Issuu on Google+

Ñ

àðûàðêà

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫҚ ГАЗЕТІ www.saryarka-samaly.kz

1929 ЖЫЛҒЫ 15 АҚПАННАН ШЫҒАДЫ

Ертең - мәдениет және өнер қызметкерлерінің күні

ӨНЕРІ ӨРКЕНДЕГЕН ӨҢІР

28

қыркүйек, сенбі 2013 жыл №111 (14546)

ñàìàëû

Кеше аймағымызға жұмыс сапарымен ҚР Парламенті Сенатының бір топ депутаттары келді. Сенаттың Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрағасы Ақан Бижанов бастаған халық қалаулылары облыс орталығындағы «Достық үйінде» көшпелі отырыс өткізді. Халық денсаулығын қорғауға бағытталған мемлекеттік саясатты және Елбасының «Қазақстан-2050» Стратегиясы аясында денсаулық сақтау жүйесін құқықтық қамтамасыз етуді жетілдіру мәселесін қаузаған жиынға аймақ басшысы Ерлан Арын, өңіріміздегі медициналық мекемелердің басшылары, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қатысты.

МЕДИЦИНАЛЫҚ КӨМЕК

Суреттерді түсірген - Т.Нұрғазы

КІДІРІССІЗ БОЛУЫ КЕРЕК Отырыста ҚР «Халық денсаулығы және Денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекске енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар кеңінен сөз болды. Бұл заң жобасы қазіргі таңда Парламент Мәжілісінің қарауында жатыр. Сондықтан, сенаторлар ел аралап, саланы нығайтуға қатысты ұсыныстілектерге құлақ асуда. Комитеттің төрағасы Ақан Бижанов алдымен аталмыш салаға бағытталған қаражат көлемі жыл санап артып отырғанын атап өтті. Мәселен, биыл отандық медицинаны дамытуға бөлінген сома ішкі жалпы өнімнің 3,8 пайызына жеткен. Алдағы үш жылда бұл мақсатқа республикалық қазынадан тағы да 1 триллион теңгеден астам қаржы қарастырылған. - Мемлекеттік кепілдіктің төменгі стандартын белгілеу маңызды міндет болып табылады. Мұндай қадам арқылы біз тұрғындарды медициналық көмекпен толықтай қамти алатын боламыз. Сонымен қатар, халықтың әлжуаз топтары мен кейбір әлеуметтік маңызы бар сырқаттар бойынша жекелеген бағдарламаларды қолға алғанымыз дұрыс, - деді А.Бижанов. Ол «Саламатты Қазақстан» бағдарламасына үлкен сенім артылатынын жеткізді. Дегенмен, әлемнің

ең дамыған 30 елі қатарына ену үшін медицинаның құқықтық базасын құру қажет. Ең алдымен, шалғай ауылдарды сапалы медициналық қызметпен қамту шаралары күшейтілуі тиіс. Осы орайда лауазымды тұлға Павлодар облысының бұл бағыттағы жұмыстарына оң бағасын берді. Сондай-ақ, әрбір азаматтың өз денсаулығына жауапкершілігін арттыру керек деген ойын білдірді. Қазақстан әлі жоғары сапалы қызмет көрсету деңгейіне жете қоймағанын жасырмады. Айтуынша, әсіресе, алғашқы көмек пен отбасылық медицина жетілдіруді қажет етеді. Ал жиында сөз алған аймақ басшысы Ерлан Арын өңірдің денсаулық сақтау жүйесіндегі жетістіктер мен түйткілді тұстарды тізбектеді. Облыста медициналық ұйымдар желісі дамытылуда. Мәселен, биыл Павлодар қаласында бір ауысымда 500 адамды қабылдауға қауқарлы жаңа емхана қолданысқа берілсе, алдағы уақытта дәл осындай мекеме Екібастұзда ашылмақ. Одан бөлек, 7 дәрігерлік амбулатория, 1 фельдшерлік пункт құрылысы биыл аяқталады. Өңір басшысы аймақта барлық медициналық құрал-жабдықтар кідіріссіз жұмыс істеп тұрғанын жеткізді. Облыс қазынасынан бөлінетін қаржы көлемі де жыл сайын ұлғайтылуда. Жалғасы 2-бетте

Ертістің Павлодар өңірі білім мен ғылымның, өнер мен мәдениеттің киелі бесігі деп тегін айтылмаса керек. Күміс көмей әншіні, сал мен серіні, ақын мен жазушыны, күйші мен бишіні тудырған жердің дарындарға аса бай болуы – заңды құбылыс. Бүгінде ата-бабалардан мирас болып қалған руханиятымызды сақтап, дамыту – басты мақсат. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев әрдайым мәдени мұрамыздың маңыздылығына ерекше тоқталып отырады. Ұлттық салт-дәстүрімізді, мәдениетімізді сақтап, ұлықтау жолында аянбай еңбек етуге баса мән береді. Облыстық мәдениет басқармасы қызметінің негізгі бағыты да Мемлекет басшысының «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты халыққа Жолдауында аталып өткен мақсат-міндеттерді орындау болып табылады. Бұл - отандық мәдениет пен өнер саласындағы бәсекеге

қабілеттілікті арттыру бағытындағы тапсырмалар. Және бұл тапсырмалар абыроймен орындалып келеді деп сеніммен айтуға болады. Оған аталған саладағы көптеген игі бастамалар, нәтижелі жұмыстар дәлел. Жалғасы 7-бетте

Тарпаң талант Күркіреген жырларымен қазақ поэзиясы шыңын бағындырған атақты жерлесіміз Қалижан Бекқожин! Айбатты ақынымыз неге Түркіменстанда бас сауғалауға мәжбүр болды? Дауылпаз жыршы кімдерден бата алды? Жазушының отбасы, мінезі қандай болатын? Осы және басқа да қызықты деректерді журналист Нұрбол Жайықбаевтың Алматыдағы ақынның зайыбы Зайда апаймен арнайы жасаған сұхбатынан оқисыздар. Сұхбат газетіміздің алдағы нөмірінің бірінде жарық көреді.

Нөмірдің нақылы

«Мәдениет дегеніміз кісілер арасында адам болу өнері». Олжас СҮЛЕЙМЕНОВ


АЌПАРАТ

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

Медициналыќ кґмек

ÏÒÀ AÏÒÛFÛ

кідіріссіз болуы керек

Фархат ЈМІРЕ тел. 8(7182) 61-80-17

Алаш їшін ауыр ќаза ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Алаш жўрты осы аптада таєы бір арыстай азаматынан айырылды. Кеѕес Одаєыныѕ Батыры, Тјуелсіз Ќазаќстанныѕ алєашќы Ќорєаныс министрі Саєадат Нўрмаєамбетов дїниеден ґтті. 90 жасќа ќараєан шаєында мјѕгілік мекеніне аттанєан батыр аєаныѕ ќазасы барша ќазаќтыѕ ќабырєасын ќайыстырды. Ќазаќ елі ґткен аптада, наќтыраќ айтсаќ, 16 ќыркїйек кїні белгілі жазушы, Мемлекеттік сыйлыќтыѕ иегері Дїкенбай Досжанды соѕєы сапарєа шыєарып салєан еді. Енді, міне, Саєадат Нўрмаєамбетовтен де айырылдыќ. Марќўмдардыѕ жаны жјннатта шалќып, топыраєы торќа болсын!

Ер болсаѕ, Баќытжандай бол!

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Апта ортасында Оѕтїстік Ќазаќстан облысына жўмыс сапарымен барєан ЌР ПремьерМинистрініѕ бірінші орынбасары - Ґѕірлік даму министрі Баќытжан Саєынтаев орыс тiлiнде сўхбат беруден бас тартты. Бўл туралы облыс јкімі аппарат басшысыныѕ орынбасары јрі баспасґз хатшысы Берік Ујли «фейсбуктегі» параќшасына жазды. «Маќтааралєа, ќалыѕ ќазаќтыѕ ортасына келiп, орысша сўхбат бермеймiн. Ќазаќша айттым. Содан аударып алыѕдар!», - деп бiр-аќ кесiпті Баќытжан Јбдірўлы. Жалпы, Павлодар облысыныѕ бўрынєы јкімі соѕєы уаќытта кґпшілікті іскерлігімен, ыждаћаттылыєымен тјнті етуде. Естеріѕізде болса, Байќоѕырда «Протон» жарылып, ауаєа улы гептил тґгілгенде ресми тўлєаларды бастап барєан да осы Баќытжан Јбдірўлы еді. Ол жай барєан жоќ. Шиќаны жарылайын деп тўрєан біраз мјселені тікесінен ќойып ќайтты. Баќытжанныѕ бўл јрекетіне ел боп сїйсіндік. Азамат болсаѕ, Баќытжандай бол!

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Бензин ќымбаттайды

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Елімізде бензин баєасы 5-7 пайызєа ќымбаттайды. Бўл жаѕалыќ республика тўрєындарын елеѕ еткізбей ќоймады. Јсіресе, «темір тўлпар» тізгіндеген жїргізушілер јрі-сјрі кїйге тїсті. ЌР Мўнай жјне газ министрі Ўзаќбай Ќарабалинніѕ айтуынша, бензин баєасыныѕ ґсуі Ресей Федерациясынан импортталатын сўйыќ отын кґлемініѕ ќысќаруына тікелей байланысты. Ќазаќстан Ресейден жоєары октанды бензинді белгілі бір мґлшерде ўдайы импорттап отырады. Себебі, біздіѕ зауыттар ішкі нарыќты сўйыќ отынныѕ мўндай тїрлерімен ќамтамасыз ете алмайтын кґрінеді. Министрдіѕ сґзінше, елімізге Ресейден жылына 800-900 мыѕ тонна бензин тасымалданады-мыс. «Ќазан айында Омбы, Уфадаєы ірі зауыттар жоспарлы жґндеу жўмыстарынан ґтеді. Осыєан орай, Ресейден јкелінетін мўнай ґнімдерініѕ мґлшері азаяды. Бўл - уаќытша ќўбылыс. Десек те, бўл жайт еліміздегі бензин баєасына јсер ететін болады. Баєаныѕ ґсуі 5-7 пайыздан аспайды деп болжап отырмыз», - деп толыќтырды министр бўќаралыќ аќпарат ќўралдарына берген сўхбатында.

Мал ўрлыєы ґршіп тўр

www.saryarka-samaly.kz

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Ґткен жылмен салыстырєанда биыл Павлодар облысында мал ўрлыєы 20%-єа артќан. Бўл туралы облыстыќ ішкі істер департаменті баспасґз ќызметініѕ жетекшісі Б.Маєзўмова мјлімдеді. Деректерге сїйенсек, ґѕірде жыл басынан бері 300-ге жуыќ мал ўрлыєы фактісі тіркелген. 2800 бас мал ќолды болєан. Тјртіп саќшыларыныѕ жедел јрекетініѕ нјтижесінде олардыѕ 1521-і иесіне ќайтарылды. Департамент ґкілдері кґп жаєдайда мал иесініѕ бейќамдыєы ўрлыќќа себеп болєанын айтады. «Тґрт тїлік ґрісте ќараусыз ќалады. Оныѕ їстіне, ауыл тўрєындары баќташымен ешќандай келісімшарт та жасамайды. Яєни, жалдамалы жўмысшыєа ешќандай жауапкершілік жїктелмейді», - дейді Б.Маєзўмова. Ќазір аймаќта мал ўрлыєыныѕ алдын алуєа баєытталєан жедел шаралар ўйымдастырылуда. Полицейлер ауылдыќ елді мекен тўрєындарымен кездесіп, тїсіндіру жўмыстарын жїргізуде.

Басы 1-бетте Соѕєы екі жылда лизинг арќылы 600 млн. теѕгеден астам сомаєа 30 бірлік озыќ ќўрал-жабдыќ сатып алынды. Алыстаєы ауылдарды дјрі-дјрмекпен ќамту їшін ќолєа алынєан жылжымалы дјріханалар жобасы айрыќша аталды. Дегенмен, шешімін кїткен мјселелер де жоќ емес. Соныѕ бірі ретінде облыс јкімі онкологиялыќ диспансер ќўрылысын атап ґтті. Ќазіргі таѕда нысанныѕ ќўжаттары дайын, жоба ќўны 7 млрд. теѕгені ќўрап отыр. Перинаталдыќ орталыќќа ќосалќы єимарат салу мјселесі де кґптен бері айтылып келеді. Екі мекеме де аймаќ їшін аса ќажет. Сондыќтан, Е.Арын Сенат депутаттарынан істіѕ оѕ шешілуіне ыќпал етуді сўрады. Облыс басшысы баршаєа ортаќ бірќатар ўсыныстарын айтты. Елімізде транспотология ќызметі дами бастады. Ал ауыр операциядан кейін науќасќа ерекше кїтім, сјйкесінше, ќомаќты ќаржы керектігі айтпасаќ та тїсінікті. Сондыќтан, облыс басшысы ��ўндай науќастарды ќамтамасыз етуді республикалыќ бюджетке аударєан дўрыс, деді. Айта кетейік, биыл павлодарлыќ 5 тўрєынныѕ бауыры алмастырылыпты. Е.Арын мамандар жетіспеушілігін де тілге тиек етті. Ќазіргі таѕда аймаќќа 180 дјрігер ќажет. Оєан ќоса, жас мамандарды тўрєын їймен ќамту мјселесі ґткір тўр. Сол себепті «Жўмыспен ќамтудыѕ жол картасы-2020» баєдарламасы аясында бюджеттік ўйым ќызметкерлеріне баспана беру жаєы ќарастырылса деген ўсыныс тастады. Бўдан кейін, облыс басшысы аймаќтаєы ґлім-жітім себептеріне ойысты. Кґш басында – ќан айналым жїйесі аурулары. Дегенмен, соѕєы жылдары аймаќта жўмысы айтарлыќтай алєа басќан кардиохирургиялыќ ќызметтіѕ арќасында бўл сырќаттар бойынша ґлім-жітім кґрсеткіші біртіндеп тґмендеуде. Ісік ауруларына шалдыќќандар саны азаяр емес. Ерлан Мўхтарўлыныѕ пікірінше, облыста онкологиялыќ сырќаттардыѕ кґбею себептерін тереѕ зерттеу ќажет. Ґйткені, мамандардыѕ айтуынша, соѕєы кездері ісіктіѕ тїрленуі байќалып отыр. Ґлім-жітімге жетелейтін оќиєалардыѕ їштігін жараќаттар ќорытындылауда. - Меніѕ ойымша, республикалыќ тас жолдардыѕ апат жиі орын алатын жерлеріне медициналыќ-ќўтќару бекеттерін ќарастыруды мыќтап ќолєа алу керек. Ґйткені, дер кезінде кґрсетілген кґмек кґп адамныѕ ґмірін саќтап ќалары сґзсіз. Сонымен ќатар, кґліктерде болуы тиіс дјрі-дјрмек ќобдишасыныѕ нормасын таєы бір ќарап шыєу ќажет. Мјселен, їлкен автобустар мен жеѕіл кґліктегі жолаушылар санын салыстыруєа келмейді. Санитарлыќ авиацияны дамыту да ґз нјтижесін береді деп ойлаймын, - деді облыс јкімі Е.Арын. Ґѕір басшысы балалар денсаулыєына ќатты алаѕдаушылыќ танытты. Бїгінде оќушылардыѕ кґбінде кґру ќабілетініѕ нашарлауы, омыртќаныѕ ќисаюы сынды тїрлі аурулар кездеседі. Міне, сондыќтан, Е.Арын балалардыѕ «басты байлыєын» ерте бастан саќтау їшін ќолєа алынуы тиіс он ќадам ўсынды. Яєни, оќушыларєа белгіленген санитарлыќ-медициналыќ нормалар кїшейтіліп, дене шыныќтыру сабаќтары саєатын кґбейту ќажет. Аурудыѕ алдын алу шараларын сапалы жїргізіп, јр мектепте стоматологиялыќ кабинеттер ќарастырєан

абзал. Мектептердегі медициналыќ пункттерді денсаулыќ саќтау жїйесініѕ басќаруына беру дўрыс, деді. Жиында ЌР Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ жауапты хатшысы Серікбол Мусин медицина саласында жїзеге асырылып жатќан жобалар жайында сґз етті. Кодексте негізге алынатын тўстарєа тоќталды. Отырыс барысында аймаєымыздыѕ аќ желеѕділері ґздерін толєандырєан мјселелер тґѕірегінде талап-тілектерін жеткізіп, пікір алмасты. Сґз соѕында сенатор Аќан Ќўсайынўлы павлодарлыќтар тарапынан айтылєан ўсыныстарды жауапты министрлік Кодекске ґзгертулер мен толыќтырулар енгізу кезінде ескереді деген сенім білдірді.

Суретті тїсірген - Т.Нўрєазы

2

*** ЌР Парламенті Сенатыныѕ Јлеуметтікмјдени даму комитетініѕ тґраєасы Аќан Бижанов бастаєан бір топ халыќ ќалаулылары аймаєымызєа жўмыс сапары барысында облыс орталыєыныѕ бірќатар денсаулыќ саќтау жјне спорт нысандарын аралады. Сенаторлар алдымен облыстыќ жедел жјрдем станциясыныѕ мїмкіндіктеріне кґз жеткізді. Мўнда олар таяуда єана ќолданысќа енгізілген «GPS-жїйесініѕ» жўмысымен танысты. Станцияныѕ бас дјрігері Ќанадан Ахметовтіѕ айтуынша, бўл жаѕашылдыќтыѕ артыќшылыєы - барлыќ ќалалар мен аудандардаєы жедел жјрдем ќызметін жіті баќылауєа мїмкіндік береді. Сондай-аќ, станция ўжымы республикада алєаш болып жедел жјрдем топтарын заманауи байланыс ќўралдарымен ќамтамасыз етті. Бўдан басќа, мўнда инфаркт пен инсульт дертіне шалдыќќан науќастардыѕ мјлімет ќоры ќўрылды. Бас дјрігердіѕ мјліметіне сїйенсек, осыдан 2 жыл бўрын тўрєындар тарапынан жедел жјрдем мамандарыныѕ ќызметіне байланысты ґкпе-реніштер кґп болды. Мўны ескерген станция басшылыєы ќызметкерлерініѕ біліктілігін арттыру маќсатында арнайы мамандандырылєан оќутренингтік орталыєын ўйымдастырды. Мўнда облыстыѕ тїкпір-тїкпірінен келген фельдшерлер алєашќы медициналыќ кґмек кґрсету ќызметініѕ ќыр-сырын меѕгереді. Жасалєан жўмыстыѕ арќасында соѕєы 2 жылда облысымызда ґлім кґрсеткіші 47% пайызєа тґмендесе, науќастарды реани-

мациялау сапасы 67 пайызєа артќан. Халыќ ќалаулылары аялдаєан таєы бір мекеме – былтыр тўсауы кесілген «Баянтау» спорт сарайы. Кґп кешенді мекемеде кїніне 700 адам кїреспен, спорттыѕ волейбол мен баскетбол, кґркем гимнастика жјне ауыр атлетика тїрлері бойынша жаттыєады. Сондайаќ, биыл мўнда республикалыќ жјне халыќаралыќ деѕгейдегі жарыстар ўйымдастырылуда. Оныѕ бірі - спорттыќ акробатикадан ґткен тўѕєыш Азия чемпионаты. Сенаторлар сапар барысында жуыќта ашылєан ґѕірлік кардиохирургиялыќ орталыќ пен №4 ќалалыќ емхананыѕ ќызметтеріне куј болды. №4 емхананыѕ бас дјрігері Мўхаметќайыр Андосовтыѕ сґзіне сїйенсек, ќазіргі кезде ўжымда жас мамандардыѕ їлесі артуда. Сондай-аќ, 2011 жылдан бастап мўнда келушілерді интернет пен терминал арќылы электронды тіркеу жїйесі іске ќосылєан. Бўл дјрігерлердіѕ ќабылдауына келген науќастардыѕ ўзын-сонар кезегінен ќўтылуєа жол ашты. Кардиохирургиялыќ орталыќта Сенат депутаттары «онлайн» жаєдайында навигациялыќ жїйе арќылы басќарылєан операция барысын баќылады. Ал, диагностика бґлімшесініѕ сјулелік диагностика дјрігері Тўрахан Молейханов делегация мїшелеріне жаѕа «3D» тамографыныѕ жўмысын таныстырды. Литвада арнайы кјсіби дайындыќтан ґткен жас маманныѕ айтуынша, жаѕа ќўрылєы секундына жїректіѕ 65 суретін тїсіріп, бар-жоєы 15 секундтыѕ ішінде жїрекќан тамырларыныѕ ауруларын аныќтауєа мїмкіндік береді. Осы кїнге дейін бўл аппараттыѕ кґмегімен 470 науќас тексеруден ґтсе, 250-іне жїрек-ќан тамырларыныѕ аќауларына байланысты диагноз ќойылды. Ал, олардыѕ 15-і - туа біткен жїрек аурулары бар нјрестелер. - Біздіѕ негізгі маќсатымыз - ґѕірлерді аралау кезінде жўртшылыќпен, денсаулыќ саќтау саласыныѕ мамандарымен кездесу. Олардыѕ мўѕ-мўќтажын біліп, барлыќ ґтініштілектерді комитет жўмысыныѕ барысында ескеру. Жалпы, жергілікті денсаулыќ саќтау саласыныѕ ќызметі, кґѕіл кґншітерлік деп айтуєа болады. Мекемелер заманауи ќўралжабдыќпен ќамтылып, мамандар біліктілігін арттыру жолєа ќойылєан. Елбасы Н.Назарбаев ґзініѕ Жолдауында ауылдаєы медициналыќ ќызмет сапасын жаќсарту ќажеттігіне ерекше мјн берді. Тапсырмаларды орындау маќсатында ќазіргі кезде елімізде ауылдыќ денсаулыќ саќтау мекемелерін оѕтайландыру жїргізілуде. Осыєан орай, жергілікті дјрігерлерден еліміздіѕ солтїстік аймаєыныѕ аумаќтыќ ерекшеліктерін ескеру ґтініші тїсті. Бўл ретте тўрєындардыѕ ќоныстану тыєыздыєын, ауа райыныѕ ерекшеліктерін, Семей полигоныныѕ јсерін назардан шыєармау ќажет, - деді Сенаттыѕ Јлеуметтік-мјдени даму комитетініѕ тґраєасы А.Бижанов.

Светлана ЖАЛМАЄАМБЕТОВА, ЌР Парламенті Сенатыныѕ Јлеуметтікмјдени даму комитетініѕ мїшесі: - Ќазіргі кезде Мјжілісте «Халыќ денсаулыєы жјне денсаулыќ саќтау жїйесі туралы» Кодекс ќаралуда. Біз аталмыш заѕ жобасына енгізілетін толыќтырулар мен тїзетулерді ўсынамыз. Мјселен, павлодарлыќ дјрігерлердіѕ тарапынан тўрєын їйді їлестіру мјселесі сґз болды. Бўл орайда, жеке меншік тїріндегі немесе шаруашылыќ ќўќыєындаєы мекемелерде жўмыс істейтін мамандарєа «азаматтыќ ќызметші» мјртебесін ќайтару туралы ґтініштер тїсті. Осыєан орай, болашаќта «Тўрєын їй ќатынастары туралы» Заѕына немесе «Еѕбек туралы» Кодекске ґзгерістер енгізуді жоспарлаймыз. Г.ТЇГЕЛБАЙ, Ј.ЌАБДУАХИТ.

Батыр рухына таєзым Јсемгїл ЌАБДУАХИТ Ќыркїйек айыныѕ 24-ші жўлдызында Кеѕес Одаєыныѕ батыры, Халыќ Ќаћарманы Саєадат Ќожахметўлы Нўрмаєамбетов баќилыќ болды. Ќалыѕ ел аяулы перзентінен айырылып, орны толмас ќазаєа душар болды. 26 ќыркїйекте Саєадат Ќожахметўлын жерлеу рјсімі ґтті. Осыєан орай, облыс орталыєындаєы Даѕќ алаѕында ќаралы жиын ґткізілді. Оєан Павлодар ќаласыныѕ

басшылыєы, Ўлы Отан соєысыныѕ жјне Ќазаќстан Ќарулы Кїштерініѕ ардагерлері, жергілікті јскери бґлімдердіѕ сарбаздары, кадеттер мен оќушылар ќатысты. Жўртшылыќ батыр рухына таєзым етіп, бір минут їнсіздікпен еске алды.

Амангелді КЈЛЕНОВ, облыстыќ ќорєаныс істері департаментініѕ бастыєы: Саєадат Ќожахметўлы Тїркіменстандаєы јскери училищені бітіре салысымен, Ќызыл Јскер ќатарына шаќырылды. 1945 жылдары Польша

майданында кґрсеткен ерлігі їшін оєан Кеѕес Одаєыныѕ Батыры атаєы берілді. Кейін, бейбіт ґмірде ол бірќатар жауапты ќызметтерді атќарды. Ќазаќстан Республикасыныѕ алєашќы Ќорєаныс министрі, армия генералы болды. Оныѕ басќаруында еліміздіѕ ќорєаныс кїштерініѕ негізі ќаланып, ныєаю кезеѕінен ґтті. Саєадат Нўрмаєамбетовтіѕ ерлік пен Отанєа деген сїйіспеншілікке толы єўмыры - келешек ўрпаќќа їлгі. Аты аѕызєа айналєан Батыр Аєаныѕ жарќын бейнесі біздіѕ жадымызда мјѕгі саќталмаќ,

Еліміз бойынша кешегі кїнге дейін 12 млн. гектардан астам алќаптан дјнді даќылдар жиналды. Бўл республика бойынша жалпы егістіктіѕ 78,2 пайызын ќўрайды.


ЌЎМСАЄАТ

www.saryarka-samaly.kz

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

МІНБЕР Облыстыќ мјслихаттыѕ депутаты Гїлжан Јбішева – Екібастўздан сайланєан халыќ ќалаулыларыныѕ бірі. Ол бїгінде кеншілер шаћарыныѕ кґркеюіне, ел игілігіне баєытталєан іс-шаралардыѕ нјтижелі жїзеге асуына їлесін ќосуда. Наќты ќандай іс тындырєаны жайында халыќ ќалаулысыныѕ ґзінен сўраєан едік.

- Гїлжан Есімбайќызы, депутаттыќ ќызметке келгелі бері ќандай ќоєамдыќ мјселелердіѕ шешілуіне атсалыстыѕыз?

- Јр ќадамымды «Нўр Отан» ХДП саяси платформасына, ќолданыстаєы заѕ талаптарына сай жасаймын. Сондай-аќ, сайлауалды баєдарламамда кґрсетілген міндеттерді јсте естен шыєармаймын. Облыстыќ мјслихаттыѕ јрбір сессиясына ќатысып, Екібастўздыѕ єана емес, бїкіл аймаќ тўрєындарын толєандырєан мјселелер тґѕірегінде ой бґлісіп, оны шешу жолдарын табуєа їн ќосып жїрген жайым бар. «Нўр Отан» ХДП облыстыќ филиалыныѕ «Азаматтыќ ќоєам институттарын дамыту, аќпаратќа теѕдей ќолжетімділікті ќамтамасыз ету» сараптамалыќ тобыныѕ жетекшісі ретінде бірќатар іс-шараларды ќолєа алдым. Мысалы, мемлекеттік органдар мен їкіметтік емес ўйымдардыѕ ќоян-ќолтыќ жўмыс істеуініѕ тиімді тјсілдері турасында жиын ґткіздік. Мўнда наќты ўсыныстар тїздік. «Ќайнар» білім беру жјне бос уаќытты ќамту кешенінде облыстыѕ білім беру басќармасымен бірлесіп, аймаќтыѕ оќу мекемелерінде ќамќорлыќ кеѕестерін ќўру бойынша ґѕірлік семинар ўйымдастырдыќ. Мазмўнды басќосуда осы баєыттаєы екібастўздыќ мектептердіѕ тјжірибесі ортаєа салынды. Еліміздегі зейнетаќы жїйесі

Ќўрметті Качир ауданыныѕ еѕбеккерлері мен тўрєындары! Май ауданыныѕ тўрєындары атынан Сіздерді ґѕірдіѕ ќўрылєанына 85 жыл толуымен шын жїректен ќўттыќтаймын! Мерейтой кїні – бўл ґздерініѕ жанкешті ерен еѕбегімен ауданды ќўрєан адамдардыѕ жјне ауданныѕ јрі ќарай дамуы мен гїлденуі їшін жауапкершілік эстафетасын ќабылдайтын жас ўрпаќтыѕ мерекесі. Кґптеген ўрпаќ ґкілдерініѕ адал еѕбегініѕ арќасында Сіздер жїріп ґткен жол еѕбек жетістіктерімен жјне ізгі істермен, ата-бабалардыѕ салт-дјстїрі мен туєан жердіѕ мјдениетіне деген ерекше кґзќараспен мадаќталуда. Міне, бїгінгі кїні де еѕбек сїйгіш жјне ґнерлі ќашырлыќтар аталарыныѕ, јкелерініѕ игі істерін жалєастыра отырып, ауданныѕ јрі ќарай да серпінді дамуына, оныѕ сырлы да сўлу болуы їшін ґздерініѕ елеулі їлестерін ќосуда. Баршаѕызєа зор денсаулыќ, ырысбереке, баќыт жјне жетістіктер тілей отыра тґмендегі жыр-шумаќтарын арнаймын: Армысыѕ, Ќашырлыќ ел алќалаєан, Базары, той-думаны тарќамаєан. Ауданныѕ мерейтойы ќўтты болсын! Ўрпаєын – ўрпаќтарєа жалєастырєан. Жазыќты Ќўлындыныѕ даласында, Ертістіѕ шїйгіні мол саласында. Екі жарым єасыр бўрын ќоныс тепкен Ўрпаєы бабалардыѕ, амансыѕ ба? Бессарыдан Аќ бўзау шебер болєан Бўйымымен халыќты таѕ ќалдырєан Аєаштан тїйме тїйген бабамыздыѕ Жјдігері бїгінде табылмаєан. Алты батыр, сегіз еѕбек ері, мїсіні орнатылды Даѕќ аллеясы су жаѕа жаѕартылды. Жиырмадан астам ўлт ґкілі ґмір сїрген, Татулыќты жат кґзді таѕ ќалдырєан. 85 жыл ауданєа толып отыр, Май елі ќўттыќтауын арнап отыр. Ґсіп-ґн, жайна, гїлден болашаќта, Ќой їстінде бозторєай кїтіп отыр. Ізгі ниетпен, Май ауданыныѕ јкімі

А.ЖАРМАЄАМБЕТОВ.

реформасын тўрєындар арасында, соныѕ ішінде, педагогикалыќ ўжымдарєа тїсіндіруге атсалыстым. Жалпы, ќаламызда ўйымдастырылатын мјдени, ќоєамдыќ жјне спорттыќ шаралардан ќалыс ќалмауєа тырысамын. Азаматтардыѕ мўѕ-мўќтажына ќўлаќ асып, ќолдан келгенше ќолўшын беру – міндетіміз. Сондыќтан, ќоєамдыќ ќабылдау ґткізу арќылы тўрєындардыѕ талап-тілегін тыѕдаймыз. Осындай кездесуге келген жїзден аса адамныѕ ґтінішарыздарына орай тиісті органдарєа отызєа жуыќ депутаттыќ сауал жолдап, мјселеніѕ мјнжайын аныќтауєа кїш салдым. Алдаєы уаќытта да јрбір јрекетім Елбасыныѕ «Ќазаќстан-2050» Стратегиясындаєы тапсырмаларды, мемлекеттік баєдарламарды жїзеге асыруєа, азаматтардыѕ ќўќыєы мен бостандыєын ќорєауєа баєытталатын болады. - Былтыр «Нўр Отан» партиясы облыстыќ филиалыныѕ алты бастамасы ќабылданєан болатын. Сол міндеттерді жїзеге асыруєа ќандай їлес ќостыѕыз?

- Алты бастаманыѕ бірі - елді мекендерді кґріктендіру. Бўл баєытта біраз іс атќарылып жатыр. Ќалалыќ јкімдіктіѕ бґлімдерімен бірлесіп, шаћардаєы шаруашылыќ нысандарды олардыѕ айналасындаєы аумаќтарды абаттандыруєа

Тазалыќ шарасына шаќырамыз!

Облыстыќ мјслихаттыѕ депутаты Гїлжан ЈБІШЕВА:

«Ќарќынды жўмыс алда да жалєасады»

3

барынша тартудамыз. Мектептіѕ жоєары сынып оќушыларын жўмыспен ќамту мјселесі де назардан тыс ќалєан жоќ. Мјселен, ґткен жаз айларында 20 оќушыны ќаладаєы ґндірістік кјсіпорындарєа, медициналыќ мекемелерге жўмысќа орналастырдыќ. Депутаттыќ талап бойынша №26 мектептіѕ спорттыќ кешенінде жасанды футбол алаѕыныѕ ќўрылысы жїріп жатыр. №1, 23 балабаќшалар мен №26 мектептіѕ, «Жасыбай» спорт кешенініѕ айналасына жарыќ шамдары орнатылды, сондай-аќ, асфальт тґселді. Абай кґшесінде лифтілер ќалпына келтірілді. Бірќатар кґшелерде балалардыѕ спорттыќ алаѕшалары жабдыќталды. Тізбектей берсек, мўндай жўмыстар жетерлік. Јлі де атќарылатын шаруа аз емес.

Ќўрметті Павлодар облысыныѕ тўрєындары! Тўрєын їйлердіѕ єимараттарын, олардыѕ аулаларын жинастыру, жерленген жауынгерлердіѕ ќабірлерін, ескерткіштер мен ќўлпытастарды ќалпына келтіру, ауылаймаќты, кґшелер мен аулаларды абаттандыру жјне кґгалдандыру ісі игі дјстїрге айналды. «Нўр Отан» ХДП облыстыќ филиалы 2013 жылдыѕ 5 мен 19 ќазан кїндері аралыєында ќалалар мен ауыл-аймаќты тазалау їшін кґпшілікті сенбілікке шаќырады. Біз облыстыѕ јрбір тўрєынынан белсенділік танытуын сўраймыз. Ќалалар мен ауылдарымызды абаттандыруєа јрќайсымыз їлесімізді ќоссаќ, тўратын мекеніміз жинаќы болмаќ. Жўмыла атќарєан жўмыстан тўрєылыќты жеріміз таза жјне жайлы болатынына сенімдіміз. «Нўр Отан» ХДП облыстыќ филиалы.

- Сіздіѕ Екібастўздаєы №1 мамандандырылєан мектеп-лицейді басќаратыныѕызды білеміз. Осы орайда, бїгінгі ўрпаќ тјрбиесінде ќандай мјселелерге мјн беру керек деп ойлайсыз?

- Меніѕше, еѕ алдымен, отбасы мен мектеп арасындаєы ґзара ќатынастыѕ тиімділігін арттыруды ќолєа алу ќажет. Јсіресе, отбасылыќ тјрбиені кїшейткеніміз абзал. Осы таќырыпта ґткен республикалыќ семинарєа ќатысып, ойларымды білдірдім. Јр жерде айналамдаєыларєа айтып отырудан жалыќќан емеспін. - Јѕгімеѕізге рахмет! Сўхбаттасќан – Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ.

ХАБАРЛАМА «Павлодар ќаласыныѕ ќаржы бґлімі» ММ «Ќолжетімді тўрєын їй – 2020» Баєдарламасы аясында (бўдан јрі - Баєдарлама) жас отбасылар їшін Ќазаќстан тўрєын їй ќўрылыс жинаќ банкі желісініѕ тўрєын їй баєыты бойынша жалєа берілетін тўрєын їйді иемдену їшін ќўжаттар ќабылдайтыны туралы хабарлайды: - Естай кґшесіндегі 68 пјтерлі, 9 ќабатты тўрєын їй (Естай кґшесі, 101 тўрєын їй ауданы). Пайдалануєа беру мерзімі - 2014 жылдыѕ аќпан айы. 1 бґлмелі пјтер – 34 пјтер (40,86 ш.м – 46,55 ш.м.); 2 бґлмелі пјтер – 17 пјтер (53,60 ш.м. – 64,02 ш.м.); 3 бґлмелі пјтер – 17 пјтер (80,65 ш.м. – 81,82 ш.м.); 1 шаршы метрдіѕ баєасы - шамамен 80 000 теѕге.

Ќўжаттар 2013 жылєы 7 ќазаннан 11 ќазанєа дейін, 16 ќазаннан 18 ќазанєа дейін жјне 21 ќазаннан 25 ќазанєа дейін Павлодар ќаласы, Ломов кґшесі, 38-їй, «Жастарєа ќызмет кґрсету орталыєында», кїнде саєат 9.00-ден 18.30-єа дейін ќабылданады. Їзіліс уаќыты - 13.00-ден 14.30-єа дейін. Ќазаќстан тўрєын їй ќўрылыс жинаќ банкі желісініѕ тўрєын їй баєыты бойынша жас отбасылар їшін Баєдарламаєа ќатысудыѕ талаптары: 1) Баєдарламаєа ќатысу їшін ґтініш берген кезде ерлізайыптылардыѕ екеуі де 29 жасќа толмаєан болуы немесе балаларды (баланы) тјрбиелеп отырєан, жасы 29-єа толмаєан, ажырасќан, жесір (тўл ер) атаананыѕ біреуі, яєни толыќ емес отбасы болуы; 2) ґтініш берген сјтте кемінде 2 жыл тіркелген некеде болуы; 3) отбасыныѕ ќўрамына ерлі-зайыптылар, кјмелетке толмаєан жјне еѕбекке жарамсыз балалар, ерлізайыптылардыѕ еѕбекке жарамсыз ата-аналары ќосылады; 4) ерлі-зайыптылардыѕ екеуініѕ де Баєдарламаєа ќатысуєа ґтініш берілген елді

мекенде тіркелуі; 5) Баєдарламаєа ќатысушыда жјне оныѕ отбасы мїшелерінде сатып алу ќўќыєымен жалєа берілетін тўрєын їйге ќоныстану їшін Баєдарламаєа ќатысуєа ґтініш берген елді мекенде меншік ќўќыєында тўрєын їйініѕ болмауы; 6) соѕєы 5 жыл ішінде ерлі-зайыптылардыѕ жјне олардыѕ отбасы мїшелерініѕ тўрєын їй жаєдайларын јдейі тґмендету фактілерініѕ болмауы; 7) ґтініш берердіѕ алдындаєы соѕєы 6 ай їшін отбасыныѕ ай сайынєы жиынтыќ таза табысы (зейнетаќы аударымдарын, жеке табыс салыєын жјне басќа да аударымдарды есептемегенде) мынадай шекте: а) еѕ тґменгі – тґменгі кїнкґріс деѕгейініѕ 3 есе мґлшері;

б) еѕ жоєарєы – тґменгі кїнкґріс деѕгейініѕ 12 есе мґлшерінен артыќ емес; 8) Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтыєы не оралман мјртебесі. Белгіленген кїннен бастап Баєдарламаныѕ «Жас отбасылар їшін тўрєын їй» баєытына ќатысќысы келетін талапкерлер ујкілетті органєа жазбаша ґтініш жјне мынадай ќўжаттарды тапсырады: 1. Ґтініш берушініѕ жјне оныѕ отбасы мїшелерініѕ жеке кујліктерініѕ/Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ паспорттарыныѕ нотариалды кујландырылєан кґшірмелері, оралманныѕ нотариалды кујландырылєан кујлігініѕ кґшірмелері; 2. Кјмелетке толмаєан балаларыныѕ тууы туралы кујліктерініѕ нотариалды кујландырылєан кґшірмесі; 3. Некеге тўру (некені бўзу, ерініѕ/жўбайыныѕ ќайтыс болєаны туралы кујліктіѕ) туралы кујліктіѕ нотариалды кујландырылєан кґшірмесі; 4. Азаматтарды тіркеу кітабыныѕ (їй кітабы) нотариалды кујландырылєан кґшірмесі немесе ґтініш беретін елді мекенде тіркеуді растайтын аныќтама; 5. Ґтініш берушініѕ жјне оныѕ отбасы мїшелерініѕ ґтініш беретін мекенде мїлік ќўќыєында тўрєын їйі жоќ екендігін, сонымен бірге жўбайлардыѕ жјне олардыѕ отбасы мїшелерініѕ ґтініш беретін елді мекенде соѕєы 5 жылдыѕ ішінде тўрєын їй

жаєдайларын јдейі нашарлату деректерініѕ болмауын растайтын ќўжат; 6. Ґтініш берердіѕ алдындаєы соѕєы 6 ай їшін отбасыныѕ ай сайынєы жиынтыќ таза табысы (зейнетаќы аударымдарын, жеке табыс салыєын жјне басќа да аударымдарды есептемегенде) мынадай шекте: а) еѕ тґменгі – тґменгі кїнкґріс деѕгейініѕ 3 есе мґлшері; б) еѕ жоєарєы – тґменгі кїнкґріс деѕгейініѕ 12 есе мґлшерінен артыќ еместігін растайтын ќўжат. 7. Мїгедектігі туралы аныќтама немесе созылмалы аурумен ауыратынын растайтын ќўжат (ќажет болєан жаєдайда). 8. Кјмелетке толєанєа дейін ата-аналарынан айырылєан, жиырма тоєыз жасќа толмаєан, жетім балалар мен атаанасыныѕ ќамќорлыєынсыз ќалєан балалардыѕ санатына жататын ерлі-зайыптылардыѕ мјлімет кујландыратын ќўжаттары (ќажет болєан жаєдайда).

Келешекте Ќазаќстан аумаєындаєы колледждерде оќу аќысыз негізге кґшуі мїмкін. Бўл жайында ЌР Білім жјне єылым министрі Аслан Сјрінжіпов мјлімдеді.


4

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

ХАЛЫЌ ТАРИХ ТОЛЌЫНЫНДА

«Президент тапсырмасына орай, біздіѕ осы баєытта жўмыс бастаєанымызєа 100 кїннен астам уаќыт ґтті. Аз уаќыт аралыєында еліміздіѕ барша тарихи ќауымдастыєы осы мемлекеттік маѕызды жобаєа жан-жаќты атсалысып жатќанын кґріп-біліп отырмыз. Ведомствоаралыќ жўмыс тобыныѕ алєашќы отырысынан бергі їш айдан астам уаќыт ішінде біз бјріміз бірлесе ўлттыќ тарих єылымын дамыту ісіне елеулі ќозєау салдыќ деп ойлаймын», деді Мемлекеттік хатшы жиынды ашып. Марат Мўханбетќазыўлы ќазірдіѕ ґзінде бірќатар наќты, кґзге кґрінетін, ќолєа ўстайтын нјтижелерге ќол жеткізілгенін, айтарлыќтай єылыми жјне білім беру инфраќўрылымы ќалыптасып жатќанын баяндай келе, барлыќ мемлекеттік жоєары оќу орындарында Ќазаќстан тарихы кафедралары ашылєанын, жаѕа зерттеу ќўрылымдары ќалыптасќанын, сондай-аќ, Жас тарихшылар ќауымдастыєы ќўрылєанын атап айтты. «Жоєары оќу орындарында білімді кадрларды, сондай-аќ, «Тарих» мамандыєы бойынша PhD докторларын даярлауєа ќажетті мемлекеттік тапсырыс кґлемі едјуір артты. Ўлттыќ тарихтыѕ ґзекті мјселелеріне арналєан «Mangi еl» атты жаѕа єылыми-кґпшілік журналдыѕ алєашќы нґмірі дайындалды. Атауы арєы замандардаєы ата-бабаларымыздыѕ тасќа ќашап жазєан сырлы сґзді нўрлы маќсатынан бастау алатын, аты ќай тілде де ыќшам, јуезді естілетін бўл журнал єылыми ќауымдастыќ пен ќоєам арасын ґзара байланыстыратын аќпараттыќ кґпірге айналатын болады. Шетел мўраєаттарын зерделеу жґніндегі ќажырлы жўмыс жалєасын табуда. Єалымдардыѕ алєашќы тобы Ресей, Ќытай, Иран, Ўлыбритания, Египет жјне Тїркия елдерінде болып келді. Аталєан зерттеулердіѕ ќорытындысы ХVІ-ХХ єасырлардаєы Ќазаќстан тарихы бойынша едјуір мўраєат ќўжаттары жиналєанын кґрсетеді», деген Мемлекеттік хатшы осылайша алєа ќойєан маќсаттыѕ оѕ нјтиже бере бастаєанын, біраќ атќарылєан іске кґѕіл толтырып, жўмыс ќарќынын тґмендетіп алуєа болмайтынын да басын ашып айтты. Отырыстыѕ кїн тјртібі ґте ауќымды болды. Алєашќы отырыс ґткеннен бергі уаќыттаєы атќарылєан істердіѕ ќорытындысын жариялаєан Мјдениет жјне аќпарат министрі Мўхтар ЌўлМўхаммедтіѕ, Білім жјне єылым министрі Аслан Сјрінжіповтіѕ баяндамаларына ќоса, ујкілетті мекемелер ґкілдерініѕ тґрт хабарламасы тыѕдалды. Ўлттыќ тарихты зерделеу отандыќ БАЌ-та жиі талќыланатын таќырыпќа айналды. Осы жылдыѕ 1 маусымынан 13 ќыркїйекке дейінгі аралыќта баспа БАЌ-тарында тарих таќырыбы бойынша барлыєы 656 материал жарияланса, телеарналар эфирлерінде 489 сюжет шыќќан. Сондай-аќ, аќпарат агенттіктерініѕ таспаларында 802 жаѕалыќ хабарламалар орналастырылып, 50 баспасґз басылымы мен Интернет-ресурстарында ќазаќ тарихына арналєан таќырыптыќ айдарлар ќолданылєан. Оєан «Жалын», «Жўлдыз», «Нива-Простор» сияќты јдеби журналдар да тартылєан, тіпті балаларєа арналєан «Балдырєан» журналында да балалардыѕ ой-ґрісіне лайыќталєан айдар ашылєан. Бўл мјліметтерді келтірген Мјдениет жјне аќпарат министрі Мўхтар Ќўл-Мўхаммед тарих мјселелері арнайы баєдарламалар, циклдік хабарлар шеѕберінде жиі талќыланатынын, тіпті интернет-ресурстарда, јлеуметтік желілерде іске асырылып жатќан шаралардыѕ кеѕінен талќылануы Ќазаќстан азаматтарыныѕ мемлекетіміздіѕ ґткенін зерделеуге, оныѕ жалпы дїниежїзілік тарихи їдерістегі орнын тїсінуге, ґзініѕ тарихи тїптамырын ўєынуєа, ўлттыќ салт-дјстїрлер мен јдет-єўрыптарєа ќызыєушылыєын арттыратынын мјлімдеді. Ол сондай-аќ, соѕєы бес жыл кґлемінде тарих таќырыбына арналып, мемлекеттік тапсырыспен жарыќќа шыќќан кітаптардыѕ барлыєы да жуырда ашылєан тарихи порталєа табыс етілгенін хабарлады. «Ўлттыќ тарихты зерделеу жўмыстарына елімізде 60-тан астам жоєары оќу орындары мен гуманитарлыќ баєыттаєы кґптеген университеттер тартылды. Ал, бўл жўмыспен 300-ден астам єалымдар айналысып жатыр. Осы баєдарлама ґмірге келген уаќыттан бастап 6 ґѕірде жиындар ґткізілді. Оєан 700 мыѕнан аса адам ќатысты», деді Білім жјне єылым министрі Аслан Сјрінжіпов ґз баяндамасында. Баєдарлама шеѕберінде їкіметтік емес ўйымдардыѕ да белсенді жўмыс

ЎЛТ МЇДДЕСІ Аќордада Мемлекеттік хатшы Марат Тјжинніѕ тґраєалыєымен Ўлттыќ тарихты зерделеу жґніндегі ведомствоаралыќ жўмыс тобыныѕ ІІІ отырысы ґтті. Онда жауапты мемлекеттік органдардыѕ «Халыќ тарих толќынында» баєдарламасын јзірлеу, сондай-аќ, жўмыс тобыныѕ бірінші жјне екінші отырыстарында ќойылєан міндеттерді іске асыру барысы ќаралды. атќарєанын, білім беру мјселелері бойынша кґптеген семинарлар, тренингтер, жиындар ґткізген олардыѕ мемлекеттік тапсырыс аясында 16 жоба дайындаєанын атап айтты. Министр сондай-аќ, Ќазаќстан тарихын зерттеп жїрген шетелдік єалымдардыѕ базасы дайындалєанын, олардыѕ јлемніѕ 14 мемлекетінде екенін, ўзын саны 28 екенін де баяндады. «Халыќ тарих толќынында» баєдарламасы аясында отандыќ мамандарды еѕ алдымен шет елдерде оќыту ісіне ќатты кґѕіл бґлініп жатќанын да баса айтты. Министрдіѕ баяндамасына мемлекеттік жоєары оќу орындарында 19 дербес Ќазаќстан тарихы кафедралары ќалпына келтірілгені жјне ќўрылєаны да арќау болды. «Жалпы, бїгінгі таѕда Ќазаќстан тарихы кафедралары 59 жоєары оќу орнында, соныѕ ішінде 9 ўлттыќ, 31 мемлекеттік, 1 халыќаралыќ, 9 акционерлік жјне

9 жеке жоєары оќу орындарында бар. Бўл кафедралардыѕ ќызметі тарих пен оќиєаларды жїйелі ўєынуєа, тарих теориясы мен јдістемесі проблемалары бойынша жалпы жјне арнайы курстар дайындауєа, ќазаќстандыќ жастарда тарихи сананы, патриотизмді, ґз ґлкесініѕ тарихына ќўрметпен ќарауды ќалыптастыруєа жјне тарихи білімді насихаттауєа, оларды жанды, тартымды тілмен жазылєан іргелі оќулыќтар дайындау жолымен танымал етуге баєытталєан», деді министр. Ол Астана ќаласында осы жылдыѕ маусым айында «Республикалыќ жас єалымдар ќауымдастыєы» ќўрылєанын, оныѕ ќўрылтайшылары 10 жас тарихшы екенін атап ґтті. Отырыста Р.Сїлейменов атындаєы Шыєыстану институтыныѕ бґлім меѕгерушісі Меруерт Јбусейітова ќазаќстандыќ єалымдардыѕ шетелдік мўраєат орталыќтарындаєы жўмысыныѕ алдын-ала нјтижелері туралы сґз сґйледі. «Жалпы, ќазаќстандыќ єалымдардыѕ он елдіѕ шетелдік ќорларына єылыми іссапарлары ўйымдастырылды. Олар – Иран, Їндістан, Ќытай, Египет, Тїркия, Моѕєолия, Ўлыбритания, Германия, Ґзбекстан жјне Ресей. Бїгінгі таѕда 20 єалым єылыми іссапарларын аяќтады», деді Меруерт Јбусейітова. Экспедицияларєа ќатысушылар тарихи жадыны ќалпына келтіру, Тїрік ќаєанатыныѕ ќалыптасуы мен дамуы тарихы бойынша тїркі тасжазулары мен ќолжазба дерек кґздерін саралау, суретке тїсіру жјне кґшіру жґнінде ауќымды жўмыс атќарып, Шыѕєысхан дјуірі кезеѕіне дейінгі тїркі тайпаларыныѕ сабаќтастыєы мен бірыѕєай этнографиялыќ байланыстары болєаны туралы мјліметтерді айќындаєан. Египетке, Иранєа, Тїркияєа, Ґзбекстанєа, Ќытайєа, Їндістанєа, Ресейге, Ўлыбританияєа іссапарлар барысында тїркі хорезмшахтары тарихы, моѕєолдар, ўйєырлар, барлыќ мўсылман билеушілері тарихы, Шыѕєысхан, Јмір Темір тарихы бойынша ќўнды мўраєат материалдары, сондай-аќ, Бодлиан жјне Британ кітапханаларында, Ќытайдыѕ Тўѕєыш тарихи мўраєатында, Їндістанныѕ Рампур ќаласындаєы Јмір Раз кітапханасында, Хайдарабад ќаласындаєы Саларнджаг мўражайында саќталєан шыєыс ќолжазбалары айќындалып, кґшірмелер јкелінген. Меруерт Јбусейітова ќоєамдыќ ґмірді дїр сілкіндірген жаѕалыќтыѕ бірі – Ќытайдыѕ Тўѕєыш тарихи мўраєатынан јкелінген Цинь империясыныѕ мўраєат ќўжаттарыныѕ кґшірмелері туралы да баяндады. Бўл – 1730 жылдыѕ соѕынан 1911 жылдыѕ ортасына дейінгі кезеѕді ќамтитын жјне ќазаќ-ќытай саяси, сыртќы саяси жјне экономикалыќ ґзара ќарым-ќатынастар тарихын ашып кґрсететін жиыны 72 812 ќўжат. Олардыѕ арасында ќазаќ хандарыныѕ тектері мен ќазаќтыѕ їш жїзініѕ генеалогиясына ќатысты мјліметтер бар. Ќазаќ билеушілерініѕ кґрші мемлекеттер

билеушілеріне жазєан хаттарыныѕ ішінде Абылай ханныѕ, Болат ханныѕ, Јбілпейіз жјне Ујли сўлтандардыѕ, сондай-аќ басќа да ќазаќ хандары мен сўлтандарыныѕ жазысќан хаттары туралы айрыќша мјліметтер де бўл деректердіѕ ќўндылыєын арттырады. Єалымныѕ айтуынша, ќытайлар ќазаќтардыѕ мал шаруашылыєын жоєары баєалаєан, олар ќазаќтармен мал шаруашылыєы ґнімдеріне ґз заттарын айырбас жасап отырєан. «Ќазіргі уаќытта алынєан материалдар ґѕделуде. Сириялыќ, тїркілік (тасќа ќашалєан) жјне ќытай дереккґздерінен тек Ќазаќстанныѕ емес, Орталыќ Азия елдерініѕ де кґшпелі халыќтарыныѕ этностыќ ќўрамы мен географиялыќ ќоныстануын зерттеуге болады. Табылєан жаѕа материалдар арќылы кґне

тїркілердегі жоєары биліктіѕ мўрагерлік жїйесін аныќтауєа мїмкіндік мол. Ќазаќстан тарих єылымына бўрын беймјлім болєан, Ўлы Жібек жолындаєы саќталєан тїркілік ќўлпытас жјне несториандыќ ескерткіштерді зерделеудіѕ маѕызы зор. Ќазаќстан, Ќырєызстан жјне Ќытай аумаєындаєы несториандыќ ескерткіштердіѕ мјтіндерін салыстырып талдау, ќазаќ халќы этногенезініѕ, діндер тарихыныѕ, тїркі тілі мен жазуыныѕ ќалыптасуы тарихыныѕ кейбір проблемаларын ашуєа кґмектеседі», деді єалым. Білім жјне єылым вице-министрі Мўрат Орынханов баєдарлама шеѕберінде ќўрылєан єылыми-зерттеу ќўрылымдарымен таныстырды. Орталыќ Азия дјстїрлі ґркениеттерін зерделеу жґніндегі республикалыќ єылыми-зерттеу орталыєы, «Геоархеология» халыќаралыќ зертханасы, «Дїние жїзі тарихын зерделеу» єылыми-зерттеу орталыєы, Популяциялыќ генетика зертханасы деп аталатын бўл ќўрылымдардыѕ јрќайсысы тарих єылымыныѕ тынысын кеѕейтетін мекемелер. «Орталыќ Азия дјстїрлі ґркениеттерін зерделеу жґніндегі республикалыќ орталыќ Јл-Фараби атындаєы ЌазЎУ арќауында ќўрылєан. Оныѕ негізгі маќсаты Ќазаќстан мен Орталыќ Азияныѕ дјстїрлі ґркениеттерініѕ єылыми проблемаларын жаѕа јдістемелік ўстанымдардыѕ негізінде ќайта баєалау тўрєысынан пысыќтау болып табылады. Орталыќтыѕ ќўрамына Орталыќ Азияныѕ дјстїрлі мјдениеттерініѕ тарихнамасы, кґшпенділердіѕ далалыќ империяларыныѕ тарихы, ќазаќ халќыныѕ этногенезі, ДештіЌыпшаќ кґшпенділер ќоєамыныѕ јлеуметтік жјне мјдени ќўрылымы секторлары кіреді. Онда 13 єылым докторы, 16 єылым кандидаты, 1 PhD философия докторы, АЌШ-тан, Жапониядан, Тїркиядан жјне Ќытайдан келген шетелдік єалымдар бар», деген вице-министр ќалєан їш єылыми-зерттеу ќўрылымдарыныѕ базасымен таныстырып ґтті. Отырыста «Mangi еl» халыќаралыќ єылымикґпшілік тарихи журналыныѕ сїйінші нґмірі таныстырылды. Оны Еуразия ўлттыќ университетініѕ ректоры јрі осы журналдыѕ бас редакторы Е.Сыдыќов таныстырды. «Ўлттыќ тарихты зерделеуге ќатысты Мемлекеттік хатшы ґткізген алєашќы жиында тыѕ пішінді, халыќаралыќ дјрежедегі журнал шыєару мјселесі кґтерілген болатын. Бўл журнал сол бастаманыѕ заѕды жалєасы. Елімізде бўєан дейін де тарихи журналдар болды. Біраќ, заман аєымымен бірге ґзгеретін ќоєам бір орнында тўрмайды. Ќазір тјуелсіздік идеясымен сусындаєан жастар ґсіп келеді. Оєан ќоса біздіѕ мемлекетіміз туралы жан-жаќты білгісі келетін кґзіќараќты оќырмандар да бар. Сол їшін журнал ќазаќ, орыс, аєылшын тілдерінде шыєарылып, 3000 дана таралыммен елімізге жјне таяу жјне алыс шетелдердегі тїркітілдес мемлекеттерге тарайтын болады», деді

www.saryarka-samaly.kz Е.Сыдыќов. Мемлекеттік хатшы М.Тјжин бўл орайда осы жўмысты университет ректоры ґз ўсынысымен бастаєанын, ќаржыландыру мјселесін де ќазірше ґзі шешіп отырєанын разылыќпен айтып ґтті. Еліміздіѕ тарихында тўѕєыш рет «Ќазаќстан тарихы» (e-history.kz) веб-порталы јзірленіп, іске ќосылєанын Президент жанындаєы Орталыќ коммуникациялар ќызметініѕ директоры Ержан Бабаќўмаров баяндады. «Бўл портал жаѕа технологиялар мен эксклюзивті аќпараттардыѕ бірегей їйлесімі болып табылады. Јрбір тарихи кезеѕ їшін порталда жеке беттер мен тўтастай айдарлар ќатар ашылєан. Ќазаќстан тарихыныѕ ќалай басталєаны ќызыќтыратын јрбір адам сирек кездесетін жарияланымдарды оќи алады. Бір ресурстыѕ ґзінен сіздер јртїрлі пішіндегі – ќарапайым мјтін, PDF, инфографика, интерактивті ойындар, фото, бейне жјне аудио форматындаєы аќпараттардыѕ барлыќ тїрлерін ала аласыздар, оєан ќоса интерактивті талќылауєа ќатыса аласыздар», деді Е.Бабаќўмаров. Тарихты тереѕнен оќитындар їшін порталда мынадай арнайы жобалар ќызыќты болмаќ: «Ауызша тарих» – кґп жасап, кґпті кґрген адамдар жадында саќталєан ерекше жјне елеулі оќиєалар, кездесулер, кґкейге тїйген дїниелер, алєан јсерлер таєдырлар мен эпизодтар жылнамасы; «Ґлкетану» – тарихи ґлкетану материалдары; «Ќазаќ ою-ґрнектерініѕ сырлары» – ою-ґрнектер ќўру туралы материалдар, аѕыз јѕгімелер; «Шежіре» – ќазаќ руларыныѕ шыєуы мен ерте дјуірден ќазіргі заманєа дейінгі тарихы. «Порталдан ќазаќ, орыс, аєылшын тілінде аќпарат алуєа болады. Ќазірдіѕ ґзінде мўнда 6200-ден аса жазба бар. Бўл жўмыстыѕ басы єана. Портал сіздердіѕ ќолыѕыздаєы заманауи сандыќ ќўрал. Оныѕ жўмысыныѕ тиімді болуы баршамызєа байланысты. Сол їшін тарихшылар ќоєамын, жас тарихшылардыѕ ќауымдастыєын , жоєары оќу орындарыныѕ ўстаздары мен студенттерді порталды ќолдануєа шаќырамын. Оны јрі ќарай дамыту їшін кез келген уаќытта бірлесіп жўмыс істейміз деген ойдамыз», деді Президент жанындаєы Орталыќ коммуникациялар ќызметініѕ директоры. Президент Кеѕсесініѕ Бастыєы Махмўт Ќасымбеков порталєа Аќорда сайтындаєы Елбасы ґмірі мен ќызметіне ќатысты барлыќ материалдарды салуєа кеѕес берді. Жиын соѕында Мемлекеттік хатшы М.Тјжин ќорытынды сґз сґйледі. Ол ќазіргі таѕда тарих ќауымдастыєыныѕ кешенді тїрде жўмыс істеуі їшін мемлекет барлыќ керекті жаєдайды жасап отырєанын айтты. Соныѕ нјтижесінде бірќатар мјселелердіѕ шешілгенін тілге тиек етті. «Ќазаќстандыќ єалымдардыѕ шетелдіѕ мўраєат орталыќтарында, кітапханаларда, музейлерде жўмыс істеуі жґнге келтірілді. Осы жўмыстардыѕ ќорытындысын халыќ арасына тарататын баспа басылымдары ќўрылды. «Ќазаќстан тарихы» веб-порталын ќўру їшін игілікті істер атќарылды. Бўл портал тарихи білімніѕ ќолжетімділігін арттыру мен оны жинау барысында зияткерлік платформаєа айналады. Енді єалымдардыѕ мойнына тереѕ јрі объективті єылыми-зерттеу жјне байыпты сараптама жасау міндеті жїктеледі. Одан басќа тґмендегі тапсырмалар негізінде жўмыс істеу маѕызды деп ойлаймын. Бірінші, «Халыќ тарих толќынында» – басты ќўжат. Сондыќтан оны тезірек жетілдіріп, сондай-аќ, сарапшылардыѕ ќауымдастыєымен ќоєамдыќ талќылау ґткізу керек. Екінші, ќазаќстандыќ єалымдар шет елдердіѕ мўраєат орталыќтарында зерттеулерін жалєастыруы керек. Бўл орайда таєы басќа ќандай мемлекеттер мен мўраєат орталыќтарында жўмыс істеуге болатынын аныќтап алулары ќажет. Їшінші. Осы жылдыѕ ќазан айында Тарихшылардыѕ конгресін ўйымдастырып, оны ґткізу керек. Оєан ќатысуєа шетелдік беделді єалымдарды шаќыру маѕызды. Тґртінші, Мјдениет жјне аќпарат министрлігі, Астана, Алматы ќалалары мен облыстардыѕ јкімдіктері тарихи ескерткіштер мен єалымдардыѕ ќазба жўмысын жїргізген жерлерін ќорєау бойынша жїйелі шаралар ќолдануы тиіс. Бесінші. Тарихты жас кезіѕнен білу патриотизмді дамытуєа кґмектеседі. Бўл јлемдік тјжірибеден белгілі. Сондыќтан балалар їшін тарихи фактілерге ќўрылєан кино жјне мультфильмдер, баєдарламалар мен журналдар керек. Балалардыѕ тарихи порталын ашуєа да болады», – деді Мемлекеттік хатшы. Ќашанда ќай таќырыпты да тереѕнен ќопара талдайтын Марат Тјжин Президенттіѕ ўлттыќ тарихи санасын ќалыптастыру жўмысын жалєастыру жґніндегі міндеттерді саралап айтып, тарихшылар алдында тўрєан межелерді белгіледі. Кешегі алќалы жиын Президент Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ тарихќа ќатыстырып айтќан: «Ґткеніѕе ќарап, ертеѕіѕді тїзе» деген аталы сґзін наќты іске асыру жолындаєы игілікті істердіѕ ілкімді ќолєа алынєанын келісті кґрсетіп берді. Ґйткені, тарих – ґткенніѕ сабаєы, алдаєыныѕ кейінгіге ґнегесі екені белгілі. Айгїл СЕЙІЛОВА, «Егемен Ќазаќстан».

Астанада ќолєа алынєан «Smart Lamp» жобасы электр ќуатын 20 пайызєа дейін їнемдейді. Мемлекет басшысы бўл жобаны «ЭКСПО-2017» кґрмесіне дейін аяќтауды тапсырды.


ДІЅГЕК

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

5

БЕРЕКЕ МЕН БІРЛІККЕ БАСТАЄАН БАСЌО СУЛАР «Баќыт, ќайда барасыѕ?» Кез келген кезеѕде адамзаттыѕ ґмірі имандылыќќа, рухани ќўндылыќтарєа, ізгілік пен ізеттілікке негізделмесе, сол ќоєамда ќасіретті жаєдайлар орын алып, адам арсыздыќ пен абыройсыздыќќа ўшырайды. Біз мўны тарихтан жаќсы білеміз. Бїгінгі алмаєайып заманда, сананы тўрмыс билеген дјуірде адамдар арасында бауырмалдыќ, мейірім, кішіпейілдік, ґзара тїсіністік сынды асыл ќасиеттердіѕ шынайы кґрініс табуы аса ќажет. Алла таєала ќасиетті Ќўранда: «Кїмјнсіз, мўсылмандар бір-біріне бауыр», – деп баяндайды («Хужурат» сїресі, 10-аят). Дана халќымыз: «Жаќыныѕды жаттай сыйла, жат жанынан тїѕілсін», – дейді. Ўрпаќќа ўлаєатты сґз ќалдырєан Абай атамыз: «Біріѕді ќазаќ, біріѕ дос, кґрмесеѕ, істіѕ бјрі бос», – деп адамзатты бауырмал болуєа їндеген. Иј, бїгінгі ќоєам ќайырымдылыќќа, мейірбандылыќќа мўќтаж. Ќатыгездік, ґшпенділік, алауыздыќ ешкімді жаќсылыќќа жетелеген емес. Ендеше, ўлы Алланыѕ бізге берген шексіз ныєметтерініѕ бірі – бейбіт заманымыздыѕ ќадірін сезініп, баєалай білуіміз ќажет. Ґйткені, бейбітшілік – біздіѕ баќытымыз бен баєа жетпес байлыєымыз. Осынау ќойнауы ќазынаєа толы байтаќ даланы бїгінгі ўрпаќќа аманат етіп ќалдырєан бабаларымыз аттыѕ жал��нда, тїйеніѕ ќомында жїріп, шапќан тўлпардыѕ тўяєы, ўшќан ќўстыѕ ќанаты талатын жерді саќтап ќалды. Бўл – Тјѕірдіѕ тартуы, шексіз раќымы екенін еш ўмытпауымыз керек.

«Заман кїнде ґзгереді, ал еліміз бен дініміз – мјѕгілік» Жаратќанныѕ кешегі текті бабалардыѕ жалєасы болєан, тјуелсіз елдіѕ тўєырын тўєырлап, туын берік ўстайтын Елбасын таєайындап беруін таєы бір їлкен мейірімі, ныєметі деп тїсінгеніміз жґн. Елбасымыз еліміздіѕ ґркендеуіне, мыєым мемлекет болып ќалыптасуына ерен еѕбек сіѕіріп келеді. Ќол жеткен жетістіктердіѕ бір саласы – діліміздіѕ діѕгегі болып табылатын асыл дініміздіѕ, ўлттыќ болмысымыздыѕ ќайта жандануына, јрі ќарай дамуына ќосќан їлесі де їлкен. «Заман кїнде ґзгереді, ал еліміз бен дініміз – мјѕгілік», – деген ќаєиданы ўстанєан Елбасы - асыл дініміздіѕ жанашыры. Президентіміз материалдыќ бай-ќуаттылыќпен бірге рухани байлыќты да басшылыќа алып, ґзгеге ґнеге, їлкенге ќўрмет, кішіге ізет, ел игілігіне тілектес болуєа шаќырады. Еліміздегі сауапты да салауатты іс-шаралар Елбасыныѕ ќолдауымен жїзеге асуда. Жаѕа мыѕжылдыќтыѕ басында, 2001 жылы ќыркїйек айында дїние жїзін дїр сілкіндірген лаѕкестік јрекеттен кейін јлемдегі алпауыт елдер Ислам дінін жаппай айыптап жатќан кезде Н.Ј.Назарбаевтыѕ байыпты да парасатты сґздері талай жўртты сабасына тїсіріп, келелі ойєа шаќырды. Пјтуалы пікірден даурыќпа сґз озып тўрєан сол тўста Президентіміз: «Исламдыќ ќауіп-ќатер» деген ўєымды ерінніѕ ўшымен айта салу оп-оѕай болєанымен, оныѕ їрейлі ќанатыныѕ кеѕге жайылып бара жатќаны соншалыќ, енді ислам тарапынан болатын мифтік ќауіп-ќатер туралы емес, Исламныѕ ґзін наќтылы ќорєаудыѕ ќажеттілігін сґз ететін кез келді», – деді. Бейбітсїйгіш ќазаќ халќыныѕ сан єасырлардан бергі тарихында аты аѕызєа айналєан ел басшылары ежелден елдіѕ амандыєын, тыныштыєын саќтауєа мол їлесін ќосќаны мјлім. Осы игі їрдіс ќазіргі жаѕа єасырда да ґз жалєасын тауып, јлем алдында Ќазаќстан досќа ќамќор, дўшпанєа кешірімді, кґршілерге мейірімді ел екендігін дјлелдеп келеді. Осы аяулы арман, асыл мўраттыѕ аясында Елбасымыз тарапынан ауќымды саяси

Ержан ќажы МАЛЄАЖЫЎЛЫ, Ќазаќстан Мўсылмандары діни басќармасыныѕ тґраєасы, Бас мїфти. ќадамдар жасалып, бейбітшілік пен достыќты ныєайтудыѕ жарасымды їлгісі ќаланып жатыр.

«Ізгі істерге кґмектесіѕдер...» Дін – бїкіл јлемде адамдардыѕ рухани дїниетанымын байыта отырып, жер бетіндегі адамзат ќауымыныѕ ґмір сїру игілігіне ґз їлесін ќосатын ќуатты кїш. Сондыќтан сол кїшті адамдар арасындаєы достыќ пен ынтымаќтастыќќа жјне мемлекетіміздіѕ дамуына жўмсауымыз ќажет. Соныѕ ішінде ґзара келісім мен жарасымдылыќќа Ислам дінініѕ ќосар їлесі ґлшеусіз. Ќасиетті Ќўранда: «Ізгі істерге, таќуалыќќа кґмектесіѕдер. Кїнј жасауєа, жаулыќќа жјрдемші болмаѕдар. Ќўдайдан ќорќыѕдар, оныѕ ќаћары, тегінде, тым ќатал» («Маида» сїресі, 2-аят), деп Алланыѕ тура жолымен жїруге, иман мен ізгілікке шаќырып, жамандыќ атаулыдан саќтандырады. Дінніѕ халыќтарды ынтымаќќа, бірлік пен татулыќќа тјрбиелеудегі ролі орасан зор. Дін – мемлекеттіѕ рухани таянышы. Дінді жамылып, оныѕ ќуатын жеке мїддеге пайдаланып жїргендердіѕ жґні басќа. Дін – јлем халыќтарын жалпыєа ортаќ ќўндылыќтарды ќастерлеп, жамандыќтан тосып, жаќсылыќќа шаќырып, ґзара тїсінісіп ґмір сїруге їндейді. Елбасымыз дінніѕ ќоєамдаєы маѕызды рґлін ескеріп, јр їш жыл сайын јлемдік жјне дјстїрлі діндер кґшбасшыларыныѕ келелі кездесуін ґткізуге ўйытќы болып келеді. Сарыарќа тґсінде, ќазаќтыѕ жаѕа Астанасы, бас ќаламыз – елордада ґтіп келе жатќан дін ќайраткерлерініѕ басын ќосќан ќўрылтайдыѕ, берекеге бастайтын басќосудыѕ бергені де, берері де мол.

Жаќсылыќќа жўмылдырєан жиын Јлемдік жјне дјстїрлі діндер кґшбасшылары арасындаєы сенім мен ґзара тїсіністік туралы келісімі, ќабылданєан ќарарлар мен уаєдаластыќтар осы саладаєы ортаќ мјселелерді бірігіп шешуге, халыќаралыќ

ынтымаќтастыќ їшін жаѕа мїмкіндіктер ашты. Ќўрылтай жўмысына ќатысќан дінніѕ беделді ґкілдерініѕ ґзара бірлік туралы сґз ќозєауы – їлкен жетістік. Ќўрылтайєа ќатысушылар дінаралыќ, ўлтаралыќ ќарым-ќатынаста кїш кґрсету, тілге, дінге, нјсілге бґліну, ўлтын кемсіту, лаѕкестік јрекеттерді болдырмау сынды бірќатар кезек кїттірмейтін келелі мјселелерді сґз етті. Пікірлесулер мен ой бґлісулер тек сґз жїзінде ќалып ќоймай, наќты ќадамдар жасалып, ќўжаттар мен тўжырымдамалар ќабылданып, їндеулер жарияланды. Ќазаќстанныѕ бўл ќадамына јлемніѕ ірі саяси тўлєалары, саясаткерлер, алпауыт елдердіѕ президенттері ќолдау білдірді. Ќўрылтайєа ќатысушылар мен делегация мїшелерініѕ ќатары јр съезд сайын кґбеюі, атап айтќанда, јлемніѕ 40 елінен 100-ге жуыќ ґкілдіѕ бір їстел басында басќосуы – съезд жўмысыныѕ тиімділігі мен халыќаралыќ ќауіпсіздікті саќтаудаєы ыќпалын айќындап берді. 2003 жылдыѕ 23-24 ќыркїйегінде бастау алєан Јлемдік жјне дјстїрлі діндер кґшбасшыларыныѕ съезіне биыл 10 жыл толды. Осы жылдар аралыєында ќўрылтай жўмысыныѕ басым баєыттарыныѕ бірі болєан баршаєа ортаќ мекен – жер жїзінде бейбітшіліктіѕ салтанат ќўру жолындаєы дін ќайраткерлерініѕ, бўќаралыќ аќпарат ќўралдары ґкілдерініѕ, саяси тўлєалардыѕ їлкен жауапкершілігін кґрсетіп берді.

«Јркімге ниет еткен нјрсесі беріледі...» Кез келген адам дінде бїлік тудырса, осы јрекеті арќылы халыќтардыѕ бірлігі мен ынтымаєына сызат тїсірсе, ол тїптіѕ тїбінде ґзі себепкер болєан дау-дамайєа, жанжалєа бетпе-бет келетінін сезінуі ќажет. Пайєамбарымыз Мўхаммед (с.є.с.) бір хадисінде јркімге ниет еткен нјрсесі берілетінін, яєни, адам баласы не тапса да, ниетінен табатынын ескерткен. Діни жанжал жаєдайларында дін ќайраткерлері агрессиялыќ сезімге жол бермей, байыптылыќ пен байсалдылыќ, даналыќ пен

сабырлыќ танытќаны ќўба-ќўп. Ґйткені, дінніѕ діттегені – бїлік емес, бірлік. Ешбір дјстїрлі дін адамдар арасында алауыздыќ отын тўтатпайды. Міне, ќўрылтай жўмысы халыќты, дін ґкілдерін осындай їлкен жауапкершілікті сезіндіруге тїрткі болып, жалпы жўртты жаќсылыќќа жўмылдырып келеді. Съездер кґтерген таќырыптар болашаќта да ґзектілігін жоймай, жалпы халыќтыѕ, дін ґкілдерініѕ ґзара бейбіт ґмір сїруіне оѕ јсер ете береді деген сенімдемін. Ќазіргідей алмаєайып заманда ґркениеттер арасындаєы бейбіт келісімді саќтау – ґзекті мјселелердіѕ бірі. Ќай дінніѕ ґкілі болсын, ґз тіршілігініѕ тыныштыєын, тўраќтылыќты ќолдайды. Осы тўрєыдан алєанда, діндер арасындаєы їнќатысуды дамыту – бїкіл јлемдік жауапкершілік. Ал осы жауапкершіліктіѕ тізгінін Ќазаќстан сынды мўсылман елініѕ ие болуы кґп жайтты аѕєартса керек. Біріншіден, бўл елімізде басќаларєа їлгі ретінде ўсынуєа болатын сан алуан ўлттар мен діндер арасындаєы татулыќтыѕ, бейбітшіл халыќтыѕ бар екендігін білдіреді. Екіншіден, елдіѕ басым кґпшілігі ўстанатын Ислам дінініѕ кеѕпейілділігін, басќалармен ортаќ келісімге келе алатындыєын кґрсетеді. Осындай жаћандыќ жиын арќылы біз еліміздіѕ, дініміз бен діліміздіѕ ќандай екендігін жалпаќ жўртќа жария ете аламыз. Діндер арасындаєы їнќатысу мўсылманшылыќќа да жат дїние емес. Алла таєала пайєамбарєа (с.є.с.) басќа дін ґкілдерімен сўхбат ќўруєа шаќырєан. Осылайша, Ислам діні христиандар мен яћудилерді еш серік ќоспай, тек Ќўдайєа єана табынуєа шаќырады, сонымен бірге, тіпті, Алла мен аќырет кїніне сенбейтін дінсіздерге де мейлінше мейіріммен жјне тїсіністікпен ќарауєа нўсќайды.

Діни дау ћјм пенделік пікір Дін ґкілдері арасындаєы мўндай їнќатысу, јсіресе, мўсылмандар їшін таптырмайтын мїмкіншілік екені даусыз. Ґйткені, Ибраћим пайєамбардан бастау алатын хаќ дін ґкілдері бастап бас ќосќан осындай алќалы жиындарда мўсылман єалымдары исламныѕ ізгілігін сґз ете отырып, јлемде орын алєан «исламофобия» тґѕірегіндегі жґнсіз, орынсыз да негізсіз јрекеттерді ауыздыќтауєа ыќпал етеді деген сенімдемін. Асылында, діни дау-дамай «меніѕ ўстанєан баєытым єана дўрыс, ќалєаны бўрыс, ґзгелер адасуда, адамзат тек осы жолмен жїруі тиіс» деген тар тїсініктен, пенделік пікірден туындайды. Ол – ќате ўєым.

Араздасып емес, ардаќтасып ґтейік Барша адам баласы жалєыз Жаратушыныѕ бар екенін мойындайды жјне Одан асќан Ќўдірет Иесі жоќтыєына кїмјн келтірмейді. Бјрімізге жер, дїние, аспан, єаламшар ортаќ. Ендеше, ќамшыныѕ сабындай ќысќа ґмірде араздасып емес, ардаќтасып, дўшпандасып емес, достасып, бірлік пен бейбітшілікте, ымыра мен ынтымаќта єўмыр кешкеніміз абзал. Тамырын тереѕнен тартќан ќазаќ халќыныѕ алмаєайып замандарда жер бетінен жоєалып кетпей, іргелі ел, жоралы жўрт ќалпын, дінін саќтап ќалєаны – оныѕ еркіндікке ўмтылєан ерік-жігерініѕ, асќаќ рухыныѕ, отансїйгіш иманы мен ибалылыєыныѕ арќасы. Ал имандылыќ салтанат ќўрєан ќоєамда азєындыќ пен арсыздыќтыѕ ќайсы тїріне де орын ќалмасы аныќ. Алла таєала елімізге, жерімізге берекетін жаудырып, халќымыздыѕ кеѕ пейілі мен ізгі ниетіне сай, бірлігімізге сызат тїсірмей, жаќсылыєын нјсіп еткей! Тјуелсіздігіміздіѕ тўєыры биік, мемлекетіміздіѕ мерейі їстем, еліміздіѕ егемендігі мјѕгілік болєай! Жаратушы Иеміз баршамызды жаќсылыќта, сауапты істерде, ел игілігі жолындаєы жўмыстарда, берекелі басќосуларда жолыќтырєай! Екі дїниеде де жїзіміз жарќын, мўратымыз асыл, дўєамыз ќабыл болєай!

«egemen.kz»

Жаћандаєы жалпы жўмыссыздыќ деѕгейі 5,2%-єа жетсе, жасы 15-28-дегі азаматтар арасындаєы бўл кґрсеткіш 5,9%-ды ќўрады. Јлем бойынша 75 миллионнан астам жас жўмыссыз отыр.


6

РУХАНИЯТ

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Ертеѕ - мјдениет жјне Елбасы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ Жарлыєымен былтырдан бастап ќыркїйек айыныѕ соѕєы жексенбісі мјдениет жјне ґнер ќызметкерлерініѕ кїні болып бекітілді. Биыл атаулы кїн 29 ќыркїйекке сјйкес келеді. Осыєан орай, облыстыќ мјдениет басќармасыныѕ басшысы Роза Жўмабайќызы Ќадысованы јѕгімеге тартќан болатынбыз.

Облыстыќ мјдениет басќармасыныѕ басшысы

Роза Ќадысова:

«Мјдени ґмірде серпіліс бар» - Роза Жўмабайќызы, биыл кјсіби мереке ќарсаѕында бірќатар ќызметкерлер облыс јкімдігініѕ атынан баєалы сыйлыќтар мен марапаттауларєа ие болды. Кейбір ўжымдарєа темір тўлпарлардыѕ кілттері табыс етілсе, басќаларєа аќшалай кґмек їлестірілді. Бўл мерекені ерекше кґѕіл-кїймен ќарсы алуєа септігін тигізсе керек. - Јрине, биылєы мереке ґзгеше сезілді. Облыстыѕ 75 жылдыєына орай ґѕірдіѕ кґптеген аудандары ауыл клубтарыныѕ материалдыќтехникалыќ базасын жаќсартуєа мїмкіндік алды. Ўжымдарєа сахналыќ жабдыќтар, музыкалыќ аппаратуралар табыс етілді. Бўрынсоѕды мўндай ќолдау болєан жоќ. Бўл ќалалардыѕ єана емес, аудандардыѕ, шалєайдаєы ауылдардыѕ мјдени ґміріне жаѕа леп јкеледі деген сенімдемін. – Мјдениет жјне ґнер ќызметкерлерініѕ кїні басќа кјсіби мерекелерден несімен ерекшеленеді деп ойлайсыз? – Басты ќўндылыєымыз саналатын ана тілі мен јдебиетті, салт-дјстїр мен ата-баба мўрасыныѕ ќўдіретін танытуєа, мјдениет пен рухани јлеуетті

дамытуєа осы салада ќызмет ететіндер ерекше їлес ќосады. Мјдени ќызметкер - елдіѕ рухани ґзегін ўстаушы азамат. Еѕ бастысы, бўл мереке бізге їлкен жауапкершілік пен сенім жїктейді. – Роза Жўмабайќызы, бїгінгі облысымыздаєы мјдени ґмірдіѕ ќарќынын ќалай баєамдайсыз? – Аймаєымызда мјдениет саласы ќарќынды дамуєа бет алуда. Биыл облыстыѕ ауылдыќ жерлерінде 2 мјдениет нысаны ашылды. Атап айтар болсаќ, олар - Павлодар ауданыныѕ Јйтім жјне Бірлік ауылдарындаєы клубтар. Аќсу ґѕірі бойынша Жолќўдыќ, Ќўркґл, Евгеньевка, Ќызылжар, Пограничник жјне Мјмјйіт Омаров ауылдыќ мекенініѕ мјдениет їйлерінде кїрделі жґндеу жўмыстары жїргізілді. Ќазіргі кезде 29 мјдени ошаќ жаѕєыртылуда. Сондай-аќ, ўлы тўлєалардыѕ мўрасын дјріптейтін таєылымды істер атќарылуда. Ґѕірде заманыныѕ серісі болєан Иманжїсіп Ќўтпанўлыныѕ 150 жылдыєы жјне белгілі жазушы Зейін Шашкин, єалым Шапыќ Шґкинніѕ 100 жылдыєы, басќа да ќайраткерлердіѕ мерейтойлары жоєары деѕгейде аталып ґтуде. Алдаєы уаќытта

Мјшћїр Жїсіп Кґпейўлыныѕ 155 жылдыєы, Естай Беркімбаевтыѕ 140 жылдыєы, С.Торайєыровтыѕ 120 жылдыќ мерейтойы тойланбаќ. Бўл шараларєа јзірлік ойдаєыдай жїргізілуде. Ґѕірде арнайы сапармен келген Д.Назарбаева, Б.Байќадамов атындаєы ќазаќ академиялыќ симфониялыќ оркестрі, хор капелласы, Жамбыл атындаєы ќазаќ мемлекеттік филармониясы ґнерлерін паш етті. «Жыршы, термеші, жырау», «Шаѕыраќ кґктемі», «Шаѕыраќ сыны», «Ертіс толќыны», «Жігіт сўлтаны», «Наурыз аруы», жјне т.б. дјстїрлі шараларды ерекше атауєа болады. – Облысымыздыѕ мјдени ґмірінде театрлар ерекше орын алады. Соѕєы жылдары театр ўжымдарыныѕ жўмысы жандануда. Јр маусымында кґрермендер назарына жаѕа премьералар ўсынылады. Жалпы, мўндай табыстыѕ себебі неде деп ойлайсыз? – Биыл облыстыќ театрлар репертуарларыныѕ жаѕаруы жјне аудандар мен ќалаларєа гастрольдік сапарлардыѕ кґбеюі арќасында кґрермендер белсенділігі біршама артты. Мјселен, жыл бойы театрлар

163 ќойылым ќойса, оєан 28 мыѕ кґрермен ќатысты, 7 жаѕа спектакль сахналанды. Наурыз айыныѕ 12-17сі кїндері аралыєында Ќараєандыда Ж.Аймауытов атындаєы Павлодар облыстыќ ќазаќ музыкалы драма театрыныѕ спектакльдері ґтті. Сјуірде А.Чехов атындаєы драма театрында М.Горький атындаєы мемлекеттік академиялыќ театрыныѕ ќойылымдары болды. Таяуда Ж.Аймауытов атындаєы театрда Семей ќаласыныѕ Абай атындаєы ќазаќ драма театры ґнер кґрсетті. Осындай кешенді шаралар кґрерменніѕ мјдени-интеллектуалды деѕгейін арттыруєа, театрєа деген ќызыєушылыєын ўлєайтуєа їлес ќосары сґзсіз. – Ж о є а р ы д а є ы жўмыстардыѕ сјтті жїзеге асуы білікті кадрларєа байланысты екені мјлім. Мјдениет мекемелерініѕ кадрлыќ јлеуетін дамыту маќсатында нендей істер тындырылуда? – Халыќќа мјдени ќызмет кґрсетудіѕ сапасы оны тікелей жїзеге асыратын мамандардыѕ жўмысына байланысты. Басќарма осы баєытта мјдениет ќызметкерлерініѕ біліктілігін

ЖАС КЕЛСЕ, ІСКЕ! Жастар – мемлекет дамуыныѕ ќозєаушы кїші. Жас азаматтар ел межелеген маќсатміндеттерге жету жолында аянбай еѕбек етулері тиіс. Ґз басым 2011 жылы Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтын тјмамдаєаннан кейін, еѕбек жолымды туєан ауылымнан бастауды жґн кґрдім. Осы маќсатта «Дипломмен - ауылєа!» баєдарламасы бойынша Шарбаќты ауданыныѕ халыќ шыєармашылыєы орталыєына жастармен жўмыс инспекторы болып ќызметке орналастым. Елбасымыз Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ халыќќа Жолдауы мен їшін болашаќ ґмірімніѕ баєытбаєдарын айќындауєа зор ыќпал етті. Ауылєа оралєаннан кейін жас маман ретінде ќолдауєа ие болдым, тўрєын їй алу їшін несиеге ќол жеткіздім. Бїгінде туєан ауылымда жемісті еѕбек етудемін. Туєан жерімде ќызмет етіп, оныѕ дамуына ґз їлесімді ќосып жатќаныма ќуаныштымын. Еѕ бастысы, бїгінде ауданда жастардыѕ рухани кемелденуіне жаєдай жасалєаны ќуантады. Мјселен, биыл ґѕірден шыќќан белгілі тўлєалардыѕ бірі, Ќазаќстанныѕ халыќ жазушысы Мўзафар Јлімбаевтыѕ 90 жылдыќ мерейтойын атап ґтудеміз. Ќазіргі кезде ауылда драмалыќ їйірме бар. Бўєан ќатысатын жастар тїрлі мјдени шараларды ґткізіп ќоймай, мемлекеттік мейрамдардыѕ ўйымдастырылуына белсенді араласып, аудандыќ, облыстыќ той-думандарда ґнер кґрсетеді. «Діѕгегіѕ барда халќыѕа ќызмет ет!» деген ќаєида јр жас азаматтыѕ ґмірлік ўстанымына айналуы тиіс. Сонда єана ол пайдаєа жарап, ел дамуына, мјдениетініѕ ґркендеуіне ґлшеусіз їлес ќоса алады. Т.КЈМЕНОВА, Шарбаќты аудандыќ халыќ шыєармашылыєы орталыєыныѕ ќызметкері.

Ґлке тарихыныѕ Музей – єылым-білімніѕ, мјдениеттіѕ ќалыптасуына ыќпал ететін бірегей мекеме. Осындай маѕызды міндетті Г.Потанин атындаєы Павлодар облыстыќ тарихиґлкетану музейі де абыроймен атќарып келеді. Ќазіргі таѕда біздіѕ мјдени ошаќ єылыми зерттеу, насихаттау орталыєына айналып їлгерді. Ќорымызда 72 мыѕ жјдігер бар. Соѕєы жылдары ќолда барымызды кґпшілікке кґрме ўйымдастыру арќылы паш ету дјстїрге айналды. Жјдігерлерді кґрермендер назарына ўсынып ќана ќоймай, олардыѕ јрќайсысыныѕ тарихын тереѕінен тїсіндіруге тырысамыз. Кґрмені ўйымдастыру їлкен ізденісті талап етеді. Бізде «КерекуБаянауыл ќазыналары» атты кґшпелі кґрме таєы бар. Мўндаєы жјдігерлерді еліміздіѕ ґзге

ордасы

ќалаларына апарып, ґлкеміздіѕ бай тарихын, рухани жјне материалдыќ мјдениетін кґпке танытамыз. Кґшпелі кґрме Ќазаќстанныѕ Тїркістан, Ќараєанды ќалаларында ўйымдастырылды. Алдаєы уаќытта Шымкентке жеткізу кґзделуде. Бўдан бґлек, Елордада музейіміздіѕ тїрлі таќырыптыќ кґрмелері ґтті. Біздіѕ ґѕірімізге де еліміздіѕ басќа шаћарларынан јріптестеріміз келіп тўрады. Мысалы, Семей тарихи-ґлкетану музейінен «Семей - заман белестерінде» атты фотокґрме ашылды. Отырар мемлекеттік археологиялыќ ќорыќ-музейініѕ «Фараб-Отырар ґркениеті» кґрмесі де павлодарлыќтардыѕ кґѕілінен

арттыру жјне мамандар тапшылыєын жоюда кґптеген іс-шаралар атќаруда. Айта кетерлігі, бїгінгі таѕда ауылдыќ жерлерге жўмыс істеуге келгендерді ќолдау шаралары жїзеге асуда. Ґткен жылы облыстыѕ ауылдыќ елді мекендеріне 19 жас маман жіберілді. Оларды тўрєын їймен ќамтамасыз ету маќсатында жеѕілдетілген несиелер берілді. Мјдениет саласы мамандарыныѕ біліктіліктілігін арттыру жјне ќайта дайындау курстары бойынша білімдерін жетілдіруге жол ашыќ. Павлодар ќаласындаєы «Шаѕыраќ» халыќ шыєармашылыєы жјне ойынсауыќ орталыєында облыстыѕ мјдениет ќызметкерлеріне арналєан семинарлар мен шеберлік саєаттары тўраќты тїрде ґтуде. – Алдаєы уаќыттаєы жоспарларыѕызбен бґліссеѕіз. Аймаќ жўртшылыєын таєы нендей жаѕалыќтар мен игі бастамалар кїтуде? - Тарихи-мјдени нысандарды саќтау мен дамыту маќсатында облыс јкімініѕ ќолдауымен 2013-2015 жылдарєа арналєан «Тарихи мјдени мўраныѕ Жол картасы» бекітілді. Жоспарєа сјйкес, жыл аяєына дейін «Ќўс жолы» табиєи-тарихи мўражайын ќўру, Мўса Шорманов мавзолей кешенін тўрєызу, Аќтоєай ауданындаєы Мїткенов ауылында Естай Беркімбаевтыѕ мавзолейін ќалпына келтіру жўмыстары жїргізіледі. Алдаєы уаќытта облыс кґлеміндегі кітапханалардыѕ жўмысын барынша дамытуды кґздейміз. Олардыѕ жўмысын еуропалыќ стандартќа сай ету керек. Мјселен, кітапханаларда инновациялыќ жобалар ќолєа алынып, ќордаєы кітаптарды єаламтор арќылы ќолдануєа мїмкіндік жасау ќажет. Сонымен бірге, мјдениет басќармасына ќарасты мекемелердіѕ ресми сайттарын жетілдіруді де назардан тыс ќалдырмаймыз. Сўхбаттасќан Јсемгїл ЌАБДУАХИТ.

шыќты. Мўнда археологиялыќ ќазба жўмыстары кезінде жјне кездейсоќ табылєан I-XVIII єасырлар аралыєын ќамтитын саздан кїйдіріліп жасалєан тўрмыстыќ заттар, тїрлі ќўрылыс кірпіштері мен таќтайшалар, зергерлік бўйымдар, шыныдан, ќоладан, кїмістен ќўйылєан ќару-жараќтар, кїміс, мыс, ќоладан соєылєан теѕгелер ќойылды. Ґткен єасырларєа тјн этнографиялыќ зергерлік бўйымдар, темір ўстасыныѕ ќолданєан ќўралдары, кґне кітаптар сияќты мол мўра кґрініс тапты. Ресейдіѕ «XX єасыр Кунсткамерасы» атты кґрменіѕ ашылуы нашаќорлыќ пен есірткі бизнесіне ќарсы кїнге орайластырылды. Аталєан шараєа осы баєытта жўмыс істейтін мамандар шаќырылып, олар зиянды јрекеттердіѕ адам денсаулыєына залалы жайында ой-пікір білдірді. Осылайша, музей ўжымы ґз ґлкеміздіѕ тарихын ґзгеге танытып, басќаныѕ байлыєын да жергілікті тўрєындарєа таныстыру жолында еѕбек етуде. Јйгілі жерлестеріміздіѕ мерейтойларына орай кґшпелі кґрме ґткізу їрдісі їзілген емес. Мысалы, биыл аќын, композитор Иманжїсіп Ќўтпанўлыныѕ 150 жылдыєына арналєан «Шамшыраќ гаућарымныѕ асылысыѕ!» жјне Ќазаќстанныѕ мјдениет ќайраткері, музейдіѕ бўрынєы директоры Балтабай Сейсенбековтіѕ 85 жылдыєына орай «Ґмірі де, ісі де - ґнеге» деген таќырыппен кґрмелер жўмыс істеді. Жоєары оќу орындары студенттері мен мектеп оќушыларына ґлкетану сабаќтарын ґткіземіз. Музей филиалдарында да осындай сипаттаєы шаралар жїйелі тїрде ўйымдастырылады. Бїгінгі кїні музей ісі жаѕєыру кезеѕінен ґтті. Алда їлкен міндеттер тўр. Сондыќтан, ўлттыѕ тарихи санасын ќалыптастыру баєытында жўмысымызды жемісті жалєастыру їшін бар кїш-жігерімізді аямаймыз.

Г.НЎРАХМЕТОВА, Г.Потанин атындаєы облыстыќ тарихи-ґлкетану музейініѕ директоры.

Јлемдегі еѕ байырєы «Lloyd's List» газеті ґзініѕ баспа тїріндегі нўсќасын жабады. Лондонда 1734 жылдан бері шыєып келген басылым бўдан былай тек єаламтордаєы веб-сайт негізінде жўмыс істемек.


РУХАНИЯТ

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

ґнер ќызметкерлерініѕ кїні

ҐНЕРІ ҐРКЕНДЕГЕН ҐЅІР

Басы 1-бетте. Жалпы, биылєа межеленген негізгі жўмыстардыѕ ќатарында 2013-2015 жылдарєа арналєан «Тарихи мјдени мўра» жол картасын жїзеге асыру, облыс мјдени мекемелерініѕ материалдыќ-техникалыќ базасын ныєайту, кітапханалар, музей жјне жылжымалы мјденисауыќ кешендерініѕ ќызметін жетілдіру, жергілікті аќын-жазушылардыѕ кітаптарын жарыќќа шыєару сынды басќа да маѕызды жўмыстар бар. Олардыѕ басым бґлігі бїгінгі кїнге дейін табысты жїзеге асырылды. Негізгі кґрсеткіштерге келер болсаќ, бїгінгі кїні ґѕірімізде 536 мјдени нысан бар. Олардыѕ 277-сі - кітапхана, 224-і – клуб мекемесі, соныѕ ішінде 209-ы ауылдыќ жерлерге тиесілі, 13 музей, 2 театр, бір филармония халыќ игілігіне жўмыс істеуде. Ерекше атап ґтерлігі, аймаєымыздыѕ ќалалары мен аудан орталыќтарында 18 жылжымалы мјденисауыќ кешені жўмыс істейді. Бўл Павлодар ґѕірініѕ јрбір шалєай жатќан елді мекен тўрєындарын жергілікті їздік шыєармашылыќ ўжымдардыѕ ґнерімен сусындатуєа мїмкіндік береді. Облыстыѕ мјдениет саласы ќарќынды дамуда деп ауыз толтырып айтуєа болады. Ауылдыќ жерлердегі клубтар мен кітапханаларды ашу баєыты бойынша бірќатар маѕызды жўмыстар жїргізілді. Кґптеген рухани азыќ ордалары кїрделі жґндеуден ґтті. Мјселен, ґткен жылы облыс бойынша тїрлі деѕгейдегі 24 мјдениет їйі, їш музей, Железин, Ертіс, Качир аудандарындаєы їш орталыќ кітапхана жјне тарихи-сјулет ескерткіші жаѕаша кейіпке енді. Ќуантарлыєы, былтыр ауылдыќ жерлерде бірнеше мјдени нысан есігін айќара ашты. Бўл баєыттаєы игі шаралар биыл да заѕды жалєасын тапты. Соѕєы бірнеше жылда кітапхана ќызметін пайдаланушылардыѕ ќатары артып келеді. Бїгінде бўл кґрсеткіш 150 мыѕ адамды ќўрап отыр. Соныѕ арќасында аќпараттыќ-кітапханалыќ ќызметпен ќамтылєан тўрєындар саны 45 пайызєа жетті. Бўл - бўєан дейінгі жылдармен салыстырєанда едјуір жаќсы кґрсеткіш. Аталєан мекемелерді компьютерлік ќўралдармен ќамтамасыз ету жўмыстары да жалєасын тапты. Облыс бойынша 112 кітапхана, соныѕ ішінде 83 ауылдыќ кітапхана єаламтор желісіне ќосылєан. Былтыр облыс кітапханаларыныѕ ќоры 91,1 мыѕ дана кітапќа артќан. Ал їстіміздегі жылдыѕ алєашќы алты айыныѕ ґзінде, кітапханалар ќорын толыќтыруєа тїрлі деѕгейдегі бюджеттерден 33 млн. 770 мыѕ теѕге бґлінді. Былтыр аймаќтаєы музейлер ќоры 2573 ќўнды жјдігермен толыєа тїсті. Биыл да бўл дјстїр жалєасын тауып, таєы бір жарым мыѕнан астам жјдігерлер алынды. Жалпы, облысымыздаєы он їш мемлекеттік музейде

саќталєан экспонаттар саны їш жїз мыѕ шамасында болып отыр. Аєымдаєы жылдыѕ алєашќы жарты жылдыєыныѕ ґзінде облыс музейлерімен 1668 экскурсия, 324 кґрме ўйымдастырылды. Жоєарыда атап ґткендей, облысымызда 224 клубтыќ мекеме жўмыс істейді. Оныѕ екеуі облыстыќ маѕызєа ие. Олар «Шаѕыраќ» халыќ шыєармашылыєы жјне мјдени ойын сауыќ орталыєы мен «Достыќ їйініѕ» мјдени ойын сауыќ орталыєы. Мјдениет саласындаєы ўйымдастырушылыќ, јдістемелік, бўќаралыќ, кґркемдік жўмыстардыѕ басым бґлігі осы аталєан екі мекемеге тиесілі. Бўл ретте, «Шаѕыраќ» мјдениет ордасыныѕ алар орны ерекше. Атап ґтерлігі, осы екі мјдениет ошаєыныѕ ўйытќы болуымен жыл басынан бері їш жїзге таяу шара ўйымдастырылды. Ќазаќ мјдениетініѕ ќара шаѕыраєы – И.Байзаќов атындаєы филармония кїміс кґмей јншілер мен сазгерлердіѕ рухани ордасына айналып, ґѕір мјдениетініѕ тасын ґрге домалатуда. Ўжымныѕ ќайта жандануы – ортаќ олжамыз. Бїгінде облыстыќ филармония ќўрамында симфониялыќ, джаз жјне ќазаќ халыќ аспаптары оркестрі, камералыќ хор, вокалдыќ жјне би ўжымдары жўмыс істеуде. Жыл сайын аймаќ халќын ќуанышќа, шаттыќќа бґлейтін дјстїрлі шаралар бар. Солардыѕ ќатарында ЌР Еѕбек сіѕірген јртісі, белгілі жерлесіміз Шахимардан Јбіловтыѕ «Шахимардан достарын шаќырады», сондай-аќ, «Кґктем самалы» фестивальдарын ерекше атап ґтуге болады. Бўрнаєы жылдарды айтпаєанда, биылдыѕ ґзінде аймаєымызда бірќатар маѕызды мјдени шаралар ґтті. Соныѕ бірі - ќасиетті Баянауыл ґѕірін јн мен жырєа бґлеген дјстїрлі «Жўлдызды Жасыбай» ретрофестивалі. Ауќымды шара биыл їшінші мјрте ґткізілгені белгілі. Алєашќысы атаќты режиссер, Баянауыл ґлкесініѕ тумасы Шјкен Аймановтыѕ кино ґнеріндегі еѕбегіне арналса, былтыр сахна тґрі аѕызєа айналєан «Дос-Мўќасан» ансамбліне берілген еді. Биылєы фестивальде тек ќана Ертіс-Баян ґѕірініѕ јндері шырќалды. Елімізде теѕдесі жоќ мјдени шара Павлодар облысыныѕ мјдени, рухани бет-бейнесін ќалыптастыруєа ґз септігін тигізуде. Былтырєы жылдары аймаќтыѕ мјдениет саласында орын алєан елеулі оќиєа - жомарт азаматтардыѕ кґмегімен бірќатар рухани орындардыѕ ќалпына келтірілуі. Шарбаќты ауданындаєы Єабдылуахит Хазірет, Аќкґл ауылдыќ аймаєында Исабек Ишан жјне Ертіс ауданында Таймас јулиеніѕ мазарлары бой кґтерді. Бір сґзбен айтќанда, 2012 жыл облыстыѕ мјдениет саласына айтарлыќтай серпіліс јкелді. Алдаєы уаќытта да осы тектес маѕызды бастамалар кїтіп тўр. Соныѕ ішінде Малайсары, Олжабай батырларєа арналєан ескерткіш тўрєызу сынды жўмыстар бар.

Данияр ЖЎМАДІЛОВ.

7

ҐМІР-ҐНЕР сјн-салтанаттыѕ Кез келген мерекелік Як уб Дж аб ин ов ты аж ар ын а ай на лє ан ні мен кішісі жаќсы качирлыќтардыѕ їлке із жа лє ан бо лм ас . та ни ды де се к, сґ зім шара болмасын, бел Ауданда ќандай мјдениркін ќыздырып дјл ортасында кештіѕ кґ ді. ре осы ґнерлі азамат жї

Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ Аудандыќ ќана емес, облыстыќ деѕгейдегі тїрлі ґнер кездесулерінен де бір елі ќалмайды. Јрдайым јуезді їнімен кґрермен ќауымєа кґтеріѕкі кґѕілкїй сыйлау оныѕ сїйікті ісіне айналєан. Сахнадаєы жарасымды ќимылќозєалысы кґрерменді баурап алады. Јртїрлі жанрда орындаєан јндері жўртшылыќтыѕ «жїрек ќылын шертеді». Музыкалыќ аспаптыѕ сан тїрінде еркін ойнайды. Негізі, Якуб Исмоилўлы Тјжікстан Республикасында шаєын ќыстаќта дїниеге келген. Отбасында тоєыз баланыѕ екіншісі. 1986 жылы орта мектепті аяќтаєаннан кейін Мирзо Турсун-заде атындаєы Тјжікстан мемлекеттік ґнер институтына оќуєа тїседі. Екі жылдан кейін јскер ќатарына шаќырылып, азаматтыќ борышын ґтеп келген соѕ 1994 жылы ќалаєан оќуын їздік дипломмен тјмамдайды. Сґйтіп, ґткен єасырдыѕ аумалытґкпелі тоќсаныншы жылдары жўмыс іздеп, Ќазаќстанєа келіпті. Таєдырдыѕ жазуымен Качир ґѕіріне табан тіреген. Еѕбекќорлыєы мен ґнерін, кішіпейілдігі мен адамгершілігін аѕєарєан биліктегілер оны ауданныѕ Верненск ауылдыќ мјдениет їйініѕ кґркемдік жетекшісі етіп таєайындады. Сол жылы ґѕірімізде жыл сайын ўйымдастырылатын Ќазаќстан халќы ґнері фестивалініѕ лауреаты атанды. Бўдан кейін нјтижелі жўмысы баєаланып, Якуб 2000 жылы мјдениет їйініѕ музыкалыќ жетекшілігі ќызметіне шаќырылды. 2005 жылы аудандыќ мјдениет ошаєында ґзініѕ алєашќы жеке шыєармашылыќ концертін берді. Содан бері 4 рет жеке ґнерін кґрермендеріне тарту еткен. Бўйыртса, алдаєы уаќытта бесіншісін ўйымдастырмаќ ойда. 2006 жылы Ќазаќстан халќыныѕ ґнері мен мјдениетініѕ X мерейтойлыќ фестивалінде «Фестиваль аѕызы» аталымы бойынша дипломмен марапатталєан. Екі жыл бўрын Павлодар ќаласында ґткен фольклорлыќэтнографиялыќ ансамбльдері мен жеке орындаушылардыѕ «Ертіс – достыќ ґзені» халыќаралыќ фестивалінде дипломант атанды. Ќазіргі таѕда аудандыќ мјдениет їйінде дыбыс режиссері ќызметін атќарады. Оєан ќоса, «Ритм» халыќтыќ эстрадалыќ ансамблі ќўрамында алуан ўлттыѕ аспабында ойнап, тїрлі тілде јн шырќайды. Айтуынша, ќазаќ јндері ішінде, јсіресе, Шјмші Ќалдаяќовтыѕ

Суретті тїсірген - Т.Нўрєазы.

www.saryarka-samaly.kz

сазды јуендерін сїйсіне орындайды. Мїмкіндік туа ќалса, туєан мекеніне сапарлап келеді. Себебі, бїкіл туєантуысы, бауыр-ќарындастары сонда тўрады. - Јулетімізде ешкім јн айтпайды. Біраќ, јкем - шыєармашылыќтыѕ адамы. Туєан жерімде тјжік тілі мен јдебиетінен сабаќ береді. Ўстаздыќпен ќатар јѕгіме, ґлеѕ жазады, очерктер мен пьесалары, јзіл-сыќаќ жанрындаєы туындылары Тјжікстанныѕ облыстыќ, республикалыќ басылымдарында жарыќ кґріп тўрады. Тјжікстан Республикасыныѕ Журналистер одаєыныѕ мїшесі. Ўлттыќ аспаптарымыз дутор, думбрада ойнайды. Марќўм анам ќолґнердіѕ шебері болды. Талай тјжік ќызыныѕ жасауын дайындады. Міне, осы ата-анамныѕ бойындаєы шыєармашылыќтыѕ ўшќыны маєан да дарыєан болуы керек. Негізі, кішкентай кезімде жылауыќ болыппын. Сонда їлкендер «бўл баладан болашаќта јнші шыєады» деп ќалжыѕдайды екен. Сол кґптіѕ тілегі ќабыл болєанєа ўќсайды, дейді Якуб Джабинов. Ґнерлі азамат бїгінде Ќазаќстанды екінші Отаны санайды. Осында шаѕыраќ кґтеріп, дос-жаран тапты. Ќазаќтыѕ ќонаќжайлылыєына тјнті екенін жасырмады. Ендеше, бірлік пен татулыќты, јсемдікті јнге ќосып жїрген Якуб аєамызєа шыєармашылыќ табыс тілейік.

Качир ауданы.

«Sports.kz» республикалыќ спорт порталы дауыс беру арќылы еѕ їздік ќазаќстандыќ футбол клубын аныќтады. Барлыќ ўпайдыѕ 40,1%-ын иеленген «Шахтер» еѕ танымал команда атанса, павлодарлыќ «Ертіс» 7,9%-єа ие болып, їшінші орыннан кґрінді.


8

ХАТЌОРЖЫН

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

Отбасы тјрбиесі – ґмірлік азыќ Јлбетте, адамныѕ жеке басыныѕ ќалыптасуы отбасынан басталады. Алєашќы адамгершілік ќасиеттер де дјл осы «шаєын мемлекетте» ќалыптасады. Туєан елдіѕ жылуы оныѕ кґкірегінде кґп жылдар бойы саќталып, мјѕгі есінде жїреді. Сондыќтан, бала тјрбиесініѕ еѕ алєашќы ўжымы саналатын отбасында јрдайым сыйластыќ салтанат ќўруы тиіс. Бесќараєай ауылында да кґпке їлгі боларлыќ кґп балалы отбасылар баршылыќ. Осындай ќўрметке ие шаѕыраќтар ќатарында алтын алќалы Јлкеновтер, Ибрагимовтар, Ќалымовтар, Исабаевтар жјне басќа да їлгі тўтарлыќ жанўяларды атауєа болады. Шаѕыраќтыѕ алтын тіреуі – бала. Балєынныѕ тјрбиелі болып ґсуіне берекелі отбасыныѕ јсері мол. Демек, отбасыныѕ јрбір мїшесі ґзара сыпайы сґйлесіп, жарасымды ќатынаста болса, бўл јрекеттер - балаларєа ґмір бойы азыќ. Бегімхан КЕРІМХАНЎЛЫ, Бесќараєай ауылы, Лебяжі ауданы.

Жыр тамєан жїрек Еуропада кґптен бері ґткізіліп келе жатќан «Бір ел - бір кітап» акциясы Ќазаќ жерінде 2007 жылы ќолєа алынды. Осынау ізгілікті шара аясында ґткен жылы О.Бґкейдіѕ шыєармашылыєы насихатталса, биыл ќазаќтыѕ Халыќ жазушысы, Абай атындаєы мемлекеттік сыйлыќтыѕ лауреаты, ќоєам ќайраткері, кґрнекті аќын Ф.Оѕєарсынованыѕ «Дауа» жыр жинаєы таѕдалып алынды. Кґзі кґрмейтін жјне нашар кґретін азаматтарєа арналєан облыстыќ арнайы кітапханасы «Жас ќанат» жасґспірімдер їйінде «Поэзия падишасы» атты таќырыптыќ кеш ґткізді. Кешке «Жас ќанат» жјне «Жас ўрпаќ» жасґспірімдер їйініѕ тјрбиеленушілері ќатысты. Олар Фариза Оѕєарсынованыѕ ґмірбаяны мен шыєармашылыєы жайлы кґптеген аќпаратќа ќаныќ болды. Фариза Оѕєарсынова 1939 жылы 5 желтоќсанда Гурьев (ќазіргі Атырау) облысы, Новобогат ауданына ќарасты Манаш ауылында дїниеге келген. 1961 жылы Гурьев мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ тіл-јдебиет факультетін бітіріп, Балыќшы ауданыныѕ Еркінќала, Октябрьдіѕ 40 жылдыєы атындаєы мектептерінде ўстаздыќ еткен. 1984 жылы «Їйім – меніѕ Отаным», «Маѕєыстау монологтары», «Революция жјне мен» ґлеѕ топтамалары їшін Ќазаќ КСР Мемлекеттік сыйлыєыныѕ лауреаты атанды. «Ќўрмет Белгісі», «Парасат» ордендерімен марапатталєан. Республиканыѕ мјдени-аєарту ісіне еѕбегі сіѕген ќызметкер. ЌР Парламенті Мјжілісініѕ депутаты болєан. Ґлеѕге ґзгеше мінез ала келген Фариза апамыз ірі эпикалыќ жанрда да ґзіндік ізденіс танытты. Аќын поэмаларына ортаќ тјн ќасиет – аќиќатќа, адалдыќќа, шындыќ їшін кїреске баулиды. Кґрнекті жазушы Јкім Тарази сґзін еске тїсірер болсаќ, «Ўлы адам, їлкен адам еш уаќытта мен ўлылыќќа ќызмет етіп жїрмін деп ойламайды. Ол ґзімен-ґзі алысып јуре. Ґзінен-ґзі кїнде жеѕіліп, ќиналады. Ґзін-ґзі кїнде жеѕіп, ќуанады. Фариза да сол адамдардьѕ ќатарында. Фариза јлі де алыс-алыс замандарда ґлмeйтiн, биік тўєырлы шыєармалар жазады» деген. Фариза апамыздыѕ «Дауа» жыр жинаєы аќынныѕ таѕдамалы ґлеѕдерінен тўрады. Ґлеѕдерінде жасандылыќ жоќ, азаматтыќ лирикасы сыншылдыєымен, ќоєамдаєы, адам мінезіндегі келеѕсіз тўстарды дјл нысанаєа алумен ерекшеленеді... Егер, Фариза Оѕєарсынова жайлы толыєыраќ білгіѕіз келсе, біздіѕ кітапхана есігі јрдайым ашыќ, ќўрметті оќырман.

Їлгі кґрсетуіміз керек «Сарыарќа самалы» газетініѕ тілшісі Аќмарал Есімханованыѕ «Ауыл баласы мен ќала баласы» таќырыбында жазєан маќаласына мен де ґз пікірімді білдірейін деп ќолыма ќалам алдым. Келін алсаќ, ауылдан алу керек деп ґзіміз сияќты јжелер айтып жатады кґбінде. Себебі, ауылда ќазаќы дјстїр мейлінше жаќсы саќталєан. Екіншіден, ќайнаєан еѕбектіѕ ортасы. Жўмыстыѕ ауырлыєы да, тамаќтыѕ шўрайлысы да осы ауылда емес пе?! Ауыл балалары еѕбекќор, їлкендердіѕ айтќандарын екі еткізбейтін ќайырымды болып келеді. Ал, ќала балаларынан бўл ќасиеттерді кґру ќиын. Олар ґздерініѕ бос уаќыттарын кґбіне ќыдырумен ґткізеді. Тіпті, соларєа ќазаќтыѕ ќўндылыќтарын їлгі етіп кґрсететін, айтып тїсіндіретін јжелердіѕ ґзі шалбар киіп, шаштарын желбіретуді, тілдері келмесе де, орысша шїлдірлеуді ќоймай келеді. Осыны кґріп ґскен жастарєа ґкпе артудыѕ ґзі ќиын. Сол їшін ќала баласын тјрбиелі, тјлімді ґссін десек їйдегі јке-шеше, ата-јжелер їлгі кґрсетуі керек деп ойлаймын. Баќытжамал АЄЫМАНОВА, Павлодар ќаласы.

Ата кґрген оќ жонар... Тарих єылымдарыныѕ докторы Ќырыќбай Алдабергеновтіѕ «Айдабол Сары батыр» атты дастанын оќып, «Ой, бауырым, бјрекелді!» дедім ішімнен. Ата-баба тарихын білгенге не жетсін! Јрине, екініѕ бірі ґзініѕ јке-шешесін, атасын немесе жеті атасына дейін єана білер. Єалым бауырымыздыѕ сонау заманнан бері аты тарихта ќалєан бабасы жайында, одан кейінгі Сары батырдыѕ ўрпаќтары туралы жазєан дастаны мені ерекше (мен сол бабаныѕ ўрпаєын ґсіріп отырєан ана болєандыќтан) толєандырды. Кейінгі ўрпаќ сол аєаларыныѕ шыєармаларын оќып, кґкірек кґзін оятып, кімнен, ќайдан шыќќандарын біліп жїрсе, бўл – єалым еѕбегініѕ аќталєаны. Ќырыќбай Мазанўлына алдаєы уаќытта аршынды ќадам, мыќты денсаулыќ, саралы ой, саналы да абыройлы ўзаќ єўмыр тілеймін. Зейнеш РАЌЫШЌЫЗЫ, Павлодар ќаласы.

Оќырман хаттарын екшеген Тілеуберді САХАБА. 8 (7182) 61-80-20.

Арайлым БАЙБОЛОВА, кітапханашы, Павлодар ќаласы.

Сїйіп істеген іс шаршатпайды Ќазіргі таѕда ўстаздар мен тјрбиешілер ќауымына їлкен жауапкершілік артылып отыр. Тјрбие мјселесіне кґѕіл бґліп, оєан тиімді јдіс-тјсілдерді ќолданып, ќарастыру јрбір ўжымныѕ тапќырлыєы мен іскерлігін, ізденімпаздыєы мен шыєармашылыєын талап етеді. Оќу мен тјрбие — бір-бірінен бґлек алынып ќаралмайтын кїрделі процесс. Жаѕа заманныѕ жаѕашыл ўстазы осы екі їрдісті бірдей теѕестіріп алып жїруі оныѕ шеберлігі мен іскерлігін кґрсетеді. Павлодар ќаласындаєы №3 балабаќшада ќазаќ тобыныѕ ашылєанына санаулы жылдар єана болды. Бїгінгі таѕда мўнда біздіѕ бїлдіршіндеріміз ана тілімізде білім алып, тјрбиеленуде. Кеше єана тілі жаѕа шыєып, былдырлап жїрген балапандарымыз бїгінде балабаќшадаєы оќу-тјрбие шараларыныѕ нјтижесінде јжептјуір есейіп, кґз алдымызда жетіліп келеді. Бўєан балабаќшадаєы ќазаќы тјрбиеніѕ молдыєы себеп болып отырєаны аныќ. Балаларымыздыѕ дамуына, оларды ќоєамдыќ істерге баулуда топ тјрбиешілері Јлия Жетпісова мен Баќытгїл Бейсенованыѕ сіѕірген еѕбегі мол. Јрдайым бїлдіршіндердіѕ кґѕіл-кїй ерекшеліктерін, жїріс-тўрысын, еѕбек јрекетін баќылап, оларєа їлгі-ґнеге їйретуге тјрбиеші апайлардыѕ айрыќша тырысатынын аѕєару ќиын емес. Бала болєан соѕ, айналадаєы болып жатќан барлыќ оќиєаларды білгісі келеді. Олардыѕ сўраєанын асыќпай тїсіндіріп, ќоршаєан орта жайлы алєашќы тїсініктерін сауатты ќалыптастыруєа да кґѕіл бґлетіндері байќалады. Бўл екі педагогтыѕ еѕбек тјжірибелері де толысќан. Јлия Орынбайќызыныѕ бўл салада 30 жылдыќ жўмыс ґтілі бар болса, Баќытгїл Болатќызы 10 жылдан астам ќызмет етуде. Їнемі ізденісте жїретін, јрдайым сыпайы тіл ќатысып, ата-аналармен бір сјтке байланыстарын їзбейтін ќос тјрбиеші апайєа ата-аналар дјн риза. Оларды алда келе жатќан мўєалімдер кїнімен ќўттыќтай отыра, отбасыларына амандыќ, ќызметтеріне табыс тілейміз! №3 балабаќшадаєы ќазаќ «А» естияр тобыныѕ ата-аналары, Павлодар ќаласы.

www.saryarka-samaly.kz

Јсерлі кеш Ќ.Кемеѕгеров атындаєы орта мектеп оќушыларыныѕ арасында јр апта сайын тїрлі танымдыќ-ќызыќты шаралар ґткізу дјстїрге айналєан. Ўстаздар мен шјкірттер бірлесіп, мјні зор даталарєа, мерекелерге орай мазмўнды кездесулер, шаралар ўйымдастырады. Жуырда Ќазаќстан халќы тілдері кїніне орай ґткізілген «Ана тілім ќанатым!» атты шара - соныѕ бір дјлелі. Жеткіншектердіѕ ана тіліне деген сїйіспеншілігін, ынтасын арттыру, оны маќсатында ќўрметтеуге баулу ўйымдастырылєан кешке оќушылармен ќатар мектеп директоры Лјззат Садыќова жјне педагогтар ўжымы ќатысты. 4-сынып оќушылары Айєаным Бґкенбай мен Јлібек Болат Тіл туралы Заѕныѕ ќай кезде ќабылданєаны туралы јѕгімел��п, ќазаќ тілі еліміздіѕ мемлекеттік тілі болып табылатынын жеткізді. Бастауыш сынып оќушылары Жўлдыз Кґкеш, Ердос Болат, Нјзира Марат дайындаєан «Ана тілім - арым» атты ќызыќты диалог ерекше мјнде жалєасты. Кеш полиглоттар сайысына ўласты. Мўнда жасґспірімдер берілген сўраќтардыѕ жауаптарын їш тілде тауып отырды. 4-сынып оќушылары Єафур Назымбек пен Ерсўлтан Бірліктіѕ ќатысуымен маќал-мјтелдер айтысы тартымды јрі ќызыќты ґтті. Бўдан соѕ «Жўмбаќ ќоржын» ойналып, тіл жайлы ґлеѕдерді оќушылар наќышына келтіре оќыды. Ал кеш соѕында барлыќ оќушылар «Анамныѕ тілі» јнін орындады. Кґѕілді јрі мазмўнды ґткен шара балалар мен ересектердіѕ жадында ўзаќ уаќыт саќталып ќалатыны сґзсіз.

З.СМАЄЎЛОВА, Ќ.Кемеѕгеров атындаєы орта мектептіѕ мўєалімі, Кїркелі ауылы, Баянауыл ауданы.

Мемлекеттік тіл – ел мјртебесі Ана тілі десе, жїрегі толќымайтын ќазаќ жоќ шыєар. Еліміз алєаш егемендік алып, тјуелсіздікке ќол жеткізген кезімізді сґзбен айтып жеткізу мїмкін емес еді. Ґз ана тілінен шектеліп, орыс мектептерінде оќып, сол тілде былдырлап жїргендердіѕ кґбі їрейленіп: «Енді біздіѕ кїніміз не болады?» деп алаѕдаєан. Жасыратыны жоќ, біздіѕ ана тіліміз заѕ жїзінде Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік тілі мјртебесіне ие болєанымен, јлі кїнге еѕсесін тіктеп, ќанатын кеѕге жая алєан жоќ. Туєан тілдіѕ болашаєына алаѕдап, биік мінбелерден жалынды ўрандар айтып жїрген тіл жанашырлары да аз емес. Бір јттеген-айы, ќазаќ тілін їйрететін курстар ашылып, тілашар сґздіктер ќанша шыєарылып жатса да, јлі кїнге дейін ќазаќ тілін їйренуге талпынбайтындар жеткілікті. - Меніѕ тіл їйренуге тїк ќабілетім жоќ, ќанша оќысам да миыма ештеѕе кірмейді, дейтіндер де табылады. Негізінде, тіл їйренуге ќабілетсіз адам болмайды. Мўндай адамдарды ґз ана тілін їйренуге зауќы жоќ, жалќаулар десе де болады. Ґз маќсатына ныќ ќадам басќан адам єана тілді сїйсініп, бар ынтасымен игеруге ўмтылады. Алєаш ана тілімізді ґзге ўлт ґкілдеріне їйрете бастаєанда, кґбініѕ ашу-ызаєа булыќќаны да јлі есте. Біраќ, ќазір ќазаќша їйрену јдетке айналды. Ата-бабамыздыѕ «Халыќтыѕ тілін білген оныѕ байлыєын біледі, халыќтыѕ дінін білген оныѕ тарихын да біледі» деген даналыќ сґзініѕ айєаєы ретінде мемлекеттік тілдіѕ ќолданыс аясын кеѕейтіп, мерейін ґсіру, барлыќ іс ќаєаздарын мемлекеттік тілде жїргізу, мемлекеттік ќызмет барысында толыќ ќолдануына ыќпал ету керек. Тіл тазалыєыныѕ саќталуына кґѕіл бґлу мјселелері барлыќ ўжымдарда кеѕінен орын алуы тиіс. Тіл – бўл біздіѕ ґмірлік мґр-таѕбамыз. Тілі жоєалєан кїні ќазаќ деген халыќ та жоєалады. Сондыќтан, алтын ќазыќтай асыл тілімізді саќтап, ўрпаќтан-ўрпаќќа жеткізіп, оныѕ ќолданысын кеѕейтіп, мјртебесін ныєайтуєа їлес ќосу, кґздіѕ ќарашыєындай ќастерлеу - јрбір Ќазаќстан азаматыныѕ борышы.

Баќыт БЎЛАНБАЕВА, Аќсу ќаласы.

Ќазаќстанныѕ жас шахматшы ќызы Жансая Јбдімјлік Тїркияныѕ Коджаэли ќаласында ґткен јлем біріншілігінде жїлделі екінші орын алды.


РЕСМИ БҐЛІМ 141200, Павлодар облысы, Екібастўз ќаласы, Мјшћїр Жїсіп кґшесі, 27- їй, «Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ ќаржы бґлімі» ММ-сі аныќтама телефондары/факс: 342650, электронды мекен–жайы: Gorfoekb@mail.ru. Коммуналдыќ меншікті басќару жґніндегі сектор меѕгерушісі (санаты ЕR-3) бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналастыруєа ашыќ конкурс жариялайды Лауазымдыќ жалаќысы ќызмет ґтіліне байланысты 74 313,24 теѕгеден 99 938,50 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Коммуналдыќ меншікті басќару жґніндегі сектордыѕ жўмыс жоспарын јзірлеу жјне ўсыну жјне есептіліктерді ўсынуы, бґлім ќызметініѕ негізгі баєыттары бойынша стратегиялыќ, операциялыќ жоспарды ќўруда, јзірлеуді жјне жїзеге асыруды ќатысу, олардыѕ лауазымдыќ нўсќаулыќтарына сјйкес жоспарланєан іс-шараны орындауды аныќтау, сектор мамандарыныѕ ќызметтерін їйлестіру жјне баќылау. Ґзініѕ ќўзыреті шегінде аудандыќ коммуналдыќ мїлікті басќару саласында ќўќыќтыќ актілерді јзірлеу. Коммуналдыќ меншікке айналдырылєан (тїскен), Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгіленген тјртіппен иесі жоќ деп танылєан, мемлекетке мўрагерлік ќўќыєы бойынша ґткен аудандыќ коммуналдыќ мїліктіѕ, сондайаќ Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгіленген тјртіппен коммуналдыќ меншікке ґтеусіз ґткізілген иесіз ќалєан мїліктіѕ, олжаныѕ, ќараусыз ќалєан жануарлардыѕ, ќўрамында мјдени ќўндылыќтарєа жататын зат жоќ кґмбелердіѕ їлестерін есепке алуды, саќтау, баєалау жјне одан јрі пайдалану ўйымдастыру бойынша жўмыстарды жїргізу. Облыстыѕ жергілікті атќарушы органында алдын ала икелісіммен аудандыќ коммуналдыќ мїлік нысандырыныѕ тізіліміне ќосылєан, аудандыќ коммуналдыќ мїлікті жекешелендіру бойынша облыстыѕ жергілікті атќарушы органымен келісу їшін жекешелендіру материалдарын јзірлеу. Аудандыќ коммуналдыќ мїлікті жекешелендіру бойынша сауда-саттыќты ґткізу туралы хабарландыру жариялау їшін мерзімдік басылымды аныќтау бойынша конкурсќа жарияланатын мјтінді дайындау. Мемлекеттік мїлікке, соныѕ ішінде аудандыќ коммуналдыќ мїліктіѕ жылжымалы жјне жылжымайтын нысандарына мемлекеттік тіркеуді ґткізуге ќўќыєын кујландырушы жјне ќўќыєын растаушы ќўжаттарды рјсімдеу. Жарєылыќ капиталда ќатысу їлесі мемлекетке тиесілі жауапкершілігі шектеулі серіктестігініѕ ќатысушылары арасында таза табысты уаќтылы бґлуге баќылауды жїзеге асыру. Иесіз тўрєын емес нысандарды тїгендеуде жјне оларды актілеуге ќатысу. Аудандыќ коммуналдыќ кјсіпорындардыѕ, мемлекеттіѕ ќатысу їлесімен жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерініѕ ќаржы-шаруашылыќ ќызметтері туралы есептерді ўсыну бойынша баќылауды ќамтамасыз ету. Ґтеусіз негізде шаєын кјсіпкерлік субъектілерініѕ меншігіне кейінгі сатып алу ќўќыєымен немесе кейін табыстау ќўќыєымен, кейінгі сатып алу ќўќыєынсыз жеке жјне мемлекеттік емес заѕды тўлєаларєа мїліктік жалєа (жалєа алу), сенімгерлік басќаруына табыстау бойынша жўмыстарды ґткізуді баќылау. Аудандыќ коммуналдыќ мїлікті басќару жјне пайдалану мјселелері бойынша, соныѕ ішінде мїліктіѕ жалєа (жалєа алу), ґтеусіз пайдалануєа жјне сенімгерлік басќаруєа табыстау туралы Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ ќаулы жобасын јзірлеу. Аудандыќ коммуналдыќ мїлік тізбесін жїргізуді, толтыруды, тїзеуді баќылау. Аудандыќ коммуналдыќ мїлікті пайдалану мјселесі бойынша Екібастўз ќаласыныѕ аудандыќ коммуналдыќ заѕды тўлєалары ќызметтеріне тематикалыќ тексерісті жїзеге асыру. Бекіту бойынша, сонымен ќатар аудандыќ коммуналдыќ заѕды тўлєалардыѕ аудандыќ коммуналдыќ мїліктерін теѕгерімнен теѕгерімге табыстау бойынша јкімдіктіѕ ќаулы жобасын јзірлеу. Ґзініѕ ќўзыреті шеѕберінде жауапкершілігі шектеулі серіктестігініѕ жарєылыќ капиталына аудандыќ коммуналдыќ мїлікті табыстау бойынша ќўќыќтыќ актілерді јзірлеу. Мјліметтерді, соныѕ ішінде мемлекеттік мїліктіѕ тізіліміндегі осы мјліметтерді кґрсету їшін, оныѕ аудандыќ коммуналдыќ заѕды тўлєалардыѕ жјне мемлекеттіѕ ќатысуымен заѕды тўлєалардыѕ басќаруында тўрєын атаулы тізбені дайындау. Ведомствоєа баєынысты ўйымдардыѕ мїліктерін пайдалануєа жјне саќтауєа баќылауды жїзеге асыру. Ќызметтіѕ баєыттаушы баєыттары бойынша кґрсеткіштерді, нормативтік ќўжаттарды, јдістемелік нўсќаулыќты аудандыќ коммуналдыќ заѕды тўлєалардыѕ мјліметіне дейін белгіленген тјртіпті жеткізу. Ведомствоєа баєынысты заѕды тўлєалармен басќару мјселесі бойынша актілерді јзірлеу, олардыѕ іске асырылуын ќамтамасыз ету. Мемлекеттіѕ ќатысуымен ведомствоєа баєынысты жаупкершілігі шектеулі серіктестігініѕ даму жоспарыныѕ орындалуын баќылауды жјне талдауды іске асыру, олардыѕ орындалуы бойынша есептерді келісуге жјне бекітуге ќарастыру жјне дайындау. Тўрєын жјне тўрєын емес нысандарды коммуналдыќ меншікке ќабылдау жјне Екібастўз ќаласыныѕ коммуналдыќ меншік ќўќыєына тіркеу бойынша ќажетті рјсімдерді ґткізу. Аудандыќ коммуналдыќ мїлікті жекешелендіру бойынша, соныѕ ішінде жекешелендіру процесін ўйымдастыру їшін делдалды ќатыстыру, жекешелендіру нысанын баєалауды ќамтамасыз ету,

жекешелендіру нысанын сатып алу-сату келісімшарттарын јзірлеу жјне жасауды іске асыру, сонымен ќатар сатып алусату шартыныѕ талаптарын саќтауды баќылау бойынша жўмыстар жїргізу. Жеке жјне заѕды тўлєалардан келіп тїскен ўсыныстарды, ґтініштерді ќарастыру жјне олар бойынша уаќтылы шешім ќабылдау. Ќызметтік міндеттемелерді орындау кезінде алынєан мјліметтерді жјне аќппараттарды ќўпияда саќтау, жјне оныѕ жасырындыєын ќамтамасыз ету бойынша шаралар ќабылдау. Ішкі тјртіп ережесін саќтау. Ќатысушыларєа ќойылатын негізгі талаптар: Білімі – жоєары (заѕгерлік, экономикалыќ, ќаржылыќ, техникалыќ, жергілікті мемлекеттік басќару) мемлекеттік ќызмет ґтілі бір жарым жылдан кем емес, не осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда їш жылдан кем емес жўмыс ґтілініѕ бар болуы, не мемлекеттік тапсырыс негізінде мемлекеттік ќызметшілерді даярлау жјне ќайта даярлаудыѕ мемлекеттік баєдарламалары бойынша немесе шетелдіѕ жоєары оќу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жґніндегі республикалыќ комиссия бекітетін басым мамандыќтар бойынша оќуды (бакалавриат) аяќтауы. Word, Excel, E-mail, Internet баєдарламалары бойынша компьютерде жўмыс істей білуі. Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын , Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ "Мемлекеттік ќызмет туралы", "Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы", «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан - 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білу. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдері болуы. Конкурс Ќазаќстан Республикасы Мемлекеттік ќызмет істері жґніндегі агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №067/32 бўйрыєымен бекітілген «Мемлекеттік јкімшілік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурстыќ комиссияны ќалыптастыру ережесі» негізінде ґткізіледі. 1) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша ґтініш; 2) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша 3х4 мґлшеріндегі фотосуреті бар толтырылєан сауалнама; 3) нотариалды расталєан білімі туралы ќўжаттардыѕ кґшірмесі; 4) нотариалды расталєан еѕбек ќызметін аныќтайтын ќўжаттыѕ кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы денсаулыќ саќтау министірлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген нысан бойынша денсаулыєы жаєдайы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматы жеке кујлігініѕ кґшірмесі; 7) шекті шамадан тґмен емес ќорытындыларымен тестілеуден ґту туралы кујлік, ќўжаттарды тапсыру кезінде жарамды болуы тиіс. Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар оны кандидаттарды јѕгімелесуге жіберу туралы хабардар ету кїнінен бастап бес жўмыс кїн ішінде «Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ ќаржы бґлімі» мемлекеттік мекемесінде ґтеді. Азаматтар біліміне, жўмыс тјжірибесіне, кјсіби мамандыєына жјне беделіне ќатысты ќосымша аќпараттар (біліктілігін кґтеру, єылыми дјреже мен атаќтарды беру туралы ќўжаттардыѕ кґшірмелері, мінездемелер мен ўсыныстар єылыми басылымдар жјне т.б.) бере алады. Конкурс ґткізу туралы соѕєы хабарландыру жарияланєан сјттен бастап 10 жўмыс кїн ішінде конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар жоєарыдаєы мекен-жайєа жіберілуі жјне ўсынылуы тиіс. Азаматтар ќўжат тігілген мўќабада орналастырылєан ќўжаттарды ќолма – ќол тјртіпті немесе почта арќылы ќўжаттарды ќабылдау мерзімінде бере алады. Азаматтар ќўжаттарды хабарламада кґрсетілген электрондыќ пошта мекен–жайына электронды тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін кґрсетілген ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азамттар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїн бўрын кешіктірілмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берілмеген жаєдайда тўлєа јѕгімелесуге жіберілмейді.

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

9

62-59-24 ЖАРНАМА

www.saryarka-samaly.kz

«Павлодар облысыныѕ Балалар ќўќыќтарын ќорєау басќармасы» мемлекеттік мекемесі 140000, Павлодар ќаласы, Мир кґшесі, 22 «А» аныќтама телефоны: (87182) 53-12-39, факс: 534105, bala_pavlodar@mail.ru электрондыќ мекен-жай келесі бос јкімшілік мемлекеттік лауазымдарєа орналасуєа конкурс жариялайды 1. Јкімшілік-ќаржылыќ бґлімініѕ басшысы, санаты – Д-О-3 Лауазымдыќ жалаќысы ќызмет ґтіліне байланысты – 84563 теѕгеден 114032 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Бґлім ќызметінде жалпы басшылыќты жїзеге асырады, ќызметтіѕ негізгі баєыттарын, нысандары мен јдістерін аныќтайды, бґлімніѕ ќўзыретіне енетін орындалуєа тиіс міндеттерді тиісті орындамаєаны їшін дербес жауап береді. Ќолданыстаєы заѕнаманыѕ саќталуын баќылайды жјне басќармада тауарларды, жўмыстар мен кґрсетілетін ќызметтерді мемлекеттік сатып алудыѕ жаєдайын талдайды. Облыстыќ бюджет ќаражаты есебінен ќаржыландыруды жоспарлауды жјне жедел орындауды ќамтамасыз етеді. Бюджет ќаражатын олардыѕ маќсатты пайдалануы бойынша дўрыс жјне їнемді жўмсау їшін ќажетті шаралар ќолданады. Бюджеттіѕ атќарылуын жјне несиегерлік берешекті талдайды, бюджетті ќўрастырудыѕ бірыѕєай јдістемесін жјне оныѕ атќарылуы туралы есептердіѕ ќўрастырылуын ќамтамасыз етеді. Бухгалтерлік есеп жјне есептілік мјліметтері бойынша шаруашылыќ-ќаржы ќызметіне экономикалыќ талдау жїргізуді, аќшалай ќаражатты жјне тауар-материалдыќ ќўндылыќтарды тїгендеуді жїргізуді ўйымдастырады. Белгіленген тјртіпте бґлім жўмысыныѕ жоспарын јзірлеуін ќамтамасыз етеді, оныѕ орындалуын баќылайды. Жеткізуші-клиенттерге ќаражат аудару ќўжаттамасын дайындап, ќазынашылыќќа ўсынады, тиісті жўмыстар мен ќызмет кґрсетулерді орындауєа шарттар жасасады, ќазынашылыќ кґшірмелері бойынша аќшалай ќаражаттыѕ ќозєалысы жґніндегі ќўжаттаманы есепке алады, ќаражаттыѕ дўрыс жјне оѕтайлы жўмсалуын баќылайды. Заѕнамаєа сјйкес салыќтыќ жјне басќа да міндетті тґлемдерді, зейнетаќы аударымдары мен ґзге де тґлемдерді, кїрделі ќаржы жўмсалымдарын ќаржыландыруєа, ќызметкерлердіѕ еѕбекаќысына арналєан ќаражатты есептеп, бюджеттерге аударады. Есептіѕ тиісті баєыттары бойынша бухгалтерлік аќпараттыѕ басќарылуын ќамтамасыз етеді. 2. Баланы отбасында тјрбиелеу жјне адамгершілік-рухани дамуы бґлімініѕ бас маманына (негізгі ќызметкердіѕ бала кїтімі бойынша демалыс уаќытына), санаты D-O-4 Лауазымдыќ айлыќ аќысы еѕбек ґтіліне байланысты 64063 теѕгеден 86485 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Балалардыѕ ќўќыќтарын ќорєау, бала тўлєасыныѕ адамгершілік-рухани дамуы мјселелері жґнінде мемлекет саясатыныѕ негізгі баєыттарын аныќтау бойынша ўсыныстарды јзірлеуге ќатысады. Балалар бастамаларына ќолдау кґрсетеді. «Ґзін-ґзі тану» адамгершілік-рухани білім беру баєдарламасы жїзеге асыруды їйлестіреді. Жетім не ата-анасыныѕ ќамќорлыєынсыз ќалєан балалардыѕ ќўќыќтары мен заѕды мїдделерін, тўрєын їйге, жўмысќа орналасуєа, балалар їйлерініѕ тїлектерініѕ јлеметтенуін ќорєауєа баєытталєан жобалар мен баєдарламаларды жїзеге асырады. Јлеуметтік жетімдікті алдын алу жјне болдырмау, жетім не атаанасыныѕ ќамќорлыєынсыз ќалєан балаларды отбасына орналастырудыѕ баламалы нысандарын насихаттау жґніндегі жўмысты ўйымдастыру. Ќабылдаушы ата-аналар мектебініѕ, отбасын ќолдау ќызметтерініѕ, ата-аналар комитеттерініѕ, Јкелер кеѕесініѕ жўмыстарын ўйымдастыру бойынша білім мекемелері мен органдарына кґмектесу жјне олардыѕ мониторингін жїзеге асырады. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: бірінші лауазым їшін - жоєары білім (экономикалыќ, заѕгерлiк, мемлекеттiк жјне жергiлiктi басќару, техникалыќ). Мемлекеттік тілді, іс жїргізудіѕ негіздерін меѕгеру, компьютерде жўмыс істеп білуі ќажет. Мемлекеттік ќызмет ґтілі екі жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылыќ немесе ґзге лауазымдарда жўмыс ґтілі бір жылдан кем емес; осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес облыстарда жўмыс ґтілі їш жылдан кем емес, оныѕ ішінде басшылыќ лауазымдарында бір жылдан кем емес; жоєары оќу орынынан кейінгі білім баєдарламалары бойынша Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ жанындаєы білім беру ўйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдіѕ жоєары оќу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жґніндегі республикалыќ комиссия бекітетін басым мамандыќтар бойынша оќуды аяќтауы;

єылыми дјрежесініѕ болуы. екінші лауазым їшін - жоєары білім (педагогикалыќ, заѕгерлiк, тілмаштыќ іс). Ортадан кейінгі білімі (педагогикалыќ, заѕгерлiк, тілмаштыќ іс) барларєа рўќсат етіледі. Мемлекеттік тілді, іс жїргізудіѕ негіздерін меѕгеру, компьютерде жўмыс істеп білуі ќажет. Мемлекеттік ќызмет ґтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда екі жылдан кем емес жўмыс ґтілі бар болєан жаєдайда ортадан кейінгі білімі барларєа рўќсат етіледі. Барлыќ лауазымдарєа: Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ "Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы", "Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы", "Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы" Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ "Мемлекеттік ќызмет туралы", "Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы", "Јкімшілік рјсімдер туралы", "Нормативтік ќўќыќтыќ актілер туралы" (осы заѕ Д-О-3 санаты їшін), "Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы" Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, "Ќазаќстан - 2050" Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегисын білу". Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Конкурс ЌР Мемлекеттік ќызмет істері жґніндегі агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №06-7/32 бўйрыєымен бекітілген “Мемлекеттік јкімшілік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурстыќ комиссияны ќалыптастыру ережесі” негізінде ґткізіледі. Конкурс ќўжатта��ын ќабылдау конкурсты ґткізу туралы хабарландыру соѕєы жарияланєан сјттен бастап 10 жўмыс кїн бойы жїргізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар: 1) белгіленген нысан бойынша ґтініш; 2) белгіленген нысан бойынша толтырылєан 3х4 кґлемдегі сауалнама; 3) нотариат арќылы кујландырылєан білім туралы ќўжаттар кґшірмелері; 4) нотариат арќылы кујландырылєан еѕбек ќызметін растайтын ќўжат кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы № 907 бўйрыєымен бекітілген (2010 жылєы 21 желтоќсандаєы нормативтік ќўќыќтыќ актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелген) нысан бойынша денсаулыќ жаєдайы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Республикасы азаматы жеке кујлігініѕ кґшірмесі; 7) ќўжаттарды тапсыру кезінде кїші бар шекті кґрсеткіштерден тґмен емес нјтижелерімен тестілеуден ґтуі туралы сертификат. Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар «Павлодар облысыныѕ балалардыѕ ќўќыќтарын ќорєау басќармасы» ММ јѕгімелесуге жіберу туралы кандидаттарєа мјлімденген кїннен бастап бес жўмыс кїн ішінде ґтеді. Азаматтар білімі, жўмыс тјжірибесі, кјсіби деѕгейі мен беделі туралы ќосымша аќпаратты (біліктілігін арттыру, єылыми дјрежелер мен атаќтар беру туралы ќўжаттардыѕ кґшірмелері, мінездемелер, ўсыныстар, єылыми басылымдар жјне т.б.) тапсыра алады. Азаматтар тезтікпеге салынєан (скоросшиватель) ќўжаттарды ќолєа беру тјртібінде немесе поштамен ќўжаттарды ќабылдау мерзімінде ўсынады. Азаматтар ќўжаттарды хабарландыруда кґрсетілген электрондыќ пошта мекен-жайына электрондыќ тїрде тапсыра алады. Электрондыќ пошта арќылы конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттар тапсырєан азаматтар јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїні ішінде кешіктірілмей ќўжаттардыѕ тїпнўсќаларын ўсынады. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќаларын ўсынбаєан жаєдайда тўлєа јѕгімелесуге жіберілмейді.

“Павлодар облысыныѕ жер ќатынастары басќармасы” ММ-сі Жерді есепке алу бґлімініѕ бас маманы бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа (уаќытша негізгі ќызметкердіѕ жїктілік жјне босану демалысы уаќытына) (Д-О-4 санаты) конкурс жариялайды Мекен-жай: 140000 Павлодар ќ., Жеѕіс алаѕы, 17, 316а каб. тел/факс: (7182)32-77-78, e-mail:org.uzo@pavlodar.gov.kz Лауазымдыќ жалаќысы ќызмет ґтіліне байланысты 64063 - 86485 теѕге. Функционалдыќ міндеттері: Ауыл шаруашылыєы алќаптарын бір тїрден екінші тїрге ауыстыру жґнінде материалдар јзірлеу. Жерлерді тиімді пайдалану жјне ауыл шаруашылыєы маќсатындаєы жерлерді есепке алу, ауылдыќ аймаќтардыѕ даму мониторингі жґнінде республикалыќ жјне облыстыќ баєдарламаны іске асыру жґніндегі іс шараны дайындауды жїзеге асыру жјне уаќытында орындалуын ќамтамасыз ету. Жер ќорын бґлу жјне пайдалану жґнінде ќалалар мен аудандардыѕ аќпаратын жинаќтауды ќамтамасыз ету жјне жиынтыќты жїзеге асыру. Облыс жерін есепке алу бойынша ай сайынєы жјне жылдыќ есепті ќўру. Басќарманыѕ стратегиялыќ жоспары, операциялыќ жоспары, облыс аумаєын дамыту баєдарламасыныѕ жобаларын дайындауды жїзеге асыру. Басшылыќќа алынєан мјселелер жґнінде аныќтама жјне аќпарат материалдарын јзірлеу. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: - Жоєары: жерге орналастырушы, ауыл шаруашылыќ (агрономия), заѕгер, мемлекеттік жергілікті басќару. Ортадан кейінгі білімі барларєа рўќсат етіледі: мемлекеттiк ќызмет ґтiлi бiр жылдан кем емес кезінде жерге орналастырушы, ауыл шаруашылыќ (агрономия), заѕгер немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда екi жылдан кем емес жўмыс ґтiлi бар болєан жаєдайда ортадан кейінгі бiлiмi барларєа рўќсат етiледi. - Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызметі туралы», "Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы", "Јкiмшiлiк рјсiмдер туралы", «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты

лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан–2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білу. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ мiндеттердi орындау їшiн ќажеттi басќа да мiндеттi бiлiмдер. Конкурс “Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналасуєа арналєан конкурс ґткізу ережесі” негізінде жїргізіледі (Ќазаќстан Республикасы Мемлекеттік ќызмет істері жґніндегі агенттігініѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №06-7/32 бўйрыєы). Конкурстыќ ќўжаттарды ќабылдау мерзімі–конкурсты ґткізу туралы хабарламаныѕ шыєу кїнінен бастап 10 жўмыс кїні. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар: 1) белгіленген їлгі бойынша ґтініш; 2) ујкілетті органдар бекіткен нысан бойынша 3x4 їлгіде фотосуретті ќоса толтырылєан анкета; 3) нотариалды тїрде бекітілген білімі туралы ќўжаттыѕ кґшірмесі; 4) нотариалды тїрде бекітілген еѕбек ќызметін растайтын ќўжат кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген нысан бойынша денсаулыєыныѕ жаєдайы туралы аныќтама; 6) жеке кујлік кґшірмесі; 7) ќўжаттарды тапсыру сјтіне жарамды нјтижелері ќажетті маєынадан кем емес тестілеуді ґту туралы сертификат; Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар оны «Павлодар облысыныѕ жер ќатынастары басќармасы» ММ-де јѕгімелесуге жіберілгені туралы хабарландыру алудан кейін бес жўмыс кїні ішінде ґтеді. Азаматтар тезтікпеге салынєан ќўжаттарды ќўжаттар ќабылдау мерзімінде ќолєа немесе почта арќылы ўсынады. Азаматтар ќўжаттарды электрондыќ тїрде хабарламада кґрсетілген электрондыќ мекен-жайєа жолдаулары мїмкін. Конкурста ќатысу їшін ќўжаттарды электрондыќ тїрде тапсырєан азаматтар ќўжаттар тїпнўсќасын јѕгімелесудіѕ басталу кїнінен 1 кїннен кем емес мерзімде ўсынулары ќажет. Ќўжаттар тїпнўсќасы ўсынылмаєан жаєдайда јѕгімелесуге жіберілмейді.


10

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

РЕСМИ БҐЛІМ

«Павлодар ќаласы јкiмiніѕ аппараты» ММ (140000, Павлодар ќ., Ќайырбаев кґш., 32 їй, аныќтама телефоны: 8 (7182) 32-11-42; факс: 8 (7182) 32-28-06 электронды пошта мекен-жайы: «kense.ap@pavlodar.gov.kz» «Б» корпусы бос јкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарына орналасуєа конкурстар жариялайды 1) «Павлодар ќаласы ауыл шаруашылыєы бґлімі» ММ бас маманы, санаты «ЕR-4». (2308-1-01-3) Еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына байланысты – 56376 теѕгеден 76235 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Ауыл шаруашылыєын дамыту саласында жергілікті баєдарламаларды іске асыруєа ќатысу. Ауыл шаруашылыєы аумаєыныѕ баєдарламасын дамытудыѕ орындалуын баќылау, уаќытылы ай сайын ујкілдік мекемеге есеп беру. Инвестициялыќ жобаларды ќўруєа ќатысу жјне ујкілетті органєа аќпарат беру. Субсидияларды алу їшін шаруашылыќ жјне фермерлер ќожалыќтарыныѕ басшыларынан жјне ауыл шаруашылыќтарынан алынєан ґтініштеріне сјйкес ќажетті ќўжаттарды дайындау. Ќаланыѕ жјне ауылдыќ аймаќтыѕ јлеуметтік-экономикалыќ мониторингін дамытуды іске асыру. Тўтыну кооперативі бау-баќша серіктестіктерініѕ тґраєаларымен жўмыс. Жергілікті атќарушы ќўќыќ органдары тўтыну кооперативініѕ баубаќша серіктестіктерініѕ арасындаєы ќатынастарды тјртіпке салу мјселесі бойынша жиналыстарєа, кеѕеске ќатысу. ТКБС тґраєаларына агротехникалыќ шараларды жїргізу їшін јдістемелік кґмек кґрсету. ТКБС тґраєаларынан республикалыќ бюджеттен алынєан суармалы сумен ќаражаттыландыру бойынша тапсырыстарды ќабылдау, іске асыру. Ќысќы кезеѕге жемістерді дайындау жјне салу бойынша жедел аќпарат дайындау. Кґкґніс балансын уаќытылы жјне ўќыпты ќарастыру. Жўма сайын ауыл шаруашылыєы жјрмеѕкесін ўйымдастыру жјне ќатысу. Жеке жјне заѕды тўлєаларєа кеѕес беру, јдістемелік кґмек кґрсету. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары бiлiм (ауылшарушылыќ, агрономиялыќ, мемлекеттік басќару). Мемлекеттік ќызметтегі ґтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес облыстарда жўмыс ґтiлi екі жылдан кем емес болса, орта білімнен кейінгі білімге рўќсат етіледі. 2) «Павлодар ќаласы ќўрылыс бґлімі» ММ ќаржы есебі жјне есеп беру секторыныѕ бас маманы, санаты «ЕR-4» (уаќытша, негізі жўмыскердіѕ бала кїту бойынша демалыс кезенінде). (22-2-2-1) Еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына байланысты – 56376 теѕгеден 65985 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: ТМЌ, негізгі заттарєа, арзан ќўнды бўйымдарєа есеп жїргізу, бґлім аппаратына жалаќы тґлеу есебі, келісімшарттарды тіркеу бойынша Ќазынашылыќ департаментімен жўмыс жасау, аппарат бойынша бюджеттік ґтінімдерді жасау, №5, 6,8, 9,10,13 мемориалдыќ ордерлер жїргізу, бґлім бойынша ќаржыландыру жоспарын жасау. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары бiлiм (экономикалыќ, бухгалтерлік, есеп жјне аудит, мемлекеттік басќару). Мемлекеттік ќызметтегі ґтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес облыстарда жўмыс ґтiлi екі жылдан кем емес болса, орта білімнен кейінгі білімге рўќсат етіледі. 3 ) «Павлодар ќаласыныѕ тўрєын їйкоммуналдыќ шаруашылыќ, жолаушылар кґлігі жј��е автомобиль жолдары бґлімі» ММ мемлекеттік тўрєын їй ќорынан тўрєын їйге мўќтаж азаматтарды есепке алу жјне кезекке ќою секторыныѕ меѕгерушісі, санаты «ЕR-3» (уаќытша, негізі жўмыскердіѕ бала кїту бойынша демалыс кезенде). (16-10-01-1) Еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына байланысты – 74313 теѕгеден 99938 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Сектордыѕ жўмысын ўйымдастыру жјне баќылау жасау. Тўрєын їйді бґлуге мўќтаж азаматтарды есепке ќою жјне кезектілігі жґніндегі мемлекеттік ќызмет кґрсетулердіѕ сапасына баќылау жасауды ўйымдастыру, мемлекеттік тўрєын їй ќорынан тўрєын їйге есепке ќою, есептен алу, бґлу мјселелері бойынша ќалалыќ тўрєын їй комиссиясыныѕ жјне Павлодар ќаласы јкімдігініѕ ќарауына ќўжаттарды дайындау жјне шыєару. Жеке жјне заѕды тўлєалар ґтініштерініѕ уаќытылы жјне сапалы ќаралуына баќылауды ќамтамасыз ету. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары бiлiм (педагогикалыќ, заѕгерлік, мемлекеттік басќару). Мемлекеттік ќызмет ґтілі бір жарым жылдан кем емес; немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес облыстарда їш жылдан кем емес жўмыс ґтілініѕ бар болуы; немесе жоєары жјне жоєары оќу орындарынан кейінгі білім баєдарламалары бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті жанындаєы білім беру ўйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдіѕ жоєары оќу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жґніндегі республикалыќ комиссия бекітетін басым мамандыќтар бойынша оќуды аяќтауы; немесе єылыми дјрежесініѕ болуы. 4) «Павлодар ќаласы ішкі саясат бґлімі» ММ жўртшылыќпен байланыс жґніндегі секторыныѕ бас маманы, санаты «ЕR-4». (23-12-2-1-1) Еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына байланысты – 56376 теѕгеден 65985 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Ќаладаєы ќоєамдыќ-саяси жаєдайларєа, саяси партиялар, їкіметтік емес ўйымдар ќызметтеріне , олардыѕ мемлекеттік органдармен ґзара іс-ќимылдарына аналитикалыќ шолу жасау, олармен ґткізілген іс-шаралар туралы аќпараттар дайындайды. Эротикалыќ сипаттаєы материалдар жариялайтын мерзімді баспасґз басылымдарын іске асыру, ќала ўйымдары мен кјсіпорындарында мемлекеттік рјміздерді ќолдану мониторингін ўйымдастырады. Жетекшілік ететін мјселелер бойынша ќаланыѕ шаєын аудандарыныѕ мамандарымен байланысты жїзеге асыру.

Сыбайлас жемќорлыќпен кїрес мјселелері жґніндегі ќўжаттарды дайындайды. Јйелдер істері жјне отбасылыќ-демографиялыќ саясат жґніндегі, эротикалыќ сипаттаєы материалдар жариялайтын мерзімді баспасґз басылымдарын бґлшектеп сату ережесін саќтау жґніндегі ќалалыќ комиссиялардыѕ, мемлекеттік рјміздер жґніндегі жўмыс тобыныѕ жўмыстарын жїргізеді. Ґз ќўзырындаєы ќаулыларды, ґкімдер мен шешімдерді дайындайды. Азаматтар мен заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарайды. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары бiлiм (педагогикалыќ, мемлекеттік жјне жергілікті басќару, заѕгерлік, саясаттану). Мемлекеттік ќызметтегі ґтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес облыстарда жўмыс ґтiлi екі жылдан кем емес болса орта білімнен кейінгі білімге рўќсат етіледі. 5 ) «Павлодар ќаласы ќаржы бґлімі» ММ басшысыныѕ орынбасары, санаты «ЕR-2». (23-9-0-1) Еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына байланысты – 98017 теѕгеден 132611 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Бґлім ќызметініѕ їйлесімділігі, бюджетті орындау бойынша бґлім ќызметкерлерімен жїргізілетін бґлімніѕ жўмысын ўйымдастыру жјне сапасы мен уаќытылы орындалуын баќылау. Ќалалыќ бюджетті орындау бойынша методологиялыќ басшылыќты, бюджеттік ќаражаттарды маќсатты жјне тиімді пайдалануын баќылауды жїзеге асыру. Бюджетке ґзгертулер мен толыќтырулар енгізу, ќаржы жылына сјйкес ќалалыќ бюджет туралы мјслихат шешімініѕ жобасын дайындауєа ќатысу. Ќаржы жылына сјйкес мјслихат шешімін жїзеге асыру туралы ќала јкімдігініѕ ќаулы жобасын дайындауєа ќатысу. Ќалалыќ бюджетке болжамды тїсімдерге ќатысу. Мемлекеттік сатып алулар мониторингін уаќытылы жїргізуді ўйымдастыру мен баќылауын жїзеге асыру. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары бiлiм (мемлекеттік жергілікті басќару, заѕгерлік, бухгалтерлік, ќаржылыќ, экономикалыќ). Мемлекеттік ќызмет ґтілі екі жылдан кем емес; осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес облыстарда жўмыс ґтілі їш жылдан кем емес; жоєары жјне жоєары оќу орындарынан кейінгі білім баєдарламалары бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті жанындаєы білім беру ўйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдіѕ жоєары оќу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жґніндегі республикалыќ комиссия бекітетін басым мамандыќтар бойынша оќуды аяќтауы; єылыми дјрежесініѕ болуы. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын жалпы талаптар: Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламентi жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесi туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттiк ќызмет туралы, «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкiмшiлiк рјсiмдер туралы», «Нормативтiк ќўќыќтыќ актiлер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтiнiштерiн ќарау тјртiбi туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтiн Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтiк ќўќыќтыќ актiлерiн, «Ќазаќстан – 2050»: ќалыптасќан мемлекеттiѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын бiлу. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ мiндеттердi орындау їшiн ќажеттi басќа да мiндеттi бiлiмдер. Конкурс бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру Ќаєидалары негізінде ґтеді (бўдан јрі Ќаєидалар) (Мемлекеттік ќызмет істері жґніндегі ЌР агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №06-7/32 бўйрыєы). Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар: 1) осы Ќаєидаларєа 2-ќосымшаєа сјйкес нысандаєы ґтiнiш; 2) 3х4 їлгiдегi суретпен осы Ќаєидаларєа 3-ќосымшаєа сјйкес нысанда толтырылєан сауалнама; 3) бiлiмi туралы ќўжаттардыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмелерi; 4) еѕбек ќызметiн растайтын ќўжаттыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмесi; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлiгiнiѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекiтiлген нысандаєы денсаулыєы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ жеке кујлiгiнiѕ кґшiрмесi; 7) ќўжаттарды тапсыру сјтiнде шектi мјннен тґмен емес нјтижемен тестiлеуден ґткенi расталєаны туралы сертификат конкурс ґткізу туралы хабарландыру соѕєы жарияланєан кїнінен бастап 10 жўмыс кїні ішінде тапсырылуы тиіс. Азаматтар хабарламада кґрсетiлген электрондыќ почта мекен-жайына электронды тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшiн кґрсетiлген ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгiмелесу басталєанєа дейiн бiр жўмыс кїн бўрын кешiктiрмей бередi. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берiлмеген жаєдайда тўлєа јѕгiмелесуден ґтуге жiберiлмейдi. Јѕгiмелесуге жiберiлген кандидаттар оны кандидаттарды јѕгiмелесуге жiберу туралы хабардар ету кїнiнен бастап 5 жўмыс кїні iшiнде «Павлодар ќаласы јкімініѕ аппараты» ММ-де ґтедi.

www.saryarka-samaly.kz

«Павлодар облысыныѕ ішкі саясат басќармасы» мемлекеттік мекемесі саяси партиялармен жјне їкіметтік емес ўйымдармен жўмыс бґлімініѕ басшысы бос јкімшілік мемлекеттік лауазымына (DО-3 санаты) ашыќ конкурс жариялайды Пошталыќ мекен-жайы: 140 000 Павлодар ќаласы, Жеѕіс алаѕы, 15, каб. 2. Тел/ факс (7182) 32 21 03, 32 21 19, e-mail: kense.uvp@pavlodar.gov.kz Мемлекеттік ќызметтегі жўмыс ґтіліне байланысты лауазымдыќ еѕбекаќы мґлшері 84563 теѕгеден 114032 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: «Саяси партиялармен, їкіметтік емес ўйымдармен, кјсіподаќтармен жўмысты ўйымдастырады жјне їйлестіреді. Ќоєамдыќ-саяси їдерістерді жјне саяси партиялардыѕ, ќозєалыстардыѕ, їкіметтік емес ўйымдардыѕ, кјсіподаќтардыѕ ќызметіне талдау жасайды. Облыс јкімі жанындаєы мемлекеттік емес ўйымдармен ґзара іс-ќимыл жґніндегі кеѕестіѕ ќызметін, гендерлік саясат стратегиясын іске асыру мјселелерін їйлестіреді. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: білімі - жоєары: Јлеуметтік єылымдар: јлеуметтану, саясаттану, журналистика, экономика, мемлекеттік жјне жергілікті басќару. Гуманитарлыќ єылымдар: Философия, халыќаралыќ ќарым–ќатынастар, филология. Ќўќыќ:заѕгерлік, халыќаралыќ ќўќыќ. Педагогикалыќ: математика, физика, тарих, ќазаќ тілі мен јдебиеті, орыс тілі мен јдебиеті, шетел тілі: екі шетел тілі, дінтану. Жўмыс тјжірибесі келесі талаптардыѕ біріне сјйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік ќызмет ґтілі екі жылдан кем емес; 2) мемлекеттік органдарда басшылыќ немесе ґзге лауазымдарда жўмыс ґтілі бір жылдан кем емес; 3) осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес облыстарда жўмыс ґтілі їш жылдан кем емес, оныѕ ішінде басшылыќ лауазымдарда бір жылдан кем емес; 4) жоєары оќу орнынан кейінгі білім баєдарламалары бойынша Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ жанындаєы білім беру ўйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдіѕ жоєары оќу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жґніндегі республикалыќ комиссия бекітетін басым мамандыќтар бойынша оќуды аяќтауы; 5) єылыми дјрежесініѕ болуы. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер; Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламентi жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесi туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы»,

«Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Нормативтік ќўќыќтыќ актілер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтiнiштерiн ќарау тјртiбi туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білу. «Ќоєамдыќ бірлестіктер «Саяси партиялар туралы», туралы», «Коммерциялыќ емес ўйымдар туралы», Заѕдар жјне осы санаттаєы мамандыќќа сјйкес салалардаєы ќарымќатынастарды реттейтін ЌР ґзге де нормативтік ќўќыќтыќ актілері. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Конкурс «Мемлекеттік јкімшілік лауазымдарєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидалары» негізінде ґткізіледі (2013 жылєы 19 наурыздаєы «ЌР Мемлекеттік ќызмет істері агенттігі тґраєасыныѕ №06-7/32 бўйрыєы). Конкурсќа ќўжаттарды ќабылдау мерзімі конкурс ґткізу туралы хабарландыру соѕєы жарияланєан кїннен бастап 10 жўмыс кїні ішінде. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті конкурсты ґткізу туралы хабарландырудыѕ соѕєы жарияланєан кїнінен бастап 10 жўмыс кїні ішінде ўсынылуы тиіс: 1) белгіленген їлгі бойынша ґтініш; 2) ґлшемі 3х4 фотосуретімен белгіленген їлгі бойынша толтырылєан сауалнама; 3) нотариалдыќ кујландырылєан білімі туралы ќўжаттыѕ кґшірмесі; 4) нотариалдыќ кујландырылєан еѕбек ќызметін растайтын ќўжаттыѕ кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген нысан бойынша денсаулыќ жаєдайы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ жеке кујлігініѕ кґшірмесі; 7) ќўжат тапсыру уаќытында жарамды шекті мјндерден тґмен емес нјтижелерімен тестілеуден ґтуі туралы сертификат. Азаматтар жоєарыда аталєан ќўжаттарды ќўжаттарды ќабылдау мерзімінде ќўжат тігілетін папкаєа тігіп, ќолданќолєа тапсыру тјртібімен немесе электрондыќ пошта арќылы ўсынады. Конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы жіберген азаматтар, јѕгімелесуге бір жўмыс кїні ќалєанєа дейін ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын ўсыну ќажет. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын ўсынбаєан жаєдайда, тўлєа јѕгімелесуге жіберілмейді.)

Успен ауданыныѕ жўмыспен ќамту жјне јлеуметтік баєдарламалар бґлімі» ММ, 141000, Павлодар облысы, Успен ауданы, Успен ауылы, Тјуелсіздіктіѕ 10 жылдыєы кґшесі, 27, телефон/факс (8-718-34)91400, электрондыќ поштасы: zanusp@mail.ru,бос јкімшілік мемлекеттік лаазымєа орналасуєа ашыќ конкурс жариялайды «Успен ауданыныѕ жўмыспен ќамту жјне јлеуметтік баєдарламалар бґлімі» ММ бас маманы, санаты E-R-4 (№501-5). Лауазымдыќ еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына ќарай -56375 теѕгеден 76235 теѕгеге дейін. Функционалды міндеттері : АЈК жјне балалар жјрдемаќысын алуєа келген азаматтарды ќабылдау жјне есеп жїргізу, кґмекті таєайындау жјне тґлеумен айналысу, белгіленген мерзімде аќпарат жјне ќажетті есептерді ўсыну. Ауданныѕ аз ќамтылєан азаматтарыныѕ јлеуметтік картасын толтыру туралы есеп жјне есеп ґткізу. Дерек базасын электронды байланыс арќылы ўсыну. Јлеуметтік јріптестік жјне еѕбек шарты жґніндегі 3-жаќты комиссия жўмысына есеп жїргізу. Ўжымдыќ шарттарды жасау жјне тіркеу жґніндегі жўмысты жїргізу. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары (жергілікті мемлекеттік басќару, заѕгерлік, экономикалыќ) білім, мемлекеттік ќызметте бір жылдан кем емес жўмыс ґтілі бар болєан жаєдайда немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда екі жылдан кем емес жўмыс ґтілі бар болєан жаєдайда ортадан кейінгі білімі барларєа (заѕгерлік, экономикалыќ) рўќсат етіледі. Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламентi жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебес i туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтiнiштерiн ќарау тјртiбi туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білу. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер, компьютерде жўмыс істей білу. Конкурс Ќазаќстан Республикасыныѕ Мемлекеттік ќызмет істері агенттігі тґраєасыныѕ 2013жылєы 19 наурыздаєы №067/32 бўйрыєымен бекітілген «Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа

орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидалары» негізінде ґткізіледі (бўдан јрі Каєида). Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар тізбесі: - Ќаєида ќосымшасына сјйкес нысандаєы ґтініш; - 3х4 їлгідегі сурет жјне Ќаєида ќосымшасына сјйкес нысанда толтырылєан сауалнама; - бiлiмi туралы ќўжаттардыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмелерi; - еѕбек ќызметін растайтын ќўжаттыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмесi; - Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген (Ќазаќстан Республикасыныѕ Нормативтік ќўќыќтыќ актілердіѕ тізілімінде 2010 жылы 21 желтоќсанда №6697 болып тіркелген) нысандаєы денсаулыєы туралы аныќтама; - Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ жеке кујлігініѕ кґшірмесі; - ќўжаттарды тапсыру сјтінде ујкілетті органмен белгіленген шекті мјннен тґмен емес нјтижемен тестілеуден ґткені туралы ќолданыстаєы сертификат. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттарды конкурс ґткізу туралы хабарландыру соѕєы жарияланєан кїнінен бастап 10 жўмыс кїні ішінде ўсынылуы керек. Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар оны кандидаттарды јѕгімелесуге жіберу туралы хабардар ету кїнінен бастап бес жўмыс кїн ішінде конкурс жариялаєан «Успен ауданы јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесінде ґтеді. Азаматтар бiлiмiне, жўмыс тјжiрибесiне, кјсiби шеберлiгiне жјне беделіне ќатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, єылыми дјрежелер мен атаќтар берiлуi туралы ќўжаттардыѕ кґшiрмелерi, мiнездемелер, ўсынымдар, єылыми жарияланымдар жјне ґзге де олардыѕ кјсіби ќызметін, біліктілігін сипаттайтын мјліметтер) ќосымша аќпараттарды бере алады. Азаматтар ќўжат тігілетін мўќабада орналастырылєан ќўжаттарды ќолма-ќол тјртіпте немесе пошта арќылы ќўжаттарды ќабылдау мерзiмiнде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїн бўрын кешіктірмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берілмеген жаєдайда тўлєа јѕгімелесуден ґтуге жіберілмейді.

Павлодар облысы МАЭС-тіѕ 2013 ж. 31.05. шешімімен «Информ-Бюро-Экибастуз» ЖШС БСН 030640000472, 13.02.2012 ж. мемл.тіркеу туралы № 1775-1945-16-ЖШС кујлігі (Екібастўз ќ., Јуезов к-сі, 15); 2013 ж. 06.05. шешімімен «Алєыр-ЭК» ЖШС БСН 060640007217, 26.06.2006 ж. мемл.тіркеу туралы № 5131945-16-ЖШС кујлігі (Екібастўз ќ., Б. Жырау к-сі, 280-28.); 2013 ж. 06.05. шешімімен «Охранное агентство «Арлан-Павлодар» ЖШС БСН 070740001174, 10.07.2007 ж. мемл.тіркеу туралы №14793-1945-ЖШС кујлігі (Павлодар ќ.,П.Васильев к-сі,2); 2013 ж. 17.07. шешімімен Фирма «НИТРА» ЖШС СТН 451500022346, 09.10.2001 ж. мемл.тіркеу туралы №9725-1945-ЖШС кујлігі (Павлодар ќ., Кутузов к-сі, 21-1) ґндірістік іс ќозєаумен банкрот деп танылды. Шаєымдар хабарландыру жарияланєан кїннен бастап 2 ай ішінде мына мекен-жай бойынша ќабылданады: Павлодар ќ., Достоевский к-сі, 72, тел. 32-91-97. Решением СМЭС Павлодарской области от 31.05.2013 г. ТОО «Информ-Бюро-Экибастуз» БИН 030640000472 св-во о гос.перерегистрации №177-1945-16-ТОО от 13.02.2012 г. (г.Экибастуз, ул.Ауэзова,15); от 06.05.2013 г. ТОО «Алєыр-ЭК» БИН 060640007217 св-во о гос.регистрации №513-1945-16ТОО от 26.06.2006 г.(г.Экибастуз, ул.Бухар Жырау,280-28); от 06.05.2013 г. ТОО «Охранное агентство «Арлан-Павлодар» БИН 070740001174 св-во о гос.регистрации №14793-1945-ТОО от 10.07.2007 г.(г.Павлодар,ул. П.Васильева,2), от 17.07.2013г. ТОО Фирма «НИТРА» РНН 451500022346 св-во о гос.регистрации №9725-1945-ТОО от 09.10.2001 г. (г.Павлодар, ул. Кутузова,211) признаны банкротом с возбуждением конкурсного производства. Претензии принимаются в течение 2-х месяцев со дня опубликования объявления по адресу г. Павлодар, ул. Достоевского, 72, тел.32-91-97.

«Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігі Медициналыќ ќызметке аќы тґлеу комитетініѕ Павлодар облысы бойынша департаменті» мемлекеттік мекемесі (140000, Павлодар ќаласы, Жеѕіс алаѕы кґшесі, 17, www.mz.gov.kz) 2013 жылєа республикалыќ бюджет ќаража��ыныѕ есебінен тегін медициналыќ кґмектіѕ кепілдік берілген кґлемі шеѕберінде медициналыќ ќызметтерді кґрсету шартына мына ќызмет жеткізушілерімен ќосымша келісім жасау туралы хабарландырады: ШЖЌ Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ «Павлодар ќаласындаєы ґнірлік кардиохирургиялыќ орталыќ» РМК; ШЖК «№1 Павлодар ќалалыќ ауруханасы» КМ Ќосымша аќпарат пен аныќтама їшін 8 (7182) 32-04-48, 32-01-41 телефонына хабарласуєа болады.

«АЗА» ЖШС-і 01.10. 2013 ж. Павлодар ќаласы, М. Исиналиев ксі,1, 208-офис мекен-жайы бойынша саєат 17.00-де ќоршаєан ортаны ќорєау жґнінде ќоєамдыќ іс-шара ґткізеді.


ЖАРНАМА

28 ќыркїйек, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

«ЌАЗАЌТЕЛЕКОМ» АЌ КОМАНДАСЫ БАЙЛАНЫС ОПЕРАТОРЛАРЫ АРАСЫНДАЄЫ ЖЫЛ САЙЫНЄЫ РЕСПУБЛИКАЛЫЌ ТІЛДЕР ФЕСТИВАЛІНДЕ ЖЕЅІМПАЗ АТАНДЫ

Еске алу Ќанатбек Хасенўлы Мўхаметжановты еске аламыз

Ќостанай ќаласында байланыс саласы компаниялары арасында «Мемлекеттік тіл - ўлт бірлігініѕ басты факторы» ўранымен ґткен дјстїрлі республикалыќ тілдер фестивалі ґтті.

Асќар таудай јкеміз, бірімізге асыл жар, бірімізге асыл јке, бірімізге аќылшы да данышпан ата! Бїгінде біз саєына, жїрегіміз ќарс айрыла Сізді еске аламыз. Јкеміз 2012 жылдыѕ 15 ќазанында дїниеден ґтті. Биыл ґмірден озєанына 1 жыл толады. Јкеміз ќашанда кґѕілі кеѕ, мінезі ашыќ, жайдары адам еді. Јрдайым кґѕілді жїретін, жан-жаєын ќуанышќа толтырып, їлкен-кішімен јзілдескенді ўнататын. Туєан-туыс, жоражолдастарыныѕ арасында ќашанда беделді, ќадірлі, сыйлы, баєа жетпес адам еді. Еліне сыйлы ќария јрдайым ќонаќжай еді. Їйіне келген кісіні дјм таттырмай жібермейтін. Бїгінде абзал жан арамызда жоќ. Таєдырєа не шара, кґнбеске амалымыз жоќ. Артында ўл-ќыздары, немере-жиендері ќалды. Їнемі саєынышпен еске аламыз. Јке, ґзіѕді саєынамыз ќашанда, Орныѕ толмас дара тўлєа есіміѕ. Кґз алдымда асыл бейнеѕ јкешім, Саєынамыз, мўѕаямыз біз бїгін. Айтќан сґзіѕ бјрі, бјрі есімде, Асыл сґзіѕ, жанєа жайлы батаѕыз.

Саєынышпен сізді јрдайым еске алып, Толыќсиды, сыздап жїрек сізді іздеп. Їйдіѕ іші, дастархан басындаєы орныѕ да, Бјрі, бјрі бос болып тўрады да. Таєдырєа не шара, - деп кїрсінемін, Асыл јкем, жатќан жеріѕ жарыќ болсын ќашанда.

Саєына еске алушылар: жўбайы - Кїлзипан, балалары, немере-жиендері. 2013 жылєы 28 ќыркїйек кїні Аќтоєай ауданы Жаѕатап ауылында саєат 12.00де Ќанатбек Хасенўлыныѕ жылына орай ас беріліп, дўєа оќылады.

Утерянный аттестат о среднем образовании ЖОБ № 0259786, выданный СШ №1 г. Павлодара в 2009 г. на имя Евгении Владимеровны Гализдра, считать недействительным. Сарыарќа самалы газетінде 2013 жылдыѕ 17 ќыркїйегінде шыќќан №106 (14541) «Успен ауданыныѕ кјсіпкерлік жјне ауылшаруашылыќ бґлімі» ММ» бос јкімшілік мемлекеттік лауазымы туралы хабарландырудаєы: «ЕR-4 (13-01-3)» сґздерін «ЕR-4 (13-01-6)» деп оќу керек жјне конкурс ќатысушыларына ќойылатын талаптар жолында: «Ауылдыќ округ жјне ауыл јкімдерініѕ јрекетін баєалау рейтингтері їшін мал шаруашылыќпен ай сайын сараптамамен ќамтамасыз ету. Мал шаруашылыєын жїзеге асыру жјне ґндіру бойынша баєдарламаны орындау жјне аудандыќ ауыл шаруашылыєын ќўру тјжірибесі бойынша кеѕестік жјрдем беру. Мал шаруашылыќ ґнімін ґндіру, ќўс жјне мал саны бойынша есептер жјне аќпаратты, сараптаманы дайындау. Басшылыќ талаптарына сјйкес жоєары тўрєан жјне мїдделі органдардыѕ, ведомстволардыѕ барлыќ аєымдаєы жјне баќылау ќўжаттарына аќпарат дайындау. Аудандаєы мал шаруашылыєын дамыту индикативті жоспарында ўсыныстарды енгізу жјне ґѕдеу. Биопрепараттар жјне вакцинадаєы ќажеттілік есебін, ветеринариялыќ-профилактикалыќ шараларды ґткізу жјне дайындыєына ќатысу» сґздерініѕ орнына «Массалыќ аќпарат ќўралы кјсіпкерлік мјселесін айќындап ўйымдастырады. Семинарлар ґткізу, бизнесті жїргізу бойынша жеке меншік кјсіпкерлік субъектілеріне сервистік кґмек кґрсету, шаєын жјне орта кјсіпкерлікті дамыту мјселелері бойынша форумдарды, жиналыстарды жјне семинарларды ўйымдастыруєа жјне ґткізуге ќатысу. Бірінші ќажеттіліктегі тамаќ ґнімдеріне баєалар бойынша мониторинг жїргізу жјне есеп беру, ауылдыќ аумаќтарды дамытудыѕ экономикалыќ талдауын жјне мониторингін жїргізу. Инвестициялыќ жобаларды іске асыруєа, шаєын жјне орта кјсіпкерлікті несиелеуге жјрдемдесу. Басшылыќ талаптарына сјйкес жоєары тўрєан жјне мїдделі органдардыѕ, ведомстволардыѕ барлыќ аєымдаєы жјне баќылау ќўжаттарына аќпарат дайындау жјне басќалары» деп оќылсын.

Ќўрметті салыќ тґлеушілер! Павлодар облысы бойынша Салыќ департаменті 2013 жылєы ќазан айыныѕ 1-де жеке тўлєалардыѕ мїлік жјне жер салыќтардыѕ тґлеу мерзімініѕ аяќталуына байланысты айыппўл, ґсімпўл жјне істі сотќа жіберуден саќтандыру їшін салыќтарды уаќытында тґлеуді жјне жылдыѕ соѕєы кїніне ќалдырмауды Сіздердіѕ естеріѕізге салады.

«Тарату тексерістерді ґткізу тјртібі» Салыќ јкімшілендірудіѕ бір тїрі – салыќ органдарымен салыќтыќ баќылауды ґткізу. Салыќтыќ баќылау – Ќазаќстан Республикасыныѕ салыќ заѕнамасы, орындалуын баќылау салыќ ќызметі органдарына жїктелген Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де заѕнамасы нормаларыныѕ орындалуына салыќ ќызметі органдары жїзеге асыратын мемлекеттік баќылау. Салыќтыќ баќылаудыѕ бір тїрі – салыќтыќ тексеру. Салыќтыќ тексеру – Ќазаќстан Республикасы салыќ заѕнамасыныѕ орындалуын баќылау, салыќ ќызметі органдарына жїктелген тексеру. Егер салыќ тґлеуші тарату туралы шешімін ќабылданатын болса, Салыќ кодексіне сјйкес салыќ органдарды хабарландыру їшін наќты мерзімдер белгіленген. Осылай, заѕды тўлєаларєа бўл мерзім – тарату туралы шешім ќабылданєан кїннен бастап їш жўмыс кїн, жеке кјсіпкерлерге – бір ай. Осыєан орай, таратылатын заѕды тўлєалардыѕ жјне жеке кјсіпкерлер салыќ органдарєа бір мезгілде: - ќўжаттыќ тексеру жїргізу туралы салыќтыќ ґтінішті; - таратудыѕ салыќ есептілігін; - жеке кјсіпкерлер їшін – жеке кјсіпкердіѕ ќызметін тоќтату туралы аќпараттыѕ мерзімді баспа басылымында жарияланєанын растайтын ќўжатты; - жеке кјсіпкерлер їшін – кујлік 2013 жылєы 1 ќаѕтарєа дейін берілген жаєдайда – жеке кјсіпкер ретінде тіркелуі туралы кујлікті; - егер таратылатын салыќ тґлеушілер ќосылєан ќўн салыєы бойынша есебінде тўратын жаєдайда – ќосылєан ќўн салыєы бойынша тіркелу есебіне ќойылєаны туралы кујлікті, ќосылєан ќўн салыєы бойынша тіркелу есебінен шыєару їшін салыќтыќ ґтінішті табыс етеді. Сонымен бірге, егер тарату салыќ есептілігінде кґрсетілген салыќтар, басќа да міндетті тґлемдерді, јлеуметтік аударымдарды тґлеуді жјне міндетті зейнетаќы жарналарын аудару тґлемдерді тартылатын салыќ тґлеушілер (заѕды тўлєалар жјне дара кјсіпкерлер) оларды таратудыѕ салыќ есептілігі табыс етілген кїннен бастап кїнтізбелік он кїннен кешіктірмей, міндетті тїрде тґлеуді туралы назар аударамыз. Егер барлыќ талаптар толыќ сјйкесте болса, онда салыќ органдары ќўжаттыќ тексеруді таратылатын салыќ тґлеушініѕ салыќтыќ ґтінішін салыќ органы алєаннан кейін жиырма жўмыс кїнінен кешіктірмей бастауєа тиіс. Cонымен бірге, тарату салыќ тексеріске жатпайтын келесі салыќ тґлеушілердіѕ санаттарын белгілеу тиіс. Осылай, бір мезгілде келесі тиісті шарттарєа сјйкес келетін заѕды тўлєалар: - ќосылєан ќўн салыєын тґлеуші болып табылмайтын; - ауыл шаруашылыєы ґніміѕ, акваґсіру (балыќ шаруашылыєы) ґнімін ґндіруші заѕды тўлєалар жјне селолыќ тўтыну кооперативтері їшін арнаулы салыќ режимін ќолданбайтын (ќолданбаєан); - ќайта ўйымдастырылмаєан немесе ќайта ўйымдастырылєан заѕды тўлєаныѕ ќўќыќтыќ мирасќоры болып табылмайтын; - салыќ тексерулер жоспарына енгізілмеген. Бір мезгілде келесі тиісті шарттарєа сјйкес келетін жеке кјсіпкерлер: - ќосылєан ќўн салыєын тґлеуші болып табылмайтын; - шаруа немесе фермер ќожалыќтары їшін арнаулы салыќ режимі ќолданылмайтын ќызмет тїрлері бойынша табыстар мен шыєыстарды, мїлікті бґлек есепке алуды ќолданатын, бірыѕєай жер салыєын тґлеуші болып табылмайтын; - тјуекелдерді баєалау жїйесі іс-шараларыныѕ нјтижелері негізінде салыќтыќ тексерулер жоспарына енгізілмеген салыќтыќ тексерулерді ґткізу жолымен таратуєа жатпайды.

Павлодар облысы бойынша Салыќ департаменті.

11

ЌР Кґлік жјне коммуникация министрлігініѕ бастамасы бойынша «Ќазаќтелеком» АЌ ґткізген конкурсќа «Ќазпочта» АЌ, «Ќазтелерадио» АЌ, «Транстелеком» АЌ, "Мобайл Телеком сервис" ЖШС, "Кселл" АЌ, «Ќазаќтелеком» АЌ командалары ќатысты. Фестиваль стендтер экспозициясымен ашылды, онда компанияларда мемлекеттік тілді ќолданысќа енгізу мјселесіне арналєан брошюралар, ќабырєа газеттері, јртїрлі ісшаралар, семинарлар, конкурстар материалдары ўсынылєан. Негізгі конкурс сахнада КВН форматында ґтті жјне ол тґрт кезеѕнен тўрды: командалар тўсаукесерлері, ширату, капитандар конкурсы жјне їй тапсырмасы. «Ќазаќтелеком » АЌ Ўйымдастыру баќылау департаментініѕ директоры Наєия Смаєўлованыѕ айтуынша, осы шаралардыѕ маќсаты тек ќана ќазаќ тілін дамыту жјне кґпшілікке дјріптеу єана емес, сала ќызметкерлерініѕ мемлекеттік тілді еркін меѕгеру їшін жјне телекоммуникация ќызметтері тўтынушыларына ќызмет кґрсетуді ќамтамасыз ету їшін ќажет жаєдайларды ќўру болып табылады. «Осындай іс-шараларєа жаѕа

командалар ќатысќаны ґте ќуантады, мысалы, осы жылы бізге «Ќазтелерадио» командасы ќосылды. Алдыѕєы бес жылєа фестивальді ўйымдастырушы компаниялар белгіленді жјне біз эстафетаны «Кселл» компаниясына береміз»,- деп атап ґтті ол. «Ќазаќтелеком» АЌ алты жыл ќатарымен осы іс-шараєа белсенді ќатысып келеді. Осы жылы компания јртїрлі филиалдардыѕ 10 ќызметкерінен тўратын ќўрама команданы ўсынды, оныѕ 70%-ы - ґзге ўлт ґкілдері. Ќазылар алќасыныѕ шешімі бойынша «Ќазаќтелеком» АЌ командасы конкурстыѕ жеѕімпазы атанды. Екінші орынды «Транстелеком» АЌ алды. Їшінші орынды "Мобайл Телеком сервис" ЖШС командасы иеленді. «Ќазаќтелеком» АЌ Ќоєаммен байланыс ќызметі.

СЕНІМ ТЕЛЕФОНЫ «Павлодар облысыныѕ жер ќатынастары басќармасы» ММ мемлекеттік ќызметшілер тарапынан Ќазаќстан Республикасы мемлекеттік ќызметкерлерініѕ Ар-намыс кодексін, Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік ќызмет туралы жјне сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы заѕнамаларын бўзу фактілері орын алєан жаєдайда 32-90-78 сенім телефонына хабарласуєа болады.

Утерянный диплом ОАБ № 0297670, выданный педагогическим колледжем им. Б.Ахметова г.Павлодара в 2004г.на имя Камалидена Муратовича Шайхина, считать недействительным.

«Тґленген салыќтар, басќа да міндетті тґлемдер мен ґсімпўлдар сомаларын есепке жатќызу жјне ќайтару жїргізу»

«Салыќтыќ тексерулер жїргізу тјртібі »

Ќўрметті салыќ тґлеушілер! Егер, сіздер бюджетке салыќтар, тґлемдер жјне ґсімпўлдар сомаларын артыќ немесе ќате тґлесеѕіздер, есепке жатќызу жјне ќайтару їшін белгіленген нысанда салыќ ґтінішін беруге ќўќылысыз: - салыќтардыѕ жјне (немесе) тґлемдердіѕ басќа тїрлері бойынша бересіні, айыппўлдарды, ґсімпўлдарды жою есебіне, - салыќтардыѕ жјне (немесе) тґлемдердіѕ басќа тїрлері бойынша алдын ала тґлемдер есебіне. Ґткен салыќ кезеѕдеріндегі салыќтыѕ, тґлемаќыныѕ, ґсімпўлдыѕ осы тїрі бойынша есеп-ќисаптар ескеріле отырып, салыќтыѕ, тґлемаќыныѕ, ґсімпўлдыѕ салыќ кезеѕінде бюджетке тґленген (есепке жатќызылєан жјне ќайтарылєан сомаларды есепке ала отырып) жјне есептелген, есепке жазылєан (кемітуді есепке ала отырып) сомалары арасындаєы оѕ айырма артыќ тґленген салыќ, тґлемаќы, ґсімпўл сомасы болып танылады. Аудару кезінде мынадай ќателердіѕ кез келгені жіберілген: -салыќ тґлеушініѕ (салыќ агентініѕ) сјйкестендіру нґмірі дўрыс кґрсетілмеген; -салыќ органыныѕ сјйкестендіру нґмірі дўрыс кґрсетілмеген; -тґлемніѕ мјтіндік маќсаты тґлем маќсатыныѕ кодына жјне (немесе) кірістердіѕ бюджеттік сыныптамасыныѕ кодына сјйкес келмеген; - банк немесе банк операцияларыныѕ жекелеген тїрлерін жїзеге асыратын ўйым салыќ тґлеушініѕ (салыќ агентініѕ) тґлем ќўжатын ќате орындаєан; -аќша жіберуші - салыќ тґлеуші тіркеу есебінде тўрмаєан салыќ органына тґлем жїргізген; -аќша жіберуші - салыќ тґлеуші осы салыќ немесе бюджетке тґленетін басќа да міндетті тґлемніѕ осы тїрі бойынша тґлеуші болып табылмайтын аудару кезіндегі сомалар салыќтыѕ, бюджетке тґленетін басќа да міндетті тґлемніѕ ќате тґленген сомалары болып табылады. Белгіленген мерзімдерде: * Ґтініш берген кїннен бастап 10 жўмыс кїні ішінде салыќтар, басќа да міндетті тґлемдер мен ґсімпўлдар сомаларыныѕ артыєын, ќатесін есепке жатќызу немесе ќайтару. * Ґтініш берген кїннен бастап 15 жўмыс кїні ішінде салыќтар, басќа да міндетті тґлемдер мен ґсімпўлдар артыќ тґленген сомаларын ќайтару * Ґтініш берген кїннен бастап 10 жўмыс кїні ішінде салыќтар, басќа да міндетті тґлемдер мен ґсімпўлдар ќате тґленген сомаларын ќайтару * Салыќты, бюджетке тґленетіѕ басќа да міндетті тґлемді, айыппўлдарды, ґсімпўлдарды салыќ органы жасаєан ќате тґлену себебі тўралы хаттама бойынша ќате тґлеу фактісі аныќталєан кїннен бастап кїнтізбелік отыз кїн ішінде ќайтару Мыналарды білу ќажет! * Артыќ тґленген салыќ, тґлемаќы, ґсімпўл сомалары,басќа салыќ тґлеушініѕ салыќ берешегін ґтеу есебіне есепке жатќызылмайды. * Салыќтыѕ, тґлемніѕ, ґсімпўлдыѕ артыќ тґленген сомаларын ќайтару салыќ берешегі болмаєан кезде салыќ тґлеушініѕ банктік шотына жїргізіледі. * Тґлемдердіѕ келесі тїрлері бойынша артыќ тґленген сомаларды ќайтару келесі тґлемдер бойынша жїргізіледі: жер учаскелерін, жер бетiндегi кґздерден су ресурстарын пайдаланєаны, ќоршаєан ортаєа эмиссия, радиожиілік спектрін пайдаланєаны їшін, ќалааралыќ жјне (немесе) халыќаралыќ телефон байланысын бергені їшін тґлемаќы осы * Есепке алу-баќылау таѕбаларымен таѕбалануєа жататын акцизделетін тауарларєа артыќ тґленген акциз сомаларын салыќтардыѕ, тґлемаќылардыѕ осы жјне басќа да тїрлері бойынша салыќ берешегін ґтеу есебіне есепке жатќызу, салыќ тґлеушініѕ аталєан тауарларды ґндіру бойынша ќызметін тоќтатќан жаєдайларды ќоспаєанда, жїргізілмейді. Ќўрылымдыќ бґлімшелері бар заѕды тўлєалар, ќўрылымдыќ бґлімшеніѕ салыќ берешегін жою есебінен есепке жатќызуєа, сонымен ќатар ќўрылымдыќ бґлімшені ќўрєан заѕды тўлєаныѕ салыќ берешегін жою есебінен ќўрылымдыќ бґлімшеніѕ артыќ тґленген сомасын есепке жатќызуєа салыќ ґтінішін беруге ќўќыќтары бар. Сонымен ќатар, салыќ кодексімен салыќ ґтініштерініѕ белгіленген нысандарын салыќ органында тегін алуєа жјне (немесе) электрондыќ тїрде салыќ ґтініштері їшін ќажетті баєдарламалыќ ќамтамасыз етуді тегін алуєа ќўќылы екендігіне назар аудару ќажет.

Салыќтыќ тексерулер жїргізу тјртібі Ќазаќстан Республикасыныѕ «Салыќ жјне бюджетке толенетін басќа да міндетті тґлемдер туралы» Салыќ Кодексініѕ (онан јрі Салыќ Кодекс) 89-тарауында ќарастырылєан. Осы тарауда салыќтыќ тексерулер мынадай типтерге бґлінетіні кґрсетілген: Жоспарлы тексерулер - ујкілетті орган жарты жыл сайын бекітіп отыратын салыќтыќ тексерулер жоспарына сјйкес жїзеге асырылатын кешенді жјне таќырыптыќ тексерулер. Салыќтыќ тексерулер жоспары салыќ тґлеуші (салыќ агенті) ўсынєан салыќ есептілігін, ујкілетті мемлекеттік органдардыѕ мјліметтерін, сондай-аќ салыќ тґлеушініѕ (салыќ агентініѕ) ќызметі туралы басќа да ќўжаттар мен мјліметтерді талдау негізінде жасалады; Жоспардан тыс тексеру - жоспарлы тексерулерде кґрсетiлмеген, оныѕ iшiнде: салыќ тґлеушiнiѕ (салыќ агентiнiѕ) ґзiнiѕ ґтiнiшi бойынша; Ќазаќстан Республикасыныѕ Ќылмыстыќ iс жїргiзу кодексiнде кґзделген негiздер бойынша. Салыќ Кодексінде жоспарлы кешенді жјне (немесе) жоспарлы таќырыптыќ салыќтыќ тексеру жїргізу басталєанєа дейін кїнтізбелік отыз кїн бўрын, ујкілетті орган белгілеген нысан бойынша салыќ тґлеушіге (салыќ агентіне) жїргізілетін салыќтыќ тексеру туралы хабарламаны жіберілетіні немесе тапсырылтыны ќарастырылєан. Хабарламада салыќтыќ тексерудіѕ тїрі, тексерілуге жататын мјселелердіѕ тізбесі, ќажетті ќўжаттардыѕ алдын ала тізбесі, салыќтыќ тексеру жїргізу кезіндегі салыќ тґлеушініѕ (салыќ агентініѕ) ќўќыќтары мен міндеттері, сондай-аќ салыќтыќ тексеру жїргізу їшін ќажетті басќа да деректер кґрсетіледі. Салыќ тексеру жїргізугідін негізі нўсќама. Нўсќама фирмалыќ бланкіде толтырылуы ќажет. Нўсќамаєа салыќ ќызметі органыныѕ бірінші басшысы немесе оны ауыстыратын тўлєа ќол ќоюєа, ол салыќ органыныѕ елтаѕбалы мґрімен расталуєа тиіс. Салыќ Кодексінде нўсќамада кґрсетілетін салыќтыќ тексерулер жїргізудіѕ тоќтата тўру жјне ўзартуы мерзімін ќоса жалпы тексеру мерзімі белгіленген: ќўрылымдыќ бґлімшелері жоќ заѕды тўлєалар жіне дара кјсіпкерлер їшін - алпыс жўмыс кїніне дейін; ќўрылымдыќ бґлімшелері бар заѕды тўлєалар, сондай-аќ мониторингке жататын ірі салыќ тґлеушілер їшін бір жїз сексен жўмыс кїніне дейін. Тоќтатыла тўру мерзімі: мониторингке жататын ірі салыќ тґлеушілердіѕ; резидент заѕды тўлєаныѕ таратылуына, резидент емес заѕды тўлєаныѕ Ќазаќстан Республикасында тўраќты мекеме арќылы жїзеге асыратын ќызметін тоќтатуына, дара кјсіпкердіѕ ќызметініѕ, жекеше нотариустыѕ, жеке сот орындаушысыныѕ, адвокат ќызметініѕ тоќтатылуына байланысты жїргізілетін салыќтыќ тексеру; трансферттік баєа белгілеу мјселелері бойынша заѕды тўлєалардыѕ таќырыптыќ тексерулерініѕ; ќайтаруєа ўсынылєан ќосылєан ќўн салыєы сомаларыныѕ дўрыстыєын растау бойынша таќырыптыќ тексерулерініѕ салыќтыќ тексеру мерзіміне кірмейді. резидент еместіѕ салыќтыќ ґтінішініѕ негізінде бюджеттен немесе шартты банк салымынан табыс салыєын ќайтару мјселесі бойынша салыќ агенттерін таќырыптыќ тексеру; Ќазаќстан Республикасыныѕ ќылмыстыќ iс жїргiзу заѕнамасында кґзделген негiздер бойынша жїргiзiлетiн; салыќ тґлеушіге (салыќ агентіне) Салыќ Кодексіѕіѕ 640-бабына сјйкес салыќтыќ тексерулер жїргізу барысында ќўжаттарды (мјліметтерді) табыс ету туралы салыќ ќызметі органыныѕ талабын ќойєан жаєдайда салыќтыќ тексеру мерзiмiне кiрмейдi. Ќазаќстан Республикасыныѕ 2011 жылдыѕ 21 шілдесіндегі №467ІV Заѕымен Салыќ Кодексі «Резидент еместіѕ салыќтыќ ґтінішініѕ негізінде бюджеттен немесе шартты банк салымынан табыс салыєын ќайтару мјселесі бойынша салыќ агенттерін таќырыптыќ тексеру жїргізу тјртібі» 635-1-баппен толыќтырылды (2012 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгізілді). Таќырыптыќ тексеру жїргізуді резидент еместіѕ салыќтыќ ґтінішініѕ негізінде осындай ґтінішті алєан кїннен бастап салыќ органы он жўмыс кїні ішінде таєайындауєа міндетті деп осы баптыѕ 2-тармаєында кґрсетілген. Салыќтыќ тексеру жїргізудіѕ ��асталуына ќатысты, салыќ тґлеушіге (салыќ агентіне) нўсќама берілген кїн немесе салыќ тґлеушініѕ (салыќ агентініѕ) нўсќамаєа ќол ќоюдан бас тартуы туралы акт жасалєан кїн салыќтыќ тексеру жїргізудіѕ басталуы болып есептеледі. Бўл ретте, нўсќаманы салыќ тґлеушіге (салыќ агентіне) берілген кїнге дейін статистикалыќ есеп жјне баќылау органыѕда, ќарсы тексеру есептелмегенде мемлекеттік тіркеге кажет. Біршама салыќ тґлеушіге (салыќ агентіне) салыќтыќ тексеру актісі тапсырылєан кїн салыќтыќ тексеру мерзімініѕ аяќталуы болып есептеледі Салыќ тґлеушіге (салыќ агентіне) актіні тапсыру салыќ тґлеушініѕ (салыќ агентініѕ) орналасќан жері бойынша болмауына байланысты мїмкін болмаєан жаєдайда осы Кодексте белгіленген тјртіппен кујгерлер тартыла отырып, салыќтыќ зерттеу жїргізіледі. Бўл ретте салыќтыќ тексеру мерзімі аяќталатын кїн салыќтыќ зерттеу актісін жасаєан кїн болып табылады.

Павлодар облысы бойынша Салыќ департаменті.

Павлодар облысы бойынша Салыќ департаменті.


12

Ñàðûàðêà ñàìàëû

ИІРІМ

28 қыркүйек, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Тұңғыш құрылтай жас журналистердің басын қосты

Павлодар облысында алғаш рет Жас тілшілердің I республикалық құрылтайы өтті. «Info-тез» деп аталған жиынға Қазақстанның түкпіртүкпірінен микрофон мен қаламды серік еткен 80-ге жуық журналист келді. Жастар бастамаларын дамыту орталығы және облыстық жастар саясаты мәселелері жөніндегі басқарма мұрындық болған ауқымды шара Павлодар ауданында орналасқан «Черноярская жемчужина» демалыс үйінде ұйымдастырылды.

Әсемгүл ҚАБДУАХИТ Құрылтайда жас тілшілер журналистика саласының жаңашылдықтарымен бөлісіп, өзара тәжірибе алмасты. Жиынның аты айтып тұрғандай, мұнда тілшілік қызметтің ақпараттық-жеделдік қырына ерекше маңыз берілді. Жастар танымал медиакеңесші Жанна Прашкевичтің «Онлайн-журналистика» бойынша шеберлік сағаттарына қатысты. Ал, телевизиялық қызметтің қыр-сырын «Ключ» телестудиясының директоры Александр Максимов түсіндірді. Шеберлік сағаттарынан кейін қатысушыларға телевизиялық репортаж, радиобағдарлама, газет шығару және интернет-жазба жариялау тапсырылды. Бұл сәттерде журналистік шеберлік пен кәсіби жеделділік таптырмас құралдарға айналды. Тапсырмалардың ерекшелігі сонда – барлық жұмысты кәсіби бейнекамерасыз, баспа ісінің құралдарынсыз атқаруға тура келді. Үйреншікті микрофон мен компьютердің орнын қарапайым байланыс құралдары, телефондар мен қағаз-қалам алмастырды. Жастар санаулы уақыттың

ішінде тапсырмаларын орындап, еңбектерін сараптау үшін кәсіби журналистердің назарына ұсынды. Аға буын қаламын енді ұштай бастаған әріптестеріне кеңес беріп, ақпарат алудың құпияларымен бөлісті. - Қазіргі қоғамда журналистикаға деген екіұшты көзқарас қалыптасқан. Көпшілік біздің мамандықты игергендерді «сенсацияға, ақшаға құмар» деп қабылдайтыны рас. Біз кімбіз? Қызмет көрсету саласына жатамыз ба? Әлде қоғам өміріндегі маңызды миссияны атқарушы топпыз ба? Әркім өзі үшін бұны айқындауы тиіс. Журналистер айналадағы өмірді жарқын, мейірімді етуге атсалысуға тырысуы керек. Бүгін сіздерде сапалы жұмыс үшін барлық мүмкіндіктер бар. Қызметіне адал кәсіби журналисті айқындайтын қарапайым шарттар өз басыма жақын, олар – «Фактілерді ізде», «Шынайылықты жақта», «Залал келтірме». Сіздерге де осы қағидаларды ұстануға кеңес беремін, - деді Қазақстанның Құрметті журналисі Юрий Поминов. Жас журналистердің республикалық құрылтайы ойын-сауық бағдарламасынан құралған лаулаған от аясындағы көңілді кешке ұласты.

Серік ӘБІЛХАНОВ, жас тілші, Өскемен қаласы: - Журналистің қызметі күнделікті қарбаластан құралған. Сансыз репортаждар мен мақала әзірлеудің арасында білімді тереңдетуге, кәсібилікті арттыруға уақыт табу қиын. Осындай құрылтайлар бір мезет демалуға, күнделікті жұмыстарыңа басқа қырынан қарауға мүмкіндік береді. Өзіме Жанна Прашкевичтің шеберлік сағаттары ұнады. Бүгінгі заманның талабына сай, өзекті, танымдық ақпарат алдық. Сөз «тұғырына» шығуды қалайтын журналистер интернеттегі мүмкіндіктерді шеберлікпен пайдалана білуі керек. Бұл орайда құрылтайдың бергені мол. Жанна ПРАШКЕВИЧ, танымал блогер, журналист, пиар-кеңесші, Алматы қаласы: - Жас журналист үшін өзін-өзі болашақта көре білу - маңызды. Егер күнделікті қызметтен тыс уақытта қоршаған ортаның дамуына, өзгеруіне атсалысу қажеттіліктері табылса, демек мамандық дұрыс таңдалды. Бізге өзіндік құндылықтарға ие болу өте қажет. Сенсация қуалау көп жағдайда журналистерді тура жолдан тайдырады. Тілші өз міндетін айқындай алса, мақсат-мұратына берік болса, жұмыстың 50%-ы орындалды деуге болады. Айгерім ҚАДЫРБАЕВА, жас тілші, интернет ақпараттарын үйлестіруші, Астана қаласы: - Құрылтай көңілімнен шықты. Журналистикаға кіріскеніме біраз уақыт болса да, көптеген жаңашылдықтарға куә болдым. Барлығы кәсіби әрі көңілді тұрғыда ұйымдастырылды. Біз еліміздің өзге де облыстарынан келген әріптестермен танысып, байланыс орнаттық, кейбіреулермен достасып та алдық. Келер жылы ІІ Құрылтайда қайта кездесеміз деген үміттемін.

ИМАНИ ЖЫР Шәкәрім ҚҰДАЙБЕРДІҰЛЫ (1858-1931) Қобызым неге сарнайды? Ажалдан хабар береді. Сыбызғым неге зарлайды? Деп тұр ием өледі. Дүниедегі қуаныш,Бір азғантай жұбаныш. Оның түбі бір налыс, Қайғы мен рахат тел еді. Басқа түскен әрбір іс, He қызықты, не кейіс, Ойласаң, ол - көрген түс,

Қобызым неге сарнайды? Соғып өткен жел еді. Бақ бермейді есіркеп, У салады жесін деп. Иманың мен жаның жеп, Жерге апарып көмеді. Ақ малтадай езеді, Түбінде сенен безеді, Оны ақылың сезеді, Heгe нәпсің сенеді? Біле тұра талай жан Саудаға салып ар-иман.

Ñàðûàðêà ñàìàëû

Алдап берген уынан Көп жұтқысы келеді. Сұлу бетін сүйгізсе, Улатып, жанды күйгізсе, Маңдайын жерге тигізсе, Ешкім әрі жүр демеді. Ac бергенін дейді той, Ол - қасапшы, бұлар - қой, Көп мисызда болмайды ой, Бұл не қылған ел еді!?

ЖШС директоры Ж.О.СМАНОВ Телефоны 61-81-10

МЕНШІК ИЕСІ:

«Павлодар облысы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (Павлодар қаласы) «Центр аналитической информации» ЖШС, «Сарыарқа самалы» облыстық газеті Газет Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 23.11.2012 ж. №13191-Г куәлігі берілген

Басылым Қазақстан Республикасы және Ресейдің Омбы, Новосібір облыстары, Алтай өлкесі және Монғолияның Баян-Өлгей аймағына тарайды.

Бас редактор А.Ә.ӘБІШЕВ Телефоны 61-80-15 ЖШС-нің мекен-жайы: Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143-үй, e-mail: kense-cai@mail.ru Редакцияның мекен-жайы: 140000, Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143 үй. Теле/факс 61-80-15

Газеттің электронды поштасы: s_samaIy@maiI.ru Біздің сайт: www.saryarka-samaly.kz Бас редактордың орынбасарлары – ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ҚҰРМЕТ БЕЛГІСІ» ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. 61-80-23, 61-80-19.

ОҚШАУ ОЙ

АҚПАРАТ ЖӘНЕ УАҚЫТ

Кезекші редактор -

Нұрбол ЖАЙЫҚБАЕВ

Асхана десе, жасқанам... Бірде оңтүстік өңірден бір топ әріптесім келе қалмасы бар ма? Әдеттегідей, пойыздан күтіп алып, асты-үстіне түсіп, қонақжайлылық танытып жатырмын. Теңселтетін теміржолда қайбір тамақтанды дерсің деген оймен, кешқұрым болса да, қаладағы дәмханалардың біріне әкелдім. Қапырықтан әбден мезі болған олар қуанып кеткендей көрінді. Қош, сөйтіп, үстел басына жайғастық. Әңгімелесіп отырғанымызға біршама уақыт болды. Бірақ, тапсырыс берген тағамымыздың алдымызға қойылатын түрі жоқ. Даяшыға ескертіп айтсаң, қазір деп лыпыл қағып, асүй жаққа еніп кетеді. - Сіздер жақта жүдә асықпайды екен, - дейді қонағымның бірі шағып. Онсыз да ішім қылпылдап отырғанда, әлгі сөз жаныма батып барады. Қаладағы «мынау» деген мейрамханаға әкелдім деп масаттанғаным су сепкендей басылды. «Қонақ аз отырып, көп сынайды» дейді ғой. Өзіміз етіміз үйреніп кеткендіктен, байқамайды екенбіз. Расында, жарты сағаттан астам уақыт тағамды күту тағатты тауысады екен. Әйтеуір, бір кезде бетімнен отым біржола шығып кетпей тұрғанда, тапсырыс та келіп жетті. Олқы тұсымызды тап басқан әлгі қонақ әлі әңгіме соғып отыр. «Мынандай дәу дәмхананы таңдамайақ, жедел пісіретін асханаға апарсаңыз да қарсы болмас едік», дейді өзінше қарапайымдылық танытып. Тағы да қарсы сөз айта алмайсың. Бірқатар қалаларда асхана желілері қызмет көрсетеді. Алматыда болғанымда достарым «Қағанат» атты асханада ауқаттандырған. Таңғы алтыда пойыздан түсе салысымен тартып беріп, ыстық шай мен бал жалатылған құймақ жегенім әлі есімде. Сөйтсем, мұндай асханалар қаланың әр бұрышында орналасқан. Халық деген ығы-жығы. Ал бізде құлан иек таң түгілі, күн ұясына батқан шақта тамақты жедел пісіру қиын көрінеді. Асхананы атамай, «мықты» деген мейрамханаң ұятқа қалдырады. Шынымен де, Павлодарда жөні түзу асхана жоқ. Кейбір мекемелердің бірінші қабатында ондай орын табылады. Бірақ ондағылар тамақты ұйқысын қандырып алып, асықпай дайындайды. Кешкісін бесалты шамасында есігін тарс бекітеді. Басқа өңірлерде күн сайын 23.00-ге дейін қызмет көрсететін асхана желілері бар. Тамақтың да түртүрі табылады. Тәрелкеңді алып, шанышқыңды тапсаң болғаны. Бізде асханада күн сайын сол баяғы ас мәзірі, бір өзгермейді. Тәбетің тартпайтын басқа да тағамдар. Ондайды сыйлы мейманның алдына ұсыну үшін ең жоқ дегенде бетіңнің қызылы болмауы керек. Бір сөзбен айтқанда, Павлодарда мұндай қызмет түрі дамымаған. 400 мыңға тарта тұрғыны бар облыс орталығында қарапайым халықтың ауқаттануына мүмкіндік беретін мұндай қолжетімді орындар болғаны дұрыс-ақ еді. Анаумынау көлік жөндейтін орталық емес, асхана ашам деген кәсіпкерге басымдық беріп, жеңілдетілген несие ұсынылса, бұл кәсіптің де айы оңынан туатыны күмәнсіз. Әлгі қонағым көрген-сезгенін айтып тауысар емес. Тыңқиды-ау деген тұста, даяшыдан есеп-шотты сұрадым. Сызылған бір қыз: «Тапсырыс құнынан басқа, дәмханаға кірудің ақысын қоса төлейсіз. Ол әр адамға 500 теңгеден», деді. Мейманым тағы бетін шымшыды: «Кіру ақысы деген не тағы?». Мен енді шыдамадым. «Бұл – осы дәмхананың табалдырығын аттаған үшін алынатын алым-салық!» дедім. Ащы шыққан сөзден әлгі аңтарылған күйі қала берді...

Жауапты хатшы - 61-80-18. Әлеуметтік қорғау - 61-80-20. Денсаулық, білім, спорт - 65-12-74. Тіл, әдебиет - 61-80-20. Экономика, саясат, құқық, имандылық, мәдениет, «Айналайын», «ЖАС times» 61-80-20. Жарнама бөлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 65-12-75, 62-59-24. Маркетинг және тарату бөлімі 61-80-32. Фототілші, корректорлар - 61-80-17. Газеттің нөмірі «Сарыарқа самалының» компьютер oрталығында теріліп, беттелді. Газет аптасына үш рет шығады, апталық таралымы 47345 дана, бүгінгі көлемі 3 б.т. «Вестник» ЖШС-нің «PrimaLux» баспаханасында басылды. ҚР Павлодар облысы,

Пікіріңіз болса, газет редакциясына немесе www.saryarka-samaly.kz сайтындағы «Қойын дәптеріме» жолдаңыз.

Екібастұз қаласы, Әуезов көшесі, 15-үй. Газеттің сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8/7187/75-50-44. Баспа индексі 65441. Басылуға қол қойылған уақыты 17.00. Тапсырыс - Г-13-2542. Хаттар, қолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды және қайтарылмайды. Көлемі А4 (14 кегль) форматындағы 3 беттен асатын материалдар қабылданбайды. Редакция оқырмандардан түскен барлық хаттарды тегіс жариялауды және оларға жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалық материалдардың мазмұнына жарнама берушілер жауап береді. Нөмірді әзірлеу барысында интернет ресурстарынан алынған фотосуреттер де пайдаланылды. Авторлардың пікірлері редакция ұстанған көзқарасқа сәйкес келмеуі де мүмкін. «Сарыарқа самалында» жарияланған материалдарды көшіріп немесе өңдеп басу үшін редакцияның жазбаша рұқсаты алынып, газетке сілтеме жасалуы міндетті.


28 09 2013