную кишку называется Фатеров сосочек. У него имеется собственная мышца (сфинктер Одди), которая и регулирует поступление желчи в кишечник. Дискинезия желчных путей — это заболевание, при котором из-за нарушения сокращений желчного пузыря и его протоков, а также дефектов в работе сфинктера Одди возникают проблемы с выведением желчи. По статистике, дискинезией желчных путей чаще страдают женщины.

ИЗ РАЦИОНА СЛЕДУЕТ ИСКЛЮЧИТЬ СЛЕДУЮЩИЕ ПРОДУКТЫ И БЛЮДА:

Дискинезия

желчных путей

Причины Развитию заболевания способствуют: нерациональное питание (много жирного, острого, большие перерывы между приемами пищи); заболевания органов желудочно-кишечного тракта: гастрит, дуоденит, язвенная болезнь, панкреатит); гормональные нарушения; климакс; глисты; пищевая аллергия; нервные переживания, стрессы.

Что происходит? Врачи выделяют две основные формы дискинезии. При гиперкинетической форме тонус желчного пузыря повышен и его сокращения происходят слишком быстро и сильно. Сфинктеры (мышечные «ворота») при этом раскрываются недостаточно. Это вызывает резкие болевые ощущения в правом подреберье. Приступы боли обычно кратковременны и редко продолжаются больше одного часа. Как правило, они возникают не на пустом месте, а провоцируются отрицательными эмоциями, волнениями, нервными перегрузками. У женщин обострения заболевания бывают связаны с менструальным циклом, так как во время месячных тонус желчного пузыря обычно повышен. Гиперкинетическая форма дискинезии чаще встречается в молодом возрасте. Гипокинетической формой дискинезии, наоборот, чаще страдают люди старшего возраста. Ее причина — недостаточно интенсивное сокращение желчного пузыря. Это также проявляется болью в правом подреберье. Правда, боль обычно не сильная, но длительная, носит тупой, нередко распирающий характер. Впрочем, здесь, как и вообще в медицине, нет ничего абсолютного. Все проявления заболевания очень индивидуальны. Даже опытному врачу не так-то легко поставить точный диагноз, основываясь лишь на жалобах пациента. Дискинезия желчных путей состоит из череды обострений и улучшений. Спустя некоторое

ДИЕТА ПРИ ДИСКИНЕЗИИ ЖЕЛЧНЫХ ПУТЕЙ

время в желчном пузыре и протоках может возникать воспалительный процесс (холецистит, холангит) или начинают образовываться желчные камни). Если по утрам вы ощущаете горький вкус во рту, если у вас постоянно плохое настроение и упадок сил, не исключено, что причина всех неприятностей кроется в нарушении работы желчных путей. А если к тому же время от времени (переволновавшись или перекусив остреньким салатиком) вы чувствуете боль в правом подреберье, тупую ноющую или, наоборот, острую схваткообразную, незамедлительно отправляйтесь на прием к гастроэнтерологу. Семьдесят шансов из ста, что у вас дискинезия. Настораживающие признаки - запоры или поносы, плохой сон и аппетит, сниженное половое влечение и нарушенный менструальный цикл (у женщин).

ном пузыре и протоках. Происходит расширение протоков и увеличение объема пузыря, что регистрируют при помощи УЗИ. Рентгеновские методы – холецистография. Очень важно не перепутать дискинезию желчных путей с другими серьезными заболеваниями, которые имеют похожие симптомы!

Лечение Важно в процессе обследования установить форму дискинезии — от этого будет зависеть метод лечения. Необходимое условие лечения дискинезии — соблюдение диеты.

Диагностика Чтобы поставить правильный диагноз, врачгастроэнтеролог обязательно направит вас на дополнительные исследования: Биохимический анализ крови. Во время выраженного обострения в анализе крови обнаруживают повышение уровня печеночных ферментов (щелочная фосфатаза и др.). УЗИ печени и желчного пузыря, которое позволяет оценить состояние желчного пузыря и его протоков, выявить камни. Дуоденальное зондирование — сбор желчи для анализа с помощью желудочного зонда. Процедуру применяют и с лечебной целью для промывания желчевыводящих путей при застое желчи. Для этого после сбора желчи в зонд вводят подогретую минеральную воду. Процедуру проводят натощак. Тесты с применением специальных препаратов. Вводят лекарственное вещество (например, секретин), которое усиливает выработку желчи. Если имеется заболевание, то желчь не успевает выделиться в кишечник, а скапливается в желч-

Диета при гиперкинетической форме — это частое дробное питание (четыре-пять раз в день), ограничение продуктов, вызывающих сокращения пузыря (жирные, мясные продукты, растительное масло, пирожные и другие изделия из жирного теста, пиво, газированные напитки). Блюда должны быть преимущественно протертыми и отварными, не слишком жирными или острыми. Побольше фруктов и ягод в любом виде! Из лекарственных препаратов применяются в основном спазмолитики (но-шпа и т.д.). Не лишними будут и желчегонные препараты (холосас, холензим, фламин) и лекарственные травяные сборы (кукурузные рыльца, шиповник, мята перечная и т.д.). По сей день широко применяется старинный способ лечения — питье минеральных вод. При этой форме болезни рекомендуются воды с низкой и средней минерализацией: Нар-

зан, Навтуся, Славяновская, Смирновская, Ессентуки №4 и №20. Воду надо пить горячей (40-45 градусов) по ½ стакана или по 1 стакану три-четыре раза в день за полчаса до еды. Если все вышеперечисленное не помогло, врач может назначить тюбаж — промывание желчных путей. Диета при гипокинетической форме обязательно должна включать продукты, обладающие желчегонным действием: сметану, сливочное и растительное масло, сливки, яйца всмятку, черный хлеб, овощи. Они стимулируют двигательную активность желчных путей. С этой же целью используют экстракт алоэ, элеутерококк, женьшень. Хорошо помогают растительные желчегонные сборы. В их состав обычно входят цветки бессмертника, тысячелистник, листья мяты, плоды кориандра и др. Применяются желчегонные средства – циквалон, 10% растворы ксилита или сорбита, карловарская соль и травы – отвар петрушки, отвары и настои одуванчика лекарственного, тысячелистника обыкновенного, аира болотного, барбариса. Минеральные воды используются и здесь, но только с высокой степенью минерализации. Например, Баталинская, Арзни, Ессентуки №17. Их надо пить холодными по ½-1 стакану тричетыре раза в день за 30-60 минут до еды (в течение трехчетырех недель). Кроме того, применяется тюбаж с карловарской солью, сернокислой магнезией или сорбитом. Дискинезию лечат также с помощью физиотерапии. Последние годы все чаще применяется лазер, иглорефлексотерапия.

Профилактика Соблюдайте диету и принимайте пищу регулярно (не реже четырех раз в день). Избегайте чрезмерных физических и психических нагрузок. Своевременно лечите заболевания пищеварительного тракта.

* любой фастфуд, чипсы, подсоленные жареные орешки, сухарики со специями и т. д.; * шоколад, мороженое, сдобную свежую выпечку, кондитерские изделия с жирными сладкими кремами и начинками; * какао, сладкие газированные напитки, кофе; * первичные мясные, куриные и рыбные, а также грибные бульоны, холодные супы; * животные жиры (бараний, свиной, гусиный, утиный), сало, маргарин; * копчености, консервы, соленья; * бобовые, лук, чеснок, редис, репа, редька, грибы; * черный хлеб; * пшенная крупа; * приправы (острый кетчуп, горчица, хрен и т. д.), специи; * алкоголь. Как мы видим, список ограничений не так велик, как при многих других заболеваниях.

ПРОДУКТЫ И БЛЮДА, КОТОРЫЕ НУЖНО ВКЛЮЧИТЬ В РАЦИОН:

* вегетарианские, фруктовые и молочные супы, допускается приготовление супов на вторичных нежирных мясных бульонах; * нежирные сорта мяса, птицы и рыбы; * крупы и макаронные изделия, как в рассыпчатом виде, так и в виде молочных каш; * нежирные молочные и кисломолочные продукты (кроме острых и соленых сыров); * овощи, приготовленные на пару, отваренные, запеченные, свежие овощи необходимо измельчать; * отруби; * яйца в виде омлетов или сваренные всмятку; * растительные масла (не более 3 ст. л. в день), сливочное масло не более 30 г в день; * черствый белый хлеб, сухари их него, сухое печенье; * сладкие спелые фрукты и ягоды, цитрусовые при переносимости; * мед, зефир, пастила, мармелад, варенье; * некрепкий чай (можно с лимоном), свежевыжатые соки, разбавленные водой или отваром шиповника.


18.05.2018 №19 (758)

СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ ТУРАЛЫ ҰЛТТЫҚ БАЯНДАМА

НАЦИОНАЛЬНЫЙ ДОКЛАД О ПРОТИВОДЕЙСТВИИ КОРРУПЦИИ

Тәуелсіздікке қол жеткізген кезден бастау алған Қазақстанның қазіргі заманауи тарихында Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевпен жарияланған жемқорлықпен табанды және ымырасыздық күрес бағыты республиканың сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының негізгі мағынасын қалыптастырады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл баяндамада өзінің көрінісін тапты. саясатының базалық бағыттары Елбасының Аталған баяндаманы әзірлеу үрдісі, «Қазақстан-2050» Стратегиясында, «100 құрылымы және мазмұны «Сыбайлас нақты қадам» Ұлт жоспарында белгіленген жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы сыбайлас жемқорлықты іріктеу міндеттерін Ұлттық баяндаманы дайындау, Қазақстан іске асыру арқылы нақты белгіленген. Бұл Республикасының Президентіне енгізу және ретте, сыбайлас жемқорлықтың көріністерін оны жариялау қағидаларын бекіту туралы» азайтудың мақсатты нұсқамаларына қол Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жеткізу алгоритмі сыбайлас жемқорлыққа жылғы 29 желтоқсандағы №154 Жарлығына қарсы жоспарлаудың көп деңгейлі жүйесінде сәйкестендірілген. бүгінгі күні басты бағдарламалық құжат боҰлттық баяндаманың мақсаты сыбайлып табылатын Қазақстанның 2015-2025 лас жемқорлықтың алдын алу бойынша жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлыққа практикалық іс-шараларды әзірлеу және қарсы стратегиясында көрсетілген. сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа жетілдіру мен Қазақстандағы сыбайқарсы іс-қимыл бойынша шараларды жүйелі лас жемқорлыққа қарсы саясатты және және бірізді іске асыру ұлттық тәжірибе оның таралуының жай-күйі мен үрдісіне ауқымы мен озық халықаралық сыбайлас объективтік талдау болып табылады. жемқорлыққа қарсы тәжірибелерді тарту«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс- қимыл ды ескеру мен өзін-өзі жетілдіру режимінде туралы» ҚР Заңына сәйкес Ұлттық баяндатұрақты тұрған сыбайлас жемқорлыққа қарсы ма сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясаттың бірегей үлгісін қалыптастыруға жөніндегі уәкілетті орган жұмысының және мүмкіндік берді. сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың Қазіргі уақытта Қазақстан Республи- басқа да субъектілері (мемлекеттік органкасында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы дардың, жергілікті атқарушы органдардың, стратегияның бірінші кезеңін іске асыру табы- квазимемлекеттік сектор субъектілерінің) сты аяқталды, бұл оны орындаудың алғашқы қызметінің нәтижелері негізінде қалыпнәтижелерін ұғыну қажеттілігін өзектендіреді. тастырылады. 2015 жылғы 18 қарашада бекітілген «СыбайБаяндама кіріспе, негізгі бөлім және лас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» қорытындыдан тұрады. ҚР Заңының талаптары тұрақты әзірлеуге Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл негіз болған осы жыл сайынғы Сыбайлас туралы Ұлттық баяндаманың негізгі мәтінін жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы Ұлттық kyzmet.gov.kz сайтында көруге болады.

Курс на решительную и бескомпромиссную борьбу с коррупцией, объявленный Президентом Казахстана – Лидером нации Н.А. Назарбаевым на заре независимости, на протяжении всей современной истории Казахстана формирует ключевой смысл антикоррупционной политики республики. Базовые векторы политики противодействия коррупции на современном этапе развития четко выстроены через реализацию задач антикоррупционного сдерживания, обозначенных Главой государства в Стратегии «Казахстан-2050», Плане нации «100 конкретных шагов». При этом алгоритм достижения целевых установок минимизации коррупционных проявлений обозначен в Антикоррупционной стратегии Казахстана на 2015-2025 годы, которая на сегодняшний день является главным программным документом в многоуровневой системе антикоррупционного планирования. Системная и последовательная реализация мер по противодействию коррупции в Казахстане позволила сформировать уникальную модель антикоррупционной политики, которая постоянно находится в режиме самосовершенствования с учетом наработки национального опыта и привлечения лучших международных антикоррупционных практик. В настоящее время успешно завершен первый этап реализации Антикоррупционной стратегии Республики Казахстан, что актуализирует потребность осмысления первых итогов ее исполнения. И это нашло свое отражение в данном ежегодном Национальном докладе о противодействии коррупции, основанием для регулярной разработки которого служат требования

Электронное правосудие как инструмент прозрачности деятельности судов

Использованию в судах современных информационных технологий придается большое значение, поэтому во всех судах проводится модернизация интернет-ресурсов. Технические новшества должны поднять судебную систему на новый уровень. В результате модернизации интернет-ресурса в судах республики внедрена и используется в работе информационно-аналитическая система «Төрелік» и другие онлайн-сервисы. Во исполнение Плана нации «100 конкретных шагов – Современное государство для всех» во всех судах в обязательном порядке ведется аудио- и видеофиксация всех судебных процессов. «Система аудиовидеофиксации» предназначена для записи, хранения и дальнейшей обработки материалов, полученных в ходе проведения судебного заседания, а также повышения оперативности предоставления краткого протокола участником судебного процесса. Судом № 2 Павлодара на сегодняшний день проведено 360 судебных процессов с использованием АВФ. Фиксация судебного процесса минимизирует непроцессуальные контакты, а это одна из мер антикоррупционной политики судебной системы. Одним словом, АВФ упрощает процесс отправления правосудия, позволяет оптимизировать и автоматизировать судопроизводство, дисциплинирует всех участников, при возникновении спорных моментов, неразрешенных в ходе процесса и вызвавших неудовлетворенность, обе стороны могут обратиться к электронной записи, чтобы убедиться в своей правоте или неправоте. В рамках внедрения АВФ развивается и проведение дистанционных

судебных заседаний посредством видеоконференцсвязи со следственными изоляторами, исправительными учреждениями, с районными и областными центрами страны. Это позволяет рассматривать уголовные дела без этапирования подсудимых, находящихся в следственных изоляторах и местах лишения свободы, экономить бюджетные средства и исключать непредвиденные риски. Также внедрены и используются в работе судов виртуальная система извещений «Судебная повестка», посредством которой направляют уведомления о предстоящих судебных заседаниях; сервис «Ознакомление с судебными документами», который позволяет участникам процесса получить всю интересующую их информацию, не выходя из офиса или дома; функционирует call-центр Верховного суда, где звонок на короткий номер 1401 бесплатный; открыты дополнительные онлайн-сервисы, такие как подача в электронном виде заявлений, жалоб и ходатайств, запущена мобильная версия «Судебного кабинета». Для граждан организованы электронные уголки в ЦОНах, где обученные специалисты объясняют всем желающим, как воспользоваться услугами «Судебного кабинета», и по-

могают отправить необходимые документы в электронном виде. Одним из шагов поэтапного перехода к электронному правосудию является переход к электронному уголовному делу. Электронное уголовное дело – информационная система, которая предназначена для хранения материалов уголовного дела в электронном виде, сформированном электронном носителе с обеспечением высокого уровня безопасности, степени надлежащей защиты от несанкционированного доступа к ним посторонних лиц. Преимуществами перехода от бумажного к электронному уголовному делу являются сокращение сроков уголовного судопроизводства, упрощение доступа к информации. Таким образом, сегодня в судебной системе активно используются различные онлайн-ресурсы, объединенные общим понятием «электронное правосудие», а внедрение электронного судопроизводства является средством для обеспечения открытого и доступного правосудия, ускорения сроков рассмотрения дел и повышения качества судебных актов. А. САТВАЛДИНОВА, заведующая канцелярией суда № 2 г. Павлодара

В Москве состоялось заседание коллегии Евразийской экономической комисии, на котором принято решение о реализации пилотного проекта по формированию системы информирования о продукции, не соответствующей требованиям технических регламентов ЕАЭС. Оно позволит повысить эффективность государственного контроля (надзора), а также взаимодействие национальных органов госконтроля благодаря использованию интегрированной информационной системы Союза.

Предотвращение появления опасной продукции в странах ЕАЭС

В 2018–2019 годы страны ЕАЭС утвердят план мероприятий по реализации совместно с Комиссией этого проекта и начнут его выполнение. Цель пилотного проекта – налаживание взаимодействия в тестовом режиме между органами госконтроля и Комиссией, а также обеспечение дальнейшей реализации общего процесса по формированию системы информирования об опасной продукции. Пилотный проект планируется запустить на примере пяти технических регламентов ЕАЭС – на низковольтное оборудование, электромагнитную совместимость, продукцию для детей и подростков, игрушки и колесные транспортные средства. Коллегия ЕЭК утвердила порядок введения в действие изменений в технический регламент Союза «Пи-

щевая продукция в части ее маркировки». Установлен переходный период – 18 месяцев, в течение которого допускаются производство и выпуск в обращение пищевой продукции, полученной с применением генномодифицированных организмов, в соответствии с ранее установленными техническим регламентом обязательными требованиями. В течение этого периода производители должны наносить на потребительскую упаковку сведения о содержании ГМО. Однако рядом с единым знаком обращения продукции на рынке Союза знак «ГМО» проставлять пока не обязательно. Также коллегия ЕЭК утвердила перечень продукции, в отношении которой подача таможенной декларации сопровождается представлением документа об оценке соот-

15

ветствия требованиям технического регламента ЕАЭС «О безопасности упакованной питьевой воды, включая природную минеральную воду» или сведений о таком документе. Перечень разработан Комиссией с учетом предложений уполномоченных органов государств ЕАЭС для реализации Положения о порядке ввоза на таможенную территорию Таможенного союза продукции (товаров), в отношении которой устанавливаются обязательные требования в рамках ТС. В перечень включена упакованная питьевая вода, в том числе столовая, лечебно-столовая и лечебная природная минеральная вода, купажированная, обработанная, природная питьевая вода и питьевая вода для детского питания. Документ ориентирован на участников внешнеэкономической деятельности. Департамент КТРМ МИР РК по Павлодарской области

Закона РК «О противодействии коррупции» от 18 ноября 2015 года. Процесс подготовки, структура и содержание данного доклада приведены в соответствие с Указом Президента от 29 декабря 2015 года №154 «Об утверждении Правил подготовки, внесения Национального доклада о противодействии коррупции Президенту Республики Казахстан и его опубликования». Целью настоящего Национального доклада является объективный анализ антикоррупционной политики Казахстана, состояния и уровня распространения коррупции с выходом на выработку практических мер по превенции коррупции и совершенствованию антикоррупционного законодательства по итогам 2017 года. Согласно Закону РК «О противодействии коррупции», доклад сформирован на основе изучения результатов работы уполномоченного органа по противодействию коррупции, а также других субъектов противодействия коррупции (государственных органов, субъектов квазигосударственного сектора, общественных институтов, физических и юридических лиц). Доклад состоит из введения, основной части и заключения. С основным текстом Национального доклада о противодействии коррупции можно ознакомиться на сайте: kyzmet.gov. kz.

Двадцать первый век, все сферы человеческой деятельности компьютеризируются. Изменения коснулись и судебной системы. Казахстан активно следует курсу на электронное правосудие.

ЭЛЕКТРОННОЕ ПРАВОСУДИЕ Электронное правосудие активно способствует эффективности осуществления правосудия, так как позволяет через Интернет, посредством браузера, выполнять большинство задач, связанных с подачей документов в суд. С помощью электронных технологий судебная система страны в последние годы сделала много для достижения главной цели правосудия - установления истины и справедливости при рассмотрении судебных дел. Во исполнение указания Главы государства судами принимаются меры по цифровизации своей деятельности. Большой шаг в этом направлении сделан главным судебным органом страны. В сентябре 2017 года Президент страны лично ввел в действие Ситуационный центр Верховного суда, который отныне в электронном формате собирает необходимую информацию о состоянии судопроизводства в республике. Он позволяет вести круглосуточный сбор и анализ актуальной судебной информации, поступающей из 370 судов страны более чем по 700 показателям. Цифровизация судебной деятельности существенно упростила работу судов и заметно сократила сроки рассмотрения судебных дел. Судьи на деле быстро оценили преимущества электронного правосудия, и, главное, в этом убедились граждане республики, которые осознали, что электронные технологии экономят их время и делают судебную систему прозрачной и доступной. Так, в результате установления видеокамер в зданиях изоляторов временного содержания отпала необходимость в конвоировании заключенных на судебное заседание. Конечно, по большим и сложным резонансным делам уголовные дела рассматриваются в прежнем режиме, то есть с этапированием подсудимых в судебное заседание. С начала 2017 года судами используется электронный сервис мобильный «Судебный кабинет», который преимущественно рассчитан

на гражданские процессы и позволяет лично не присутствовать на заседаниях. Возможности мобильного «Судебного кабинета» позволяют дистанционно отслеживать все процессы по прохождению дела. Так, на сегодняшний день доля заявлений, поданных в электронном виде, составляет 91 процент. Это позволило отказаться от использования документов на бумажных носителях. Кроме того, все судебные решения, а это более одного миллиона судебных актов, доступны для населения через интернет-ресурсы судов. Это показатель полной открытости и прозрачности работы судебной системы. Также интеграция аналитической информационной системы суда «Төрелік» и органов прокуратуры ЕРДР позволила Верховному суду и Генеральной прокуратуре дать старт новому совместному проекту «Заңдылық». Его разработчиками внедрены программные новшества, которые предотвратят нарушения требований уголовного кодекса как прокурорами, так и служителями Фемиды при рассмотрении дел в судах первой инстанции. Внедрена также база данных приговоров и позиции гособвинителей с возможностью автоматизации получения аналитических отчетов, отображения судебной практики по той или иной категории дел. На сегодняшний день зарубежные эксперты единодушно отмечают, что Казахстан уже имеет инфраструктуру для успешного внедрения цифровых решений судебно-правовой системы. Новые требования неизбежно потребуют постепенного улучшения данной инфраструктуры. Цифровизация - это долгосрочный процесс, он требует постоянного обновления, новых инноваций. Казахстан - на верном пути. Х. САГАДЕЕВ, заведующий канцелярией специализированного межрайонного суда по уголовным делам Павлодарской области


16

18.05.2018 №19 (758)

Они подарили нам вдохновение и жизнь

Накануне очередной, 73-й годовщины со дня победы над фашистской Германией все чаще вспоминаю фронтовиков, работавших в прокуратуре области, которые, несмотря на сложности послевоенного времени, беззаветно, не щадя себя, трудились на ниве укрепления законности и правопорядка. Многих из них я хорошо знал, либо по учебе в алматинском юридическом институте, либо по совместной работе, когда был направлен в Павлодар исполнять обязанности прокурора области в 1983 году. Очень жаль, что большинство из них не дожили до сегодняшних, особо памятных дней. Но их подвиг (как боевой, так и трудовой) сослуживцы прокуратуры хорошо знают и чтут. Больше того, мы гордимся им и хотим, чтобы мужество наших фронтовиков было образцом для подражания. Как можно их забыть, если они боролись прежде всего за нашу свободу, за нашу счастливую жизнь. Среди них хочу назвать своего однокурсника, кавалера боевого ордена Славы 3-й степени Василия Васильевича Колесникова. В армию он был призван в 1942 году, как только достиг совершеннолетия. Около двух лет воевал в составе 3-го Украинского фронта. В феврале 1945-го был тяжело ранен в предплечье осколком мины, с утратой правой руки, признан инвалидом первой группы, но духом не пал. После лечения он сумел получить высшее юридическое образование, освоил профессию следователя. Работал помощником прокурора области по кадрам, затем 13 лет прокурором Экибастуза и около 20 лет руководил прокуратурой города Шевченко (ныне Актау). В нелегких условиях 60-х годов он вел непримиримую борьбу с преступностью и другими нарушениями законности в Экибастузе. Одновременно уделял большое внимание пропаганде правовых знаний среди горожан и патриотическому воспитанию молодежи. При этом совмещал работу прокурора города и ректора университета правовых знаний, за что имел почетные грамоты от общества «Знание» республики, ЦК ЛКСМ и министерства юстиции Казахской ССР, а также многочисленные поощрения прокуроров Союза ССР, республики и соответствующих областей. Мужество и преданность делу Василия Васильевича постоянно вызывали восхищение сослуживцев. По достоинству ему было присвоено звание «Заслуженный юрист Казахской ССР», награжден орденом «Знак почета». Его имя занесено в павлодарский областной биографический словарь «Кто есть кто» и в книгу почетных людей павлодарского Прииртышья. Плодотворно трудился в прокуратуре области мой земляк из Алтайского края участник Великой Отечественной войны Николай Антонович Сатышев, назначенный прокурором Экибастуза первым, как только этому поселку был присвоен статус города в 1957 году. Причем начинал он там работать вдвоем с очень квалифицированным следователем Каллиолой Есенамановым (хотя тот потерял левую руку на войне). При тесном взаимодействии с органами милиции они могли раскрыть любое тяжкое преступление. Вызывает восторг, например, один из приказов прокурора области Кузмичева, где он написал: «В 1958 году прокуратурой г. Экибастуза проделана значительная работа по борьбе с преступностью. Юрист 1 класса Сатышев, имея в штате одного следователя, правильно построил работу. В результате проявленной инициативы и напряженной работы он совместно с юристом 3-го класса Есенамановым сумел закончить в 1958 году расследование по 134 уголовным делам на 156 человек. То есть такое же количество дел, как прокуратура г. Павлодара, в штате которой было шесть оперативных работников». Затем Николай Антонович успешно боролся с нарушениями законности в Павлодаре, а после разделения города - в Ильичевском районе. В результате ему, так же как и Колесникову, присвоено почетное звание «Заслуженный юрист Казахской ССР» и он признан почетным работником прокуратуры Казахстана. Добрую память оставил о себе Хамит Шыныбаевич Шыныбаев, призванный в ряды Красной Армии с должности следователя прокуратуры за год до начала войны. Вернулся он на ту же работу уже после победы над лютым врагом. Очень добросовестно, не прогуляв ни одного дня (даже по болезни), работал следователем Иртышского района, помощником прокурора Баянаульского, Ермаковского районов, города Ермака, прокурором Павлодарского и Майского районов. Вполне естественно, что к его семи боевым медалям и ордену Отечественной войны, прибавились поощрения прокуроров Союза ССР, Казахской ССР и области, присвоено звание «Почетный работник прокуратуры Казахстана». Более 40 лет с высочайшей продуктивностью работал в аппарате прокуратуры области в должностях старшего следователя, начальника отдела и заместителя прокурора области инвалид войны второй группы, кавалер ордена Красной Звезды и многих других боевых наград Виктор Николаевич Выжутович. Это был профессионал своего дела по надзору за соблюдением законности в области. Положительный опыт его работы оце-

В целях определения и ограничения возможных негативных последствий реализации планируемой хозяйственной деятельности на окружающую среду при пользовании животным миром и соблюдения баланса интересов экономического развития и охраны окружающей среды, а также предотвращения ущерба третьим лицам в процессе этой деятельности проводится государственная экологическая экспертиза (ЭЭ).

Биологические обоснования на пользование животным миром

нен медалями «За освоение целинных земель», «За трудовое отличие» и целым рядом почетных грамот и благодарственных писем государственных органов и общественных организаций. В личном деле Выжутовича более 30 приказов вышестоящих прокуроров о поощрениях. Ему присвоено звание почетного работника прокуратуры Союза ССР и Республики Казахстан. Легендарным воином и неутомимым тружеником высшего надзорного органа за соблюдением законности в республике можно назвать Хамидуллу Ракишевича Мусенова, который прошел с боями всю Финскую и Великую Отечественную войну, от начала до последних дней. Был трижды ранен, но после выздоровления каждый раз возвращался в свой разведполк. Он принимал участие в защите Ленинграда, в прорыве его блокады, в освобождении Прибалтики, Польши, Познани, Померании и в штурме логова врага - Берлина. Неслучайно на его груди появились медали: «За оборону Ленинграда», «За освобождение Варшавы», «За взятие Берлина», «За победу над Германией», а также три ордена Отечественной войны. Не менее успешно боролся он с преступностью и другими нарушениями законности у себя на родине по возвращении с фронта, где после учебы и получения среднего, а также высшего юридического образования ему было доверено руководить прокуратурой Павлодара, Баянаульского, Железинского, Краснокутского районов и Ермаковской межрайонной прокуратурой Павлодарской области, а также Булаевской межрайонной и Ленинской районной прокуратурами Северо-Казахстанской области. По плечу ему была работа и в центральном аппарате прокуратуры республики и прокуратуры области. В общей сложности Хамидулла Ракишевич плодотворно трудился в органах прокуратуры республики 40 лет. При этом также был награжден, но уже трудовыми медалями: «За освоение целинных земель», «За доблестный труд. В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина», «Ветеран труда», «Прокуратура ардагері». Ему был вручен «Почетный знак Всесоюзного совета ветеранов войны и труда», нагрудный знак «Почетный работник прокуратуры Республики Казахстан», объявлены многочисленные приказы прокуроров Союза ССР, Казахстана и упомянутых областей по месту работы. Его выступления на правовые темы и темы патриотического воспитания с большим вниманием слушали школьники, любая другая аудитория. Около 10 боевых наград имел почетный работник прокуратуры Республики Казахстан Николай Павлович Михайлюк, уроженец села Образцовки Успенского района. Ему также довелось побывать в самом пекле войны, быть участником кровопролитных боев на Курской дуге, при форсировании Днепра под городом Кривой рог, где он тяжело ранен вражеской миной и едва не потерял обе руки. Лечение в госпитале оказалось длительным, поэтому Николай Павлович стал одновременно учиться на курсах бухгалтеров и успешно окончил их, несмотря на то что для этого понадобилось тренировать руки, превозмогая боль, но полученные знания ему пригодились. Возвратившись в родное село, он мог уже работать учетчиком и счетоводом колхоза, затем бухгалтером прокуратуры области. После окончания же заочного отделения юридического института Николай Павлович был назначен на должность прокурора Качирского района, где трудился 10 лет. Затем он работал в этой должности в Железинском районе, в Ермаковской межрайонной прокуратуре и городе Ермаке (ныне Аксу). Причем работал так, что опыт его служебной деятельности распростра-

нялся в органах прокуратуры области и республики. В личном деле Николая Павловича за 29 лет работы насчитывается около 30 поощрений, объявленных приказами прокуроров Союза ССР, Казахстана и области. Одновременно с этим он был награжден медалями: «За трудовое отличие», «За освоение целинных земель», «За доблестный труд», почетными грамотами местных органов власти и общественных организаций. Трудолюбие не позволило ему отсиживаться дома и после выхода на пенсию по возрасту. Он стал работать правовым инспектором труда в городе Аксу и юристом районной администрации, затем председателем городского совета ветеранов войны и труда, членом многих комиссий. Особой заботой для него было патриотическое воспитание молодежи. В связи с этим на груди Николая Павловича появились новые награды: орден «Кұрмет», медаль Президента республики «Ерең еңбегі үшін», почетный знак акима области. Нелегким был труд в органах прокуратуры уроженца села Бирлик Баянаульского района инвалида кровопролитной войны Константина Сергеевича Жанузакова, когда он вернулся с фронта без ноги и с 1943 года стал работать следователем, затем помощником прокурора Павлодара, Акмолинска и Экибастуза. За время службы в Красной Армии с 1938 года и участие в боях с белофиннами и немецкими оккупантами был награжден орденом Славы 3-й степени, боевыми медалями, а после демобилизации медалью «За доблестный труд в 1941-1945 гг.». Высоко ценили его труд прокуроры областей, по месту его службы. За последнее годы мне удалось установить, что в прокуратуре области работало много других участников этой войны, отличившихся своей храбростью в боевых сражениях с врагом и в борьбе с преступностью в послевоенное время. Среди них прокуроры области Федор Иванович Кузмичев и Лев Никитович Иванов, прокуроры районов и города Павлодара: Кабиден Шайморданов, Максут Акишев, Юзя Иосифович Шнайдер, сотрудники обастного аппарата: Григорий Максимович Малыхин, Иван Степанович Мерзанов, Александр Ефимович Чумаков, Антонида Николаевна Чиванова и другие. Их подвиг также отмечен высокими правительственными наградами. Все дальше и дальше уходит от нас 9 мая 1945 года, и все меньше героев войны остается в живых. Среди прокурорских работников продолжает одухотворять нас только один. Это Петр Инноккентьевич Ташлыков, который после победы над японскими интервентами 28 лет успешно боролся с преступностью в нашей области. Был прокурором Павлодарского сельского, Индустриального района города Павлодара. Вышел на пенсию в чине старшего советника юстиции, награжден за добросовестный труд нагрудным знаком «Почетный работник прокуратуры РК», почетными грамотами генерального прокурора Союза ССР, Казахской ССР, приказами прокуроров области о поощрении. Положительный опыт его работы по расследованию уголовных дел распространялся в органах прокуратуры области. Низкий поклон Вам, Петр Иннокентьевич, крепкого здоровья и долголетия. Огромное спасибо Вам и всем другим участникам Великой Отечественной войны, которых уже нет с нами, за их подвиг и вдохновение, подаренные нам, живым. Д. ФАЛЕЕВ, председатель совета ветеранов прокуратуры Павлодарской области, государственный советник юстиции 3-го класса

При этом эксперт государственной экологической экспертизы руководствуется Законом Республики Казахстан от 9 июля 2004 года «Об охране, воспроизводстве и использовании животного мира», положениями Экологического кодекса Республики Казахстан от 9 января 2007 года № 212. Эти нормативные документы регулируют общественные отношения в области охраны, воспроизводства и использования животного мира и направлены на обеспечение условий сохранения животного мира и его биологического разнообразия, устойчивого использования объектов животного мира в целях удовлетворения экологических, экономических, эстетических и иных потребностей человека с учетом интересов нынешнего и будущих поколений. Так, согласно п. 1 и пп. 7 статьи 47 Экологического кодекса, обязательной государственной экологической экспертизе подлежат: биологические обоснования на добычу и использование ресурсов растительного и животного мира. Разработчики биологических обоснований на пользование животным миром должны руководствоваться приказом министра окружающей среды и водных ресурсов Республики Казахстан от 4 апреля 2014 года № 104-Ө. «Об утверждении Правил подготовки биологического обоснования на пользование животным миром». Биологическое обоснование - научно обоснованное заключение на пользование животным миром, определение допустимого объема изъятия объектов животного мира, а также на деятельность, способную повлиять на объекты животного мира и среду их обитания. Основная доля биологических обоснований, выполненных научными организациями на водоемах Павлодарской области, исполнена в целях определения предельно допустимого объема изъятия рыб и водных гидробионтов, главным образом рачка артемии. Биологическое обоснование подготавливается в течение года на основании материалов учета численности животных за предыдущий год, мониторинга объектов животного мира, среды их обитания и научных исследований. Подготовка биологического обоснования осуществляется соответствующими научными организациями, аккредитованными как субъекты научной и (или) научно-технической деятельности. К основным особенностям подготовки биологического обоснования для рыбных ресурсов и других водных животных, являющихся объектами рыболовства, относятся: информация о рыбохозяйственных водоемах и (или) участках, хозяйственное значение объекта животного мира, вид пользования и рыбопродуктивность водоемов и (или) участков. Расчет предельно допустимого объема изъятия животных производится для пользователя животным миром в отдельности на основе существующих нормативов изъятия, объективных многолетних данных изучения тенденции динамики популяции и изменения среды обитания, с учетом возможного ущерба биологическому разнообразию. При определении влияния хозяйственной и иной деятельности на объекты животного мира и среду их обитания приводятся также сведения о предполагаемом характере и степени изменения среды обитания, о сроках воздействия на среду обитания, предлагаемых компенсационных мерах для снижения негативных влияний, экспертная оценка влияния на различные виды и систематические группы видов. Достоверность полученных результатов определяется репрезентативностью собранного материала. Для объективной оценки запасов гидробионтов проводится сбор данных по среде обитания и состояния экосистем. С этой целью научно-исследовательские работы должны быть направлены на изучение гидрологического, гидрохимического режима водоема и комплекса гидробиологических исследований. Сроки отбора проб должны быть связаны с жизненными циклами и изменениями условий обитания исследуемого объекта. К основным причинам отказов, по результатам государственной экологической экспертизы, можно отнести: несоответствие морфологических характеристик, приведенных в биологических обоснованиях, с данными из паспорта водоема, использование различных переходных коэффициентов для расчетов без ссылки на подтверждающие нормативные документы, отсутствие отдельных данных в тексте биологического обоснования, которые требуются Правилами подготовки биологического обоснования на пользование животным миром. Сара МУСИНА, главный специалист Департамента экологии по Павлодарской области


17

18.05.2018 №19 (758)

Әзілдер *** – Қоян жүгіріп келе жатып шұңқырға түсіп кетіпті. Үйіне ерінбей барып саты әкеліп, шұңқырдан шығып кетіпті. *** – Таксист деген кім? – Бес минутта отыз жылдық өмірін айтып бере алатын адамды «таксист» дейміз. *** Баяғыда бiр жынды полиция бөлiмшесiнде iздеуде жүргендердiң суретiн көрiп: - Мыналар кiмдердiң суретi? - деп

сұраған ғой. Полиция: - Бұлар iздеуде жүргендер, қашып ұстатпай жүргендер, - десе, әлгi: - Суретке түсiргенде ұстап алмадыңдар ма?! - депті. *** 80 жастағы әжеміз шалына: – Шал-ау, 60 жылдай болды отау құрғанымызға, мен сені бұрынғыдай сүймеймін, давай дос болып қалайық,депті. *** Бiрде Жапонияда ұрыларды ұстайтын

робот ойлап тауыпты! Ол: – Жапонияда: 5 минут iшiнде 100 ұры ұстапты; – Америкада: 5 минут iшiнде 200 ұры ұстапты; – Қазақстанда: 5 минут iшiнде өзi ұрланып кетiптi. *** Ішіп алған кактус: – Мен розамын! – депті. *** Соғыс енді басталды. Барлығы: – Алғааааааа, – деп жүгіріп бара жатса, біреуі керісінше артқа жүгіріп бара жа-

тыр екен. Қасындағы досы: – Қайда қаштың? – десе, анау: – Разгон алып алайын да,– депті. *** Қыз: – Жаным, мен саған Илья Ильиндей чемпион туып берем. Жігіт: – Чемпион туатындай ішің спортзал ма, не? *** Тісі жоқ ит үйге адам келсе тас атады екен.


18

*** Жена села на диету, ну и я с ней за компанию. Поздний вечер, все спят, а мне жрать охота... Подхожу к холодильнику, достал котлетку, сажусь за стол и ем, не включая при этом свет. Тут к кухне подходит старший сын. Ну я замер, чтобы он меня не заметил. А он стул к выключателю подставил и свет включил... Видели бы вы мое лицо, когда я увидел свою жену... с другого края кухонного стола!.. *** - Жена на что-то надулась и не разговаривает со мной. Наивная, у меня это третий брак, я чемпион по молчанке, могу спокойно молчать все два дня. - Два дня? А больше - слабо?

18.05.2018 №19 (758)

- Ни одна женщина не сможет больше двух дней молча выдержать вида счастливого мужа! *** На автобусной остановке древняя старушка с узлом вещей у ног держит в руках мобильник и неуклюже тыкает дрожащими пальцами в кнопки. Мимо идет молодой человек. - Унучок, помоги написать смссообчению. - Ну, давай, бабуля. Что писать-то? - Пиши: Подлец. Не ищи меня. Я у мамы... *** Зашел в магазин за колбаской, а на кассе висит объявление: «Акция: купившему 1 л водки в подарок 0,5 л томатного

сока». И так мне сока захотелось!

го.

*** Мужик останавливает такси: - На Бородинскую, пожалуйста. - Улицу? - Нет, блин, битву. Опаздываю немно-

- Ты мясо ешь? - Нет. - А рыбу? - Тоже нет. - Вегетарианец? - Бюджетник.

***

*** У постели умирающего:

- Дорогой, что сделать с деньгами, которые мы всю жизнь копили на автомобиль? - Отдай внукам! Пусть шоколадку купят... *** Проверяющий на одесском рынке: - У вас есть документы на эту рыбу? - А шо вам надо? Свидетельство о смерти? *** Гаишник останавливает машину, проверил документы: - Багажник откройте... Это что такое?! - Это? Труп... - Сам вижу, что труп... Аптечка где?!


19

18.05.2018 №19 (758)

етіні Алматыға көктем ерте кел өзге ң ны тан рас. Ұлан ғайыр Қазақс ғып шы і аймақтары қыстан енд ығ ыл ы жатқанда, оңтүстік жұртш . Десе жазғы киімге ауысып алады орта ың рд мы де, қазіргідей ма бәрі інің мд тұсынан бастап жеңіл киі . ады қал аһылап-үһілеп, тұмауратып несі?» «Жаз келгенде салқындағаны жаеп: себ ған дейтіндер де бар. Бұ нсы ара стар мен қала тұрғындары ны мы ң да «Құралай салқыны» ұғы керек. ұмытылып бара жатқаны болса отыра ын тағ Әйтпесе жаз әбден өз аған. там май, халық жылы киімін тас

Смех

да и только...

Құралай салқыны Қазақ халқы мамыр айының екінші жартысында орын алатын 2-3 тәуліктік күн суытуын «Құралай салқыны» деп атаған. Қариялардың аузынан оқтын-оқтын естіп қалатын бұл атау қазақ халқы үшін қашан да киелі саналған киіктердің төлдейтін мезгіліне байланысты аталып кеткен. Құралай – киіктің төлі. Құралай салқыны кезінде күн түнеріп, таулытөбелі жерге қарай бұлт үйіріледі. Мұндай қолайсыздық бір жетіге не оншақты күнге созылады. Осы кезде төлдеуі жақындаған қоңыр аңдар бұлт үйірілген жерлерге топтасатын көрінеді. «Киік лақтаған жерге найзағай ойнайды», – деп отыратын қариялар, бұл да қоңыр аңдар күннің көзінен таса жерге төлдейтініне байланысты болса керек. Бір ғажабы, киік қанша көп болса да, олар 2-3 күн ішінде түгелдей төлдеп үлгереді екен. КҮННІҢ СУЫТЫП, ЖЕЛ ТҰРУЫНЫҢ ЫҚПАЛЫ Киік төлдеген кезде күннің суытуы құралайдың аяқтануына тікелей әсер етеді. Жаңа туған төл жердің қара суығына шыдамай, тез тұрып кетеді екен. Желдің де өзіндік функциясы бар. Киік өзге төртаяқтылар секілді шуын жалап түсірмейді. Жануар желге қарсы жүргенде бұл үдеріс табиғаттың ықпалымен жүзеге асады. «Құралай салқынының» тағы бір ғажабы, даланың нәзік еркелеріне сондай құмар жыртқыштардың дәл осы «Құралай салқыны» кезінде тәбеті қашып, етке жақындай алмай қалады екен. Құралайлар аяғынан тұрып кеткен кезде ғана жыртқыштардың етке деген тәбеті қайта оралады. ҚҰСТАРДАН ТҮЙЕТАБАН ҚОРҒАЙДЫ Бұл аз күннің қасиетін білдіретін тағы бір жағдай бар. Біздің далада өсетін түйетабанды да тек осы кезеңде көруге болады. Кереметтігі сонда, оның үлкен қызғылт жасыл түсті жапырақтары жаңа туған құралайды жасырып тұрады екен. Яғни, қырағы бүркіттердің өзі табиғаттың қорғауында жатқан құралайды көре алмайтындай жағдай туғызады. КИЕ Қазақ даналығы ғасырлар бойғы өмір тәжірибесінен жинақталған. Киікті қасиетті деп бағалауы да себепсіз емес. Жануар төлдейтін уақытта Табиғат-Ананың өзі амал жасайтыны сол киенің белгісі емес пе?!

«Регион.kz» облыстық қоғамдық-саяси ақпараттық құқықтық газеті Директор: Асқар ШӨМШЕКОВ Меншік иесі:

«Павлодар облысы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі «Ертіс Медиа» ЖШС, «Регион.kz» облыстық газеті Басылым Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму жөніндегі министрлігі. Бұл туралы 11.11.2014 ж. №14615-Г куәлігі берілген.

Бас редактор: Роза МУСТАФИНА Жауапты хатшы: Жарқынбек АМАНТАЙ Дизайн: Берік ТӨЛЕУҒАЛИЕВ Корректорлар: Дана МҰРАТОВА Алтын АЙТҚАЛИЕВА

ЖШС-ы мекенжайы: 140000, Павлодар қ., Сұрағанов к-сі, 21 Редакцияның мекенжайы: 140000, Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143 үй. Е-mail: regionkz@mail.ru Біздің сайт: www.region-pvl.kz Байланыс телефондарымыз: Директор: 66-15-50 Редакция: 65-12-60

Жарнама және маркетинг: 65-12-75, 66-15-40 Хаттар қолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды және қайтарылмайды. Редакция оқырмандардан түскен барлық хаттарға жауап беруді міндетке алмайды. Жарнамалық материалдардың мазмұнына жарнама беруші жауап береді. Авторлардың пікірлері редакция ұстанған көзқарасқа сәйкес келмеуі мүмкін. Жарияланған мақалаларды, фотосуреттерді және безендірулерді көшірмелеу тек ЖШС рұқсатымен

жүзеге асырылады. Басылым Павлодар, Екібастұз, Ақсу қалаларына және облысымыздың барлық аудандарына тарайды. «Регион.kz» газетіне «Қазпошта» ААҚ, Главпочтамт және «KazPress» ЖШСнің бөлімшелерінде жазылуға болады. Газет аптасына бір рет шығады, апталық таралымы 1224 дана. Тапсырыс - 1019. «Дом печати» ЖШС баспаханасында басылады. ҚР Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143-үй. Тел.: 8(7182) 61-80-26. Газеттің сапалы болуына баспахана жауап береді.


20

18.05.2018 â„–19 (758)

Регион kz №19 (758) 18 05 2018  
Регион kz №19 (758) 18 05 2018  
Advertisement