Issuu on Google+

Ñ

àðûàðêà

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫЌ ГАЗЕТI

1929 ЖЫЛЄЫ 15 АЌПАННАН ШЫЄАДЫ

www.saryarka-samaly.kz

ТАЛАПЌА САЙ ЌОНАЌЇЙ АШЫЛДЫ

БИЛІК

желтоќсан, сейсенбі 2012 жыл №147 (14933)

ñàìàëû ХАЛЫЌТЫЌ IPO:

КІМДЕ ЌАНША АКЦИЯ БАР?

Елбасы Нўрсўлтан Назарбаев Бурабай демалыс аймаєында бїкіл јлемге јйгілі «Rixos» ќонаќїйлер жїйесініѕ таєы бірініѕ салтанатты ашылу рјсіміне ќатысты. Мемлекет басшысы бўл нысан бїкіл еліміздіѕ игілігі їшін ќызмет ететінін атап ґтті. - Бўл Ќазаќстандаєы еѕ жаќсы бес жўлдызды ќонаќ їйлердіѕ бірінен саналады. Осы жерде демалу їшін барлыќ жаєдай жасалєан: жаќсы жабдыќталєан бґлмелер бар, кеѕ ауќымды ќызметтер кґрсетіледі, балалар їшін «Ќазаќстандыќ Лапландия» ашылєан. Бўл тамаша нысанды біз Жаѕа жылдыѕ ќарсаѕында ашып отырмыз. Мен јуежайды ќайта ќўрылымдауды, сондай-аќ, автобанныѕ барын есепке ала отырып, бўл жер келешекте туризмніѕ орталыєы болады деп сенемін.

25

Мен осы ќонаќ їйді салуєа атсалысќанныѕ бјрін ќўттыќтаймын, - деді Мемлекет басшысы. «Риксос-Бурабай» - Бурабай шипажайы аймаєындаєы бес жўлдызды ќонаќ їй. Жалпы аумаєы 26 мыѕ шаршы метр болатын бес ќабатты єимаратта 200 бґлме бар. Жаѕа ќонаќ їй - Ќазаќстанныѕ їдемелі индустриялыќинновациялыќ даму жґніндегі баєдарламасында ќарастырылєан туризмді дамыту жґніндегі жобалардыѕ бірі.

«ЌазТрансОйл» компаниясыныѕ акцияларын сатып алєан азаматтардыѕ тізімі Ќазаќстанныѕ ќор биржасына тапсырылды. Кешегі кїннен бастап олардыѕ есепшотына еліміздегі ірі мўнай компаниясыныѕ ќўнды ќаєаздары аударыла бастады. Ал желтоќсанныѕ 25-сі, яєни бїгін биржада ашыќ сауда-саттыќ басталады. Дјл сол кезде акциялардыѕ нарыќтыќ баєасы белгілі болмаќ. Негізі, ел Їкіметі биылєы Халыќтыќ ІРО баєдарламасыныѕ алєашќы кезеѕі сјтті ґтті деп отыр. Себебі, «ЌазТрансОйл» ўлттыќ компаниясыныѕ акцияларын сату барысында халыќтыѕ сўранысы ўсыныстан екі есе кґп болды. «Самўрыќ-Ќазына» ўлттыќ јл-ауќат ќорыныѕ басќарма тґраєасы Ґмірзаќ Шґкеевтіѕ хабарлауынша, «ЌазТрансОйлдыѕ» акцияларын сатып алу бойынша ел азаматтары мен жинаќтаушы зейнетаќы ќорларынан тїскен ґтініштердіѕ жалпы ќўны 59,4 млрд. теѕгені ќўрады. Ал биржаєа шыєарылатын акциялардыѕ жалпы сомасы тек 28 млрд. теѕге кґлемінде єана бекітілген болатын. «Демек, сўраныс ўсыныстан екі есе асып кетті», - дейді Ґ.Шґкеев. Ќазаќстандаєы мўнайдыѕ 59 пайызын тасымалдайтын ірі компанияєа акция арќылы иелік етуді кґздейтіндерді жіктейтін болсаќ, зейнетаќы ќорлары мен маркетмейкерлер тарапынан 37,3 млрд. теѕгеніѕ ґтініштері тїссе, ќарапайым халыќ 18,6 млрд. теѕгеніѕ акцияларын сатып алуєа ниет білдірген екен. Материалдар интернет беттерінен јзірленді.

ЗАМАНЄА САЙ

Жаѕарєан бекет, ўтымды ќызмет

Суреттерді тїсірген - Валерий БУГАЕВ.

Облыс орталыєындаєы тўрєындар ќауіпсіздігі мен ќоєамдыќ тјртіпті ќамтамасыз ететін бірќатар нысандар кїрделі жґндеуден ґтті. Солардыѕ бірі «Ертіс» баќылау бекеті. Кеше аймаќ басшысы Ерлан Арын ќайта жґнделген жјне заманауи ќўрал-жабдыќтармен жараќталєан бекеттіѕ ќызметімен танысты.

Јсемгїл ЌАБДУАХИТ «Ертіс» баќылау бекеті – Ертіс ґзенінен ґтетін автокґлік кґпіріне кіре берісте орналасќан. Мўнда ќызмет атќаратын саќшылардыѕ міндеттеріне іздестіру, тїрлі іс-шараларды ґткізу кезінде арнайы жедел операцияларды орындау, ќылмыстыѕ алдын алу кіреді. Облыстыќ ішкі істер департаментініѕ бастыєы, јділет генерал-майоры Сўлтан Ќўсетовтіѕ айтуынша, облыс орталыєына еліміздіѕ басќа да аймаќтарынан, кґршілес Ресейден ќатынайтын кґлік ќозєалысыныѕ кґп бґлігі осы жерден ґтеді. Сондыќтан, стратегиялыќ маѕызы бар нысанды заман талабына сай жабдыќтап, мамандардыѕ тиісті дјрежеде ќызмет етулеріне жаєдай жасау ерекше роль атќарады. Аталмыш нысанныѕ жґндеу жўмыстарына облыстыќ бюджеттен 28 миллион теѕгеден астам ќаражат бґлінді. Ќайта тїлеген нысан заманауи аќпараттыќ-техникалыќ жјне спутниктік байланыс ќўралдарымен, интернетпен жјне терминалмен жабдыќталєан. Бекеттіѕ айналасына 10 баќылау камерасы жјне іздеу салынєан кґліктерді аныќтайтын арнайы ќўрылєы орнатылєан. Іздеудегі кґлік бекет арќылы ґткен кезде, республикалыќ деректер

Туєан тіл ТІЛ

Жарымжан жарнамадан ќашан арыламыз? 4-бетте АУА РАЙЫ

ќорымен ќамтылєан арнайы камера кґлік номерін суретке тїсіріп, дереу дабыл ќаєады. Заѕныѕ ќандай да бір ережесін бўзєан кґлікті аныќтау, оныѕ жолын кесу осы жїйе бойынша жїзеге асады. Сондай-аќ, бекет жол тјртібін бўзєан жїргізушілер кґлігін мјжбїрлеп тоќтату, ќоршау ќўралдарымен ќамтылєан. Аталєан баќылау бекетінде кезекшілік тјулік бойы атќарылатындыќтан, мўнда ќызметкерлер їшін тыныєу, ас ішу бґлмелері де ќарастырылєан. Сонымен бірге, ІІД-ніѕ тергеу бґлімі мен

јкімшілік полиция єимаратында да жґндеу жўмыстары жїргізілді. Ішкі істер органдарына жолы тїскен ќалалыќтардыѕ кґбі тергеу ќызметімен айналысатын мамандардыѕ тозыєы жеткен бґлмелерде жўмыс істеуге мјжбїр екендерін байќаєан болар. Таяуда осы олќылыќтыѕ орнын толтыру їшін облыс бюджетінен 75 миллион теѕге бґлініп, павлодарлыќ тергеушілер жаѕарєан єимаратќа жайєасу мїмкіндігіне ие болды.

Денсаулыќ+

«Айналайын»

Елемеген ауру жаман

Аяз бен Боранныѕ алдануы

6-бетте «Gismeteo.ru» сайтыныѕ хабарлауынша, бїгін Павлодарда ќар жауады. Кїндіз ауа температурасы - 31 градус, тїнде - 22 градус суыќ. Солтїстік - батыстан соќќан желдіѕ жылдамдыєы секундына – 2 метр.

8-бетте 26 желтоќсанда да ќар жауады. Кїндіз - 24 градус, тїнде 29 градус салќын болмаќ. Солтїстік - батыстан соќќан желдіѕ жылдамдыєы – 3-5 метр.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

2

АЌПАРАТ

25 желтоќсан, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

ЕЛБАСЫ ЖОЛДАУЫ - ЖАЅА КҐКЖИЕКТЕР! Сапарбек БЕРКЕТОВ, КСРО Мемлекеттік сыйлыєыныѕ иегері, Павлодар ќаласыныѕ Ќўрметті азаматы: - Елбасыныѕ Ќазаќстан халќына Жолдауы - бізге, ел жўртшылыєы їшін ќашан да маѕызды оќиєа. Себебі, ол мемлекет дамуыныѕ негізгі баєыттары мен міндеттерін аныќтайтын стратегиялыќ маѕызды ќўжат болып табылады. Мемлекет басшысы Жолдауда атап ґткен барлыќ дїние елдіѕ кґкейінде жїрген мјселелер еді. Јсіресе, ўлттыќ баєыттаєы, ќазаќ тілі, ел бірлігі хаќындаєы сґздері «елім» деген јрбір азаматќа ерекше рух бергені сґзсіз. Елімізді «Ќазаќ Мемлекеті» деп атайтын кїн алыс емес. Ол байтаќ жерімізді мекен еткен јрбір азаматќа байланысты. Бірлігімізді саќтап, ана тіліне деген ќўрметімізді берік етсек, ўлттыќ мїдденіѕ їстемдік етері аныќ. Тек, ынтымаєымызєа сызат тїспеуі ќажет. «Тјуелсіз ќазаќ елініѕ азаматтарын алалауєа, бауырластыєын бўзуєа ешкімніѕ ќаќысы жоќ. Барлыќ ўлт ґкілдерімен тіл табысып, бейбітшілік пен келісімде ґмір сїру барша ќазаќстандыќтыѕ басты ќаєидаты болуы шарт», - деді Елбасы.

Данияр ЖЎМАДІЛ

Медет ТАУАСЌАНОВ, Успен аудандыќ мјслихатыныѕ депутаты, «Нўр Отан» ХДП фракциясыныѕ мїшесі: - Жолдаудаєы маѕызды баєыт – ќазаќстандыќ патриотизм. Жалпы, барлыќ ќўнды еѕбектер, жаѕалыќ атаулы тек отансїйгіштіктіѕ арќасында дїниеге келеді. Негізі, патриотизм мен намыс тамырлас, егіз ўєымдар. Ќоєамныѕ ќай саласына болмасын, еѕ алдымен патриотизм керек. Ќазаќстандыќ ўмтылыс, толыќќанды білім мен сапалы ґнімніѕ тїкпірінде Отанєа деген їлкен сїйіспеншілік пен ќўрмет, ќазаќы намыс жатыр. Жалпы, ќазаќ патриотизмі туралы кґп айтуєа болады. Бўл - таусылмайтын таќырып. Себебі, біз ќанша ґмір сїрсек те, намысты ќолдан бермейтін, сенімін серік еткен, жеткен биіктен јрі асуды кґздейтін ќайсар халыќпыз. Меніѕ ойымша, еліміздіѕ талай ќиындыќты мойымай кґтеруі ќанєа біткен тектіліктіѕ арќасы. Мјселен, 1997 жылы кейбіреулер кїмјн келтірген «Ќазаќстан-2030» стратегиясы ґз миссиясын мезгілінен бўрын орындады. Тереѕнен толєанып, тїсіне білген адам осыныѕ ґзінен елге, жерге деген зор сїйіспеншілікті аѕєарады. Бір шаѕыраќтыѕ астында ўлттар достыєын жаћанєа мойындату, керек десеѕіз, мемлекеттік тілдіѕ тґѕірегіне тўтас елді топтастыру идеясын жїзеге асыру - шын патриоттыѕ ќолынан єана келетін іс. Елбасы Нўрсўлтан Назарбаев биіктерді баєындырудыѕ, 2050 жылєа дейінгі даму Стратегиясыныѕ формуласын ойлап тапты. Мемлекетшіл болудыѕ таєы да бір сырын ашты. Сан тїрлі ўлттан, алуан тїрлі мамандыќ иелерінен тўратын «Нўр Отан» халыќтыќ демократиялыќ партиясыныѕ мїшелері їшін биылєы Жолдаудыѕ орны ерекше. Себебі, ќўжаттаєы барлыќ маќсат-міндеттер партияныѕ баєытымен ўштасып жатыр. Біздіѕ маќсатымыз - Елбасы Жолдауын елге насихаттап, јрбір еѕбек ўжымына, ќарапайым халыќќа егжей-тегжейлі тїсіндіру. Осылай болєанда єана мјреге жетудіѕ, Жолдауды мїлтіксіз орындаудыѕ айќын жолы ашылады.

ЎРПАЌ ТЈРБИЕСІ

Жастардыѕ бойында патриоттыќ сезім мен азаматтыќты ќалыптастыру баєытында ґѕірімізде кґптеген шаралар атќарылуда. Бўл ретте, бірќатар ќоєамдыќ ўйымдар еѕбек сіѕіріп келеді. Солардыѕ бірі – Павлодар облысыныѕ балалар жјне жастар ўйымдары ќауымдастыєы. Аталєан мекеме жаќында Павлодар ауданыныѕ Черноярка ауылындаєы «Черноярская жемчужина» демалыс їйінде облыстыќ јскери-патриоттыќ оќулар шарасын ґткізді.

О

ндаєы маќсат – жас ўрпаќты отансїйгіштік рухта тјрбиелеуге жетелеу, Отан ќорєаушылар ќызметініѕ мјртебесін арттыру, осы баєыттаєы жўмысты ширату. Жеткіншектер аз да болса јскери ґмірдіѕ ќыр-сырын кґріп, сондайаќ, мектеп баєдарламасындаєы алєашќы јскери дайындыќ сабаєынан алєан білімдерін бай��ата алды. Шараєа облысымыздыѕ јрбір ауданынан жјне Павлодар, Аќсу, Екібастўз ќалаларынан јскер жасына дейінгі (1994-1995 жылы туєан) бозбалалар ќатысты. Жастарєа жетекшілік етіп, їлгі кґрсету маќсатында аєа буын ґкілдері, Ўлы Отан соєысыныѕ ардагерлері, алєашќы јскери дайындыќ пјнініѕ ўстаздары, тїрлі ўйым жетекшілері шаќырылды. Нјтижесінде јскери-патриоттыќ оќуєа 70 адам тартылды.

Мјселелері оѕ шешілді Кеше облыс јкімі, «Нўр Отан» халыќтыќ демократиялыќ партиясы облыстыќ филиалыныѕ тґраєасы Ерлан Арын ќоєамдыќ ќабылдау жїргізді. Бірден атап ґтерлігі, аймаќ басшысынан кґмек сўрай келген барлыќ азаматтардыѕ ґтініш-тілектері ќанаєаттандырылып, мјселелері оѕ шешімін тапты.

Ерлан РАХИМОВ, М.Шамсутдинованыѕ јн-ґнер музей їйініѕ меѕгерушісі: - Елбасы бўл жолєы халыќќа Жолдауында бірќатар маѕызды мјселелердіѕ басын ашты. Мемлекеттік тілдіѕ ахуалы турасында айтќан ойлары мен жоспарлары баршамызєа тереѕ ой тастады. Јсіресе, 2025 жылєа ќарай ќазаќ тілі ґмірдіѕ барлыќ саласында їстемдік етіп, кез-келген ортада кїнделікті ќатынас тіліне айналатындыєын айтты. Сол секілді, «Егер јрбір ќазаќ ана тілінде сґйлеген болса, тіліміз јлдеќашан Ата Заѕымыздаєы мјртебесіне лайыќ болар еді. Ќазаќ тілі туралы айтќанда істі алдымен ґзімізден бастауымыз керектігі ўмыт ќалады, јр уаќытта... Ўлттыќ мїддеге ќызмет ету їшін јркім алдымен ґзгені емес, ґзін ќамшылауы тиіс емес пе?! Таєы да ќайталап айтайын - ќазаќ пен ќазаќ ќазаќша сґйлессін!» деді Ўлт Кґшбасшысы. Бўл - Елбасыныѕ мемлекеттік тілдіѕ мјртебесін арттыру їшін јрќайсымыздыѕ жауапкершілікті тереѕ сезінуіміз керектігін таєы бір мјрте атап кґрсетуі. Сондай-аќ, Ќазаќстанда тўратын барлыќ ўлттар мен ўлыстардыѕ тілін, мјдениетін жјне салт-дјстїрін дамытуєа барынша жаєдай жасала беретіндігін айтуы да їлкен кґрегендік деп ойлаймын.

Отанды сїй, жас ўлан!

БИЛІК ЖЈНЕ БЎЌАРА

Аталмыш сайыста командалардыѕ басты міндеті ґздерініѕ наєыз елін сїйген отаншыл жастар екенін таныту болды. Атап айтќанда, јскери-ќолданбалы спорт тїрлері бойынша дайындыќ жїргізілді. Сондайаќ, ќатысушылар саптыќ, денешыныќтыру жаттыєуларына ерекше кґѕіл бґлді. Аудан, ќала командалары арасында ґнер сайыстары да ўйымдастырылды. Јскери-патриоттыќ оќу жастар арасында зор ќызыєушылыќќа ие болды. Демек, шара ґз маќсатына жетті. Патриоттыќ, отансїйгіштік рухта тјрбиеленген жас ўрпаќтыѕ келешекте еліміздіѕ ґсіп-ґркендеуі їшін ќызмет ететініне еш кїмјн туєызбайды.

Д.АЙТПАЙЎЛЫ.

П

артия басшылыєынан ќолдау іздеп келген жандардыѕ бірі – Павлодар ќаласыныѕ тўрєыны Людмила Михайлова. Ол мїмкіндігі шектеулі баласыныѕ жаєдайына алаѕдаулы. Ќызы ґздігінен жїріп-тўра алмайды. Дегенмен, арбаєа таѕылєан бойжеткен сырќатына ќарамастан жоєары оќу орнында білім алуда. Тек, оныѕ кїнделікті оќуєа баруы, тіпті, їйінен шыєуыныѕ ґзі ќиынєа тїсіп тўрєан кґрінеді. Себебі, олар тўратын їйде мїгедектерге арналєан пандус (арбамен ґтуге лайыќталєан баспалдаќ) жоќ. - Пандус орнату туралы ґтінішімді тиісті мекемелерге 2010 жылы берген болатынмын. Алайда, јлі кїнге дейін мјселе шешімін таппай келді. Сондыќтан, облыс јкімінен кґмек сўрауєа мјжбїр болдым, дейді Л.Михайлова. Аймаќ басшысы бўл мјселе алдаєы жылдыѕ басында шешімін табатынын жеткізді. Ол їшін Павлодар ќаласыныѕ ќазынасынан ќажетті кґлемде ќаржы ќарастырылып отыр. Бўдан бґлек, таєы бес-алты їйде тўрєындардыѕ ґтініштері бойынша осындай пандустар орнатылмаќ. Ќоєамдыќ ќабылдаудан ќуанышпен ќайтќандардыѕ ќатарында Инновациялыќ

Еуразия университетініѕ студенті Јділет Елеуісов бар. Аймаєымыздыѕ белсенді жастарынан саналатын ол аса маѕызды бастаманы ќолєа алып отыр. 2017 жылы Астана ќаласында ґтетін EXPO халыќаралыќ кґрмесіне аймаєымыздыѕ атынан еріктілер штабын ќўруєа ниетті. Облыс јкімі Е.Арын бўл бастаманыѕ маѕыздылыєын ерекше атап ґтті. Жјне аталєан бастамаєа жан-жаќты ќолдау кґрсетілетінін жеткізді. Аймаќ басшысыныѕ араласуымен таєы бірќатар тўрєындардыѕ мјселелері оѕ шешілді. Мысалы, жас маман, Аќсу ќаласы Ќалќаман ауылдыќ мектебініѕ ўстазы Арыстанбек Сўлтанахмет кґтермеаќы алатын болды. Ал облыс орталыєыныѕ тўрєыны Александр Колодинніѕ мемлекеттік тілді їйрету бойынша јдістемелік ќўралы жарыќ кґрмек. Павлодарлыќ Валерий Кошактыѕ пјтер иелері кооперативі (ПИК) ґкілдерімен дауына нїкте ќойылды. Онда Акадкмик Шґкин кґшесі, 23 їй тўрєындары басќа ПИК-ке ауысу туралы ўсыныс білдірген болатын. Тўрєындар облыс јкімі, «Нўр Отан» партиясы аймаќтыќ филиалыныѕ тґраєасы Е.Арынныѕ ќолдауына дјн риза.

МАРАПАТ

Їздіктерге - ќўрмет! Бейсенбі кїні Павлодар ќаласыныѕ јкімі Оразгелді Ќайыргелдинов шаћардыѕ їздік спортшылары мен жаттыќтырушыларын марапаттады. Шара барысында 41-ші ќалалыќ кешенді спартакиаданыѕ жеѕімпаздары мен жїлдегерлеріне де ќўрмет кґрсетілді. Фархат ЈМІРЕ Елбасымыз Нўрсўлтан Назарбаев салауатты ґмір салтына, бўќаралыќ спортќа ерекше назар аударып отыр. Бїгінде ќала тўрєындарыныѕ 24 пайызы спортпен тўраќты тїрде шўєылданады. Салауатты ґмір салтын ўстануєа барынша жаєдай жасалуда. Жаѕа спорт нысандары бой кґтеріп, ойын алаѕдары тўрєызылуда. Осы орайда, ќаладаєы белді кјсіпорындардыѕ халыќ їшін атќарып жатќан шаруаларын атап ґткен дўрыс. Мјселен, биыл демеушілердіѕ кґмегімен 5 шаєын футбол алаѕы тўрєызылды. Бўл ґз кезегінде жастарєа тамаша сый болєаны аныќ. 2013 жылы да маѕызды шаруалар ќолєа алынады. Еѕ бастысы, спортќа деген кґзќарасымыз ґзгермейді. Себебі, бўл – заман талабы, деді Оразгелді Јлиєазыўлы. Шарада спорт ардагерлері Амангелді Аймаєамбетов пен Виктор Кольев сґз алып, шаћар басшысына спортшыларєа жасап отырєан ќамќорлыєы їшін ризашылыќтарын білдірді. Виктор Тихонович Павлодар жастарына арнап жеѕіл атлетика кешенін салып берудіѕ уаќыты жеткенін айтты. Марапатталєандардыѕ ќатарында Тасболат Жїрсінов те бар. Еркін кїрестен спорт шеберлігіне їміткер, Тайландта ґткен

Марапаттаудан кґрініс жасґспірімдер арасындаєы Азия чемпионатыныѕ жјне ел біріншілігініѕ кїміс жїлдегері атанєан спортшы: «Жастарды ќолдап, ќолпаштап жатќан аєа буынєа ризамыз. Меніѕ ойымша, спорттаєы табыстарымызды еселеу їшін сый-сияпаттыѕ алар орны ерекше. Спортшылар арасында бјсекелестік пайда болып, алєа ўмтылады. Маєан балуандыќтыѕ ќыр-сырын їйреткен бапкерім Ержан Ќыстаубаевтыѕ да еѕбегі ескерусіз ќалмады. Ќуаныштымын. Бўйыртса, талай додаларда топ жарып, облыс мерейін ґсіруге ујде беремін», дейді Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институты колледжініѕ студенті. Суретті тїсірген - Т.Нўрєазы.

Бїгін Мемлекет басшысы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ ќатысуымен жалпыхалыќтыќ телекґпір ґтеді. Президент їдемелі индустриялыќ-инновациялыќ даму баєдарламасыныѕ бастапќы нјтижелерін ќорытындылап, алдаєы баєыттарды айќындайды.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

25 желтоќсан, сейсенбі, 2012 жыл

ЌЎМСАЄАТ

3

www.saryarka-samaly.kz

ЌЎРМЕТ

СТАТИСТИКА

Ќаламгерлер мерейін кґтерген сјт К

еше Павлодар облысыныѕ јкімі Ерлан Арын ґѕірдегі журналистика саласыныѕ мамандарымен жјне ардагерлерімен кездесті. Жылы шырайлы жїздесу барысында аймаќ басшысы ґтіп бара жатќан 2012 жыл облыс їшін табысты болєанын атап ґтті. Ґмірдіѕ тїрлі саласында болєан оќиєаларды, халыќ игілігіне жол тартып жатќан жаѕалыќтарды кґпшілікке уаќытылы жеткізіп, аќпараттыќ саланыѕ дамуына їлес ќосып жїрген ќаламгерлердіѕ еѕбектері ґлшеусіз деп баєа берді. - Павлодар облысындаєы бўќаралыќ аќпарат ќўралдарында ќызмет ететін журналистердіѕ жоєары кјсібилігі кґпшілікке танымал. Осы уаќытта дейін бўл салада кґптеген ґзгерістер орын алды. Келесі жыл біздіѕ ґѕіріміз їшін айрыќша кезеѕ болмаќ. Облыстыѕ ќўрылєанына 75 жыл толады. Аймаєымыздыѕ дамуына сіздер де зор їлес ќосудасыздар. Бўќара халыќ пен биліктіѕ арасына кґпір салып, тїрлі саладаєы мјселелердіѕ шешілуіне ыќпал етіп жїрген журналистер ќауымына алєыс айтамын,-деді Ерлан Мўхтарўлы. Аймаќ басшысы алдаєы жылы ґѕірде кґптеген жаѕалыќтар орын алатынын, одан журналистика саласы да сырт ќалмайтынын айтты. Мјселен, облыста «Павлодар» атты медиа холдингі ќўрылып, ол ґѕірдегі аќпарат ќўралдарыныѕ одан јрі дамуына негіз болмаќ. «Журналистер їйін» ќўру да ойда бар. Ќазаќстан журналистер одаєы мен «Бас редакторлар клубыныѕ» жергілікті филиалдарыныѕ жўмысын кїшейтуге де назар аударылады. Е.Арын кездесуге жиналєандарды алдаєы жаѕа жыл мерекесімен ќўттыќтап, журналистер мен саланыѕ бірќатар ардагерлерін облыстыѕ 75 жылдыєына орай шыєарылєан мерейтойлыќ медальдармен марапаттады. «Сарыарќа самалы» газетініѕ бас редакторы Асыл Јбішев ќаламгерлерге јрдайым ќамќор

ХАЛЫЌТЫЅ ЕЅБЕКПЕН ЌАМТЫЛУЫ ЖЈНЕ ЖЎМЫССЫЗДЫЌ 2012 жылєы 3 тоќсанда Павлодар облысыныѕ экономикасында жўмыспен ќамту жґніндегі іріктемелі зерттеу нјтижелері бойынша жўмыспен ќамтылєан халыќтыѕ саны 421,8 мыѕ адамды ќўрады, оныѕ ішінде 77,8% – жалдамалы ќызметкерлер, ал 22,2% – ґздігінен жўмыспен ќамтылєан ќызметкерлер ќўрады. 2011 жылєы 3 тоќсанєа ќараєанда ґздігінен жўмыспен ќамтылєандардыѕ саны 5,4%-єа азайды. Ґздігімен жўмыспен ќамтылєандардыѕ ќўрылымы келесі тїрде ќалыптасты: жўмыс берушілер – 6,7%-ды, ґз бетінше жўмыс істейтін ќызметкерлер – 92,4%-ды, ал отбасы кјсіпорындарыныѕ кґмекші (аќысы тґленбейтін) ќызметкерлері – 0,8%-ды ќўрады. Кґрсетілген кезеѕ ішінде облыста жўмыссыздардыѕ саны 21,6 мыѕ адамды ќўрады. Жўмыссыздыќ деѕгейі 4,9% болып ќалыптасты, бўл ґткен жылдыѕ сјйкес кезеѕіне ќараєанда 0,2 пайыздыќ тармаќќа тґмен.

ҐНІМ КҐЛЕМІ ЎЛЄАЮДА

болып, ќолдау кґрсетіп жїретін ґѕір басшысына јріптестері атынан алєысын жеткізді. Облыс јкіміне басылымныѕ 2013 жылєа арнап шыєарєан јсем безендірілген кїнтізбесін тарту етті. Тамыры тереѕде жатќан «Сарыарќа самалы» газеті 2014 жылы 85 жасќа толады. Жыл ґткен сайын оќырман саны еселене тїсіп, бїгінде жўртшылыќтыѕ сенімді јрі тўраќты серігіне айналєан. Ґѕірмен бірге жасасќан басылымда бїгінде аєа ўрпаќ ќаламгерлердіѕ ізін жалєаєан жас тілшілер еѕбек етуде.

Облыс јкімініѕ ґкімімен кґп жылєы адал еѕбегі, облыстыѕ јлеуметтік-экономикалыќ дамуына ќосќан елеулі їлесі їшін жјне 60 жасќа толєан мерейтойына орай «Ќазаќстан темір жолы» Ўлттыќ компаниясы» акционерлік ќоєамыныѕ «Теміржолсу» акционерлік ќоєамы президенті Есімханов Ќуат

Есімханўлы «Облыс алдында сіѕірген еѕбегі їшін» Белгісімен марапатталды. *** Облыс јкімініѕ ґкімімен мемлекеттік ќызметтегі кґп жылєы адал еѕбегі, ґѕірдіѕ јлеуметтік-экономикалыќ дамуына ќосќан ќомаќты жеке їлесі їшін жјне зейнет жасына толуына байланысты Павлодар облысы жер ќатынастары басќармасыныѕ тґлемдерді талдау жјне жерге орналастыру бґлімініѕ бас маманы Жалдабекова Кинтита

Дїйсенбекќызы Павлодар облысы јкімініѕ Ќўрмет грамотасымен марапатталды. *** Облыс јкімініѕ ґкімімен мемлекеттік ќызметтегі кґп жылєы адал еѕбегі, жоєары кјсіби шеберлігі, зейнетаќы жїйесін дамытуєа жјне жетілдіруге ќосќан їлесі жјне 50 жасќа толуына орай «Ўлар Їміт» зейнетаќы жинаќтау ќоры акционерлік ќоєамы Павлодар облыстыќ филиалыныѕ директоры Исенов Абылай Тїлкейўлы Павлодар облысы јкімініѕ Ќўрмет грамотасымен марапатталды. *** Облыс јкімініѕ ґкімімен Екібастўз ќаласыныѕ јлеуметтікэкономикалыќ жјне мјдени дамуына ќосќан елеулі їлесі їшін жјне музыка мектебініѕ ашылуына орай «Екібастўз ГРЭС-2 станциясы» акционерлік ќоєамыныѕ бас директоры Белов Владимир Александровичке; еѕбек ардагері, Екібастўз ќаласыныѕ тўрєыны Куржей Станислав Павловичке; «Еуроазиаттыќ энергетикалыќ корпорациясы» акционерлік ќ о є а м ы н ы ѕ п р е з и д е н т і Рустамбаев Јбдујзим Јбдуєаниўлына; «Болат Нўржанов атьындаєы Екібастўз

Атап ґтелік, облыстыѕ 75 жылдыєына орай шыєарылєан мерейтойлыќ медалдарьмен марапатталєандар арасында газетіміздіѕ ардагер журналистері Јжібек Жїсіпов, Тґлеубек Ќоѕыров, Тўрсынбай Ибадуллин, Мўхит Омаров, Баќыт Баймўратов, Ґскенбай Тастемханов, ќазіргі «Найзатас» журналыныѕ бас редакторы Єалымбек Жўматов, сондай-аќ басылымныѕ бас редакторы Асыл Јбішев, фототілші Тґлеген Нўрєазин, журналист Мўрат Аяєанов бар.

2012 жылєы 1 ќарашадаєы жаєдай бойынша облыста ірі ќара мал, шошќа мен ќўстан басќа мал басыныѕ саны ўлєайды. Облыс бойынша ќой саны 2,1%-єа, ешкі 11,3%-єа, жылќы 7,6%-єа ґсті, сонымен ќатар ірі ќара мал 0,7%-єа, шошќа 10,5%-єа, ќўс 32,2%-єа азайды. Баянауыл ауданында ірі ќара мал (облыстыќ кґрсеткіштіѕ 16,9%), ќой мен ешкі (25%), жылќы саны (16%) басыныѕ еѕ жоєары саны тіркелді. Шошќаныѕ едјуір саны Павлодар ќ.а. – 26,4% жјне ќўс Шарбаќты ауданында 15,1% тіркелді. 2012 жылєы 1 ќарашада облыс бойынша алынєан сиыр тґлдері – 145,6 мыѕ бас (2011 жылдыѕ сјйкес мерзіміне 98,8%), торай – 96,7 мыѕ (98,5%), ќозы – 257,1 мыѕ (105,8%), лаќ – 39,3 мыѕ (120,1%), ќўлын – 31,8 мыѕ бас (107,7%). 100 тґлдейтін малєа есептегенде ґткен жылдыѕ деѕгейімен салыстырєанда бўзау жјне ќозы тїсімі 98,9%-ды, ќўлын 105,9%-ды, торай 106,5%-ды ќўрады. 2012 жылєы 1 ќарашада облыста ґткен жылдыѕ сјйкес кезеѕіндегі 741-ге ќарсы 653 ірі ќара мал басы, 558-єа ќарсы 5750 шошќа, 268ге ќарсы 363 ќой мен ешкі жјне 136-єа ќарсы 108 жылќыныѕ ґлгені тіркелді. Їстіміздегі жылдыѕ ќаѕтар – ќазан айларында тірідей салмаќта 56 мыѕ тонна мал мен ќўс еті (ґткен жылєы тиісті кезеѕге 100,4%), 313 мыѕ тонна сїт (100,2%) жјне 53 млн. дана тауыќ жўмыртќасы (32,1%) ґндірілді. Шаруа ќожалыќтарында ет, сїт ґндіру ўлєайды. Ауыл шаруашылыєы кјсіпорындарында сїт ґндіру ўлєайды, ет ґндіру азайды. 2012 жылдыѕ 10 айында облыс бойынша бір сиырдан алынєан сїттіѕ орташа сауылымы 2199 кг, бір мекиен – тауыќтан алынєан орташа жўмыртќа тїсімі 169-єа ќарсы 121 жўмыртќаны ќўрады.

Ґз тілшіміз.

ÌÀÐÀÏÀÒÒÀÓ ГРЭС-1» жауапкершілігі шектеулі серіктестігініѕ бас директоры

Свамбаев Рысќан Тиышпекўлына; «Стальмонтаж» жауапкершілігі шектеулі серіктестігініѕ бас директоры Терентьев Александр Алексеевичке; «Богатырь Кґмір» жауапкершілігі шектеулі серіктестігініѕ бас директоры Щукин Виктор Константиновичке Павлодар облысы јкімініѕ Алєыс хаты жолданды. *** Облыс јкімініѕ ґкімімен кґп жылєы адал еѕбектері, жоєары білікті педагогикалыќ кадрлар даярлауєа ќосќан їлестері їшін жјне Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ ќўрылуына 50 жыл толуын атап ґтуге орай Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ спорт єимараттары кешенініѕ директоры Авазбакиев Рифхат Анатольевич; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ жалпы биология кафедрасыныѕ профессоры Базарбеков Ќайырбай Оразамбекўлы; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ дене тјрбиесініѕ теориясы мен јдістемесі жјне бастапќы јскери дайындыќ кафедрасыныѕ профессоры Кольев Виктор Тихонович; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ математика жјне физика кафедрасыныѕ профессоры Найманов Баќтияр Аспандиярўлы; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ химия кафедрасыныѕ профессоры Сиромаха Людмила Николаевна «Облыс алдында сіѕірген еѕбегі їшін» Белгісімен марапатталды. *** Облыс јкімініѕ ґкімімен кґп жылєы адал еѕбектері, жоєары білікті педагогикалыќ кадрлар даярлауєа ќосќан їлестері їшін жјне Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ ќўрылуына 50 жыл толуын атап ґтуге орай Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ жалпы биология кафедрасыныѕ доценті Алиясова Валентина Нўрмаєамбетќызы; Павлодар

Павлодар облысыныѕ статистика департаменті. мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ дене тјрбиесініѕ теориясы мен јдістемесі жјне бастапќы јскери дайындыќ кафедрасыныѕ аєа оќытушысы Вахитова Найля Вахитовна; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ кадрлар бґлімініѕ бастыєы Веселова Татьяна Валентиновна; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ анатомия, физиология жјне дефектология кафедрасыныѕ профессоры, жаратылыстану факультетініѕ деканы Даржўман Гїлсара Ќанатќызы; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ мектепке дейінгі жјне бастауыш білім беру кафедрасыныѕ профессоры Сјкенов Жанат Жантемірўлы; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ бас бухгалтері Ыбыраева Єалия Файзоллаќызы Павлодар облысы јкімініѕ Ќўрмет грамотасымен марапатталды. *** Облыс јкімініѕ ґкімімен кґп жылєы адал еѕбектері, жоєары білікті педагогикалыќ кадрлар даярлауєа ќосќан їлестері їшін жјне Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ ќўрылуына 50 жыл толуын атап ґтуге орай Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ ќазаќ тілі жјне јдебиеті кафедрасыныѕ доценті Јміренов Јділбек Дјуітбекўлына; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институты колледжініѕ директоры Беспаева Лјззат Серікќызына; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ анатомия, физиология жјне дефектология кафедрасыныѕ меѕгерушісі Дінмўхамедова Айгїл Сјлімжанќызына; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ сапа менеджменті жјне мониторингі бґлімініѕ бастыєы Колосова Татьяна Анатольевнаєа; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ физика-математика факультетініѕ деканы Мўќанова Жјзира Єафурќызына; Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институтыныѕ ќазаќ тілі жјне јдебиеті кафедрасыныѕ профессоры Сїтжанов Сейфитден

Назымбекўлына Павлодар облысы јкімініѕ Алєыс хаты жолданды.

Ќўќыќ ќорєау органдары ќызметкерлерін кезектен тыс аттестаттау јрбір оныншы сынаќ тапсырушыныѕ мемлекеттік заѕнаманы білмейтінін кґрсетті.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

4

ТУЄАН ТІЛ

25 желтоќсан, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

АЙТАЙЫН ДЕГЕНІМ...

БЈРЕКЕЛДІ!

Жарымжан жарнамадан

Википедияда

ќазаќ маќалалар

саны 200 мыѕнан асты Бїгінде єаламтор јлем тґріне, кґпшілік назарына шыєудыѕ кїре тамырына айналды. Осы ретте «Ќазаќша википедия» жобасы 2011 жылдыѕ маусым айында басталєан еді. Жыл Википедиясы атаєын «Ќазаќша Википедия» жобасы жеѕіп алєан болатын. Оныѕ жўмысы Ќазаќстан Республикасы Президенті Јкімшілігініѕ басшысы Кјрім Мјсімовтіѕ ќолдауымен жїзеге асырылуда. Жобаныѕ маќсаты – «Википедия» єаламдыќ энциклопедиясында ќазаќтілді аќпаратты дамыту. Энциклопедия маќалаларын пайдаланушылардыѕ ґз арасынан шыќќан редакторлар ќалыптастырып, дайын материалдардыѕ олќылыќтарын ґздері тїзеп-кїзеп отырады. Жарќынбек АМАНТАЙЎЛЫ

Ж

оба басталєанда «Википедиядаєы» ќазаќша маќалалар саны 7 мыѕ єана, ал белсенді редакторлар тґртеуаќ еді. Бір жарым жылдыѕ ішінде маќала саны 20 еселеніп 200 мыѕнан асты, белсенді редакторлар саны 230-єа жетті. Соныѕ арќасында, «Википедияда» ќазаќ тілініѕ рейтингі 127-ші орыннан 25 орынєа кґтерілді. Онлайн энциклопедияны пайдаланушылар ќатары кїрт артты. Жоба басталєанда «ќазаќша Википедияєа» енушілер ��аны бір айда 500 мыѕєа толмаса, енді ол 8 миллионнан асты. Осы жылдыѕ ќыркїйек айында бўл рекордтыќ кґрсеткіш, 10 миллион пайдаланушыєа жеткен. «Ќазаќша Википедияныѕ» даму ќарќыны ґте жоєары. Соныѕ арќасында Израильдіѕ Хайфа ќаласында 2011 жылдыѕ тамыз айында ґткен «Викимания» халыќаралыќ конференциясыныѕ ќортындысы бойынша ќазаќ «WikiBilim» ќоры «Жыл Википедиясы» атанды. Сондай-аќ, єаламдыќ онлайн – энциклопедияныѕ негізін ќалаушы Джимми Уэйлстіѕ атаулы грантына ие болды. Ќазаќ википедиясын дамытуєа «Ќазаќстан» ўлттыќ энциклопедия редакциясы, жоєары оќу

орындарыныѕ студенттері, јсіресе, Халыќаралыќ аќпараттыќ технология университетініѕ студенттері зор їлес ќосты. Жобаныѕ бас демеушісі «Самўрыќ-Ќазына» ўлттыќ јл-ауќат ќоры» АЌ былтыр ќазаќ тілін дамытуєа 50 миллион теѕге бґлген кґрінеді. «Википедия» - јлемдік интернет-брендтердіѕ алєашќы ондыєына енетін ќоєамдыќ форматтаєы жалєыз интернет-ресурс.

ОТЫРЫС

Ґзекті мјселелер ескерілмек

Бўл коммерциялыќ емес интеллектуалдыќ жоба јлеуметтік платформаныѕ ґте ќуатты бїкілјлемдік торап екенін кґрсетті. «Википедияны» ВВС телекомпаниясы ХХІ єасырдаєы «YouTube» жјне «Facebook» сияќты еѕ танымал їш брендтіѕ бірі деп мойындады. Ќазіргі кїні «Википедия» 285 тілде жўмыс істейді. Онда 24 миллион маќала жинаќталєан. Оныѕ 4 миллионы аєылшын тілінде, таєы їш тіл миллиондыќ межеден асќан – неміс, француз, нидерланд. Орыс тіліндегі маќалалар саны - 900 мыѕ. Ќазаќстан Республикасы

Президенті Јкімшілігініѕ басшысы Кјрім Мјсімовтіѕ ќолдауымен елімізде «Ќазаќша Википедия» жобасы жїзеге асырылып келе жатќанын айтќан болатынбыз. Бўл жобаныѕ басты маќсаты – єаламдыќ Википедия энциклопедиясында ана тілімізді дамыту. Бїгінде мўнда ќазаќтілді маќалаларды кез-келген азамат орналастыра алады.

ќашан арыламыз? Тјуелсіздікпен бірге ќасиетті ана тіліміз, салт-дјстїріміз, ґркениетіміздіѕ тїп ќазыќтары ќайта жаѕєырєанына, міне, екі онжылдыќтан астам уаќыт ґтті. Осы уаќыт ішінде тілді дамыту баєытында атќарылєан істер аз емес. Јсіресе, бўќаралыќ аќпарат ќўралдарыныѕ туєан тілде сґйлеуін, мемлекеттік мекемелердегі іс жїргізуде ќазаќ тілініѕ енгізілуі жјне еѕ бастысы тілді ќолдану аясын кеѕейтуді кґздейтін Заѕныѕ ќабылдануын атауєа болады. Ал енді осынау заѕныѕ ќоєамныѕ барлыќ салаларында саќталуы кезекті маѕызды мјселелердіѕ ќатарында. Бўл ретте кейде кемшіліктерге орын беріліп жатќанына куј боламыз. Олай деуімізге ќала кґшелеріндегі жарнамалар мен кґрнекті аќпараттардаєы жазулар себеп. Ќазаќстан Республикасыныѕ Тіл туралы Заѕыныѕ 21-бабында былай деп жазылєан: «Бўќаралыќ мјліметтер екі (мемлекеттік жјне орыс) тілде орындалуы керек. Кґрнекі аќпараттардыѕ барлыќ мјтіні мына тјртіп бойынша орналасуы шарт: сол жаќта немесе жоєарыда – мемлекеттік тілде, оѕ жаєында немесе тґменде орыс тілінде, барлыќ јріптер бірдей ґлшемде жазылуы тиіс». Бўл заѕдылыќ бїгінде толыќтай саќталмайтынын тілші емес, ќарапайым адам да айта алады. Мјселен, ќаламыздыѕ кей жерлерінен тек ќана орыс тілінде жазылєан аќпаратты кездестірсек, енді бір жерлерде мемлекеттік тілде дўрыс жазылмаєан сґздерге тап боламыз. Іс жїзінде жоєарыдаєы бап талабына сай рјсімдеу кезінде ќазаќ тілініѕ стилистикасы саќтала бермейтіндігін де жасыра алмаймыз. Сонымен бірге, кґптеген дыбыстыќ ќателер де бой алып жатќанын байќауєа болады. Мысалы, бір єана сауда орнын білдіретін дїкен сґзі тїрліше ќўбылып жазылып жїргенініѕ кујгері болып жїрміз. Бўл сґздіѕ «дукен» немесе «дўкен» деген нўсќалары, јсіресе, алєашќысы кґптеп

кездеседі. «Азыќ-тїлік» сґзін «Азыќтулік» деп жазу да жиі ўшырасады. Сондай-аќ, жўмыс кїнініѕ уаќытын білдіретін «жўмыс уаќыты» тіркесін јркім ґз ќалауынша «жїмыс уаќыты», «жўмыс тертібі», «жўмыс ўаќыты», «жўмыс їаќыты» тіркесіне айналдырып алды. Оєан ешкім таѕ ќалмайтын халге жеткендейміз. Павлодар ќаласы, Суворов кґшесіндегі «Адиль» (ќазаќтыѕ «Јділ» деген сґзі) дїкендегі кґрнекі аќпаратта орыстыѕ «ќолбасы, шикізаттар, полуфабрикаты» деп жазылєан. Дўрысы «шўжыќтар, деликатестер, жартылай фабрикаттар». Талдап кґрейік: колбаса сґзін ќазаќша «ќолбасыєа» аударєан адамныѕ неге сїйенгенін ґзі єана білсе керек. Ал «деликатес» сґзі тіпті ўлтаралыќ сґз болєандыќтан сол кїйінде ќалдырєан жґн. (Орысша-ќазаќша сґздік, Алматы Дайк-пресс, 2005 жыл, 202-бет.) «полуфабрикаты» сґзі тіпті аударылмапты. Ол ол ма, «кулинарные и хлебобулочные изделия» деген сґздердіѕ аудармасы одан ґткен сораќы: «Аспаздык жјне нан бґлкесі бўйымдары» деп аударылєан. Аудармашыныѕ мўншалыќты ќателерге жол бергенін ќалай тїсінуге болады?! Орфографиялыќ ќатеніѕ орын алуымен ќатар (аспаздык) жалпы сґйлемніѕ ґзі дўрыс аударылмаєан («бўйымдар» затќа ќатысты айтылады). Дўрысы «нан-тоќаш ґнімдері». Тере берсек, мўндай мысалдарды кґптеп келтіруге болады. 2012 жылдыѕ 10 айы бойынша жоєарыда аталєан заѕды бўзєан 1868 нысан тексеріліп, 686 ўсыныс хат жіберілді. Бїгінгі кїні басќармаєа жіберілген ќателерді тїзетуге байланысты жауап хаттар келіп тїсуде. Јрі мўндай ќателер баспасґз беттеріне де жарияланып келеді. Ќазаќтыѕ ќазаќтыєы ана тілінде екенін естен шыєармаєанымыз жґн, аєайын! А.РЕЗУАНОВ, облыс бойынша тілдерді дамыту басќармасыныѕ бас маманы.

КҐРМЕЙІН ДЕСЕМ...

Бўл - дїкен атаулары емес, сауатсыздыќтыѕ кґрінісі

Жиын барысында Павлодар ќаласы жјне Павлодар, Шарбаќты, Ертіс аудандарында «Ќазаќстан Республикасыныѕ Тіл туралы» Заѕыныѕ іске асырылуы, іс-ќаєаздарыныѕ мемлекеттік тілде жїргізілуі маќсатында атќарылєан жўмыс ќорытындысы бойынша аталмыш аудандардыѕ жауапты орган басшылары есеп берді. 2012 жылдыѕ ІІ жартысындаєы «Ќазаќстан Республикасыныѕ тіл туралы» Заѕыныѕ орындалуы барысында жїргізілген тексерістердіѕ ќорытындысы туралы облыстыќ тілдерді дамыту басќармасыныѕ мемлекеттік тілді дамыту бґлімініѕ бастыєы Гїлсара Кокина баяндады. Сондай-аќ, мемлекеттік тілді меѕгеру деѕгейін баєалайтын «Ќазтест» жїйесі бойынша ґткізілген байќау сынаєыныѕ ќорытындысы туралы «Ана тілі орталыєы» ЖШС директоры Зјуре Мјмбетова баяндама жасады. Отырысыныѕ ќорытындысы бойынша мемлекеттік тілді дамыту мјселелеріне байланысты алќа мїшелерініѕ жасаєан барлыќ ўсыныстары ескеріліп, шешім ќабылданды.

Павлодар облысы бойынша тілдерді дамыту басќармасы.

Суреттерді тїсірген - Жарќынбек Амантайўлы.

Жаќында облыстыќ тілдерді дамыту басќармасыныѕ алќа мјжілісі болып ґтті. Оєан облыстыѕ, ќалалар мен аудандардыѕ мјдениет жјне тілдерді дамыту бґлімдерініѕ бастыќтары, мекемелер мен ўйымдар басшылары, жоєары оќу орындарыныѕ єалымдары жјне сараптау комиссиясыныѕ мїшелері ќатысты.

Павлодардыѕ Кутузов кґшесіндегі дїкендер маѕдайшасындаєы жарнамалардыѕ сиќы осы.

Жаѕадан ашылєан «Астана» президенттік кјсіби спорт клубыныѕ басшысы ретінде 2004 жылєы Олимпиада чемпионы Бахтияр Артаев таєайындалды.


САРЫАРЌА САМАЛЫ 25 желтоќсан, cейсенбі, 2012 жыл

ТАЄЫЛЫМ

5

www.saryarka-samaly.kz

ЕСТЕЛІК Облыстыќ «Сарыарќа самалы» газетініѕ ґткен айдаєы бір нґмірінде «Алєашќы директор» деген маќала басылды. Автор сол оќу ордасыныѕ тїлегі Олжабай Јміркенов мектеп-интернаттыѕ бірінші директоры болєан Шјміл Ташмаєамбетов жайлы жазєан екен. Ауыл балалары їшін жанын шїберекке тїйіп, интернат салуєа мўрындыќ болєан осы бір жаны жомарт, кішіпейіл, ґткір јрі іскер ўстаз басшымыз жайлы айтылар јѕгіме аз емес. Шјміл Ташмаєамбетов пен Хамза Тоќпанов бір-бірін ертеден біледі екен. Мўныѕ тїпкі мјнін кейін тїсінген едім. Мен Хамаѕныѕ ќўрметті демалысќа шыєып, алаѕсыз їйде отырєан кезінде жиі жолыєып тўрдым. Сексеннен асќан шаєы. Жолыќќан сайын интернат жайлы сўрайтынмын. Аќсаќал мўны жаќсы біледі. Біраќ, јѕгіме ауанын басќа жаќќа аударып жібереді ылєи. Бўл жолы кґѕілді отырды. Бўрыныраќта ќойєан бір тілегімніѕ орайын ґзі келтірді. - Шіркін, Шјміл ерте кетті єой, - деп ќалды. Сосын бір ќырындап отырєан ќалпы маєан бажайлай ќарап, - Сен оќыєан мектепинтернаттыѕ алєашќы директорымен ана жолы бір кездескенде їйге балалар келіп ќалып, јѕгімеміз їзіліп ќалды єой... Мен де осы оќу ордасына алєашќылардыѕ бірі болып аса ќиыншылыќпен ќабылданєанмын. Сонда осы екі аєаныѕ жасаєан ќамќорлыєы есімде ќалыпты. Бўл туралы сјл кейінірек... Екеуі де - Омбы облысыныѕ ќазаќтары. Омбы ќаласындаєы ќазаќ педучилищесініѕ 1941 жылєы тїлектері. Хамаѕ Ўлы Отан соєысына оќу бітіре сала ґз еркімен аттанса, Шјмеѕ бір жас кіші болєандыќтан бір жыл кеш барады. Омбылыќ жігіттер майданда болып, Отан їшін от кешкені бґлек јѕгіме.... Арада он жылдан астам уаќыт ґткен соѕ екеуініѕ жолы Павлодар ќаласында тоєысады. - Елуінші жылдардыѕ соѕына ќарай Ќазаќстан Компартиясы орталыќ комитеті аппаратынан мені Павлодар облыстыќ атќару комитеті тґраєасыныѕ орынбасары ќызметіне жіберді. Соєыстан кейінгі жылдары жоєары партия мектебін бітіріп, Кґкшетау жјне Гурьев облыстыќ партия комитеттерінде нўсќаушы, сектор меѕгерушісі, бґлім меѕгерушісі болып, сол кездіѕ талабы бойынша істегенмін. Павлодар орысы кґп облыс екен. Жаѕа жўмыс, жаѕа адамдар, - деп Хамаѕ ґткенге кґз жїгіртті. Хамза Тоќпанов курстас досы Шјмілдіѕ осында екенін естіп, сўрастыра келе Абай атындаєы мектепте мўєалім болып жїргенін біледі. Кездесіп, ўзаќ јѕгіме-дїкен ќўрады. Шјмілдіѕ басынан ґткен ауыр кезеѕді облысќа жауапты ќызметке келген Х.Тоќпанов тїсіністікпен ќабылдайды. Оныѕ тапсырылєан істі тындырудаєы адалдыєына, жўмыста ўйымдастырушылыќ ќабілетініѕ кїштілігіне, тјжірибесі мол јрі іскерлігіне јбден ќаныєады. Мектепте мўндай педагогтар бірден басшылыќ жўмысќа тартылатыны тїсінікті. Екі тілге бірдей білімді маманныѕ ґсу жолына жјрдемін тигізеді. Сыйласа жїріп, сырласа бастайды. - Алпысыншы жылдардыѕ басында Павлодардаєы жалєыз ќазаќ мектебініѕ болуы - сол кездегі жїрегі «ўлтым» деп соќќан ќазаќ азаматтарын толєандырмады дейсіз бе?!-деп Хамаѕ ґзіме сўраулы жїзін бўрды. Міне, осы мјселеніѕ тїйінін ќалай шешу керек. «Тыѕ игеру» деген ўранмен ауылдарда ќазаќ мектептерініѕ дені орысшаєа ауыстырылды. Жеткіншектер басќа тілде оќитын болды. Саясат солай. Тыѕ игерушілердіѕ бјрі де орыс тілділер. Шјміл екеуіміз оѕашада отырып, толєанатынбыз. Павлодарда ќазаќ мектеп-интернатын ашудыѕ жолдарын іштей кесіп-пішетінбіз. Расында сол тыѕ игерудіѕ ќырсыєы еѕ алдымен ќазаќ ауылдарына тиді. Жаппай жабылєан да, орысшаєа берілгендері де ќазаќ мектептері. Енді кешіксек, ўлт тілі жойыларына дау жоќ. Ендеше облыс орталыєынан неге ќазаќ мектеп-интернатын ашпасќа... Оєан білім ошаќтарынан айрылєан ауылдаєы малшылардыѕ, егіншілердіѕ балаларын неге шаќырмасќа... Ќазаќ балаларына арнап мектеп-интернат ашу їшін бірінші болып Х.Тоќпановќа ой салєан Шјміл аєа еді. Жоєарыдан нўсќау кїте берсе, тым созылып кетері хаќ. Бастама тґменнен болса, кјніки.... Ол кезде мўндай таќырыпќа јѕгіме ќозєаудыѕ ґзі ќауіпті. «Ўлтшылсыѕ» деп дуылдатып јкететіндер ќасыѕнан-аќ табылады. Біраќ, ўлтыныѕ ќамын жеген Шјміл Досжанўлы досы Хамаѕа осы жайды ашыќ жайып салады. «Ретін тауып, тура Жанєозинге жеткіз, ол кісі наєыз ќазаќтыѕ ґзі», - деп сґзді келте ќайырады. Орайы тїскенде осы мјселеніѕ шет жаєын сабырлы ќалпын саќтап, жігін жатќыза ґзініѕ басшысына жеткізген Хамаѕ арада бірер кїн ґткен соѕ облатком тґраєасыныѕ кабинетіне ќайта шаќырылады. - Облыстыќ атќару комитетініѕ тґраєасы Жаќыпбек Жанєозин ґте білімді, кеѕпейіл, рухани жан-дїниесі бай јрі принципшіл адам еді,-деп еске алады Хамаѕ орнынан бір ќозєалып ќойып, - теріскейдегі осы облыстыѕ мјдени-јлеуметтік ахуалына кґз жеткізген тґраєа біздіѕ ойымыздаєыны дґп басќандай мектеп-интернат жайымен тїбегейлі айналысып, мјселе етіп

ќоюды маєан жїктеді. Бўл кезде Шјміл Досжанўлы Павлодар ќаласындаєы №9 аралас орта мектептіѕ директоры болатын. Мўнда ќаланыѕ балалары єана оќиды. Жаєдайы тґмен јрі жетім балалар Абай атындаєы №10 орта мектеп жанындаєы пансионда жатып, білім алатын. Оєан кґп оќушы алуєа мїмкіндік жоќ. Демек, заманына сай мектеп-интернат керек. Хамаѕ осы істі жедел ќолєа алады. Јуелі атќару комитетініѕ кезекті мјжілісінде бўл мјселе кїн тјртібіне ќойылып, кјдімгідей талќыєа салынады. Ќарсылыќ жасап баќќандар да кездеспей ќалєан жоќ. Јр аудан орталыєынан бюджеттік интернат ашса жетіп жатќан жоќ па, соєан јр ауылдан оќушылар табылады деушілер де шыќты. Мўндай ўсынысты облыс басшыларыныѕ кейбірі ќолдап, кейбірі ќасарысып баќты. Бюджет ќаржысын шашыратып пайдаланєанша бір орталыќтан

деушілер јлі келіп жатыр, орын толып ќалды, јйтпесе бјріѕді де ќабылдар едім,-деді де ќўжаттарымды ќолына алып мўќият ќарады, сосын: - Баєаларыѕ жаќсы, дегенмен, бўл мјселені бір шешсе комиссия тґраєасы Хамза Тоќпанов шешеді, сол кісіге ґтін,-дегені бар емес пе. Јдейі бўрылып келіп, жылы шырай танытќанына ќараєанда балажан кісі сияќты. Бўл мектеп-интернаттыѕ директоры Шјміл Досжанўлы Ташмаєамбетовтіѕ ґзі болып шыќты... Облыстыќ атќару комитеті тґраєасыныѕ орынбасары Хамза Махамбетўлыныѕ жўмыс орнын сўрастырып жїріп тапќаныммен ол кісініѕ ќабылдауына ену тіпті ќиын кґрінді. Кезек кїтушілер кґп. Келген шаруамды айтсам, хатшы келіншек маѕына жолатпайды. Тїске дейін тїк те бітіре алмай, бесін кезінде таєы оралдым. Хатшы келіншек ќолына бір бума ќаєаздарын

еѕселі бір єимарат салу јлдеќайда тиімді екенін дјлелдей шешен тілмен сґйлеген Жаќыпбек Жанєозинніѕ сґзі ќарсы пікір айтушылардыѕ аузын жауып тастады. Сґйтіп, 1962 жылдыѕ 9 маусымында облыстыќ партия комитетініѕ бюросы мен атќару комитетініѕ №329/12 ќаулысы осылай шыќты. Аќыры ўлт болашаєы їшін намысќа басќан Жаќаѕныѕ табандылыєыныѕ арќасында 400-ден астам ауыл балаларына арналєан мектеп-интернаты салынатын болды. - Ал ендігі ќалєан істердіѕ бјрі сеніѕ мойныѕда, директорєа лайыќты кандидаттыѕ есімін атауыѕ керек, ертеѕнен бастап осы іске кірісесіѕдер,-деді де ґзі ќалааралыќ байланыс желісі арќылы осы мјселе бойынша Алматымен сґйлесіп жатты,-деп Хамаѕ јѕгімесін јрі ќарай жалєастыра тїсті. Јрине, облыстыќ оќу бґлімініѕ меѕгерушісі В.Шербинко интернат басшысына сай ќазаќ азаматтары бар екенін, дегенмен, Х.Тоќпанов ўсынєан кандидатќа ќарсы болмайтынын жеткізеді. Жаѕадан салынатын мектеп-интернаттыѕ директоры Шјміл Ташмаєамбетовті облатком тґраєасы Ж.Жанєозин ќабылдап, мектепинтернатты биыл кїзге дейін (1962 жылы) ашу міндетін ќояды. Интернатты салу, оєан шјкірттерді ќабылдау комиссиясыныѕ тґраєасы етіп Х.Тоќпановты, мїшесі етіп Ш.Ташмаєамбетовті бекітіп, жўмыстарына сјттілік тілеп, шыєарып салады. Не керек, ќўрылыс жўмысына 800 мыѕ сом мемлекет ќаржысы жўмсалып, 2-3 айдыѕ ішінде аяќталады. Бўл істе Шјміл Досжанўлы іскерлігімен таныла тїседі. Тјжірибелі деген 40 шаќты мўєалімдер мен тјрбиешілер іріктеледі. Олардыѕ алдыѕєы сапында М.Сатыбалдина, С.Ќўлмаєамбетов, Є.Айтжанова, К.Макина, Ш.Керімсалова т.б. бар болатын. Јр ауданныѕ шалєай тїкпірінен ауыл балаларын жинауєа мектеп-интернаттыѕ мўєалімдері жіберіледі. ...1962 жылдыѕ ќоѕыр кїзі... Аќсу ауданында Жамбыл атындаєы орта мектептіѕ 9-сыныбын бітірген біздер келесі сыныпќа бала жетпей жабылып ќалєанннан кейін јрќайсысымыз јр жаќќа кеттік. Мўрат Ќўлмаєамбетов екеуіміз жаѕадан ашылєан осы мектеп-интернатќа ќўжаттарымызды тапсырдыќ. Јке-шешеден ерте айрылып, наєашы апаларыныѕ ќолында ґскен Мўрат бірден ќабылданды. Меніѕ ќўжаттарымды кері ќайтарєан екен. Енді не істеу керек. Ќолтыєыма ќўжаттарымды ќыстырып дјлізде мўѕайып тўр едім, ґтіп бара жатќан ўзын бойлы, бўйра шашты жігіт аєасы тоќтай ќалды да жґнімді сўрады. Бјрін тјтпіштеп айтып жатырмын. – Айналайын, ќабылдау бітті. Тїсем

ўстап, сыртќа шыєып кетті. Осы ўрымтал їзілісті пайдаланып, ішке кіргелі тўрєан мїгедек аќсаќалдыѕ соѕынан ілесе кабинетке лып бердім. Хамза Тоќпанов орнынан атып тўрып, ќарияєа сјлем берді де маєан ќарап? - Сеніѕ ќандай шаруаѕ бар»,- дегені. Їлкен адамныѕ алдында абдырап ќалєаным рас. Тым ќатал кґрінді. Мўндай дјрежедегі басшыныѕ кабинетіне тўѕєыш енуім. Мысы басып тўрєандай. Сасќалаќтап ќалсам да есімді тез жинап алып, интернатќа ќабылданбаєанымды аптыєа жеткіздім. Јкем 40 жылдан астам ауыл мектебінде мўєалім болєан, ќазір зейнеткер, соєыста ќатты жараланєан, Сізге интернат директоры жіберді... Сґзімніѕ арєы жаєы тїсініксіздеу естілді ме, јлде маєан аяушылыќ білдірді ме, сјл жаќындап: - Келешекте кім болєыѕ келеді? - деп сўрады. Тїсі жылыєандай. Содан тўла бойыма кїш біткендей јсерде тўрєан мен де батылданып: - Журналист мамандыєын серік етсем деймін, їш жылдан бері газеттерге ґлеѕдерім, маќалаларым аракідік жарияланып жїр... - Ґтінішіѕді ќайта жаз, - деп аќсаќалмен јѕгімеге кірісті. Ќабылдау бґлмесінде отырєанда дайындап ќойєан ґтінішімді алдына ќоя ќойдым. - Жаќсы оќитын бол,-деді де тілегім жазылєан ќаєаздыѕ бўрышына мектеп директорыныѕ аты-жґнін жазып, «ќабылдансын» деп ќолын ќойыпты. Ќуанышта шек жоќ. Ќас ќарайып ќалса да интернатќа жеттім. Директор аєамыз кабинетінде екен. Ґтінішімді, ќолымдаєы ќўжаттарыммен ќоса ўсындым. - Енді мјселе басќаша. Ертеѕнен бастап оныншы сыныптыѕ партасына отыра бер, деп жылы лебізін білдірді. Маєан мейірі тїскен екі аєамныѕ жаќсылыєына осы кїнге дейін ќайран ќаламын. Јділі керек, Шјміл аєамыз балажан еді. Ґзініѕ їш ќызын ерекше еркелететінін еститінбіз. Интернатта да тјрбиеленушілердіѕ оќуына, тўрмысына єана емес јрќайсысыныѕ шыќќан ортасына зер салып, мінез-ќўлќына дейін зерделеуге ўстаздар ўжымын жўмылдыра білуі де тектілігі. Тґменгі сынып шјкірттерініѕ мезгілінде тамаќ ішуін ќатты ќадаєалайтын. Асханаєа алдымен ґзі келіп, ауыл балаларына ќасыќ пен шанышќыны дўрыс ўстауын, тіпті таєам тїрлерініѕ ќалай аталуын, тамаќ ішудіѕ мјдени тјртібін жалыќпай їйреткенін талай кґрдік. Олармен бір їстелде отырып ґзі де тамаќтанатыны ґзгелерге їлгі болатын. Жоєары сыныптаєыларєа кішкентай бауырларын ќамќорлыќќа алудыѕ санќилы тїрлерін кґрсетіп, бїкіл оќу-тјрбие жўмысымен ўштастыра жїргізетіні мўєалімдер мен тјрбиешілердіѕ ынтымаќтаса еѕбек етуіне жол ашќан-ды.

- Мемлекет јр балаєа жыл сайын 240 сомныѕ киімін, кїніне 83 тиынныѕ тамаєын береді. - Бўл сендерге їкіметіміз жасап отырєан ќамќорлыќ,-деген сґздерді ќайта-ќайта айтатын. Бўл да жас тїлектер Отан-ананыѕ аялы алаќаныныѕ жылуын сезінсін дегені шыєар. Шјміл аєамыз ќоєамдыќ жўмысќа белсенді ќатысатын шјкірттерін жаќсы кґретін. Меніѕ жазуєа бейімім бар екенін байќап, бўєанасы ќата ќоймаєан жырларымды оќытатын. Ґзі де аќынжанды еді. Ќазаќ, орыс аќындарыныѕ ґлеѕдерін жатќа оќитын. – Ґлеѕніѕ јр жолы ойєа ќўрылып, бір-бірімен ґзара ќиюласып жатса, сґз маржаны шашырамай тґгіліп тўрса єана поэзия, ўйќастыра бергенніѕ бјрі ґлеѕ емес,-дейтін аќыл-кеѕесі ќалам ўстаєан сайын есіме тїсе беретіні сондыќтан. Облыстыќ газетке жарияланєан балапан дїниелерімді кґріп мјз болатын. 9-сыныпта оќитын талантты ќыз Майдаш Јлиева (ол да ґлеѕ жазатын, ґмірден ерте кетті, аќын ініміз Арман Ќанидыѕ апасы) екеуімізге ќабырєа газетін ќўлпыртып шыєарудыѕ тїрлі тјсілдерін їйрететінін айтсаѕшы. Суретпен безендірсе єана тартымды, балаларды баурап алады дейтін таєы да. Облыстыќ радиодан айына екі мјрте мектепинтернат ґмірінен 15-20 минуттыќ баєдарлама жїргізу де бізге жїктелді. Радионыѕ (ол кезде телевидение јлі ашылмаєан) аєа редакторы Рахат Балтабаевты шаќырып, хабарлардыѕ жоспарын бекітіп беретін. Дайындаєан материалдарымызды мўќият тексеріп, студияєа сосын жібертетін. Пионер ўйымыныѕ жетекшісі Маќажан Жылќыбаевпен (кейін осы интернатты кґп жыл басќарды) бірлесе жўмыс істейтінбіз. Ґз даусымыздыѕ таспаєа таза жазылуын, дикциямыздыѕ аныќ естілуін редакторєа тапсыратын. Сол кїні бїкіл оќушылармен бірге эфирден ґтетін хабарымызды, ґнерлі ґрендер орындаєан јн-кїйлерді ќўмарта тыѕдауєа уаќыт табатын еді. Жаѕа істіѕ бастауы ќай кезде де оѕайєа тїспеген. Алєашќы ќыс біраз ќыспаќќа алды. Бір тїнде интернаттыѕ жеке ќазандыєынан кінјрат табылды. Іле жылу беретін батареялар бірінен соѕ бірі ќатып, жарылєанын кґргенде жанымыз ашитын. Паркет едендер де бїлінді. Палуан тўлєалы Шјміл аєамыздыѕ ґзі білек сыбана кірісіп, шойын жабдыќтарды арќаєа біраќ салатын. Сантехниктермен бірге жїріп, аќау шыќќандарыныѕ орнына жаѕасы алмастырылды. Маѕдайынан аќќан терін салалы саусаќтарыныѕ сыртымен сїрте сала, таєы да іске кірісетін. Соєыста барлаушы болып, талай ерлік кґрсеткен басшымыздыѕ дене бітіміне сай кїш-ќайраты да мол еді. Біз де ќалыспай ќабырєамыз ќайыса батареяларды ќолдаса кґтеріп, соѕынан жыєыла-сїріне еретінбіз. Ўстаздарымыз Білјл Шаймарданов, Єаллјм Башпаев, Рахымбек Єаллјмов, жас мўєалімдер Тоєайбай Кентаев, Мјсієўт Аяшинов, Јділхан Ќўдайбергенов, Маќажан Жылќыбаев, Тґлеген Жаќсылыќов жјне жоєары сынып оќушылары ўйќы кґрмей мазасыз тірлік кешкен кїндер ўмытылмас, сірј. Бјрі де бір кісідей жўмылып, біраз кїнде ќалпына келтірілді. Бўл айтуєа жеѕіл. Шын мјнінде бейнеті кґп жўмыс болатын. 9-10-сынып балалары ќиын шаќта ўстаздарымен бір сапта болєанын осы кїндері саєынышпен еске алып отырады. Шјмеѕ 1963 жылдыѕ тамызында облыстыќ партия комитеті мектеп бґлімініѕ меѕгерушісі етіп таєайындалады. Бойындаєы бар білімі мен ўйымдастырушылыќ кїш-жігері енді ашыла бастаєан шаєында бўл ќызметті жарты жылдай єана атќарып, 40 жасќа жетпей кенеттен ќайтыс болады. Ґзі ашќан мектеп-интернат балалары ўстаз сенімін аќтады. Олардыѕ ішінде јр сала бойынша ондаєан єылым докторлары - Дјурен Ахметбаев, Саєит Иманєазин, Рымшаш Тґлеубаева, Тілеубек Рымжанов т.б. шыќты. Бїкіл Одаќќа танымал, КСРО жјне Ќазаќ КСР мемлекеттік сыйлыќтарыныѕ лауреаты, академиксјулетші Ќалдыбай Монтаќаев, ЌР еѕбек сіѕірген јртісі Жанат Чайкина, белгілі ќаламгер Тґлеген Мўќаев, јскери-журналист, полковник Саєидолла Кґшкімбаев, талантты аќын Арман Ќани сияќты ўлт жанашырлары - интернат маќтаныштары. Мемлекеттік ќызметте, бизнес жїйесінде жїргендері ќаншама. Маќаланыѕ басында мені мектеп-интернатќа ќабылдануыма ќол ўшын берген Хамза Тоќпанов аєамыз 23 жыл бойы облыстыќ теле-радио хабаларын тарататын комитетті басќарды. Тележурналист бола жїріп, ол кісініѕ тјлімін кґп кґрдім. Јѕгімесін ойлана айтатын ќазаќтыѕ бетке ўстар зиялы аќсаќалыныѕ бірі еді. 80-ніѕ бел ортасынан асќан шаєында дїниеден ґтті. Оныѕ кґзі тірісінде замандасы Ш.Ташмаєамбетовтіѕ ўлты їшін туєан ер-азамат екенін саєына еске алєан кейбір сјттерін кейінгіге жеткізуді парызым санадым. Баяєы мектеп-интернат енді «гимназия» деген биік мјртебеге ие. Тек тјуелсіз еліміздіѕ кґк байраєын биік ўстайтын, ўлтын ўлыќтайтын білімді жастар кґбейе берсе Шјміл ўстазымыздыѕ арманы орындалєаны да. Социал ЈЙТЕНОВ, Ќазаќстан Журналистер одаєыныѕ мїшесі, Павлодар ќаласы.

ЌР Мјдениет жјне аќпарат министрі Дархан Мыѕбай Тіл білімі институты жанынан латын ќарпіне кґшу жґніндегі арнайы орталыќ ќўруды ўсынды.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

6

СЕРГЕКТІК

25 желтоќсан, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

Таяуда аймаєымызда ашылатын ґѕірлік кардиохирургиялыќ орталыќта жїрегінде аќауы бар ересектермен ќатар, балаларєа да медициналыќ ќызмет кґрсетіледі деп кїтілуде. Айта кетерлігі, бўєан дейін жїрек ауруларына тап болєан павлодарлыќ балєындар мен жасґспірімдер Астана, Алматы ќалаларына жјне шет мемлекеттерге барып, емделіп келген. Енді олар алысќа сабылмай-аќ, ґз облысымызда сапалы медициналыќ кґмек алады, дейді кардиолог мамандар. Сонымен, жїрегі сыр берген балалар ќалай аныќталады жјне оларды сауыќтыру їшін ќандай операциялар жасалады? Бўл жґнінде ґѕірлік кардиохирургиялыќ орталыќтыѕ балалар кардиологы Сјрсекеева Јсем Шјкірќызы јѕгімелейді. Облыс орталыєында ашылатын ґѕірлік кардиохирургиялыќ орталыќта 15 орынєа лайыќталєан балалар кардиохирургиясы бґлімшесі жўмыс істейді. Онда 11 хирургиялыќ, 4 сауыќтыру жјне басќа да арнайы ќўрылєылармен жабдыќталєан бґлмелер болады деп жоспарлануда. Сондай-аќ, аталмыш бґлімшеде алдымен 3-18 жасќа дейінгі жїрегінде аќауы бар балаларєа операция жасалады. Ал болашаќта жаѕа туєан нјрестелерге де операция жасаймыз деген їміттеміз. Ќазіргі таѕда медицинасы айрыќша дамыєан кейбір шет мемлекеттерде туа біткен жїрек аќауы бар сјбилер дїниеге келісімен, бірден операция жасалады екен. Мўндай деѕгейге жету їшін бізге біраз уаќыт ќажет. Ґйткені, адам таєдыры ойыншыќ емес, тјжірибемізді јбден жетілдіріп алєан соѕ єана жїрегінде аќауы бар нјрестелерді емдеуге кірісеміз деген ойдамыз. Жалпы, біздіѕ облыста єана

«САРЫАРЌА САМАЛЫ», «ЗВЕЗДА ПРИИРТЫШЬЯ» ОБЛЫСТЫЌ ГАЗЕТТЕРІ МЕН ПАВЛОДАР ќ. №2 АУРУХАНАСЫНЫЅ БІРЛЕСКЕН ЖОБАСЫ

Єалымдардыѕ зерттеуінше, жїректіѕ туа біткен аќауларыныѕ ќалыптасуы жїктіліктіѕ 2-8 аптасында пайда болады екен. Оєан жўќпалы аурулар, кейбір дјрі-дјрмектердіѕ јсері, сонымен ќатар, болашаќ ананыѕ зиянды ґндіріс орнында жўмыс істеуі мен тўќымќуалаушылыќ белгілері де іштегі нјрестеніѕ денсаулыєына кері јсерін тигізеді. Жїректіѕ туа біткен аќауларыныѕ клиникалыќ кґрсетілімі јртїрлі болады. Жїрек аќауларымен туылєан нјрестелердіѕ шамамен 30%-єа жуыєыныѕ жаєдайы алєашќы кїндерінен-аќ нашарлай бастайды.

Жїрек ауруларына немќўрайлы ќарауєа болмайды... дейді ґѕірлік кардиохирургиялыќ орталыќтыѕ балалар кардиологы Јсем СЈРСЕКЕЕВА емес, елімізде жїрек-ќан тамырлары ауруларына шалдыќќан бїлдіршіндер ќатары кґбеюде. Олардыѕ осындай сырќаттарєа шалдыєуыныѕ тїрлі себептері бар. Мјселен, кґбінесе јйелдер жїктілік кезінде жўќпалы аурулармен сырќаттанса, дўрыс тамаќ-танбаса, дјрі-дјрмекті шамадан тыс тўтынса, бўл жаєдайлар жатырдаєы шарананыѕ дамуына кері јсерін тигізуі мїмкін. Сондай-аќ, ќоршаєан ортаныѕ, экологияныѕ нашарлыєы да жеткіншектер денсаулыєына

Жїрек аќауымен туєан бала їшін маѕызды: 1. Ўзаќ уаќыт таза ауада дем алу жјне баланыѕ кїші жетерліктей физикалыќ жаттыєуларды жасау режимін ќўру; 2. Туа біткен жїрек аќауы бар балалардыѕ барлыєы кардиоревматологтыѕ диспансерлік есебінде жјне дјрігерпедиатрдыѕ ќарауында болуы тиіс; 3. Баланыѕ денсаулыєында ќандай да бір ауытќулар болєан жаєдайда дереу дјрігерге хабарлаѕыз. Жїрек немесе тыныс алу жетіспеушілігініѕ белгілері байќалса, балалар балабаќша мен мектепте дене шыныќтыру сабаќтарынан босатылады (кардиолог аныќтайды). Осындай белгілер байќалмаєан жаєдайда, балалар дјрігердіѕ баќылауымен арнайы топта дене шыныќтырумен айналысады. 4. Туа біткен жїрек аќауымен туєан балаларда жоєары метеосезімталдыќ болады. Олар ауа райыныѕ ґзгерістерін ґте ауыр ќабылдайды. Жаз мезгілі кезінде кїн шуаєында ўзаќ уаќыт жїруге болмайды. Ќыста да салќын ауада кґп жїруге тыйым салынады. 5. Туа біткен жїрек аќауымен туєан балалар жўќпалы ауруларєа тґтеп бере алмайды. Тексерілу кезіндегі барлыќ аныќталєан аурулар міндетті тїрде емделу керек. Жїрек бўлшыќ етінде асќынулар болмау їшін басќа аурулардыѕ емделуі ґте ќарќынды жїру керек. 6. Аурудыѕ белгілері болмаса да, ас тўзы аз мґлшерде ќабылдануы керек. Тјуліктік сўйыќтыќтыѕ да кґлемін 1-1,5 литрге дейін азайту маѕызды. Туа біткен жїрек аќауымен туєан балаларєа мейіз, ґрік, ќара ґрік, піскен картопты жеу ґте пайдалы.

Жаѕа туєан нјрестеніѕ жїрегініѕ салмаєы орта есеппен 20 г.-єа теѕ. Ересек адамныѕ жїрегініѕ салмаєы 0,425 - 0,570 кг. Жїректіѕ салмаєы мен ґлшемдері кейбір ауруларда (жїрек аќауы) жјне ўзаќ уаќыт ауыр дене еѕбегімен немесе спортпен шўєылданатын адамдарда ґзгеріп тўрады. кесірін тигізбей ќоймайды. Осындай факторлардыѕ салдарынан жылдан-жылєа туа біткен жїрек аќаулары бар балалар саны артуда. Мўндай балєындарды дер кезінде тексеруден ґткізіп, медициналыќ кґмек кґрсету арќылы єана ґмірлерін ќўтќара аламыз. Ол їшін кардиохирургиялыќ орталыќта ќызмет істейтін кардиолог мамандар балаларды ультрадыбыстыќ зерттеу, скринингтік тексеруден ґткізу арќылы жїректерінде ґзгерістіѕ бар-жоєын ер��е аныќтай алады. Егер жїректері сыр берген жеткіншектер болса, бірден есепке алынып, тиісті операция жасалады. Бўл їшін барлыќ мїмкіндігіміз бар деп айта аламыз. Себебі, балаларєа ќызмет кґрсететін кардиолог дјрігерлердіѕ барлыєы білікті јрі тјжірибелі мамандар. Сонымен ќатар, емдеу бґлімшесі 100 пайыз заманауи ќўрал-жабдыќтармен, жаѕа аппараттармен жабдыќталєан. Кардиохирургтардыѕ сґзіне ќараєанда, біздіѕ облыста жїрегінде аќауы бар 600-ден астам бала есепте тўр екен. Орталыќ ашылысымен, бірден осы жеткіншектерді емдеуге бар кїшімізді саламыз. Атап ґтерлігі, біздіѕ бґлімшеде жїрекке арналєан операциялардыѕ барлыќ тїрі жасалады деп жоспарлануда. Соныѕ ішінде, туа біткен жїрек ауруларымен сырќаттанєан кішкентай балаларєа

да кїрделі операциялар жасалатын болады. Еѕ бастысы, орталыќта жасалатын операциялардыѕ барлыєы тегін. Бўл маќсатќа мемлекет тарапынан жыл сайын ќомаќты ќаражат бґлініп жатќанын атап ґткен жґн. Кардиохирургиялыќ орталыќтаєы дјрігерлердіѕ жўмысы балалардыѕ жїрегіне операция жасаумен єана шектелмейді, сондай-аќ, оларды сауыќтыру шараларына да айрыќша назар аударылады. Негізінен, кардиохирургтар операция жасаумен айналысса, кардиолог дјрігерлер аймаќ балаларыныѕ жїрек ќаєысын баќылап, аќауы бар балаларды ерте аныќтауєа тырысады. Сґз басында атап

ґткендей, егер жїрегінде аќауы бар бала болса, кардиологтар оныѕ денсаулыєын жіті тексеріп, операцияєа дайындайды. Операция жасалєаннан кейін де, сол бала їнемі дјрігер баќылауында болады. Ґкініштісі, кейбір балалардыѕ жїрегінде аќау бар екендігі сырт кґзге білінбейді де, соныѕ салдарынан ол тїрлі ќайєылы жаєдайларєа тап болуы ыќтимал. Бўдан былай мўндай жаєдайлардыѕ орын алуына жол берілмейді деген сенімдемін. Десе де, ата-аналар ќауымы да ґз балаларыныѕ денсаулыќтарына жауапкершілікпен ќарап, ўл-ќызын алдаєы уаќытта ашылєалы отырєан ґѕірлік кардиохирургиялыќ орталыќтыѕ балалар кардиохирургиясы бґлімшесіне тексерткені жґн. «Ескермеген дау жаман, елемеген ауру жаман» демекші, жїрек ауруларына ешќашан немќўрайлы ќарауєа болмайды. Жазып алєан: Нўржайна ШОДЫР.

Елордада сырќаттану деѕгейініѕ тґмендегені байќалды. 2012 жылдыѕ 11 айы ішінде алєаш тіркелген сырќаттар саны ґткен жылдыѕ аталмыш кезеѕімен салыстырєанда 6,4 пайызєа аз болып шыќќан.


25 желтоќсан, cейсенбі, 2012 жыл

Л Ы Ж А Ѕ ЖА

ЕСІК

Бабалар айтќан дейді... Бґлтірік шешен. Аќылы жоќты аєа тўтпа, Ќасиеті жоќты ќадір тўтпа. Аќылы жоќты аєа тўтсаѕ, Кішілігіѕді кемшіліктей кґрер. Ќасиеті жоќты ќадір тўтсаѕ, Кісілігіѕді ерсіліктей кґрер. *** Їлкен алдында иіліп сґйле, Кіші алдында сызылып сґйле. Иіліп сґйлегеннен беліѕ бїгілмейді, Сызылып сґйлегеннен сґзіѕ їзілмейді.

Ќаѕтар Біздіѕ ата-бабаларымыз жазыќ, ўлан-байтаќ жерде кґшіп-ќонып ґмір сїргендіктен кїнніѕ ќозєалысын, ауа райыныѕ ерекшеліктерін баєзы заманнан бері ґте сезімталдыќпен баєдарлап, аѕєарып отырєан. Жылдыѕ тґрт маусымыныѕ ішінде, јсіресе, ќыс айларына ґте саќтыќпен ќараєан. Ґйткені, ќылышын сїйретіп жететін ќаћарлы ќыс ешкімді де аямайды. Сондыќтан, жылдыѕ бўл мезгіліне ерекше дайындалєан. Ќаѕтар деген атынан да белгілі, бўл айда кїнніѕ кґзі аспанныѕ оѕтїстік жаєында биіктей тїсіп, деѕгейі де ґзгереді. Бўл айда тїн ўзаќ болады. «Ќаѕтар» деп аталу себебі де ќызыќ. Ќаѕтарып ќойєан кґлік малыныѕ басы жерге жетпейді. Дала халќы – ќазаќтар осыєан орай бўл айды «ќаѕтар» деп атаєан. Ќаѕтарда ќыс наєыз кїшіне енеді. Ауыќ-ауыќ жапалаќтап ќар жауып, боран соєады. Ќатты аяз тўрып, аќ мамыќ ќар «ќасат ќарєа» айнала бастайды. Желтоќсан, ќаѕтар, аќпан айларында жерге ќар молынан тїссе, алдаєы жазда береке, молшылыќ болады. Міне, биыл ќыс басталысымен ґлкемізге ќар кґп жауды. Ендеше биылєы жыл берекелі, ырысты болмаќ!

ЌАЄЫП ТЎР! Сјби

тілек

Жаѕа жылмен, балалар! Мына суреттегі мен – Нўраймын. Жаќында беске толамын. Павлодар ќаласындаєы №16 ќазаќ балабаќшасына барып жїрмін. Баќшада ґте кґѕілді. Оєан ќоса, мен суретшілер мектебінде ґнер їйренудемін. Яєни, сурет салумен айналысамын. Сурет салуды біліп алєан соѕ, суєа жїзуді, сосын би билеуді, домбыра шертуді їйренейін деп ойлап жїрмін. Ќазір компьютерде ойнаймын, ќазаќша мультфильмдер кґремін. Ал кешке жаќын апам жўмыстан келген соѕ маєан жазуды, оќуды, таќпаќ айтуды їйретеді. Анам: «Аќылды бала мектепке барєанша ґнердіѕ бјрін їйреніп алуы керек» дейді. Мына Аќша ќардыѕ суретін мектепте ґзім салдым. Бўл «Айналайынды» оќитын балаларєа ескерткіш! Жаѕа жыл ќуаныш пен кїлкі јкеліп, барлыќ балалар баќытты болсын деп тілек тілеймін. Сјлеммен Нўрай ЖЕЅІСЌЫЗЫ, №16 балабаќша, Павлодар ќаласы.

Нўрай салєан Аќшаќар

! Мереке ќўтты болсын

Зы рл ай ды шанамыз Аязды келіп ќыс, Алєашќы ќар ўшты. Аппаќ боп їстіміз, Аќ ќырау жабысты. Алєашќы аќшаќар, Бетінде із ќалды. Жїйткиді аќ шанам, Алєа ўстап ызєарды. Мейлі кїн суысын, Зырлайды шанамыз. Аяз не біз їшін, Шыныќќан баламыз.

Ап па ќ, аппаќ жапалаќтап... Аппаќ, аппаќ, жапалаќтап, Ќар жауады тынбастан. н, Ќалыѕ орман ќар жамылєа ан. асп нгі тї Маужырайды Кел билейік, їйренейік, Ол келгенше жаѕа жыр. сын, Ќўтты болсын, ќўтты бол л. жы Ќўтты болсын жаѕа Кеѕ пейілді, мол мейірлі, Саєынышпен табысќан. О, алаќай, Аяз ата, Келе жатыр алыстан!

Зейнеш РАЌЫШЌЫЗЫ, Павлодар ќаласы.

7


25 желтоќсан, cейсенбі, 2012 жыл

САРЫАРЌА САМАЛЫ Жаќсыд ан їйрен !

Жарайсыѕ, Аружан! «Айналайын» - аќпарат

«Абайлаѕыз,

балалар!»

Балапан жы р

Ўстазым Айналайын, ўстазым! Сен біздерге панасыѕ. Маќтанамыз ґзіѕмен, Ґйткені, сен дарасыѕ! Мґлдір САЄАДАТ, Е.Бекмаханов атындаєы орта мектептіѕ 2-сынып оќушысы, Баянауыл ауданы.

Жаќында мектебімізде «Абайлаѕыз, балалар!» атты апталыќ ґтті. Шара барысында «Кґлік атауларыныѕ тарихы», «Ертегілер еліне де жол тјртібі ќажет», «Жол ережесін білу – бјріне міндет», «Жол ережелері жјне жол апаттарыныѕ алдын алу» жјне басќа да таќырыптарда тјрбие саєаттары ўйымдастырылды. Ўстаздар ќауымы оќушыларєа жол ќозєалысыныѕ ережелерін таныстырып, апат болєан кезде ґз-ґздерін ўстау, жараќат алєан жаєдайда алєашќы медициналыќ кґмек кґрсету жўмыстары жґнінде јѕгімелеп, жаяу жолаушылар мен жїргізушілердіѕ ќўќыќтары мен міндеттері жайлы айтып берді. Апталыќтыѕ ќорытындысы ретінде тјрбие ісініѕ меѕгерушісі Н.Макина мен тјлімгер Ј.Зайырбаева «Жол тјртібін білейік, аманесен жїрейік» атты мектепішілік сайыс ґткізді. Байќауєа белсенді ќатысып, жїлделі орын алєан оќушылар Маќтау ќаєаздарымен марапатталды.

Біздіѕ облыста талантты да талапты, їлгілі оќушылар ґте кґп. Солардыѕ бірі – Павлодар ќаласына ќарасты Ленин кентіндегі №32 мектептіѕ 3-сынып оќушысы Мўхамеджан Аружан Жанатќызы. Ол жаќында Тјуелсіздік кїніне орай ўйымдастырылєан ќалалыќ ќазаќ тілі пјні олимпиадасынан жїлделі їшінші орын алєан екен. 47 мектептіѕ оќушысы ќатысќан байќауда баќ сынау оѕай емес, јрине. Осы ќуанышты хабарын Аружан алдымен «Айналайын» ќосымшасымен бґлісуді жґн кґріпті. Сґйтіп, ызєарлы желтоќсанныѕ саќылдаєан сары аязына ќарамастан редакциямызєа арнайы келіп, ґзін таныстырєан болатын. Аружанныѕ бўл батылдыєына ќайран ќалдыќ. Жарайсыѕ, Аружан! Біз сенен хат-хабар кїтеміз! «АЙНАЛАЙЫН» ќосымшасы,

Балаларєа базарлыќ

Анашыма! Їлкенмін єой мен енді, Жудым бїгін еденді. Аналарєа арналєан, Жаттап алдым ґлеѕді.

№1 Майќайыѕ орта мектебініѕ оќушылары, Баянауыл ауданы.

Сая МОЛДАЙЫП

Ґлеѕ айтып беремін, Нан да алып келемін. Себебі, мен анамды, Ґте жаќсы кґремін. Балжан ЖОЛАМАН, №22 мектептіѕ 2-сынып оќушысы, Павлодар ќаласы.

«Ќазаќстан» сґ зж ўмб ає ы

Мектеп

1

маќтаныштары

2

Таяуда «Ертіс дарыны» аймаќтыќ єылыми-тјжірибелік орталыєыныѕ ўйымдастыруымен 1-7 сынып оќушыларыныѕ арасында республикалыќ зерттеу жўмыстарыныѕ жјне «Зерде» жобалар байќауыныѕ облыстыќ кезеѕі ґтті. Алдын ала іріктеу кезеѕінен бўл байќауєа облыс бойынша 280 оќушы єана жолдама алєан еді. Солардыѕ ќатарында Лебяжі ауданына ќарасты Ямышев орта мектебініѕ екі оќушысы – Сержан Ќўндыз бен Илимхан Аќбал бар. Біз оларєа табыс тілей отырып, мектеп абыройын асќаќтата беріѕдер дейміз!

4

Ямышев орта мектебініѕ оќушылары, Лебяжі ауданы.

ҐТІРІК ҐЛЕЅ Дом

бы Ќўмыр ра алып ќ Тіл та ысќамен а олыма, б Жаєа ыса алмаййтыстым. жырты сып, сахнада, тарты Арман стым. 3-сын ЕСКЕНДІРО ып оќ В , Павло у дар ќ шысы, аласы .

8

3

5 6 7 8 9

Ќ А З А Ќ С Т А Н

1.Ўлт. 2.Жеміс 3.Кґзі кґрмейтін адам. 4.Жеміс. 5.Павлодар, Ќараєанды. 6.Уаќытты кґрсетеді. 7.Жылќы атауы. 8.Бас ќала. 9.Ас атасы - ...

Ќўрастырєан Ќанат ЕСБОЛАТ, 4-сынып оќушысы, Ўзынбўлаќ ауылы, Баянауыл ауданы.

Баяєыда Аяз бен Боран араларынан ќыл ґтпестей тату болыпты. Екеуі жўптарын жазбай, бірге жїріп, жер бетін бірге аралайды екен. Далада жалєыз-жарым ќалєан адамды Аяз суыєымен бїрсеѕдетіп, ал, Боран жолынан адастыратын болыпты. Ќатты тоѕып, жолынан адасып ќалєан жолаушыныѕ мїсјпір кейпін кґргенде екеуі шаттана кїліп, одан јрі ќыр асатын болыпты. Кїндердіѕ кїнінде жўлдыз туар шаќта Аяз бен Боран ќосылып, жол бойында уілдеп, ысќырып келе жатса, алдарынан ат шанамен алыс сапарєа шыќќан бастарына тїлкі тымаќ, їстеріне ќасќыр ішік киген екі адам жолыєыпты. - Ассалаумаєалейкум, жолаушылар! Ќалай, кїнніѕ ызєары тоѕдырєан жоќ па? - деп сўрайды Аяз. - Жолдан адасып ќаламыз деп ќорыќпайсыѕдар ма? - деп ысќыра гулепті Боран. Жолау��ылар ауыздарын ашып, жауап береміз дегенше, Аяз одан бетер ќаћарланып, Боран кґз аштырмай їйіріп, екеуі де жолаушыларды жолдан адастырмаќќа бел буыпты. Ќарсыдан соќќан їскірікке шыдай алмай, ќалыѕ ќарєа малтыќќан ат жїре алмай тўрып ќалса керек. Арќадан ќысќан їскірік аяз, кґз аштырмаєан ќарлы боран жолаушыларды јбден састырады. - Ќалай екен? - деп ќолын шапалаќтап, ќарќ-ќарќ кїледі Аяз. - Бўл јлі аз,-дейді Боран. – Енді бір ысќырсам, сендер бетке алып келе жатќан Темірќазыќ та айналып жерге тїседі.

- Е-е, сендер кімді адастыру керектігін білмей жїр екенсіѕдер. Осы арадан тура алпыс ќыр асып, тоќсан тауды айналсаѕдар ўзын сонар кґш кетіп барады, - дейді бірінші жолаушы. Бала-шаєасы шат-шадыман, тґрт тїлігі дін аман, дїниеде Аяз бен Боранныѕ бар екенін сезбейтін, сезсе де мойындамайтын Кґктем деген ауылдыѕ кґші, ол. Сендер мыќты болсаѕдар соларды ќорќытыѕдар, кґшті адастырып жіберіѕдер. Сонда, біз Аяз бен Боранныѕ кїштілігін бїкіл дїниеге айтатын боламыз. Тездетіп соларєа барыѕдар. - Ал, біз сендерді кїте тўрамыз. Ќаћарлы Аяз мырза мен ысќырєан Боран мырзаєа алпыс ќыр мен тоќсан тау дегеніѕ мына тўрєан жер, кґзді ашып-жўмєанша жетіп барасыѕдар. Жетіп барасыѕдар да мамыражай кґштіѕ тас-талќанын шыєарасыѕдар. Тґрт тїлігін алдарыѕа сап айдап јкетесіѕдер. Сонда сендердіѕ ќўдіреттеріѕді барлыєы мойындайтын болады,- дейді екінші жолаушы. Мына сґздерге кїпсінген Аяз бен Боран екі жолаушыны тастай салып, жын їйіргендей долданып, аласўрып, ќырдан ќыр аса жґнеп берген екен. Олар алыстап кетісімен дала бір рахат кїйге еніпті. Сайын дала. Кґз ќарыќтыра кїн сјулесімен жалт-жўлт еткен аппаќ ќар, шыѕылтыр ауа... Боранныѕ ысќырыєы алыстап, ќаћарлы Аяздыѕ саєы сынып, екі жолаушы ат-шанасын жолєа салып, жґнеп берген екен. Аяз бен Боран алпыс ќырды асып, тоќсан тауды айналып тїскенде алдарынан жып-жылы саумал самалы ескен шырайлы Кґктем шыєа келіпті. Сасќалаќтаєан Аяз бен Боран сай-салаєа тїскен ќарєа барып тыєылыпты. Біраќ, олардан пана таба алмапты. Тау беткейіндегі кґлеѕкелерді ќуалапты. Олардан да пана таппапты. Аќыры, тау басынан сґгілген ќармен бірге еріп, бўлаќќа айналып, аспанєа ќарай бу болып ўшып жоєалыпты деседі. Ал, екі жолаушы болса, ґздеріне ќаћар тґккен Аяз бен Боранды адастырып жіберіп, аќырында ауылдарына аман-сау жетіпті. «Біреуге ор ќазба, сол орєа ґзіѕ тїсесіѕ» деген осы екен.


25 желтоќсан, cейсенбі, 2012 жыл Оймаќтай ой

Ќолдан келмейтін іс жоќ... Ґздеріѕ жазєан хаттардан...

Елбасын маќтан етемін! Елбасы ґзініѕ «Єасырлар тоєысында» деген еѕбегінде: «Біздіѕ кґздегеніміз – кешегі кеѕестік їрдіс ќўлаєаннан бергі кезеѕде кездескен саяси мјселелердіѕ кїрделі т а б и є а т ы н а оќырмандарымызды ґз кґзімен їѕілдіріп, ґз тўжырымын жасауына кґмектесу» деген екен. Бўл сґздіѕ астарында їлкен мјн-маєына, Ўлт Кґшбасшысыныѕ даналыєы мен даралыєыныѕ белгісі жатыр. Иј, ел Президентініѕ халыќ їшін атќарєан игілікті істері толаєай. Нўрсўлтан Јбішўлыныѕ арќасында бїгінде ќазаќ елін бїкіл јлем танып, білді. Осындай дана да дара, парасатты Елбасымызды маќтан етеміз. Нўрсўлтан Јбішўлы Назарбаевќа шын жїректен алєысымды айтып, Ќазаќстанмен бірге жасай беріѕіз деймін.

Біз, адамдар бўл дїниеге келгеннен кейін ел ќатарлы ґмір сїріп, кїн кґру керекпіз. Јрбір адамныѕ ґз алдына ќойєан маќсаттары мен армандары бар. Біраќ, осы ўлы маќсаттарды жїзеге асыру їшін кґп еѕбектену керек. Яєни, егер адам шын ниеттенсе, ќолынан кґп іс келеді. Халќымызда «Алынбайтын асу жоќ» деген ќанатты сґз бар. Бўл сґздіѕ астарында їлкен ой жатыр... Иј, јркім ґзініѕ жолын табуєа талпынып, жетістікке жетуді армандайды. Біраќ, барлыєы біз ойлаєандай тез болмайды. Сондыќтан да, біз ґте еѕбекќор, шыдамды, бірбеткей болуымыз керек. Ал алдыѕа ќойєан биік маќсатыѕа, асыл арманыѕа жету їшін ґзіѕе де, ґзгелерге де пайдалы, игілікті

іс жасауыѕ ќажет. Сондай-аќ, адам жанжаќты ізденіп, білім алып, тынымсыз еѕбектеніп, ґзіне деген сенімі берік болса, ойєа алєан маќсатына еш кедергісіз ќол жеткізеді. Жетістіктер ќиыншылыќтармен келеді, јрине. Тек соєан тґзе білу керек. «Егер адам ќолынан келетін, істеуге міндетті нјрсесін жїзеге асыра алса, сол адамды баќытты жјне жарасымды деп атауєа болады», - деген екен Леонардо да Винчи. Ендеше, мен де жазбамды аяќтай отырып, «Ќолдан келмейтін іс жоќ» дегім келеді.

Айнўр ЈДІЛХАНОВА, Ертіс ауданы, Ќараќўдыќ орта мектебініѕ оќушысы.

Дјрігер айтады...

Неге жиі ауырамыз?

Аќерке ЌУАНЫШЕВА, дарынды балаларєа арналєан Ы.Алтынсарин атындаєы облыстыќ ќазаќ гимназия–интернатыныѕ 9-сынып оќушысы.

Мамандыќ таѕдай білу де ґнер Јр жеткіншекті мазалайтын бір сўраќ бар. Ол - мамандыќ таѕдау. Мамандыќ таѕдауда тереѕ ойланып, дўрыс шешім ќабылдау ќажет. Мамандыќтыѕ жаманы болмайды, јрине. Біраќ, јр саланыѕ ґзіндік ерекшеліктері болары аныќ. Мен кґп ойланып, толєанып, математика пјнініѕ мўєалімі болуды ўйєардым. Ґйткені, еѕ сїйікті пјнім – математика. «Ўстаздыќ еткен жалыќпас, їйретуден балаєа» деп ўлы Абай айтќандай, енді математика пјнін тереѕдете оќып, сол білімді болашаќ шјкірттеріме беруге бел будым.

Жылдыѕ тґрт мезгілі бірінен соѕ бірі ауысќан сайын адамныѕ, јсіресе балалардыѕ денсаулыєына јсерін тигізбей ќоймайды. Мысалы, жазда кїнніѕ ќатты ыстыєына шыдай алмайтын балалар ауырып ќалады. Кїздіѕ салќынын, жаѕбырлы желін, сондай-аќ, ќыстыѕ суыєын кґтере алмайтындар, кґктемде аяєынан сыз ґтсе, ќалпаќтай тїсіп ауырып ќалатын јлжуаз балалар кґп. Оларєа жылдыѕ ќай мезгілінде болса да жўќпалы аурулар їйірсек келеді. Бўл туралы тјжірибелі дјрігер Зјуре Орынєазыќызы былай дейді:

- Јдетте, иммунитеті тґмен балалар жўќпалы аурулармен тез ауырады. Олар тез шаршайды, ўйќысы келе береді, басы ауырады, бўлшыќ еттері босаѕсып, буынсїйектері ќаќсайды. Бўєан не себеп? Јрине, себеп кґп. Ауаныѕ ластыєы, су ќўрамыныѕ талапќа сай болмауы, сондай-аќ, дјруменге бай жемісжидектерді кїнделікті таєамда пайдаланбау жјне спортпен

Мерей ЖЈКЕНОВА, А.Иманов атындаєы орта мектептіѕ 8-сынып оќушысы, Май ауданы.

Меніѕ арманым «Арман адамєа ќанат бітіреді» дейді. Сондыќтан јр балада арман болады. Меніѕ арманым – ер жетіп, мектепті жаќсы оќып бітіру. Сосын дјрігер дайындайтын їлкен оќуєа тїсу. Дјрігер – жаќсы мамандыќ. Аппаќ халат киіп, сырќаттанып жатќан адамдарды емдеп, аќыл-кеѕес айтып, сауыќтыру – мен жаќсы кґріп, армандайтын іс деп ойлаймын. «Батамен ер кґгерер» демекші, сґйтіп, бата, алєыс алып, їлкен адам болсам, білімді дјрігер болсам... бјрі маєан ќызыєып тўрса, керемет ќой. Тіпті, медицина єылымымен де айналысар едім. Адамдар ешуаќытта ќартаймайтын, ауырмайтын жол табар едім. Біздіѕ Ўзынбўлаќ ауылында дјрігерлік пункт бар. Кішірек, јрине. Онда аќ халатты дјрігерлер жўмыс істейді. Денсаулыќты тексереді, ауырєан балаларєа дјрі беріп, екпе салады. Мен де солардай болсам деймін.

Сјбина ТҐЛЕШОВА, 2-сынып оќушысы, Баянауыл ауданы, Ўзынбўлаќ ауылы.

шўєылданбаудыѕ салдары дер едік. Сонымен ќатар, кґптеген оќушылар сникерс, торт, кока-кола, спрайт, газдалєан сусын сынды таєамдар мен сусындарєа ќўмар. Тіпті, шґлмектегі салќындатылєан шайдыѕ ќўрамында ќаншама бояєыш, хош иістендіргіш химикаттар бар. Мўныѕ барлыєы ґсіп келе жатќан бала аєзасын кјдімгідей улайды. Ќызылды-жасылды торт, тїрлі тјттілер... олардыѕ барлыєыныѕ ќўрамында зиянды заттар кґп. Міне, осындай таєамдарды жеп, сусындарды

жиі ішетін бала жиі ауруєа шалдыєады, аєзасы јлсірейді. А,В,С дјрумендері мен микроэлементтер жетіспесе, аєза кез келген жўќпалы сырќатпен кїресе алмайды. Яєни, аєзаєа келіп тїскен зиянды элементтерді жоюєа шамасы жетпейді. Таєы бір мјселе, ондай балалар сабаќты тез ўќпайды, ўќса да ойлау ќабілеттері јлсіреп, бірте-бірте нашар оќитын оќушыєа айналады. Сондыќтан, балаларєа айтар аќылым, еѕ алдымен денені шыныќтыру керек. Жазда суєа шомылып, кїнге ќыздырынып, таза ауада кґбірек жїру керек. Зиянды ќоспалар араласќан тјттілердіѕ орнына жеміс-жидек, кґкґністерді кґбірек жеѕдер. Јрине, ќазір жеміс-жидектердіѕ арасында шет елден јкелінетін, химияланєандары да аз емес. Оларды да абайлап пайдаланєан дўрыс. Јлсіздікті сезіне бастасаѕ, дереу дјрігерге ќаралып, ќажетті антибиотиктерді пайдаланып, дјрумендерді ішкен дўрыс. Јйтпесе, жўќпалы аурумен сырќаттанып, одан толыќ айыќпасаѕ, оныѕ «ізі» аєзаныѕ басќа мїшесінде ќалып ќояды. Тўмаудыѕ салдарынан ќўлаєы естімей ќалєандар, кґзі кґрмей немесе ґкпе, демікпе ауруына шалдыќќандар ґте кґп. Ќазіргі уаќытта балалар арасында ќан ќысымы, бастыѕ ќан ќысымы, ісік (рак) ауруларымен ауыратындар кґбейді. Біздіѕ келесі таќырыптарымыз сол сырќаттар хаќында болмаќ. Деніѕ сау болсын, балаќай!

Кім тапќыр?

Жўмбаќ шешіп кґрейік! Кїндіз соќыр не деген? Тїнде ќандай кґреген. (...)

Сырты - ќатты, Іші - тјтті.

Ышќынады, ґзі жоќ, Ысќырады, сґзі жоќ.

Ќолы жоќ, Аяєы кґп. (..... ...)

(.....)

(......)

Жазып алєан: Айдана БОРАНБАЕВА, Май ауданы, Бозша ауылы.

9


«Қазақстан» сөзжұмбағ

«Қазақстан» сөзжұмбағы стан» сөзжұмбағы ы д л а н й а «Қазақстан» сөзжұмбағы » н а н н ы й а л а н й А « тан» «Айналайыннан» сөзжұмбағы стан» айналдым...

Қазақстан» сөзжұмб 25 желтоќсан, cейсенбі, 2012 жыл

Ґмір-ґлеѕ

САРЫАРЌА САМАЛЫ

ниет ќайраткері Балалар, ЌР мјде зєа, тіпті республика мы єы – айма калыќ Біз де бала Шјкен Раќышев л ґнер иесі. Ол ўлттыќ музы й, јн де р ма кї ны та ен і ег ім пт ес кґ не мі са ќо болєанбыз... кґле е ан еш оє рн і, бі кґлемінде ды ѕ ш еб ер ас па пт ар ж ас ауаталарыѕ јр жылдарда облыс ы домбыра, ќобыз тард од ар да єы шыєарєан. Шјкен Балалар мен жас кестрін ќўрды. ж ет ел ед і. Ат ап ай тќ ан да , Па вл ат ты ўл тор ар пт па ас тўл «Е рт іс ер ке сі» і, ґн ер јл ем ін е та рт ує а їй ре тт ын да єы ме кт еп -г им на зи яс ын да ым ы ре сп уб ли ка лы ќ ґн ер ўж ат н Ы .А лт ын са ри рі н ќў ры п, ке зін де бў л ґн ер ауданында, Екібастўз ќаласында ас па пт ар ор ке стеат атанды. Сондай-аќ, Аќтоєай ен ат ан ыѕ «Ќ ай ра н, Ах аѕ », байќауында лаур ер ўж ым да ры н ќў рд ы. Ш јк ек », «Е кп ін », «А ќ бґ ке н» , да ос ын да й ґнаб иє ат са зы », «А ст ан а- бј йт ерќан сері» атты кїй дастаны, «Ш ер те р» , «Т еншілер» атты кїйлері мен «А аймаєым», «Ќимаймын», «Балбґбек», «К ерекуім», «Екібастўз – алтын сендерге Шјкен «Баян-јнім», «К єыныш» сынды јндері бар. Бїгін р оќ иє ас ы н «Саєан деген са тќ ан ба ла лы ќ ш аќ та єы бі ат ал ар ы ѕ ай а ўсынып отырмыз. назарларыѕ

» о Алғашқы н и к « ы ғ а д а к н е л ақПленкадағы қар П «кино»

Ал

Жердіѕ бетін аппаќ кілем ќар басты, Ќыс та келді. Бўл – мамыќ ќар алєашќы. Жауып жатыр їсті-їстіне аќ ќарлар жјне солай јрі ќарай жалєасты.

«Қазақстан» сөзжұ

клуб болды. Баянауылда жалєыз Біздіѕ бала кезімізде Кино дегенде ќазіргідей кїрделі лады. Онда кїнде кино бо іт ременмен тоќ еханик Ќатай деген жіг јлгі аппарат ном Ки ќ. жо а тур ара апп да, єан ќал тып еніп тар беретін бірдеѕесін шір а кґтеріп дырылдап ала жґнеледі. ын шыр-пыр деп елді бас алып клубќа ќарай жїгіреміз. Билет єа Біздер аяєымызды ќол амыз. Кино кґрсететін бґлменіѕ есігі тўр е екк кез ліп тізі тиынын ќолына алу їшін етпен, билеті жоєы бес де тар, билеті бары бил ктегі баќылаушы бір кґзі жоќ Данило есі лап жайєасып ќысып, бірін-бірі итере й тїсеміз. Балалар шу йманы іргеге нда ќы жа йєа жа деген ата аќ Ол . ды осын бастай болєанда, Ќатай да кин тесіктен сјуле тїскенде аќ жаймаєа екі ан ыд єар Жо . ды ќоя іліп кґреміз. Осылай талады. Киноны содан жан бітіп, майдан бас ымєа ќараєандай, ќызыєа ќарап, «Бїгін кїнде, Ќатайєа їлкен єал йміз. Ќатай ґз ѕ?» деп маза берме ќандай кино кґрсетесі інгі жўтаѕ жылдардыѕ) серілеу жігіті кей ќызыєа ќарап заманыныѕ (соєыстан ралатып алатын. Біздер болатын. Шашын бўй едік. Бір кїні кино біткен соѕ, клубтыѕ і . «Жерден жеті Ќатайды пірдей кґруш н пленка тауып алдым ем жўмыстан тќа жа ып тол маѕынан Јк . тім сет кґр е јкеліп, інім Болат екеуіміз ќоян тапќандай» їйге ўйыќтауєа жатќан кезде, шаршап келіп, асын ішіп ейік» деп јлгі пленкаларды алюминий ґз бґлмемізде «кино кґр ќарап кино кґрмек шыєарып, ќабырєаєа кружкаєа орап, шетін нып алып келді. ќуа Ол е јкел дедім. болдыќ. Болатќа сіріѕк оянып кетпесін» деп ќоямыз. Содан ам Екеуіміз сыбырлап «Ає дан шыєарып (кружканы жоєарыєа іліп пленканыѕ шетін кружка жарыќ тїсірдік. Бір кезде лап етіп, п, ќойдыќ) сіріѕкені тўтаты берсін. Їйдіѕ іші жап-жарыќ болып п ны жа п лда ры пы рып ќалєанда, пленка «Јй, не болды?» деп аќы кетті. Јкем оянып кетіп: бас есіктен далаєа бір-аќ аттым. Ќар мен жалаѕ аяќ, жалаѕ їйдегі Ќайыржан Содан жїгіріп кґрші тізеден. Ќатты аяз. м. тыєылды нканы алып деген балаєа барып, ып, жанып жатќан пле Јкем орнынан атып тўр емей кґрпеніѕ астына тыєылып їнд далаєа жїгіріпті. Болат баруєа ќорќып отырєанымда апам е їйг е інд теѕ Ер ќалыпты. : «Ендігіде мўндайды ештеѕе деген жоќ. Тек келіп алып кетті. Јкем пейді. Бір жаєы кет дегені јлі есімнен , јуестік жеѕіп, кґрмейтін болайын» ыќ ыл єуш зы ќы єы жа балалыќ аѕєалдыќ, бір жаздаєанымыз бар. Айтайын дегенім, осылайша їйді ґртеп ала майды, балалар. Ќашан да ойланып, а бол ешуаќытта отпен ойнаує ойлап ќарасам, п алєан дўрыс. Ќазір Пленкаларды сы лда аќы н ме н. ересектер аєа сам жа ыс мыз да дўр киномеханик Ќатай аєа алардыѕ кґзі тїспейтін бал ай, там тас ып тыр ќалай болса солай лаќ екеуімізге їлкен еді. Осы оќиєа ініміз орынєа апаруы керек ќ. ауды ќойды сабаќ болып, отпен ойн Шіркін балалыќ!

«Айналайыннан» айналдым... йыннан» айналдым... «Қазақстан» Жауыѕдаршы, аќ ќарлар, Болсадаєы желтоќсан мен аќпандар. Таєы, таєы, таєы да, Мен сендерді кїтіп едім саєына! Аќ кїмістер тїсіп жатыр аєыла.

Пленкадағы «кино» адағы «кино» «Айналайыннан» ақстан» сөзжұмбағы Аќ кїмістер жауып жатыр ќарќынды, Аќ кїмістер айналаєа сјн ќўрды. Аќ кїмістер ќызыќтырар јркімді, Бір-біріне ўќсамайды, сан тїрлі.

Таєылуда аєаштарєа аќ сырєа, Біраќ, кейбір тіршіліктер ќалды аќ кілем астында. Жауа берсін, аќ мамыќтар кґп мейлі, Ару кґктем келгенде олар жанданады, кґктейді. Беттегенде тґмен ќарай аќ ќарлар, Ќарасаѕыз , Кґз тоймайтын шаќтар бар. Аќ ќарлар! Ґзгертпеѕдер ґѕдеріѕді ґзгеге, Бўл кіршіксіз тїстеріѕді саќтаѕдар.

сөзж

айнал

қстан» сөзжұмбағы

Пленкадағы «кино Еркежан ШАЛАБАЙ, дарынды балаларєа арналєан Ы.Алтынсарин атындаєы облыстыќ ќазаќ гимназия-интернатыныѕ 10-сынып оќушысы.

Ќ

асиетті сґз ґнерініѕ алтын ўясы - «Сарыарќа самалы» газеті жазары бар, айтар ойы тыѕ, сґзі кестелі талай жастыѕ талабын шыѕдаєан киелі орда. Газеттегі «Айналайын» ќосымшасы меніѕ де шыєармашылыєыма ќанат, ќиялыма арман бітірген алып белес деп айтсам, ќателеспеймін. Себебі, ќаламымды ўштаєан, мамандыєыма тікелей жол кґрсеткен «Сарыарќа самалы» газеті. Шыны керек, 5-cыныпта «Достарым» атты маќалам жарыќ кґргеннен кейін «Айналайын» меніѕ де тўраќты досыма айналды. 11-сыныпќа дейін шыєармашылыќпен шындап айналысып, маќалаларымды редакцияєа жіберіп тўрдым. Ґзімді журналистика мамандыєына баулыдым. Алла ќолдап, алтын ўя мектебімді «Алтын белгімен» аяќтадым. Ќўжаттарымды Астана ќаласындаєы Л.Н. Гумилев атындаєы Еуразия ўлттыќ университетініѕ журналистика жјне саясаттану факультетіне тапсырдым. Студент атандым. 1 курсты аяќтап, алєашќы тјжірибе жолын «Сарыарќа самалы» газетінен бастадым. 2 курста оќып жїргенімде «Айналайын» мен «Жас times» ќосымшаларында жарыќ

«Айналайыннан» ай Ќанат ќаќты

айналдым... лайыннан» Пленкадағы айналдым... кґрген оќушы кезімдегі тырнаќалды маќалаларымды іріктеп, «Кґѕіл толќыны» атты кітабымды жарыќќа шыєардым. Осылайша, «Айналайын» арманыма жол ашты. Ќазаќтыѕ аќын – жазушыларыныѕ еѕбектерін їлкен ґзен арнасына теѕесем, «Сарыарќа самалы» газеті сыйлаєан бїгінгі меніѕ шаєын єана еѕбегім сол арнаєа ќосылєан бір тамшы деп білемін. Газеттіѕ меніѕ жїрегімде алатын орны, ќўдіреттілігі сонша јлі де редакциядан ќол їзген жоќпын. Ќазір «Сарыарќа самалы» газетімен ќоса «Нўр Астана», «Астана аќшамы», «Ўлт times» газеттерінде де маќалаларым жарияланып тўрады. Ґз мамандыєымды адаспай таѕдаєаныма ќуанамын. Университетте жаќсы оќыєаным їшін Президент стипендиясына ие болдым. Ќазір «Айналайын» ќосымшасынан 5-сынып оќушыларыныѕ жазєан дїниелерін кґрсем,

кезінде ґзімніѕ де маќалаларымныѕ жарыќќа шыєуын армандаєан кездерім еске тїседі. Јрине, ќазір шыєармашылыќпен айналысып жїрген балалардыѕ да «Айналайыннан» кґрінгісі келетінін білемін. Біраќ, бір жазєан маќаласы жарияланбаса, екіншісі жарияланады, ол їшін їлкен ізденіс, мазмўнды жазу керектігін ескерткім келеді. Болашаєыма жол кґрсеткен «Сарыарќа самалы» газетініѕ ўжымына, «Айналайын» ќосымшасын жїргізетін Молдайып Сая мен Шодыр Нўржайна апайларєа айтар алєысым шексіз. Газеттіѕ талай ўл-ќыздыѕ шыєармашылыєын шыѕдаєанына, јлі де талай жастыѕ ќаламына ќанат бітіретініне сенемін! Ізгі тілекпен: Айдана ЌУАНЫШЕВА, Л.Н. Гумилев атындаєы Еуразия ўлттыќ университетініѕ журналистика мамандыєыныѕ 3-курс студенті.

10 кадағы «кино»

«к


САРЫАРҚА САМАЛЫ

25 желтоқсан, сейсенбі, 2012 жыл

ШЕШІМ

www.saryarka-samaly.kz

11

www.saryarka-samaly.kz 001

Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде 2012 жылғы 14 желтоқсанда №3290 болып тіркелді.

Павлодар облыстық мәслихатының

02

ШЕШІМІ

(V сайланған ХІ сессиясы) №116/11 Павлодар қаласы 2012 жылғы 6 желтоқсан

005 1

2

250 003 007 250 001 005 006 009 032

2013-2015 ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН ОБЛЫСТЫҚ БЮДЖЕТ ТУРАЛЫ Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексінің 75-бабы 2-тармағына, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6-бабы 1-тармағының 1)-тармақшасына сәйкес Павлодар облыстық мәслихаты ШЕШІМ ЕТЕДІ: 1. 2013-2015 жылдарға арналған облыстық бюджет тиісінше 1, 2 және 3 қосымшаларға, соның ішінде 2013 жылға арналған мына көлемдерге сәйкес бекітілсін: 1) кірістер – 57005806 мың теңге, соның ішінде: салықтық түсімдер – 20784351 мың теңге; салықтық емес түсімдер – 447884 мың теңге; трансферттердің түсімдері – 35773571 мың теңге; 2) шығыстар – 57246102 мың теңге; 3) таза бюджеттік кредит беру - -713611 мың теңге, соның ішінде: бюджеттік кредиттерді өтеу – 713611 мың теңге; 4) қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо – нөлге тең; 5) бюджет профициті – 473315 мың теңге; 6) бюджет профицитін пайдалану - -473315 мың теңге. 2. Аудандар мен облыстық маңызы бар қалалар бюджеттеріне салықтан түскен түсімдердің жалпы сомасын 2013 жылға мына көлемдерде үлестіру бекітілсін: жеке табыс салығы бойынша: Ақтоғай, Баянауыл, Железин, Ертіс, Качир, Лебяжі, Май, Павлодар, Успен, Шарбақты аудандарына – 100 пайыз, Ақсу қаласына – 90,5 пайыз, Павлодар қаласына – 62 пайыз, Екібастұз қаласына – 43 пайыз; әлеум��ттік салық бойынша: Ақтоғай, Баянауыл, Железин, Ертіс, Качир, Лебяжі, Май, Павлодар, Успен, Шарбақты аудандарына – 100 пайыз, Ақсу қаласына – 90,5 пайыз, Павлодар қаласына – 62 пайыз, Екібастұз қаласына – 43 пайыз. 3. Облыстық маңызы бар қалалардың бюджеттерінен облыстық бюджетке салықтан түскен түсімдердің жалпы сомасын 2013 жылға мына көлемдерде үлестіру бекітілсін: жеке табыс салығы бойынша: Ақсу қаласына – 9,5 пайыз, Павлодар қаласына – 38 пайыз, Екібастұз қаласына – 57 пайыз; әлеуметтік салық бойынша: Ақсу қаласына – 9,5 пайыз, Павлодар қаласына – 38 пайыз, Екібастұз қаласына – 57 пайыз. 4. 2013 жылға арналған облыстық бюджетте Павлодар қаласы бюджетінен облыстық бюджетке 8006305 мың теңге сомасында бюджеттік алым ескерілсін. 5. Облыстық бюджеттен аудандар бюджеттеріне берілетін бюджеттік субвенциялардың көлемі 2013 жылға арналған облыстық бюджетте жалпы 16122222 мың теңге сомасында ескерілсін, соның ішінде: Ақтоғай - 1637483 мың теңге; Баянауыл - 1962878 мың теңге; Железин - 1603903 мың теңге; Ертіс - 1801528 мың теңге; Качир - 1891277 мың теңге; Лебяжі - 1487352 мың теңге; Май - 1064268 мың теңге; Павлодар - 1738147 мың теңге; Успен - 1333098 мың теңге; Шарбақты - 1602288 мың теңге; 6. 2013 жылға арналған жергілікті бюджеттің атқарылу үдерісінде секвестрге жатпайтын жергілікті бюджеттік бағдарламалардың тізбесі 4 - қосымшаға

сәйкес бекітілсін. 7. 2013 жылға арналған облыстық бюджетте аудандар (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттеріне мына көлемдерде нысаналы ағымдағы трансферттер қарастырылғаны ескерілсін: 149500 мың теңге - білім беру объектілеріне күрделі жөндеу жүргізуге және материалдық-техникалық базасын нығайтуға; 49333 мың теңге - жоғары оқу орындарында оқитын, табысы аз отбасы-лардан шыққан және атаанасының қамқорлығынсыз қалған студенттерге ай сайынғы көмектің төлемақы мөлшерін көбейтуге; 150000 мың теңге спорт ғимараттарын жайластыруға; 200000 мың теңге – елді мекендерді абаттандыру бойынша іс-шаралар өткізуге. 8. 2013 жылға арналған облыстық бюджетте аудандар (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттеріне мына көлемдерде нысаналы даму трансферттері қарастырылғаны ескерілсін: 133363 мың теңге - ауылдық елді мекендерде сумен жабдықтау жүйесін дамытуға; 276619 мың теңге - сумен жабдықтау және су бұру жүйесін дамытуға; 2486 мың теңге - коммуналдық шаруашылықты дамытуға; 228923 мың теңге – «Өңірлерді дамыту» бағдарламасы шеңберінде инженерлік инфрақұрылымды дамытуға. 9. Аудандар және облыстық маңызы бар қалалар бюджеттеріне нысаналы трансферттердің көрсетілген сомасын үлестіру облыс әкімдігінің қаулысы негізінде анықталады. 10. Облыстың жергілікті атқарушы органының 2013 жылға арналған резерві 418600 мың теңге сомасында бекітілсін. 11. 2013 жылға арналған облыстық бюджетте аудандық (қалалық) мәслихаттардың тексеру комиссияларының таратылуына байланысты аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттерінен 45027 мың теңге сомасында трансферттердің түсімдері ескерілсін. Аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттерінен облыстық бюджетке көрсетілген трансферттердің түсімдері облыс әкімдігінің қаулысы негізінде анықталады. 12. 2013 жылға ауылдық жерлерде жұмыс істейтін және мемлекеттік қызметшілерге жатпайтын денсаулық сақтау, әлеуметтік қамтамасыз ету, білім беру, спорт, мәдениет және мұрағаттық іс салаларындағы мамандарға қызметтің осы түрімен қалалық жағдайда айналысатын мамандардың мөлшерлемелерімен салыстырғанда айлықақылары мен тарифтік мөлшерлемелерді 25 пайызға көтеру сақталсын. 13. Осы шешім 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енеді және мәслихаттың келесі жоспарлы кезеңге арналған облыстық бюджет туралы шешімі қолданысқа енгізілгеннен кейін күшін жояды. 14. Осы шешімнің орындалуын бақылау облыстық мәслихаттың экономика және бюджет жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсін.

03

04

1

252

003 006 013 014 2

260

261 4

253 261

5

252 253

9

261

1

01 03 05

2

01

2 1 3 1 4 5 7

04

1 06 4

01 02

1 2 1

Функционалдық топ Кiшi функция Атауы Бюджеттiк бағдарламаның әкiмшiсi Бағдарлама 1 2 3 4 01

1 110 120

282 2

257

001 003 001 004 007 001 003 001 009

5

013 258

5 II. ШЫҒЫНДАР Жалпы сипаттағы мемлекеттiк қызметтер Мемлекеттiк басқарудың жалпы функцияларын орындайтын өкiлдi, атқарушы және басқа органдар Облыс мәслихатының аппараты Облыс мәслихатының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Облыс әкімінің аппараты Облыс әкімнің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Облыстың тексеру комиссиясы Облыстың тексеру комиссиясының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Қаржылық қызмет Облыстың қаржы басқармасы Жергілікті бюджетті атқару және коммуналдық меншікті басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Жекешелендіру, коммуналдық меншікті басқару, жекешелендіруден кейінгі қызмет және осыған байланысты дауларды реттеу Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Жоспарлау және статистикалық қызмет Облыстың экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы

007 003 001

029 067 271 05

2

3

253

113 037

005 006 007 017

253

009 020 027 046 048

Сомасы (мың теңге) 5 57 005 806 20 784 351 6 691 355 6 691 355 5 096 697 5 096 697 8 996 299 8 996 299 447 884 54 664 3 896 394 37 062 13 312

253

010 014 045

5

9

253

011 029

253

001 008

386 295

013 016

386 295 6 925 6 925 35 773 571 8 051 332 8 051 332 27 722 239 27 722 239

024 025

013 019

4

Салықтық түсiмдер Табыс салығы Жеке табыс салығы Әлеуметтік салық Әлеуметтік салық Тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге салынатын iшкi салықтар Табиғи және басқа ресурстарды пайдаланғаны үшiн түсетiн түсiмдер Салықтық емес түсiмдер Мемлекеттік меншіктен түсетін кірістер Мемлекеттiк кәсiпорындардың таза кiрiсi бөлiгiнiң түсiмдерi Мемлекеттiк меншiктегi заңды тұлғаларға қатысу үлесiне кiрiстер Мемлекет меншiгiндегi мүлiктi жалға беруден түсетiн кiрiстер Мемлекеттiк бюджеттен берiлген кредиттер бойынша сыйақылар Мемлекеттiк бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң бюджетiнен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелер салатын айыппұлдар, өсiмпұлдар, санкциялар, өндiрiп алулар Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар Басқа да салықтық емес түсiмдер Басқа да салықтық емес түсiмдер Трансферттердiң түсiмдерi Төмен тұрған мемлекеттiк басқару органдарынан алынатын трансферттер Аудандық (қалалық) бюджеттерден трансферттер Мемлекеттiк басқарудың жоғары тұрған органдарынан түсетiн трансферттер Республикалық бюджеттен түсетiн трансферттер

043

011

2013 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН ОБЛЫСТЫҚ БЮДЖЕТ 4 I. КІРІСТЕР

003 006

007

Сессия төрағасы А. Терентьев, Облыстық мәслихаттың хатшысы М. Көбенов.

Атауы

006 007

004 005

Павлодар облыстық мәслихатының (V сайланған, XI сессиясы) 2012 жылғы 6 желтоқсандағы №116/11 шешiмiне 1-қосымша

Санаты Сыныбы Iшкi сыныбы 1 2 3

001

271 06

1

256

018 030 033 038

002 012

Сомасы (мың теңге)

013

6 57 246 102 1 345 806

014

1 069 571

015

45 493 42 716 2 777 896 036 834 452 51 847

261

2

9 737

9

128 042 123 247 4 795 127 278 127 278

015 037

256 256

003 001

106 519

007 011

13 992

067

6 767 148 957 148 957

113

07

2

Экономикалық саясатты, мемлекеттік жоспарлау жүйесін қалыптастыру мен дамыту және облысты басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Қорғаныс Әскери мұқтаждар Облыстың жұмылдыру дайындығы, азаматтық қорғаныс, авариялар мен дүлей апаттардың алдын алуды және жоюды ұйымдастыру басқармасы Жалпыға бірдей әскери міндетті атқару шеңберіндегі іс-шаралар Аумақтық қорғанысты дайындау және облыстық ауқымдағы аумақтық қорғанысы Төтенше жағдайлар жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастыру Облыстың жұмылдыру дайындығы, азаматтық қорғаныс, авариялар мен дүлей апаттардың алдын алуды және жоюды ұйымдастыру басқармасы Жергілікті деңгейде жұмылдыру дайындығы, азаматтық қорғаныс, авариялар мен дүлей апаттардың алдын алуды және жоюды ұйымдастыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Облыстық ауқымдағы жұмылдыру дайындығы және жұмылдыру Облыстық ауқымдағы төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі Құқық қорғау қызметі Облыстық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы ішкі істер органы Облыс аумағында қоғамдық тәртіптті және қауіпсіздікті сақтауды қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Қоғамдық тәртіпті қорғауға қатысатын азаматтарды көтермелеу Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Белгілі тұратын жері және құжаттары жоқ адамдарды орналастыру қызметтері Әкімшілік тәртіп тұткындалған адамдарды ұстауды ұйымдастыру Бiлiм беру Бастауыш, негiзгi орта және жалпы орта бiлiм беру Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы Балалар мен жасөспірімдерге спорт бойынша қосымша білім беру Мамандандырылған бiлiм беру ұйымдарында спорттағы дарынды балаларға жалпы бiлiм беру Облыстың білім басқармасы Арнайы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша жалпы білім беру Мамандандырылған білім беру ұйымдарында дарынды балаларға жалпы білім беру Техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi бiлiм беру Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру мекемелерінде мамандар даярлау Облыстың білім басқармасы Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында мамандар даярлау Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында мамандар даярлау Мамандарды қайта даярлау және біліктіліктерін арттыру Облыстық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы ішкі істер органы Кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау Бiлiм беру саласындағы өзге де қызметтер Облыстың білім басқармасы Жергілікті деңгейде білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Облыстық мемлекеттік білім беру мекемелерінде білім беру жүйесін ақпараттандыру Облыстық мемлекеттік білім беру мекемелер үшін оқулықтар мен оқу-әдiстемелiк кешендерді сатып алу және жеткізу Облыстық ауқымда мектеп олимпиадаларын, мектептен тыс іс-шараларды және конкурстар өткізу Балалар мен жеткіншектердің психикалық денсаулығын зерттеу және халыққа психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсету Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Облыстық мемлекеттік білім беру мекемелеріне жұмыстағы жоғары көрсеткіштері үшін гранттарды табыс ету Әдістемелік жұмыс Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Жергілікті бюджеттерден берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер Облыстың құрылыс басқармасы Білім беру объектілерін салу және реконструкциялау Денсаулық сақтау Халықтың денсаулығын қорғау Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Жергілікті денсаулық сақтау ұйымдары үшін қанды, оның құрамдарын және дәрілерді өндіру Ана мен баланы қорғау жөніндегі қызметтер Салауатты өмір салтын насихаттау Шолғыншы эпидемиологиялық қадағалау жүргізу үшін тест-жүйелерін сатып алу Мамандандырылған медициналық көмек Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Туберкулезден, жұқпалы аурулардан, психикасының бұзылуынан және жүйкесі бұзылуынан, оның ішінде жүйкеге әсер ететін заттарды қолдануға байланысты зардап шегетін адамдарға медициналық көмек көрсету Диабет ауруларын диабетке қарсы препараттарымен қамтамасыз ету Халыққа иммунды алдын алу жүргізу үшін вакциналарды және басқа иммундықбиологиялық препараттарды орталықтандырылған сатып алу Ақысыз медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі шеңберінде онкологиялық аурулармен ауыратындарға медициналық көмек көрсету Аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілерінің тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде халыққа медициналық көмек көрсету Емханалар Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Республикалық бюджет қаражатынан көрсетілетін медициналық көмекті қоспағанда, тұрғын халыққа, аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілерінен басқа, медициналық ұйымдарда амбулаториялық-емханалық көмек көрсету Халықтың жекелеген санаттарын амбулаториялық деңгейде дәрілік заттармен және мамандандырылған балалар және емдік тамақ өнімдерімен қамтамасыз ету Азаматтардың жекелеген санаттарын амбулаториялық емдеу деңгейінде жеңілдікті жағдайларда дәрілік заттармен қамтамасыз ету Медициналық көмектің басқа түрлері Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Республикалық бюджеттің қаражаты есебінен және аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілері көрсетілетінді қоспағанда, жедел медициналық көмек көрсету және санитарлық авиация Облыстық арнайы медициналық жабдықтау базалары Денсаулық сақтау саласындағы өзге де қызметтер Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Жергілікті деңгейде денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Қазақстан Республикасына ЖИТС алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі ісшараларды іске асыру Патологоанатомиялық союды жүргізу Азаматтарды елді мекеннің шегінен тыс емделуге тегін және жеңілдетілген жол жүрумен қамтамасыз ету Денсаулық сақтау саласындағы ақпараттық талдамалық қызметі Мемлекеттік денсаулық сақтау органдарының күрделі шығыстары Денсаулық сақтаудың медициналық ұйымдарының күрделі шығыстары Облыстың құрылыс басқармасы Денсаулық сақтау объектілерін салу және реконструкциялау Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамсыздандыру Әлеуметтiк қамсыздандыру Облыстың жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы Жалпы үлгідегі медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) қарттар мен мүгедектерге арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Тірек-қозғалу аппаратының қызметі бұзылған балаларға арналған мемлекеттік медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) мүгедек балалар үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) психоневрологиялық аурулармен ауыратын мүгедектер үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Оңалту орталықтарында қарттарға, мүгедектерге, оның ішінде мүгедек балаларға арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) жүйкесі бұзылған мүгедек балалар үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Облыстың білім басқармасы Жетiм балаларды, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтік қамсыздандыру Әлеуметтік сауықтандыру Әлеуметтiк көмек Облыстың жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы Мүгедектерге әлеуметтік қолдау көрсету Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамтамасыз ету салаларындағы өзге де қызметтер Облыстың жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы Жергілікті деңгейде облыстың жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету үшін және әлеуметтік бағдарламаларды іске асыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызметтерге ақы төлеу Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Жергілікті бюджеттерден берілетін ағымдағы нысалы трансферттер Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық Коммуналдық шаруашылық

139 120 9 837 113 321 44 451 44 451 24 077 20 374 68 870 68 870 41 023 15 930 3 703 5 793 2 421 4 140 836 4 140 836 4 140 836 3 642 859 9 028 389 070 49 499 50 380 9 130 262 3 969 441 1 529 484 1 246 052 283 432 2 439 957 930 964 1 508 993 3 639 530 244 454 244 454 3 395 076 3 264 030 131 046 41 968 37 733 37 733 4 235 4 235 1 479 323 1 404 403 76 036 29 446 47 874 338 395 145 026 3 738 28 000 65 580 520 808 149 500 74 920 74 920 13 976 314 519 860 519 860 328 615 143 392 46 838 1 015 5 974 262 5 974 262 3 732 846 172 732 88 729 137 795 1 842 160 4 562 208 4 562 208 3 772 519 628 329 161 360 1 041 879 1 041 879 995 975 45 904 1 878 105 1 549 945 108 327 59 931 93 264 7 442 15 126 29 898 1 235 957 328 160 328 160 2 222 932 1 908 742 1 059 897 333 467 66 866 488 812 71 993 98 759 848 845 825 690 23 155 121 125 121 125 121 125 193 065 193 065 77 662 4 923 147 61 000 49 333 654 092 654 092


12 271

033 058

279

001 005 010 014

08

113 1

262

001 003 005 007 011 032

2

260

001 003 004 010 032

3

113 259

001 002 005 032

262 263 264

4

008 007 001 002 003

260

9 260 263

283

013

015 001 005 032 001 003 032

10 1

255

001 002 003 010 011 014 020 029 031

3 5

254 254

005 001 008 013 032

6

11

251

010 2

271

272

12

001

001 005 001 004

1

9

268

268

002 003 001 005

13

011 1

9

265

002 257 265 279

14

15

1

1

001

257

257

012 007 035

016

007

САРЫАРҚА САМАЛЫ

www.saryarka-samaly.kz

ШЕШІМ

Облыстың құрылыс басқармасы Аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттеріне сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамытуға берілетін нысаналы даму трансферттері Аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттеріне елді мекендерді сумен жабдықтау жүйесін дамытуға берілетін нысаналы даму трансферттері Облыстың энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы Жергілікті деңгейде энергетика және коммуналдық ұй-шаруашылық саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттеріне сумен жабдықтауға және су бұру жүйелерін дамытуға берілетін нысаналы даму трансферттері Аудандар (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттеріне коммуналдық шаруашылықты дамытуға арналған нысаналы трансферттері Жергілікті бюджеттерден берілетін ағымдағы нысалы трансферттер Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңiстiк Мәдениет саласындағы қызмет Облыстың мәдениет басқармасы Жергiлiктi деңгейде мәдениет саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мәдени-демалыс жұмысын қолдау Тарихи-мәдени мұралардың сақталуын және оған қол жетімді болуын қамтамасыз ету Театр және музыка өнерін қолдау Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Спорт Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы Жергілікті деңгейде туризм, дене шынықтыру және спорт саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Облыстық деңгейінде спорт жарыстарын өткізу Әртүрлi спорт түрлерi бойынша облыстық құрама командаларының мүшелерiн дайындау және олардың республикалық және халықаралық спорт жарыстарына қатысуы Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Жергілікті бюджеттерден берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер Ақпараттық кеңiстiк Облыстың мұрағаттар және құжаттама басқармасы Жергілікті деңгейде мұрағат ісін басқару жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мұрағат қорының сақталуын қамтамасыз ету Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Облыстың мәдениет басқармасы Облыстық кітапханалардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету Облыстың ішкі саясат басқармасы Мемлекеттік ақпараттық саясат жүргізу жөніндегі қызметтер Облыстың тілдерді дамыту басқармасы Жергілікті деңгейде тілдерді дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттiк тiлдi және Қазақстан халықтарының басқа да тiлдерін дамыту Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Туризм Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы Туристік қызметті реттеу Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңiстiктi ұйымдастыру жөнiндегi өзге де қызметтер Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы Спорттағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернаттардың мұғалімдеріне біліктілік санаты үшін қосымшаақы мөлшерін ұлғайту Облыстың ішкі саясат басқармасы Жергілікті деңгейде мемлекеттік, ішкі саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Облыстың жастар саясаты мәселелерi бойынша басқармасы Жергіліктті деңгейде жастар саясаты мәселелері жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесiн қорғау, жер қатынастары Ауыл шаруашылығы Облыстың ауыл шаруашылығы басқармасы Жергілікте деңгейде ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Тұқым шаруашылығын қолдау Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Асыл тұқымды мал шаруашылығын мемлекеттік қолдау Өндірілетін ауыл шаруашылығы дақылдарының шығындылығы мен сапасын арттыруды мемлекеттік қолдау Ауыл шаруашылығы таурларын өндірушілерге су жеткізу бойынша көрсетілетін қызметтердің құнын субсидиялау Көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізу үшін қажетті жанар-жағар май және басқа да тауар-материалдық құндылықтарының құнын арзандату Ауыл шаруашылық дақылдарының зиянды организмдеріне қарсы күрес жөніндегі ісшаралар Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу үшін ветеринариялық мақсаттағы бұйымдар мен атрибуттарды, жануарға арналған ветеринариялық паспортты орталықтандырып сатып алу және оларды аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарына тасымалдау (жеткізу) Орман шаруашылығы Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы Ормандарды сақтау, қорғау, молайту және орман өсiру Қоршаған ортаны қорғау Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы Жергілікті деңгейде қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Қоршаған ортаны қорғау бойынша іс-шаралар Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Жер қатынастары Облыстың жер қатынастары басқармасы Облыс аумағында жер қатынастарын реттеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметi Облыстың құрылыс басқармасы Жергілікті деңгейде құрлыс саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Облыстың сәулет және қала құрылысы басқармасы Жергілікті деңгейде сәулет және қала құрылысы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Көлiк және коммуникация Автомобиль көлiгi Облыстың жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы Көлік инфрақұрылымын дамыту Автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету Көлiк және коммуникациялар саласындағы өзге де қызметтер Облыстың жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы Жергілікті деңгейде көлік және коммуникация саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Әлеуметтiк маңызы бар ауданаралық (қалааралық) қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын демеуқаржыландыру Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Басқалар Экономикалық қызметтердi реттеу Облыстың кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы Жергілікті деңгейде кәсіпкерлікті және өнеркәсіпті дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Басқалар Облыстың қаржы басқармасы Облыстық жергілікті атқарушы органының резервi Облыстың кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын іске асыру Облыстың Энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы Аудандардың (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттеріне «Өңірлерді дамыту» бағдарламасы шеңберінде инженерлік инфрақұрылымын дамыту үшін берілетін нысаналы даму трансферттері Борышқа қызмет көрсету Борышқа қызмет көрсету Облыстың қаржы басқармасы Жергілікті атқарушы органдардың республикалық бюджеттен қарыздар бойынша сыйақылар мен өзге де төлемдерді төлеу бойынша борышына қызмет көрсету Трансферттер Трансферттер Облыстың қаржы басқармасы Субвенциялар

271 930

024

138 567 133 363

5

382 162

01

39 210

1

2 414 138 052

25 желтоқсан, сейсенбі, 2012 жыл

Мемлекеттік органдардың функцияларын мемлекеттік басқарудың төмен тұрған деңгейлерінен жоғарғы деңгейлерге беруге байланысты жоғары тұрған бюджеттерге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер III. ТАЗА БЮДЖЕТТIК КРЕДИТТЕУ Бюджеттiк кредиттердi өтеу Бюджеттiк кредиттердi өтеу Мемлекеттiк бюджеттен берiлген бюджеттiк кредиттердi өтеу IV. ҚАРЖЫ АКТИВТЕРIМЕН ЖАСАЛАТЫН ОПЕРАЦИЯЛАР БОЙЫНША САЛЬДО V. БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫ ( ПРОФИЦИТI) VI. БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫН ҚАРЖЫЛАНДЫРУ (ПРОФИЦИТIН ПАЙДАЛАНУ)

200 000 4 468 780 1 300 753 1 300 753

2015 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН ОБЛЫСТЫҚ БЮДЖЕТ

43 865

344 979

Санаты Сыныбы Iшкi сыныбы 1 2 3

2 057 704 2 057 704

1

44 542 2

57 148 1 593 913

05 01

2 824 209 277 04

150 000 646 463 158 464 22 263

3 1 4 5 7

1

126 780 1 180 06

8 241

1

33 336

Функционалдық топ Кiшi функция Атауы Бюджеттiк бағдарламаның әкiмшiсi Бағдарлама 1 2 3 4

449 639

02

01

1 607

2 1

1

1 607

110

131 537 124 877 3 660

120

3 000 316 495 310 997 1 467

282

4 031

2

2 600 483

257

1 689 356 1 689 356 114 613 3 214 9 630

5

258

118 276 02

5 725

1

2

250 001 005 006 009 032

03

1

38 982 38 982

252

37 741 1 241 85 592 85 592 46 886

04

45 416

2

36 348

260

261

2 358 818 517 693 501 693 501 53 710 639 791 125 016 125 016

4

253 261

49 005 5

74 419 1 592 757 302 86 294 86 294

252 253

9

81 474

261

4 820 671 008 418 600 418 600 23 485 23 485 228 923

006 007 003 006

043 024 025 007 003 001 004 005 007 011

228 923

013 029 067

641 641 641 05

641 931 931 931 122

001 003 006 013 014

1 470 38 706

16 16 16 16

001

003 007

77 186

10 629

001

250

529 529 529 616 616

618 246 2 555

001 003

005

18 066

163 163 163 708 708

001 004 007

013

105 521

1 241 919

001 003

009

72 392

224 224 224 222

2

253

4 I. КІРІСТЕР

Салықтық түсiмдер Тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге салынатын iшкi салықтар Табиғи және басқа ресурстарды пайдаланғаны үшiн түсетiн түсiмдер Салықтық емес түсiмдер Мемлекеттік меншіктен түсетін кірістер Мемлекеттiк кәсiпорындардың таза кiрiсi бөлiгiнiң түсiмдерi Мемлекеттiк меншiктегi заңды тұлғаларға қатысу үлесiне кiрiстер Мемлекет меншiгiндегi мүлiктi жалға беруден түсетiн кiрiстер Мемлекеттiк бюджеттен берiлген кредиттер бойынша сыйақылар Мемлекеттiк бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң бюджетiнен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелер салатын айыппұлдар, өсiмпұлдар, санкциялар, өндiрiп алулар Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар Басқа да салықтық емес түсiмдер Басқа да салықтық емес түсiмдер Трансферттердiң түсiмдерi Төмен тұрған мемлекеттiк басқару органдарынан алынатын трансферттер Аудандық (қалалық) бюджеттерден трансферттер Мемлекеттiк басқарудың жоғары тұрған органдарынан түсетiн трансферттер Республикалық бюджеттен түсетiн трансферттер

4

01

Сомасы (мың теңге)

Атауы

82 875 82 875 344 977 344 977 60 147 26 109 702 14 221 14 221 14 221

-713 611 713 611 713 611 713 611 0 473 315 -473 315

Павлодар облыстық мәслихатының (V сайланған XI сессиясы) 2012 жылғы 6 желтоқсандағы № 116/11 шешiмiне 1-қосымша

2 486

508 402 177 893 222 848 2 766

809 002

005 006

5 II. ШЫҒЫНДАР Жалпы сипаттағы мемлекеттiк қызметтер Мемлекеттiк басқарудың жалпы функцияларын орындайтын өкiлдi, атқарушы және басқа органдар Облыс мәслихатының аппараты Облыс мәслихатының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Облыс әкімінің аппараты Облыс әкімнің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Облыстың тексеру комиссиясы Облыстың тексеру комиссиясының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Қаржылық қызмет Облыстың қаржы басқармасы Жергілікті бюджетті атқару және коммуналдық меншікті басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Жекешелендіру, коммуналдық меншікті басқару, жекешелендіруден кейінгі қызмет және осыған байланысты дауларды реттеу Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Жоспарлау және статистикалық қызмет Облыстың экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы Экономикалық саясатты, мемлекеттік жоспарлау жүйесін қалыптастыру мен дамыту және облысты басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Қорғаныс Әскери мұқтаждар Облыстың жұмылдыру дайындығы, азаматтық қорғаныс, авариялар мен дүлей апаттардың алдын алуды және жоюды ұйымдастыру басқармасы Жалпыға бірдей әскери міндетті атқару шеңберіндегі іс-шаралар Аумақтық қорғанысты дайындау және облыстық ауқымдағы аумақтық қорғанысы Төтенше жағдайлар жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастыру Облыстың жұмылдыру дайындығы, азаматтық қорғаныс, авариялар мен дүлей апаттардың алдын алуды және жоюды ұйымдастыру басқармасы Жергілікті деңгейде жұмылдыру дайындығы, азаматтық қорғаныс, авариялар мен дүлей апаттардың алдын алуды және жоюды ұйымдастыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Облыстық ауқымдағы жұмылдыру дайындығы және жұмылдыру Облыстық ауқымдағы төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі Құқық қорғау қызметі Облыстық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы ішкі істер органы Облыс аумағында қоғамдық тәртіптті және қауіпсіздікті сақтауды қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Қоғамдық тәртіпті қорғауға қатысатын азаматтарды көтермелеу Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Белгілі тұратын жері және құжаттары жоқ адамдарды орналастыру қызметтері Әкімшілік тәртіп тұткындалған адамдарды ұстауды ұйымдастыру Бiлiм беру Бастауыш, негiзгi орта және жалпы орта бiлiм беру Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы Балалар мен жасөспірімдерге спорт бойынша қосымша білім беру Мамандандырылған бiлiм беру ұйымдарында спорттағы дарынды балаларға жалпы бiлiм беру Облыстың білім басқармасы Арнайы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша жалпы білім беру Мамандандырылған білім беру ұйымдарында дарынды балаларға жалпы білім беру Техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi бiлiм беру Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру мекемелерінде мамандар даярлау Облыстың білім басқармасы Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында мамандар даярлау Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында мамандар даярлау Мамандарды қайта даярлау және біліктіліктерін арттыру Облыстық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы ішкі істер органы Кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау Бiлiм беру саласындағы өзге де қызметтер Облыстың білім басқармасы Жергілікті деңгейде білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер Облыстық мемлекеттік білім беру мекемелерінде білім беру жүйесін ақпараттандыру Облыстық мемлекеттік білім беру мекемелер үшін оқулықтар мен оқу-әдiстемелiк кешендерді сатып алу және жеткізу Облыстық ауқымда мектеп олимпиадаларын, мектептен тыс іс-шараларды және конкурстар өткізу Балалар мен жеткіншектердің психикалық денсаулығын зерттеу және халыққа психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсету Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Әдістемелік жұмыс Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Денсаулық сақтау Халықтың денсаулығын қорғау Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Жергілікті денсаулық сақтау ұйымдары үшін қанды, оның құрамдарын және дәрілерді өндіру Ана мен баланы қорғау жөніндегі қызметтер

5 66 675 576 8 578 415 8 578 415 8 578 415 60 955 51 975 4 461 452 42 432 4 630 1 226

1 226

7 754 7 754 58 036 27 543 27 543 30 492 30 492

206 998 998 208 208

Сомасы (мың теңге) 6 66 688 075 1 436 563 1 141 890 48 832 45 852 2 980 959 715 895 510 53 674 10 531 133 343 129 690 3 653 135 908 135 908 112 738 16 021 7 149 158 765 158 765 148 422 10 343 124 857 49 871 49 871 26 616 23 255 74 986 74 986 43 502 18 138 4 240 6 334 2 772 4 284 109 4 284 109 4 284 109 3 763 581 10 336 404 906 53 135 52 151 9 281 288 4 068 682 1 556 146 1 267 011 289 135 2 512 536 966 266 1 546 270 3 884 700 264 407 264 407 3 620 293 3 465 201 155 092 45 128 40 280 40 280 4 848 4 848 1 282 778 1 282 778 78 922 31 147 54 811 358 212 147 875 4 970 70 894 535 947 13 801 322 564 133 564 133 361 913 149 293


САРЫАРҚА САМАЛЫ

ШЕШІМ

25 желтоқсан, сейсенбі, 2012 жыл

www.saryarka-samaly.kz

13

www.saryarka-samaly.kz 3

4

5

9

06

1

253

253

253

253

256

261

2

256

9 256

07

08

2

1

2

3

279

262

260

259

262 263 264

4

260

9 260 263 283 10 1

255

007 Салауатты өмір салтын насихаттау 017 Шолғыншы эпидемиологиялық қадағалау жүргізу үшін тест-жүйелерін сатып алу Мамандандырылған медициналық көмек Облыстың денсаулық сақтау басқармасы 009 Туберкулезден, жұқпалы аурулардан, психикасының бұзылуынан және жүйкесі бұзылуынан, оның ішінде жүйкеге әсер ететін заттарды қолдануға байланысты зардап шегетін адамдарға медициналық көмек көрсету 020 Диабет ауруларын диабетке қарсы препараттарымен қамтамасыз ету 027 Халыққа иммунды алдын алу жүргізу үшін вакциналарды және басқа иммундықбиологиялық препараттарды орталықтандырылған сатып алу 046 Ақысыз медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі шеңберінде онкологиялық аурулармен ауыратындарға медициналық көмек көрсету 048 Аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілерінің тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде халыққа медициналық көмек көрсету Емханалар Облыстың денсаулық сақтау басқармасы 010 Республикалық бюджет қаражатынан көрсетілетін медициналық көмекті қоспағанда, тұрғын халыққа, аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілерінен басқа, медициналық ұйымдарда амбулаториялық-емханалық көмек көрсету 014 Халықтың жекелеген санаттарын амбулаториялық деңгейде дәрілік заттармен және мамандандырылған балалар және емдік тамақ өнімдерімен қамтамасыз ету 045 Азаматтардың жекелеген санаттарын амбулаториялық емдеу деңгейінде жеңілдікті жағдайларда дәрілік заттармен қамтамасыз ету Медициналық көмектің басқа түрлері Облыстың денсаулық сақтау басқармасы 011 Республикалық бюджеттің қаражаты есебінен және аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілері көрсетілетінді қоспағанда, жедел медициналық көмек көрсету және санитарлық авиация 029 Облыстық арнайы медициналық жабдықтау базалары Денсаулық сақтау саласындағы өзге де қызметтер Облыстың денсаулық сақтау басқармасы 001 Жергілікті деңгейде денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 008 Қазақстан Республикасына ЖИТС алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі іс-шараларды іске асыру 013 Патологоанатомиялық союды жүргізу 016 Азаматтарды елді мекеннің шегінен тыс емделуге тегін және жеңілдетілген жол жүрумен қамтамасыз ету 018 Денсаулық сақтау саласындағы ақпараттық талдамалық қызметі 030 Мемлекеттік денсаулық сақтау органдарының күрделі шығыстары 033 Денсаулық сақтаудың медициналық ұйымдарының күрделі шығыстары Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамсыздандыру Әлеуметтiк қамсыздандыру Облыстың жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы 002 Жалпы үлгідегі медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) қарттар мен мүгедектерге арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету 012 Тірек-қозғалу аппаратының қызметі бұзылған балаларға арналған мемлекеттік медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) мүгедек балалар үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету 013 Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) психоневрологиялық аурулармен ауыратын мүгедектер үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету 014 Оңалту орталықтарында қарттарға, мүгедектерге, оның ішінде мүгедек балаларға арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету 015 Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) жүйкесі бұзылған мүгедек балалар үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Облыстың білім басқармасы 015 Жетiм балаларды, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтік қамсыздандыру 037 Әлеуметтік сауықтандыру Әлеуметтiк көмек Облыстың жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы 003 Мүгедектерге әлеуметтік қолдау көрсету Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамтамасыз ету салаларындағы өзге де қызметтер Облыстың жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы 001 Жергілікті деңгейде облыстың жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету үшін және әлеуметтік бағдарламаларды іске асыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 007 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 011 Жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызметтерге ақы төлеу 067 Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық Коммуналдық шаруашылық Облыстың энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы 001 Жергілікті деңгейде энергетика және коммуналдық ұй-шаруашылық саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 005 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңiстiк Мәдениет саласындағы қызмет Облыстың мәдениет басқармасы 001 Жергiлiктi деңгейде мәдениет саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 003 Мәдени-демалыс жұмысын қолдау 005 Тарихи-мәдени мұралардың сақталуын және оған қол жетімді болуын қамтамасыз ету 007 Театр және музыка өнерін қолдау 011 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 032 Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Спорт Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы 001 Жергілікті деңгейде туризм, дене шынықтыру және спорт саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 003 Облыстық деңгейінде спорт жарыстарын өткізу 004 Әртүрлi спорт түрлерi бойынша облыстық құрама командаларының мүшелерiн дайындау және олардың республикалық және халықаралық спорт жарыстарына қатысуы 010 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 032 Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Ақпараттық кеңiстiк Облыстың мұрағаттар және құжаттама басқармасы 001 Жергілікті деңгейде мұрағат ісін басқару жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 002 Мұрағат қорының сақталуын қамтамасыз ету 005 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 032 Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Облыстың мәдениет басқармасы 008 Облыстық кітапханалардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету Облыстың ішкі саясат басқармасы 007 Мемлекеттік ақпараттық саясат жүргізу жөніндегі қызметтер Облыстың тілдерді дамыту басқармасы 001 Жергілікті деңгейде тілдерді дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 002 Мемлекеттiк тiлдi және Қазақстан халықтарының басқа да тiлдерін дамыту 003 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Туризм Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы 013 Туристік қызметті реттеу Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңiстiктi ұйымдастыру жөнiндегi өзге де қызметтер Облыстың туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы 015 Спорттағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернаттардың мұғалімдеріне біліктілік санаты үшін қосымшаақы мөлшерін ұлғайту Облыстың ішкі саясат басқармасы 001 Жергілікті деңгейде мемлекеттік, ішкі саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 005 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Облыстың жастар саясаты мәселелерi бойынша басқармасы 001 Жергіліктті деңгейде жастар саясаты мәселелері жөніндегі қызметтер 003 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесiн қорғау, жер қатынастары Ауыл шаруашылығы Облыстың ауыл шаруашылығы басқармасы 001 Жергілікте деңгейде ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 003 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 010 Асыл тұқымды мал шаруашылығын мемлекеттік қолдау 011 Өндірілетін ауыл шаруашылығы дақылдарының шығындылығы мен сапасын арттыруды мемлекеттік қолдау 014 Ауыл шаруашылығы таурларын өндірушілерге су жеткізу бойынша көрсетілетін қызметтердің құнын субсидиялау 020 Көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізу үшін қажетті жанар-жағар май және басқа да тауар-материалдық құндылықтарының құнын арзандату

51 764 1 163 6 223 818 6 223 818 3 935 881

3

197 761 101 585

5

72 008

254 254

1 916 583 4 861 260 4 861 260

6

3 957 146 719 373

11

184 741

2

1 062 758 1 062 758

271

272

1 014 625 48 133 1 089 353 1 089 353

251

12

113 279 68 507

1 9

99 901

268 268

8 520 17 317 6 922 774 907 2 296 121 1 988 654

13

1

1 108 675

265

356 014 9 69 506

257 258

511 161 69 213

265 14

102 781

1

257

879 979 855 893

15

24 086 138 920

1

257

138 920 138 920

5

168 547

01

1

168 547

029 Ауыл шаруашылық дақылдарының зиянды организмдеріне қарсы күрес жөніндегі іс- шаралар 031 Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу үшін ветеринариялық мақсаттағы бұйымдар мен атрибуттарды, жануарға арналған ветеринариялық паспортты орталықтандырып сатып алу және оларды аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарына тасымалдау (жеткізу) Орман шаруашылығы Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы 005 Ормандарды сақтау, қорғау, молайту және орман өсiру Қоршаған ортаны қорғау Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы 001 Жергілікті деңгейде қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 008 Қоршаған ортаны қорғау бойынша іс-шаралар 013 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 032 Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары Жер қатынастары Облыстың жер қатынастары басқармасы 001 Облыс аумағында жер қатынастарын реттеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 010 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметi Облыстың құрылыс басқармасы 001 Жергілікті деңгейде құрлыс саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 005 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Облыстың сәулет және қала құрылысы басқармасы 001 Жергілікті деңгейде сәулет және қала құрылысы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 004 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Көлiк және коммуникация Автомобиль көлiгi Облыстың жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы 003 Автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету Көлiк және коммуникациялар саласындағы өзге де қызметтер Облыстың жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы 001 Жергілікті деңгейде көлік және коммуникация саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 005 Әлеуметтiк маңызы бар ауданаралық (қалааралық) қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын демеуқаржыландыру 011 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Басқалар Экономикалық қызметтердi реттеу Облыстың кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы 001 Жергілікті деңгейде кәсіпкерлікті және өнеркәсіпті дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 002 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары Басқалар Облыстың қаржы басқармасы 012 Облыстық жергілікті атқарушы органының резервi Облыстың экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы 008 Жаңа бастамаларға арналған шығыстар Облыстың кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы 007 Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын іске асыру Борышқа қызмет көрсету Борышқа қызмет көрсету Облыстың қаржы басқармасы 016 Жергілікті атқарушы органдардың республикалық бюджеттен қарыздар бойынша сыйақылар мен өзге де төлемдерді төлеу бойынша борышына қызмет көрсету Трансферттер Трансферттер Облыстың қаржы басқармасы 007 Субвенциялар III. ТАЗА БЮДЖЕТТIК КРЕДИТТЕУ Бюджеттiк кредиттердi өтеу Бюджеттiк кредиттердi өтеу Мемлекеттiк бюджеттен берiлген бюджеттiк кредиттердi өтеу IV. ҚАРЖЫ АКТИВТЕРIМЕН ЖАСАЛАТЫН ОПЕРАЦИЯЛАР БОЙЫНША САЛЬДО V. БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫ ( ПРОФИЦИТI) VI. БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫН ҚАРЖЫЛАНДЫРУ (ПРОФИЦИТIН ПАЙДАЛАНУ)

82 082

168 81 105

568 069 193 066 325 066 325

46 777

Функционалдық топ Кіші функция Бюджеттiк бағдарламаның әкiмшiсi Бағдарлама 1 2 3 4 04 2

523 650

261

183 909 233 789 2 942

003 006 05 1

75 258

253

2 058 533 2 058 533

004

46 884 65 428

2 253

1 731 959

005 007

2 966

3

211 296

253

677 384 164 854

009

23 519

019 020 021 022

131 561 1 223 8 551 84 411 84 411 368 631 368 631 59 488

026 027 036

33 995

4

23 939 1 554 16 281 16 281 16 281

253 010 014

250 670

045

1 652 1 652

5 253

145 020 141 137 3 883 103 998 102 437 1 561

011 9 253 008

2 813 018 1 796 209 1 796 209 75 125 4 723 11 025 120 811 135 414 1 421 873

171 171 171 803 803

996 996 996 795 795

79 749 707 830 5 036 11 180 41 018 41 018 38 601 2 417 92 135 92 135 50 607 47 668 2 939 41 528 39 008 2 520 870 799 732 497 732 497 732 497 138 302 138 302 51 436 85 202 1 664 11 754 154 90 683 90 683 85 613 5 070 11 663 471 172 700 172 700 11 463 883 11 463 883 26 888 26 888 433 433 433 433 15 819 643 15 819 643 15 819 643 15 819 643 -3 589 815 3 589 815 3 589 815 3 589 815 0 3 577 316 -3 577 316

2013 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТЕРДІ АТҚАРУ ҮДЕРІСІНДЕ СЕКВЕСТРГЕ ЖАТПАЙТЫН ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІК БАҒДАРЛАМАЛАРДЫҢ ТІЗБЕСІ

44 440 44 440 44 440 2 4 1 1

6 554

Павлодар облыстық мәслихатының (V сайланған XI сессиясы) 2012 жылғы 6 желтоқсандағы № 116/11 шешiмiне 4-қосымша

5 192

41 872

20 684

04 2 464 003 05 9 123 002

5 Облыстық бюджеттің бағдарламалары

Бiлiм беру Бастауыш, негiзгi орта және жалпы орта бiлiм беру Облыстың білім басқармасы Арнайы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша жалпы білім беру Мамандандырылған білім беру ұйымдарында дарынды балаларға жалпы білім беру Денсаулық сақтау Кең бейінді ауруханалар Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Республикалық бюджеттің қаражаты есебінен және аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілері көрсетілетінді қоспағанда, бастапқы медициналық-санитарлық көмек және денсаулық сақтау ұйымдары мамандарын жіберу бойынша денсаулық сақтау субъектілеріне стационарлық және стационарлықты ауыстыратын медициналық көмек көрсету Халықтың денсаулығын қорғау Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Жергілікті денсаулық сақтау ұйымдары үшін қанды, оның құрамдарын және дәрілерді өндіру Салауатты өмір салтын насихаттау Мамандандырылған медициналық көмек Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Туберкулезден, жұқпалы аурулардан, психикасының бұзылуынан және жүйкесі бұзылуынан, оның ішінде жүйкеге әсер ететін заттарды қолдануға байланысты зардап шегетін адамдарға медициналық көмек көрсету Туберкулез ауруларын туберкулез ауруларына қарсы препараттарымен қамтамасыз ету Диабет ауруларын диабетке қарсы препараттарымен қамтамасыз ету Онкогемотологиялық ауруларды химиялық препараттармен қамтамасыз ету Бүйрек функциясының созылмалы жеткіліксіздігі, аутоиммунды, орфандық аурулармен ауыратын, иммунитеті жеткіліксіз науқастарды, сондай-ақ бүйрегі транспланттаудан кейінгі науқастарды дәрілік заттармен қамтамасыз ету Гемофилиямен ауыратын ересек адамдарды емдеу кезінде қанның ұюы факторларымен қамтамасыз ету Халыққа иммунды алдын алу жүргізу үшін вакциналарды және басқа иммундық-биологиялық препараттарды орталықтандырылған сатып алу Жіті миокард инфаркт сырқаттарын тромболитикалық препараттармен қамтамасыз ету Емханалар Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Республикалық бюджет қаражатынан көрсетілетін медициналық көмекті қоспағанда, тұрғын халыққа, аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілерінен басқа, медициналық ұйымдарда амбулаториялық-емханалық көмек көрсету Халықтың жекелеген санаттарын амбулаториялық деңгейде дәрілік заттармен және мамандандырылған балалар және емдік тамақ өнімдерімен қамтамасыз ету Азаматтардың жекелеген санаттарын амбулаториялық емдеу деңгейінде жеңілдікті жағдайларда дәрілік заттармен қамтамасыз ету Медициналық көмектің басқа түрлері Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Республикалық бюджеттің қаражаты есебінен және аудандық маңызы бар және село денсаулық сақтау субъектілері көрсетілетінді қоспағанда, жедел медициналық көмек көрсету және санитарлық авиация Денсаулық сақтау саласындағы өзге де қызметтер Облыстың денсаулық сақтау басқармасы Қазақстан Республикасына ЖИТС алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі іс-шараларды іске асыру Аудандар (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттерінің бағдарламалары Бiлiм беру Бастауыш, негiзгi орта және жалпы орта бiлiм беру Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) білім бөлімі Жалпы білім беру Денсаулық сақтау Денсаулық сақтау саласындағы өзге де қызметтер Қаладағы аудан, аудандық маңызы бар қала, кент, ауыл (село), ауылдық (селолық) округ әкімінің аппараты Ерекше жағдайларда сырқаты ауыр адамдарды дәрігерлік көмек көрсететін ең жақын денсаулық сақтау ұйымына жеткізуді ұйымдастыру


САРЫАРҚА САМАЛЫ

14

www.saryarka-samaly.kz

ШЕШІМ

25 желтоқсан, сейсенбі, 2012 жыл 4-қосымша Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 20 тамыздағы №422 бұйрығына Нысан

ТӘУЕЛСІЗ АУДИТОРЛАРДЫҢ ЕСЕБІ

Ұйымның атауы «АДИС» ЖШС

2011 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл бойынша

«АДИС» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директорына кезегінде қаржылық есептілікке бұрмалаушылық немесе қателік арқылы елеулі әсерін тигізу мүмкіндігін есепке ала отырып жүзеге асырады. Осындай тәуекелдіктер ішкі бақылау жүйесін жан-жақты қарастыруды, аудиторлық процедураларды жетілдіру мақсатында жүзеге асырады. Аудит сонымен қатар есепке алу саясатының орындылығымен қолданылуын және басшылықпен жасалынған дәлелді жаңылысуын жәнеде қаржылық есептіліктің жалпы бағалығынан тұрады. Біздің есебіміз бойынша, тексеріс барысында алынған аудиторлық дәлелдемелер, жеткілікті және жүргізілген аудит негізінде қаржылық есептіліктің дүрыстығы туралы орынды пікір айтуға болады деп есептейміз. Қаржылық есептіліктің дұрыстығы туралы пікір Аудиторлардың пікірінше, ұсынылған біріктірілген қаржылық есептілік қаржылық жағдайдың барлық елеулі аспектісін нақты және әділ көрсеткен, сонымен бірге «АДИС» ЖШС 2011 жылдың 01.01-нан 2011 жылдың 31.12-ы аралығындағы қызметі мен қаржы қозғалысының қорытындысы Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік есепке алуды жүргізу әдісіне және Қаржылық есептілікті кұрастырудың бухгалтерлік есептің стандартына сай жүргізілген. Аудитор Қазақстан Республикасы аудиторлар Палатасының мүшесі Аудитордың біліктілік куәлігі №0000058, 28.02.1994 ж. «Каспий-Аудит” ЖШС-сының аудиторлық мекемесі Заңды тұлғаның мемлекеттік лицензиясы №0000058,10.02.2010 ж. Есептің дайындалған күні: 12 қараша 2012 жыл Есептің дайындалған жері: Павлодар қаласы. Аудиторлық мекеменің орналасқан жері: Ақгау қаласы, 9 ықшам ауданы, 21-үй 3 пәтер Аудиторлық мекеме филиалының орналасқан жері: Семей қаласы, Панфилов көшесі, 54.

2-қосымша Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылдың 20 тамыздағы №422 бұйрығына Нысан Ұйымның атауы «АДИС» ЖШС Қайта ұйымдастыру туралы мәлімет Ұйым қызметінің түрі Жаңа Черноярка ауылындағы суарылымды сумен қамтамасыз ету Ұйымдастыру-құқықтық нысан Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Есептілік нысаны: Шоғырландырылмаған Қызметкерлердің орташа жылдық саны 15 адам Кәсіпкерлік субъектісі Шағын бизнес Ұйымның заңды мекен-жайы Қазақстан Республикасы, Павлодар облысы, Павлодар ауданы, Жаңа черноярка ауылы

2011 жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша мың. теңге Есепті Есепті Жол кезеңнің коды аяғында кезеңнің басында 2 3 4 010 66 011 012 013 014 015 016 1 517 017 018 019 100 1 583 101 110 111 112 113 114 115 116 117 118 62 521 119 120 121 122 123 200 62 521 64 104 Жол Есепті коды кезеңнің аяғында 2 3

ПАССИВ 1 III. ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР

Займдар Өндірілген қаржы құралдары Өзге де қысқа мерзімді активтер Қысқа мерзімді сауда және өзге де кредиторлық берешек Қысқа мерзімді резервтер Табыс салығы бойынша ағымдағы салық міндеттемелері Қызметкерлерге сыйақылар Өзге де қысқа мерзімді міндеттемелер Қысқа мерзімді міндеттемелердің жиыны (210 жолдан 217 жолды қоса алғандағы сомасы) Сатуға арналған істен шыққан топтардың міндеттемелері IV. ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР Займдар Өндірілген қаржы құралдары Өзге де үзақ мерзімді міндеттемелер Ұзақ мерзімді сауда және өзге де кредиторлық берешек Ұзақ мерзімді резервтер Кейінге қалдырылған салықтық активтер Ұзақ мерзімді міндеттемелер Ұзақ мерзімді міндеттемелердің жиыны (310 жолдан 316 жолды қоса алғанда сомасы) V. КАПИТАЛ Жарғылық (акционерлік) капитал Эмиссиялық кіріс Сатып алынған меншікті үлес құралдары Резервтер Бөлінбеген пайда (өтелмеген залал) Негізгі ұйымның меншік иелеріне тиесілі капиталдың жиыны (410 жолдан 414 жолды қоса алғанда сомасы) Бақыламайтын меншік иелерінің үлесі Қорытынды капитал (420 бет +/- 421 бет) БАЛАНС (300 бет +301 бет+400 бет + 500 бет)

210 211 212 213 25 316 214 215 216 217 300 25 316

144

467 4 995 5 606

56 787

56 787 62 392 Есепті кезеңнің басында 4

410 411 412 413 414 420 421 500

21 426 1 159 421 106 23 112

-

110

75

39 030 - 352 38 788

39 030 176 39 281 39 281 62 393

Директор Симамбаев А.Ж. Бас бухгалтер қарастырылмаған. Ұйымның атауы «АДИС» ЖШС

3-қосымша Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 20 тамыздағы №422 бүйрығына Нысан

2011 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл бойынша

ПАЙДА МЕН ЗАЛАЛДАР ТУРАЛЫ ЕСЕП Көрсеткіштердің атауы Түсім Сатылған тауарлар мен қызметтердің өзіндік құны Жалпы пайда (010 жол – 011 жол) Сату бойынша шығыстар Әкімшілік шығыстар Өзге шығыстар Өзге кірістер Операциялық пайда жиыны (залал) (+/- 012 жолдан 016 жолды қоса алғанда) Қаржыландыру бойынша түскен кірістер Қаржыландыру бойынша шығыстар Үлестік қатысу әдісі бойынша есепке алынатын қауымдасқан ұйымдар мен бірлескен қызметтің пайдасындағы (залалындағы) ұйымның үлесі Өзге де операциялық емес кірістер Өзге де операциялық емес шығыстар Салық салғанға дейінгі пайда (залал) (+/- 020 жолдан 025 жолды қоса алғанда) Табыс салығы бойынша шығыстар Салық салғаннан кейін жалғасатын қызметтен түсетін пайда (залал) (100 жол - 101 жол) Салық салғаннан кейін тоқтатылған қызметтен түсетін пайда (залал) Осыларға қатысты бір жылғы пайда: (200 жол + 201 жол): Негізгі ұйымның меншік иелері Бақыламайтын меншік иелерінің үлесі Өзге де жиынтық пайда (410 жолдан 420 жолды қоса алғанда сомасы): Негізгі қаражатты қайта бағалау Сату үшін қолдағы бар қаржы активтерін қайта бағалау Үлестік қатысу әдісі бойынша есепке алынатын қауымдасқан ұйымдар мен бірлескен қызметтің өзге де жиынтық пайдасындағы (залалындағы) үлесі Зейнетақы міндеттемелері бойынша актуарлық пайда (залал) Еншілес ұйымдардың мерзімі кейінге қалдырылған салығына табыс салығы мөлшерін өзгерту тиімділігі Ақша ағындарын хеджирлеу Шетелдік ұйымдарға инвестициялар бойынша бағамдық айырма Шетелдік операцияларға таза инвестицияларды хеджирлеу Өзге де жиынтық пайданың өзге де құрауыштары Пайда (залал) құрамында кері сыныптау кезіндегі түзету Өзге де жиынтық пайда құрауыштарының салықтық тиімділігі Жалпы жиынтықтағы пайда (300 жол + 400 жол) Осыларға тиесілі жалпы жиынтық пайда: Негізгі ұйымның меншік иелері Бақыламайтын меншік иелерінің үлесі Акцияға арналған пайда: Акцияға арналған базалық пайда: Жалғасатын қызметтен Тоқтатылған қызметтен Акцияға арналған ажыратылған пайда: Жалғасатын қызметтен Тоқтатылған қызметтен

Жол коды 010 011 012 013 014 015 016 020 021 022 023 024 025 100 101 200 201 300

мың теңге Есепті Алдағы кезеңге кезеңге 45 688 46 031 22 263 15 826 23 425 30 205 23 469 11 227 6 467 15 189 1 338 7 323 25 - 526 3 814

526 2 - 528

3 814 442 3 372

- 528

3 372

400 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 500 - 528

50122 50674 50122 50674

56700 51192 38957 42941 11151 5386 11 6086 2548 506 306 -6578 - 518

040 041 042 043 044 045 046 047 048 049 050 051 060 061 062 063 064 065 066 067 068 069 070 071 080 090 091 092 093 094 100 101 102 103 104 105 110 120 130 140 150

6500 6500

6500 -78 144 66

-518 662 144

6 - қосымша Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 20 тамыздағы №422 бұйрығына Нысан

201 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл бойынша

-

38 788 64 104

010 011 012 013 014 015 016 020 021 022 023 024 025 026 027 030

Басшы Симамбаев А.Ж. Бас есепші қарастырылмаған.

КАПИТАЛДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР ТУРАЛЫ ЕСЕП

-

3 372

600

Басшы Симамбаев А.Ж. Бас есепші қарастырылмаған.

мың теңге

Аналық ұйымның капиталы

Құрауыштардың атауы

Жол коды

301 310 311 312 313 314 315 316 400

мың теңге Алдағы Жол Есепті кезең коды үшін кезең үшін

1 2 Алдағы жылдың 1 қаңтарына арналған сальдо 010 Есеп саясатындағы өзгеріс 011 Қайта есептелген сальдо (010 бет +/- 011 бет) 100 Жалпы жиынтық пайда, барлығы (210 жол + 220 жол): 200 Бір жылдағы пайда (залал) 210 Өзге жиынтық пайда, барлығы (221 жолмен 229 жолды қоса алғанда 220 сомасы): оның ішінде: Негізгі қаражатты (салық тиімділігін шегере отырып) қайта бағалаудан түсетін 221 өсім Негізгі қаражатты (салық тиімділігін шегере отырып) қайта бағалаудан амор- 222 тизацияны аудару Сатуға арналған қолдағы қаржы активтерін (салық тиімділігін шегере отырып) 223 қайта бағалау Үлестік қатысу әдісі бойынша ескерілетін қауымдасқан ұйымдар мен бірлескен 224 қызметтің өзге де жиынтық пайдадағы (залалдағы) үлесі Зейнетақы міндеттемелері бойынша актуарлық пайда (залал) 225 Еншілес ұйымдардың мерзімі кейінге қалдырылған салығына арналған табыс 226 салығының мөлшеріндегі өзгерістердің тиімділігі Ақша ағындарын (салық тиімділігін шегере отырып) хеджирлеу 227 Шетел ұйымдарына инвестициялар бойынша бағамдық айырма 228 Шетел операцияларына таза инвестицияларды хеджирлеу 229 Меншік иелерімен операциялар, барлығы (310 жолмен 318 жолды қоса 300 алғанда сомасы): оның ішінде: Қызметкерлерге акциялармен сыйақы беру 310 оның ішінде: Қызметкерлердің көрсететін қызметтерінің құны Қызметкерлерге акциялармен сыйақы беру схемалары бойынша акциялар шығару қызметкерлерге акциялармен сыйақы беру схемасына қатысты салықтық пайда Меншік иелерінің жарналары 311 Жеке меншік үлес құралдарын (акцияларын) шығару 312 Бизнесті біріктіруге байланысты үлес құралдарын шығару 313 Айырбасталатын құралдардың үлестік құрамы (салық тиімділігін шығара 314 отырып) Дивидендтерді төлеу 315 Меншік иелерінің пайдасына өзге де бөлулер 316 Меншік иелерімен өзге де операциялар 317 Бақылауды жоғалтуға әкеп соқпайтын еншілес ұйымдарда қатысу үлесіне 318 өзгерістер Есепті жылдың 1 қаңтарына арналған сальдо (100 жол + 200 жол + 400 300 жол) Есеп саясатындағы өзгеріс 401 Қайта есептелген сальдо (400 жол +/- 401 жол) 500 Жалпы жиынтық пайда, барлығы (610 жол + 620 жол): 600 Бір жылғы пайда (залал) 610 Өзге жиынтық пайда, барлығы (621 жолмен 629 жолды қоса алғанда 620 сомасы): оның ішінде: Негізгі қаражатты (салық тиімділігін шегере отырып) қайта бағалағандағы өсім 621 Негізгі қаражатты (салық тиімділігін шегере отырып) қайта бағалағандағы 622 амортизацияны аудару Сатуға арналған қолдағы қаржы активтерін (салық тиімділігін шегере отырып) 623 қайта бағалау Үлестік қатысу әдісі бойынша ескерілетін қауымдасқан ұйымдар мен бірлескен 624 қызметтің өзге де жиынтық пайдадағы (залалдағы) үлесі Зейнетақы міндеттемелері бойынша актуарлық пайда (залал) 625 Еншілес компаниялардың мерзімі кейінге қалдырылған салығына арналған 626 табыс салығының мөлшеріндегі өзгерістердің тиімділігі Ақша ағындарын (салық тиімділігін шегере отырып) хеджирлеу 627 Шетел ұйымдарына инвестициялар бойынша бағамдық айырма 628 Шетел операцияларына таза инвестицияларды хеджирлеу 629 Меншік иелерімен операциялар, барлығы (710 жолмен 718 жолды қоса 700 алғанда сомасы) оның ішінде: Қызметкерлерге акциялармен сыйақы беру 710 оның ішінде: Қызметкерлердің көрсететін қызметтерінің құны Қызметкерлерге акциялармен сыйақы беру схемалары бойынша акциялар шығару Қызметкерлерге акциялармен сыйақы беру схемасына қатысты салықтық пайда Меншік иелерінің жарналары 711 Жеке меншік үлес құралдарын (акцияларын) шығару 712 Бизнесті біріктіруге байланысты үлес құралдарын шығару 713 Айырбасталатын құралдардың үлестік құрамы (салық тиімділігін шығара 714 отырып) Дивидендтерді төлеу 715 Меншік иелерінің пайдасына өзге де бөлулер 716 Меншік иелерімен өзге де операциялар 717 Бақылауды жоғалтуға әкеп соқпайтын еншілес ұйымдарда қатысу үлесіне 718 өзгерістер Есепті жылдың 31 желтоқсанына арналған сальдо (500 жол + 600 жол + 800 700 жол) (500 жол + 600 жол + 700 жол) 800

3 75 75 -

4 -

5 -

6 42350 -3320 39030 -

Бөлінбеген пайда

1 I. ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ АКТИВТЕР Ақша қаражаты Сатылатын қолдағы бар қаржы активтері Өндірілген қаржы құралдары Пайда мен залал арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтері Өтегенге дейін ұсталатын қаржы активтері Өзге де қысқа мерзімді қаржы активтері Қысқа мерзімді сауда және өзге де дебиторлық берешек Ағымдағы табыс салығы Қорлар Өзге де қысқа мерзімді активтер Қысқа мерзімді активтердің жиыны 010 жолдан 019 жолды қоса алғандағы сомасы) Сатуға арналған активтер (немесе істен шыққан топтар) II. ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ АКТИВТЕР Сатылатын қолдағы бар қаржы активтері Өндірілген қаржы құралдары Пайда мен залал арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтері Өтеуге дейін ұсталатын қаржы активтері Өзге де ұзақ мерзімді қаржы активтері Ұзақ мерзімді сауда және өзге де дебиторлық берешек Үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын инвестициялар Инвестициялық мүлік Негізгі қаражат Биологиялық активтер Барлау және бағалау активтері Материалдық емес активтер Кейінге қалдырылған салықтық активтер Өзге де ұзақ мерзімді активтер Ұзақ мерзімді активтердің жиыны (110 жолдан 123 жолды қоса алғандағы сомасы) БАЛАНС (100 бет + 101 бет + 200 бет)

І. ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕН ТҮСКЕН АҚША ҚАРАЖАТЫНЫҢ ҚОЗҒАЛЫСЫ Ақша қаражаттарының жалпы түсімі, барлығы (011 жол мен 016 жол аралығындағы сома) Тауарлар мен қызмет көрсетулердің орындалуы Нақты көмек көрсету Тұтынушылар мен тапсырыс берушілерден түскен аванстар Сақтандыру келісім шарттары арқылы түсімдер Алынған сыйақылар Басқа да түсімдер Жұмсалған ақша қаражаттары, барлығы (021жол мен 027 жол аралығындағы сома) Тауар мен қызмет көрсетушілерден түскен төлемдер Тауар мен қызмет көрсетушілерден түскен аванстар Еңбек ақысы бойынша төлемдер Сыйақылық төлемдер Сақтандыру келісім шарттары бойынша төлемдер Кіріс салығы және бюджетке түсетін өзге де төлемдер Басқа да төлемдер Ақша қаражатының операциялық қызметтерден бөлек таза сомасы (110 бет пен 120 бет аралығы) ІІ. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕН ТҮСКЕН АҚША ҚАРАЖАТЫНЫҢ ҚОЗҒАЛЫСЫ Ақша қаражаттарының жалпы түсімі, барлығы (041 жол мен 051 жол аралығындағы сома) Негізгі қаражаттың орындалуы Материалдық емес активтердің орындалуы Басқа да ұзақ мерзімді активтердің орындалуы Басқа ұйымдардың (еншілес ұйымдардан басқасы) іс құралдарының орындалуы және бірлескен кәсіпкерлікке қатысудағы үлесі Басқа ұйымдардағы борышты құралдардың орындалуы Еншілес ұйымдарды бақылаудан шығарып алғандағы төлем Басқа да қаржылық активтердің орындалуы Фьючерстік және форвардтық келісім шарт және опциондар мен айырбастаулар Алынған дивидендтер Алынған сыйақылар Басқа да түсімдер Жұмсалған ақша қаражаттары, барлығы (061 жол мен 071 жол аралығындағы сома) Негізгі қаражатты алу Материалдық емес активтерді алу Басқа да ұзақ мерзімді активтерді алу Басқа ұйымдардың (еншілес ұйымдардан басқасы) іс құралдарын алу және бірлескен кәсіпкерлікке қатысудағы үлесі Басқа ұйымдардағы борышты құралдарды алу Еншілес ұйымдарды бақылаудан шығарып алу Басқа да қаржылық активтерді алу Жеткізілген займдар Фьючерстік және форвардтық келісім шарт және опциондар мен айырбастаулар Еншілес ұйымдар мен қауымдастықтарды инвестициялау Басқа да төлемдер Ақша қаражатының инвестициялық қызметтерден бөлек таза сомасы (040 бет пен 060 бет аралығы) ІІІ. ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕН ТҮСКЕН АҚША ҚАРАЖАТЫНЫҢ ҚОЗҒАЛЫСЫ Ақша қаражаттарының жалпы түсімі, барлығы (091 жол мен 094 жол аралығындағы сома) Акция мен басқа да қаржылық құралдардың эмиссиясы Займдар алу Алынған сыйақылар Басқа да түсімдер Жұмсалған ақша қаражаттары, барлығы (101 жол мен 105 жол аралығындағы сома) Займдарды өтеу Сыйақы төлемдері Дивидендтердің төлемдері Ұйым акциясы бойынша меншіктенушінің төлемдері Басқа да төлемдер Ақша қаражатының қаржылық қызметтерден бөлек таза сомасы (090 бет пен 100 бет аралығы) Валюта айырбастау бағамының теңгеге әсері ҚОРЫТЫНДЫ: Ақша қаражатының артуы (+) мен (-) азаюы (030 бет +/- 080 бет+/- 110 бет) Есепті кезеңнің басына ақша қаражаты мен олардың баламалары Есепті кезеңнің аяғындағы ақша қаражаты мен олардың баламалары

Резервті капитал

Активтер

Көрсеткіштердің атауы

Сатып алынған, меншіктік үлестік

БУХГАЛТЕРЛІК БАЛАНС

АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТ ҚОЗҒАЛЫСЫ ТУРАЛЫ ЕСЕП (ЖАНАМА ӘДІС)

Жарғылық (акционерлік) капитал Эмиссиялық кіріс

Біз «АДИС» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің (әрі қарай Кәсіпорын) үсынған бухгалтерлік баланстан, кіріс және шығыс туралы есебінен, қаржы қозғалысы туралы есебінен, капитал өзгерісі туралы есебінен, сонымен бірге есепке алу саясаты мен басқа түсіндірме ескертулерінен тұратын 2011 жылдың 31 желтоқсаны қарсаңындағы қаржылық есептілігіне аудит жүргіздік. Басшылықтың қаржылық есептілікке жауап��ылығы Қаржылық есепті дайындауға, нақты және әділ үсынылған қаржылық есептіліктің қазақстандық стандартқа сәйкес даярлануына кәсіпорынның басшылығы жауап береді. Бұл жауапкершілікке қаржылық есептіліктің нақты және әділ ұсынылуын әзірлеу, іске асыру, ішкі бақылауды қолдау, қателіктер мен қаржыны теріс пайдалануды тудыратын бұрмалаушылықтарсыз дайындау, есепке алу саясатын таңдау және қолдану, дәлелденген есеп айырысу бағасын қолдану жатады. Аудиторлардыц жауапкершілігі Аудиторлардың жауапкершілігіне жүргізілген аудиторлық тексеріс негізінде осы қаржылық есептілікке тиісті пікір айту жатады. Біз аудитті, Халықаралық Аудиттің стандартына сәйкес жүргіздік. Бұл стандарттар бізден аудитті этикалық норманы сақтауды, сонымен бірге қаржылық есептіліктің жауапсыз іс-әрекет пен қателіктер тудырған, елеулі бұрмалаушылықтарсыз екеніне орынды және толық сенімді болатындай жоспарлап өткізуді талап етеді. Аудит кезінде қаржылық есептілік пен ондағы ашылған мәліметтердің мазмұнын дәлелдейтін, сомаларын анықтайтын, құжаттарды тексеру үшін аудиторлық дәлелдемелер алу процедураларын жүргізу болып табылады. Процедураларды таңдау, аудитордың біліктілік ой-пікіріне, сонымен қаржылық есептіліктегі қателіктер бар болу тәуекелдіктерін, олар өз

Бақыламайтын меншік иелерінің үлесі

7 8055 -11251 -3196 3372 3 372

8

Капитал жиыны

9 50480 -14571 35909 3372 3 372 -

-

-

-

-

-

-

-

-

75

-

-

39030 176

-

39281

35 110 -

-

-

39030 176 -528 -528

-

35 39316 -528 -528 -

-

-

-

-

-

-

-

110

-

-

39030

-352

-

38788

75

-

-

39030

177

-

39282

Директор Симамбаев А.Ж. Бас бухгалтер қарастырылмаған.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

25 желтоќсан, сейсенбі, 2012 жыл

ХАБАРЛАМА

www.saryarka-samaly.kz

15

КОНКУРС ЖАРИЯЛАЙДЫ

єылым мен тјжірибесін, экономика мен ќаржы-шаруашылыќ ќызмет негіздерін, еѕбек заѕнамасын; еѕбекті ќорєау ережелері мен нормаларын, ґрт ќауіпсіздігініѕ техникасын, санитарлыќ ережелер мен нормаларды, дјрігерлікке дейінгі медициналыќ кґмектіѕ негіздерін білуі тиіс. Конкурсќа ќатысушылар мынадай жаєдайда конкурсќа ќатыса алмайды: 1) он сегіз жасќа толмаєан тўлєа болса; 2) бўрын сыбайлас жемќорлыќ бойынша ќўќыќ бўзушылыќ жасаєан болса; 3) Ќазаќстан Республикасы заѕнамасымен бекітілген тїрде алынып тасталмаєан немесе жойылмаєан сотталєандыєы болєан жаєдайда; 4) Ќазаќстан Республикасы заѕнамасымен ќарастырылєан ґзге де жаєдайларда. Бўќаралыќ аќпарат ќўралдарында хабарландыру жарияланєан кїннен кейін он бес кїн ішінде конкурсќа ќатысуєа ниет білдірген тўлєалардыѕ ќўжаттарын ќабылдайды. Барлыќ ќажетті ќўжаттар тапсырылєаннан кейін, ќатысушы осы Ережелердегі талаптарєа сай келетін болса, ќўжаттарды ќабылдауды тоќтатќан кїннен бастап Комиссия бес жўмыс кїні ішінде ќўжаттарды тапсырєан тўлєаны конкурсќа жіберу туралы шешім ќабылдайды. Конкурсќа жіберілген тўлєалардыѕ тізімі бекітілген соѕ, Комиссия барлыќ ќўжаттарды ќаралып, он кїнтізбелік кїн бойы конкурсќа ќатысушылармен јѕгімелесу ґткізеді. Конкурс мемлекеттік кјсіпорын басшысын таєайындау Ережелері мен аттестаттау , сондай-аќ, оныѕ кандидатурасын келісу негізінде ЌР Їкіметініѕ 2011 жылєы 18 ќарашада бекітілген №1353 ќаулысына жјне Ќазаќстан Республикасы Білім жјне єылым министрлігініѕ 2009 жылєы 13 шілдедегі «Педагогика ќызметкерлері мен оларєа теѕестірілген тўлєалардыѕ Тўрпаттыќ біліктілік сипаттамаларын бекіту туралы» №338 Бўйрыєына сјйкес ґткізіледі (ЌР Білім жјне єылым министрініѕ 2011 жылєы 9 маусымдаєы ґзгерістері мен толыќтырулары бар №241 бўйрыєы). Конкурсќа ќатысу їшін керекті ќўжаттар: - їлгі бойынша ґтініші; - мемлекеттік жјне орыс тілдеріндегі тїйіндеме; - еркін ќалыпта жазылєан ґмірбаяны; - білімі туралы ќўжаттардыѕ кґшірмелері, нотариалды бекітілген болуы тиіс; - еѕбек кітапшасыныѕ (бар болса) немесе еѕбек келісімшартыныѕ кґшірмесі, немесе соѕєы жўмыс орнына ќабылданєан жјне босатылєан бўйрыќтардыѕ кґшірмесі, нотариалды бекітілген болуы тиіс; - №086 ќалыбы бойынша денсаулыєы жґніндегі аныќтамасы; - сондай-аќ, ќатысушы ґз біліміне, жўмыс тјжірибесіне, кјсіби деѕгейіне ќатысты ќосымша аќпаратты ўсына алады. Конкурсќа ќатысуєа ќажетті ќўжаттарды: Кривенко кґшесі, 25, 407-кабинетке ўсыну ќажет. Тел. 8 (7182) 32-18-77.

«СтройИнвест компани» ЖШС-ніѕ электр энергиясын жеткізу ќызметін тўтынушылардыѕ назарына! 2013 жылєы ќаѕтардыѕ 1-нен электр энергиясыныѕ 1 кВт/с їшін 9,47 теѕге (ЌЌС-пен) жаѕа тарифі енгізіледі.

«СтройИнвест компани» ЖШС јкімшілігі.

(20604).

«Жылу ПВ» ЖШС-ніѕ электр энергиясын жеткізу ќызметін тўтынушылардыѕ назарына! 2013 жылєы ќаѕтардыѕ 1-нен электр энергиясыныѕ 1 кВт/с їшін 9,47 теѕге (ЌЌС-пен) жаѕа тарифі енгізіледі.

«Жылу ПВ» ЖШС јкімшілігі. Павлодар облысыныѕ ішкі саясат басќармасы еѕбек ардагері, журналист Ермўратов Сјлімбай Раќымбайўлыныѕ ќайтыс болуына байланысты марќўмныѕ отбасына жјне туєан-туысќандарына ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.

(20605).

Жарнама

Функционалдыќ міндеттері: Білім беру ќызметін жїргізуге ќўќыќ беретін лицензияєа сјйкес мектепке дейінгі білім мен тјрбие беру, мектепке дейінгі ўйым Жарєысына (бўдан јрі – МДЎ) сјйкес мектепке дейінгі ўйым ќызметіне басшылыќ ету; педагогикалыќ кеѕеспен, мектепке дейінгі білім беру кеѕесімен бірлесе отырып бекітілген тјртіпте оќыту жўмыс жоспарларын, негізгі (вариативтік, авторлыќ), мектепке дейінгі ќосымша білім беру баєдарламаларын, ішкі тјртіп ережелерін, мектепке дейінгі тјрбие мен білім берудіѕ жалпыєа міндетті мемлекеттік стандарттарына сјйкес білім беру баєдарламаларыныѕ жїзеге асырылуын ќамтамасыз етеді, тјрбие – білім беру їрдісі кезінде тјрбиеленушілер мен ќызметкерлердіѕ ґмірлеріне жјне денсаулыєыныѕ ќауіпсіздігіне ќажетті жаєдайды жасау, ўйымды басќару ќўрылымын айќындайды, ќаржы, шаруашылыќ, єылыми, јдістемелік жјне ґзге де мјселелерді шешеді, тјрбиеленушілер ќўрамыныѕ ќалыптасуын јзірлеп жјне бекітіп, олардыѕ јлеуметтік ќорєалуын ќамтамасыз етеді; ќоєамдыќ педагогикалыќ ўйымдар мен јдістемелік бірлестіктердіѕ ќызметтеріне ыќпал ету; балалардыѕ тамаќтануын ўйымдастыруєа жјне медициналыќ ќызмет кґрсетілуіне, тјрбиеленушілер мен ќызметкерлердіѕ денсаулыєын ныєайтуєа жјне саќтауєа ќажетті жаєдайларды іске асыру; заѕмен бекітілген тјртіпте мектепке дейінгі білім беру мїлкін жјне ќаражаттын пайдалану, ќўрылтайшылар ќаражатыныѕ ґкілетті органєа келіп тїсуі мен оны пайдалану туралы жыл сайын есептерді табыстау; оќу-материалдыќ базаныѕ есебін, саќталуы мен ныєайтылуын ќамтамасыз ету, санитарлыќ-гигиеналыќ режимніѕ, еѕбекті ќорєау мен ќауіпсіздік техникасы ережелерін орындау; педагогикалыќ кадрлар мен кґмекші јлеуетті таѕдау жјне олардыѕ орналастырылуын жїзеге асыру, біліктілік сипаттамаларына сјйкес ќызметкерлердіѕ лауазымдыќ нўсќаулыќтарын јзірлеу; кадрлардыѕ кјсіби шеберлігін арттыру їшін жаєдайлар жасау; ќоєаммен, ўйымдармен байланысты жїзеге асыру, ата-анамен (оларды алмастыратын тўлєамен) ќарым-ќатынас жасау, педагогикалыќ кеѕеске басшылыќ етеді, бекітілген тјртіпте ќызметкерлердіѕ аттестациясын ґткізеді, мемлекеттік, ќоєамдыќ жјне ґзге де ўйымдарда МДЎ атынан сґз алады; МДЎ ќызметі туралы ќажет болєан есепті дайындап, табысталуын ќамтамасыз етеді. Конкурсќа ќатысушыєа ќойылатын талаптар: - білімі – жоєары кјсіптік (педагогикалыќ білім) жјне мектепке дейінгі мекемеде педагогикалыќ жўмыс ґтілі 5 жылдан кем болмауы тиіс. Ќазаќстан Республикасы Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасындаєы Тілдер туралы» Заѕын, «ЌР бала ќўќыєы туралы», ЌР «Сыбайлас жемќорлыќ туралы», «Неке жјне отбасы туралы», «Мїмкіндіктері шектеулі балаларды јлеуметтік жјне медициналыќпедагогикалыќ тїзетулік ќолдау кґрсету туралы» Заѕдары мен нормативтікќўќыќтыќ актілерді, педагогика жјне психология негіздерін, педагогикалыќ

65-12-75

Павлодар ќаласы јкімдігі, Павлодар ќаласы білім беру бґлімі «Павлодар ќаласыныѕ №5 сјбилер баќшасы» МЌКК (Майра к-сі, 41/1, тел: 655540 ), «Павлодар ќаласыныѕ №7 сјбилер баќшасы» МЌКК (Минин к-сі, 31, тел. 518026), «Павлодар ќаласыныѕ №72 сјбилер баќшасы» МЌКК (Ќамзин к-сі, 16А, тел. 542287) басшыныѕ лауазымдыќ бос орнына «Павлодар ќаласыныѕ білім беру бґлімі» ММ конкурс жариялайды.

«БТА Банк» АЌ Павлодар филиалыныѕ сенімді тўлєасы жылжымайтын мїлікті аєылшын јдісімен сату бойынша саудасаттыќ ґтетіні (баєаны кґтеру) туралы хабарлайды. №1 лот – 3 бґлмелі пјтер: Аќсу ќ., Энтузиаст к-сі, 7-їй, 108-пјтер, бастапќы баєасы 2 975 440 теѕге. Баєа кґтеру ќадамы бастапќы баєаныѕ 3%-ын ќўрайды. Лоттыѕ бастапќы баєасыныѕ 1%-ын ќўрайтын кепілдік жарна сауда-саттыќќа 1 (бір) кїн ќалєанєа дейін «БТА Банк» АЌ-ы шотына (№ЖСК КZ05319P010000414353, БСК ABKZKZKX, СТН 451500020944) аударылады. Ќатысушылар аукционєа 1 (бір) саєат ќалєанєа дейін тіркеледі. №1 лоттыѕ сауда-саттыєы 2013 жылєы 4 ќаѕтарда жергілікті саєат 11.00-де ЌР, Павлодар ќ., Ак. Бектўров к-сі, 22, 401-кабинетте ґткізіледі. Сауда-саттыќќа тіркеліп, кепілдік жарнаны тґлегендер ќатыса алады. Ќолма-ќол аќшамен, сондай-аќ сатып алу ќўнын банк шотына аударып, есеп айырысуєа болады. Аукционда алынєан мїлікке меншік ќўќыєын ќайта ресімдеу шыєынын, коммуналдыќ ќарызды сатып алушы тґлейді. Сауда-саттыќ аяќталєаннан кейін ўтылып ќалєан ќатысушылардыѕ кепілдік жарнасы ќайтарылады. Сауда-саттыќ ґткеннен кейін саты�� алу баєасы 30 (отыз) жўмыс кїні ішінде біржолєы тґлеммен беріледі. Сатып алу баєасы тґлеу кїнгі ЌР ЎБ баєамы бойынша теѕгемен «БТА Банк» АЌ-ы, №ЖСК КZ05319P010000414353, БСК ABKZKZKX, СТН 451500020944 реквизиттерімен тґленеді. Аќпараттыќ хабарлама жарияланєан кїннен аукционєа 1 (кїн) ќалєанєа дейін Павлодар ќ., Ак. Бектўров к-сі, 22, «БТА Банк» АЌ ПФ-сы єимараты, 304-кабинетте ґтінімдерді ќабылдайды. Сенімді тўлєа: Жолымбетов Тимур Маратбекўлы, №017207239 жеке кујлік, 2005 ж. 31.05-те ЌР ЈМ-імен берілген, байланыс телефоны: 8(7182) 37-92-23.

Облыстыќ «Сарыарќа самалы» газетініѕ ардагерлері мен ўжымы редакцияныѕ бўрынєы ќызметкері, ардагер-журналист Сјлімбай Ермўратовтыѕ мезгілсіз ќайтыс болуына байланысты марќўмныѕ отбасына жјне туєан-туысќандарына ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.

Доверенное лицо Павлодарского филиала АО «БТА Банк», сообщает о проведении торгов по реализации недвижимого имущества по английскому методу (на повышение цены): Лот №1 - 3-комнатная квартира, расположенная по адресу: г. Аксу ул. Энтузиастов, 7, кв. 108, стартовая стоимость 2 975 440 тенге. Шаг повышения цены 3% от стартовой стоимости. Гарантийный взнос, составляет 1% от стартовой стоимости лота и вносится на счет АО «БТА Банк», №ИИК КZ05319P010000414353, БИК ABKZKZKX, РНН 451500020944, и заканчивается за 1 (один) день до дня проведения торгов. Регистрация участников заканчивается за 1 час до начала аукциона. Дата, время и место проведения торгов: лот №1 – 4 января 2013 года в 11.00 часов местного времени по адресу: РК, г. Павлодар, ул. Ак. Бектурова, 22, каб. 401. К торгам допускаются участники, прошедшие регистрацию и внесшие гарантийный взнос. Форма расчёта – безналичный и наличный, путём перечисления покупной стоимости на счёт Банка. Все расходы по переоформлению права собственности на приобретенное на аукционе имущество возлагается на Победителя Аукциона. Задолженность по коммунальным расходам погашает покупатель. Гарантийные взносы участников подлежат возврату по окончании торгов, кроме лица, выигравшего торги. Покупная цена оплачивается в течение 30 (тридцати) рабочих дней после проведения торгов единовременным платежом. Покупная цена оплачивается в тенге по курсу НБ РК на день оплаты по следующим реквизитам: АО «БТА Банк», №ИИК КZ05319P010000414353, БИК ABKZKZKX, РНН 451500020944. Прием заявок начинается со дня опубликования информационного сообщения и заканчивается за 1 (один) день до начала проведения аукциона по месту нахождения доверенного лица: г. Павлодар, ул. Ак. Бектурова, 22, здание ПФ АО «БТА Банк», каб. 304. Доверенное лицо: Жолумбетов Тимур Маратбекович, удостоверение личности №017207239, выдано МЮ РК 31.05.2005 г., контактные телефоны: 8(7182) 37-92-23.

«Павлодартелерадио» ЖШС-ніѕ ўжымы еѕбек ардагері, журналист, јріптесіміз Ермўратов Сјлімбай Раќымбайўлыныѕ ќайтыс болуына байланысты марќўмныѕ туєан-туысќандарына ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.

«Павлодар-Ќазаќстан» телеарнасыныѕ ўжымы облыстыќ радионыѕ ќызметкері Ермўратов Сјлімбай Раќымбайўлыныѕ ќайтыс болуына байланысты марќўмныѕ туєан-туысќандарына ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.


САРЫАРЌА САМАЛЫ

16

ПАЙЫМ

25 желтоќсан, сейсенбі, 2012 жыл www.saryarka-samaly.kz

Кезекші редактор -

Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ

ОЌШАУ ОЙ

ЌАМШЫ СҐЗ

Сан соќтырма, сатушы! Кїнделікті тўрмыста тўрєындардыѕ кґбі дїкеннен азыќтїлік ґнімдерін алєанда оныѕ жарамдылыќ мерзіміне, сапасына аса назар аудармайды. Осыны біліп алєан кейбір сатушылар јккі јрекеттерін іске асырып-аќ жїр. Яєни, пайдалану мерзімі аяќталса да, ґнімін ґткізіп жіберудіѕ айласын мыќтап їйреніп алєанєа ўќсайды. Ал мўндай ќўйтырќылыќ адам ґміріне ќауіпті екенін олар еш ойламайтыны аныќ. Бірде осындай оќиєаєа ґзім де тап болдым. Асыєыс жїріп, сатушыныѕ ўстатќан йогуртын ала салып, їйге тарттым. Абырой болєанда, балама берер алдында шыєарылєан кїніне кґз салсам, бір апта бўрын жарамдылыќ мерзімі аяќталєан екен. Јлгіні алып, дїкенге бардым. Сатушы: «Байќамай ќалыппыз, јдейі емес, ауыстырып береміз» деп жалпаќтай жґнелді. Аса шу кґтермей, дўрысын алып, «мўндайларыѕыз адам ґміріне ќандай ќатер тудыратынын ўмытпасаѕыздар єой» деп шыєып кеттім. Алайда, сатушыныѕ айтќан ујжі еш ќисынєа келмейді. Себебі, ґнімніѕ жарамдылыєы бір кїн ескерілмесе, тїсінуге болады. Ал баќандай бір апта саќталєанына јрі жарамдылыќ мерзімініѕ їстіне баєа жазылєан ќаєаздыѕ жапсырылып тўрєанына ќараєанда ќасаќана жасалєан јрекет екені сґзсіз. Егер јлгі ґнімді сол асыєыстыќ «буымен» балаєа беріп ќойєанда, ќандай жаєдайєа душар болатынымыз бір Аллаєа аян. Демек, кїлімдей сґйлеп, сўраєаныѕызды бірінен соѕ бірін ўсынатын сатушыныѕ бјріне сене бермей, халыќ јрбір ґнімді мўќият тексеріп алєаны абзал. Биыл наурыз айында ел Їкіметі ќабылдаєан жаѕа санитарлыќ ережелер мен нормаларда: «Жарамдылыќ мерзімі ґткен ґнім - бўл зертханалыќ тексеруге жатпайтын ќауіпті азыќ-тїлік. Оны бірден жою керек» делінген. Яєни, жарамдылыќ мерзімінен бір кїн асып кетсе, тауар жойылуы тиіс. Мўны да жадымыздан шыєармайыќ! Сондай-аќ, кґкґніс пен картопты сатып алєанда ќыраєы болуыѕыз ќажет. Ґйткені, кейбір сатушылардыѕ теріс ќарап тўрып, сапасызын, шірігенін тыќпалай салудан тайынбайтындарын да кездестіріп жїрміз. Кейде бїлінгенін байќап, басќасын салуын ґтінсеѕіз, бетіѕе бажырая ќарап, бўлќан-талќан болатындар да жоќ емес. Бірде вокзалєа жаќын сауда їйлерініѕ бірінде нан-тоќаш сататын бутиктен тјтті таєамдар алуєа оќталєан јйел, алдымен, ґнімніѕ ќашан пісірілгенін сыпайы тїрде сўраєаны солаќ екен, пјлеге ќалды. Ауылына кетуге асыєып тўрєанын айтып, кезекте тўрєан адамдармен келісіп, алєа жылжыєан јлгі азаматшаєа сатушы: «ауылбай, кґрмейсіѕ бе, жўпжўмсаќ екенін, алмасаѕ, жїре бер» деп аузына келгенін айтып, жерден алып, жерге салєанына куј болдыќ. Жаєаѕды ўстайсыѕ осындайда. Тўтынушыныѕ «ќаланікі» жјне «ауылдікі» деген санаты жоќ, бјрініѕ ќўќы бір емес пе?! Адал аќшамызєа алатын азыќ-тїлікті дїкеншініѕ ќасќабаєына ќарамай, сол жерде тексеруге ќўќылы емеспіз бе?! Осыны јркім ќаперде ўстауы керек. Себебі, ауру ас адамныѕ арќауы емес, айыќпас дертке душар етуі јбден мїмкін. Ќарап отырсаќ, кґп жаєдайларда істі жылы жауып, мен сияќты, ќол сілтеп, кетіп ќалатындар ќаншама?! Тіпті, кейбірі екі жїруге ерініп, алєан затын їйінде ќоќыс жјшігіне лаќтыра салатыны таєы бар. Сонда кім ўтылады? Јрине, ќарапайым тўрєын сан соєып ќалады, ал кјсіпкер еш ќымсынбастан ќалтасын ќампитуды жалєастыра береді. Ќысќасы, тўтынушылыќ ќўќыєыѕызды аяќасты еткізбеѕіздер, аєайын! Пікіріѕіз болса, газет редакциясына немесе www.saryarka-samaly.kz сайтындаєы «Ќойын дјптеріме» жолдаѕыз.

Павлодар облысы Успен ауданыныѕ Лозов жалпы орта білім беру мектебіне мемлекеттік жјне орыс тілінде білім алатын сыныптарєа ќазаќ тілі мўєалімі, мемлекеттік тілде білім алатын сыныптарєа денешыныќтыру, химия, неміс тілі, физика, математика, информатика, аєылшын тілі мўєалімдері ќажет. Біздіѕ мекен-жайымыз: Лозов селосы, Школьная кґш., 1, тел.: 96-4-48. (20467). «Зейін» ЖШС-сі 2013 жылєы ќаѕтардыѕ 1-інен Аќсу-Павлодар-Аќсу жјне Павлодар-Аќсу-Павлодар баєыттары билетініѕ баєасы 230 теѕге болатынын хабарлайды. Ќосымша аќпаратты тґмендегі телефондар арќылы алуєа болады: Павлодар ќ. 8(7182) 37-27-12, Аќсу ќ. 8(7183) 75-08-43. ТОО «Зейін» извещает, что с 1 января 2013 года стоимость проезда по маршруту Аксу-Павлодар-Аксу, объединенному с маршрутом Павлодар-Аксу-Павлодар, составит 230 тенге. Дополнительную информацию можно получить по телефонам: г. Павлодар 8 (7182) 37-27-12, г. Аксу 8 (7183) 75-08-43.

Арман БЕРДАЛЫ

Жігер «Біттім енді, ќўрыдым, Ќатал таєдыр ќўтылмастай салды маєан ќўрыєын. Ќўласам да биіктен, Жыласам да кїйіктен, Енді меніѕ жамалмайды жыртыєым, бїтінделмес сыныєым. Кілтін іздеп ашыќ тўрєан есіктіѕ, Баќытымнан ќўр ќалып, Уаќытымнан кешіктім» деп кїбірлеп отыр екен бір жігіт, Ауласында мешіттіѕ. Јлгі адамєа жаќын барып бір адым, Неге сонша тїѕілдіѕ? - деп сўрадым. Таєдырыѕныѕ кґтере алмай сынаєын, Ќайєырардай мўншама, Сабыр етіп бір шама, Айтшы досым ќай биіктен ќўладыѕ? - Е-ећ, бауырым!.. Мені кґрген мынау жўрт, ґтіп жатыр не демей, Соќыр ќоєам біз секілді мїгедекті елемей. Тастаєан соѕ бар ґмірден тїѕілдім, Ќара жерге шыєып ќалєан кемедей. Бар кезімде, бай кезімде ќанша адам, Жабысып еді кенедей. Соныѕ бірі ќалмаєан соѕ ќасымда, Ќаусап ќалдым ќан жїрмейтін денедей. Ойын-сауыќ ќўрмастан, Кїндіз-тїні еѕбек еттім тынбастан. Ќолым жетті аєыл-тегіл байлыќќа, Тірі жанєа еш ќиянат ќылмастан. Мен осындай јлсіз халге тїскен соѕ, Айырылдым бір дос емес мыѕ достан. Біле алмадым, мїгедекті менсінбеу бўл ґмірдіѕ заѕы ма, Жара салып жаныма, Жарым кетті жарым тїнде сырласќан. Ол тїк емес.., Ќызым кетті Ќырымєа, Ўлым кетті Рўмєа, Јкесіне мойынын да бўрмастан. Содан бері кїліп ґткен кґздерімді мўѕ басќан, Жїріп ґткен іздерімді ќўм басќан. Иј, иј, ЖАРЛЫМЫН!!! Мен жарлымын жан таппаєан тїсінетін зар-мўѕын. Жаѕа сездім кеѕ дїниеніѕ тарлыєын. Енді маєан кім келіп жўбатуын айта алады, Ќайтарады кім осыныѕ барлыєын?!.

МЕНШІК ИЕСІ:

- Жо-о-оќ, достым тїѕілме! Бјрі жаќсы болады єой тїбінде. Алла ґзі берер ертеѕ есесін, Ертеѕ емес, берер бјлкім бїгін де... Жалєыз сен бе биігінен ќўлаєан, Жаратќанныѕ жўмаєына жетеді, сынаєына шыдаєан. Барлыќ адам баќытты емес бауырым, Аяќ-ќолы болєанымен дін аман. Ќанша бай жїр мўѕ сыєып, Шыєын шыќса шыбын жаны тўншыєып. Баќыт деген ендеше, БАЙЛЫЌ емес бауырым, Баќыт деген - бір Ќўдайєа ќўлшылыќ! Ќолыѕды соз баќытыѕа ќўлшынып. Адамдардыѕ барлыєына, Ол аз десеѕ таєдырыѕа арта берме сен ґкпе, Мўныѕ бјрі осыншама ќайєыруєа себеп пе?.. Саєан мысал айтайыншы керек пе? Баяєыда екі баќа байќамай, Кїмп етіпті ќаймаќ толы шелекке. Ќос баќаныѕ біреуі жыласын кеп ґкіріп, Таєдырына мўндай сынєа тастаєан, Бойына да бір шелектен аспаєан, Жалпы айтќанда.., баќа болып туєанына ґкініп. Ал, сыѕары жігерлі, сыр бермейтін сынбайтын, Маќсатына жетпегенше тынбайтын. Ќўтќаршы деп тура келген ажалдан, Ќўдайына дўєа етті ґтініп. Созылыпты ўзаќќа ґмір-ґлім майданы, Жаќсы бола ќоймайды єой жай бјрі. Їміт їзген кґлбаќа хош айтысты досымен, Бірге ґскен шалшыќ суда сайдаєы. Ал екінші баќа болса тырбаѕдауын ќоймады, Јѕгімеге ќўлаќ тїрмей ќайдаєы. Тырбыѕ-тырбыѕ шалпылдата берген соѕ, Май боп ќатты ќаймаєы... Мысалымды тїсін мейлі, тїсінбе, Баќытты адам болам десеѕ жетеді оєан аќылыѕ да, кїшіѕ де. Адам деген жасау керек јрекет, Еѕ аяєы сорлы болу їшін де. Сґз соѕында айтатыным бауырым, Баќыт деген - мешіттіѕ сыртында емес, ішінде!

ВОЛЕЙБОЛ

Тґртінші орынєа тўраќтады

ІІ тур ойындарынан кейінгі турнир кестесі

Павлодар ќаласында волейболдан ерлердіѕ ўлттыќ Команда Ў 26 лига командалары арасында Ўлы Отан соєысыныѕ 1. «Алматы» 25 ардагері, ел волейболыныѕ ілгерілеуіне айрыќша їлес 2. «Атырау» 20 ќосќан Василий Щербинконы еске алуєа арналєан турнир 3. «Конденсат» 20 аяќталды. Осымен їшінші мјрте жалауын желбіреткен 4. «Павлодар» 19 бјсеке волейболдан ел чемпионатыныѕ ІІ тур ойындары 5. «Ќазхром» 12 аясында ўйымдастырылєанын атап ґткен жґн. Жарыс 6. «Есіл» ќорытындысы бойынша Оралдыѕ «Конденсат» командасы 7. «Шыєыс Ќорєасын 6 топ жарды. Екінші орын «алматылыќтарєа» бўйырса, Ќўрылыс» «Атырау» жігіттері їздік їштікті ќорытындылады. Бір аптаєа созылєан жарыста жанкїйерлер тартысќа толы кездесулерге куј болды. Бўл сында ел чемпионы «Алматы», біріншіліктегі кґшбасшы ўжымдардыѕ бірі «Атырау», Ќазаќстан Кубогыныѕ иегері жергілікті «Павлодар» командасы айрыќша кґзге тїсті. Сондай-аќ, «Конденсат», «Ќазхром» (Хромтау), «Есіл» (Петропавл), «Шыєыс Ќорєасын Ќўрылыс» (Ґскемен) ўжымдары да ўпай жинау їшін барын салып баќты. «Павлодар» жігіттері «Шыєыс Ќорєасын Ќўрылыс» командасына есе жіберіп алды. Шыны керек, жанкїйер ќауым жерлестеріміз еш ќиындыќсыз жеѕіске жетеді деп топшылаєан еді. Алайда, ґскемендіктердіѕ асыєы алшысынан тїсті. Одан кейін «Атырау» ойыншыларына 1:3 есебімен есе жіберді. Ал келесі ойында «Есіл» командасын тізе бїктірген «Павлодар» ќалєан ойындарда жарытып ўпай жинамады. «Конденсат» пен «Алматы» волейболшыларына да кїшіміз жетпеді. Тур барысында «Павлодар» командасыныѕ сапынан Виктор Ромашов, Роман Фартов, Антон Каратаев, Дамир Јубјкіров ерекше кґзге тїсті. Атап ґтерлігі, аталєандардыѕ барлыєы - жергілікті волейбол мектебініѕ тїлектері. Ал команда капитаны, Ќазаќстан ўлттыќ ќўрамасыныѕ ойыншысы Нариман Сїлейменовтіѕ, ойыншы-бапкер Сергей Троцкийдіѕ шеберлігіне сґз жоќ. Їшінші тур ойындары Ґскеменде 2013 жылдыѕ 7-16 аќпан кїндері ґтеді.

Олег ПРОПИСНОВ, облыстыќ волейбол федерациясыныѕ баспасґз хатшысы.

«Павлодар облысы јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесі (Павлодар ќаласы)

«Центр аналитической информации»ЖШС-і, «Сарыарќа самалы» облыстыќ газеті

Директоры Р.Т.БИЛЯЛОВ Телефоны 61-81-10

Бас редакторы А.Ј.ЈБІШЕВ Телефоны 61-80-15

Газет Ќазаќстан Республикасыныѕ Мјдениет жјне аќпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 23.11.2012 ж. №13191-Г кујлігі берілген

Басылым Ќазаќстан Республикасы жјне Ресейдіѕ Омбы, Новосібір облыстары, Алтай ґлкесі жјне Монєолияныѕ Баян-Ґлгей аймаєына тарайды. ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ЌЎРМЕТ БЕЛГІСІ « ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. ЖШС-ніѕ мекен-жайы: Павлодар ќаласы, Ак.Марєўлан кґшесі, 102-їй, e-mail: kense-cai@mail.ru Редакцияныѕ мекен-жайы: 140000, Павлодар ќаласы, Ленин кґшесі, 143 їй. Теле/факс 61-80-15

Газеттіѕ электронды поштасы: s_samaIy@maiI.ru Біздіѕ сайт: www.saryarka-samaly.kz Газеттіѕ нґмірі «Сарыарќа самалыныѕ» компьютер oрталыєында теріліп, беттелді.

Бас редактордыѕ орынбасарлары – 61-80-23, 61-80-19. Жауапты хатшы - 61-80-18. Јлеуметтік ќорєау - 61-80-20. Денсаулыќ, білім - 65-12-77. Тіл, јдебиет - 61-80-17. Экономика, саясат, ќўќыќ, имандылыќ, спорт, мјдениет, «Айналайын», «ЖАС times» 61-80-20. Жарнама бґлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 65-12-75.

Маркетинг жјне тарату бґлімі 61-80-32. Газет аптасына їш рет шыєады, апталыќ таралымы 37360 дана, бїгінгі кґлемі 4 б.т. Баспа индексі 65441. «Баспа їйі» ЖШС баспаханасында басылды. ЌР Павлодар ќаласы, Ленин кґшесі, 143 їй. Газеттіѕ сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8/7182/ 61-80-26. Басылуєа ќол ќойылєан уаќыты 17.00. Тапсырыс - 2689. Хаттар, ќолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды жјне ќайтарылмайды. Кґлемі А4 (14 кегль) форматындаєы 3 беттен асатын материалдар ќабылданбайды. Редакция оќырмандардан тїскен барлыќ хаттарды тегіс жариялауды жјне оларєа жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалыќ материалдардыѕ мазмўнына жарнама берушілер жауап береді. Нґмірді јзірлеу барысында интернет ресурстарынан алынєан фотосуреттер де пайдаланылды. Авторлардыѕ пікірлері редакция ўстанєан кґзќарасќа сјйкес келмеуі де мїмкін.

«Сарыарќа самалында» жарияланєан материалдарды кґшіріп немесе ґѕдеп басу їшін редакцияныѕ жазбаша рўќсаты алынып, газетке сілтеме жасалуы міндетті.


Сарыарка самалы