Page 1

Ñ

àðûàðêà

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫЌ ГАЗЕТI www.saryarka-samaly.kz

АЌОРДАДА

«Кез келген жаєдайєа

дайын болу керек»

Елбасы Їкіметтіѕ кеѕейтілген кеѕесінде осылай деді

- Ґздеріѕіз білесіздер, тґрт ґѕірдіѕ Маѕєыстау, Ќызылорда, Солтїстік Ќазаќстан жјне Аќмола облыстарыныѕ јкімдері ауысты. Негізінен, кадрлар жаѕартылды, билікке жастарды тарттыќ. «Нўр Отан» ХДП Тґраєасыныѕ бірінші орынбасарлыєына Бауыржан Байбекті таєайындадыќ. Оныѕ орнына Єабидулла Јбдірахымов келді. Бўлар - «Болашаќтыѕ» тїлектері. Осыєан байланысты

Мемлекеттік хатшы болып Марат Тјжин, Ќауіпсіздік кеѕесі жґніндегі кґмекші болып Ќайрат Ќожамжаров таєайындалды. Бўл жайдан жай болєан ауыс-тїйіс емес, жўмысты ілгерілету баєытында кеѕінен кесіп-пішілген ќадам, - деді Н.Назарбаев. Жалпы, Елбасы кадрлыќ ауыс-тїйістер билік жўмысына креатив енгізу маќсатында жїргізіліп жатќанын жеткізді. Сонымен ќатар, отырыста

ќаѕтар, бейсенбі 2013 жыл №9 (14944)

ñàìàëû

1929 ЖЫЛЄЫ 15 АЌПАННАН ШЫЄАДЫ

Кеше Аќордада ЌР Президенті Нўрсўлтан Назарбаев Їкіметтіѕ кеѕейтілген отырысына ќатысты. Елбасы ґткен жылды ќорытындылап, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясын жїзеге асыру бойынша міндет-маќсаттарды наќтылады. Сондайаќ, «ЭКСПО-2017» кґрмесіне дайындыќ жўмыстарын, мемлекет ішіндегі ґзге де мјселелерді пысыќтады. Елдегі соѕєы кадрлыќ ауыс-тїйістердіѕ мјнісіне де кеѕінен тоќталды.

24

Ўлт кґшбасшысы вице-премьерлердіѕ јрќайсысына жїктелетін міндеттерді де бґліп берді. «Жалпы алєанда, ґткен жыл Ќазаќстан їшін жемісті болды. Барлыќ баєыттар бойынша ілгерілеушілік бар. Оєан барлыќ ќазаќстандыќтардыѕ ќажырлы еѕбегініѕ арќасында ќол жеткізіп отырмыз», деп атап ґтті Мемлекет басшысы. Сарапшылардыѕ пікірінше, јлемдік ќаржы даєдарысы созылмалы сипатќа ие, ол биыл да, келесі жылы да аяќталмайтынын Елбасы тілге тиек етті. Сондыќтан, Їкімет пен бїкіл ел кез келген жаєдайєа дайын болуєа тиіс, деді. Сјйкесінше, ґндірісті жаѕєырту баєдарламасыныѕ ќарќыны еш тґмендеусіз жалєасын табуы ќажет, деп бґле-жара атап кґрсетті. Сондай-аќ, кеѕесте

Президент Їкімет пен ґѕірлік биліктегілерге статистиканы ґсірумен емес, азаматтардыѕ ґмір сїру деѕгейін наќты жаќсартумен айналысу ќажеттігін шегелей айтты. Елбасы Їкіметке Ќазаќстанда Ўлттыќ даму агенттігін ќўру керектігін тапсырды. Оныѕ ќўзырына барлыќ мемлекеттік даму институттары мен ќаржы мекемелерін беру кґзделуде. Отырыста Їкіметтіѕ јлеуметтік сала нысандарын салу ісі Елбасыныѕ ќатаѕ сынына ўшырады. Кеѕесте Мемлекет басшысы биыл ќардыѕ ќалыѕ тїскенін ескеріп, кґктемде болуы мїмкін су тасќынына ќазірден бастап дайындыќќа кірісу керектігіне баса тоќталды. Їкімет пен барлыќ облыс јкімдіктеріне тиісті шараларды ќолєа алып, ертерек ќамдануды жїктеді. «Былтырдан бері елімізде табиєат тосын мінез кґрсетуде. Мјселен, ќўрєаќшылыќ ауыл шаруашылыєына зардабын тигізді. Ќыс та јбігерге салып-аќ тўр. Оєан Жамбыл облысындаєы, јсіресе, Ќаратау мен Жаѕатас ќалаларындаєы жаєдайды мысалєа алуєа болады. Елімізде тўраќтылыќ, тыныштыќ болса, шешілмейтін тїйін жоќ. Жапа шеккен ґѕірлерге мемлекет тарапынан жан-жаќты ќолдау кґрсетеміз», деді Н.Назарбаев. Їкіметтіѕ кеѕейтілген кеѕесінде бўдан да ґзге мјселелер ќаралып, жауапты органдарєа наќты тапсырмалар берілді. Јзірлеген – Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ.

АДАМ – ЕЅБЕГІМЕН АСЌАЌ

Нўржайна ШОДЫР

БЕЗБЕН

Бїгінде Гїлмира Жўмабекќызын ќала тўрєындары ала таяќты «жол полициясы» ретінде жаќсы таниды. Себебі, ол осы ќызметте тґрт жылдай істеп, таѕнан кешке дейін автокґлік жїргізушілерініѕ ќауіпсіздігін баќылаєан. Ал ќазір жол ережелерін бўзєан жїргізушілердіѕ ісімен айналысатын инспектор болып таєайындалєан білікті маман бўл міндетті де абыроймен атќаруда. - Мен бала кезімнен јділдікті сїйдім. Отбасында атаанамыз да бізді адал азаматша болып ґсуге, біреудіѕ ала жібін аттамауєа баулыды. Содан болар, кішкентай кїнімненаќ «полиция» болуды армандадым. Міне, сол асќаќ арманыма ќол жеткіздім. Јрине, јйел заты їшін ішкі істер саласында еѕбек ету оѕай емес. Біраќ осы мамандыќты жїрек ќалауыммен таѕдаєаннан кейін ќиналєан кездерім болєан жоќ, - дейді Гїлмира Оспанова. Ол ќазір тјжірибелі инспектор болса да, саќылдаєан сары аязєа ќарамастан ала таяєын ўстап, ќала кґшелеріне ара-тўра шыєып тўрады екен. Кїннен-кїнге ґсіп-ґркендеп келе жатќан шаћарымыздыѕ кґшелерінде арлы-берлі жїйткіген техникалардыѕ жїріс-тўрысын баќылау - оныѕ сїйікті ісі. - Кґлік жїргізушілердіѕ кґбі жол жиегінде тўрєан инспектор ќыз-келіншектерді кґргенде їрке ќарайды. Себебі, ґздерінше

бізді – јйелдерді «ќатал» деп ойлайтын кґрінеді. Шынымен де, бўл ќызмет асќан жауапкершілікті, ќатал тјртіпті талап ететіндіктен, жанымыз нјзік болса да, иыєымыздаєы жїктіѕ ауыр екенін естен шыєармаймыз. Сондыќтан, біздіѕ ќызметімізді пайдалануды маќсат еткен кейбіреулер жаќын таныс болєысы келіп, киноєа, кафеге шаќырып жатады. Мўндай јрекеттерге жол бермейміз. Себебі, ішкі істер саласында істегеннен кейін соєан лайыќ, яєни адал болу ќажет, - дейді Гїлмира Жўмабекќызы. Оныѕ айтуынша, Павлодар ќаласы бойынша кїн сайын мас кїйінде кґлік айдаєан 10-15, ал жол ережесін бўзєан 30-єа жуыќ оќиєа тіркеледі екен. Тјртіп бўзєан кґлік жїргізушілердіѕ ќўжаттарыныѕ бјрін рјсімдеп, тиісті мекемелерге жґнелту - Гїлмираныѕ міндеті. Сондай-аќ, облыс бойынша жол инспекторлыєында тґрт ару болса, соныѕ бірі – біздіѕ кейіпкеріміз екенін де айта кеткен артыќ болмас. Осылайша, бірде ќўжаттармен жўмыс істеп, енді бірде ќыстыѕ ќаќаєан аязы мен жаздыѕ аптап ыстыєына ќарамастан, ала таяєымен далада тўру – нјзік жандылар їшін ерлікке пара-пар екені сґзсіз. Ќазіргі таѕда Гїлмира Жўмабекќызы - ішкі істер саласыныѕ білікті маманы, беделді полиция капитаны, тјжірибелі инспектор єана емес, екі ўл тјрбиелеп ґсірген ардаќты ана, асыл жар. Їйдегі јйелге тјн міндеті мен ќызметін ќатар алып жїрген ќайсар жанды аєайын-туысы мен јріптестері јрдайым маќтан етеді.

Суретті тїсірген – Тґлеген Нўрєазы.

Біздіѕ ќоєамда ер азаматтардан ќалыспай еѕбек етіп жїрген ќайсар да ќайратты нјзік жандылар аз емес. Солардыѕ бірі – Павлодар ќалалыќ ішкі істер бґлімініѕ арнайы батальон жолпатрульдік ќызметініѕ јкімшілік тобыныѕ инспекторы, полиция капитаны Гїлмира Жўмабекќызы Оспанова.

ИНТЕРНЕТТЕ ПІКІР АЙТУ ЕРКІНДІГІ ЕПТІ ПАЙДАЛАНЫЛЫП ЖЇР МЕ? Соѕєы кездері электрондыќ технология мїмкіндіктері арќылы тўрєындар талап-тілектерін, ўсыныс-ескертпелерін тиісті органдарєа жолдауєа бейімделіп келеді. Дегенмен, ел арасында «пікір айту еркіндігінде ебедейсіздікке бой алдыру байќалып жїр» деген ойды жиі естиміз. Бір кездері «домалаќ арыз» белеѕ алса, кейде «соныѕ орнын интернет басќан ба?» деп ќаласыз. Жалпы, интернетте пікір айту мїмкіндігін халыќ тиісінше пайдаланып жїр ме? Таразылап кґрсек. Рита ЖАХЕЕВА,

Гїлмира НЎРХАНОВА, облыстыќ мјслихат депутаты:

отставкадаєы подполковник:

Тасадан оќ атќанша...

Еркін ой алаѕына айналды

- Пікір айтудыѕ жґні осы екен деп, ойына келгенін ортаєа салатындар, ґкінішке ќарай, арамызда жиі кездеседі. Негізі, интернеттегі еркін пікір білдіру мїмкіндіктері ќоєамдыќ мјселелерді бірлесе шешуге, ой ќосуєа баєытталуєа тиіс.

- Меніѕше, єаламтор еркін пікір алаѕына айналып келеді. Јркімніѕ ґз ойын ашыќ білдіруі демократияныѕ бір белгісі єой. Кґп мјселелерді тўрєындар осы ќўралдыѕ кґмегімен шешуде.

Жалєасы 5-бетте


2

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

АЌПАРАТ

www.saryarka-samaly.kz

Дүбірлі дүние Аймаќ јдебиетіне – Дүбірлі дүние айрыќша сенім Д ЖАЅА ТАЄАЙЫНДАУЛАР БЈРЕКЕЛДІ!

Д

Ќазаќстан Жазушылар одаєыныѕ облыстыќ филиалы ќўрылды

Осы апта басында Мемлекет басшысыныѕ Жарлыєымен еліміз бойынша бірќатар маѕызды таєайындаулар болды. Ќайрат Ќожамжаров ЌР Президентініѕ кґмекшісі – Ќауіпсіздік Кеѕесініѕ хатшысы болып таєайындалды. Оныѕ бўєан дейін атќарєан лауазымы – Аќмола облысыныѕ јкімі ќызметіне Ќосман Айтмўхаметов келді. Ал Єабидолла Јбдірахымов ЌР Президентініѕ Јкімшілігі басшысыныѕ орынбасары болды. Солтїстік Ќазаќстан облысыныѕ басшысы да ауысты. Аталєан ґѕірдіѕ тізгіні Самат Ескендіровке сеніп тапсырылды. Сонымен бірге Сјкен Жасўзаќов Ќорєаныс министрініѕ бірінші орынбасары – ЌР Ќарулы Кїштері Бас штабыныѕ бастыєы ќызметіне таєайындалса, Руслан Жаќсылыќов ЌР Ішкі істер министрлігініѕ Ішкі јскерлер бас ќолбасшысы болып бекітілді.

АН-72 ЎШАЄЫ САЙ БҐКТЕРІНЕ СОЄЫЛЄАН

Облысымызда Ќазаќстан Жазушылар одаєыныѕ филиалы ќўрылды. Бўл - ґѕір јдебиетін жаѕа деѕгейге кґтеруге септігін тигізері хаќ. Кеше Павлодар ќаласындаєы «Достыќ їйінде» облыс јкімі Ерлан Арынныѕ жјне Ќазаќстан Жазушылар одаєы басќармасы тґраєасыныѕ бірінші орынбасары, аќын Єалым Жайлыбайдыѕ ќатысуымен ґткен алќалы жиында аймаќтыќ ќўрылымныѕ тўсауы кесілді. Оны белгілі аќын, Ќазаќстан Жазушылар одаєыныѕ мїшесі Арман Ќани басќаратын болды. Фархат ЈМІРЕ Бўєан дейін Жазушылар одаєыныѕ филиалы Павлодар облысынан басќа аймаќтарда толыќ ќўрылєан болатын. Біздіѕ ґѕір соѕєы болып ќызметке кірісті. Десе де, аймаќ ќаламгерлері «филиал жоќ екен» деп тоќырап ќалєан емес. Ќайта, осы уаќытќа дейін ґзге ґѕірлерге їлгі-ґнеге боларлыќтай кґшелі бастамаларды ќолєа алды. Бўл сґзімізге бірнеше жыл бўрын Баянауылда ґткен жас ќаламгерлердіѕ республикалыќ тўѕєыш форумы, ел Тјуелсіздігініѕ 20 жылдыќ мерейтойына арналєан «Тјуелсіздік – тўєырым» атты фестиваль секілді ауќымды іс-шаралар дјлел. Сонымен ќатар, жергілікті аќын-жазушылардыѕ кітаптары да атпал азаматтардыѕ ќолдауымен жарыќ кґріп, ґз оќырмандарына жол тартќанына кујміз. - Бїгін облыстыѕ јдеби-мјдени ґмірінде тарихи оќиєа орын алды.

Шыны керек, ќазаќ халќына айбоз аќындар мен жампоз жазушыларды сыйлаєан Ертіс-Баян ґѕірінде Жазушылар одаєы филиалыныѕ жоќтыєы меніѕ де жаныма бататын. Енді ол олќылыќтыѕ орны толды. Біз жергілікті ќўрылымныѕ бастамаларын толыќ ќолдаймыз. Осынау жаєымды жаѕалыќ ґѕір јдебиетін ілгерілетуге септігін тигізеді деп сенемін. Аймаєымыздаєы јдебиетке деген кґзќарас айрыќша екенін жеткізгім келеді. Былтырдан бастап «Найзатас» јдеби-кґркем, ќоєамдыќ-саяси журналы оќырманєа жол тартты. Болашаєынан їміт кїттірер жастарєа да барынша ќолдау білдіріп келеміз. Жергілікті ќаламгерлердіѕ кітаптарын басып шыєару ісі де кенжелеп ќалєан жоќ. Биыл да несібесін ќаламнан іздеген біраз адамныѕ еѕбектері басылып шыєады. Зиялы ќауым тарапына тїскен жобаларды жїзеге

Дүбірлі дүние Дүбірлі дүние 2012 жылдыѕ 25 желтоќсанында Шымкент тїбінде апатќа ўшыраєан АН-72 ўшаєы сайєа соєылєан. Бўл туралы бўрнаєы кїні еліміздіѕ Бас прокуратурасында ґткен баспасґз мјслихатында ведомствоныѕ ресми ґкілі Нўрдјулет Сїйіндіков мјлім етті. Шекара ќызметініѕ АН-72 јскери ўшаєыныѕ апаты салдарынан экипаж мїшелері мен жолаушылар тїгелдей ќаза тапќаны белгілі. Бас прокуратураныѕ хабарлаєанындай, ўшу алдында экипажєа медициналыќ ќарау жїргізіліп, олар ўшу тапсырмасын орындауєа жіберілген. Ќысќы кезде авиаотынєа ќосылатын сўйыќтыќќа сот медициналыќ сараптама жасалып, сарапшылар оныѕ жарамды жјне басќа сўйыќтыќтардыѕ жоќ екенін аныќтаєан. Ўшып-кґтерілуі штаттыќ жаєдайда жїргізілген. Экипаждан ќўралдардыѕ істен шыєуы жґнінде ешќандай хабар тїспеген. Ўшќыштар сґзініѕ мазмўнын ашќанда, ўшып кґтерілгеннен кейін автопилоттыѕ істен шыќќаны аныќталды. Командир ўшуды ќолмен басќару режимінде жалєастырєан. Кеменіѕ басшысы ўшаќты басќаруды ґзініѕ кґмекшісіне (екінші ўшќышќа) берген, бўл јрекет жолаушыларды тасымалдау кезінде тыйым салынєан јрекет болып табылады. Сондай-аќ, кґлікте радиобиік ґлшегіштіѕ істен шыќќандыєы, соныѕ салдарынан жердіѕ жаќындаєанын ерте ескерту жїйесі ќосылмаєандыєы аныќталды. «Осылайша 18 саєат 31 минутта ўшаќ ќонуєа бет алєан. Ал 18 саєат 54 минутта Шымкент јуежайыныѕ баќылау нїктесінен 21 шаќырым жерде ўшаќ сай бґктеріне соќтыєысып, апатќа ўшырады», - деді Н.Сїйіндіков.

ЖАНАР-ЖАЄАРМАЙДЫЅ БАЄАСЫ ҐЗГЕРМЕЙДІ Биыл кґктемгі егістік жўмыстары барысында сатылатын жанаржаєармайдыѕ баєасы ґткен жылмен бірдей болады. Бўл туралы ЌР Ауыл шаруашылыєы вице-министрі Мїслім Ґмірияев мјлім етті. Оныѕ хабарлауынша, ауыл шаруашылыєы ґнімін ґндірушілер їшін дизель отыныныѕ баєасы 81 теѕге (1 литрі) кґлемінде аныќталып отыр. «Демек, мўнай ґѕдеу зауытында бір тонна жанар-жаєармайдыѕ баєасы 86,4 мыѕ теѕге болмаќ. Бўл ґткен жылдыѕ кїзгі кезеѕімен бірдей», - дейді М.Ґмірияев. Ќазіргі кезде министрлік жергілікті јкімдіктермен бірлесе отырып, кґктемгі егістік жўмыстарына ќажетті жанар-жаєармайды тасымалдау жјне сату кестесін бекітті. Оныѕ жалпы кґлемі - 360 тонна.

ЕЅ ЇЗДІК ЌАЗАЌ РОМАНЫНА – 10 МЫЅ АЌШ ДОЛЛАРЫ! «Абай-аќпарат» ќоєамдыќ ќоры Алаш ќозєалысы, Алашорда їкіметі жјне Алаш ќайраткерлері турасында жазылатын романєа жїлде тігіп отыр. Оныѕ сыйаќысы 10 мыѕ АЌШ доллары кґлемінде болмаќшы. Ќор бўдан бґлек биыл саясаткерлерге, єалымдарєа жјне журналистерге арнап Ј.Бґкейхан, А.Байтўрсынўлы жјне М.Дулатов атындаєы їш жїлдеге бјйге жариялайды. Бўл туралы Астанада ґткен Ќазаќ сайттары редакторларыныѕ тўѕєыш конференциясында «Абай.кз» аќпараттыќ порталыныѕ бас редакторы Дјурен Ќуат мјлімдеді. Еѕ тўѕєыш ќазаќ романына арналєан жїлдені кезінде аќын Сўлтанмахмўт Торайєыров «Ќалыѕмалымен» жеѕіп алєан болатын. Бјйгені таєайындаєан бір кездегі даланыѕ аќсїйегі, ґз заманыныѕ жомарт байларыныѕ бірі, ќазаќ руханиятыныѕ дамуына кґѕіл бґлген Жетісудыѕ Ќапал деген жеріндегі Маман Тўрысбек деген бай екен. Интернет беттерінен јзірлеген - Мўрат ЌАПАНЎЛЫ.

Хабарлама 2013 жылєы 28 ќаѕтар кїні саєат 11.00-де Павлодар ќаласында (ак. Сјтбаев кґшесі, 49 їй, облыс јкімдігініѕ їлкен мјжіліс залы) V сайланєан облыстыќ мјслихаттыѕ XIV кезектен тыс сессиясы шаќырылады. Сессияныѕ ќарауына «Облыстыќ мјслихаттыѕ (V сайланєан XI сессиясы) 2012 жылєы 6 желтоќсандаєы «2013-2015 жылдарєа арналєан облыстыќ бюджет туралы» №116/11 шешіміне ґзгерістер мен толыќтырулар енгізу туралы» мјселе енгізіледі.

Жаѕа мектеп салынады Облыс јкімі Ерлан Арын жўмыс сапарымен Шарбаќты ауданында болды. Біраќтар елді мекендерді аралап, јлеуметтік нысандардыѕ жўмысымен танысты. Аймаќ басшысы ерекше назар аударєан мјселелердіѕ бірі – орман шаруашылыєын дамыту. Бўл саланы жаќын болашаќта кїрделі ґзгерістер кїтіп тўр. Игі бастамалардыѕ бірі - Шарбаќты ауылында жаѕа ќазаќ мектебі бой кґтермек. Данияр ЖЎМАДІЛ

Орман – оѕай шаруа емес Ґткен жылы Шарбаќты ауданында ґрт сґндіру базасы салынды. Мўнда орманшыларєа жаќсы жаєдай жасалєан. Материалдыќ-техникалыќ жабдыќталуы да кґѕіл кґншітерліктей. Алайда мјселе мўнымен толыќ шешіліп бітпейді. Орман шаруашылыєына ќатысты јлі де шешімін кїткен ґзекті мјселелер бар. Мысалы, Лебяжі, Шарбаќты орман шаруашылыќтарына ќосымша таєы онєа жуыќ ґрт сґндіру бекеттері керек. Олардыѕ техникалыќ жабдыќталуы да жоєары деѕгейде болуы шарт. Облыс јкімі Е.Арынныѕ айтуынша, жаќында аймаєымызда осыєан байланысты їлкен мјжіліс ґтпек. Жоєарыда аталєан мјселелердіѕ тїйіні сонда шешіледі. - Соѕєы жылдары орманды заѕсыз кесу фактілері біршама азайєан. Осыдан екі жыл бўрын орманєа жапсарлас орналасќан елді мекендердегі электр аралары алќап аумаєынан шыєарылєан болатын. Жјне ќауіпсіздік шаралары кїшейтілді. Соныѕ нјтижесінде бїгінде жаќсы кґрсеткіштерге ие болып отырмыз. Дегенмен, былтырєы жыл ќиынєа тїсті. Ќўрєаќшылыќ болып, тілсіз жау біраз јбігерге салды. Шыны керек, арнайы бґлімдердіѕ материалдыќ-техникалыќ

базасыныѕ јлсіз болуынан ґрт кезінде жедел јрекет ете алмайтынымыз аныќталды. Биыл ондай жаєдайлардыѕ алдын алуымыз ќажет, - деді аймаќ басшысы. «Ертіс орманы» резерватыныѕ ґрт сґндіру ќызметін арнайы техникамен ќажетті кґлемде ќамтамасыз етудіѕ жолдары ќарастырылып жатќан кґрінеді. Ґкінішке ќарай, заѕ бойынша жергілікті атќарушы биліктіѕ ондай техниканы сатып алуєа, кейін белгілі бір коммуналдыќ ќызмет органдарыныѕ меншігіне беруге ќўќы жоќ. Сондыќтан, облыс басшылыєы аймаєымыздыѕ тґтенше жаєдайлар жґніндегі департаментінен ќолданыста болєан ґрт сґндіру автокґліктерін кїрделі жґндеуден ґткізіп, кейін орман шаруашылыєына беру кґзделіп отыр. Сондай-аќ, Ерлан Мўхтарўлы бўдан былай ґрт сґндіру єана емес, ґртенген, кесілген орман алќаптарын ќалпына келтіру жўмыстарына да баса назар аударылатынын жеткізді. Оєан арнайы мамандар тартылады. Бїгінде С.Торайєыров атындаєы ПМУ-де орман шаруашылыєы бойынша арнайы мамандыќ ашылєан. Жылына оннан астам тїлек ќабылданады. Кадрлар мјселесін шешудіѕ бўдан басќа да бірнеше жолдары ќарастырылады. «Дипломмен – ауылєа!» баєдарламасыныѕ мїмкіндіктерін пайдалануєа болады, дейді мамандар. Аймаќ

асыруєа ќол ўшын беруге јзірміз, деді Ерлан Мўхтарўлы. Аќын Єалым Жайлыбай аймаќтыќ ќўрылымныѕ жўмысына сјттілік тіледі. «Біз керекулік аќын-жазушыларєа їлкен сенім артып отырмыз. Ќазаќ јдебиетіне ќўбылыс јкелер талантты ќызжігіттердіѕ жолын ашады деген ниеттеміз», - деді мјртебелі мейман. Сондай-аќ, Є.Жайлыбай аймаќ јдебиетіне јрдайым ќамќорлыќ танытып жїрген облыс јкімі Ерлан Арынєа ризашылыєын жеткізді. Ќазаќстан Жазушылар одаєы облыстыќ филиалыныѕ тґраєасы Арман Ќани жерлестерініѕ сенімін аќтауєа ујде берді. Жиында кґпшілікке танымал ќаламгер Аќын Алаќанўлы аќынжазушыларды ынталандыру керектігін айтты. Сондай-аќ, ол аймаќ басшысына халыќаралыќ «Алаш» сыйлыєына Арман Ќаниды ўсынуды јрі осы бастамаєа ќамќорлыќ танытуды сўрады. Ќазаќстан Жазушылар одаєыныѕ мїшесі Сайлау Байбосын жергілікті даѕќты тўлєалар жайлы тыѕ деректер іздеу їшін јрі атаќты керекулік азаматтарєа ќатысты айтылып жїрген дїдјмал дїниелерге нїкте ќою їшін зерттеушілердіѕ шетелдіѕ мўраєаттарына баруына мїмкіндік жасауды сўрады. Сондай-аќ, жас ќаламгерлерге баєыт-баєдар беріп, дўрыс жолды нўсќауда кґркемдік кеѕестіѕ ќажеттілігін баса айтты. Ерлан Арын шарада кґтерілген мјселелердіѕ барлыєы оѕ шешімін табады деп сендірді.

ҐЅІР басшысы, жаќын болашаќта облыстаєы орман шаруашылыєын дамыту бойынша арнайы баєдарлама ќабылдануы ыќтимал екенін атап ґтті.

Игілікті бастамалар кїтіп тўр Ауданєа сапары барысында облыс јкімі Александровка ауылдыќ округінде болып, мектеп, балабаќша сынды јлеуметтік нысандардыѕ жўмысын кґрді. Жергілікті «Абай» ЖШС-ніѕ жаѕадан салынєан наубайханасыныѕ, ґсімдік майын шыєаратын шаєын цехтыѕ жўмысымен танысты. Шаруашылыќ басшысы ґткен жылы шетелден жїзден астам асыл тўќымды мал сатып алып, бордаќылауєа ќойєан. Биыл таєы ќосымша 150 бас ірі ќара сатып алуды жоспарлап отыр. Сондай-аќ, јрќайсысы 800 бас малєа шаќталєан екі тауарлысїт фермасын ашќан. Биыл жаѕа бордаќылау алаѕыныѕ ќўрылысын бастамаќ. Суармалы егістік шаруашылыєын да дамытуды кґздеп отыр. Облыс јкімі Шарбаќты ауылыныѕ Абай атындаєы мектебінде тўрєындармен кездесті. Жиын барысында аймаќ басшысы Елбасыныѕ Ќазаќстан халќына биылєы Жолдауында айќындап берген маќсат-міндеттерге тоќталды. Сондай-аќ, ауылдыќтарды їстіміздегі жылы бірќатар игілікті жўмыстар кїтіп тўрєанын жеткізді. Соныѕ бірі – жаѕадан бой кґтеретін ќазаќ мектебініѕ ќўрылысы. Аудан орталыєындаєы бўл орта мектептіѕ єимараты кеѕестік кезеѕде, типтік їлгіде тўрєызылєан. Бїгінде јбден ескірген. Жергілікті тўрєындар жаѕа мектеп ќажеттігі жґніндегі ґтініштерін облыс јкімініѕ ґткен жылєы осы ауданєа сапарында білдірген болатын. Аймаќ басшысы мјселеніѕ оѕ шешілетініне ујде берген. Енді міне, шарбаќтылыќтар ќуанышќа кенеліп отыр. Ерлан Мўхтарўлыныѕ айтуынша, болашаќ мектептіѕ барлыќ ќўжаттары дайын. Ќаржы да бґлінген. Енді мердігер компания аныќталып, кґп ўзамай ќўрылыс та басталады.

Шарбаќты ауданы.

Їстіміздегі жылы елдегі агроґнеркјсіп кешенін дамыту баєдарламасы шеѕберінде гербицидтерді субсидиялауєа бґлінетін ќаржы 19 есе ґсіп, 19 млрд. теѕге болды.


ПАРТИЯ

www.saryarka-samaly.kz

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

3

«НЎР ОТАН»: маќсатымыз - айќын! ЖОЛДАУ ЖЇКТЕГЕН МІНДЕТТЕР

Кґшбасшы

кґрегендік танытты Елбасы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ Тјуелсіздік кїні ќарсаѕында Ќазаќстан халќына арнаєан дјстїрлі Жолдауы ел дамуыныѕ жаѕарєан стратегиялыќ жоспары, атќарылатын жўмыстардыѕ жґн-жобасы айќындалєан тарихи ќўжат деуге јбден лайыќ. Дамуды бетке алєан мемлекетіміз їшін басты баєдар - јлемдік аренада жоєары орны бар елдермен иыќ тірестіріп, олармен бјсекелестік орната алатындай деѕгейге жету. Елбасы бірінші кезекте осыны негізге алєан секілді.

Жолдаудыѕ јрбір тарауына мўќият мјн берсек, жастарымызєа зор міндет жїктелгенін аѕєарамыз. Президентіміз еліміздегі ґскелеѕ ўрпаќты бїгінгі заман талабына сай еѕбек етуге, білім алуєа, тїрлі жаѕашылдыќтарды жете ќабылдап, сараптама жасауєа жјне соныѕ барлыєын ґз Отаны їшін жўмсауєа шаќырды. Ќазіргі кїні јлем елдері шамашарќынша алдаєы жїз жылдыќтарєа жоспарларын бекітуде жјне тїрлі тјуекелдер туа ќалєан жаєдайда ќандай јрекеттер ќабылдауы керектігін баєдарлауда. Сондыќтан да 2030 жылєа дейінгі ќўрылєан стратегиялыќ жоспардаєы тапсыр-

малардыѕ кґп бґлігін жїзеге асырєан еліміз їшін жаѕа даму баспалдаєы ќажет болєаны аныќ. Елбасы осы тўрєыда кезекті рет кґсемдік пен кґрегендік танытып, жўртына жаѕа леп јкелгендей болды. Жаѕа стратегиялыќ баєыт, яєни 2050 жылєа дейінгі тарихи жўмыс тізбесі бїгінгі экономикамызды жаѕа деѕгейге кґтеретіндігіне дау жоќ. Бізге ќазір тыѕ технологиялардыѕ ќўлаєында ойнайтын бесаспап мамандар ќажет. Еліміздегі јрбір азамат бјсекеге ќабілетті болєаны басты шартќа айналып отыр. Егер кез келген ќазаќстандыќ басќа елдердіѕ азаматтарымен ґзі меѕгерген мамандыќ бойынша теѕ отырып ой

Болашаќќа деген сенім! Еліміздіѕ Президенті Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ Жолдауы јрбір адамныѕ ґміріне јсер етуімен ерекшеленеді. Мемлекет басшысы болашаќќа їлкен талпыныспен, ўмтылыспен ќарап, халыќќа деген їлкен сенімін білдіреді. Бўл – жеке меншіктіѕ жјне мемлекеттіѕ барлыќ ќўрылымдарыныѕ басшылары їшін ґз ќызметтерінде тереѕ ойланатындай баєдарламалыќ ќўжат.

Ж

олдау јрбір адамныѕ ертеѕгі кїніне їлкен сенім ўялатады. Ќазаќстан 20 жылдыѕ ішінде ќоєам ґмірініѕ барлыќ саласында жаѕартуды ґте жоєары деѕгейде жїргізді. Тјуелсіздігіміз ґз ќолымызда, іргелі мемлекет болдыќ. Президенттіѕ мына бір сґзі барлыєымызєа ќатты ўнады: «Ешќандай этностарєа жалєан кґмек, даѕєойлыќ болмайды жјне болуы да мїмкін емес, барлыќ халыќтыѕ міндеттері де, ќўќыќтары да бірдей». Еѕбек саясатында критерий біреу – жоєары деѕгейдегі этика жјне кјсіби іс. Ќазаќстан сияќты кґпўлтты мемлекет їшін, јрине, бўл ґте ќажет. «Бірлік бар жерде тірлік бар» деген. Ендеше ќазаќ халќы бірлігін кґрсетуі керек. Жолдаудыѕ јрбір жолында Президенттіѕ еліміздегі миллиондаєан халыќтыѕ јл-ауќаты, жаєдайына байланысты ќамќорлыєы сезілген. «Екібастўз ГРЭС-2 станциясы» АЌ ўжымы «Ќазаќстан2050» Стратегиясын бірауыздан ќолдайды жјне Президенттіѕ Жолдауы – Ќазаќстан їшін, оныѕ јлеуметтікэкономикалыќ дамуына мол мїмкіндік жасайтынына сенеміз. Рашид ЄАББАСОВ, «Нўр Отан» ХДП «Екібастўз ГРЭС-2 станциясы» АЌ-ныѕ бастауыш партиялыќ ўйымыныѕ тґраєасы, материалдыќ-техникалыќ ќамсыздандыру бґлімі бастыєыныѕ орынбасары.

таластыруєа жараса, онда мемлекетіміздіѕ шоќтыєы одан бетер арта тїседі. Нўрсўлтан Јбішўлы Назарбаев жалпы ішкі ґнім їлесіндегі шикізат ґндірісініѕ кґлемін тґмендетіп, ќайта ґѕдеу технологияларын ќолєа алу ќажеттігін мыќтап айтты. Бўл халќымыздыѕ маѕдайына берген баєы - ќазба жер байлыќтарына ўќыптылыќпен ќарап, ќоршаєан ортамызды саќтап, жоќтан бар жасауєа, ќолда барды кјдеге асыруєа, јрбір ґндірістік салада кластерлік жїйе ќалыптастыруєа міндеттейді. Сонымен ќатар, барша ќазаќстандыќ їнемшілдікті басты назарда ўстауы керек. Ќолда бар ресурсты тиімді

Д

аму стратегиясыныѕ басты басымдыќтарыныѕ бірі адамдардыѕ денсаулыєы мен халыќќа сапалы медициналыќ ќызмет кґрсету болып табылады. Мемлекет басшысы ґз Жолдауында: «Денсаулыќ саќтаудыѕ ўлттыќ жїйесін ўзаќ мерзімді жаѕєырту аясында біз елдіѕ барлыќ аумаєында медициналыќ ќызметтер сапасыныѕ бірыѕєай стандарттарын енгізуге, сондай-аќ, медицина мекемелерініѕ материалдыќ-техникалыќ жабдыќталуын бірыѕєайландыруєа тиіспіз. «Смарт-медицина», ќашыќтан емдеу, «электронды медицина» ќызметтерін енгізуіміз керек», деп атап ґткен болатын. Ауылдаєы медициналыќ ќызметтердіѕ сапасына кґп кґѕіл бґлуді тапсырды.

јрі сауатты пайдалансаќ ќана ол келер ўрпаєымызєа игілік јкелері сґзсіз. Жолдауда бўл мјселе де кґрнекті орын алєан. Алдаєы кїндері Ќазаќстан Їкіметі назар аударуєа тиіс он жаѕа жаћандыќ ќауіпті де ќолєа таяќ ўстатќандай етіп кґрсетіп, олардыѕ алдын алудыѕ жолдарын жария етті. Яєни экономикалыќ тўрєыдан жасалєан кґрегендік, салмаќты да сарабдал сараптама ќазаќ елін жаћандыќ ќатерлерден аман алып ќалып ќана ќоймай, еѕсеріп, алєа жылжудыѕ жолдарын ќарастырєан. Ґз сґзінде Елбасы: «Біздіѕ еѕ басты маќсатымыз - 2050 жылєа ќарай јлемніѕ еѕ дамыєан 30 елініѕ ќатарына кіру. Бізде ол їшін мїмкіншілік те, ресурс та, білімді адамдар да, берекелі халыќ та бар», - екенін атап ґтті. Баєдар берілді, жоспар жасалєан, енді тек ќуатты еѕбек ету єана ќалып отыр. Болашаќта отандыќ тауарлар сапалыќ тўрєыдан Еуропа елдерімен теѕ ќолданылатындай жаєдайєа жетіп, ўлттыќ брендке айналуы шарт. Сондыќтан да, озыќ технологияларды игеру ўлттыќ идеяєа айналып, экспортќа «Ќазаќстанда жасалєан» деген таѕба соєылєан ґнімдерді шыєару ќажет. Бўл їшін, јрине, инновациялыќ жаѕалыќтар ґндірісте сауатты ќолданылып, јлемдік аќпараттардан ќалыс ќалмауымыз керек. Басты маќсат - осы аталєан жўмыстардыѕ барлыєын жїзеге асыратын мамандар дайындау. Елбасы болашаќќа баєдар жасай отыра еѕ бірінші кезекте жўртымыздыѕ жайлы тўрмыс кешіп, јлеуметтік ахуалы мыєым болуына баса назар аудартты. Экономикалыќ, интеграциялыќ жаѕашылдыќтардыѕ барлыєы да осы маќсатты кґздеуде. Сол себептен жўмыла кґтеріп, жїкті жеѕілдетуіміз ќажет. Бўл тўрєыда Президент жершілдік, рушылдыќ, діни бўра тартушылыќтардыѕ тамырына балта шабу керектігін, жастарымыз

Жеѕісбек ЛЎЌПАНОВ, Павлодар облыстыќ мјслихатыныѕ депутаты, «ЌазТрансОйл» АЌ Шыєыс филиалыныѕ директоры.

Ўлт денсаулыєын

саќтау - ўлы іс

Данияр ЖЎМАДІЛ «Нўр Отан» ХДП мїшесі, Качир аудандыќ орталыќ аурухананыѕ бас дјрігері, аудандыќ мјслихаттыѕ депутаты Јмірхан Тўрєўлдинов кґп жылдар бойы денсаулыќ саќтау саласында еѕбек етіп келеді. 2010 жылы ґткен Президент сайлауында жјне тїрлі деѕгейдегі депутаттарды сайлау науќанында жергілікті ќоєамдыќ штабтыѕ тґраєасы болды. Ол мамандыєына шын берілген жан. Аудандыќ денсаулыќ саќтау мекемесініѕ бастауыш

бўл орта єасырлыќ дјстїрлерден бойларын аулаќта ўстаулары тиіс екендігін ќадап айтты. Жїзден астам ўлт пен ўлыстыѕ басын біріктіріп отырєан ортаќ Отанымыз Ќазаќстанда барлыќ диаспоралардыѕ ґкілдеріне салт-дјстїрлерін жандандыруєа, ґткен тарихтарын тїгендеуге жаєдайлар жасалєан. Алайда олардыѕ барлыєы жалєыз Отанымыздыѕ мїддесі їшін еѕбек еткендері абзал. Президент «ќазаќ ќазаќпен ќазаќша сґйлесу керектігін» таєы да сґз етті. Бўєан дейінгі Жолдауларында да мемлекеттік тілдіѕ мјртебесін кґтеру турасында мјселе ќойєан. Бїгінгі таѕда ана тіліміздіѕ ґркен жаюына демеу кґрсетілуде, Їкімет деѕгейіндегі жаѕа баєдарламалар ќабылданып, кґптеген шаралар ќолєа алынуда. Елбасы ќолдаудыѕ жалєаса беретіндігін алєа тартты. Ўлттыѕ еѕ басты байлыєы болып саналатын ќазаќ тіліне јрбір ќазаќстандыќ ќўрметпен ќарауы ќажеттігін ескертті. Жалпы, Елбасыныѕ Жолдауы жўртымызды алєа жетелейтін жаѕа ќўжат болєаны даусыз. Јсіресе, жастар ќауымына артылєан жїктіѕ салмаєы ауыр. Елдіѕ кемелді келешегі - ґркениетке апаратын жиырма бірінші єасырдыѕ жаѕалыќтарын жете ўєынєан ґскелеѕ ўрпаќтыѕ ќолында. Кґшбасшымыз кґрегендік таныта отырып, Ќазаќстанды дамушылар ќатарынан дамыєан елдер сапына ќосуды арман ететіндігін аѕєартты. Бўл биікке барлыєымыз бірігіп, ґз їлесімізді ќосу арќылы єана жетеміз. Сондыќтан да Жолдауда жїктелген тапсырмаларды орындау јрбіріміздіѕ Отан алдындаєы парызымыз деп білемін.

партия ўйымыныѕ тґраєасы, партиялыќ баќылау комиссиясыныѕ мїшесі ретінде кґптеген игі істердіѕ басы - ќасында жїр. Еѕбек жолын Качир аудандыќ орталыќтандырылєан ауруханасында хирург болып бастайды. Јмірхан Айдарханўлы аудандаєы ќолєа алынєан кґптеген игі істерге ґз їлесін ќосуда. Бїгінде жергілікті жерде денсаулыќ саќтау саласына да ерекше кґѕіл бґлініп отыр. Ќажетті кґлемде ќаржы бґлініп, шалєай ауылдарда дјрігерлік,

амбулаторлыќ пункттер ашылуда. Сондай-аќ, ауылєа жоєары оќу орындарын бітіріп келген жас мамандарєа да мемлекет тарапынан ќолдау кґрсетілуде. Атап айтќанда, жас дјрігерлер баспанамен ќамтамасыз етіліп, кґтермелеу аќысын алып отыр. Ј.Тўрєўлдинов осындай мјселелерге їлкен мјн береді. Жастарєа їнемі ќамќорлыќпен ќарап, тјжірибесімен бґлісуден сырт ќалєан емес. Ќолєа алєан јр істі соѕына дейін жеткізіп, ешкімнен кґмегін аямауєа тырысады. Отбасында екі ўл тјрбиелеп отырєан жайы бар. Жаќында Јмірхан Айдарханўлы Павлодар облысыныѕ 75 жылдыєы аясында Елбасыныѕ Жарлыєымен кґп жылєы ерен еѕбегі їшін «Шапаєат» медалімен марапатталды. «Елбасы «Нўр Отан» партиясыныѕ Тґраєасы Н.Назарбаевтыѕ салиќалы саясатыныѕ арќасында біздіѕ ќоєамда саяси тўраќтылыќ, ўлтаралыќ келісім саќталып, жыл сайын ныєая тїсуде. Біз осы ќўндылыќтарды берік саќтауымыз ќажет», - дейді ол.

Ќазаќстан кјсіпкерлері POS-терминалдарды міндетті енгізуді 2014 жылєа ќалдыруды сўрап отыр. Олар їшін елдегі банктермен бірден келісу ќиынєа соєып отырєан кґрінеді.


4

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

БИЛІК

Бўйыртса, биыл жазда ауылдыќ јкімдер сайлауы ґтеді. Халыќ талабынан шыќќан, іскерлігімен танылєан азаматтар ауылдыќ аумаќтардыѕ тізгінін ўстайды. Елбасы биылдан бастап жергілікті басќару жїйесіне ерекше мјн беріліп, ауыл-аймаќтардыѕ ґз алдына бюджеті, жґн-жоспары болатынын айтќан. Сол игі бастаманыѕ алєашќы кезеѕі – јкім ќаралар сайлауы.

www.saryarka-samaly.kz

ЈКІМШІЛІК РЕФОРМА мјслихаттарда 204 депутат бар. Кімніѕ јкім боп сайланатынын солардыѕ дауысы шешеді. - Алдаєы наурыз айыныѕ соѕында басталатын јкімшілік реформа – елді саяси жаѕартудыѕ негізі деп ќабылдауымыз керек,дейді Сансызбай Мўќатайўлы. – Ќай салада болмасын серпіліс, тыѕ идеялар туындамаса,

Мўрат АЯЄАНОВ Ауылдаєы бўќараныѕ ќысылєанда ќолдау сўрап, кґѕілге демеу ўстайтыны – жергілікті билік екендігі шындыќ. Елді мекендердегі ќатќабат мјселелердіѕ шешілуі де атќарушы билік ґкілдерініѕ ќўзырында. Ендеше, алдаєы сайлау науќаны ауылдаєы аєайын їшін аса маѕызды болуы тиіс.

Біздіѕ облыста бїгінде 173 ауылдыќ округ бар. Біраќ ауылдыќ аумаќтарда халыќтыѕ орналасуы, демографиялыќ жаєдай бойынша ќарама-ќайшылыќтар кґп. Кейбір елді мекендер ќалалар маѕында орын тепкен. Енді бір ауылдар ґте шалєайда орналасќан. Ќазір аймаќта осы мјселені оѕтайландыру, яєни, ауылдыќ аумаќтардыѕ шекараларын ќайта ќарау шарасы басталды. Јкімдер сайлауына дейін аудандар ішінде шекаралыќ ґзгерістер болуы, бір елді мекенніѕ екінші округке немесе ґзге ауданєа берілуі єажап емес. Себебі, ґзгерістерге сјйкес, биылдан бастап бір ауылдыќ округтегі халыќ саны екі мыѕнан кем болмауы керек. Ал, ќазіргі кїні біздіѕ ґѕірдегі кейбір округтерде небары 400 тўрєын тўратынын ескерсек, алдаєы кїндері јкімшілік аумаќтарєа байланысты кґптеген ґзгерістер орын алатынын кїте берген жґн. Сол себепті, келешекте сіз тўратын елді мекен басќа ауданєа ќарап жатса, таѕєалмаѕыз. Бўл – ауылдыќ аумаќтардыѕ јлеуетін арттыруєа жасалєан игі ќадамдардыѕ бірі деп ќабылдаєан абзал. Орталыќ сайлау комиссиясыныѕ Павлодар облысы бойынша бас сарапшысы Сансызбай Ауыл јкімдері 4 жыл Јкімбековтіѕ айтуынша, оѕтайландыру шарасынан мерзімге сайланады. соѕ 173 округтіѕ саны Жасы 25-ке толєан айтарлыќтай кемиді. Яєни, азаматтар јкімдік ґѕірде сайланатын екендігі рас. басшылардыѕ ќатары да орынтаєына таласа алады. Айырмашылыєы, бўл жерде азаяды. Бўл бір жаєынан Келешекте јр ауылдыќ халыќ тілегі алдымен дауысќа тїсуге ескеріледі јрі кјдімдідей ќатысушылар санын округтегі халыќ саны сайлау їрдісі ґтеді, дейді кґбейтіп, бјсекелестердіѕ 2 мыѕнан кем болмайды. С.Јкімбеков. артуына жол ашады. - Жаѕартылєан жїйе Жаѕа жїйе бойынша Сондыќтан, ќазіргі жўмыс бойынша халыќ депутаттар істеп жатќан јкімдер халыќ бўдан былай јр ауылдыѕ кґмегінсіз ґз јкімін тікелей сеніміне неєўрлым ене тїсу сайлауєа да болушы еді. їшін сайлауєа дейін кґптіѕ ґз бюджеті пайда болады. Біраќ бўєан дейінгі кґѕілінен шыєатын тјжірибелер кґрсеткендей, шаруаларды атќара білсе јкімдерді халыќ ґкілдері – депутаттар арќылы абзал. сайлау еѕ тиімді тјсіл екендігі айќындалєан. Біздіѕ аймаќта 2005 жылы Май жјне Ертіс аудандарында тікелей халыќтыѕ ќатысуымен болатын сайлау экспериментін ґткіздік. Јкімдер сайлауы келесідей жїйеде ґтеді. Нјтижесінде, бір округке ќарайтын ауылдардыѕ Алдымен аудан басшысы јр ауылдыѕ халќы бґлініп, ґз елді мекендерініѕ аќсаќалдары жјне белсенді азаматтарымен азаматтарына єана дауыс беретіндерін кездесіп, олардыѕ тілегі бойынша їміткерлерді байќатты. Бўл – біз їшін їлкен сабаќ болды. аныќтайды. Кейіннен ол дауысќа тїскісі Сондыќтан, ґз басым жаѕа жїйеніѕ талаптарына келетіндерді жергілікті мјслихат депутаттарыныѕ жїз пайыз ќосыламын, - дейді бас сарапшы. назарына ўсынады. Сайлау жабыќ тїрде Елдегі сайлау заѕнамасы бойынша ќандай ґткізіліп, јр депутат ґз ќалауын жасайды. да болмасын сайлау науќанын ґткізуге 2 ай Соѕынан ќорытындысы шыєарылып, жеѕіске мерзім беріледі. Сол уаќыт аралыєында жеткен їміткерлер ауыл тізгінін ќолєа алады. халыќтыѕ ґз таѕдауларын асыќпай Жалпы, бўєан дейін јкімдерді аудан басшысы ойластыруларына мїмкіндік зор. Ќазіргі мјлімет мјслихат депутаттарымен келісе отырып бойынша, ґѕірге ќарасты жергілікті таєайындап келді. Жаѕа жїйе де соєан ўќсас

Керек дерек

Жуырда редакциямызєа Лебяжі ауданынан мазмўны бґлек бір хат келді. Ол былай басталыпты: ««Сарыарќа самалы» газетініѕ журналистері! Осы хатты жазар алдында кґп ойландыќ. Біз ќазір зейнет демалысындамыз, кезінде ауданныѕ мемлекеттік органдарында ќызмет атќардыќ. Ќазіргі уаќытта бјрімізді алаѕдатып отырєан Лебяжі ауданындаєы кадрлыќ мјселелер...». Редакция хатта жазылєан жайларды толыќ жариялауды жґнсіз деп шешті. Іле-шала осы хатќа жауап ретінде келіп тїскен ой-пікірді оќырман назарына ўсынєанды жґн санадыќ. Дана халќымыз «јйел аќ бесіктіѕ иесі, туєан жердіѕ киесі» дейді. Ана - еѕ ардаќты да асыл жан. Ќай кезде болмасын, јйелдер ќамы елдіѕ тыныштыєын саќтап, бір ќолымен бесікті, бір ќолымен јлемді тербеткен. Осы сґздіѕ дјлелі біздіѕ ауданєа тура келеді. Тјубе, ауданымызды јйел адам басќарса да, кґштіѕ соѕында ќалєан емеспіз. Ґѕірімізде ауыз толтырып айтарлыќтай жетістіктеріміз де баршылыќ. Мысалы, шаруа ќожалыќтарында асыл тўќымды мал ґсіру, суармалы инвестжобалар, «Жўмыспен ќамту-2020» баєдарламасы бойынша кјсіпкерлікті несиелеу, жаѕа тўрєын їй салу, јлеуметтік салада

ҐМІРІН ҐЛЕЅМЕН ҐРНЕКТЕГЕН Аќмарал ЕСІМХАНОВА

Ґзге округке еніп кетсеѕіз, таѕданбаѕыз

Сайлау ќалай ґтеді?

Ќазаќстанныѕ Халыќ жазушысы Мўзафар Јлімбаев – 90 жаста

алєа басу деген болмайды. Мемлекеттік басќарудаєы жаѕашылдыќ – ол еліміздіѕ даму їдерістерінен туындаєан тјжірибелер жиынтыєы. Жергілікті басќаруды орталыќсыздандыру јліаќ тиімділігін дјлелдейтініне ґз басым сенімдімін. Јр елді мекенніѕ ґз дербес басќару жїйесі ќалыптасса, онда оныѕ дамуында кґптеген мїмкіндіктер туындайды. Мјселен, Словения мемлекетінде экономикасы гїлденген бір керемет колхоз бар. Олардыѕ билігі ґз ќолында, мемлекет кґмегіне тјуелді емес. Тапќан ќаражаттарын ґз игіліктеріне жўмсайды. Елді мекендегі халыќтыѕ тўрмысы баќуатты, отбасылардыѕ барлыєы коттедждерде тўрады. Онда барып тіршілік етуді ќалайтындардыѕ кґптігі соншалыќ, арнайы тізімге алдын ала жазылып ќоятын кґрінеді. Кез келген азамат оєан оѕайлыќпен ќабылданбайды. Јлгі колхоздыѕ мыќтылыєы – жергілікті билік барлыєын ўйымдастырып, еѕбек, ґндіріс орындарыныѕ жїйесін халыќ їшін оѕтайлы етіп жасап алєан. Ал, халыќ еѕбек етіп ќана ќоймай, басшылардыѕ јрекетін, ќаржыныѕ ќайда пайдаланєанын баќылап отыратындай мїмкіндікке ие. Міне, келешекте біздіѕ ќазаќ ауылдары да осындай дјрежеге кґтерілуі тиіс. Жаѕа реформа ол їшін барлыќ жаєдайды тудырып отыр. Ендеше ауыл халќыныѕ мўраты орындалады деген сґз.

Биыл еліміздегі ќаламгерлер шоєырыныѕ шоќтыєы биік аќыны, Ќазаќстанныѕ Халыќ жазушысы Мўзафар Јлімбаев торќалы тоќсан жасќа толады. Халыќ арасында «абыз аќын» атанєан Мўз-атамыздыѕ мерейтойын атап ґту шарасы Павлодар ауданындаєы Заря ауылында басталды. Ауылдыѕ мјдениет їйінде ўйымдастырылєан «Мјйекті сґз, дјйекті ой» атты јдеби кеште јнші-кїйшілердіѕ, аќынжыраулардыѕ думан ќўрєан ґнер тґрінде, сол дїлдїлдердіѕ татымды сґзін жасынан ќўлаєына ќўйып ґскен Мўзафар атамыздыѕ ґнері мен ґнегесі ўлыќталды. Шараєа жазушыдан бата алып, шыєармашылыєын зерттеген єалымдар шаќырылды. Олардыѕ ќатарында тарих єылымдарыныѕ докторы, профессор Ќырыќбай Алдабергенов пен филология єылымдарыныѕ кандидаты, доцент Баќыт Баткеева болды. Јдеби кеш барысында М.Јлімбаевтыѕ лирикалыќ шыєармаларын зерттеп, єылыми диссертация жазєан Баќыт Баткеева жазушы жайлы аз-кем јѕгіме ґрбітті. - Мўзафар аєаныѕ шыєармашылыєы мен адамдыќ болмысына бас иген азаматтардыѕ бірімін. Оныѕ јдеби шыєармаларын зерттеу баќытына ие болєаныма дјн ризамын. Жалпы, абыз аќынныѕ еѕбектерін 15 жылдан астам уаќыт зерттеудемін. Осы мерзімде оќуќўралдарын, авторефереттар мен бірќатар кітаптыѕ авторы атандым. Зерттеу барысында Мўзафар аєамыздыѕ лирикалыќ тундыларына назар аудардым. Мўндай ќадамєа баруыма аќынныѕ ґз ќалауы себеп болды М.Јлімбаевтыѕ аќындыєына арналєан кезекті єылыми еѕбегімніѕ жарыќќа шыєуыдыѕ кїні алыс емес», - дейді Баќыт Тґлеубайќызы. – Мўзафар Јлімбаевтыѕ аќындыќ баќыты туралы айтќанда оныѕ ќазаќ балалар јдебиетіне сіѕірген еѕбегі еске оралады. Јр баланыѕ ќолынан табылєан «Балдырєан» журналына редакторлыќ етуі ќазаќ балалар јдебиеті їшін ырыс-ќўт болєаны аныќ. Сондыќтан болар, аталмыш кешке ќатысќан Мўз-атаныѕ шыєармаларымен сусындаєан жеткіншектердіѕ ќарасы ќалыѕ болды. Заря орта мектебініѕ оќушылары аќынныѕ ґлеѕдерін мјнерлеп айтып, жўртшылыќты тјнті етті. Ал облыс орталыєындаєы дарынды балаларєа арналєан Абай атындаєы лицей-мектебініѕ оќушысы Алтынай Аллаберген М.Јлімбаевтыѕ «Аулаќ бол, жаман јдеттен» ґлеѕініѕ тјрбиелік мјні туралы ойын ортаєа салды. Оќушылардыѕ јдебиетке деген јуестігі жергілікті кітапханадаєы «Жас толќын» жас аќындар їйірмесініѕ жўмыс нјтижесі десек, ќате айтпаєандыќ болар. Кітапхана меѕгерушісі Айымгїл Есімханованыѕ айтуынша, їйірме жўмысы јдебиетке бейім, кітап оќуєа ќўштар оќушылар ортасын ќалыптастыруєа негізделген. «Мјйекті сґз, дјйекті ой» атты јдеби кеш мектеп оќушыларыныѕ шаєын концерттік баєдарламасымен жалєасын тапты. Заря ауылы, Павлодар ауданы.

Айтарым бар...

«Ќыздыѕ жолы жіѕішке» жаѕа объектілерді іске ќосу. Аз уаќыт арасында осындай ќол жеткізген табыстарымыз аќпарат жїйесі арќылы барша ќауымєа мјлім. Кейбір ґсекке жаќын тўратын адамдар тырнаќ астынан кір іздеп, ґзге жўрттыѕ ґмірін ґлшеп-пішуге жаќын тўрады. Жуырда облыс јкімініѕ блогында ауданымыздыѕ бір ќатар мемлекеттік ќызметтегі јйел адамдардыѕ ар-намысына, іскерлік беделіне нўќсан, кір келтіретін хат орналасты. Біреуге жамандыќ істесеѕ, ґзіѕніѕ емес, соѕыѕнан ерген балаларыѕныѕ алдынан шыєатыныѕ неге ойламайды екен? Алла жолымен жїретін наєыз мўсылман ондайдан, јрине, аулаќ болады. Біреуді ќаралаєанша, тіршілікте ќолынан келгенше жаќсылыќ істеп, алдаєы кїнін ойлаєан абзал. Ќызєаншаќтыќќа, ішітарлыќќа жаќын тўратын адамдар туралы халќымыз «ќайнаєан ќазанєа ќаќпаќ керек жоќ» деген маќал тегіннен тегін айтылмаєан, себебі біреу алєа озса, оны аяєынан шалдыќтырып, сїрінгеніне жаны ќалмай ќуанады. Ќазаќ халќы јрќашанда јйел адамдарды јлпештеп, ќыз

баланы ќастерлеген. Данышпан атамыз ќазаќ «Ќыздыѕ жолы жіѕішке» деп тегін айтпаєан. Ґмірде јр адам алланыѕ басына жазєанын кґреді де, кґнеді де. Бўл аќиќат. Сондыќтан дїниеге сјби јкелген ќыз-келіншектерімізді сґкпей, ґсектемей, бетіне басудан аулаќ болу керек. Елбасы «Ќазаќстан-2050» стратегиясында аналарєа ќолдау кґрсету керектігін атап кґрсетті. Ал хатта аты аталып, тїсі тїстелген азаматшалардыѕ бјрі ауырпашылыєы мол мемлекеттік ќызметпен ќатар отбасында балаларына дўрыс тјрбие беретін мейірімді дархан жїрек ана, сїйікті жар. «Ел болам десеѕ бесігіѕді тїзе» деген наќыл сґзді іс жїзінде балаларымызєа жеткізіп, жаман іс-јрекеттерден, ґсектен аулаќ болуын тјрбиелеуден ќажымайыќ. Болашаќта ел иесі болатын жастарєа, дўрыс жол кґрсетіп, тјрбие беруден жалыќпайыќ, аєайын.

Сабира БЕКТАУОВА, Лебяжі ауылдыќ округі ардагерлер кеѕесініѕ тґрайымы.

Ґткен жылы еліміз бойынша берілген шаєын несиелердіѕ 90 пайыздан астамы мал шаруашылыєын дамытуєа жўмсалєан.


КҐКПАР

www.saryarka-samaly.kz

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

5

Ел Президенті жаѕа Жолдауында: «Мен мјслихат арќылы ауыл јкімдерініѕ сайланбалылыєын енгізу туралы шешім ќабылдадым. Сайлауды 2013 жылдыѕ ґзінде-аќ бастаймыз», - деді. Јкімдерді сайлау арќылы таєайындау ауыл тўрмысын алєа бастыра ала ма? Бўл мјселені «Сарыарќа самалыныѕ» кґкпарына салып кґрген едік. Жўмабек ЌАМЗИН, облыстыќ мјслихаттыѕ депутаты:

Гїлжібек ЌАБДЫРОВА, Павлодар ќаласындаєы №25 орта мектептіѕ мўєалімі:

- Јкімдерді сайлау еѕ алдымен жауапкершілікті кїшейтеді. Егер халыќ јкімдерді ґзі сайлайтын болса, онда јкімге ўсыныс-тілектерін еркін жеткізе алады. Јкім де халыќќа берген ујдесінен тайќып кетпеуге тырысады. Ауыл басшыларыныѕ ќолында билік бар. Олар елді мекендегі ірілі-ўсаќты мјселелерді жоєары жаќќа жеткізбей-аќ шеше алады. Сондай-аќ, јр ауылдыѕ ґз бюджеті болатыны ќуанышты жаєдай. Бўрын округ јкімдерін орындарынан аудан басшылары алып тастайтын болса, ендігі жерде оларды халыќ та ќызметінен кетіре алады. Соєан орай јкімдер јр ќадамын абайлап басып, халыќ алдында есеп беріп отырєаны дўрыс. Жалпы, мўндай сайлау жїйесі кґптеген елде ќолданылады. Оны халыќ ќанша жерден сайласа да, јкімдіктер орталыќтан ажыратылып ќалмайды. Сондыќтан жергілікті жерлерде реттілік пен тјртіп тґмендеп кетеді деп ќорќудыѕ ќажеті жоќ.

- Ґз басым јкімдерді сайлап ќою ауылдарєа пјлендей ґзгеріс јкеледі дегенге сенбеймін. Туєан жер їшін ќызмет етуге тиіс јкімдер халыќ тўрмысын, ауылдыѕ хал-ауалын жаќсартќысы келсе, бўл жїйеге ќарап ќалмаса керек. Іскер басшы ќашанда тыєырыќтан шыєудыѕ амалын табады. Ауылдыѕ жеке бюджеті болады деп жатырмыз. Јкімќаралар сол ќазынаны жґнімен жўмсай ала ма? Кґкейімде жїрген мјселеніѕ бірі – халќы аз ауылдарды јлеуеті жоєары елді мекендерге жаппай кґшіру мјселесі. Меніѕ ойымша, бўєан ауыл тўрєындары келіспейді. Ґз басым Аќтоєай ауданынан шалєайда орналасќан Ќараќоєа ауылында туып ґстім. Бїгінде мўнда он шаќты єана тїтін бар. Тўрєындардыѕ біразы мал ґсіріп, ата-баба шаѕыраєын бос ќалдырмаймыз деп отыр. Олардыѕ басќа мекенге кґшіп баруы екіталай. Бўл - ауылдыќтар їшін рухани тўрєыдаєы мјселе.

Елеусіз РАЌЫМЖАНОВА, ардагер - ўстаз:

Таєанбай ҐТІЛОВ, Павлодар ауданы, Ефремовка ауылдыќ округініѕ јкімі:

- Бїгінгі јкімдердіѕ халыќ алдындаєы беделі тґмендеп кетті. Кейбірініѕ кјсіби біліктілігі жетіспей жатады, енді бірі жемќорлыќќа жол береді, мўныѕ барлыєы халыќ алдындаєы сенімніѕ жоєалуына јкеліп соєады. Ќазір халыќ пен јкімніѕ арасында ешќандай байланыс жоќ. Јкім анда-санда есеп бергені болмаса, наќты халыќпен бірлесіп жўмыс істеп жатќаны шамалы. Ашыќтыќ, јділдік жоќ. Жергілікті жерлердегі јкімдерді сайлау арќылы таѕдаєанымыз ґте дўрыс. Осындай жаєдайда єана біз наєыз демократиялы ел бола аламыз. Естуімізше, кейбіреулер «халыќ сайлауєа јлі дайын емес» деп дабыл ќаєып жїр. Бўл – жўмсаќ орыннан айырылып ќалудан ќорќатын басшылардыѕ сґзі деп білемін.

- Біздіѕ барлыќ жўмысымыз халыќпен тыєыз байланысты. Басшы ќарапайым тўрєындардыѕ мўѕмўќтажын тїсіне білуі тиіс. Ел Президентініѕ јкімдерді сайлау жґніндегі бастамасын толыќ ќолдаймын. Ауыл јкімдері тґрт жылєа сайланады. Ќарап отырсаќ, бўл аз мерзім емес. Яєни, осы уаќыт аралыєында јкім ґзін жаѕа ќырынан кґрсетуге мїмкіндік алады. Атќарєан жўмысы халыќтыѕ кґѕілінен шыєып жатса, тўрєындар оны ґз ќызметінде екінші мјрте ќалдыруєа мїмкіндік бар. Ал, егер елді ўйыстыра алмаса ґз кінјсі, орнын ќолынан іс келетін басќа азаматќа босатады. Меніѕ ойымша, бўл бастама ґз жемісін береді.

БЕЗБЕН

«Кґкпарды» ўйымдастырєан – Фархат ЈМІРЕ.

ИНТЕРНЕТТЕ ПІКІР АЙТУ ЕРКІНДІГІ ЕПТІ ПАЙДАЛАНЫЛЫП ЖЇР МЕ? Гїлмира НЎРХАНОВА, облыстыќ мјслихат депутаты:

Рита ЖАХЕЕВА, отставкадаєы подполковник:

Тасадан оќ атќанша...

Еркін ой алаѕына айналды

Меніѕше, ґзін елініѕ патриоты деп санайтын јрбір азамат халыќты алаѕдататын маѕызды мјселелер тґѕірегінде пікір алмасуы ќажет. Яєни, берілген мїмкіндікті билікке аќыл-кеѕес ќосып, ўтымды ўсыныс-тілектерін жеткізу їшін пайдаланєаны дўрыс. Халыќтыѕ јл-ауќатын арттыру тўрєысында алдаєы уаќытта ќандай тўстар ескерілуі тиіс екендігі жґнінде аќыл айту да кез келген азаматтыѕ ґресініѕ биіктігін білдіреді емес пе?! Ал ошаќ ќасындаєы јѕгімелерді кґпшілік талќысына шыєарып, ґсек-аяѕ аясында ой ґрбіту сол адамныѕ сауаттылыєыныѕ, мјдениетініѕ тґмендігін кґрсететіні сґзсіз. Бір адамныѕ жеке басына ќатысты ґткен-кеткенді тїгендеу тіптен ебедейсіз јрекет деп білемін. Компьютердіѕ алдында батылсынып, тасадан оќ атќанша, ќажет болса, ойды тікелей ќатысы бар азаматтыѕ бетіне тура айту керек. Біз ўрпаќ тјрбиесін де ўмыт ќалдырмауымыз ќажет. Демек, интернет беттерінде жарияланатын ой-пікірлер екшеліп, мўќият сїзгіден ґткізілуге тиіс. Ґйткені, былапыт сґздер ґскелеѕ ўрпаќ тјліміне кері јсерін тигізетіні аныќ.

Шыны керек, кейбір мекемелерден ќолдау таппай, жылдар бойы кїрмеулі тїйткілдерініѕ тїйінін дјл осы интернеттіѕ жјрдемімен јп-сјтте бір жаќты еткендер де баршылыќ. Халыќтыѕ басшыларєа базынасын, мўѕ-мўќтажын жеткізудіѕ таптырмас тетігіне айналєанын мойындауымыз ќажет. Интернет беттеріндегі маќалаларєа, тїрлі ќўзырлы органдардыѕ блогтарындаєы хаттарєа ќарап, халыќ еркін кґзќарасын жайып салуєа икемделіп алєанын аѕєарасыз. Біраќ, белсенді азаматтардыѕ ойы ашыќ болєанымен, јлі де аты-жґнін жасырып ќалуєа бейім келетінін де байќайсыз. Алайда, тўрєындар бїркеншік есіммен, ешбір аты-жґнсіз жазылєан ой-пікірді, ўсынысты ешќандай ќўзырлы орган ќарастырмайтынын тїсінуі тиіс деп ойлаймын. Ґз басым заѕдыќ тўрєыдан кеѕес алу маќсатында Їкімет блогына сауал жолдап, кґп кешікпей жауап та алдым. Демек, сауатты жазылєан талап-тілек ќашан да ґз шешімін табады. Жалпы, бўл мїмкіндіктер ќазіргі заманда уаќыт їнемдеуге ґте тиімді. Басы 1-бетте

«Безбенді» јзірлеген – Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ.

Ќытайдыѕ Шыѕжан ґлкесінде тўратын ќазаќтар саны 1 418 278 адамды ќўрады.


6

АЛАМАН

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

«Аламанныѕ» бапкері -

Фархат ЈМІРЕ тел: 8 (7182) 61-80-20

ДЇНИЕ - ЖАЛЄАН

ЖАНЫЅ ЖЈННАТТА БОЛСЫН, СЕКЕ! Мектеп ќабырєасында оќып жїргенде футболєа деген ќызыєушылыєымыз ерекше еді. Теледидардан кґрсетілетін матчтарды їзбей тамашалап, мерзімді басылымдарда жергілікті «Ертіс» командасы туралы жарияланєан маќалаларды їзбей оќитынбыз. Бір кездері «Ертістіѕ» намысын ќорєаєан Фархатбек Ырысметов, Ќайрат Нўрдјулетов, Серік Жейлітбаев секілді футболшыларєа ўќсауєа тырысатын едік. Оларды їлгі тўтатынбыз. Осы аталєандардыѕ їшеуі де ел футболыныѕ дамуына айрыќша їлес ќосты. Алєашќы екеуі ўлттыќ ќўрама сапында жасындай жарќылдады. Серік ел біріншілігінде кґзге тїсті. Бапкерлік ќызметте де беделді болды. Осыдан бір апта бўрын Серік Жейлітбаевтыѕ ауыр науќастан ќайтыс болєанын естігенде жїрегіміз ќан жылаєаны рас. Ќазаќ елі даѕќты футболшысынан айырылды! 38 жасќа ќараєан шаєында баќилыќ болєан Секе - (ќатарластары оны осылай атайтын) Ќараєанды футбол мектебініѕ тїлегі. Ел біріншілігіндегі алєашќы ойынын «Ќайрат» сапында ґткізген. Бўдан бґлек «Есіл – Богатырь» (Петропавл), «Ертіс», «Шахтер» (Ќараєанды), «Жетісу» (Талдыќорєан), «Восток» (Ґскемен), «Ниса» (Ашхабад, Тїркіменстан) командаларыныѕ намысын ќорєады. Серік 2002-2006 жылдары жергілікті «Ертістіѕ» белді ойыншыларыныѕ бірі болды. Сїйікті командамыз їшін 132 ойын ґткізіп, 26 рет гол соќты. Ўлттыќ ќўрама сапында 9 рет ойнап, бір рет мергендігімен танылды. Соѕєы уаќытта «Ќайрат» футбол клубыныѕ ќосалќы ќўрамын жаттыќтырды. Ќазаќстан біріншілігін їш мјрте (1992, 2002, 2003 жылдары) жеѕіп алды. Ел Кубогында топ жарды (1992, 1996/97 жылдары). 1998 жылы Тїркіменстан Кубогыныѕ иегері атанды. Ел біріншілігінде 457 ойын ґткізді. Серікке шетелде бірнеше мјрте ота жасалды. Аќыры асќынєан дерт футболшыны алып тынды. Жаныѕ жјннатта шалќып, топыраєыѕ торќа болсын, Секе!

ВОЛЕЙБОЛ

Таланттар ауылда ќўм кешіп жїр ж

ФУТБОЛ

уырда Павлодар ќаласында волейболдан жасґспірімдер арасында Ќазаќстанныѕ ќысќы чемпионаты ґтті. Дода жергілікті спортшылар їшін табысты аяќталды. 16-17 жастаєы волейболшылар арасындаєы тартыста павлодарлыќ ґрендер чемпион атанды. Жасґспірімдерді бјсекеге баптаєан ЌР еѕбек сіѕірген жаттыќтырушысы Нўрсўлтан Нўрлыбаев шјкірттеріне дјн риза екенін жеткізді. - Жігіттер берілген тапсырманы ойдаєыдай орындады. Бўл – бірлескен ўжымныѕ жеѕісі. Астаналыќ, шымкенттік ќарсыластар мыќты болды. Біраќ, біздіѕ волейболшылар білгендерінен жаѕылмады. Жалпы, ґѕірімізде волейболшыларєа деген ќўрмет ерекше. Мўны тїсінетін жастар да спорттыѕ бўл тїріне ќызыєушылыќпен ќарайды. Їздік спортшыларєа јрдайым ќолдау кґрсетіледі. Олар деѕгейі биік кездесулерге ќатысып, тјжірибе жинаќтайды. Павлодарлыќ волейболшылардыѕ болашаєы жарќын. Мен бўєан сенемін. Ел біріншілігінде ґнер кґрсететін «Павлодар» волейбол клубы да тамаша жеѕістерімен ќуантуда. Мўны кґрген жастар да биіктерден кґрінуге талпынады. Сондай-аќ, облыс басшылыєы тарапынан аталмыш спорт тїріне ерекше кґѕіл бґлінуде. Балалар мен жасґспірімдер спорт мектебінде тјрбиеленген волейболшылар «Павлодар» клубыныѕ ќосалќы ќўрамында ґнер кґрсетеді. Бўл – жастар їшін мол тјжірибе екені даусыз, - дейді Н.Нўрлыбаев. Жаттыќтырушыныѕ айтуынша, ґѕіріміздегі волейболды алєа бастыруда азды-кґпті мјселелер де бар. Мјселен, жастар командасы бір жыл бойына 24 ресми кездесу ґткізеді. Бўл жеткіліксіз, јрине. Бір єана ресми кездесу он кїндік жаттыєумен пара-пар дейді ол. Сондыќтан жастар арасында халыќаралыќ турнирлерді кґптеп ўйымдастыру керек. «Жалпы, волейбол спорты елімізде ќарќынды дамып келеді. Павлодар, Екібастўз, Аќсу ќалаларында спорттыѕ бўл тїрі ќанат жаюда. Ауылєа да кґѕіл бґлу керек. Онда кґптеген талантты ќыз-жігіттер бар. «Павлодар» волейбол клубыныѕ кґшбасшысы, Ќазаќстан ўлттыќ ќўрамасыныѕ мїшесі Нариман Сїлейменов - ауылдыѕ азаматы. Белгілі волейболшы, бір кездері ўлттыќ ќўрамада жасындай жарќылдаєан жерлесіміз Елена Куликова їлкен спорттаєы алєашќы ќадамдарын Шарбаќты ауданынан бастаєан. Сондыќтан, ауылда ќўм кешіп жїрген чемпиондардыѕ жолын ашу – уаќыт талабы екенін естен шыєармаєан абзал», - деп јѕгімесін тїйіндеді жаттыќтырушы.

Олег ПРОПИСНОВ, облыстыќ волейбол федерациясыныѕ баспасґз хатшысы.

www.saryarka-samaly.kz

Ќарсыластар маусымда аныќталады Футболдан УЕФА-ныѕ Чемпиондар лигасы мен Еуропа лигасыныѕ кїнтізбесі жарияланды. Былтыр ел біріншілігінде топ жарєан ќараєандылыќ «Шахтер» Чемпиондар лигасыныѕ екінші іріктеу кезеѕінен бастап аламанєа ќосылады. Алєашќы ойын 16-17 шілдеге белгіленсе, ќарымта ойындар 23-24 шілдеге жоспарланєан. Биыл Еуропа лигасында

Ќазаќстан намысын павлодарлыќ «Ертіс», «Аќтґбе» жјне елордалыќ «Астана» ќорєайды. Командалар алєашќы ойындарын 4-11 шілде аралыєында ґткізеді. Жеребе тарту рјсімі 24 маусым кїні Швейцарияныѕ Ньон ќаласында ґтеді.

авторы атанды. 16 ќаѕтарда немістіѕ «Дортмунд-2» командасымен шеберлік байќасќан жерлестеріміз ойсырай ўтылды. Ќарсыластар «Ертіс» ќаќпасына жауапсыз бес доп соќты. Одан кейін Ќытайдыѕ «Далянь Шидэ» командасымен жолдастыќ кездесу ґткізген Талєат Байсуфинов шјкірттері 2:1 есебімен есе жіберді. «Ертіс» сапынан Предраг Говедарица кґзге тїсті. Шамалы кїндерден кейін Тїркия жеріндегі екінші оќужаттыєу жиындары басталады. Командадаєы ауыс-тїйістерге аз-кем тоќтала кетсек. Ґткен маусымда «Ертісте» ойнаєан камерундыќ Тити Эссомба биылєы біріншілікте «Тараздыѕ» намысын ќорєайтын болды. Ал бўєан дейін кґкшетаулыќ «Оќжетпестіѕ» жейдесін киіп келген жартылай ќорєаушы Руслан Кенетаев енді павлодарлыќ клубта баєын сынап кґрмек.

Тїркияда жаттыєуда Павлодарлыќ «Ертіс» Тїркия жерінде оќужаттыєу жиындарын ґткізді. Алєашќы жолдастыќ кездесуінде Тїркияныѕ бірінші лигасында ґнер кґрсететін анкаралыќ «Симджан бэи ледия» командасына ќарсы ойнап, 4:3 есебімен жеѕіске жетті. «Ертіс» сапынан Павел Шабалин, Милан Илич кґзге тїссе, Франко Тепурик дубльдіѕ

БІЛГІМ КЕЛГЕН БІР СЎРАЌ

18 алтын, 22 кїміс, 23 ќола (велоспорт), Ольга Рыпакова (жеѕіл атлетика), Зїлфия Чиншанло (ауыр атлетика), Майя Манеза (ауыр атлетика), Светлана Подобедова (ауыр атлетика); Кїміс медаль: Јділбек Ниязымбетов (бокс); Ќола медаль: Иван Дычко (бокс), Гїзел Манюрова (јйелдер кїресі), Марина Вольнова (бокс), Аќжїрек Таѕатаров (еркін кїрес), Даниял Гаджиев (грек-рим кїресі).

Ќазаќстан Тјуелсіз мемлекет ретінде ќатысќан жазєы жјне ќысќы Олимпиада ойындарында ќанша медаль жеѕіп алды? Олар кімдердіѕ їлесінде? Еркебўлан ЕГІНБАЙ, ПМПИ дене шыныќтыру жјне спорт факультетініѕ студенті.

ЖАЗЄЫ ОЛИМПИАДА ОЙЫНДАРЫ

Ќола медаль: Серік Елеуов (бокс), Дмитрий Карпов (он сайыс), Мкхитар Манукян (грек-рим кїресі).

Барселона – 1992 жыл

Алтын медаль: Баќыт Сјрсекбаев (бокс), Илья Ильин (ауыр атлетика); Кїміс медаль: Асќат Жіткеев (дзюдо), Ирина Некрасова (ауыр атлетика), Алла Важенина (ауыр атлетика), Таймураз Тигиев (еркін кїрес); Ќола медаль: Еркебўлан Шынјлиев (бокс), Арман Шылманов (таэквондо), Елена Шалыгина (јйелдер кїресі), Нўрбаќыт Теѕізбаев (грекрим кїресі), Јсет Мјмбетов (грек-рим кїресі), Марид Муталимов (еркін кїрес), Мария Грабавецкая (ауыр атлетика).

(Ќазаќстандыќтар ТМД елдерініѕ біріккен командаларыныѕ атынан ќатысты) Алтын медаль: Ирина Герлиц (баскетбол); Кїміс медаль : Е л е н а Ч е б у к и н а (волейбол), Татьяна Меньшева (волейбол); Ќола медаль: Дјулет Тўрлыханов (грекрим кїресі), Владимир Вохмянин (нысана кґздеу).

Атланта – 1996 Алтын медаль: Василий Жиров (бокс), Александр Парыгин (бес сайыс), Юрий Мельниченко (грек-рим кїресі); Кїміс медаль: Анатолий Храпатый (ауыр атлетика), Болат Жўмаділов (бокс), Сергей Беляев (нысана кґздеу) – екі рет; Ќола медаль: Болат Ниязымбетов (бокс), Ермахан Ыбырайымов (бокс), Мјулен Мамыров (еркін кїрес), Владимир Вохмянин (нысана кґздеу).

Сидней – 2000 Алтын медаль: Бекзат Саттарханов (бокс), Ермахан Ыбырайымов (бокс), Ольга Шишигина (жеѕіл атлетика); Кїміс медаль: Болат Жўмаділов (бокс), Мўхтархан Ділдјбеков (бокс), Ислам Байрамуков (еркін кїрес), Александр Винокуров (велоспорт).

Афины – 2004 Алтын медаль: Баќтияр Артаев (бокс); Кїміс медаль: Сергей Филимонов (ауыр атлетика), Геннадий Головкин (бокс), Георгий Цурцумия (грек-рим кїресі), Геннадий Лалиев (еркін кїрес);

Бейжіѕ – 2008

ЌЫСЌЫ ОЛИМПИАДА ОЙЫНДАРЫ Лиллехаммер – 1994 Алтын медаль: Владимир Смирнов (шаѕєы); Кїміс медаль: Владимир Смирнов (шаѕєы) – екі рет.

Нагано – 1998 Ќола медаль: Людмила Прокашева (коньки), Владимир Смирнов (шаѕєы).

Лондон – 2012

Ванкувер – 2010

Алтын медаль: Серік Сјпиев (бокс), Илья Ильин (ауыр атлетика), Александр Винокуров Олимпиада ойындары

Барселона Лиллехаммер Атланта Нагано Сидней Солт-Лейк-Сити Афины Турин Бейжіѕ Ванкувер Лондон Барлыєы

Жыл

1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012

Алтын

Кїміс медаль: Елена Хрусталева (биатлон).

Кїміс

Ќола

1 1 3 0 3 0 1 0 2 0 7

2 2 4 0 4 0 4 0 4 1 1

2 0 4 2 0 0 3 0 7 0 5

18

22

23

Барлыєы Командалыќ есеп

5 3 11 2 7 0 8 0 13 1 13

1 12 24 21 22 40 29 25 12

68

Жуыќта єана WBA тўжырымы бойынша чемпион атанєан, ІВО белбеуініѕ иегері Геннадий Головкин келесі жекпе-жегін наурыз айында ґткізеді. Оныѕ ќарсыласы жаќын кїндері аныќталады.


24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

16 www.saryarka-samaly.kz

Суретті тїсірген - Тґлеген Нўрєазы. «Сјтті» їйлестірушілер: Сая МОЛДАЙЫП, Санитас ИМАНЄАЗИНА.

www.saryarka-samaly.kz

сер!

Талєамєа татитын...

Тўсауке

«Мјдениет» арнасы. Сенбі, жексенбі кїндері.

баєдарлама

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

ТV

2-11-беттер

Елеѕ к і з е р ет

Перне

12-13-беттер

Зерде

Сґзжўмбаќ. Сјуегей

14-15-беттер


24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

28 ДЇЙСЕНБІ

2 www.saryarka-samaly.kz

10.00 11.30 15.00 15.25, 15.30 16.00 16.30 19.00, 19.30 19.45 20.40 21.40 23.00

12.40 13.40 14.30 14.40, 15.30 16.05 17.00 17.35 18.30 20.30, 21.35 23.25 23.40

07.00 08.00 10.00 11.50 12.00, 13.00 16.00, 18.00, 20.10 23.10 08.30, 17.15,

08.00 “Япыр-ай” 09.15 “Мой дом – моя крепость”. Т/с. 11.00 “Другая правда” 11.35 “Портрет недели” “Слуги народа” “Очная ставка”. Д/цикл “Дорога домой” 19.35 “Сыла. Таєдыр талќысы”. Т/х. “Жїрекжарды” “Звездная жизнь”. Д/цикл “Моя прекрасная няня”. Т/с. “Не ври мне”. “Давай поженимся!” 21.00 Жаѕалыќтар “Полет бабочки”. Мелодрама “Рейдер” “Морские дьяволы-4”. Т/с.

ИРБИС «Fresh Таѕ» «Эдвард руки-ножницы». Фильм «Раз, два — горе не беда!». Фильм «Иман нўры» 18.20 Музыка «Крёстный отец 3». Фильм 01.30 «Јн ќанатында» 19.30, 22.30, 01.00 Жаѕалыќтар «Красная жара». Фильм «Короли и капуста». Фильм 09.00; 14.00, 15.00; 16.15, 16.30; 17.30; 20.40, 21.20; 23.40, 00.20 Телекаталог 09.50; 11.40, 12.50; 16.50, 17.50; 20.00; 22.20, 23.00; 00.50, 02.00 Тамаша Таѕдау.

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

15

Бике ш Таразы 2 24.09 2 4.08 23.10 3.09

Сарышаян. Сарышаяндар їшін апта жаќсы басталады, жўмыс іздеу, кірістіѕ жаѕа жолын табу, тыѕ бастамаларды іске асыру ќуанышќа бґлейді. Ќаѕтардыѕ аяєында ґткен кїндерге байланысты јлдебір жаєдай оќыс шешім ќабылдауєа жетелейді немесе бўрынєы јріптестеріѕізбен байланысты ќайта жаѕєыртасыз.

www.saryarka-samaly.kz

28 ќаѕтар - 3 аќпан

Суќўйєыш. Апта барысында Суќўйєыштар жеке басыныѕ мјселелерін шешумен айналысады, ќарыздарын ќайтарады, бўрынєы дос-жарандарымен Таразы. Бўл аптада кґптеген кездеседі, ќаѕтардыѕ орта кезінде Таразылар айналасындаєылардан болєан оќиєаларды сараптайды. ќолдауєа ие болады, сондыќтан бўл Айдыѕ соѕы кез келген іс-јрекет кїндерде келісімшарттарєа ќол їшін ќолайлы болмаќ. Соны сезінген ќоюєа, іссапарєа шыєуєа, ќоєамдыќ кґптеген Суќўйєыштар јріптесжўмыстарєа белсене араласуєа терімен бірлесе жаѕа іс бастайды немесе шыєармашылыќ жўмыспен батыл кірісуге болады. Јсіресе, айдыѕ айналысады. Аќпанныѕ басындаєы 28-29-ы кїндері Таразылардыѕ жаѕалыќ жеке ґмірге ґзгеріс јкелуі басым кґпшілігі ґз істеріне ныќ јбден мїмкін. сеніммен кіріседі, ќиындыќтарды да Б а л ы ќ т а р . Апта бойы жеѕудіѕ жолын табады. Кейбіреулері жаѕа айдыѕ басында ќаржылыќ Балыќтар шыєармашылыќ істерімјселелерін жаќсартуєа ќол ніѕ ауќымын кеѕейтеді, кґѕілдерінен шыќпайтын іс-јрекетжеткізеді. терді доєарады. Айдыѕ соѕына ќарай саќтыќ жасаєан жґн, јлдебір жиын, отырыста аѕдаусыз айтылєан сґз ґкінішке ўрындырады. Аќпанныѕ басында сапарєа шыќсаѕыз, жолыѕыз жаќсы, іскерлік байланыстар орнатасыз, жоспарыѕыз жїзеге асады. Сондай-аќ, кїтпеген кездесулер жаєымды жаѕалыќ јкеледі.

Тауешкі. Тауешкілер ісјрекетімен кґпшіліктіѕ назарын аударады, олардыѕ ќолдауына сїйенеді. Маќсаткерлік, еѕбек нјтижесін кґп кїттірмес. Айдыѕ соѕєы кїндері ќалыптаєыдай болєанымен, іс-сапарєа шыєу, іскерлік ќарымќатынас мјселесі алаѕдатады. 28 желтоќсан - 2 ќаѕтар аралыєында туєандар їшін їлкен ґзгерістер баршылыќ. Апта ортасы несие алуєа, сауда-саттыќ жасауєа ќолайлы.

Мерген. Апта барысында Мергендер кїш-ќуатыныѕ толысќанын сезінеді, сондыќтан бар іске ынта-зейінімен кіріседі. Кейбіреулері ќиын мјселелерін шешумен, ал, кейбірі жўмыс орнын іздеумен, ќаражат жаєдайын жаќсартумен ќўлшына айналысады. Бўл ізденіс серпіліс јкелмек. Айдыѕ соѕындаєы кездесулер, отырыстар, таныстыќтар жемісті болмаќ. Айдыѕ алєашќы кїндері бастаєан іс те жетістікке жеткізеді. Жексенбіде жаќсылап тыныќќан дўрыс.

Ќазан айыныѕ соѕында туєандар їшін кїтпеген ќуаныш есік ќаєады.

Апта барысы жаѕа іс бастауєа, жол жїруге, басќа жўмысќа ауысуєа, ќысќасы оѕ ґзгеріс атаулыєа, ќаржы жаєдайын жаќсартуєа ґте ќолайлы.

Шаян. Кейбір Шаяндар ісјрекеттерінде ґздерін сенімді сезініп, ґздерініѕ талаптарын орындатып, айналасына ґз адамдарын жинай бастайды. Ал кейбір Шаяндар, керісінше, жеке басыныѕ мјселесімен, туыстарыныѕ жаєдайымен јуре-сарсаѕєа тїседі. Ай соѕында јлдебір ќўжаттармен айналысуєа тура келеді немесе болашаќќа ќатысты істермен айналысады. Аќпанныѕ басы жайлы, жолєа шыєыѕыз, сауда-саттыќ жасаѕыз, їй шаруасымен айналысыѕыз.

шкі М е р г е н Тауе Са 23 ры ыш 22.12 2 .11 йє 01 1.12 2 ш ќў 01 19. 22 4.1 аян Су 20. .02 .1 0 1 18

Тоќты. Тоќтылардыѕ жўмысќа Бикеш. Бикештердіѕ де іскерынтасы артады, тыѕ идеяларына лік белсенділігі арта тїседі. Олардыѕ јріптестерін тартады. Кейбіреу- дўрыс шешім ќабылдай алуы, еѕбеклерініѕ ќаржы жаєдайы жаќсарады. ќорлыєы оѕ ґзгерістер јкеліп ќана 28-29 ќаѕтар сјтті, келіссґз жїргі- ќоймай, жаѕа байланыстардыѕ зіѕіз, жолєа шыєыѕыз, ісіѕізге жаѕа орныєуына септігін тигізеді. Ай јріптестер тартыѕыз. 2-3 аќпанда соѕында жўмысыѕызєа байланысты да ойдаєыны жїзеге асыруєа болады, кґѕіл-кїй аумалы-тґкпелі болєанытек белсенділік кґрсете білген жґн. мен, ойдаєы істі жїзеге асыруєа ґте ќолайлы кезеѕ болмаќ. Аќпанныѕ Торпаќ. Торпаќтардыѕ жеке басында ќызмет сатысымен ґмірінде, ќызметінде оѕ жаєдайлар кґтерілесіз немесе ќаражат ґзгеріссіз ќалмаќ. Кґптеген Торпаќ- мјселесі оѕ шешіледі. тар жўмыстарын шыєармашылыќпен атќарып, ќаржылыќ жаєдайларын жаќсартады. Айдыѕ соѕында ґмірге маѕызды ґзгеріс јкелетін жаѕалыќ болуы мїмкін. Аќпанныѕ басында жаѕа ќызмет ўсынылады немесе жалаќы кґтеріледі.

12.20 «No сomments» 14.20 Мультфильмдер 19.00 «Такси» «Кто в доме хозяин?». Т/с. «Невероятная правда о звездах» «Ай, Карли». Т/с. «Багз Банни». М/с. 15.30, 18.30, 23.35 «Ревю» 23.55 «Никита». Т/х. «Егер мен бўлт болсам». Т/х. «Любовь зла». Комедия 20.30 «Интерны». Т/с. 19.30 «Счастливы вместе». Т/с. «Наша Russia» «Телефонная будка». Триллер «Реальные пацаны». Т/с. Дом-2.

Арыстан. Кґптеген Арыстандар їшін апта жаєымды жаѕалыќ, жаќсы істерге толы болмаќ. Десе де, ќаржыны «желге ўшырудан» саќтанєан жґн. 28-29 ќаѕтарда іскерлік кездесулер ўйымдастыруєа, жолєа шыєуєа, жўмыс іздеуге ќолайлы, жолыѕыз ашыќ! Сондай-аќ, ґміріѕізге із ќалдыратын жаєымды кездесулер немесе оѕ шешім ќабылдайтын жаєдайлар кездеседі.

Егіздер . Егіздердіѕ ќўлшынысы артып, шыєармашылыќпен айналысады, кґптеген адамдармен пікірлеседі, жолєа шыєады. Бўл – олардыѕ болашаќтаєы жаќсы істерініѕ іргетасы болмаќ. 28-29 ќаѕтар олар їшін сјтті, ойлаєандарын жїзеге асыра алады. Келер айдыѕ басында аќшаєа байланысты јрекеттер болмаќ, ќарыз бересіз не ќарыз аласыз. Аќпанныѕ басы да сјтті тек отбасындаєы адамдармен арада келіспеушіліктер болуы ыќтимал. Сабырлы болыѕыз! 07.35, 08.00, 09.00, 09.30 10.00 10.50 11.20 12.00, 12.40, 13.30 15.15 17.10, 17.40, 21.00 21.30 22.50 23.15

07.00 «Ќуырдаќ» скетчком 07.30 «Болашаќ тобы» м/с 08.00 «Субботний вечер» 09.30 «Мужчина для жизни» т/ф 11.30 «Айна online» 12.00 «Шоу Сорок Миллионов Тенге» «ДРУГИМИ СЛОВАМИ» «Нысана» «Наша жизнь» докудрама «Хозяйка моей судьбы». Т/с. «Всегда говори «Всегда». Т/с. 19.30 Жаѕалыќтар «Измена». Т/с. «Субботний вечер» «Экстремальные игры».

НТК

13.00 14.00 15.00 16.00 17.00 19.00, 20.00 22.00 00.00

07.50, 19.20,

«Вкусные секреты от Джорджио» «Том и Джерри: Трепещи усатый». Фильм. «Танцевальная лихорадка». Т/с. 19.25 «Сюжет дня» «Popcorn.Кїлкі думаны» «Теория большого взрыва». Т/с. «Возвращение супермена». Фильм 20.00 «Информбюро» «Жўлдыздар жарќырайды» «Честно говоря» «Јуе. Жер. Єашыќ 3». «Їзілген јуен». Т/х. «Смертельная битва: Мортал комбат»: Фильм.

28 ЌАЅТАР - 3 АЌПАН

06.40 Таѕ намазыныѕ кіруі, 08.40 Кїннiѕ шыєуы, 13.20 Бесiн намазы, 15.45 Екiнтi намазы, 17.40 Аќшам намазы, 19.13 Ќўфтан намазы. 12.10, 23.30 «Жар@йсыѕ». 7.00 «Таѕшолпан» 9.30, 12.30, 17.30, 20.30, 23.30 12.40 «Желіккендер». Т/х. 13.20 «Начистоту». Жаѕалыќтар 14.00, 22.40 «Закрытая школа». Т/с. 9.40 «Жан жылуы» 14.50 «Жарќын бейнелер». Д/ф. 10.00 «Апта.Kz» 15.40 «Н2О-жјй єана су ќос». Т/х. 11.05 «Арнайы репортаж» 11.25, 15.55 «Ўлы јмірші Куаѕ 16.10, 00.05 «Сїйінші». 16.40 «Триумф любви». Т/с. Ге То». Т/х. 17.30 «49 кїн». Т/х. 12.45 «Дауа». Телеемхана 18.40 «Эшли Пейдждіѕ єажайып сјн киімі» «Аќсауыт». 19.30 «Кешір мені». Т/х. 19.00 «Той кґйлегін таѕдай біл» «Алаш алыптары». Д/ф. 19.30 «Жар@йсыѕ». «Хайуанаттар јлеміне саяхат». 20.00 «Судьбы сестёр». Т/с. «Бала тілі - бал» 21.30 «Аѕыз етіп айтар мені де». Т/с. 02.00 «Ґзекжарды» «Парыз». Т/х. «Ќазаќстан-2050» «Ќылмыс пен жаза» «АЛАЅ» ток-шоуы «ЈКЕ СЕРТІ». Т/х. «КЕЛІН». Т/х. «SPORT.KZ» «Джоныѕ хикаясы» комедиясы.

7.00, 16.30 «Джейми:обед за 30 минут» 8.00 «Профессиональный разговор» 8.30, 17.50 «Мангуст». Т/с. 9.30 «Астрологический прогноз с Павлом Глобой» «Айналдым, елім» Гїлбаршын Тергеубекованыѕ јн кеші «Ґмір тынысы» «Мјз мейрам» «TV Shop» «Панорама недели» «Джейми:обед за 30 минут» «Борис Андреев. Богатырь союзного значения» «БЛОGПОСТ» «Территория происшествий» «Панорама дня» «Биржевые университеты» «Бастау» «Тјулік тынысы» «Made in Kazakhstan» Сїйікті јндер «Путь успеха».

«Маруся» Телеканал «Доброе утро» 15.00, 18.30 Новости «Жди меня» 01.35 «Мент в законе». Т/с. «Катина любовь» «Доброго здоровьица» «Добрый вечер, Казахстан!» «Неравный брак» «Катина любовь» «Бигль». Т/с. «Зверобой». Т/с. «Женский доктор» «Пусть говорят» «Виктория». Т/с. «Время» «Ночные ласточки». Т/с.

ЕВРАЗИЯ

7.00 «Саєындырєан јндер-ай» јн кеші 9.00, 10.10, 16.50 «Махаббат кїші». Т/х. 10.00, 13.00, 14.00, 20.00, 02.05 Жаѕалыќтар 10.20 Мультфильм 10.30, 18.00, 23.30 «Иффет». 11.30, 19.00 «Таєдыр». Т/х. 12.20 «Лица столицы» 12.40 «Громкое дело» 13.10 «Дневник с Гульжан Мукушевой» 14.10 «Алиби на двоих». Т/с. 16.00 «Кїнделік Армангїл Тоќтамўратпен» 20.30, 02.35 Новости 20.30 20.50 Чемпионат КХЛ сезона 12/13 «Ак Барс» (Казань) -»Барыс» (Астана) «Сырлы Стамбул». Т/х. «Анатомия страсти». Т/с.

00.30 01.25

6.00 6.00 10.00, 10.10 11.05, 12.05 13.05 14.00 15.20 16.30 17.25 19.05 20.00 20.50 21.55 22.55 23.25

9.50 11.40 12.40 15.00 15.30 16.30 17.00 18.50 19.50 20.00 20.30 21.00 22.00 22.30 23.00 00.00

КТК-7 + 31 07.00, 10.30, 13.00 Мультсериалы 07.30 «Махаббат пен жаза». Т/х. 09.00 «Ќызым ќайда?». Т/х.

Егізд н ер Шая 22 То ан 22.06 21 .05 р т .06 с 21 п а 2.07 2 ы 7 р . 2 0 0 . 0. 4 ќ А 3 08 05 2 3. 2

13.20 13.50, 14.50 15.25 17.00 17.50, 18.05 19.00 19.05 21.05 21.50 22.40 00.05 00.25

«Іске сјт»! 10.00 Жетi кїн. «Біз». Ток-шоу. 21.30 «Долина волков». 14.00 Тїскі жаѕалыќтар «Кґзќарас» «Арнайы репортаж» «Сїю ґнері». Т/х. «Секреты в раю». «Айбын». 18.00 Кешкі жаѕалыќтар «Топжарєан» «Решение принято» «Белгісіз аймаќтар». Т/х. «Біз». Ток-шоу. 21.00 Ќорытынды жаѕалыќтар. «Дневник индустриализации» Профессионал «Тотальный футбол» 00.50 Ќорытынды жаѕалыќтар. «След». Сериал.

ХАБАР

08.00 «Уаќыт керуен». 08.30 «День за днем». 09.00 «Тау тўлєа». Д/ф 09.30 М/ф 10.00 «Таќиялы періште». К/ф 11.35 «Ќазаќстаныѕ жеті кереметі». Д/ф 12.10 «Хоккейная лихорадка» 12.30 «Приемная депутата» 13.00 Кїндізгі жаѕалыќтар. 13.35 «Мой класс – моя команда» 14.00 «Авиакатастрофы». Д/х 15.00 - 17.50 їзіліс 17.50 «Јкім саєаты». Ќашыр жјне Лебяжі аудандары. Тікелей эфир. Студиядаєы тел. 54-64-25 18.55 «Чеке мен Кеке». М/х 19.15 «Хоккейная лихорадка» 19.30 «Парадокс». Т/х 20.30 Ќорытынды жаѕалыќтар. 21.10 «Наши земляки» 21.35 «Приглашаем к разговору» 22.05 «Таєдыр талќысы». Т/с 23.00 «Великая книга природы». Д/ф 23.30 - 00.15 Жаѕалыќтар 09.25, 12.05, 13.55, 18.50, 21.30, 22.30 Удачный выбор 09.55, 12.25, 14.30, 19.10, 22.00, 23.25 Жарнамалар јлемінде.

07.00 09.00, 11.00 11.40, 13.00, 13.15 13.40 14.15 15.15 16.30 17.00, 17.15 17.40 18.15 19.10 20.00, 20.30 20.50 23.00 23.30, 00.00 8.30 «Сїйінші». 9.00 «Рупперт Ќонжыќ». М/с. 9.20 «Бјрі есімде». Тамара Асармен бірге. 10.00 «Цена жизни». Т/с. 11.40 «Баєдаршам».

ы Балыќтар Тоќт 3. 19. 21.0 4 20. 02 03 0 . 0 2


24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

3 ЖЕКСЕНБІ 12.25 13.05 13.55 20.00 20.50 22.40 23.00

01.05

12.45 13.50 15.45 17.15 19.00 20.30 21.20 21.45 22.00 23.30 00.50

10.55

6.00 7.15 8.10 8.25 9.00 9.10 10.10

12.00 13.00 14.00 15.20 16.10 19.45 20.45 00.05 01.40

13.15 14.00 14.30 15.00 15.30 17.00 19.30 20.00 21.30 22.00 23.00 00.00 02.00

8 16.00 18.00 19.30 21.30 22.10 00.10

09.25 09.50 10.00 10.35 11.05 12.00 14.00 14.50 15.00 15.35 17.20 17.40 20.00 20.30 21.00 22.00

17.00 21.00 23.00 00.00

12.00 12.30 13.00 15.00

22.10 23.45 01.40

16.10 17.55 20.00

07.05 07.25 08.15 10.00 10.50 11.30 13.00 13.50 14.10 14.45 15.30 15.40

07.05 “Мўрагерлер”. Т/х. 08.10 Мультсериал 08.35 “Фостер: Дом для друзей из мира фантазий” 09.00 “Бен 10. Инопланетная сила”. “Звездные войны”: “Войны клонов”. Сериал “Баланыѕ іci шала” “1001 тёплая встреча” “Наша Kzаша” Скетч-шоу “Мега-караоке” “Ванечка”. Мелодрама “Тайные знаки”. Д/цикл. “Дорога домой” “Новогодняя шутка с ” “Спортлото-82”. Комедия. “Ќыз ќылыєы”. “Бенефис Геннадия Хазанова” “Жаѕалыќтар. Астарлы аќиќат” “Чёрный квадрат” “Портрет недели” “Слуги народа” с Артуром Платоновым “Шал”. Фильм.

ИРБИС

06.30 «Баспана бабы» 08.30 «Чаудер». М/с. 09.00 «Ханна Монтана». Т/с 10.00 «Школа доктора Комаровского». 10.30 «Марат и Жанна» 11.00 «Знаки» «KZландия. Перезагрузка» «Айна online» «Если ты меня слышишь» т/ф. «Юбилейный концерт, посвященный 85-летию Владимира Шаинского» «Сашка, любовь моя» телефильм «Кодекс вора». Х/ф. «KZландия. Перезагрузка» «Враг государства №1. Легенда». Х/ф.

«Сейлормун». М/с. «Ангелочки». Т/с. «Терминатор». Т/х. Мультсериал «Луни Тюнз». М/с. «Барби и три мушкетера». Фильм «Кулбикеш». М/с. «No сomments» «Сен їшін» «Тематик-шоу» «Багз Банни». М/с. «Шегги и Скуби Ду ключ найдут». М/с. «Оптом дешевле 2». Комедия «Послезавтра». Фильм «Битва экстрасенсов. Украина. 9 сезон» «Мистер Бин на отдыхе». Комедия «Стриптиз». Комедия Дом-2.

НТК

09.00 Фильм «Кто подставил Кролика Роджера?». Фильм 11.00 «Рыжий, честный, влюблённый». Фильм 14.00 «Скалолаз». Фильм 16.40, 01.00 «Јн ќанатында» 18.30 «Возвращение Джафара». Фильм 20.00 «Мой любимый клоун». Фильм 22.00 «Бездна». Фильм 09.30, 10.00; 14.30, 15.30; 17.00, 17.30; 17.50, 18.15; 20.30, 21.00; 22.40, 23.40 Телекаталог 10.50, 13.30; 13.50, 16.30; 18.20, 19.30; 19.50, 21.50 - Тамаша Таѕдау.

23.00

«Пункт назначения 3». Триллер «Труп невесты». Фильм «Мушкетёры». Фильм «Пираты Карибского моря: Проклятие чёрной жемчужины». Фильм «Суини Тодд, Демон парикмахер с Флирт Стрит». Триллер. «1408». Триллер.

www.saryarka-samaly.kz

8.00 «Кек» кґркем фильм 9.30 «Чудеса от Zepter» 9.50 Мультфильмы 10.00 «Принцесса с мельницы» Фильм-сказка 11.45 «Увлекательные финансы» 12.00 «Тайќазан. Готовят все!» «Розыгрыш» «Белый олеандр». Драма «Полночь в Париже». Комедия Еркін Ынтыќбаевтыѕ шыєармашылыќ јн кеші «Саєан сенемін. Мой лучший» «Дневник с Гульжан Мукушевой» «Арнайы репортаж» баєдарламасы «Громкое дело» «Пять пальцев». Триллер «Они». Фильм «Саркар Радж» їнді фильм.

ЕВРАЗИЯ «Жизнь на Марсе». Т/с. «Ласточкино гнездо». Т/с. «Смешарики. Пин код» «Играй, Гармонь любимая!» Новости «Здоровье» «Казлото» шоу-лотерея. Прямой эфир К юбилею актера. Премьера. «Игорь Кваша. Личная боль» «X Factor» Музыкальный конкурс. «Жизнь на Марсе». Т/с. «Сегодня вечером» с Андреем Малаховым Премьера. «Город в огне» «Привет от Катюши». Фильм «Добрый вечер, Казахстан!» Церемония вручения народной премии «Золотой Граммофон» «Привет семье!». Фильм «Хочу знать». 8.30 «Ўлт пен ўрпаќ» 9.00 «Барышня и кулинар» 9.30 «Смех с доставкой на дом» 10.30 «Всю жизнь мечтал» 11.00 «Акустика. Живой звук» 11.50 «Кинопаркофка» 12.20 «Брижит Бардо. Эволюция любви» «Трансмиссия» «TV Shop» «По следу зверя» «Бал дјурен» Алтын Маханбетованыѕ шыєармашылыќ јн кеші Мўраєат «Шаншар» «Ўлт пен ўрпаќ» «ПОСЛЕДНИЙ УИКЕНД». Фильм «Тайны нашего кино» «БЛОGПОСТ» «Сїйікті јндер» «Путь успеха» «Јн - кґѕілдіѕ ажары».

КТК-7 + 31 06.30, 08.30 Мультсериал 07.30 «Смертельная битва: Завоевание». Фильм 10.00 «Скуби Ду: Легенда о вампире». Фильм «Мушкетёры». Фильм «Сумерки. Сага. Новолуние». Триллер. 11.30 13.30

«Суперпапа». Реалити-шоу. «Лидер ХХІ века» Теннис. Международный турнир Кубок Дэвиса. Казахстан-Австрия. Прямая трансляция из Астаны. Мїмкін емес... Ґзекті де ґткір проблема кґтеретін ток-шоу. «Пусть Ангелы хранят». Т/с. «Јзіл-Tube» баєдарламасы. Баскетбол. Единая лига ВТБ . «Литовус Ритас»(Литва)-»Астана» (Казахстан). Прямая трансляция из Вильнюса. «Жетімдер». Кино.

06.31 Таѕ намазыныѕ кіруі, 08.31 Кїннiѕ шыєуы, 13.08 Бесiн намазы, 15.56 Екiнтi намазы, 17.51 Аќшам намазы, 19.24 Ќўфтан намазы. 7.00 «Саяхатшы Дара». М/х. 7.25 «Кайлјн». М/х. 7.55 «Алдар Кґсеніѕ басынан кешкен хикаялары». М/ф 8.05 «Келін». Т/х. 10.00 «АС МЈЗІРІ» 10.30 «ТОЛАЄАЙ». 11.20 «АЌСАУЫТ». 11.55 «СЫР-СЎХБАТ» 12.30 «КҐКПАР». Ўлттыќ ойын 13.15 «Ќазаќстан» Ўлттыќ телеарнасыныѕ 55 жылдыєына. «ТЕЛЕЄЎМЫР» 13.50 «Јке серті». Т/х. 15.30 «Ўлттыѕ ўйытќысы». Арнайы тележоба («Ќазаќ» газетініѕ 100 жылдыєына орай) 16.00 «Ел бірлігін жырлаєан Сїйінбай піріѕ мен болам!». 16.25 «Жићанкез». Телесаяхат 17.00 «АЛТЫН ТАЄА». Халыќтыќ лотерея 17.30 «Єажайыпстанєа саяхат» 17.50, 01.50 «Дениз». Т/х. 19.30 «Јн–жырым саєан, туєан ел!» ЌР Халыќ јртісі Алтынбек Ќоразбаевтыѕ шыєармашылыќ кеші 20.30 «АПТА. КZ» 21.35 «Ќазаќстан КВН Одаєы». Республикалыќ Жоєары лига. Финал. Астана. «Телќоѕыр» «Ібілістіѕ меншігі» драмасы «Кґкпар». Ўлттыќ ойын. 23.10 23.50 03.30

Ќазаќфильм ўсынады «Ќызыл їй». «Мэри Поппинс, сау болыѕыз!». «Бірлігіміз жарасќан!». «Айбын». «Топжарєан». «Халыќтыќ сарапшы» Олимпийский журнал «АС АРЌАУ» «Дела армейские». «Любовь и предательство». Кино. В прямом эфире –ТВ Бинго. «ХАБАР STARS». «Јзіл-кеш». «Аймаќтар аламаны» 21.00 Жетi кїн. «Банды Нью Йорка». Драма. «Сўр мерген». Кино. 03.30 Ќазаќфильм ўсынады «Медальдіѕ їшінші жаєы».

ХАБАР

09.00 «Арнамызда јсем јн» 09.30 «Тґлдер ќалай ґседі». 10.00 «Ќазаќстаныѕ жеті кереметі». Д/ф 10.30 «Волчонок среди людей». Х/ф 12.10 «Консультирует юрист» 12.30 «Мир без ядерного оружия» 13.00 «Уаќыт керуен». 13.30 «День за днем». 14.00 «Приемная депутата» 14.30 «Арнайы репортаж». Д/ф 15.00 «Јн мен сјн шеруі». Дизайнер Б. Исмаиловтыѕ сјн їлгілері 16.30 «Асау толќын». К/ф 18.00 «Меніѕ Ќазаќстаным». Д/ф 18.30 «Кереку ґнерпаздары» 18.55 «Алаш алыптары». Д/ф 19.30 «Азбука счастья» 20.00 «Приглашаем к разговору» 20.30 «Уаќыт керуен». 21.00 «День за днем». 21.30 - 23.55 «Ќыз жібек». К/ф 09.25, 10.25, 14.25, 17.00, 18.50, 21.30 Удачный выбор 09.55, 12.55, 15.30, 17.55, 19.25, 22.30 Жарнамалар јлемінде.

07.00 08.00 09.15 10.00 10.30 11.00 11.15 11.40 12.00 12.30 15.30 16.30 17.20 18.30 20.00, 22.00 00.40 02.10 9.00 «Смешарики». М/с. 9.20 «Бакуган: Жанкешті жауынгерлер». М/с. 10.50 «Побочный эффект». 11.10 «FreshmanЫ». 11.30 «Н2О-жјй єана су ќос». Т/х.

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

9

30 ќаѕтар – сјрсенбі

www.saryarka-samaly.kz

2 аќпан – сенбі

Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны, уаќыт, ауа райы «Салт – дјстїр» «Ўйќыашар» «Депутатская трибуна» «Техника молодежи» «Жїректі тербеп» «Мен ќазаќпын» балалар баєдарламасы «В мире спорта» «Апта тынысы» «В мире сказок» –14.00 «Ќўттыќтау!» «Мјѕгілік сарын» «Денсаулыќ» «Јдебиет майданы» авторлыќ баєдарлама «Заєиптар кітапханасы» «Мјдени мўра» - хабар археологиялыќ-этнологиялыќ зерттеулер орталыєыныѕ жўмысы жайында «Кумиры» «ЖасSTYLE» «Јсем јн мен тјтті кїй» Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны.

3 аќпан – жексенбі

Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны, уаќыт, ауа райы «Асыл мўра» «Ўйќыашар» «Хит парад 5 звезд» «Ќапы ќалма!» «За рулем» - танымдыќ хабар «Говорим на казахском языке» «ЖиЋангез» –14.00 «Ќўттыќтау!» «Сыр жасырєан сырлы јуен» «Истории происхождения» «Тылсым» - танымдыќ хабар «Ќазаќстанныѕ болашаєы ќазаќ тілінде» - хабар облыста мемлекеттік тіл саясатын одан јрі жетілдіру жґніндегі отырыстан дайындалєан «Єасырлыќ індет, айту міндет» «Тренд». «Мјѕгілік сарын» «Кумиры» Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны.

Јр саєаттыѕ басында республика, облыс, ќала, ауыл, спорт жаѕалыќтары, ауа райы жјне жарнама беріліп тўрады.

16.10 17.10 18.05 19.10 19.58

7.15 8.05 8.15 9.10 9.40 10.05 11.05 12.05 14.10 14.40 15.10 15.40

7.10

17.05 18.05 19.05 19.58

15.30 16.10

10.30 11.05 11.40 12.05 14.10 14.40 15.10

7.15 8.15 8.30 9.05 9.30 10.05

7.10

17.15 «Аќсу толќыны» 18.30 «Тау тўлєа» 19.00 Ќорытынды жаѕалыќтар 19.15 «Музыкальный калейдоскоп» концерттік баєдарлама 19.58 Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны

28 ЌАЅТАР - 3 АЌПАН АРАЛЫЄЫНДАЄЫ “ПАВЛОДАРТЕЛЕРАДИО” ХАБАРЛАРЫНЫЅ БАЄДАРЛАМАСЫ 28 ќаѕтар – дїйсенбі

7.10 Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны, уаќыт, ауа райы 7.15 Жаѕалыќтар 7.25 « Елбасыныѕ жолдауы – іс жїзінде» 7.40 «Важно знать» 8.15 – 10.00 «Ќайырлы таѕ!» 10.15 «Имандылыќ» 11.15 «Салауатты ґмір салты» 12.15 –14.00 «Ќўттыќтау!» 14.10 – 15.00 «Ґмір ґзен» - тікелей эфир 15.15 –16.00 Викторина «Cіnema» тікелей эфир 16.15 «Ќоєам жјне уаќыт»

1 аќпан – жўма

7.10 Ќазаќстан Республикасыныѕ 7.10 Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны, уаќыт, ауа райы. Јнўраны, уаќыт, ауа райы 7.15 Жаѕалыќтар. 7.15 Жаѕалыќтар 7.25 «Партия тўрмысы» - хабарєа 7.25 «Елбасыныѕ жолдауы – іс ќалалыќ маслихат депутаты жїзінде» - хабарєа ПМПИ Оспанбек Јлсеитов ќатысады. ректоры Нўрєали Аршабеков 7.40 «На тему дня». ќатысады 8.15 – 10.00 «Ќайырлы таѕ!» - сазды- 8.15 – 10.00 «Ќайырлы таѕ!» 10.15 –11.00 «Айна» - тікелей эфир. сауыќтыќ баєдарлама 10.15 –11.00 «Ата–аналар академиясы»- 11.15 –12.00 «Јн – жўмбаќ» тікелей эфир. хабар ПМПИ єалымдарыныѕ 12.15 –14.00 «Ќўттыќтау!» ќатысуымен ґтеді. 11.15 «Мен - елімніѕ патриотымын!» - 14.15 –15.00 «Жасќанат» - тікелей эфир. хабарєа Аќсу ќаласы дарынды 15.15 «Заповедный Павлодар» авторлыќ баєдарлама. балаларєа арналєан 16.15 – 17.00 «Дін јлемі» - тікелей эфир мамандырылєан гимназия 17.15 «Аќсу толќыны». мўєалімі Алтынбек Жаќыпов 18.30 «Хроники региона» - хабарєа ќатысады. ф є.д Раушан Кґшенова 12.15 - 14.00 «Ќўттыќтау!» - сазды ќатысады. сјлем баєдарламасы. 19.00 Ќорытынды жаѕалыќтар. 14.15 «История и культура Великой 19.15 «Јн - кґѕілдіѕ ажары». Степи» - авторлыќ хабар. 15.15 –16.00 «Јзіліѕ жарасса» – тікелей 19.58 Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны. эфир. 16.15 «Жыл – 12 ай, 7 кїн» 31 ќаѕтар – бейсенбі авторлыќ хабар. 17.15 «Аќсу толќыны» 7.10 Ќазаќстан Республикасыныѕ 18.30 «Асыл мўра» Јнўраны, уаќыт, ауа райы 19.00 Ќорытынды жаѕалыќтар 19.15 «На волнах музыки» - концерттік 7.15 Жаѕалыќтар 7.25 «Мир женщин» - хабарєа трамвай баєдарлама жїргізушісі Елена Евстратова 19.58 Ќазаќстан Республикасыныѕ ќатысады Јнўраны. 8.15 – 10.00 «Ќайырлы таѕ!» 10.15 -11.00 «Сахна» - тікелей эфир 29 ќаѕтар – сейсенбі 11.15 –12.00 «Главные задачи» 12.15 –14.00 «Ќўттыќтау!». 14.15 –15.00 «Жїзден жїйрік» 15.15 – 16.00 «Јзіліѕ жарасса». 16.15 «Ќазаќстан біздіѕ ортаќ їйіміз» - хабарєа корей этно-мјдени орталыєыныѕ ґкілдері ќатысады. 17.15 «Аќсу толќыны». 18.15 «Казахстан сегодня». 19.00 Ќорытынды жаѕалыќтар. 19.15 «Асыл мўра» - ќазаќ јн - кїй мўрасыныѕ маржандары 19.58 Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны. 7.10 Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны, уаќыт, ауа райы. 7.15 Жаѕалыќтар. 7.25 «Елбасыныѕ жолдауы – іс жїзінде» 7.40 «Время делать бизнес». 8.15 – 10.00 «Ќайырлы таѕ!» - саздысауыќтыќ баєдарлама. 10.15 «Мјре». 10.40 «Голос православия». 11.15 «Гостиная» - тікелей эфир. 12.05 - 14.00 «Ќўттыќтау!» сазды - сјлем баєдарламасы. 14.15 – 15.00 «Јзіліѕ жарасса». 15.00 – 16.00 «Салт – дјстїр» тікелей эфир. 16.15 «Павлодар ґѕірініѕ шежіресі» Иманжїсіп Ќўтпанўлыныѕ 150 жылдыєына арналєан «Дауылпаз аќын, ерлік пен намыс жыршысы» атты хабары. 17.15 «Аќсу толќыны». 18.05 «Молодежная панорама» хабарєа «Самрўќ» жастар ЌБ-ніѕ тґраєасы Јділет Елеусов ќатысады. 19.00 Ќорытынды жаѕалыќтар. 19.15 «Јн кґѕілдіѕ ажары». 19.58 Ќазаќстан Республикасыныѕ Јнўраны.


www.saryarka-samaly.kz

ЌАС-ЌАЄЫМ

ѕ і д р е б е л ї к Еркелеп ! м і н е г е л і т ѕ і н е Сол м

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

15

Суреттерді тїсірген – Тґлеген Нўрєазы.

Ќажымўрат ШЕШЕНЌЎЛЎЛЫ

Бўл ґмірде сенен артыќ... сенен артыќ жан бар ма?! Жетеледіѕ армандардан... армандардан арманєа. Ўя салєан от кеудеме... от кеудеме? дидарыѕ, Ўялаєан барлыќ їніѕ... барлыќ їніѕ - таѕданба! Еркелеп кїле бердіѕ Сол меніѕ тілегенім! Арман боп... Јн болып жїре бергін. Келбетіѕ саєындырєан, Ќўдіретіѕ табындырєан Жолыѕда жаным ќўрбан!

Бўл ґмірде сені єана... сені єана таѕдадым, Еркелеші? мамыќ жаным... мамыќ жаным - жан жарым! Ўйќы сўрап ўзаќ тїндер... ўзаќ тїндер кґз ілмей, Саєындыртып, кергіп атты-ау... кергіп атты-ау таѕдарым! Жалєыз ґзім сені ойлап... сені ойлап келемін, Саєыныштан ґртенеді... ґртенеді ґзегім. Баќыттымын! Болдым саєан... болдым саєан шын єашыќ, Таєдырыма: «Мјѕгі айырма! Мјѕгі айырма!» деп едім.

Жаѕа Зеландияныѕ јлдебір тўрєыны теѕіз жаєалауынан осыдан 76 жыл бўрын жазылып, бґтелкеге салынєан хатты тауып алды. Хат автордыѕ немересіне тапсырылды. Кґне ќўжат жуыќта жергілікті теѕіз мўражайына ґткізілмек.


16

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

ТАЄЗЫМ

www.saryarka-samaly.kz

Жоєары оќу орнын тјмамдап келе салысымен мектеп директорлыєына таєайындалып, осы жауапты ќызметте жјне бір єана ўжымда басшы болып табан аудармастан отыз сегіз жылєа жуыќ жўмыс істеу – екініѕ біріне, егіздіѕ сыѕарына бўйыра бермейтін баќ болса керек. Басымызды иер басы ашыќ нјрсе – бір мектепте отыз сегіз жыл бойы директор болып ќызмет еткен адам облыс кґлемі тїгілі республика аумаєында кездеспейтін шыєар сірј. Јзірге, былайєы жўрттыѕ білетіні – мектепке директорлыќ етудіѕ мўндай ўзаќ жылдыќ ґтіліне ие болу баќыты тек жалєыз єана адамєа бўйырєан. Ол – Бегендік Јліпбаев.

Асыл ЈБІШЕВ,

Ќазаќстан Журналистер одаєыныѕ мїшесі

Сонау 1974 жылы Бґкетов атындаєы ЌарМУді ойдаєыдай тјмамдап, туєан ауылы - Баянауыл ауданы, Ќ.Сјтбаев атындаєы кеѕшардыѕ Теѕдік ауылындаєы шаєын мектепке маман болып келген ол ќиын да ќызыќты, машаќатты да жауапты педагогтік еѕбек жолын бастады. Арада бірер ай ґткенде аєа буын ґкілдері жас маманныѕ ќабілет-ќарымын, білек сыбанєандай белсенділігін, еѕбекке деген ерен ќўлшынысы мен ўмтылысын байќап, Теѕдік мектебініѕ директорлыєына лайыќ деп тапќан. Міне, осы сјттен бастап Бегендік Јліпбаев аталмыш мектепті ґмірініѕ соѕына дейін жемісті ћјм абыройлы басќара білді. «Отыз сегіз жыл басќара білді» деген тіркес ауызбен айта салуєа єана оѕай. Јйтпесе, осы жылдардыѕ ќалыѕ ќатпарларын ќопарыстыра зер салар болсаѕ, талай-талай кезеѕдердіѕ, оќиєалар мен сјттердіѕ тарих тўнєан ќойнауына еніп кетесіѕ, ќара шаѕыраќ мектеппен тікелей байланысы болєан – еѕбек еткен, білім алєан талай адамдардыѕ таєдыр-болмысына жаќыннан їѕіле тїсесіѕ. Басшылыќ лауазымныѕ ќырыќ атанєа жїк боларлыќ ќыруар шаруасын ешуаќытта шатќаяќтатпай, білім ордасыныѕ ґрісін кеѕейтіп, ґресін биіктетіп, їнемі жаѕа јрі тыѕ, замана сўраныстарына дґп келетін тиімді арналарєа ќарай баєыттаєан Бегендік Јліпбайўлы ґз ґмірінде наєыз педагогке тјн таптырмас їлгі танытты. Ерекшелігі сол – ол кісі јрдайым сабырлы ќалпымен, биязылыєымен, жеті ґлшеп, бір кесетін ойшылдыєымен, басшыєа тјн талапшылдыєымен, ќажет кезінде ќайтымы жылдам ќаталдыєымен, ешќашан тоќмейілсуге бой алдырмауымен, тјжірибелі аќылпарасатымен, кеѕ ауќымда ойлап, ўтымды жоспарлай алатындыєымен есте ќалды. Тізбектей берсек, ўлаєатты ўстаздыѕ бойынан мўндай кесектік ќасиеттіѕ кґптеген ќыры табылады. Таєы бір аныќ нјрсе – алєаш мўєалімдік еѕбек жолын бастаєаннан бергі алдын кґрген јрбір шјкірті Бегендік Јліпбайўлын «Беку мўєалім» деп атап кеткендігі. Тіпті, жылдар аєымымен алдынан тјлім алып, тїлеп ўшќан, бїгінде мектеп партасында отырєан шјкірттері єана емес, былайєы жўртшылыќ та - ауылдастар да, замандастар да бірауыздан «Беку мўєалім» деп атайды. Беку мўєалім – ќўрметтеудіѕ, ізет танытудыѕ, сыйластыќ білдірудіѕ, еркелетудіѕ биік ґлшеміне айналды. «Еркеліктіѕ еѕ ўлысы – елге еркелеу, елдіѕ еркелетуі» деген даналыќ осындайдан айтылса керек. Кешегі Аќкелін жўрты, бїгінгі Теѕдік ауылыныѕ тўрєындары Беку мўєалімді јркез арќа сїйер тірек, жыєылєанєа демеу, ќамыќќанєа медеу болар, ќай уаќытта да елдіѕ абыройы їшін ќолдау танытып, шашбауыѕды кґтерісер ќамќоршы азаматымыз деп те таныды, јс кґтерді. Кішілер ізет білдіріп, аєа буын «Айналайын Бекужан!» деп ризалыќпен бата беріп жататын. Ґйткені ол кісі тек білім ордасыныѕ єана емес, тўтастай ауыл-аймаќтыѕ да жаєдайына назар аударудан, ќарайласып,

ќажет жерінде жўртќа ќомќоршылыќ жасап жіберуден жалыќпады. Теѕдіктегі ќара шаѕыраќ – туєан жердіѕ асылы, ўлттыѕ ўлы тўлєасы Академик Ќ.Сјтбаев атындаєы жїз он жылдыќ тарихы бар орта мектеп, оныѕ басшысы мен ўжымы тўтастай ауылдыѕ ўйтќысы, елдіктіѕ орталыєы болып кетті десек, артыќ айтќандыќ емес. Кешегі тоќырау тўсында ауыл халќы «ертеѕ не боламыз» деп аѕырап ќалєанда, жалєыз медеу етер мекеме осындаєы мектеп ќана еді. Осы мектеп ауылдыѕ ќиын-ќыстау кезеѕде тоз-тоз болып кетпеуіне бас-кґз болєаны да дјлелді ќажетсінбейтін шындыќ. Сондыќтан да, ауыл їшін, ауылдастар їшін мектептіѕ білім берудегі маѕызы єана емес, тўтас елдіѕ саясијлеуметтік таєдырына оѕ ыќпал жасаудаєы маѕызы да аса зор болды. Міне, осыныѕ барлыєын тјжірибелі директор Беку мўєалім байыппен тїсінгені аныќ. Тїсініп ќана ќоймай, ўстаздар ўжымымен бірге тўтастай мектепті ауылдыѕ ўйтќысына – ертеѕгі кїнге сенім ўялатар орталыєына айналдырды. Ана бір ќиыншылыќтар туєан кезде ел-жўрттыѕ жайлы жер іздеп їдере кґшуіне тосќауыл бола алды, ауылдыѕ болашаєы білім ошаєында, білімді шјкірттерде екенін жеткізе білді. Беку мўєалім жоєары оќу орнын бітіріп, ауылда еѕбек жолын бастап, директор болып жатќан тўста мен жарыќ дїние есігін аштым. Алєаш алтын ўя - мектептіѕ даярлыќ сыныбына, одан соѕ бірінші сыныпќа барєаным, ўстаз атаулыны, соныѕ ішінде директордыѕ тўлєасын тўѕєыш рет кґзбен кґргенім еміс-еміс есімде. Жоєары сыныптарєа аяќ басќанда Беку мўєалім химия пјнін оќытты. Білім берудегі ґзіндік тјсілі мен шеберлігін, талабын жырдай айтуєа болады. Аяулы мектебімізден аттанып, ќалаєа ќанат ќаєып, кейін тіл жјне јдебиет маманы атанып, туєан елге ќайта оралєанда директорымыз Беку мўєалімніѕ ќабылдауында болєаным да бїгінгідей есімде. Мені ґзі оќытќан, ґзім оќыєан мектебіме мўєалімдік жўмысќа ќабылдап, басшы ретінде кеше білім берген аєа буын аяулы ўстаздарыммен ќосылып сјт сјпар тіледі, аќыл-кеѕестерін айтты. Осылайша, ардаќты ўстаз, білікті басшыныѕ ќол астында жўмыс істеу баќыты ґзім ќатарлас ќызжігіттермен бірге маєан да бўйырєан еді. Кейін журналистік жолєа ќарай ойысќанымда да ой-пікірлерін айтып, аќыл-кеѕестерін аяп ќалєан жоќ. Газет редакциясында ќызметте жїріп, демалыста туєан ауылдыѕ тґріне барєан сайын мїмкіндік тауып Беку мўєаліммен амандасып, реті келсе сґйлесіп ќалуєа тырысатын едім. Ол кісі їнемі бір ќалыпта – кімді де болсын ќўраќ ўшып ќарсы алып, жаќын тартып, ќатарласындай јѕгімелесетін. Ўстаздыѕ ўлаєаты мен парасатты ўстанымын, ќарапайымдылыєы мен сабырлы ќалпын, тјжірибелі тўлєа ретіндегі болмысын ауыќауыќ жол сапармен біздіѕ ауылєа ґзіммен ере барєан журналист-јріптестерім де ерекше ризалыќпен айтатын-ды. Ўстаздыѕ ґзі де Павлодарєа сапарлап келгенде «Сарыарќа

самалы» редакциясына соєып кетуге, јріптестік жўмыс барасында етене таныс болып кеткен аєа буын журналистермен, жас ќаламгерлермен есендесіп, пікірлесуге уаќыт табатын еді. Бегендік Јліпбайўлы «Сарыарќа самалы» газетініѕ «Айналайын» фестивалін ґз мектебінде кїллі облысќа ерекше їлгі боларлыќтай етіп ґткізіп, нјтижесінде білім ордасы ўжымыныѕ оќу-тјрбие бойынша бўл жўмысы жоєары баєа алєан-ды... Бегендік Јліпбайўлы ґзініѕ кґп жылєы тјжірибесімен бґлісіп, 2008 жылдыѕ 3 сјуірі кїні облыстыќ «Сарыарќа самалы» газетіне кеѕ кґлемді сўхбат берген еді. Парасатты педагогтіѕ сол сўхбатына назар аударєан јрбір жан оныѕ болмысын, байќалмай жїрген ќырларын жаќыннан тани тїседі. Сол бір сўхбатында «бір мектепті ўзаќ жыл басќарудаєы ќажырлылыєыныѕ, сабырлылыєыныѕ сыры неде» деген сауалєа: «... Мен студенттік орындыќтан бірден деректорлыќ «креслоєа» топ еттім. Јуелде, «осыным ќалай болар екен» деген ойєа да

танымал болєан Жїрсін Бґтенўлы жјне таєы да басќа аєа буын ардагер ўстаздар жўмыс істеді. Сол кісілердіѕ ќолдауын кґрдім. Кейіндері ўжым негізінен ґзіміздіѕ бўрынєы шјкірттерден ќўралып, мўєалімдер ќатары мектеп тїлектерімен толыєып, ауызбірлігіміз мыќты бола тїсті» деп жауап беріпті («Сарыарќа самалы», 2008 ж. 3 сјуір). Келесі бір сўраќќа берген жауабында ўлаєатты ўстаз: «Ўжым жўмысыныѕ дўрыс арнада ґрілуі тікелей басшыєа байланысты. Сондыќтан да бір сјт босаѕсуєа, шаршауєа, жалыєуєа болмайды. Жауапты ќызметте бір кїн отыр немесе отыз жыл отыр – бјрібір жауапкершіліктіѕ тізгінін ќолда мыќтап ўстау керек. Мектептіѕ жетістігі мен келешегіне, соѕєы нјтижесіне мектеп басшысы жауапты. Јрине, жўмыс басты болєан соѕ кейде ќалжырайсыѕ, шаршап-шалдыєасыѕ, жўмыстыѕ оѕайы жоќ. Дегенмен, оныѕ бјрі де ґткінші. Јсіресе, педагогика саласындаєы жўмыстыѕ ауыртпалыєы тіптен зор. Ќиыншылыќ жеткілікті, машаќат мол, біраќ ґмірде ќиындыќты жеѕе жјне тґзе білуіѕ керек. Осы уаќытќа дейін бір ўжымды басќарып отырєаным – табандылыєымныѕ, ўжымымныѕ маєан деген сенімініѕ, ќиындыќќа ќарсы тўрудаєы жетістіктерімніѕ арќасы болар. Ќиналєан, тоќыраєан кездер јркімде де кездеседі. Еѕ бастысы – ґз ісіѕе есеп беріп, кемшілігіѕді уаќытылы тїзету, содан бір сабаќ шыєаруєа ўмтылу, ґзгерістері кґп, ќайнаєан ґмірдіѕ кґшінен ќалмау. Ќызметімнен жалыќќан кїнім жоќ. Јуелі ґзіме басшы ретінде талап ќоямын, онан соѕ бїкіл ўжымєа сенім артамын, талап етемін. Ќателеспейтін адам болмайды. Жўмыс барысында талап етумен ќатар кешірімді де бола білу керек» - деген екен («Сарыарќа самалы», 2008 ж. 3 сјуір). Педагогикалыќ жауапты ќызметінде талай сїрлеу мен соќпаќтарды артќа тастаєан ўстаз енді бірде: «Мен – педагог-маманмын. Ґмір бойы осы саладамын. Сондыќтан да ґмірлік кґзќарастарым мен ўстанымдарым осы баєытта кґбірек ґрбиді. Ўзаќ жылєы ќызметімнен тїйгендерім кґп. Солардыѕ ішінде мынаєан назар аудартќым келеді: педагогика саласында – білім мен тјрбие беру ісінде ата-ана, мўєалім, оќушы негізіндегі «їштік одаќ» мыќтап орныєуы, ґзара тыєыз байланыста болуы керек; білім саласын арттыру арќылы шјкірттердіѕ бойында ана тілі мен ўлттыќ асыл мўраны ќўрметтеу сезімін ќалыптастыру керек; Абылай ханныѕ «Білекке сенген заманда ешкімге есе бермедік, Білімге сенер заманда ќапы ќалып жїрмелік», - деген ґсиетін ешќашан естен шыєармаєан абзал; «Бала ауру, заєип болса, баладан емес, тјрбиешіден, Бала тар ойлы аќымаќ болса, баладан емес, тјрбиешіден, Бала сўлулыќтан лјззат ала білмейтін мылќау жанды болса, бала айыпты емес, тјрбиеші жазалы» - деген Маєжан Жўмабаевтыѕ пікірін бойтўмар ќылып жадымызда саќтауымыз керек. Жаман шјкірт жоќ, нашар мўєалім бар деген ќаєида содан туындаєан. Міне, осы тектес ґмірлік ќаєидалар, тїйіндер ґте кґп. Мўныѕ бјрі – атабабамыздыѕ бала тјрбиелеудегі дјстїрі, негізгі ўстанымдары» («Сарыарќа самалы», 2008 ж. 3 сјуір), - деп білім беру саласына ќатысты ўтымды ойларды ортаєа тастайды. Беку мўєалім мектептіѕ педагогикалыќ ўжымына жалынды жастарды кґптеп тартты. Оларєа аєа буынныѕ тјлімгер болуына тамаша жол ашты. Бўл туралы сол сўхбатта былай депті: «Жас мамандарєа Ќазаќ КСР-ніѕ еѕбек сіѕірген мўєалімі Нескен Мјлікќызы, білікті ўстаздар Файзолла Нїркенўлы, Жўмагїл Ќамышќызы, Сапура Файзоллаќызы, Сјуле Ќазелќызы, Гїлжазира Шыныбайќызы, Кґкенай Егінбайќызы, Жаѕылтай Шайхыќызы, Фатима Зейноллаќызы, Баќыт Кеѕесўлы, сонымен бірге аталмыш ўстаздардыѕ кешегі шјкірттері Шолпан Сапарќызы, Сјбит Јбдікенўлы мен Єабдўлхакім Рымбайўлы, Жанар Жоламанќызы тјлім баєытбаєдар береді» («Сарыарќа самалы», 2008 ж. 3 сјуір). Сґз жоќ, јр мектеп ґзініѕ тїлектерімен маќтанады. Теѕдіктегі Ќ.Сјтбаев атындаєы мектеп-балабаќша оќу-тјрбие кешенініѕ ауыз толтыра маќтануєа тўрарлыќ танымал шјкірттері аз емес. Бўлардыѕ јрќайсысын Бегендік Јліпбайўлы айрыќша маќтан тўтты. Осы орайда, ўстаздыѕ мына бір сґздеріне назар аударалыќшы:

... Шјкірттері де, былайєы жўртшылыќ та бірауыздан «Беку мўєалім» деп атайды. Беку мўєалім – ќўрметтеудіѕ, ізет танытудыѕ, сыйластыќ білдірудіѕ, еркелетудіѕ биік ґлшеміне айналды... берілдім. Кейін жігерленіп, ґзіме-ґзім ќамшы бастым. Мїмкін, тјжірибемніѕ јлі толыса тїспегеніне ќарамастан, мені бірден деректорлыќќа ќўлаш ўрєызєан жастыќ ќўлшынысым мен сілкінісім, белсенділігім, жїректегі жалыным, бойдаєы ќайрат-жігерім шыєар. Јрине, кез келген мїмкіндік оѕайлыќпен келмейтіні аян. Сол секілді мен де ўжым басшылыєына оѕай жолмен жеткен жоќпын. Талай сындардан ґттім, толыстым, жетілдім, ўйымдастырушылыќ тўрєыда межелі деѕгейлерге кґтерілдім. Бўл ретте меніѕ ґзіндік тамаша мїмкіншіліктерім де болды. Біріншіден, мен жоєары оќу орнын тјмамдаєан соѕ, кїні кеше ґзім білім алєан мектепке ќызметке келдім. Таныс орта, ґзімніѕ ўстаздарым, сондыќтан тіл табысу, етене араласып кету, тїсіністікпен еѕбек ету оѕай ґрілді. Ўстаздарымныѕ аќыл-кеѕесін алып, тјжірибелерін теріп, педагогикалыќ басќарушылыќ еѕбектіѕ єажап мектебінен ґттім. Атап айтсам, алєаш мектепке келгенде Ќазаќ КСР-ніѕ еѕбек сіѕірген мўєалімі Шайхы Јбілдин, білім беру ісініѕ їздігі Ќўбаш Кјрімов, ардагер ўстаз Кеѕес Ќырыќбаев, шыєармашылыєымен облысќа, республикаєа

2014 жылы Сочи ќаласында ґтетін ќысќы Олимпиада ойындарына арналєан еѕ ќымбат билеттіѕ ќўны – 40 мыѕ, еѕ арзаны – 1 мыѕ Ресей рублі тўрады. Олимпиаданы ўйымдастырушылар билеттерді сатудан 6 млрд. рубль табыс табуды кґздеп отыр.


www.saryarka-samaly.kz

«Мектеп тїлегімен даѕќты» делінеді. Бір єасырдан артыќ тарихы бар киелі шаѕыраєымыздыѕ алєашќы тїлегі тек мектептіѕ емес, бїкіл «шыєыс» елініѕ маќтанышы мен жарыќ жўлдызы болып, јлемді мойындатќан Ќаныш Сјтбаев екеніне ешкім дау айтпайтын шыєар. Мектепте химия пјнінен тікелей ґзім оќытќан їздік шјкіртім, отыз екі жасында химия єылымдарыныѕ докторы атанєан, профессор, ПМПИ ректоры (ќазір министрлікте ќызметте – А.Ј.) Алтынбек Нухўлы – меніѕ жекелей ґзім їшін де їлкен маќтаныш, зор бедел. Јрі ќарай сабаќтасаќ, математика єылымдарыныѕ докторы, профессор Тґлеген Оспанов – 1-4 сыныптыѕ математика оќулыєыныѕ авторы болып еѕбегініѕ жемісін ўрпаќќа сый еткен єалым. Медицина єылымдарыныѕ кандидаты Ерсін Раќышев, Алматы шет тілдер институтыныѕ оќытушысы, доцент Гїлбарам Садыќова, филология єылымдарыныѕ кандидаты Шолпан Жетпісбаева, педагогика-психология єылымдарыныѕ кандидаты Роза Айтжанова, тарих єылымдарыныѕ кандидаты Зјуреш Елешова жјне бїгінгі кїні єылыми атаєын ќорєауєа дайындалып жїрген, магистратурада оќып, жатќан таєы да басќа оќушыларымыз мол. Философия єылымыныѕ докторы, єалым, ќоєам ќайраткері Жўмабек Жандосов, тарих єылымдарыныѕ докторы, Ќазаќстан республикасыныѕ гуманитарлыќ єылымдар академиясыныѕ академигі Дїйсенбай Шаймерденов, филология єылымыныѕ докторы Солтан Ибраев, ауылшаруашылыќ єылымдарыныѕ докторы Ныєман Баяндин т.б. зиялы азаматтар осы мектептіѕ бастауыш сыныбынан білім жолын бастаєан. Бїгінгі таѕда еліміздіѕ тїкпір-тїкпірінде жоєары жауапты ќызметте жїрген тїлектеріміз кґп. Мысалы, Оѕтїстік Ќазаќстан облысыныѕ прокуроры Марат Ахметжанов (ќазір ЌР Ќаржы полициясы тґраєасыныѕ орынбасары – А.Ј.), медицина саласында табысты еѕбек етіп, 40-тан аса єылыми емдеу тјсілдері еѕбектерініѕ автор атанєан Сатыбалды Мўзафаров, жјне таєы басќалары бар. Ґмірден тым ерте озєан абзал тўлєа, аќын, єалым, ќазаќ ґнерініѕ жанашыры болєан, талай ґнерпаздардыѕ ќанаттануына ыќпал еткен, елі мен жерініѕ тарихын жазып кеткен азамат Жїрсін Бјтенўлы – біздіѕ мектептіѕ тїлегі јрі білікті ўстазы болды. Бїгінгі кїнде мектебімізді бітірген тїлектердіѕ арасында єылым саласында 28, заѕ ќызметінде 43, экономикада 18, медицинада 54, техника саласында 35, педагогикада 200, исламнатуда 2, жјне т.б. салада істеп жатќандар бар» («Сарыарќа самалы», 2008 ж. 3 сјуір). Тїлеп ўшќан танымал шјкірттер алтын ўяны естен шыєарєан емес. Їнемі ќолдау жасайды. Мысалы, былтырєы жылы єана мектеп тїлегі, ќўќыќтыќ жоєары лауазым иесі Марат Ахметжанов аяулы мектебіне компюьтерлер мен басќа да ќажетті ќўралжабдыќтар тарту етті. Осыныѕ бјріне ўлаєатты ўстаз ерекше риза болєан еді. Теѕдіктегі Сјтбаев мектебініѕ тарихы мен даѕќы туралы ќазіргі облыс јкімі Ерлан Арын да ыќыласпен айтып отырады. Осы ґѕірді екінші туєан жерім деп есептейтін Ерлан Мўхтарўлы Ќаныш оќыєан мектепті, басшы Беку мўєалімді, ўжымды, тўтас ауылды ерекше ќўрметтейді, кґпке їлгі ретінде санайды, ректор кезінде єалымдармен талай келіп, дјрістер оќыєаны мјлім. Беку мўєалім отбасында да ерекше їлгілі тўлєа болды. Ґмірлік ќосаєы Гїлшахрезадамен ґнегелі тірлік кешіп, бала тјрбиелеп, ќатарєа ќосты. Бўл шаѕыраќта ќазаќ елініѕ талай маѕдайалды марєасќа тўлєалары болды, бјрі де осы отбасыныѕ берекесі мен бјтуалы тірлігіне сїйсініс танытќан. Шјкірттерініѕ Ўлаєатты ўстаз жайлы айтар ойында шет-шек жоќ. Осындай тўлєаныѕ зейнет жасына таяєан тўста ґмірден озуы – баршамыздыѕ ќабырєамызды ќайыстырды. Парасатты педагогтіѕ арамыздан мјѕгілікке алыстаєанына да ќырыќ кїн толып отыр. Амал ќанша, болєанєа болаттай беріктік танытуєа тиіспіз. Мыѕдаєан шјкірттерініѕ атынан аяулы ўстаздыѕ отбасына, жаќынтуыстарына кґѕіл айтып, ќайєыєа ортаќтастыєымызды білдіреміз. Келешекте Беку мўєалімдей білікті тўлєа жемісті басшылыќ еткен Академик Ќ.Сјтбаев атындаєы мектептіѕ жоєарыдаєы туы тґмендемей, білікті ізбасарларыныѕ нјтижелі жўмысымен абыройы асќаќтай береді деп сенеміз. Сондай-аќ, алдаєы уаќытта мектептегі Ќ.Сјтбаев музейінен Бегендік Јліпбайўлына арналєан арнайы бўрыш ўйымдастырылса, мектепшілік, аудандыќ деѕгейде тїрлі атаулы шаралар дјстїрлі ќолєа алынса деген ўсыныс айтамыз жјне оны ќолдауєа јрдайым јзірміз.

РУХАНИЯТ

Јулие –

24 ќаѕтар, бейсенбі, 2013 жыл

17

ЎСЫНЫС

бјрімізге ортаќ Екібастўз ќаласындаєы мешіт есігініѕ мўсылмандар ќауымына айќара ашылєанына 14 жылдан асып барады. Осы уаќыт ішінде жергілікті аќсаќалдардыѕ біразы мешітімізді «Бјленшеніѕ мешіті» деп атауєа екі дїркін ќўлшына талпыныс жасап, екеуінде де олардыѕ саєы сынєанын кґпшілік јлі ўмытќан жоќ. Енді сол сјтсіздікке ўшыраєан ўсыныстар хаќында јѕгіме ќозєап кґрелік. 1998 жылдан бастап бір жылєа жуыќ «Отарќа» газетініѕ бетінде Мјшћїр Жїсіп Кґпеевтіѕ есімін ќаладаєы мешітке беру жґнінде ўсыныстар айтылєан маќалалар жарияланды. Мен де кґпшіліктіѕ ўсыныстарына ќолдау білдіріп, «Мјшекеѕе ќўрмет болса» деген маќала жаздым. Ол «Отарќа» газетініѕ 1999 жылєы 23 сјуірдегі санында жарыќ кґрді. Сол кезде мешіт басшылыєы кґпшіліктіѕ ўсыныс-тілектеріне орай, кґтерілген мјселені алќа мјжілісіне тапсырєан екен. Кейін «алќа мјжілісі мешітке ешкімніѕ есімін бермеу жґнінде шешім ќабылдапты» деген сыбысты естідік. Ўзынќўлаќтан жеткен таєы бір хабарда мешітке Мјшћїр Жїсіп есімініѕ берілуіне ќарсы болєандар їш ўдай боп бґлінген сыѕайлы. Бірінші топтаєылар: «Мешітке жеке адамныѕ есімін беруге болмайды» десе, екіншілері: «Мјшћїр Жїсіптіѕ Екібастўз ќаласына ешќандай ќатысы жоќ, оныѕ бўл жерге еѕбегі сіѕбеген» депті. Ал ќалєан ќарсыластар мешітке осы жерде ґмір сїрген адамдардыѕ есімін беруді ўсыныпты. Осы жерде алќа мјжілісінде Мјшћїр Жїсіп есімін мешітке беруге ќарсы болєан адамдардыѕ бјтуасыз, дјйегі жоќ сґздеріне ујж айтпай кетуге болмайды. Тарихќа кґз жїгіртсек, мўсылман елдері јлемінде мешітке жеке адамныѕ есімін беру ерте заманнан бар дјстїр екенін жјне ол адамныѕ мешіт салынєан жерді мекендеуі шарт еместігін білеміз. Мысалы, Стамбулда Ахмет Сўлтан, Мысырда Аз-Заћир Бейбарыс пен Хасен сўлтан, Астанада Јзірет Сўлтан, Павлодарда Бижан ќожа мен Жеті аєайын, Таразда Ћибаттула Тарази, Екібастўз ќаласына ќарасты Ќўлакґл ауылында Јшім ата мешіттері бар. Он сегіз мыѕ єаламныѕ Жаратушысы Алланыѕ республикамыз бойынша 2228 жердегі їйініѕ кґпшілігі белгілі, атаќты адамдардыѕ есімімен аталады. Павлодарда жаѕа салынєан мешітке Мјшћїр Жїсіп есімі берілгеннен кейін Екібастўздаєы мешітке Исабек ишанныѕ есімін беру жґнінде ќаламыздаєы беделді аќсаќалдар тобы сґз ќозєаєаны аныќ. Алайда, бўрынєы ўсыныстан зјрезап болып ќалєан аќсаќалдар аќылдасып, бўл жолы «Екібастўздаєы мешітке Исабек ишан есімі берілуін ќолдаймыз» деген ќаєазєа кґпшіліктіѕ ќолдарын ќойєызып алу керек деген шешімге келеді. Содан кейін Аќтоєай ауданындаєы Басќамыс ауылыныѕ тўрєыны, зейнеткер Батгїлден Зейнуллинніѕ басшылыєымен ќоєам жўмысына белсенді аќсаќалдарымыз аз уаќыттыѕ ішінде арнайы ќаєазєа алты мыѕнан астам мўсылманныѕ ќолын ќойєызып алады. Сонда Батгїлден сол ќаєазды Ќазаќстан Мўсылмандары діни басќармасына жіберетінін айтќан еді. Жасыратыны жоќ, сол кезде ўзын ќўлаќтан: «Екібастўздыѕ мешітіне Исабек ишан есімін беру турасында Павлодардаєы Мјшћїр Жїсіп атындаєы мешіттіѕ бўрынєы бас имамы Ыќыласўлы Жўмабай ќажыєа Алматыдан бас мїфти Јбсаттар ќажы Дербісјлі ќол ќойєан ќаєаз келіпті» деген жаќсы лепесті де естіген едік. Осы ўзынќўлаќ хабарынан кейін ќаламыздаєы белсенді аќсаќалдардыѕ тегеурінді ќимылдарын сезген Екібастўз мешітініѕ имамы Хайролла ќажы мешітке Исабек ишанныѕ есімін беру, не бермеу мјселесін ќарауды мешіттіѕ мјжіліс залына бейберекет жиналєан адамдардыѕ талќысына салады. Сондаєы жиында туындаєан їлкен таластартыс, ўзын сґздіѕ ќысќасы баяєыда Мјшћїр Жїсіп есімі мешітке берілуіне ќарсы болєан адамдардыѕ таєы да ќарсылыќ білдірулеріне байланысты «Исабек ишан есімін мешітке беруге болмайды» деген шешім ќабылдайды. Рас, кґпшілік жўртты ренішті кїйге тїсірген осы келеѕсіз оќиєадан кейін, япыр-ай, сол адамдар Исабек ишанныѕ есімін мешітке беруге неліктен ќарсы болды екен, јлде олар оныѕ кім екенін наќты білмеген шыєар деген дїдјмал ойда ќаласыѕ. Дегенмен, енді Исабек ишанныѕ кім екенін ќысќаша айта кетсек артыќ болмас, аєайын.

Исабек ишан (1792-1871 жылдары ґмір сїрген) – Мўхаммед (с.є.с.) пайєамбарымыздыѕ немере інісі, јрі оныѕ їлкен ќызы Фатимаєа їйленген кїйеу баласы Алидыѕ тікелей 45-ші ўрпаєы. Осы Алидыѕ арабша айтќандаєы ататегі: Али ибн Абу-Талиб ибн Абд аль – Мутталиб. Алиді ќазаќтар Јзірет Јлі дейді. Ол Ислам јлемініѕ 656-661 жылдары тґртінші халифы болєан. Таєы бір деректерде Исабек ишан Јзірет Јлініѕ Ислам јлеміне кеѕінен танымал жетінші ўрпаєы Абд ул-Жалил Бабтыѕ (Хорасан атаныѕ) 38-ші ўрпаєы екені айтылєан. Исабек ишан – ХІХ єасырдыѕ басында Баянаула ґѕірінде Ислам дінін насихаттауєа Сыр бойындаєы Ќаратаудан алєашќы келген ќожалардыѕ бірі Мўрат ишанныѕ Смаил, Мўхаммеднияз, Смаєўл деген балаларынан кейінгі кенжесі. Исабек ишан Баянаулада Сїйіндік пен Ќаржас руларыныѕ, кейін Аќкґл-Жайылмадаєы Ќанжыєалы руыныѕ пірі болєан. Ол осы жерлерде халыќты Ислам іліміне сусындатќан, јрі јулиелік маќам, ишан дјрежесіне жеткен ќасиетті тўлєа. Жалпы, ќазаќ жерінде ќанша јулиелі жер бар, сол жердіѕ бјрінде Ислам берекесі болатыны белгілі. Себебі, ќайсы јулие болсын араќ ішпеуге, зина ќылмауєа, зўлымдыќ істемеуге, єайбат айтпауєа, ўрлыќ жасамауєа, жеккґрушілік, менмендік пен ќатыгездік, тјкаппарлыќты жойып, бауырмалдыќќа, јділдікке, шыншылдыќќа, сабырлыќ пен кеѕпейілділікке, сїйіспеншілік пен рахымдыќќа шаќырып, таєы да басќа діни ќўндылыќтарды адам болмысы мен жїрегіне сіѕіруге уаєыз айтады. Сондайаќ, Исабек ишан да жергілікті халыќтыѕ Исламды ќапысыз ўстануына ыќпал етті. Сґйтіп, ќазаќ даласына Исабек ишан сияќты ќожалар Исламмен бірге сауаттылыќ јкелгені де шындыќ. Бїгінде мемлекетіміздіѕ ќоєамдыќ ґмірінде дінніѕ рґлі їлкен маѕызєа ие. Осыєан байланысты Мемлекет басшысы Нўрсўлтан Назарбаев: «Ислам тек дін єана емес, ол біздіѕ мјдениетіміз» деп бекер айтпаєан. Сондыќтан ќазаќтарда «Јулиелердіѕ ујлилігін жоќќа шыєару, рухтарына таєзым етпеу жјне оларєа мінажат ќылмау тоєышар адамдарєа тјн парыќсыздыќ» деген ќанатты сґз бар. Ал «Бјленше јулиеніѕ есімі мешітке берілмесін» деу, былайша айтќанда, ќолєа ќылыш ўстап, тірі јулиеге тіке ўмтылєанмен пара-пар ќылыќ. Осы арада оќырмандарєа мына бір жайтты айтуєа болады: Ќазірде Маѕєыстау облысында Бекет ата јулиеніѕ есіміне деген ќўрмет сезімі јр мўсылман азаматыныѕ кґкірегіне ныќ орнаєаны ґтірік сґз емес. Біз де Мјшћїр Жїсіп пен Исабек ишанды пір тўтуымыз керек. Соѕєы жылдары Ертіс-Баянаула ґѕірінде ќасиетті јулие Исабек ишан атаєа тју етуге баратын зияратшылар легі кґбейіп келеді. Сондыќтан бїгінгі кїні јулиеміздіѕ есімін Екібастўз мешітіне беру жґніндегі тілек білдірушілер саны да аз емес. Оєан мысал ретінде 2011 жылы Павлодар ќаласында басылып шыќќан «Исабек ишан» атты 384 беттік кітаптаєы їш еѕбек ардагерініѕ маќалаларынан мынадай їзінділерді келтіруге болады. «... ел-жўрт бірнеше рет баспа бетінде жазып сўраса да, Екібастўз мешітіне Исабек ишан атын беру оѕ шешімін таппай тўр» (Ќўдайберген Сїлейменов). «Екібастўз ќаласындаєы мешітке Исабек ишанныѕ атын берсе екен деген талап, тілектер «Сарыарќа самалы» газетініѕ бірнеше санында жарыќ кґрді» (Ќалдыбай Ќожанов). «... єўлама бабамыз Исабек ишан атын Екібастўз ќаласыныѕ орталыќ мешітіне беру жґніндегі жазєан ауыл, ќала тўрєындарыныѕ тілегін жґн деп санаймын» (Ќажыбек Алєамбарўлы).

Бірде Павлодар ќаласындаєы Мјшћїр Жїсіп мешітініѕ бўрынєы имамы Жўмабай Ыќыласќа жолыєып, одан Екібастўз мешітіне не себеппен Исабек ишан есімі берілмей жїргенін сўрадым. Сонда ол: «Бізге бас мїфтидіѕ сіздердіѕ мешітке Исабек ишан есімі берілсін» деген ќаєазы келген. Сол ќаєазды облыстыќ јділет департаментіне тіркетуге барєанымда ондаєы басшылар Исабек ишан атында Аќкґл ауылында мешіт барын айтып, бір кісініѕ есімі екі мешітке беруге болмайды деді. Сондыќтан біздіѕ ќаєазды тіркеуге алмады», - деп тїсінік берді. Бўдан кейін Жўмабай ќажыныѕ маєан берген тїсіндірмесіне ќарамастан оныѕ сґзініѕ дўрыстыєын аныќтау маќсатымен Аќтоєай ауданындаєы Жандарбек ќожа атындаєы мешіттіѕ имамы Ахметолла ќажыєа, «Егемен Ќазаќстан» газетініѕ Павлодар облысындаєы меншікті тілшісі Фарида Быќайєа хабарласып, їшеуіміз облыстыќ јділет департаментіне бардыќ. Сонда басќарма бастыєына келген шаруамызды айтќанда: «Бўл мјселемен Жўмабай ќажы бізге келген жоќ!» - деді. Јділет департаменті басшыларыныѕ айтуынша, бірнеше ќаладаєы мекемеге бір кісініѕ есімін беруге болады. Ал бір саладаєы мекемелерге бір кісініѕ есімін беруге болмайды екен. Аныєыраќ айтар болсаќ, Екібастўз ќаласында Абай атында кґше бар, ал сол ќаладаєы екінші бір кґшеге Абай атын беруге болмайды. Сґйтіп, Екібастўз мешітіне Исабек ишан есімін беру заѕєа ќайшы келмейтін болып шыќты. Осы жаѕалыќты Екібастўз мешітініѕ бўрынєы имамы Хайролла ќажыєа айтќанымда: «Биыл біздіѕ мешіттіѕ ашылєанына 10 жыл болады. Соны атап ґту жиынында мешітке Исабек атамыздыѕ есімі беріледі», - деп айтќан болатынды. Алайда, аќыры бўл айтылєан да бос сґз болды. Сонымен, Жўмабай ќажыєа таєы да жолыєуєа тура келді. Сјті тїскен кїні Павлодарєа барєанымда Жўмабай ќажыныѕ орнына жаѕадан тўрєан имам болмаєандыќтан наибимамныѕ ќабылдауында болдым. Оєан Исабек ишан есімін Екібастўз мешітіне беру жайын сґз ќылєанымда: «Екібастўз мешітініѕ имамы бізге осы мјселе жґнінде ґтініш хат жіберсін. Сосын бўл мјселе таєы да Бас мїфтидіѕ ќарауына жіберіледі», - деді. Наиб-имамныѕ маєан айтќан сґзін Екібастўз мешітініѕ сол уаќыттаєы имамы Јбілхан ќажыєа жеткізгенімде, ол бўл мјселені кґтермеуімді ґтінді. Осыдан кейін «Барар жер, басар тау» ќалмаєаны ма деп налыдым. Ќадірлі оќырман! Ашыєын айтсаќ, бўл маќалада жоєарыда айтылєандай бір мешітке атау беруге байланысты екі ўсыныстыѕ ќолдау таппаєан фактісі єана јѕгіме болды. Ал оныѕ солай болуына јсер еткен наќты себеп белгісіз ќалды. Десек те, сол себепті аныќтау, біріншіден, осы жолдар авторыныѕ міндеті емес, екіншіден, себепті аныќтау їшін арнайы тексеру жїргізетін кісініѕ заѕды ќўќы болуы керек. Јйтсе де, бізге белгісіз ќалєан себеп-шындыќ ќандайлыќ жўмбаќ тастыѕ астында жатса да, біздіѕше айтќанда, бјрібір алдаєы 10 жылдыѕ соѕына дейін шірімей сыртќа шыєатыны сґзсіз. Ендігі сґзімді тїйіндесек, ўзын арќау, кеѕ тўсаумен жїре бермей, «ештен кеш жаќсы» деп, Бас мїфтидіѕ бўрынєы берген рўќсат ќаєазын негізге алып, Исабек ишан јулиеніѕ аруаєын риясыз сыйлайтын болсаќ Екібастўз мешітіне «Јулие Исабек ишан мешіті» деген атау берілгені жґн, аєайын. Мўны Павлодар облысыныѕ барша мўсылман жўртыныѕ ќўптары аныќ. Ґйткені, јулие – бјрімізге ортаќ.

Серік ЖАЌСЫБАЕВ, Екібастўз ќаласыныѕ Ќўрметті азаматы.

Тўрсынбек Ќабатов басќаратын «Базар жоќ» театрына кґпшіліктіѕ талќысымен жаѕаша атау беру ќарастырылуда. Оєан ўтымды јрі жарасымды атау ўсынєан азаматќа арнайы сыйлыќ таєайындалады.

saryarka-samaly  

24 01 2013

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you