Issuu on Google+

Ñ

àðûàðêà

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫЌ ГАЗЕТI

1929 ЖЫЛЄЫ 15 АЌПАННАН ШЫЄАДЫ

www.saryarka-samaly.kz

БИЛІК

ќыркїйек, сейсенбі 2012 жыл №110 (14896)

ñàìàëû РУХАНИЯТ

Еліміздіѕ жоєарєы билік деѕгейінде бірќатар кадрлыќ ауыс-тїйістер орын алды. Кеше Елбасы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ Жарлыєымен ЌР ПремьерМинистрі Кјрім Мјсімов ќызметінен босатылды. Оныѕ орнына бўєан дейін Їкімет басшысыныѕ бірінші орынбасары ќызметін атќарєан Серік Ахметов таєайындалды. Данияр ЖЎМАДІЛ Кеше таѕертеѕнен еліміздіѕ тїрлі аќпарат ќўралдары бойынша «Мјсімов отставкаєа кетті» деген хабар тарай бастады. Алєашында бўл ел Їкіметі тґѕірегіндегі кґп ќауесеттіѕ бірі ме деген ой келгені рас. Алайда, кґп ўзамай Кјрім Ќажымќанўлыныѕ ґзі аталєан аќпаратты растады. Ол твиттердегі параќшасына «Отставкаєа кету туралы Елбасына ґзімніѕ ґтінішімді бердім. Отставка ќабылданды» деп жазды. Їкіметтіѕ соѕєы отырысында сґз сґйлеген К.Мјсімов Елбасына ризашылыєын білдірді. Сондай-аќ, министрлерге атќарылєан жўмыстар їшін алєысын жеткізді. Атап ґтерлігі, ЌР Конституциясына сјйкес, ПремьерМинистрдіѕ ќызметінен босатылуы бїкіл Їкімет ґкілдігініѕ жойылєанын білдіреді. Мемлекет басшысыныѕ Жарлыєы бойынша Їкімет ґз міндеттерін жаѕа Министрлер кабинетініѕ бекітілуіне дейін атќарады. К.Мјсімов ел Їкіметін бес жылдан астам уаќыт бойы басќарып келді. Бўдан былай Кјрім Ќажымќанўлы ЌР Президенті Јкімшілігіне басшылыќ ететін болады. Ал ел Їкіметініѕ тізгіні Серік Ахметовтыѕ ќолына берілді. Оныѕ кандидатурасын Елбасы кеше Парламенттіѕ ќос палатасыныѕ бірлескен отырысында ўсынды. Депутаттар Мемлекет басшысыныѕ ўсынысын бірауыздан ќолдады. Бўєан дейін Президент Јкімшілігін басќарєан Аслан Мусин Есеп комитетініѕ басшылыєына таєайындалды. Ал аталєан комитеттіѕ бўрынєы басшысы Омархан Ґксікбаев пен Президент істерініѕ экс-басќарушысы Серік Їмбетов «Нўр Отан» ХДП атынан Парламент Мјжілісінде депутаттыќ мандатќа ие болды.

Јулие мазары –

имандылыќ ажары Ертістіѕ Павлодар ґѕіріндегі діни-рухани єимараттардыѕ ќатары толыєа тїсті. Бўрнаєы кїні Ертіс ауданында 18-єасырда ґмір сїріп, ел аузында аты аѕызєа айналєан Таймас јулиеніѕ мазары салтанатты тїрде ашылды. Јулиеніѕ рухына тју еткендер ќатарында ЌР Парламенті Мјжілісініѕ депутаты Мейрам Бегентаев, облыс јкімініѕ орынбасары Арын Орсариев, облыстыќ мјслихаттыѕ хатшысы Манап Кґбенов, сондай-аќ, жергілікті жамаєат болды.

Суретті тїсірген - Тґлеген НЎРЄАЗЫ.

ЇКІМЕТ БАСШЫСЫ АУЫСТЫ

ЌЎНДЫЛЫЌ

25

Аќмарал ЕСІМХАНОВА - Облысымызда Мјшћїр Жїсіп Кґпейўлы, Исабек ишан, Єабдылуахит хазіреттерге кесенелер, енді, міне, Таймас јулиеге мазар тўрєызылды. Бўл - ата-баба мен келер ўрпаќ алдында атќарылєан сауапты іс. Тўлєалар халќымызды ізгілікке бастап, имандылыќќа їндеген. Ел арасында ерекше ќасиеттерімен танылєан бабаларымызды ардаќтау – бізге аманат, - деді М.Кґбенов. Жалєасы 2-бетте

Шоќан мен Потанинге ескерткіш ашылды

Суреттерді тїсірген - Тґлеген НЎРЄАЗЫ.

Павлодар ќаласыныѕ орталыєында ќазаќ халќыныѕ мјдениетіне, єылымы мен јдебиетіне ќомаќты їлес ќосќан кґрнекті ќос тўлєа - Шоќан Ујлиханов пен Григорий Потанинніѕ ескерткіші ашылды.

Ўлтымыздыѕ маќтаны, єалым-этнограф, саяхатшы, аєартушы Шоќан Ујлиханов ґзініѕ ќысќа єўмырында географ, этнограф, публицист, ботаник Григорий Потанинмен ажырамас дос болєаны тарихтан мјлім. Ќос ўлттыѕ ґкілі 19-єасырдыѕ елуінші жылдары Омбыдаєы кадет корпусында танысќан. Алаш арыстарыныѕ бірі Ахмет Байтўрсынов кезінде Г.Потанинніѕ ќазаќ халќына адалдыєын жоєары баєалап, оны «ќазаќ халќыныѕ орыс баласы» деп ќўрметтеген екен.

АУА РАЙЫ

Пікірлес, мїдделес ќос єалымєа, ќос ўлттыѕ ґкіліне ашылєан жаѕа ескерткіш ќазаќ-орыс ынтымаќтастыєына дјнекер ќўбылыстардыѕ бірі болмаќ. Ќоладан ќўйылєан ескерткіштіѕ жалпы биіктігі – 9 метр. Тўєыры гранитпен ќапталєан. Композиция авторы - ќазаќстандыќ белгілі мїсінші Мўрат Мансўров. Атап ґтерлігі, бўл мїсінші азаттыєымыздыѕ айшыќты бейнесі – Астанадаєы «Мјѕгілік ел» салтанат ќаќпасында ќойылєан ескерткіштерді де ґз басшылыєына алып жасап шыќќан еді. Ескерткіш облыс орталыєында жуыќта ќалпына келтірілген

«Gismeteo.ru» сайтыныѕ хабарлауынша, бїгін Павлодарда кїн бўлтты. Кїндіз ауа температурасы 17, тїнде 7 градус жылы, солтїстік - батыстан соќќан желдіѕ жылдамдыєы секундына - 1 метр.

«Денсаулыќ» скверінде орын тепкен. Бўл жер – жол бойында, кґпшілік жиі жїретін аумаќтыѕ бірі. Ашылу салтанатына облыс јкімі Ерлан Арын, ќос єалымныѕ шыєармашылыєы мен ґмірін зерттеушілер, зиялы ќауым ґкілдері мен жастар бірлестіктерініѕ кґшбасшылары жјне ќала жўртшылыєы ќатысты. Кґпшілікті ќуанышты оќиєамен ќўттыќтаєан Ерлан Мўхтарўлы «бўл ескерткіш - екі халыќтыѕ тарихи достыєыныѕ бейнесі мен нышаны», деп атап ґтті. Ґз тілшіміз.

26 ќыркїйекте кїн ашыќ. Кїндіз 20 градус, тїнде 8 градус жылы болмаќ. Солтїстік - батыстан соќќан желдіѕ жылдамдыєы – 1-2 метр.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

2

АЌПАРАТ

25 ќыркїйек, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

БЈРЕКЕЛДІ!

Аќсудыѕ спорт сарайы

Иманжїсіптіѕ есімімен аталды Аќсу ќаласында екі ґѕірдіѕ бірінде кездесе бермейтін жаѕа спорт кешенініѕ бой кґтеріп жатќанынан біз, ќўлаєы тїрік басылым ґкілдері, бўрыннан хабардар едік. Шаєын ќала болса да, осында бір орда керек-аќ, спортсїйер жастардыѕ айналып шыќпайтын бір орнына айналар деген сенім туєан. Жуырда осы спорт сарайына атаєы жер жарєан, жерлес балуан атамыз Иманжїсіп Ќўтпанўлыныѕ аты беріліпті дегенді естігенде бґркімізді аспанєа атып ќуандыќ. Бўл ќуанышты хабарды Аќсу ќалалыќ дене шыныќтыру жјне спорт бґлімі бастыєыныѕ міндетін атќарушы Нўрлыбек Ермаєамбетов те растады. Шын мјнінде, жергілікті биліктегілердіѕ ќазаќтыѕ біртуар ўлыныѕ атын ўлыќтап жатќаны - ерекше жайт. Нўрбол ЖАЙЫЌБАЕВ

А

йтып ґткендей, Иманжїсіп - біздіѕ даѕќты бабамыз. Дерек бойынша, 1863 жылы Павлодар облысы Аќсу ауданында дїниеге келген. Жас кезінен-аќ жырєа, шешендік сґзге ќўмар боп, салсерілер дјстїрін ўстап, саятшылдыќ ќўрып, балуан атанды. Ол суырып салма аќын болєан. Ґмірден кґрген - білгендерін јнге ќосып айтќан. Біржан сал, Аќан сері, Їкілі Ыбырай, Балуан Шолаќ, Мјди

јндерін тамылжыта шырќаєан. Жарылєапберді, Естай т.б. јншілермен дос, сырлас болєан. Жаяу Мўсамен талай рет жїздесіп, аќылкеѕесін алып, оєан ґлеѕ де арнаєан. Иманжїсіп Ќўтпанўлы заманында отаршыл саясатќа ќарсы шыќќан. Ертіс бойында талай рет ќуєынєа ўшырап, аќыры Аќмолаєа ауады. Мўнда да јкімдердіѕ зорлыќзомбылыєына, јділетсіздігіне шыдамай оларєа шыєарєан ґткір

ґлеѕдерін айтады. Иманжїсіптен ќўтылуды ойлаєан билік жандайшаптары аќыры оныѕ тїбіне жетеді. Аты аѕызєа айналєан дала нояны 1931 жылдыѕ 2 наурызында ату жазасына бўйырылады. Бўл тўста елі мен жерініѕ еркіндігі їшін алысып ґткен Иманжїсіп 68 жаста екен. Атаќты балуан, ќара кїштіѕ иесі ретінде Иманжїсіп атамыздыѕ бір ќыры осындай. Оныѕ ќайраткерлігімен ќоса, соѕында ќалдырєан ќуатты јдеби мўралары да баршылыќ. «Сармойын», «Бўќылы мен таќылы», «Ішім ґлген, дїние-ай, ќўр сыртым сау», «Јкем Ќўтпан болєанда, аєам Шонай», «Ќысыраттыѕ їйірі жирен ала», «Мен ќалайша жалєанда тўраќтайын» т.б. јндері бізге жеткен. Оларды јйгілі А.Затаевич, Ќ.Байсейітов, И.Байзаќовтар нотаєа тїсірткен. Иманжїсіптіѕ јндері мен ґлеѕдері ел аузында да саќталєан. Жазушы Зейтін Аќышев «Иманжїсіп» романын жазєан. Сґз арасында айта кетелік, бўдан біраз уаќыт бўрын «Сарыарќа самалы» газеті Иманжїсіп Ќўтпанўлыныѕ есімімен Павлодар ќаласындаєы ќазіргі «Астана» мўз сарайын атауды ўсынєан еді. Біздіѕ білуімізше, келер жылы батыр бабамыздыѕ туєанына 150 жыл толады. Ендеше Аќсу спорт сарайына Ќўтпанўлы Иманжїсіптіѕ есімі беріліп жатуы – елдікті, тарихты насихаттап, баєалаудыѕ бастауы болса керек. Бўл орайда, аќсулыќтардыѕ алдан кґрінуі – жергілікті тўрєындар їшін кеуде керер маќтаныш. Иманжїсіп атындаєы Аќсу спорт сарайы - кїрес, бокс, ќазаќ кїресі, дзюдо, акробатика жаттыєуларына арналєан залдан, сол секілді стритбол, волейбол алаѕдарынан тўратын заманауи кешен. Сондайаќ, сыртында їлкен теннис, баскетбол, гандбол, футбол ойындарына лайыќталєан, жасанды жабындысы бар алаѕшалар орнатылєан. Ќўдай ќаласа, алдаєы уаќытта бўл спорт сарайынан Иманжїсіп секілді талайдыѕ жауырынын жер иіскетер, ќазаќтыѕ атын аспандатар атпал азаматтар тјрбиеленіп шыєады деген їміт бар.

Јулие мазары – имандылыќ ажары Басы 1-бетте Таймас јулие жайлы жўрт арасында: «Жаугершілік заманында Тїгел батыр ќалмаќты шауып, байлыќ олжалайды. Тўтќындар арасындаєы кґркіне аќылы сай ќыз жайлы естігеннен кейін батыр оны жар етуге бекінеді. Ќаракґз сўлудан Аѕќоймас, Шуаќ жјне Таймас есімді їш ўл туады. Аѕќоймас аѕшы, јрі мерген, саяткер, саясаткер, ґжет батыр атанады. Шуаќ – кїнніѕ жайма шуаєындай ќўт-берекеніѕ иесі болады. Ал Таймас халќыныѕ абыройын кґтеретін азамат болып ер жетеді. Оєан анасынан кґріпкелдік пен емшілік ќасиет дарыпты. Анасы оны Ботаќара деп атаєан», - деген аѕыз тараєан. Таймас јулиеніѕ басына жиналєан жўртшылыќ Ертіс ауданындаєы елді мекендердіѕ біріне Ботаќара

есімін беруді ўсынды. Халќымызыѕ асыл сїйекті азаматтары осылай ўлыќталсын, десті олар. Аруаќ риза болмай, елдіѕ ісі оѕєа баспайды. Мўны тереѕ тїсінген Таймас јулиеніѕ ўрпаќтары мен ќўрмет тўтар халќы оныѕ асыл сїйегі жатќан ќасиетті орынєа мазар тўрєызєан. Сауабы мол игі іске Ертіс ауданыныѕ Ќўрметті азаматы Кеѕес Јубјкіров, облыстыќ мјслихат депутаты Ќайрат Нґкенов, кјсіпкерлер Сайлау Оразбаев жјне Сапарєали Байболатов сынды «атымтай жомарттар» атсалысќан. Ертіс ауданы орталыєынан јрі 55 шаќырым жерде орын тепкен мазар баянауылдыќ тастардан ќаланєан. Сонымен ќатар, єимарат жанындаєы шыраќшы їйі жґнделіп, жаяу жїргіншілерге арналєан жол тґселген. «Јкем жастайынан мені

«Халќыѕныѕ ўлы бол» - деп тјрбиелеп ґсірді. Сол себепті, ел азаматтарыныѕ тізе ќосып, берекелі іске жўмыла кірісуі – перзенттік парызымыз», - дейді облыстыќ мјслихат депутаты Ќ.Нґкенов. Шара барысында облыстыќ мјслихат хатшысы Манап Шарапиденўлы Таймас баба мазарын ќайта ќалпына келтіріп, ізгілікті іс тындарєан бір топ азаматќа алєысын айтты. Сондай-аќ, аймаќ басшысы Ерлан Арынныѕ атынан ґѕіріміздіѕ рухани-мјдени дамуына ќосќан елеулі еѕбегі їшін Ертіс ауданыныѕ Ќўрметті азаматы Кеѕес Јубјкіровті «Облыс алдында сіѕірген еѕбегі їшін» белгісімен марапаттап, Ќ.Нґкеновке, С.Оразбаевќа, С.Байболатовќа «Ќўрмет» грамоталарын табыс етті. Ертіс ауданы.

Мўхиттыѕ ар жаєынан келген мейман

МЈДЕНИЕТ

Тґрткїл јлемдегі јділетсіздікке ќарсы «Рэптивизм» ќозєалысыныѕ бастамашысы ретінде танылєан Аиша Фукушима еліміздіѕ бірнеше ќалаларын гастрольдік сапармен аралады. Мўхиттыѕ арєы жаєынан келген хип-хоп баєытындаєы јндердіѕ орындаушысы жуырда Павлодар ќаласына да ат басын тіреді. Америка Ќўрама Штаттарынан келген ґнер иесі С.Торайєыров атындаєы облыстыќ кітапханада орналасќан америкалыќ бўрышта жергілікті тўрєындармен кездесті. Аќмарал ЕСІМХАНОВА А.Фукушима тек ќана хип-хоп орындаушысы емес, ол, сонымен ќатар, АЌШ-тыѕ Калифорния штатындаєы бірќатар жоєары оќу орындарында сахналыќ ґнер таќырыбында дјрістер оќумен айналысады. Бїгінгі таѕда кино саласына бой ўрып, режиссер жјне репортер мамандыєы бойынша тјжірибе жинаќтауда. Аталмыш салалардаєы алєашќы ќадамын CNN халыќаралыќ телеарнасынан бастаєан. «Рэп» ґнер тїрі 1970 жылы афроамерикалыќтардыѕ Бронкс деп аталатын ауданында дїниеге келіпті. Бір ќараєанда, бўл музыкалыќ аєым ўлтымызєа жат кґрінгенмен,

ќазаќ жастары тарапынан ќызыєушылыќ басым. Бўєан дјлел ретінде, А.Фукушимамен кездесуге келген ўл-ќыздардыѕ кґптігін айтуєа болады. - «Ќазаќстанєа келмес бўрын бўл ел жґнінде мјліметтер іздедім. Єаламтор беттерін параќтай отырып, ўлан-єайыр жері мен ќонаќжай халќы бар ел туралы кґбірек білдім. Ќазаќстанєа келген бойда ерекше жылулыќты сезінгенімді айтпасќа болмас. Бўл елдіѕ ауа райы туєан жерім - Вашингтон штатындаєы Сиэтл ќаласын есіме тїсірді. Ќазаќтыѕ ќара домбырасыныѕ ќоѕыр їнінен ерекше рухани лјззат алдым. Ал аќындар айтысын америкалыќ рэп ґнеріне ўќсаттым, - деді ол кездесуде.

БІЛІМ

Бірегей лагерь Елімізде кґптілдік білім беру баєытындаєы оќыту шараларыныѕ мыќтап ќолєа алынып жатќаны белгілі. Оны жїзеге асырудыѕ јралуан жолдары да ќолданылуда. Соныѕ бірі – республикалыќ кґплингвистикалыќ лагерь. Биыл осы жобаєа ќалалар мен ауылдардыѕ аз ќамтамасыз етілген отбасыларынан 11-12 жастардаєы балалар тартылды. Оќыту баєдарламасы да балєындардыѕ осы екі санатына лайыќталып ўйымдастырылды. Бўєан дейін «Кґплингвистикалыќ лагерь» байќауы аясында їздік јлеуметтік идеялар мен жобалардыѕ іріктеуі ґтті. Аќтоєай ауданы орталыєындаєы Абай атындаєы жалпы білім беру мектебі

«Ќазаќстанныѕ іскер јйелдері ќауымдастыєыныѕ» жјне Инновациялыќ Еуразия университетініѕ ќолдауымен аталмыш байќауєа ќатысып, арнайы грантќа ие болды. Нјтижесінде, жаз мезгілінде ауданымызда кґп лингвистикалыќ лагерь ўйымдастыруєа мїмкіндік алдыќ. Бізге осы баєдарламаныѕ дипломы мен сертификаты табыс етілді. Лагерьде оќушылар кїн сайын їш тілде ґтетін сабаќтармен ќатар, спорттыќ жарыстарєа ќатысты. Јн айтып, би биледі. Киіз їйде ќазаќтыѕ ўлттыќ салт-дјстїрімен танысты.

Гаућар БАБЫЌОВА, Абай атындаєы орта мектептіѕ директоры, Аќтоєай ауданы.

Шешімін тапты

АУЫЛ

Аудандаєы атќарушы билік ґкілдері ґѕірге ќарасты барлыќ елді мекендерді аралап, тўрєындармен кездесулер ўйымдастырды. Кездесулер барысында ауылдыќтар жергілікті билік органдары басшыларына алаѕдатќан мјселелерін айтты. Жиналєан кґпшілік аудандаєы ґрт ќауіпсіздігі, нан мен ўн баєасыныѕ тўраќтануы, жанар-жаєармай мен жем-шґп, жылу маусымына дайындыќ мјселелеріне ќатысты сауалдарын жолдап, тўщымды жауаптарын алды. Аудан орталыєы – Аќќу ауылында ґткен жиынныѕ кїн тјртібіне ќойылєан нан баєасына ќатысты мјселе турасында жергілікті ауыл

шаруашылыєы жјне кјсіпкерлік бґлімініѕ бас маманы Асќар Айєазинов јѕгіме ґрбітті. Оныѕ айтуынша, биыл аудан јкімдігі мен «Корнлебен» ўн шыєару кјсіпорны арасында жасалєан меморандум негізінде «ас атасыныѕ» баєасы тўраќты саќталады. Бўл мјселе, сонымен ќатар, ґѕірдегі «Карманов» жеке кјсіпкерлігімен жасалєан келісімшарт бойынша ўн баєасын арзандатып сату арќылы шешілмек.

Ґз тілшіміз, Лебяжі ауданы.

Кїзгі жјрмеѕке Качир ауданыныѕ орталыєы – Тереѕкґл ауылында ауыл шаруашылыєы ґнімдерініѕ дјстїрлі жјрмеѕкесі ґтті. Ет-сїт, кґкґніс, сондай-аќ, мал азыєы ґнімдерін арзан баєамен сатып алуєа келген халыќтыѕ ќарасы ќалыѕ болды. Сапалы азыќ-тїлік ўсынєандар ќатарында «Ивановское», «Гордиенко», «Диппель», «Щербак», «Кауц», «Ахметов», «Комаров» шаруа ќожалыќтары бар. Ал ґѕірдегі орман жјне жануарлар јлемін ќорєау мекемесі тўрмысќа ќажетті орман шаруашылыєы ґнімдерін саудалады. Алданыш ОМАРБЕКОВ, Качир ауданы.

«Саламатты Ќазаќстан» баєдарламасын іске асыруєа келер жылы 86,5 млрд. теѕге жўмсалады.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

25 ќыркїйек, cейсенбі, 2012 жыл

ТЇЙТКІЛ

3

www.saryarka-samaly.kz

Ертіс ауданы жўртшылыєыныѕ сапалы ауыз суды аѕсаєанына аз уаќыт болєан жоќ. Жауапты органдар осыдан он жыл бўрын бўл мјселені ауылдарда кешенді блок модулін (КБМ) орнату арќылы шешуге кірісті. Бастаманыѕ баянсыз болуы ґзекті тїйткілді ґзге ќырынан ќарастыруды ќажет етті. Осылайша, атќарушы билік, халыќ ќалаулылары ауданныѕ мјселесін мемлекеттік деѕгейде кґтеріп, ґткен єасырдыѕ жетпісінші жылдары Аќтоєай мен Ертіс аудандарыныѕ, тіпті, кґрші елдіѕ Омбы облысыныѕ бірќатар елді мекендерін сумен ќамтып тўрєан Беловод топтыќ су ќўбырын республикалыќ ќазына есебінен ќайта ќалпына келтіру жґніндегі шешімге ќол жеткізді. Ертістіктер талай жылєы тілектері ескерусіз ќалмаєанына ќуанып, «бґркін кґкке атты». Алайда, ЌР Ауыл шаруашылыєы министрлігініѕ Су ресурстары жґніндегі комитеті бўл ќуанышты ертістіктерге «кґп кґргенге» ўќсайды. Енді осы мјселеніѕ мјн-жайына їѕілсек.

тўрєынды їйіне ќайтаруєа мјжбїр. Мўнда жўмысќа тартылєан азаматтар айына 85-90 мыѕ теѕге жалаќы алып, отбасылыќ бюджетін айтарлыќтай ќампитып отыр еді.

Заѕєа ќайшы јрекет пе? Жоєарыда аталєан комитет «бастапќыда жоспарланєан 388 километр ќўбырдыѕ ќалєан 281 шаќырымы тґселмейді» деген шешім ќабылдапты. Сјйкесінше, судыѕ деѕгейін ўстап

Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ

Желі ќысќартылады Ґткен жўма кїні облыстыќ мјслихаттыѕ экология жјне ќоршаєан ортаны ќорєау мјселелері жґніндегі тўраќты комиссия тґрайымы Гїлнар Досжанова бастаєан депутаттар мен бірќатар мемлекеттік орган ґкілдері Ертіс ауданында жўмыс сапарымен болды. Маќсат – аудан халќыныѕ сапалы ауыз сумен ќамтылу деѕгейімен, Беловод топтыќ су ќўбыры ќўрылысыныѕ барысымен, ќолданыстаєы КБМ-дердіѕ жаєдайымен танысу. Сапар кезінде мјлім болєандай, ауданда ауыз су мјселесі мјз емес. Ґйткені, Су ресурстары жґніндегі комитет жаѕа жоба – Беловод топтыќ су ќўбыры жобасын оѕтайландырып, бірќатар тїзетулер енгізбек. Ќарапайым тілмен айтсаќ, ќўзырлы орган орта жолдан ќўбырды ќысќартуды жґн санапты. Ал бўл ертістіктерге алдаєы уаќытќа їлкен їміт сыйлаєан жоба еді. Себебі, шалєайдаєы елді мекендер тїгілі, аудан орталыєыныѕ тўрєындары ауыз су тапшылыєын сезініп отыр. Бўл топтыќ су ќўбырын ќайта ќўру жўмыстары 2010 жылы басталєан. Жалпы ќўны 5 млрд. 704 млн. 674 мыѕ теѕгеніѕ жобасын жїзеге асыру тендерін астаналыќ «Спецпластводстрой» ЖШС компаниясы ўтып алыпты. Жобалыќ ќўжат бойынша ќўбырдыѕ жалпы ўзындыєы 388 шаќырым. Бїгінде мердігер компания оныѕ 116 шаќырымын тартып їлгерген. Сїзгі ќўрылєылары мен насостыќ стансаларєа ќажетті шўѕќырлар ќазылып, су ќоймалары толыєымен ќалпына келтірілген. 10 кВольттік электр желісі де тартылєан. Яєни, ќўрылыстыќ-монтаждыќ жўмыстардыѕ айтарлыќтай бґлігі атќарылєан. Ертіс ґзенініѕ жиегіне орнатылєан насостыќ стансаєа ќажетті ќўжаттар жасалып, жері де рјсімделген. Мердігер компанияныѕ директоры Дмитрий Нефедовтыѕ мјліметтеріне сїйенсек, жобаєа ќарастырылєан ќаржыныѕ 198 млн. теѕгеден астамы 2010 жылы игерілсе, былтыр сегіз жїз миллион теѕгеге жуыќ соманыѕ жўмысы тындырылєан. Аєымдаєы жылы серіктестік 2 млрд. 340 млн. теѕгені игеруі тиіс еді. Алайда, мамыр айынан бері ќаржыландыру тоќтатылып, кјсіпорын биыл

орындалмаєаны їшін шетелдік кјсіпорындарєа айыпты кім тґлейді?! - дейді Дмитрий Нефедов. Аудандыќ мјслихат депутаттары да, билік ґкілдері де мјселеніѕ мјн-жайынан хабардар. Дабыл ќаєып, облыстыќ мјслихаттыѕ экология жјне ќоршаєан ортаны ќорєау мјселелері жґніндегі тўраќты комиссиясына жјрдем сўрап, хат ��азыпты. Мердігер компания басшылыєы прокуратураєа шаєым тїсіріпті. Јзірше, тексеру жўмыстары жїргізілуде. Халыќ ќалаулылары мен облыстыќ табиєи ресурстар жјне табиєатты пайдалануды реттеу басќармасыныѕ бастыєы Нўрлан Нјбиев комитеттіѕ бўл јрекеті заѕсыз екеніне сенімді. Ґйткені, мемлекеттік сараптамадан ґтіп, жїзеге асып жатќан жобаєа ґзгеріс енгізуге ешбір мекеменіѕ ќўќы жоќ кґрінеді Јдетте, жауапсыз кјсіпорындардыѕ кесірінен кґп жоба аќсап жатушы еді. Бўл жолы мердігерде мін жоќ. Ґз ісініѕ шеберлері екені байќалып тўр. Техникасы да жеткілікті. Ќажетті материалдар ќоры баршылыќ. Ал комитеттіѕ јлдеќашан бекітіліп ќойєан жоба аясындаєы жўмыс ауќымын азайтуы заѕєа ќайшы. Сондыќтан, мјселеніѕ оѕ шешілетініне кїмјн жоќ. Жоба жалєасын табады, - деді Гїлнар Досжанова. Таєы бір айта кетерлігі, ќўбырды ќалпына келтіру жўмыстарына тапсырыс беруші – жоєарыда аты аталєан Комитет. Демек, жергілікті билік мјселені ґздігінен шешуге ќауќарсыз. Павлодарлыќтар ќаржыныѕ маќсатты жўмсалуын, жўмыстыѕ сапалы жїзеге асуын єана ќадаєалай алады. Сондыќтан, Ертіске арнайы барєан жўмыс тобы ел Їкіметіне, ЌР Парламентініѕ ќос палатасына хат жазып, тїйткілдіѕ тїйінін шешуге бел буып отыр. Негізінен, топтыќ су ќўбыры 2014 жылы ауылдарєа кіргізілуі тиіс. Г.Досжанованыѕ мјлімдеуінше, јрбір аулаєа судыѕ жетуі їшін жеке жоба жасалуы керек. Арнайы институт ауданныѕ 21 ауылында зерттеу жўмыстарын жїргізіп, ауылішілік желініѕ тек жобалыќ ќўжатына 180 млн. теѕге ќажет деп тапќан.

Кім ўтылды?

тўратын їшінші жјне тґртінші насостыќ стансалар салынбайды. Мердігер компания басшылыєыныѕ айтуынша, ќўзырлы орган мўны ќўбыр ґтуге тиіс ауылдардаєы тўрєындар саныныѕ аздыєымен байланыстырса керек. Яєни, комитеттегілер Ертіс ауданыныѕ ќыр жаєында орналасќан он шаќты ауылдыѕ

бас-аяєы 1 млрд. теѕгені кјдеге жаратыпты. Оныѕ 400 млн. теѕгеге жуыєы ќўрылысмонтаждау жўмыстарына жўмсалса, ќалєаны ќўрал-жабдыќтар жасайтын ґндірушілерге тґленген. Ќазіргі таѕда бірінші насостыќ, сїзгілік стансаларєа орнатылатын ќўрылєылар Германияда жасалуда. Жуырда жеткізіледі деп кїтіліп отыр. Мердігер биыл жыл соѕына дейін бірінші насостыќ стансаны толыєымен ќўрастырып їлгеретінін айтты. Екіншісін тиісті кестеге сјйкес келесі жылы наурыз-сјуір айларында аяќтамаќ. Ќаржыландырудыѕ тоќтатылєанына ќарамастан, компания жўмысты жалєастыруда. Біраќ, мердігер жўмыс ауќымыныѕ азаюына байланысты еѕбекпен ќамтылєан ертістік ќырыќ

Топтыќ су ќўбырыныѕ «жырына» ќаныќ болєан комиссия мїшелері аудандаєы КБМ ќўрылєыларыныѕ жўмысымен танысты. Аймаќта 2001 жылы алєашќы КБМ-дер орнатыла бастаєанда жаѕа бастамаєа іліккендердіѕ бірі Ертіс ауданы екен. Ґкініштісі, сол игіліктіѕ жемісін кейбір елді мекендердіѕ тўрєындары кґре алмапты. Бірќатар КБМ ќолданысќа берілмек тїгілі, ешбір мекеменіѕ есебіне алынбай, ќараусыз ќалєан. Оныѕ себебін тарќата айтсаќ. Бїгінде аудан бойынша есепте 15 КБМ бар. Оныѕ бесеуі жўмыс істемейді. Бўл бестіктегі тґрт КБМ орнатылєаннан бері ешќандай мекеменіѕ балансында жоќ. Ќысќасы, мемлекеттік комиссия кемшілікке толы КБМдерді ќабылдаудан бас тартќан. Жауапсыз мердігер ќолын бір сілтеген де тайып тўрєан. Сотќа шаєым тїсірілгенімен, аяќсыз жўмыс їшін ешкім тўтылмады, біраќ, ќарапайым бўќара ўтылды. Ќыруар ќаржы желге ўшты. Осылайша, таза ауыз сусыз тірлік таєы да он жылєа жалєасты. Одан кейін ќолєа алынєан топтыќ ќўбыр желісініѕ сиќы жоєарєыдай. Ќуантарлыєы, КБМ мјселесі аєымдаєы жылы облыстыќ мјслихатта кґтеріліп, ґѕірлік бюджеттен келеѕсіздіктерді жою їшін 36 млн. теѕге бґлініпті. Енді бўл ќаражат есебінен Ќызылжар, Иса Байзаќов, Луговой жјне Ўзынсу ауылдарында ќараусыз ќалєан КБМ-дер ќалпына келтірілмек. Ќалай дегенмен, тіршілік кґзіне зјру елді мекендер комитет мыѕ ќўбылып, алыстан «тон пішіп» жїргенде тарап кетпесе игі. Ертіс ауданы.

Комитеттіѕ јлдеќашан бекітіліп ќойєан жоба аясындаєы жўмыс ауќымын азайтуы - заѕєа ќайшы. Сондыќтан, мјселеніѕ оѕ шешім табатынына кїмјн жоќ 8 мыѕєа жуыќ тўрєынына ўѕєыма бўрєылап, КБМ-мен ќамти салса болєаны деген тоќтамєа келіпті. Осылайша, ауданныѕ Степной елді мекенінен Сладководск баєытында орын тепкен ауылдар сапалы ауыз судан ќаєылмаќ. - Мўндай оѕтайландыру елді мекендердіѕ јлеуметтік жаєдайына кері јсер јкеледі. Себебі, таза ауыз су болмаєан соѕ, халыќ та їдере кґшері аныќ. Бізге де оѕай тимесі сґзсіз. Мјселен, ќўрал-жабдыќтар бойынша жасалєан келісімшарттар бўзылады. Ал оныѕ

Їстіміздегі жылдыѕ тамызында Ќазаќстандаєы ќолма-ќол аќша кґлемі 0,5%-єа кґбейіп, 1,405 трлн. теѕгені ќўрады.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

4

ДУМАН

25 ќыркїйек, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

Шаттыќќа бґлеген айшыќты мереке Б

Облыс јкімі Ерлан Арын - жаѕа балабаќшаныѕ тўсаукесерінде

Дїлдїлдер жарысты

БЈЙГЕ

иыл Павлодарда ќала кїні ерекше аталып ґтті. Жергілікті халыќ екі кїн бойы мерекелік шараларды ќызыќтап, ўзаќ уаќыт ўмытылмас јсерге бґленді. Игі дјстїр бойынша мереке кїні халыќќа ќуаныш сыйлайтын нысандардыѕ тўсаукесері ґтеді. Бўл жолы да солай болды. Облыс јкімі Ерлан Арын Усолка шаєын ауданында жаѕадан салынєан №44 балабаќшаны салтанаты тїрде ашты. - Елбасы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ тапсырмасымен ќолєа алынєан «Балапан» баєдарламасы аясында біздіѕ ќаламызда да мектепке дейінгі тјрбиемен ќамту орындары бой кґтеруде. Соныѕ бірі №44 балабаќша. Ќала кїніне орай сјті тїсіп ашылєан мекемеге жаќын маѕдаєы бїлдіршіндер келеді, - деді аймаќ басшысы. Ткачев кґшесініѕ бойында орналасќан жаѕа єимаратта 320 бїлдіршін мемлекеттік тілде тјрбие алады. Жалпы, бїгінде Павлодар ќаласында балабаќшамен ќамту деѕгейі 95,7 пайызды ќўрайды. Облыс јкімініѕ айтуынша, алдаєы уаќытта балаларєа арналєан оќу-тјрбие орындарын ашу ісі жалєасын табады. Ќала кїнін мерекелеу шеѕберінде Орталыќ алаѕда, жаєажайда жјне бірќатар кґшелерде мерекелік шаралар ўйымдастырылды. Тўрєындар Орталыќ алаѕда облыстыѕ 75 жылдыєына арналєан «Ґркендеп ґскен ажарлы ќала!» атты театрландырылєан баєдарламаны тамашалады, кїнніѕ екінші жартысында «Јлем халыќтарыныѕ таєамдары» жјне «Еѕ їлкен бауырсаќ» аспаздыќ байќаулары ґтті. «75 жыл тарихы бар киелі ґлке» атты кітап жјрмеѕкесі тартымды болды. Кґпшілік белсене ќатысќан ќызєылыќты шаралардыѕ бірі – шахмат бойынша ґткен сайыс. Онда халыќаралыќ деѕгейдегі гроссмейстер Павел Коцур жеткіншектермен «кїш байќасты». Сенбі кїні ќалалыќтар елімізге танымал «Ўлытау» тобыныѕ концерттік кешін тамашалады. Мерекелік шаралар жексенбі кїні де ґткізілді. Орталыќ саябаќта «Кїзгі аккорд» авторлыќ јндер фестивалініѕ гала-концерті ґтсе, жаєалауда їрмелі оркестр ґнер кґрсетті. Бўдан басќа, Астана, Екібастўз жјне Аќсу ќалаларынан келген тїрлі жанрдаєы би шеберлерініѕ ґнері таныстырылды. Ґз тілшіміз. Суреттерді тїсірген - Тґлеген Нўрєазы.

Жарќынбек АМАНТАЙЎЛЫ Ќала кїніне орай облыс орталыєындаєы «Ќўлагер» ипподромында ўлттыќ ат спортынан республикалыќ жарыс болып ґтті. Ќалалыќ ўлттыќ спортты дамыту бґлімі ўйымдастырєан бјйгеде еліміздіѕ тїкпір-тїкпірінен келген 65 сјйгїлік сынєа тїсті. Ўшќыр аттар жарысы, тоќ бјйге, ќўнан, аламан бјйгелері бойынша жїйріктер аныќталды. Екі жарым шаќырым ќашыќтыќтан тўратын ўшќыр аттар жарысында Алматыдан келген тўлпар оза шапты. Ал 12 шаќырымєа созылєан тоќ бјйгеде семейлік сјйгїлік «Миагрос» ќара їздіріп келді. Ќўнан бјйгеде астаналыќ «Фуджибист», 20 шаќырымдыќ аламан бјйгеде Семейдіѕ тўлпары «Бестой» ќатар шапќандарды ќапыда ќалдырды. Жеѕімпаздарєа автокґліктер, жїлдегерлерге баєалы сыйлыќтар табыс етілді.

Аламан бјйгеніѕ жеѕімпазы А.Ќабиевке автокґлік бўйырды

Батырларєа мјѕгілік таєзым

Шахмат - їлкен-кіші ќызыєатын ойын

Ќытайдаєы ќандастарымыз ќазаќтыѕ ќисса-дастандарын театрландыру жўмысын ќолєа ала бастады.


25 ќыркїйек, cейсенбі, 2012 жыл

ЎЛ Ы ДА Н- ЄИ БР АТ

аќ з а ќ а А й д а н стикасыныѕ гимна з ы ! жўлды

ѕ Мўхтар Јуезовті л туєанына – 115 жы

8 -бет

Бабадан ќа асыл сґз лєан Еліміздіѕ кґркем гимнастикадан жасґспірімдер ќўрамасында 30-єа жуыќ спортшы бар. Соныѕ бірі жерлесіміз Айдана Сарыбай. Республикалыќ жјне халыќаралыќ спорт додаларында топ жарєан талапты ќыздыѕ жеткен жетістіктері мен баєындырєан белестері туралы «Айналайын» балалар мен жасґспірімдер ќосымшасы ґз оќырмандарымен бґліспек. Ендеше, балалар, Айдана Сарыбаймен таныс болыѕдар!

Кімде-кім Оны їйре халќынан алмаса те алмас тј ешбір м лім, Жїсіп БАЛ ўєалім. АСАЄЎН. Ана тіліѕ – асылыѕ , оны біл меген – м Ќадыр МЫ асылыѕ. Ќазаќ м РЗА ЈЛІ. е к те маманды ќќа бара б ін д е г і б а л а к м десе д елешект тілін, јде е, е б табалдыр иетін сїюі шарт. еѕ алдымен ґзін ќ а й ы С єы о л н с їюді орта іѕ ана аттаєан беретін соѕ да, мектеп ж ма ќасиетінд оєары мектепк е ауысќ мандыќ, білім ей саќта анда да уы керек. асыл М ўхтар ЈУЕ Білім – ЗОВ. ўста сыќ бір ќўрал. Білім ылды, не і кґп ада м ќўралы істесе де келістіріп сай іс Ахмет БА тейді. Сґз — ха ЙТЎРСЫН ОВ. лыќтыѕ ќ ымбаттан ќымбат ке Сјбит МЎ ні. Пайдасыз ЌАНОВ. мыѕ пайдалы бір іс ар сґзден, бармаќта й єана тыќ. Єабиден М ЎСТАФИН .

7-бет Оќырман ќаламынан...

Тјуелсіздік – ел баќыты

Тјуелсіздік ат кґгілдір туымыз а-баба арманы еді. Бўл Јнўранымызды ды аспанда желбіретіп, шарыќтата ш їлкен баќыт. Батыр бабала ырќатќан найзаныѕ ўшым рымыз аќ ен тарту еткен Тј , аќ білектіѕ кїшімен бізге уе лс іздіктіѕ арќасы баќытты кїн ке нда ш сапалы білім ал удеміз. Біз, келер ўрпаќ, ып, апа-аталарым се ні м ді аќ та уы ыз артќан ќаруланып, ел м ыз ке ре к. Бі лі м м ен барымызды са мерейін їстем етуге луымыз ќажет. Аз ам ат СМ АЄ ЎЛ , оќуш Аќтоєай ауданы , Жалаулы ауыл ы, ы.

Баспасґз

Дос

деп тегін з ґмір-тўзсыз ас» Ќазаќ халќы «доссы , досыѕ болмаса, ґзіѕді ен де айтпаєан. Шыным жалєыз сезінесіѕ. ѕ екі тїрі болады. Олар: амал Ґмірде достыќты ыќ. Адал дос ќиын сјттерде дост достыќ жјне адал былады. Ал амал дос пайда та ан ѕн ны жа з ке пті, балалар, јр ас болады. Сол себе табу їшін єана жолд ай болайыќ! дос таѕдауда да аб Ералы САЌТАСЫНОВ, оќушы, Павлодар ќаласы.

А ст а н а м !

н сы – Астана кїнне Еліміздіѕ бас ќала енініѕ жаєасында ґз іл кїнге кґркеюде. Ес тана - жаѕа єасыр Ас бой тїзеген јсем ла. Онда кґздіѕ жауын єажабындай жас ќа мен ттар кґп. Јзірге алар кґрікті єимара келбетін теледидар ќта Астананыѕ келісті шаладым. Болаша арќылы єана тама ях ат та п ќа йт уд ы са Ел ор да мы зє а ы, армандаймын. ИЯЗДАН, оќуш Аяулым ШЕР лодар ауданы. ав П ауылы, Рождественка

-2013

ар л а л а б і т Ќўрмет -аналар! мен ата «Айналайы ќуантып он ы м е н » «Сар арќ тырар а са алы» газетіне ы к лер 20м 13 жылєа ж а з ы л ые п ќ юды ўм ќалдырмо а ѕ ы з д а р ! ыт Суретте: К ачир аудан Тереѕкґл ауылындає ы, ы Ќ.Оспанова атындаєы мектептіѕ оќушылары орта .

5


САРЫАРЌА САМАЛЫ

25 ќыркїйек, cейсенбі, 2012 жыл Базарлыќ

Ермек

« Айналайынныѕ « галереясы

Фотошуаќ

Ермек деген елгезек, Кешке дейін ел кезеді. Біраќ, кеше кґкеге, Орнатысты ергенек.

Кїлше Ыстыќ пешке піскен нан, Жейсіѕ оны тїскі астан. Ґзі титтей болєанмен, Тіл їйірер ту бастан.

Тїлкі

Суретті тїсірген – Тґлеген Нўрєазы.

Ќутыѕдаєан тїлкі, Тўрєан бойы кїлкі. Арамдыєы асќан, Бар ќылыєы тїрлі.

Егеуќўйрыќ Сонша неге жауыќты? Ќўртар болды тауыќты. Егеуќўйрыќ елде бар, Сґйтіп салєан сауыќты. Балалар їшін јзірлеген –

Серік САТЫБАЛДИН, Павлодар ќаласыныѕ тўрєыны.

Нўрай КАМИРОВА, оќушы, Павлодар ќаласы.

Жўмбаќтар

*** Їсті толы ине, Біраќ та іс тігіп, Ќадамайды тїйме. (.....) *** Сылдыр сўйыќ су емес, Ішсеѕ шґліѕ ќанады. Аќ болса да, ќар емес, Шешімін кім табады?

Тілден ўшып, Ќўлаќќа ќонады. (...) *** Тґѕірегі теѕ кґрініп, Теген жатыр тґѕкеріліп, Жас та сыйєан, кјрі сыйєан, Астына оныѕ бјрі сыйєан. (.....) Жазып алєан – Айдана БОРАНБАЕВА, оќушы, Май ауданы, Бозша ауылы.

Сґзжўмбаќ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Ґтірік ґлеѕдер Кірпі, кґжек дос болды, Оларєа ўлу ќас болды. Ўстай алмай екеуін, Лаќтырєаны тас болды. Азамат АРЄЫНТАЙ, оќушы, Баянауыл ауданы. Ай бетінен аќ ќоян, Жерге ўшып келді. Оны кґрген жўлдыздар, Соѕынан ќуа жґнелді.

6

Райымбек ЌАБЫКЕНОВ, оќушы, Май ауданы, Баскґл ауылы.

10. 11.

Т ј у е л с і з д і к

1. Мемлекеттік рјміздердіѕ бірі. 2. Ќыз баланыѕ есімі. 3. Тїлкі ќандай жануар? 4. Астана ќаласы ќандай ґзенніѕ жаєасында орналасќан? 5. Ешкініѕ тґлі. 6. Уаќыт ґлшейтін ќўрал. 7. Киім ілуге арналєан зат. 8. Абайдыѕ јжесі. 9. Ќатты жел. 10. ... – теѕіз, мектеп – кеме. 11. Алып балыќ. Ќўрастырєан – Жјнібек ЌАПАШЕВ, оќушы, Баянауыл ауданы, Майќайыѕ кенті.

Ырыс БҐКЕЕВА, оќушы, Павлодар ќаласы.

Ислам ДЕМЧЕНКО, оќушы, Павлодар ќаласы.

Ребус

,,,

аќ Ќўрастырєан – Ќадыр ЈЛИ, оќушы, Павлодар ќаласы.


25 ќыркїйек, cейсенбі, 2012 жыл

САРЫАРЌА САМАЛЫ

Тјуелсіздікке арнау Баќыттымын, азат елдіѕ ќызымын! Азат кїнім аямайды жылуын. Кґк аспаным, кґк байраєым – шаттыєым, Тјуелсіздік – меніѕ арќа тўтарым, Тјуелсіздік – меніѕ алтын тўєырым!

Маќтаныш

Міне, бїгін Сарыарќаны кернейді кїй, јсем јн, Салтанатты Аќ Ордада келісіп тўр кґркем сјн, Ґр Алтайдан Атырауєа естіледі таѕ ќылып, Бостандыќтыѕ ќоѕырауы тамсандырып, жаѕєырып. Айєаєымен тірлігіѕніѕ - тіліѕменен ќауыштыѕ, Бір кездері бала едіѕ, нар жігіттей толыстыѕ. Жиырма деген бір белесті баєындырдыѕ сен бїгін, Ўзаєынан сїйсіндірсін ќадамыѕды Тјѕірім. Назерке МЎХТАР, оќушы. Павлодар ќаласы.

Балауса

Отан деген не? Отан деген не? Бўл сўраќ талайлардыѕ санасын мазалады, Меніѕ де кґкірегімде бўл сўраќ ўялады. Ойландым. Неліктен адамєа оттан да ыстыќ Отаны, Неліктен ќашыќта тартады топыраєы? Неліктен? Бір уыс топыраќ сонша ыстыќ болады, Неліктен адамды саєыныш баурады? Ой тїйдім. Отан – ќўдірет, рухты кїш, ќасиет, Бабамныѕ ќанымен жазылєан ґсиет. Отан – бір. Ана бір, тіл де бір емес пе адамда? Отанныѕ орны жїректе јрќашан! Отан – ана. Ауысып, сатылмайды ешќашан еш Отан, Ґйткені анасын сатпайды еш адам!

Ботажан АХМЕТОВА, оќушы, Павлодар ќаласы.

Ой-толєам

Тјуелсіз елдіѕ ўланымын! Ата-бабаларымыз аѕсап ґткен алтыннан да баєалы Тјуелсіздікке біз, ўрпаќтары ќол жеткіздік. Ќазіргі єылым мен озыќ технологиялар заманында азат еліміз серпінді дамуда. Јрине, бўл жолда бірлігімізді саќтап, жарќын болашаќќа жетелеп келе жатќан Елбасымыздыѕ еѕбегі зор. Ќажымўќандай жауырыны жерге тимеген спортшылар, ґнер десе ішер асын жерге ќоятын майталмандар, заманауи техникалардыѕ ќўлаєында ойнайтын замандастарым ел мјртебесін асќаќтатуда. Сол арќылы Ќазаќстанды бїкіл јлем тануда. Ел тізгінін ўстаєан аєаларымыз бар кїш-ќуатын жастардыѕ жан-жаќты дамуына жўмсауда. Ќазаќтыѕ ќарапайым ќарадомалаќтары мўєит асып, шетелдерде білім алуда. Кґк байраєымыз талай елдіѕ тґрінде желбіреуде. Мен Тјуелсіз Ќазаќстанда тудым! Осынау ќасиетті ўєымныѕ мјнмаєынасын тїсініп, бойыма сіѕіріп ґскен жастардыѕ бірімін. Бўл – мен їшін їлкен баќыт! Жарќын болашаќ – мен сияќты ўл-ќыздардыѕ ќолында. Бїгінгі партада отырєан оќушы ертеѕ ел тізгінін ґз ќолына алатын азамат. Біз – «Мен жастарєа сенемін» деп Маєжан атамыз жырлаєан болашаќ єалымдар мен ел бастайтын дарынды тўлєалармыз. Бїгінде осындай ўл-ќыздарына барша халыќ їлкен сеніммен ќарап отыр. Олардыѕ їмітін аќтау - бізге парыз.

М.ТІЛЕЙХАН, оќушы, Баянауыл ауданы, Шґптікґл ауылы.

«Олимпиада чемпионы атануды армандаймын!» - дейді талабымен танылєан жас кґркем гимнастшы Айдана Басы 5-бетте Дјл ќазір Ертістіѕ Павлодар ґѕірі єана емес, кїллі ќазаќ елі бўл жеткіншектіѕ келешегіне їлкен їмітпен ќарайды. Облыс орталыєындаєы Абай атындаєы дарынды балаларєа арналєан №10 мектепгимназиясыныѕ 8-сыныбынды оќитын ол халыќаралыќ деѕгейдегі бірќатар спорт додаларында баєын сынап їлгерген. А.Сарыбай - еліміздіѕ кґркем гимнастикадан жастар ќўрамасыныѕ мїшесі, ЌР спорт шеберіне їміткер. 14 жасар Айдана ќазіргі кїні Павлодарда «Ертіс жўлдыздары» халыќаралыќ жарысына жјне Шымкентте ўйымдастырылатын Ќазаќстан чемпионатына ќызу дайындалуда. Кїніне 2 мјрте жаттыєу, сонымен ќатар, мектептегі сабаќтарына їзбей ќатысу. Бўл – жас спортшыныѕ кїнделікті «бўлжымайтын кестесі». «Ќызымныѕ кґркем гимнастикаєа деген ынтасы зор болєаны соншалыќ, жыл он екі ай демалыссыз жаттыєады», - дейді јкесі М.Смаєўлов. Суретті тїсірген – Тґлеген Нўрєазы.

Даласында дархан ќазаќ халќымныѕ, Сыѕєырлайды тау жаѕєыртып кїні-тїн, Ќаламўштыѕ тамырына жайылып, Еркіндікті жырлайтўєын азат їн!

Айдананыѕ баєындырєан белестері: * Ќазаќстан Республикасы біріншілігініѕ жїлдегері, 2010-2012 жж; * Кґркем гимнастикадан ЌР кубогыныѕ жїлдегері, 2012 ж; * Еліміз бойынша оќушылар арасындаєы V жазєы спартакиаданыѕ жїлдегері, 2012 ж; * Жалпыресейлік халыќаралыќ турнирініѕ жїлдегері, Владимир ќаласы, 2010 ж; * Мјскеу ќаласында ґткен «Русские матрешки» халыќаралыќ турнирініѕ ІІІ орын иегері, 2011 ж; * Италияда ґткен халыќаралыќ турнирдіѕ (30 ќатысушы арасында) 13-ші орын иегері, 2011 ж; * Белоруссияныѕ Минск ќаласында ґткен халыќаралыќ турнирдіѕ ІІ орын (шыєыршыќ, ўршыќ) жјне ІІІ орын (доп) иегері, 2012 ж. - Айдана, јлемдік додаларда ел намысын ќорєап жїрген сымдай тартылєан сўлу гимнастшылардыѕ ќайсысына ќарап бой тїзейсіѕ? - Ґз басым, дїниежїзін дїр сілкіндіріп, Ќазаќ елініѕ атын јлемге јйгілеген Евгения Канаева, Јлия Жїсіпова, Дария Дмитриева сынды спортшыларєа еліктеймін. Јлия Жїсіповадай болуды армандаймын! - Кґркем гимнастиканы таѕдауыѕа не себеп болды? Јлдекім баєыт сілтеді ме? - Мен – кґпбалалы отбасынан шыќќанмын. Јкем Марат пен анам Ырыскїл бјрімізді јсемдік пен сўлулыќќа баулуда. Жанўямызда барлыєы спортпен шўєылданады. Мјселен, аєам Абай муай-тай кїресімен айналысады. Меніѕ ойымша, гимнастика – адамныѕ тїр-сипатын, ішкі жан дїниесі сўлулыєын жеткізе алатын спорт тїрі. Бўл сиќырлы јлемге мен 4 жасымда келген болатынмын. - Кїнделікті сабаќ пен спортты ўштастыру ќиын емес пе? - Жаттыќтырушыларым мен ата-анам мені еѕбекќорлыќ пен темірдей тјртіпке баєынуєа тјрбиеледі. Сондыќтан, кїн сайын жаттыєуєа їздіксіз

барып, сабаќќа ќатысуым ешќандай ќиыншылыќ тудырмайды. Сабаќ їлгерімім жаќсы. Алгебра мен аєылшын тілі пјндерін ўнатамын.

Елена БЕЛУС, Айдананыѕ жаттыќтырушысы: - Айдананы жаттыќтырып жїргеніме біршама уаќыт ґтті. Бўєан дейін ол жоєары деѕгейдегі жаттыќтырушы Альбина Мыльниковамен жўмыс істеген. Бўл уаќыт аралыєында жас спортшы ґзін табанды жјне талапќа баєынатын шјкірт ретінде кґрсете білді. Ќарапайым, тјрбиелі, еѕбекќор... Бір сґзбен айтќанда, Айдананыѕ бойында наєыз спортшыєа тјн ќасиеттер бар. Бїгінгі кїнге дейін жеткен жетістіктері аз емес. Мјселен, биыл ЌР чемпионатында, ел кубогы жарысында жїлдегер атанды. Болашаєынан зор їміт кїтемін.

- Ќарап отырсаќ, бірге жаттыєатындардыѕ арасында ќазаќ балаларыныѕ саны аздау екен...

- Иј, тым аз. Оныѕ себебін біле алмадым. Мені јкем гимнастика залына жетектеп јкелмесе, кім біледі, мїмкін, ешќандай спортпен айналыспас та едім. - Арманыѕ не? - Арманым – Олимпиада чемпионы атану. Бўл мўратыма жету їшін барымды салып Марат СМАЄЎЛОВ, Айдананыѕ јкесі: дайындалудамын. - Жўбайым Ырысгїл екеуміз - алты бала тјрбиелеп отырєан баќытты ата-анамыз. Балаларымыздыѕ бјрі спортќа жаќын. Оларды кішкентай кездінен спортќа баулыдым. «Меніѕ Байќаєанымыздай, Айдана ќызым да Јлиядай болса екен» деген маќсатпен жарыстарєа жанын салып дайындалып, Айдананы 4 жасында кґркем гимнастикамен ќай сайыста болсын бар ынтатаныстырдым. Сол кезде ќызым «Јке, мен жігерімен ґнер кґрсетуге талпынады. гимнастшы боламын» деп кесіп айтты. Баламныѕ бетін бўрмай, жаттыєуєа апарып отырдым. Бїгінде Сондыќтан, біз талапты ќыздыѕ еѕбегі ќызымныѕ отбасымызды єана емес, барша жемісін беріп, баєы жанып, дїбірлі ќазаќстандыќтарды ќуантып отырєанына ризамын. додаларда озып шыєарына сенеміз.

Сўхбаттасќан Аќмарал ЕСІМХАНОВА.

7


САРЫАРЌА САМАЛЫ

25 ќыркїйек, cейсенбі, 2012 жыл

ЎЛ Ы Д АН -Є И БР АТ

ШЫ ЌЫЗДАР БЎРЫ

Сыр бґлісе аламыз ба? Ќыздар, сыр бґлісе аласыѕдар ма? Психолог мамандардыѕ айтуынша, сыр - бґлісу адам денсаулыєына айтарлыќтай пайдалы. Ґйткені, ішіѕізде жиналып ќалєан шер мен мўѕныѕ зияны кґп. Сондыќтан, оны жаќындарыѕызєа айтќан жґн. Алайда, оныѕ да ґз јдебі бар. Бўл сыр јдептерін саќтау їшін «Ќыздар бўрышы» айдарындаєы мына кеѕестерге назар салыѕдар.

Анамен сырласу Ќыздар їшін сырєа берік жан – оныѕ анасы екені белгілі. Ол ќызыныѕ сырын ґзгеге ашпай, ќўпия кїйінде ўстайды. Біраќ, біз бјріміз сыр бґлісуге наєыз лайыќ жан ретінде ана деп тїсіне бермейміз. Біріміз анамыздан ештеѕе жасырмастан аєымыздан жарылсаќ, енді біріміз ана алдында тўйыќталып оєан сыр ашудан ќашќаќтаймыз. Дегенмен, «анамнан ештеѕе жасыра алмаушы ем» деп бјрін жайып салуєа да болмайды. Анаѕа ґзіѕіздіѕ басыѕнан ґтіп жатќан жаєдайларды айтамын деп, бўєан себепші жандардыѕ сырын ашып ќоюдан абай бол. Сырлас кґретін ќўрбыѕныѕ жеке јѕгімелерін жария етіп ќоймаѕыз. Ал жїрегіѕізден орын алмаќ боп жїрген «серілер» жайында жасырмаєаныѕ дўрыс.

Ќўрбымен сырласу Ќыздардыѕ арасында ќўрбысына сыр тарќатпайтын жан сирек шыєар, сірј. Ќўрбысына шынын да, мўѕын да айтатын ќыздардыѕ кґптігі секілді, сырєа беріктік танытпай, керісінше ќўпиясын жария ќылатын сјттер де аз емес. Сондыќтан, сыр айтпас бўрын ойланып ал. Ќўрбыѕа анаѕ мен жеѕгеѕнен жасырып ќалєан бар ќўпияѕызды жария ете аласыѕ. Еѕ жаќын жандарыѕнан жасырєан жан сырыѕды досыѕ єана тїсінуі мїмкін.

Аєамен немесе јкемен сырласу Аєаѕмен не јкеѕмен сырласып отырып, махаббат мјселесін ќозєама. Себебі, сен олар їшін бала сияќты кґрінесіѕ. Јѕгіме-дїкен ќўрєанда аєаѕыздыѕ ґзінен сыр сўра. Ал јкемен сырласу ќазаќ ќыздарында сирек кездеседі. Јкелер кґбіне ауызша тїсіндіргеннен, ќабаќпен сыр ашќанды жґн кґреді. Сондыќтан, јкеѕніѕ айтпаєын ќабаєына ќарап білгеніѕ абзал.

Ґзіѕмен-ґзіѕ сырласу Егер жаныѕды ўєар жанныѕ жоєына кґзіѕ жетсе, ґзіѕменґзіѕ сырлас. Бўл - јбестік емес. Кїнделік жазуєа болады.

8

Сырласыѕ «Айналайын».

ѕ і т в о з е у Ј р а т Мўх туєанына – 115 жыл Ќазаќтыѕ заѕєар жазушысы, кґркем сґздіѕ асќан шебері Мўхтар Јуезов ґзініѕ балалыќ шаєы туралы: «Меніѕ баєыма ертекші Баймаєамбет ўзаќ ґмір сїрді. Жасымда оны кґп тыѕдадым. Бір єажабы, ол Абай аузынан естігендерін ўмытпаєан еді. Соныѕ бјрі маєан ауадай сіѕіп, кґѕіліме ўнайды, » - деп жазєан. Жазушыныѕ јкесі Омархан Абай ауылынан іргелес орналасса, атасы Јуез ўлы аќынныѕ ґлеѕдерін сїйіп оќыєан. Атасы мен јжесі Дінјсіл алты жасар немересіне Абай ґлеѕдерін жаттатќызып отырєан. Жазушыныѕ аєасы Ахмет Јуезов «Жас Мўхтар» атты естелік кітабында: «...Јйгерім апамныѕ ауылынан оралєан атамныѕ ќабаєы ќатулы, «ућ» десе, ќайєы мен жалын атады лапылдап... Атам сонау Ќараќўдыќтан шыќќан ќарадан кґз алмай тўр. Кемсеѕдейді. «Абайдан айырылдыќ!» деп, атты кісі ауылєа аѕырай келді. Аќынныѕ ґлімі мен атамныѕ толєанысы Мўхтарєа ой тастады. Оны сол кездегі бала Мўхтардыѕ отты кґзінен кґрдім», - дейді. Ата-јже тјрбиесініѕ арќасында ел арасында тараєан ќисса, аѕыз, ґлеѕ жырларды жаттап ґскен Мўхтардыѕ јдебиетке деген ќўмарлыєы ерте оянды. Ол 1897 жылдыѕ 28-ші ќыркїйегінде Шыєыс Ќазаќстан облысыныѕ Абай ауданында туєан. Алєашќыда 1908 жылы Хазірет медресесінде оќып, одан кейін орыс мектебініѕ дайындыќ курсына ауысады. Семей ќалалыќ бес кластыќ орыс училищесіне оќуєа тїсіп, соѕєы класында оќып жїргенде «Дауыл» атты алєашќы шыєармасын жазады. Училищені 1915 жылы аяќтап, Семей ќалалыќ мўєалімдер семинариясына тїседі. Онда оќып жїріп «Жолсыз жаза» дастаныныѕ негізінде «Еѕлік–Кебек» пьесасын жазып, оны 1917 жылы маусым айында Ойќўдыќ деген жерде сахнаєа шыєарады. Сол жылдан бастап жазушы «Абай» журналы арќылы таныла бастайды. Журналды Мўхтар Јуезов пен Жїсіпбек Аймауытов шыєарып тўрады. Оныѕ прозадаєы алєашќы туындылары – «Ќорєансыздыѕ кїні», «Оќыєан азамат»,

«Ќыр суреті», «Ќыр јѕгімелері», «Їйлену», «Барымта», «Ќаралы сўлу» жјне таєы басќа еѕбектері «Сана», «Абай», «Ќызыл Ќазаќстан» журналдары мен Семей облыстыќ «Ќазаќ тілі» газетінде «Арєын», «Жаяу сал», «Ќоѕыр», «Айєаќ» деген бїркеншік аттармен жарияланып тўрды. М.Јуезов бар єўмырын ўлы ойшыл аќын Абайдыѕ ґмірі мен шыєармашылыєын зерттеуге арнады. Ол ХІХ єасырдыѕ екінші жартысындаєы ќазаќ елініѕ тўрмыс-тіршілігін жан-жаќты суреттейтін «Абай жолы» роман-эпопеясын жазды. Бўл туынды - Мўхтар Јуезовтыѕ јйгілі шыєармасы - јлем јдебиетіне кґркемдік ќуат јкелген їздік шыєарма. Јуезов ґзініѕ роман-эпопеясында ќазаќ халќын, оныѕ ўлттыќ дјстїрін барлыќ ќырынан жан-жаќты ашып кґрсетті. Јуезовтыѕ «Абай жолы» јлемдік деѕгейде: «ХХ єасырдаєы еѕ їздік шыєармалардыѕ бірі» (Луи Арагон) деген жоєары баєа алды. Туынды ќазаќ халќын, ќала берді, бїкіл тїркі јлемін дїние жїзіне јйгілеткен ўлы шыєарма ретінде танылды. Онда ќазаќ халќыныѕ этнографиялыќ, діни, жалпы

мјдени-танымдыќ дјстїрлері: жаз жайлауєа кґшу, ќўдалыќќа бару мен той жасау, кісі ґлімі мен аза тўту, ас беру, жўт, болыс сайлауы, дауєа билік айту, аѕ аулау мен табиєат кґріністері орын алєан. Роман-эпопеяныѕ танымдыќ мјнімен бірге ўлттыќ јдебиет пен мјдениетті, ана тіліміздіѕ ќасиетін паш етудегі рґлі зор. М.Јуезов драматургия саласында да кґп еѕбек еткен. Халыќ ауыз јдебиетінде, фольклорда сипаты жаєынан драматургияєа жаќын нўсќалар кґп. Батырлар жырында толєаулар мол. ХХ єасырєа дейін ќазаќтыѕ халыќ јдебиетінде драматургияєа ґзек болатын мол ќазына жиналды. Осы байлыќты игерген ќаламгер – Јуезов болды. Ќазаќ тўрмысындаєы сауыќ тїрлері, ќыз ўзату салтанаты, алтыбаќан ойындары тўѕєыш рет драмаєа енгізілді. Бїгінде ќазаќ јдебиетіне салєан сара жол салєан жазушыныѕ атында Алматы ќаласында Јдебиет жјне ґнер институты, ќазаќ мемлекеттік академиялыќ драма театры жјне ўлы Мўрат Јуезов еѕбек ететін ќор бар.

«Айналайын».

Жазушыдан ќалєан наќыл сґздер Адам ґзініѕ жанын ўсаќ уайым, болымсыз ќам-ќаракет дертімен былєанудан саќтауы керек. *** Дїниеде, тарихта ер елден артыќ ел бар ма?! Ер жолымен ґткен елдердіѕ тарихынан сўлу тарих бар ма?! Елін «ел екен» дегізіп ґткен ўлдарєа ґлім бар ма, сірј да?! Елдіѕ белін кґтеретін ер ўл туєан аталыќ пен аналыќ ќандай баќытты! Ер серігі болєан жар жарастыќ ќандай сўлу! Ќорлыќ ґмірге кґнгенше, ќадырлы ґлім таѕдармын дейтін жас жалын ќандай биік маєыналы! ***

Ей, ќазаќ, мешел болып ќаламын демесеѕ, таєылымыѕды, бесігіѕді тїзе. *** Бўл дјуірде ґз тілін, јдебиетін білмеген, ќадірлемеген адам толыќ мјнді зиялы емес деуге де болады. Себебі, ол ќандайлыќ мамандыќ білімі болса да, рухани ой тјрбиесінде сыѕар жаќ азамат болады. *** Ўлттыѕ тілі — сол ўлттыѕ жаны, жан-дїниесі. Ол жїректі соќтыртып тўрєан ќан тамыры сияќты. Егерде ќан тамыры жабылып ќалса, жїрек те соєуын тоќтатпай ма?

Шыныќсаѕ, шымыр боласыѕ Таѕертеѕгілік гимнастика ўйќыдан кейін аєзаныѕ жўмыс ќабілетін ќалпына келтіруді тездетеді. Бўл жаттыєулар ішкі органдардыѕ жўмысын жаќсартып, ґзін сергек сезінген адамныѕ еѕбекке деген ынтасын арттырады. Сондыќтан, балалар, таѕертеѕгілік жаттыєуларды кїнбе кїн жасауды ўмытпаѕдар. Назарларыѕа бірнеше жаттыєу тїрлерін ўсынамыз. Ќол жјне иыќќа арналєан жаттыєулар: * еркін созылєан екі ќолды жўдырыќ тїйілген кїйі ию жјне ќайтадан жазу; * осы ќалыпта тўрып иыќты айналдыра ќозєау; * ќолды иыќќа ќарай иген кїйде айналдыра ќозєау; * тїзу тўрєан ќолды айналдыру; * ќолды бір иіп, бір жазып, серпінді ќимыл жасау;

* ќолды жоєары кґтеріп тўрып тґмен тїсіру, керісінше ќайталау; ќолды тїзу ўстап, алєа, жоєары, тґмен т.б. тїрлі баєыттарєа созу. Мўндай ќозєалыстарды барлыќ баєытта орындаєан жґн; Дене тўлєасына арналєан жаттыєулар: * денені екі жаќќа кезек-кезек бўру; * оѕ мен солєа кезек-кезек иілу; * алєа иілу (ќолды еденге жеткізу керек);

* екі аяќќа кезек-кезек иілу; * денені мыќын арќылы ырєай ќозєау.


САРЫАРЌА САМАЛЫ 25 ќыркїйек, сейсенбі, 2012 жыл

ЈЛЕУМЕТ

9

www.saryarka-samaly.kz

Жалпыєа Ортаќ Еѕбек Ќоєамы

ЌАЗАЌСТАННЫЅ ЈЛЕУМЕТТІК ЖАЅЄЫРТЫЛУЫ: ТЎРАЌТЫЛЫЌ ПЕН ДАМУ ВЕКТОРЫ Ќазаќстанныѕ јлемдік экономикалардыѕ бјсекеге ќабілеттілігініѕ жыл сайынєы рейтингінде 72-ден 51-ші орынєа жоєарыєа ќарќынды секірісі, сарапшылардыѕ пайымынша, ќисынды жјне болжамды болып табылады. Бўл прогресс јлемдік жетекші экономистер атап ґткендей, Ќазаќстан ќызметініѕ бірден бірнеше салаларда жаќсарєандыєыныѕ заѕды нјтижесі. Јлем елдерініѕ бјсекеге ќабілеттілік рейтингін белгілейтін Бїкілјлемдік экономикалыќ форумныѕ пікірінше, макроэкономикалыќ тўраќтылыќ біздіѕ еліміздіѕ басты артыќшылыєы болып табылады. Парламенттіѕ V шаќырылєан ІІ сессиясыныѕ ашылуында 3 ќыркїйекте сґйлеген сґзінде Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті Н.Ј.Назарбаев «Ќазаќстандыќтар мен алєа ќойєан јлеуметтік жаѕєырту міндетін кґтеріѕкі сезіммен ќабыл алды. Біздіѕ ќоєам јлеуметтік дамудыѕ айќын баєдарына ие болды. Ол Жалпыєа Ортаќ Еѕбек Ќоєамы» деп атап кґрсетті. Ќазаќстан їшін јлеуметтік жаѕєырту саясаты басымдыќќа ие, оныѕ ќарќынды жїзеге асуыныѕ лейтмотиві іс жїзінде Мемлекет басшысыныѕ јрбір Жолдауында кґрініс табады. Јлеуметтік саланы одан јрі дамыту жґніндегі айќын баєдарлар 2012 жылєы Жолдауда да белгіленген. Тјуелсіз Ќазаќстанныѕ табысты жјне ырєаќты јлеуметтік-экономикалыќ дамуы осындай кґзќарастыѕ заѕды нјтижесіне айналды. Јлеуметтік оптимизмніѕ жаѕєыру їстіндегі ќоєамныѕ ќуатына айналатынын јлемдік тјжірибе кґрсетіп отыр. Біздіѕ еліміз дамуыныѕ жоєары кґрсеткіштері мемлекет пен ќоєам ќызметініѕ іс жїзінде барлыќ салаларын жетілдіру осы ќорытындыны растай тїсуде. Бїгінде Ќазаќстан јлеуметтік оптимизм елініѕ кґрнекі їлгісі болып табылады. Елдіѕ экономикадаєы, білім берудегі, денсаулыќ саќтаудаєы, јлеуметтік ќамсыздандыру саласындаєы екі онжылдыќта ќол жеткізген жетістіктері сарапшылар мен тар ауќымды мамандар їшін єана емес, былай да кґзге ўрып тўр. Бїгінде сарапшылар арасында «Жалпыєа ортаќ жайма-шуаќ» мемлекеттен «наќты мїмкіндіктер мемлекетіне» кґшу мјселесі ќызу талќылануда. Бірќатар ќазіргі заманєы социологтар мен экономистер ґркениетті ќозєалыс векторы Welfare State жјне Enabling State-ден бастау алады дегенді айтуда. Ќазаќстан Шыєыс пен Батыстыѕ артыќшылыќтары, кеѕ ауќымды макроґѕірлік кооперация мен жаћандыќ ыќпалдастыќ їйлесім табатын ґзініѕ јлеуметтік-экономикалыќ жаѕєырту моделін їлкен ќарќынмен жїзеге асыруда. Ќазіргі уаќытта, јлемдік экономика дамуыныѕ ќазіргі заманєы тенденцияларын, сол сияќты жеке алєандаєы экономикалыќ ќуатты жјне јлеуметтік жетілген мемлекеттерді ескере отырып, јлемніѕ бїкіл прогресшіл ќоєамдастыєы ХХІ єасырдаєы јлеуметтік мемлекетті ќарќынды дамытуєа ўмтылуда. Бўл ретте тыйымсыз, јсіре тўтыну мен јлеуметтік масылдыќтан бас тарту басты шарт болып отыр. Айтќандай, таяуда ґткен АЌШ-тыѕ Демократиялыќ партиясыныѕ ўлттыќ съезінде осы партиядан президенттікке кандидаттыќќа ўсынылєан Барак Обама экономиканыѕ наќты секторын кїшейту мен ќоєамдаєы еѕбекке деген ќўрметті ќарымќатынасты саќтауды АЌШ дамуыныѕ негізгі векторлары ретінде атаєанын да атап кґрсету ќажет. АЌШ бїгінде ќуатты ґндіріс пен адам еѕбегіне ешќандай балама жоќ екенін мойындап, ґз елініѕ экономикалыќ ґрлеуі мен бјсекеге ќабілеттіліктіѕ кґшбасшы позициясына ќайта оралуын дјл осыдан кґреді. Јзірге Ќўрама Штаттар осынау базистік ќондырєыларды ескере отырып дамудыѕ жаѕа орамына дайындалып жатќанда, Ќазаќстан бўл баєытта алда болып шыќты. Ќазаќстан Президенті Н.Назарбаев еѕбек адамыныѕ рґлі мен мјртебесін арттыру ќажеттігі туралы осыдан їш ай бўрын айтќан болатын. Бїгінде Ќазаќстанда наќты секторєа баєдар ўстана отырып, экономиканы дамыту ќарќынды жїруде, индустриялыќ-инновациялыќ

даму баєдарламасы жїзеге асырылуда. Жаћандыќ экономикалыќ тўраќсыздыќ жаєдайында мемлекет мїмкіндігі мен јлеуметтік кїтулер арасында тепе-теѕдік ќажет. Ќазіргі заманєы јлеуметтік шындыќта мемлекет «жаймашуаќ» јлемге апаратын абсолютті жолсерік

Дерек пен дјйек Ќазаќстанда 2012 жылдыѕ бірінші жартыжылдыєында ІЖҐ 12,4 триллион теѕгені ќўрады. болып табылмайды. Ол жаєдайлар жасауєа «кґмектесуі» керек. Ал олар жїзеге аса ма, јлде жоќ па – ол енді адамныѕ ґзініѕ жауапкершілік саласына жатады. Ќазаќстан Республикасында дјл осындай тўжырымдама жїзеге асырылуда, ґз сґздерінде Мемлекет басшысы дјл осыларды атап кґрсетеді. Мемлекет басшысыныѕ «Ќазаќстанныѕ јлеуметтік жаѕєыртылуы: Жалпыєа Ортаќ Еѕбек Ќоєамына ќарай 20 ќадам» атты елде жјне јлемде орасан зор їнќатулар туєызєан маќаласы јлеуметтік саясатты осылайша тїсінудіѕ іргелі импульсіне айналды. Екі ай ґтпестен Интернеттегі іздестіру жїйелері 8 миллион сілтеме келтірді! Јсіресе, маќала сарапшылыќ ќоєамдастыќта їлкен ќызыєушылыќ тудырды. Ол јлеуметтік таќырып бойынша жаѕа зерттеулер жїргізуге ынталандырушы ќызмет атќарды. Алєашќы зерттеулерді їстіміздегі жылы Ќазаќстан Республикасы Президенті Јкімшілігі Басшысыныѕ орынбасары Баєлан Майлыбаевтыѕ тґраєалыєымен ќўрылєан Ќоєамдыќ келісім жјне јлеуметтік жаѕєырту саласындаєы сарапшылыќ кеѕес мїшелері жїргізді. Ќўрамына белгілі сарапшылар, ќоєам ќайраткерлері мен меморгандар ґкілдері кіретін сарапшылыќ кеѕес сындарлы їнќатысу алаѕќайы ретінде кґкейкесті талдамаларды жинаќтауєа назар аударады. Сарапшылар Ќазаќстанныѕ ТМД елдерімен жјне јлемніѕ ґзге елдерімен салыстырєандаєы јлеуметтік кґрсеткіштеріне талдау жасады. Мўндай кґзќарас Ќазаќстанныѕ Еуразия ґѕіріндегі жјне јлемдегі јлеуметтік мемлекет ретіндегі орнын кґрнекі тїрде айќындауєа жаєдай жасады.

Сарапшылар бірнеше таќырыптыќ блоктар кґрсеткіштерін ќарастырды: экономиканыѕ ґсуі: ІЖҐ динамикасы; халыќаралыќ рейтингтерге ќатысу; ауыл шаруашылыєыныѕ дамуы; ќўрылыс динамикасы; кедейшілік пен жўмыссыздыќты еѕсеру; еѕбекаќыныѕ ґсуі; білім беру жїйесініѕ дамуы; зейнетаќымен ќамтамасыз ету жїйесініѕ дамуы.

Ќазаќстан экономикасыныѕ ІЖҐ динамикасы ІЖҐ-ніѕ 10 жыл ішіндегі ґсуі ішкі жалпы ґнім динамикасы елдіѕ табысты дамуын баєалауда шешуші маѕызєа ие. Соѕєы 10 жылда экономика кґлемі жјне сонымен бірге Ќазаќстан тўрєындарыныѕ јлауќаты 2 еседен астамєа артты. Егер 2000 жылы республикада ІЖҐ 2 600 млрд. теѕгені ќўраса, 2011 жылы ол 6 200 млрд. теѕгені, (2000 жылєы баєамен) ќўрап, 138% - єа ўлєайды. ІЖҐ ґсімі бойынша Ќазаќстан он жылда тек 60%-ы єана болєан Украина. Ресей – 66%, Ґзбекстан – 111% сияќты елдерден алда тўр. Ќазаќстанныѕ жјне ТМД елдерініѕ 2011 жылєы ІЖҐ-сі

Ќазаќстанныѕ даєдарыстан кейінгі дамуы ґзіне назар аудартады. Ќазаќстан даєдарысты еѕсере отырып, ґсу жолына шыќты. 2011 жылы Ќазаќстанда ІЖҐ 186,1 млрд. АЌШ долларын ќўрады. 2010 жылмен салыстырєанда ґсім 7,5%ды ќўрады. ІЖҐ кґлемі бойынша Ќазаќстан ТМД-ныѕ Украина, Јзірбайжан, Белорусь, Ґзбекстан, таєы басќа елдерінен алда тўр. Украина халќы 45,5 миллион адамды ќўрап, Ќазаќстанєа ќараєанда 2,7 есе дерлік кґп болєанына ќарамастан, Ќазаќстан ІЖҐ-сі Украина ІЖҐ-сі (165млрд.) кґлемінен асып тїсті.

ІЖҐ-ніѕ жан басына шаќќанда ґсуі Жан басына шаќќандаєы ІЖҐ статистикада шешуші кґрсеткіштердіѕ бірі болып табылады. Бўл кґрсеткіш бойынша Ќазаќстан ТМД-ныѕ бїкіл елдерінен (Ресейден басќа) алда тўр. 2011 жылы Ќазаќстанда ІЖҐ тўрєындар басына шаќќанда 11,2 мыѕ долларды ќўрады (2010 жылмен салыстырєанда ґсім 25%). Ќазаќстанда жан басына шаќќандаєы ІЖҐ Украинаєа ќараєанда 3,2 есе кґп жјне Ґзбекстанєа ќараєанда 7,4 есе кґп. Сонымен бірге, Ќазаќстан мен ТМД бойынша орташа кґрсеткіш арасындаєы айырма азаймай, керісінше ўлєая тїсуде. Еуропа аясындаєы Ќазаќстан ІЖҐ-сі Ќазаќстан ІЖҐ-сініѕ сенімді ґсуі тек ТМД елдері деѕгейінде єана емес, сонымен бірге, Еуропа одаєы елдері мен бїтіндей алєанда Еуропа деѕгейінде де кґзге ўрып тўр. Халыќаралыќ валюта ќорыныѕ мјліметтеріне ќараєанда, 2011 жылы Ќазаќстан ІЖҐ-сініѕ 7,5 пайыз ќўрады. Бїкіл Еуропа елдері ішінде бўл кґш бастаушы орын. Мјселен, Германия 2011 жылы – 2,7%, Франция – 1,7%, Италия небары 0,6% ґсімге ќол жеткізді. Ал Грекияда ІЖҐ ќўлдырады жјне бірден 5%-єа ќўлады. Адам дамуыныѕ индексі Адам дамуы туралы баяндама БЎЎ Даму баєдарламасымен 1990 жылдан бері жыл сайын жарияланып келеді. Баяндамада даму дегеніміз – ол басты тўрєыда адамдар мїмкіндігін ўлєайтуєа баєытталєан їдеріс деп атап кґрсетілген. Адам дамуыныѕ индексі (АДИ) ІЖҐ индексіне халыќаралыќ мойындалєан балама болып табылады. АДИ экономикалыќ ґсім єана емес, адамдар мен олардыѕ ґмірлері де елдер дамуын баєалаудыѕ басты критерийлері болуы керектігін кґрсету їшін јзірленген. Адам дамуы бойынша жыл сайынєы есептерде јлеуметтік ќамсыздандыру жїйесі дамыєан елдер бірінші орынєа шыєады. АДИ елдер жетістіктерін бірќатар аспектілер бойынша ґлшейді: Ўзаќ жјне жаќсы денсаулыќтаєы ґмір, білім, білім берудіѕ ўзаќтыєы, жан басына шыќќандаєы ІЖҐ, лайыќты ґмір деѕгейі. Адам дамуы туралы БЎЎДБ-ныѕ 2011 жылєы «Тўраќты даму жјне мїмкіндіктер теѕдігі: барша їшін де жаќсы болашаќ» атты баяндамасында Адам дамуы индексі бойынша 187 елдіѕ рейтингі келтірілген. Ќазаќстанда АДИ 0,745-ке теѕ, оны адамныѕ даму деѕгейі жоєары елдер тобына ќосады. 15 жылдаєы тенденция мынандай: 1995-тен 2011 жылєа дейін Ќазаќстанда АДИ 0,636-дан 0,745-ке дейін немесе 17%-єа (яєни жыл сайынєы ґсім шамамен 1%) ґсті. Бўл біріншіден, Ќазаќстанда јлеуметтік саланыѕ тўраќты дамыєанын, екіншіден, Ќазаќстанныѕ АДИ бойынша рейтингініѕ біртіндеп тўраќты ґскенін кґрсетеді. Ќазаќстанмен бірге ТМД елдері ішінен адам дамуыныѕ деѕг��йі жоєары елдер тобына Белорусь, Ресей, сол сияќты Грузия енді. Ќазаќстанныѕ АДИ-де жеткізген маѕызы Бразилияныѕ (0,718), Тїркияныѕ (0,669), Иорданияныѕ (0,698) жјне Ќытайдыѕ (0,687) кґрсеткіштерінен асып тїседі. Баќыттыѕ халыќаралыќ индексі Баќыттыѕ халыќаралыќ индексі (БХИ) адамдардыѕ јл-ауќаты мен ќоршаєан орта

жаєдайын бейнелейтін индекстен тўрады. Оны 2006 жылы News Economics Foundation ўсынєан. Индекстіѕ басты маќсаты – жан басына шыќќандаєы ІЖҐ-ні есепке алмастан, ўлттыѕ јл-ауќатын бейнелеу. Бўл индексте адамдардыѕ кґбініѕ тїпкі маќсаты бірінші кезекте баєытты жјне дені сау болу керек деген басты шарт рет алынады. БХИ адамдардыѕ кґбі ўзаќ жјне толыќќанды ґмір сїргілері келеді, ал елдер ќолда бар ресурстарды ойлы пайдаланып, ќоршаєан ортаєа нўќсан келтірмей, ґз азаматтарыныѕ јл-ауќатын барынша жаќсартуєа ќол жеткізу їшін мїмкіндіктердіѕ бјрін жасауєа ўмтылады деген жалпыєа бірдей ќаєидаттарєа негізделеді. Баќыттыѕ халыќаралыќ индексі їш кґрсеткіш негізіне есептеледі: - Адамдардыѕ ґз ґміріне ќанаєаттануы, - Ґмірдіѕ кїтілетін ўзаќтыєы, - «экологиялыќ іздер» (адамныѕ табиєатќа ыќпалы). АДИ мен БХИ ІЖҐ индексіне ќатысты толыќтырушы функцияны атќарады. Егер 2006 жјне 2009 жылдардаєы БХИ зерттеулерін салыстырсаќ, онда осы кезеѕ ішінде Ќазаќстанныѕ 34 пункте жоєары кґтерілгенін атап ґту ќажет. БХИ бойынша республика Чехиямен (38,3) жјне Украинамен (38,1) бір топта тўр жјне Латвияны, Ресейді, Белорусьті жјне Данияны, АЌШ-ты, Люксембургті жјне БАЈ-ні басып озды. Бўл индексте Ќазаќстан он динамикаєа ие.

Аграрлыќ серпіліc Ґндіріс саласы ішінен бірінші кезекте ауыл шаруашылыєындаєы табыстарды атап ґту ќажет 2011 жылы Ќазаќстанда 2,26 трлн. теѕгенін ауыл шаруашылыќ ґнімдері шыєарылды, ол 2010 жылєа ќараєанда 26,7%-єа кґп. ТМД елдері ішінде ауыл шаруашылыќ ґнімі ґндірісініѕ ґсуі бойынша біздіѕ еліміз бірінші орын алды. Ресейде 2011 жылы ґсім 22%, ал Белорусь пен Ґзбекстанда тек – 6,6%, Молдовада 4,6% єана болды. Ќазаќстанныѕ аграрлыќ секторыныѕ зор јлеуетін ескере отырып, одан јрі де отандыќ ауыл шаруашылыќ ґнімдері ґндірісініѕ ўлєаятындыєын кїту ќажет.

Ќазаќстан мен ТМД-даєы зейнетаќылар: мґлшері жјне динамикасы Ќазаќстан јлеуметтік баєдарланєан мемлекет ретінде халыќты зейнетаќымен ќамтамасыз етуде белсенді, тјжірибе кґрсетіп отырєандай, мейлінше тиімді шаралар ќабылдауда. 2011 жылы еѕ тґменгі зейнетаќы мґлшері (доллармен) Ќазаќстанда 163-ті, орташа зейнетаќы мґлшері 244-ті ќўрады. Бўл ТМД-даєы кґш бастаушы позиция. Салыстыру їшін: Јзірбайжанда еѕ тґменгі зейнетаќы – 108, орташа – 184, Белорусьте – 64 жјне 132, Ґзбекстанда – 32 жјне 82. Егер Ќазаќстандаєы јлеуметтік ќамсыздандыруды дамыту динамикасына зер салсаќ, оныѕ їнемі тўраќты ґсіп отырєанын атап ґтуге болады. 2007-2011 жылдар ішінде зейнетаќы тґлемдерініѕ еѕ тґменгі мґлшерініѕ динамикасы (доллармен) Ќазаќстанда былайша болды: 2007 жыл – 85, 2008 жыл – 106, 2009 жыл – 140 жјне 2011 жыл (атап ґтілгендей) – 163. Зейнетаќы тґлемдерініѕ мўндай динамикасы Ќазаќстанныѕ ТМД-ныѕ бїкіл елдері ішінде кґш бастаушы позицияны иеленуіне жаєдай жасады. Мјселен, Ресейде 2077 жылы еѕ тґменгі зейнетаќы (доллармен) 64-ті, 2009 жылы 94-ті ќўрады. Белорусьте даєдарыс жылдарында тіпті, еѕ тґменгі зейнетаќыныѕ тґмендеуі орын алды: 2007 жылы – 72, ал 2011 жылы – 64. Осы жылдар ішінде Тјжікстанда еѕ тґменгі зейнетаќы болды – 2007 жылы – 6, 2011 – 17. www.egemen.kz

«ЌазАгроЌаржы» АЌ еліміз бойынша жалпы сыйымдылыєы 70 мыѕ тоннадан асатын тїрлі типтегі алты астыќ ќамбасыныѕ ќўрылысы мен жаѕєыртылуына ќаржы салмаќ.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

10

ИМАНДЫЛЫЌ

25 ќыркїйек, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

К

ґптеген адамдар дінді тек мешіттегілер єана ўстанып, солар єана уаєыздауєа тиіс, жалпы, дін мјселесі солардыѕ єана ісі деп ойлайтын сияќты. Сонымен ќатар, ґлім-жітім кезінде еске тїсетін молдалар мен зейнеткерлікке шыєып, не істерін білмей, екі ќолы алдына сыймаєан ќарттар єана мешітке баруєа тиіс, ал біз солардыѕ жасына жеткен кезімізде не боларын кґре жатармыз деп ґткен кезеѕнен ќалєан ќасаѕ тїсініктен јлі де толыќ арылып болмаєан адамдар да жеткілікті. Кґзі ашыќ, кґкірегі ояу, озыќ ойлы, білімді, мјдениетті, бір сґзбен айтќанда, кейінгі буынєа їлгі деп жїрген жандардыѕ кґбі намаз оќып, ораза ўстауды былай ќойєанда мешітке келіп тўрулары да кґѕіл кґншітпейтіні жанєа батады. Адами негізгі міндеттерін ўмытпай, Ќўдайєа адал ќўл бола білгендерді санасы тґмен, ґресіз, ќараѕєы ќылып кґрсеткен кешегі кер заманныѕ аќиќатќа жаќќан кїйесі јлі кїнге дейін толыќ ґшпей келеді. Сондыќтан да, Абайдыѕ: «Алланыѕ ґзі де рас, сґзі де рас» дегенін ќўр таќпаќ деп ойласа, Эйнштейнніѕ «Мен Ќўдайєа иман келтіргендерденмін, ґмірімніѕ бір минутында да атеист болєан емеспін, егер, кімде-кім мені ќўдайсыз десе – ол жала. Шїбјсіз иман келтірмегенді єалым деп ќарастыруєа да болмайды. Басќаша айтќанда имансыз єылымєа ешбір сенім жоќ. Ал адам баласыныѕ шынайы маќсаты турасында тек Жаратушы єана біледі», - деген сґзін ескермейді немесе оќыєан жоќ. Иј, мешітке келіп, ќўлшылыќ амалдарын тјртібі мен талабына сай мўќият атќарып, Алланыѕ бўйрыќтарына бой ўсыну арќылы шариєат шарттарына ќайшы дїние ќызыќтарынан бас тартып жїргендерді соќыр сенімді алданыш ќылып, ќиял кемірген аќылсыз жандар деп ойлаудан арылуымыз керек. «Адамнан сўрасаѕ екі кґзіѕ шыєады, Алладан сўрасаѕ екі бїйіріѕ шыєады» дейді дана халыќ. Олай болса дїние їшін Алланыѕ јмірін ќоя тўрып, адамныѕ алдында Абайша айтсаќ, «бас изеп шыбындамай» тіршілік келбетіне иманды жїрекпен ќараєан абзал болар. Астамшыл адамдардыѕ сґзінен ґзін білгіш санау, пендешілігі мен тјкаппарлыєы, ашыќ кердеѕдігі білініп тўрады. Артып бара жатќан білімі болмаса да ґздерін білгіш, ґзгелерді аќымаќ санауєа бейім тўратындар бар. Сауатты да зиялы адамдар білімніѕ діни жјне дїниелік деп екі тармаќќа бґлінетінін біледі. Діни білім адам ґмірініѕ мјнін тїсіндіретін болса, дїниелік білім белгілі бір кјсіпке, ќызметке мамандандырады. Адамдардыѕ кґбі осы екеуініѕ бірімен єана ќанаєаттанып, екіншісіне ґте немќўрайдылыќ танытатыны ґкінішті. Шындыєында, дїниелік оќумен діни білімді, ал діни оќу арќылы дїниелік білімді ала алмайсыѕ. Сол себепті, жастар жоєары деѕгейдегі университетті бітіре тўрып рухани надан болып ќалуы да мїмкін. Керісінше, діни білімді біршама дјрежеде игерген адам да белгілі бір дїниелік білімді меѕгермесе бїгінгі ќоєамнан ґзініѕ лайыќты орнын таба алмайтыны да рас. Бўл дїниеде осынау екі білімніѕ алатын ґз орындары бар жјне олар бірініѕ орындарын бірі алмастыра да, толтыра да алмайды. Екеуі де адамныѕ толыќќанды ґмір сїруіне мїмкіндік беретін ќажетті білімдер болып табылады. Сондыќтан, білімді дінніѕ білімі, дїниеніѕ білімі деп бір-біріне ќарсы ќою немесе бірін таѕдап, біріне немќўрайлы ќарау дўрыс емес. Дїние білімін пайдалану арќылы белгілі бір мамандыќты, ќызметті жетік меѕгеріп, абыройлы да білікті маман болуєа болады. Сонымен ќатар, ел игілігі їшін табысты ќызмет етіп, ґз мемлекетініѕ ґркендеуіне де ќомаќты їлес ќоса алады. Сондай-аќ, дїниелік білім арќылы адам табысы жоєары жаќсы жўмыс орындарына орналаса отырып, ґз отбасын толыєымен ќамтамасыз етіп, жоќшылыќ тауќыметінен де ќўтылады. Адам ґзініѕ азаматтыќ, ата-аналыќ міндетін тиісінше атќаруєа мїмкіндік алады. Есесіне дїниелік білімді жаќсы меѕгеріп, білікті маман болєан адам аќырет пайдасы туралы ойламауы мїмкін. Ол їшін адамєа еѕ јуелі діни білім ќажет. Діни білім арќылы адам дўрыс пен бўрыс, оѕ мен теріс, жаќсы мен жаманды ажыратып, ґзін де, ґмірді де жјне ґмірдегі ґзініѕ орнын да жаќсы ўєынады. Діни білім арќылы дїниеніѕ сырын тереѕ

екендігін білдіретін білім – пайдалы білім», - деген екен. Жеке адамныѕ мейірімді, ізгі, адамгершілік ќасиеттері жаќсы дамуы їшін діни білімніѕ тигізер јсері зор. Дінніѕ зерттеу нысаны рух болса дїниелік єылым тјнді зерттейді. Дін жїрекке, єылым миєа јсер етеді. Екеуініѕ де маќсаты – адамды сенімге јкелу болєандыќтан, олардыѕ арасында ќайшылыќ жоќ. Оларды біріктіретін руханият. Яєни, дїниелік білімді тјрбиемен ўштастыруды маќсат етер болсаќ діни біліммен їйлесіп тўруы ќажет деген сґз. Адамныѕ бойындаєы еѕ басты ќасиет – таным мен сенім. Дін ерте заманнан бері адамзатпен бірге жасап, дами келе адамныѕ танымын, сенімін ќалыптастыратын кїшке айналды. Бір сґзбен айтќанда, адам баласын ґзге жаратылыстан ажыратып, ґзініѕ жер бетіндегі барша жаратылыстыѕ ќожасы екендігін, біраќ, сол їшін осы јлемніѕ иесі алдында жауапты екендігін сезіндіретін нјрсе – дін жјне діни білім. Діни білім їрей, ќорќыныш, ќайєы, їмітсіздік сияќты адамды торыєуєа јкелетін ќиыншылыќтарды жеѕуге кґмек береді. Адам осындай ќиын жаєдайларда ґз сенімі, їміті, жалбарынуы, тјубеге келуі арќылы кґѕілін орнына тїсіріп, рухани дїниесінде тыныштыќ табады. Сонымен бірге, дінге шын сенген адам жаманшылыќќа бармайды. Діни білім адамныѕ ауыр ќылмыстар мен кїнјлі істерге бармауына ыќпал етеді. Діни білім адамєа адамдыќты, тўрмыста адал кїнелтуді, јлемді тїсінуді жјне ондаєы ныєметтерді пайдалануды ќамтамасыз етеді. Єылымда дін туралы «дін (лат. ќасиетті, ќўдайшыл, таќуа) – адамныѕ тылсым јлем кїшіне, ќўдайєа деген сенімініѕ кемеліне жеткен тїрінде ќалыптасќан, оныѕ тїсінігінде, ќылыєында, іс-јрекетінде кґрініс табатын дїниетанымы», - деп аныќтама береді. Ал, Ислам єалымдары дінніѕ аныќтамасын Ќўран мјтініне сїйене отырып жасаєан: «Дін дегеніміз – аќылды адамдарды ґз ќалаулары бойынша тек ізгілікке бастайтын ќўдайлыќ заѕнама», яєни, дін - адамдарды тек игілікке, жаќсылыќќа баєыттайтын іс-јрекеттер жиынтыєы јрі Тјѕірдіѕ аяны арќылы ќол жеткізетін аќиќат делінеді. Бўл аныќтамалардаєы ортаќ желі дінніѕ ќўдайлыќ негізден келген жїйе екендігін білдіреді. Наќтыраќ айтсаќ, шынайы дін адамдар тарапынан ќўрылмайды деген сґз. Жеке адам мен ќоєамныѕ игілігіне ќажетті ќўбылыстардыѕ бірі. Сонымен, дін адам жаныныѕ азыєы, Жаратушыєа деген сенім болып табылады. Орыстыѕ атаќты жазушысы Лев Толстой «Тјубе» деп аталатын кітабында: «Мені елуімде жынды ќылєан сўраќ тым ќарапайым. Оны он їш жасымда да ойлаєанмын. Бар болєаны бўл тірлігімніѕ маєынасы ќандай, ертеѕ жаным ќайда кетеді? – деген сўраќтар еді»- деп аєынан жарылады. Ал ќазаќтыѕ ойшылы Шјкјрім «Келдім ќайдан, ќайтсем пайдам, ґлгеннен соѕ не болам?» – деп толєанады. Иј, јрбір саналы адамды мазалайтын жјне жауабын табуєа итермелейтін, ґмір тіршілігіне баєыт-баєдар беретін бірнеше негізгі сўраќтар болады. Діни білім осындай сўраќтарєа жауап береді. Дїниелік жјне діни білімді мейлінше меѕгеріп, екеуін де ќатар алып жїре алєан адамныѕ ґзініѕ отбасына єана емес еліне де берері кґп. Ондай адам бўл дїниеде де толыќќанды, ґнегелі ґмір сїруге мїмкіндік алып, аќыретте де ќайєырмайтын болады. Ондай адам бўл дїниеде де, аќыретте де жаќсылыќта болып, екі дїниеніѕ баќытына кенелтеді. Жаратќан Ие бјрімізге осындай баќытты нјсіп ќылсын, аєайын!

Дїниелік жјне діни білім тїсініп, дўрыс ґмір сїруді їйренеді. Кјсібі арќылы тапќан табысын да дўрыс жўмсауды біледі. Сол арќылы сауапты істерге кґѕіл ќойып аќырет пайдасын кґздейді. Дїниелік, кјсіптік білімі болуы їшін адамєа міндетті тїрде белгілі бір оќу орнын бітіріп, сол жґнінде тиісті ќаєаз алу ќажет болса, діни білім алу їшін јр адамєа арнайы діни оќу орнын бітіру міндетті емес. Ол їшін оєан білуге талаптанып, іздену єана ќажет. Мўндай ізденістермен ол ќолайлы бос уаќыттарында айналыса отырып та ґзіне ќажетті деѕгейде білім ала алады. Елбасымыз Нўрсўлтан Јбішўлы Назарбаев ґзініѕ «Тарих толќынында» атты кітабында: «Біз бўќара санасындаєы діншілдіктіѕ артуына јзір болуымыз керек, онда тўрєан ќатерлі ештеѕе жоќ. Жалпы дін ґздігінен ґнегелі аќиќаттан бґтен ештеѕе їйретпейді. Жалєызаќ, бізге ќауіп тґндіретіні діни біліміміздіѕ деѕгейі онша жоєары болмай отырєаны», дейді. Дін адамзатты јділдік пен махаббат жолына їндейтіндігі белгілі. Біраќ, діни білімсіз сол јділдік пен махаббатќа жету мїмкін емес. Діни білім туралы мўсылман дінтанушысы Абу Хамид Мўхаммед ибн Мўхаммед Јл-Єазали (1059-1111): «Пайдалы біліммен шўєылдану бїкіл басќа істерге ќараєанда јлдеќайда жаќсы. Пайдалы білім – дїниеніѕ жамандыєын, аќыреттегі жаєдайдыѕ ќауіптілігі мен ќорќыныштылыєын тїсіндіретін білім. Дїниеге беріліп, аќыреттен бет бўрєан (аќыретті мойындамайтын) адамдардыѕ надандыєы мен аќымаќтыєын, олардыѕ бойындаєы ґркґкіректік, кїншілдік, екіжїзділік, ґзін-ґзі сїюшілік, атаќќўмарлыќ пен мансапќўмарлыќ, дїниеге ќўштарлыќ сияќты жїрек дерттерініѕ дауасы не

Ќўлаќќаєыс! Ќўрметті жамаєат! Сіздерді Мјшћїр Жїсіп орталыќ мешітіндегі ер азаматтар мен ќызкеліншектерге арналєан діни сауат ашу курсына шаќырамыз. Онда тґмендегі діни пјндер бойынша сабаќтар жїргізіледі. 1. Ќўран 2. Тјжуид (Ќўранды дўрыс оќып їйрену ережесі) 3. Аќида (Сенім) 4. Фикх (Єибадат) 5. Сияр (Пайєамбар ґмірбаяны, ќыз-келіншектер їшін) 6. Отбасы єылымхалы (ќызкеліншектер їшін). ЕСКЕРТУ:

1. Арнайы жасалєан апталыќ сабаќ кестесінде кґрсетілген сабаќтарєа жазылєан кісі толыќ ќатысуы міндетті, ал уаєыздарєа ерікті. 2. Курсќа жазылу ќызкеліншектер їшін 3-ќыркїйек пен 21 ќыркїйек аралыєында саєат 10.00-13.00, 14.00-17.00-де жїргізіледі. 3. Курсќа жазылу ер адамдар їшін 29 тамыздан басталды. Саєат 09.00-18.00 аралыєында жїргізіледі. 4. Ќўранєа ќатысушы шјкірт Ќўран јліппесін ґзі сатып алады 5. Сабаќ кестесін кезекші молдадан алуєа болады 6. Сауат ашу курсы тегін. Байланыс телефондары: 8 (7182) 54-51-11, 54-28-83.

Нариман ИСЕНОВ, ЌМДБ-ныѕ Павлодар облысы бойынша ґкіл имамы, Мјшћїр Жїсіп орталыќ мешітініѕ бас имамы.

2014 жылы Бразилияда ґтетін футболдан јлем чемпионатыныѕ тўмары болып броненос аѕы таѕдалды. Броненос - Оѕтїстік Америкада жойылып бара жатќан аѕ.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

25 ќыркїйек, сейсенбі, 2012 жыл

ХАБАРЛАМА

www.saryarka-samaly.kz

РЕДАКЦИЯ ПОШТАСЫНАН

Ќасиетті Ќайса ата Ќазаќ жерінде ґткен єасырларда емші, сјуегей, баќсы, балгерлер кґп болєан. Солардыѕ бірі - келесі жылы 125 жылдыќ мерейтойы аталып ґтілетін Май ауданыныѕ перзенті, јулиелігімен елді таѕ ќалдырєан ќасиетті Ќайса ата. 1878-1976 жылдары ґмір сїрген емші Май ауданыныѕ Ќалмаќќырылєан ауылында жерленген. Ќайса атаєа баќсылыќ 49 жасында ќонєан деседі білетіндер. Емші ќаќаєан ќыстыѕ сары шўнаќ аязында жалаѕ аяќ жїре береді екен. Былайєы жўрт Ќайса атаны «есінен ауысты» дегеннен кейін туєан-туыстары емдетпек оймен оны ауруханаєа апарады. Алайда, бўл ќадамнан тїк те шыќпайды. Ол бўрынєысынша ел ішінде жалаѕ аяќ жїруін жалєастыра береді. Бір кїні Ќайса атаєа тїсінде бабалары Мўєызар мен Ујлихан, арєы атасы Елќонды аян береді. Содан ол Байкґшен деген жердегі бабасыныѕ зиратына барып таєзым етеді. Ќайса атаєа ќасиет ќонып, ел ішінде ауырєан-сырќаєандарды емдейді. Емші ќайтыс болєанєа дейін Алланыѕ берген ерекше ќасиеттерін халыќтыѕ игілігіне

жўмсай білді. Атаныѕ емшілік ќарым-ќабілеті ерекше байќалып, аты жалпаќ жўртќа танылуы Ќойлыбай деген жерге кґшіп баруынан басталды дейді білетін жандар. Баќсылардыѕ пірі саналатын јйгілі Ќойлыбай баќсымен аттас жерге ќоныстануында бір сыр бар. Ќайса атаєа јртїрлі ауруєа шалдыєып, дертіне шипа, жанына дауа іздеушілер жиі келетін. Дені психикалыќ ауруєа шалдыќќандар. Ертеректе бўл ауруды кґтерілме деп атаєан. Ќол-аяєыныѕ жаны кетіп, бет-ауызы ќисайєандар, кґѕіл-кїйі бўзылып ішќўса болып уайым-ќайєыєа душар болєандар мен мал-мїлкінен айырылып, жоќ іздеушілер келе жатќанда Ќайса ата алдын-ала сезіп-біліп

«БТА Банк» АЌ Павлодар филиалыныѕ сенімді тўлєасы кепілді мїлікті голландтыќ јдіспен сату бойынша сауда-саттыќ (баєаны тґмендету) туралы хабарлайды. №1 лот – жалпы ауданы 152,2 ш.м тўрєын їй, тўрєын ауданы 88,2 ш.м., 0,05 га жер телімі: Павлодар ќ., Кенжекґл ауылы, Депутат к-сі, 4-їй, бастапќы баєасы 7 503 300 теѕге; №2 лот - жалпы ауданы 126,9 ш.м. тўрєын їй, тўрєын ауданы 65,8 ш.м., 0,05 га жер телімі: Павлодар ќ., Кенжекґл ауылы., Депутат к-сі, 4/1-їй, бастапќы баєасы 6 219 500 теѕге; №3 лот – жалпы ауданы 152,1 ш.м. тўрєын їй, 0,05 га жер телімі: Павлодар ќ., Кенжекґл ауылы, Депутат к-сі, 5-їй, бастапќы баєасы 7 499 800 теѕге; №4 лот – жалпы ауданы 127,0 ш.м. тўрєын їй, тўрєын ауданы 65,8 ш.м., 0,05 га жер телімі: Павлодар ќ., Кенжекґл ауылы, Депутат к-сі, 5/1-їй, бастапќы баєасы 7 237 300 теѕге; №5 лот – жалпы ауданы 154,3 ш.м. тўрєын їй, тўрєын ауданы 89,8 ш.м., 0,05 га жер телімі: Павлодар ќ., Кенжекґл ауылы, Депутат к-сі, 3-їй, бастапќы баєасы 7 570 500 теѕге; №6 лот – жалпы ауданы 126,4 ш.м. тўрєын їй, тўрєын ауданы 65,5 ш.м., 0,05 га жер телімі: Павлодар ќ., Кенжекґл ауылы, Депутат к-сі, 3/1-їй, бастапќы баєасы 7 213 500 теѕге; Аукцион басталар алдында лот баєасыныѕ ґзгеру ќадамын сенімді тўлєа белгілейді. Лоттыѕ бастапќы баєасыныѕ 5%-ын ќўрайтын кепілді жарна сауда-саттыќќа 1 (бір) кїн бўрын саєат 9.00-ден 17.00-ге дейін «БТА Банк» АЌ шотына (ЖСК №КZ05319P010000414353, БСК ABKZKZKX, СТН 451500020944) аударылады. Сауда-саттыќ 2012 жылєы ќазанныѕ

4-і саєат 11.00-де (№1-лот), саєат 11.30-да (№2-лот), саєат 12.00-де (№3-лот), саєат 12.30-да (№4-лот), саєат 13.00-де (№5-лот), 13.30-да (№6-лот) ЌР, Ак.Бектўров к-сі, 22, 401-каб. мекенжайы бойынша ґткізіледі. Тіркеліп, јрбір лоттыѕ бастапќы баєасыныѕ 5%-ын ќўрайтын кепілді жарнаны тґлегендер сауда-саттыќќа ќатыса алады. Ќолма-ќол аќшамен, сондай-аќ, сатып алу ќўнын Банк шотына аударып, есеп айырысуєа болады. Аукционда алынєан мїлікке меншік ќўќыєын ќайта ресімдеу шыєынын, коммуналдыќ ќарызды сатып алушы тґлейді. Сауда-саттыќ аяќталєаннан кейін ўтылып ќалєан ќатысушылардыѕ кепілді жарнасы ќайтарылады. Сату сомасыныѕ 20%-ы біржолєы тґлеммен берілсе, сауда-саттыќ ґткеннен кейін сатып алу баєасы 10 (он) жўмыс кїні ішінде біржолєы тґлеммен беріледі. Сатып алу баєасы тґлеу кїнгі ЌР ЎБ баєамы бойынша теѕгемен «БТА-Банк» АЌ, №ЖСК КZ05319P010000414353, БСК ABKZKZKX, СТН 451500020944 реквизиттері бойынша тґленеді. Аќпараттыќ хабарлама жарияланєан кїннен аукционєа 1 (кїн) ќалєанєа дейін Павлодар ќ., Ак.Бектўров к-сі, 22, «БТА Банк» АЌ ПФ єимараты, 304каб. мекенжайы бойынша ґтінімдерді ќабылдайды. Сенімді тўлєа: Жолымбетов Тимур Маратбекўлы, жеке кујлік №017207239, 2005 ж. 31.05. ЌР ЈМ берілген, байланыс телефондары: 37-92-76, 37-92-23, (20437). 8 705 870 45 77.

Павлодар облысы МАЭС 12.06.12 ж. шешімімен «Турбосервис» АЌ (Павлодар ќ., Транспортная к-сі, 25) 12.12. 1994 ж. №367-1945-3914-АЌ заѕды тўлєаны мемлекеттік тіркеу туралы кујлігі, СТН 451800061250; 09.08.12 ж. шешімімен «Академия трейд» ЖШС (Павлодар ќ., Ак.Бектўров к-сі, 16, 63-п.) 13.01. 2009 ж. №15706-1945-ЖШС заѕды тўлєаны мемлекеттік тіркеу туралы кујлігі, СТН 451500257275; 20.07.12 ж. шешімімен «КазЭлектрум ЛТД» компаниясы ЖШС (Павлодар ќ., Суворов к-сі, 15, 105-п.) 25.07.2005 ж. №13347-1945-ЖШС заѕды тўлєаны мемлекеттік тір��еу туралы кујлігі, СТН 451500231491; 20.07.12 ж. шешімімен «Почин-2007» ЖШС (Павлодар ќ., Майра к-сі, 15-239) 20.09.2007 ж. №1857-1945ЖШС заѕды тўлєаны мемлекеттік тіркеу туралы кујлігі, СТН 451500248650; 03.07.12 ж. шешімімен «Реал Прокт-ПВ» ЖШС (Павлодар ќ., Павлов к-сі, 11/2-1) 14.05. 2004 ж. №12367-1945ЖШС заѕды тўлєаны мемлекеттік тіркеу туралы кујлігі, СТН 451500221351; 03.07.12 ж. «Реал Прокт-ПВ» ЖШС (Павлодар ќ., Павлов к-сі, 11/2-1) 14.05. 2004 ж. №12367-1945-ЖШС заѕды тўлєаны мемлекеттік тіркеу туралы кујлігі, СТН 451500221 351 банкрот деп танылып, конкурстыќ ґндіріс ќозєалды. Талап-шаєымдар хабарландыру жарияланєан кїннен бастап 2 ай ішінде Павлодар ќ., Толстой к-сі, 19-38 мекенжайы бойынша ќабылданады, тел: 8(7182)61-91-88. Решением СМЭС Павлодарской области от 12.06.12 г. АО «Турбосервис» (г.Павлодар ул.Транспортная, 25) св-во о госрегистрации юр. лица №367-1945-3914-АО от 12.12.1994 г., РНН 451800061250; от 09.08.12 г. ТОО «Академия трейд» (г. Павлодар, ул.Ак.Бектурова, 16, кв. 63) св-во о госрегистрации юр. лица №15706-1945-ТОО от 13.01.2009 г., РНН 451500257275; от 20.07.12 г. ТОО Компания «КазЭлектрум ЛТД» (г. Павлодар, ул. Суворова 15, кв. 105) св-во о госрегистрации юр. лица №13347-1945-ТОО от 25.07. 2005 г., РНН 451500231491; от 20.07.12 ТОО «Почин-2007» (г. Павлодар, ул. Майры 15-239), св-во о госрегистрации юр. лица №1857-1945-ТОО от 20.09. 2007 г., РНН 451500248650; от 03.07.12 ТОО «Реал Прокт-пв» (г. Павлодар, ул. Павлова 11/2-1) св-во о госрегистрации юр. лица №12367-1945-ТОО от 14.05. 2004 г., РНН 451500221351 признаны банкротами, возбуждено конкурсное производство. Претензии кредиторов принимаются в течение 2-х месяцев со дня опубликования объявления по адресу: г. Павлодар, ул.Толстого, 19-38, тел: 8(7182) 61-91-88.

11

мазасызданып, јбден дегбірі ќашады екен. Ќай жаќтан келе жатќанын да болжап, «Шайларыѕды дайындай беріѕдер. Ќазір келеді...» дейтін кґрінеді їйдегілерге. Тіпті, кейде «Кґлігі болдырып, ґзі шґлдеп келеді. Атќа мініп, сусын алып, пјленше жаќтаєы жолдан ќарсы ал», - деп арып-ашып, ќалжырап келе жатќан жолаушыны кїтіп алуєа баласын жібереді екен. Сјуегейлігі мен білгірлігіне ќатысты јѕгімелер ел ішінде кґп айтылады. Бірде Аќшиман ауылыныѕ тўрєыны Шайєаббас Егеубаев аќсаќалдыѕ баласы Дайырды Жалтыр елді мекенінде болєан тойлардыѕ бірінде јлдекімдер ўрып, жазатайым ґлтіріп алады. Сол тїні Ќайса атай ўйыќтай алмай: «Апыр-ай, байєўс баланыѕ соры ќайнады-ай» - деп мазасызданады. Яєни, келеѕсіз оќиєаныѕ болып жатќанын дјл сол уаќытта 100 шаќырымнан аса ќашыќ жерде тўрса да, сезіп білген. Їлкен Аќжарда тўратын Оралбек есімді жігіт Кїйгенќора деген жерден ќара малєа машинамен жем-азыќ тасиды екен. Бірде

ол Ќызылжат пен Ќаѕбаќтас деген жерлердіѕ арасында жеѕіл арбамен кетіп бара жатќан Ќайса атаны ќуып жетіп, басып озады. Баратын жеріне тезірек жеткісі келген болуы керек, тоќтамай атамен амандаспай ўзап кетеді. Бір кезде кґлік ґзінен-ґзі сґніп ќалады. Кґлік иесі техника моторыныѕ аќауын іздеп таба алмай дал болып тўрєанда Ќайса ата да жетеді. Оралбек аќсаќалєа сјлем беріп тоќтамай озып кеткені їшін кешірім сўрайды. Ќайса ата: «Жарайды, бара єой», - дейді. Сонда бўзылып тўрєан машинасы јп-сјтте от алєан екен. Биыл ґмірден ґткен Май ауданыныѕ алєашќы јкімі Машрап Тґлебаевтыѕ есімін ана ќўрсаєында жатќанда ќойєан осы Ќайса ата екен. Бір нјрестеге зар болєан Машраптыѕ ата-анасы амалы таусылып, Ќайса атаєа емделуге келеді. Сол сјтте Ќайса ата келінніѕ жїкті екенін біледі де, баланыѕ есімін Машрап деп атауды ґтінеді. Халыќ арасында Ќайса баќсы туралы, ол кісініѕ ґзгелерден бґлек айрыќша ќасиеттері жайында айтылып жїрген јѕгімелер кґп. Еѕ бастысы, оны былайєы жўрт ерекше ќўрметтеді. Баќыт БЕКТЎР, Ќаратерек ауылы, Май ауданы.

«БТА Банк» АЌ Павлодар филиалыныѕ сенімді тўлєасы голландтыќ јдіспен жылжымайтын мїлікті сату бойынша сауда-саттыќ (баєаны тґмендету) туралы хабарлайды. №1 лот – 4 бґлмелі тўрєын їй, жалпы ауданы 96,00 ш.м., тўрєын ауданы 52,5 ш.м. жјне 0,0593 га жер телімі: Павлодар ќ., Таллин к-сі, 114, бастапќы баєасы 7 580 000 теѕге; №2 лот – офистік бґлме, жалпы ауданы 128,10 ш.м., меншік ќўќыєымен жер телімі, жалпы ауданы 0,0013 га: Павлодар ќ., М.Есенјлиев к-сі, 1-103, бастапќы баєасы 15 209 325 теѕге; Аукцион басталар алдында сенімді тўлєа лот баєасыныѕ ґзгеру ќадамын белгілейді. Лоттыѕ бастапќы баєасыныѕ 5%-ын ќўрайтын кепілді жарна «БТА-Банк» АЌ шотына (ЖСК №КZ05319P010000414353, БСК ABKZKZKX, СТН 451500020944) сауда-саттыќќа 1 (бір) кїн бўрын саєат 16.00-ге дейін аударылады. Сауда-саттыќ 2012 жылєы ќазанныѕ 5-і саєат 11.00-де (№1 лот), саєат 11.30-да (№2 лот) ЌР, Ак.Бектўров к-сі, 22, 401-каб. мекен-жайы бойынша ґткізіледі. Тіркеліп, јрбір лоттыѕ бастапќы баєасыныѕ 5%-ын ќўрайтын кепілді жарнаны тґлегендер сауда-саттыќќа

ќатыса алады. Ќолма-ќол аќшамен есеп айырысуєа болады, сондай-аќ, сатып алу ќўнын Банк шотына аударуєа болады. Аукционда алынєан мїлікке меншік ќўќыєын ќайта ресімдеу шыєынын, коммуналдыќ ќарызды сатып алушы тґлейді. Сауда-саттыќ аяќталєаннан кейін ўтылып ќалєан ќатысушылардыѕ кепілді жарнасы ќайтарылады. Сату сомасыныѕ 20%-ы біржолєы тґлеммен берілсе, саудасаттыќ ґткеннен кейін сатып алу баєасы 10 (он) жўмыс кїні ішінде біржолєы тґлеммен беріледі. Сатып алу баєасы тґлеу кїнгі ЌР ЎБ баєамы бойынша теѕгемен «БТА-Банк» АЌ, №ЖСК КZ05319P010000414353, БСК ABKZKZKX, СТН 451500020944 реквизиттері бойынша тґленеді. Аќпараттыќ хабарлама жарияланєан кїннен аукционєа 1 (кїн) ќалєанєа дейін Павлодар ќ., Ак.Бектўров к-сі, 22, «БТА Банк» АЌ ПФ єимараты, 304-каб. мекен-жайы бойынша ґтінімдерді ќабылдайды. Сенімді тўлєа: Жолымбетов Тимур Маратбекўлы, жеке кујлік №017207239, 2005 ж. 31.05. ЌР ЈМ берілген, байланыс телефондары: 37-92-76, 37-92-23, 8 705 870 45 77. (20437).

Жарнама 32-36-82 Утерянный диплом КОБ 0092519, выданный Павлодарским бизнес колледжем г.Павлодара в 2007 году на имя Кожанова Ербола Ерлановича, считать недействительным.

ЌЎРМ Е Т Т І О Ќ Ы РМ А Н Д А Р !

Ќосшўєўлов Бахыт (Баєдат) Досмаєамбетўлын еске аламыз

«НАЙЗАТАС» ЈДЕБИ ЖУРНАЛЫНА ЖАЗЫЛУ ЖАЛЄАСУДА Жазылу индексі 67276 Жазылу баєасы: бір айєа - 738 теѕге (1 дана). Жарты жылєа - 2214 теѕге (3 дана). «КАЗПОШТА» АЌ ПОФ пошта бґлімдері арќылы жазылуєа болады.

СЕНІМ ТЕЛЕФОНЫ Аппараттыѕ мемлекеттік ќызметкерлері мемлекеттік ќызметкердіѕ «Ар-намыс» кодексін, «Мемлекеттік ќызмет туралы» жјне «Сыбайлас жемќорлыќпен кїрес туралы» Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарын бўзєан жаєдайда, «Павлодар облысы мјслихатыныѕ аппараты» мемлекеттік мекемесініѕ 32-04-89 сенім телефонына хабарласыѕыздар.

«СтройИнвест компани» ЖШС электр энергиясын жеткізу ќызметін тўтынушылардыѕ назарына! 2012 жылєы ќазанныѕ 1-інен электр энергиясыныѕ 1 кВт/с їшін 8,60 теѕге (ЌЌС-пен) жаѕа тарифі енгізіледі.

«СтройИнвест компани» ЖШС јкімшілігі

(20434).

«Жылу ПВ» ЖШС-ніѕ электр энергиясын жеткізу ќызметін тўтынушылардыѕ назарына! 2012 жылєы ќазанныѕ 1-і кїнінен электр энергиясыныѕ 1 кВт/с їшін 8,60 теѕге (ЌЌС-пен) жаѕа тарифі енгізіледі.

«Жылу ПВ» ЖШС јкімшілігі. (20435).

Павлодар облысы МАЭС 2012 ж. 22.05. шешімімен «Мука-Казахстан» ЖШС, СТН 451500024100, 2008ж. 30.08-дегі №9919-1945-ЖШС мемлекеттік тіркеу туралы кујлік (Ќазаќстан, Павлодар ќ., Торговая к-сі, 5) банкрот деп танылып, ќонкурстыќ ґндіріс ќозєалды. Шаєымдар хабарландыру жарияланєан кїннен бастап екі ай ішінде Павлодар ќ., Ќамзин к-сі, 62 мекен-жайы бойынша ќабылданады, тел: 61-49-04.

Аќсу ауданы, Сарышыєанаќ ауылыныѕ јкімі болєан јкеміз Ќосшўєўлов Бахыт (Баєдат) Досмаєамбетўлыныѕ 54 жасында дїниеден озєанына 40 кїн толуына орай ќыркїйектіѕ 28-ші жўлдызы, жўма кїні саєат 11.00-де Павлодар ќаласыныѕ Мјшћїр Жїсіп атындаєы орталыќ мешітінде марќўмныѕ рухына ас беріліп, дўєа оќылады. Он екі айдыѕ сўлтаны - Оразада, Ґмір-ґлім таласќан шаќ таразыда. Јкеміз ажал атты атќа ќонып, Кете барды 55-ке жаќын ќалєанында. Ќырќында, Јке, сені еске алып, Саєынамыз екі кґзге жас алып. Кеттіѕ мініп, келместіѕ кемесіне, Отырар енді бізді кім басќарып. Жаќсыныѕ сыныєы едіѕ ескіден, Мінезіѕмен мейірімді, кґркем еѕ. «Иллаhи јумин!», - деп тілейміз, Болсын орныѕ жјннаттыѕ ќаќ тґрінен. Еске алушылар: жўбайы - Сания, балалары - Ерлан-Айгїл, Бибігїл,

Жанаргїл-Мўрат, Гїлтан, Ерболат, немерелері - Јлихан, Јділхан, жиені Ахмад. (6).


САРЫАРЌА САМАЛЫ

ПАЙЫМ

12

25 ќыркїйек, cейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

БАСПАСҐЗ - 2013

«Сарыарќа самалы» -

МЕНШІК ИЕСІ:

«Павлодар облысы јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесі

ґнер мен мјдениет јлемініѕ айнасы!

(Павлодар ќаласы)

Алда талай алатын жаѕа шыѕы, Халыќтыѕ кґзайымы, ќарашыєы. Ўлтымныѕ їні болєан бўл басылым Ґнердіѕ де тірегі, жанашыры!

Павлодар облысы јкімдігі Павлодар облысы ішкі саясат басќармасыныѕ шаруашылыќ жїргізу ќўќыєындаєы «Аналитикалыќ аќпарат орталыєы» коммуналдыќ мемлекеттік кјсіпорны «Сарыарќа самалы» облыстыќ газеті

Директоры Р.Т.БИЛЯЛОВ Телефоны 32-20-11

Суретте: Есмўхан ОБАЕВ - М.Јуезов атындаєы академиялыќ драма театрыныѕ директоры-кґркемдік жетекшісі, ЌР Халыќ јртісі.

Бас редакторы А.Ј.ЈБІШЕВ

Кезекші редактор -

ОЌШАУ ОЙ

Телефоны 61-80-15

Жарќынбек АМАНТАЙЎЛЫ

Їрей мен їміт Бїгінде жастардыѕ дінге деген ўмтылысыныѕ кїн санап арта тїскені ќўпия емес. Олар діни ілімді єаламтор арќылы, адамдармен тілдесу, тїрлі діни кітаптар арќылы ќабылдауда. Сондыќтан болар «Меніѕ балам намаз оќи бастады!» дейтін јрбір адамныѕ кґкірегінде їміт пен їрей ќатар жататын болды. Не ќуанарын не ќайєырарын білмей жїрген ата-аналарды жиі кездестіреміз. «Балам жамандыќ атаулыдан алыстап ислам, иман жолына келді» деп шїкірлік етсе, енді бірініѕ «осы теріс аєымныѕ жетегінде кеткен жоќ па?» деген ќорќынышы тїн ўйќысын тґрт бґлгізеді. Сол секілді, «Осы баламныѕ намаз оќып, саќал ќойып, адасќанынан гґрі, араєын ішсе де аман жїргені керек», «Балам меніѕ мынадай сґзіме келіспеді» дейтіндер де бар. Сондай-аќ, тїрлі аќпарат ќўралдарында жјне ел ішінде ата-анасынан бас тартып, мешіттердегі имамдардыѕ ўстанып отырєан сара жолын жоќќа шыєарып, намаз оќымаєандарды «кјпір» деп танып жатќандар туралы сґздер желдей естіп тўр. Иј, бўл ќоєамдаєы діни аєымдардыѕ кесірінен туып отыр. Ертеѕ мјпелеп ґсірген балаѕыздыѕ, туєан-туыс бауырыѕыздыѕ ґзіѕіздіѕ ўстанып жїрген жолыѕызєа, іс-јрекетіѕізге ќарсы шыќпасына еш кепілдігіѕіз жоќ. Мўныѕ тїбі - сґзсіз ќўрдым. Ал осынау кґптеген екіўшты сауалдардыѕ жауабы жайлы ойланып кґрдік пе? Кейінгі ўрпаєымызды ќайтсек адасудан саќтап ќаламыз? Мјселеге тура келейік. Адам баласыныѕ білмекке деген ынтасын тежеу ќиын. Пенденіѕ кґкірегі рухани тірек пен ізгілікке ќўштар. Адам санасыныѕ тыйым салынєан дїниеніѕ сырын білуге ќўмар келетінін психолог єалымдар дјлелдеген. Ендеше, ґрендердіѕ тылсымєа деген ынтасын ќалай ќанаєаттандырып, ќайтсек ізгі, дўрыс баєыт-баєдар бере аламыз? Мјселе осында. Бўєан жауап біреу єана. Адаспайтын аќиќатты, ата-бабамыз ўстанып келе жатќан Имам Аєзам жолын ґзіміз яєни, јрбір ата-ана білуі ќажет. Олай дейтінім жоєарыда аталып ґткен жауапсыз сауалдардыѕ дені діни білімсіздіктен туындап жатады. Тіпті, ата дініміздегі намаз уаќыттарыныѕ атаулары мен кейбір араб тіліндегі ќарапайым ўєымдардыѕ ґзін танып білмейтін, тїсіне бермейтін ересектерді жиі кездестіреміз. Жастарєа дјйекті сґз сґйлеп, жалєан болса да, јсерлі айтылєан сырттаєы жўрттыѕ дін жайлы сґздері тартымды, анаєўрлым нанымды кґрінеді. Осындай мысыќтілеу аєым иелерініѕ пікірі сенімді кґрініп, саналарын улайды. Ал, одан айналып ґту мїмкін емес. Ґйткені кїллі дїниеніѕ тїкпір-тїкпірінде исламєа, дінге деген бетбўрыстыѕ асќан жылдамдыќпен жїріп жатќандыєын кґзі ашыќ адам біледі. Сіз бен біздіѕ ўрпаєымызєа да ерте ме, кеш пе, ислам діні мен жасанды аєымныѕ бірін таѕдауына тура келеді. Сонда кґкірегінде отбасында, ата-анасынан їйренген, бабадан ќалєан асыл иман нўры болса олар адаспайды, аќиќат пен жалєанды ажырататын ќауќары болады. Біз діни біліміміздіѕ таяздыєына 70 жыл Кеѕес їкіметі сіѕірген идеологияны себеп етеміз. «Ол кезде дін дейтін болмаєан» дейді їлкендер. Міне енді еліміздіѕ Мўсылмандар діни басќармасы баєыт сілтеп отырєан мешіттерден аќиќат дінді де їйренетін уаќыт жетті, аєайын! Бўл - ґзіміздіѕ, ўрпаєымыздыѕ ќамы. Соларєа баєыт беріп, адастырушы аєымдардан ќорєау, алаѕдатќан їрейден ќўтылу їшін бїгін дўрыс іс-јрекет керек. Ќоєамныѕ аќылшысы, ертеѕгі ата мен јже болатын ересектер біліммен ќаруланбай алаѕымыз басылмайды. Пікіріѕіз болса, газет редакциясына немесе www.saryarka-samaly.kz сайтындаєы «Ќойын дјптеріме» жолдаѕыз.

ЌАЗАЌ КЇРЕСІ

Биылєы Барыс Бейбіт Ґткен сенбі кїні Астанадаєы «Сарыарќа» велотрек спорт кешенінде биыл екінші рет ўйымдастырылєан «Ќазаќстан барысы-2012» турнирі аяќталды. Еліміздіѕ тїкпір-тїкпірінен сайдыѕ тасындай іріктелген 34 палуан боз кілемде белдесіп, кїш сынасты. Аєымдаєы жылдыѕ басты «барысы» аныќталды. «Ќазаќстан барысы» деген атаќты Жамбыл облысыныѕ балуаны, «Тараз арланы» деген лаќап атќа ие Бейбіт Ыстыбаев жеѕіп алды. Жеѕімпазєа «Ќазаќстан барысы» алтын белбеуі мен 150 мыѕ АЌШ доллары, алтын тайтўяќ жјне темір тўлпар табыс етілді. Ал, оныѕ бапкері Елдос Далабайєа 50 мыѕ АЌШ доллары берілді. Айта кету керек, Бейбіт Ыстыбаев - ґткен жылєы «Ќазаќстан барысы» турнирініѕ кїміс жїлдегері. Осылайша, Бейбіт былтыр кеткен есесін ќайтарып, кґздегеніне жетті. Білекті жігіттіѕ бўдан да ґзге спорттыќ атаєы мен жетістіктері аз емес. Ол Ќазаќ кїресінен халыќаралыќ дјрежедегі спорт шебері, Јлем жјне Азия чемпионы. Аламан жарыстыѕ кїміс жїлдесіне шыєысќазаќстандыќ Шалќар Жоламанов ие болды. Оєан - 30 мыѕ, бапкері Ќанат Сїлейменовке 10 мыѕ АЌШ доллары кґлемінде сыйаќы берілді. Ќос балуан да былтырєы жылєы турнирде жеѕіс тўєырына кґтерілген еді. Сол кезде Бейбіт Ыстыбаев кїміс жїлдеге ие болса, Шалќар Жоламанов ќола медальєа ќол жеткізген. Биылєы ќоланы «Шыєыс барысы» атанып келген Айбек Нўєымаров ќанжыєасына байлады. Жїлдегерге 10 мыѕ АЌШ доллары, бапкері Серік Ќожыкеновке 5 мыѕ АЌШ доллары табысталды. Еѕ жас балуан Рустам Жўмаев «Кґрермен кґзайымы» атанып, 10 мыѕ АЌШ долларын еншіледі. Естеріѕізде болар, дїбірлі додаєа Павлодар облысыныѕ намысын ќорєауєа

Дархан Жоламанов пен Мўрат Бјкір аттанєан болатын. Ґкінішке ќарай, ќос жерлесіміз жеѕіс тўєырынан кґріне алєан жоќ. Сондай-аќ, былтырєы «Ќазаќстан барысы» Ўлан Рысќўл мен Лондандаєы Олимпиада ойындарына ќатысушы Ержан Шынкеев іріктеуден тыс жарысќа ќатысты. Алайда, Ержан Шынкеев ќола жїлде їшін бјсекеде Айбек Нўєымаровтан, Ўлан Рысќўл батысќазаќстандыќ Арман Јбеуовтен жеѕілді. Дїбірлі доданыѕ беташар белдесуінде жерлесіміз, Аќсу ќалалыќ дене тјрбиесі жјне спорт бґлімініѕ бастыєы Нўрлыбек Ермаєамбетов тґрелік етті. - Жарыс жоєары деѕгейде ґтті. Ґкінішке ќарай, біздіѕ жігіттер жеѕіліп ќалды. Шыны керек, балуандарымыз оќу-жаттыєу жиындарына кґп уаќыт бґле алмады. Оєан басты себеп – ќаржыныѕ жоќтыєы. Ґзге ґѕірдіѕ балуандары Алакґл мен Алатауєа барып жаттыєу жўмыстарын ўйымдастырыпты. Аз біздіѕ спортшылар ґзімізде дайындалды. Таєы бір ескеретін жайт, басќа облыстыѕ жігіттері дода басталєанєа дейін бірнеше жарысќа ќатысыпты. Біздікілер ешќайда шыєа алмады. Балуандарєа кінј таќпаймыз. Олар ќолдарынан келгенін жасады, - дейді Дархан Жоламановтыѕ жеке бапкері Нўрлыбек Ермаєамбетов. Јзірлеген – Г.МАЄЖАН.

ЌАМШЫ СҐЗ Гїлнјр САЛЫЌБАЙ *** Асылынан жерініп, Айдалаєа анталап. Ќу кеѕірдек емініп, Екі кґзі ќанталап. Адал кґрсе, жаѕќалап, Арам кґрсе алќалап. Кїнніѕ кґзі жарќ етсе, Ќол жеткенше ќалќалап... Ґзі отырєан аєаштыѕ Тїбін кесіп балталап... Бір жындыєа мыѕ жынды Жиып берген шартарап, Ќай бетімен бўларды Кґтеріп жїр арќалап?! ...Кґрсоќырєа ќор болєан, Ќайран біздіѕ нар талап!...

Алаќанєа тїкіріп, Бірін-бірі ќаумалап. Сужыландай сумаѕдап, Пайда кґрсе, саумалап.

Ќоќиланєан болады, Жан-жаєынан жау ќарап. Жаман-жўтыќ шірігін, Таратып жїр саумалап. «Биігіѕнен адасып, аќ ќанатым, талмалап», Арасында жїрерсіѕ Амалсыздан Аллалап. Бір-біріне сїйініп, Бір-біріне иіліп, Барлыєы бір балшыќтан жасалєандай ќўйылып. Ќызыл-жасыл киініп, Білгенімсіп бўйырып, Їргенімсіп, їйіліп. Ќўмнан асќар тау болмас, Ќанша жерден жиылып. Надан шыќса тґбеге, Ќўтырады мыѕ надан. Надандардан тўратын сияќтанып бўл єалам. Ґмір сонда осылай ґтер ме екен зырлаєанБјлекеттен арылмай жїрегімді тырнаєан...

Газет Ќазаќстан Республикасыныѕ Мјдениет жјне аќпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 25.12.2009 ж. №10573-Г кујлігі берілген

Басылым Ќазаќстан Республикасы жјне Ресейдіѕ Омбы, Новосібір облыстары, Алтай ґлкесі жјне Монєолияныѕ Баян-Ґлгей аймаєына тарайды. ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ЌЎРМЕТ БЕЛГІСІ « ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. Коммуналдыќ мемлекеттік кјсіпорныныѕ мекен-жайы: Павлодар ќаласы, Ак.Марєўлан кґшесі, 102-їй, e-mail:kense-cai@mail.ru Редакцияныѕ мекен-жайы: 140000, Павлодар ќаласы, Ленин кґшесі, 143 їй. Теле/факс 61-80-15

Газеттіѕ электронды поштасы: s_samaIy@maiI.ru Біздіѕ сайт: www.saryarka-samaly.kz Газеттіѕ нґмірі «Сарыарќа самалыныѕ» компьютер oрталыєында теріліп, беттелді.

Бас редактордыѕ орынбасарлары – 61-80-23, 61-80-19. Жауапты хатшы - 61-80-18. Јлеуметтік ќорєау - 61-80-20. Денсаулыќ, білім, тіл, јдебиет - 61-80-17. Экономика, саясат, ќўќыќ, имандылыќ, спорт, мјдениет, «Айналайын», «ЖАС times» 61-80-20. Жарнама бґлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 32-36-82, 32-09-31.

Маркетинг жјне тарату бґлімі 32-09-89. Газет аптасына їш рет шыєады, апталыќ таралымы 39658 дана, бїгінгі кґлемі 3 б.т. Баспа индексі 65441. «Баспа їйі» ЖШС баспаханасында басылды. ЌР Павлодар ќаласы, Ленин кґшесі, 143 їй. Газеттіѕ сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8/7182/ 61-80-26. Басылуєа ќол ќойылєан уаќыты 17.00. Тапсырыс - 1964. Хаттар, ќолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды жјне ќайтарылмайды. Кґлемі А4 (14 кегль) форматындаєы 3 беттен асатын материалдар ќабылданбайды. Редакция оќырмандардан тїскен барлыќ хаттарєа тегіс жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалыќ материалдардыѕ мазмўнына жарнама берушілер жауап береді. Нґмірді јзірлеу барысында интернет ресурстарынан алынєан фотосуреттер де пайдаланылды. Авторлардыѕ пікірлері редакция ўстанєан кґзќарасќа сјйкес келмеуі де мїмкін. «Сарыарќа самалында» жарияланєан материалдарды кґшіріп немесе ґѕдеп басу їшін редакцияныѕ жазбаша рўќсаты алынып, газетке сілтеме жасалуы міндетті.


Сарыарка самалы