Issuu on Google+

Ñ

àðûàðêà

16

аќпан, сенбі 2013 жыл №19 (14954)

ñàìàëû Кеншілер ќаласында ґзгеріс аз емес

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫЌ ГАЗЕТI

1929 ЖЫЛЄЫ 15 АЌПАННАН ШЫЄАДЫ

www.saryarka-samaly.kz

Бейсенбі кїні облыс јкімі Ерлан Арын жўмыс сапарымен Екібастўз ќаласында болып, жуырда єана ашылєан бірќатар нысандардыѕ тынысымен танысты. «Нўр Отан» халыќтыќ демократиялыќ партиясыныѕ екібастўздыќ филиалында ќоєамдыќ ќабылдау ґткізді. Сондай-аќ, аймаќ басшысы кеншілер шаћарыныѕ јкімі Александр Вербняктіѕ тўрєындар алдындаєы ќорытынды есеп беру кездесуіне ќатысты. Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ

Кґп балалы отбасылар ордасы

Жаѕа нысандар Екібастўзда биыл аќпан айыныѕ алєашќы аптасында кґліктерге техникалыќ баќылау ќызметін кґрсететін заманауи орталыќ ашылды. Озыќ технологиямен жабдыќталєан бўл нысан кїніне ќырыќќа жуыќ автокґлікті тексеруден ґткізуге ќауќарлы. Компьютердіѕ кґмегімен небары 15 минуттыѕ ішінде «темір тўлпарєа» 10 кґрсеткіш бойынша диагностика жасалады јрі кґліктіѕ наќты аќауы аныќталады. Бїгінде мўнда алты адам тўраќты жўмыспен ќамтылєан. Орталыќтыѕ техникалыќ директоры Нўрсўлтан Саржанов алдаєы уаќытта штатты кеѕейтуді кґздеп отыр. Сонымен ќатар, мўнда мобильді ќызмет тїрі бар. Яєни, ауылдыќ елді мекендерге шаќыру бойынша барып, сол жерде кґлікке тиісті тексеру жїргізу мїмкіндігі ќарастырылєан. Кјсіпкер орталыќтыѕ ќўрылысын коммерциялыќ несие есебінен жїргізген. Ал, екібастўздыќ таєы бір кјсіпкер Гїлпан Шјпиева ісін дґѕгелету їшін мемлекеттіѕ кґмегіне жїгінген. Ол «Бизнестіѕ жол картасы - 2020» баєдарламасы арќылы 150,5 млн. теѕге алып, «Гїлдер» ќонаќїй кешенін ашты. Нјтижесінде, 25 адамды

АУА РАЙЫ

Пјтерге ќолы жеткен кґп балалы ана - Айжан АСЫЛБАЕВА

Техникалыќ баќылау орталыєы тўраќты жўмыспен ќамтыды. Кешенде 23 мейман бґлмесі, 300 орындыќ банкет залы, дјмхана, сауна жјне бильярд залы бар. Облыс јкімі Ерлан Арын осы ќос нысанєа ат басын бўрып, кјсіптіѕ алєашќы аяќалысымен танысты. Ґѕір басшысы јсем єимарат – ќонаќїй кешені кеншілер шаћарыныѕ кґркін ашып, техникалыќ баќылау орталыєы ќызмет кґрсету сапасын арттыра тїсетінін атап ґтті.

Тўрєындар тілегі «Нўр Отан» ХДП-ныѕ ќалалыќ филиалында аймаќ басшысыныѕ ќоєамдыќ ќабылдауында алдын ала жазылєан сегіз тўрєын мјселелерін ортаєа салды. Мјселен, В.Шелякина есімді азаматша «Ќазпошта» АЌ екібастўздыќ бґлімшесін заманауи технологиямен жабдыќтау жґнінде ўсынысын айтты. «Ќазпошта» АЌ облыстыќ филиалыныѕ директоры Ј.Кенжетаев алдаєы уаќытта мјселе оѕ шешімін табатынын мјлімдеді. Сондай-аќ, Е.Арын бґлімшені заманєа сай жабдыќтау жґнінде акционерлік

«Gismeteo.kz» сайтыныѕ хабарлауынша, бїгін кїн бўлтты болады. Кїндіз ауа температурасы – 15, тїнде – 21 градус суыќ. Оѕтїстік-батыстан соќќан желдіѕ жылдамдыєы секундына – 1 метр.

«Гїлдер» ќонаќїй кешені

Суреттерді тїсірген – Тґлеген Нўрєазы.

Екібастўз ќаласы Королев кґшесі, 72/1 мекен-жайында орналасќан тўрєын їйді кґп балалы отбасылар ордасы десе болады. Себебі, мўндаєы барлыќ отыз пјтердіѕ кілті толыєымен кґп балалы отбасыларєа табысталды. Кезінде ќараусыз ќалєан бўл жатаќхана єимараты небары тґрт-бес айдыѕ ішінде кїрделі жґндеуден ґткізіліп, кґп бґлмелі пјтерлерге айналдырылды. - Елбасыныѕ тапсырмасымен ќолєа алынєан «Ќолжетімді баспана - 2020» баєдарламасы халыќты тўрєын їймен ќамтуды кґздейді. Бїгін ел игілігіне беріліп отырєан мына пјтерлер де - аталмыш бастаманыѕ жемісі. Дегенмен, дјл осы тўрєын їйдіѕ жґні бґлек. Ґйткені, баспана тек ќана кґп балалы аналарєа арналып отыр. Јрбір шаѕыраќќа ќоныс ќўтты, балалар ел сенімін аќтайтын азаматтар болуына тілектеспін, - деді ґѕір басшысы Е.Арын пјтер кілттерін салтанатты табыстау рјсімінде. Негізі, кеншілер шаћарында бўєан дейін 80 шаѕыраќ кґп балалы отбасы ретінде тўрєын їй кезегінде тўрса, оныѕ отызы ќоныс тойын тойлады. Енді ќалєан 50-ін біртіндеп баспанамен ќамту жоспарлануда. Жайлы баспанаєа ие болєан кґп балалы аналардыѕ бірі – Айжан Асылбаева. Ол - алты ќызын јлпештеп, тјрбиелеп отырєан жалєызбасты ана. Їй кезегінде тўрєанына алты жыл болыпты. Бїгінге дейін жалдамалы пјтер жаєалап келген. Ќолына ґз їйініѕ кілтін ўстаєан ана ќуанєаннан кґзіне жас та алды. Берік Јбдієапаров пен Айнагїл Ќалибаеваныѕ да шаѕыраєы шаттыќќа толы. Себебі, їш ўл, їш ќыз тјрбиелеп отырєан ата-ана жеті жылдан кейін жеке пјтерге ќол жеткізіп отыр. Олар осындай баќыт сыйлаєан ел аєаларына алєыстарын аямады. Облыс басшысы јрбір отбасына теледидар сыйєа тартты.

ќоєамныѕ бас тґраєасына хат жолданатынын ујде етті. Ќабылдауєа Э.Абдинов есімді тўрєын ќант диабетіне шалдыќќан јрі ґздігінен жїре алмайтын науќастарды тегін тест-жолаќшамен жјне ќан ќўрамындаєы ќант мґлшерін аныќтайтын глюкометрмен ќамту ќажеттігін айта келіпті. Облыстыќ денсаулыќ саќтау басќармасыныѕ бастыєы Н.Ќасымовтыѕ сґзінше, мекеме заѕнамалыќ тўрєыдан мўндай ќадамєа бара алмайды. Ерлан Мўхтарўлы аймаќтыѕ бас дјрігеріне ґѕірде осы санатќа жататын азаматтардыѕ толыќ санын шыєарып, ќажетті ќаржыны есептеуді тапсырды. Содан кейін демеушілердіѕ кґмегімен тїйінді шешу мїмкіндігі ќарастырылмаќ. Шара барысында ќалалыќ орталыќ балалар кітапханасына єимарат бґлу, техникалыќ мектеп ашу, электр пойыздарды арбамен жїретін мїгедектердіѕ шыєып-кіруіне арналєан ќўрылєымен жабдыќтау мјселелері тілге тиек етілді. Барлыєы алєашќы жартыжылдыќта біржаќты етілетіні мјлімделді. Ќоєамдыќ ќабылдауєа билік пен партияєа алєыс айта келгендер де болды.

Жалєасы 2-бетте

17 аќпанда кїн ала бўлтты. Кїндіз ауа температурасы – 11, тїнде – 14 градус суыќ болмаќ.


2

16 аќпан, сенбі, 2013 жыл

ÏÒÀ AÏÒÛFÛ

АЌПАРАТ

Кеншілер ќаласында ґзгеріс аз емес

Данияр ЖЎМАДІЛ тел: 8 (7182) 61-80-20

«Алтын» дегеніміз «мыс» болып шыќты

Алдаєы аптаєа аптыќпай аяќ артып, жаѕалыќтарєа ќўлаќ тїре жїрейік, ќўрметті оќырман.

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Ўлттыќ ќауіпсіздік комитетіне, оныѕ ішінде шекара ќызметіне кґз тиді ме, сґз тиді ме?! Бўрын ыѕшыѕы білінбейтін ќўрылымда бўл кїнде ай, тіпті апта сайын тґтенше жаєдай орын алатын болды. Арќанкергендегі ќайєылы жаєдай, шекарашы сарбаздардыѕ ќызмет орнын тастап кетуі, шекарашы шенділердіѕ ґмірін жалмаєан ўшаќ апаты, таєы да сол шекара ќызметіне маман даярлайтын академия бастыєыныѕ ґз ґзіне ќол жўмсауы, таєы бір шекарашыныѕ жўмбаќ ґлімі... Бір бірімен байланысы бар ма, жоќ па бўлардыѕ? «Жоќ» дегенге ел сеніѕкіремейтіндей, «бар» деп мойындаса, ўлтымыздыѕ ќауіпсіздігіне бірден бір жауапты органныѕ осыншалыќ былыќќа батќанына таєы сенгіміз жоќ. Сонда не болды? Осы аптада бўл оќиєаларєа ќатысты еліміздіѕ Ўлттыќ ќауіпсіздік комитетін басќарєан, бірќатар лауазымды ќызметтер атќарєан, ќазір зейнетте жїрген Сјт Тоќпаќбаев ґз пікірін білдіріпті. «Бір жылдаєы оќиєалар Президенттіѕ ќатысуымен ґткен ќауіпсіздік жиынында да ќатты айтылды. Ґмір болєаннан кейін оныѕ јртїрлі себептері бар шыєар. Арќанкерген болсын, басќасына да ќатысты тергеу жїргізіп, ЎЌК мўќият ќарауда. Біраќ тергеу нјтижесінде ќауіпсіздік саласына ќатысты сыртќы јсерлер, арандатушылыќтар бар деген дерек жоќ. Егер солай болєан болса, ол туралы міндетті тїрде айтылар еді. Ал адамдардыѕ ќайтыс болуы ол – бір Ќўдайдыѕ ќолындаєы дїние», - дейді ардагер.

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Шекараєа не болды..?

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Бїгінде мемлекет ќаржысына шетелден ірі ќараны сатып алу сјнге айналды. Селекциялау арќылы ґзімізде бар сиырлардыѕ саны мен сапасын арттыру жўмыстарын жїргізу жайында јѕгіме жоќ. Ешкім оєан бас ќатырєысы келмейтін сияќты. Јрине, дайын аќша тўрєанда ќиналып несі бар? Шаруалар малды шетелден тасыєанды жґн кґріп келді. Енді, міне, танаулары тасќа соєылєанда барып естерін жиєандай. Еуропадан јкелінген ірі ќара кґпшілік јлі тани ќоймаєан ауру тїрімен ауыратыны белгілі болды. Сґйтсек, сырттан сырќат мал сатып алып жїр екенбіз. Солтїстік Ќазаќстан облысыныѕ шаруалары зар еѕіреп отыр. Онда кјрі ќўрлыќтан жеткізілген мыѕєа жуыќ ірі ќара карантинге ќойылєан. Ал осы аптада, аталмыш ґѕір басшылыєы «шаруаларєа бар шыєындарын ќайтарып береміз» деп ујде берген. Осылайша мемлекет екі есе шыєынданєалы отыр. Бўл оќиєадан кейін еліміз мал шаруашылыєын дамытудыѕ ґзге жолын ќарастыруы ќажет сияќты. Јйтпеген жаєдайда «алтын дегендері мыс болып шыєып», асыл тўќымды деген малы ауру арќалап келіп жатќаны кім-кімді де ойландыруы тиіс.

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Ќазір не кґп? Тїрлі салалардыѕ «кґсегесін кґгертуге» баєытталєан баєдарламалар кґп. Шыны керек, шатасатын болдыќ. Олардыѕ сапасын, ќаншалыќты жїзеге асырылып жатќанына мјн беріп жатќандар аз. Бўєан дейін ќаптаєан, бірін-бірі ќайталайтын баєдарламаларды Елбасы Нўрсўлтан Назарбаев сынєа алып, Їкіметке «осылардыѕ оѕтайлысын єана ќалдырыѕдар» деп ќатаѕ тапсырєан болатын. Їкімет енді ќозєалды. Ќолданыстаєы баєдарламаларєа тексеріс жасамаќшы. ЌР Экономика жјне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев заѕ актілерін Ќазаќстанныѕ Мемлекеттік жоспарлау жїйесімен сјйкестендіруді ќамтитын ќўжатты Мјжіліске бірінші оќылымда маќўлдатты. Соєан орай, ќолданыста жїрген стратегиялыќ, баєдарламалыќ, салалыќ ќўжаттардыѕ бјрін сараптап, сапырып шыќќан аталєан министрлік бірќатар жайтќа ќаныєыпты. Е.Досаевтыѕ айтуынша, ендігіде їлкен ауќымдаєы баєдарламалар єана ќолданыста ќалып, салалыќ ќўжаттар бір-бірімен їйлеседі, соѕынан бјрі стратегияныѕ тґѕірегіне топтасады. Осылайша, шикі баєдарламалардыѕ «шетінейтін» тїрі бар.

Басы 1-бетте

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Шикі баєдарламалардан бас ќатты

www.saryarka-samaly.kz

Атќарылєан жўмыс Бўдан кейін аймаќ басшысыныѕ ќатысуымен Екібастўз ќаласыныѕ јкімі Александр Вербняктіѕ биылєы жылдаєы ќорытынды кездесуі ґтті. Шаћар басшысы ґткен жылда атќарылєан жўмыстарды тізбектеп, аєымдаєы жылы ќолєа алынатын іс-шараларды баяндады. Былтыр кеншілер ќаласында жалпы сомасы 259 млрд. теѕгеніѕ ґнеркјсіптік ґнімі ґндіріліп, кґрсеткіш 2011 жылмен салыстырєанда 33%-єа ґскен. Экономикаєа ќўйылєан инвестиция кґлемі де 1,5 есеге артќан. Ќала ќазынасына салыќ жјне міндетті тґлемдерден тїскен ќаржы да 15 пайызєа кґбейген. Бюджет шыєыстарыныѕ теѕ жартысы јлеуметтік салаєа баєытталєан. Їдемелі индустриялыќ-инновациялыќ даму баєдарламасы аясында ќолєа алынєан ірі жобаларды жїзеге асыру жалєасын табуда. Нјтижесінде, жўмыссыздар деѕгейі тўраќты тїрде тґмендеуде. Ауыл шаруашылыєы саласында да ќарќынды даму байќалєан. Кґмекке мўќтаж жандарєа тїрлі жјрдем кґрсетілген. Ќала басшысы мјдениет, спорт, білім салаларында болєан елеулі оќиєаларєа да тоќталды. Шаћарда атќарылєан жўмыстарєа демеушілер тарапынан кґп ќолєабыс жасалєанын бґлежара атады. Јсіресе, ірі кјсіпорындар ќаланы кґркейтуде, балабаќшамен, тўрєын їймен ќамтуда, аз ќамтылєан отбасыларєа кґмектесуде белсенділік танытќан. Айтуынша, шаћарда ґлім-жітім кґрсеткіші тґмендеп келеді. Медицина саласын ќажетті ќўрал-жабдыќтармен ќамту жолєа ќойылєан. Алайда, дјрігерлер тапшылыєы ґткір тўр. Ал жас мамандарды тарту їшін баспанамен ќамту мјселесін шешу керек. Осы орайда, А.Вербняк алдаєы уаќытта салынатын жатаќханалар осы тїйткілді шешуге септігін тигізеді, деді. Сондай-аќ, туберкулезге ќарсы аурухана мен ќалалыќ аурухананыѕ жўќпалы аурулар бґлімшесіне тазартќыш ќўрылысын салу проблемалары да барын жасырмады.

Коммуналдыќ-шаруашылыќ саласыныѕ кґп жылдар бойы ќордаланєан проблемалы тўстарында оѕ ґзгеріс орын алып жатыр. Оєан тўрєын їй-коммуналдыќ шаруашылыєын жаѕєырту баєдарламасы септігін тигізген. 15 тўрєын їй осы бастаманыѕ арќасында жаѕа кейіпке енген. Сонымен ќатар, былтыр аулаішілік аумаќтарды жґндеу жўмыстары алєаш рет нормативтік кґлемге жеткізіліпті. Ќырыќтан астам лифті жґнделді. Істен шыќќан таєы отызєа жуыєы биыл ќалыпќа келтірілмек. Негізгі баяндамадан кейін жарыссґзге шыќќан екібастўздыќтар наќты мысалдарды алєа тартып, ќала басшысыныѕ жўмысына баєа берді. Олардыѕ бірі ґнеркјсіп орындары мен мемлекеттік мекемелер арасында байланыс ныєая тїскенін айтса, бірі саяжайєа баратын автобус баєыты ґзгертіліп, тўрєындарєа ќолайлылыќ туєызылєанын мјлімдеді. Енді бірі тўрєынїй шаруашылыєын жаѕєырту баєдарламасыныѕ арќасында баспаналар жаѕа «тыныс алєанын» ќуанышпен баяндады. Ауылдыќтар да тіршілік оѕалєанын бїгіп ќалмады. Мјселен, Байет елді мекенінде жеке кјсібін ашќандар ґз алдына, «Бозшакґл» кен-байыту комбинатыныѕ арќасында ауылда жўмыссыздар ќатары азайды. Кездесуде тўрєындар тарапынан жол жґндеу, кґшелерді ќардан тазарту, ќаѕєыбас иттермен кїрес, лифт орнату, жылумен ќамту жјне басќа да мјселелерге байланысты сауалдар ќойылды. Оныѕ бірќатарына сол мезетте жауап берілсе, біразы ќўзырлы мекемелерге мјн-жайын аныќтауєа жолданды. Сондай-аќ, Екібастўз ќаласыныѕ Ќўрметті азаматы Амангелді Ќаѕтарбаев ќаламен ќатар ауылєа кґбірек кґѕіл бґлуді тілге тиек етсе, аќсаќалдардыѕ таєы бірі ауаныѕ экологиялыќ тазалыєын ќадаєалау ќажеттігін мјлім етті. Есептік жиында сґз алєан Екібастўз ќаласыныѕ Ќўрметті азаматы С.Куржей шаћар жўртшылыєын туєан ґлкені кґркейтуге шаќырды. Ал билік басындаєыларєа аєалыќ аќыл-кеѕесін айтты.

Тапсырмалар легі - Екібастўзда былтыр атќарылєан жўмыстар аз емес. Оны баршамыз байќап та жїрміз. Кеншілер ќаласыныѕ аймаєымызда

Баєыт - айќын Ертіс ауданыныѕ јкімі Жанат Шўєаев ґѕірге ќарасты елді мекендер тўрєындарымен ќорытынды есеп беру кездесуін ґткізді. Аталмыш шараєа облыс јкімініѕ орынбасары Арын Орсариев ќатысты. Сая МОЛДАЙЫП Ертіс ауданынан хабарлайды Ж.Шўєаев тўрєындардыѕ јлеуметтік тўрмысын жаќсарту маќсатында жјне экономика саласында іске асќан жўмыстар мен алдаєы міндеттер туралы баяндама жасады. Алдымен ауыл шаруашылыєы мјселелерін тілге тиек етті. Ќазіргі уаќытта Ертісте 400-дей шаруа ќожалыєы, 10 жауапкершілігі шектеулі серіктестік, 600ден астам жеке кјсіпкерлік бар. Шаруа ќожалыќтарыныѕ басым кґпшілігі мал жјне егін шаруашылыєымен айналысады. Биылєы жылы тґрт шаруа ќожалыєыныѕ суармалы егіншілікпен айналысу мјселесі шешімін табуда. Жыл басынан бері аудан

шаруалары жалпы ќўны 241,2 миллион теѕгеніѕ 13 жобасын игеріп, 1606 ќара мал сатып алды. Келешекте аталєан саланы жаѕа техникалармен ќамтамасыз ету, мал тўќымын асылдандыру сынды іргелі міндеттер жїзеге асып, нјтижесінде жаѕадан жўмыс орындары ќўрылатынына тоќталды. «Агроґнеркјсіп кешенін ќарќынды дамытуєа біздіѕ ауданныѕ јлеуеті жеткілікті. Мемлекет бўл їшін барынша оѕтайлы жаєдайлар тудыруда. Їкімет ўсынєан баєдарламалар арќасында біршама жўмыстар шешімін табуда», - деді Жанат Рашитўлы. Аудан басшысы денсаулыќ саќтау, білім беру, спорт пен мјдениет салаларында ќордаланып ќалєан тїйінді мјселелерді шешу, аталмыш салаларды уаќыт талабына сай ґркендету ќажеттігін атап ґтті.

єана емес, бїкіл елімізде алатын орны ерекше. Ґѕірдіѕ негізгі салаларында ілгерілеушілік кґп. Јлеуметтік-экономикалыќ кґрсеткіштердіѕ кейбірі, тіпті, республикалыќтан асып тїсті. Жўмыссыздыќ деѕгейі тґмендеді. Жаѕа нысандар кґптеп ашылуда. Аз ќамтылєан азаматтар ќатары азайды. Бўл – кґпшілік еѕбегініѕ жемісі, - деді Е.Арын. Аймаќ басшысы јрбір јкім естен шыєармауы тиіс їш баєытты атап ґтті. Оныѕ алєашќысы - салыќ базасын јрдайым арттырып отыру. Екіншісі – сапалы тўраќты жўмыс орындарын ќалыптастыру. Їшіншісі – ќоєамдыќ-саяси саладаєы тўраќтылыќќа, јлеуметтік ќауіпсіздікке жауапкершілік, ќылмыс кґрсеткіштерін тґмендету. Облыс јкімініѕ сґзінше, бїкіл жўмыс осы мјселелерді шешуге барынша баєытталуы тиіс. Сонда єана экономика алєа басып, елдіѕ јл-ауќаты арта тїседі. Ґѕір басшысы їдемелі индустриялыќинновациялыќ даму баєдарламасын жїзеге асыруєа кеншілер шаћары айтарлыќтай їлес ќосќанын тілге тиек етті. Ґткен жылы инвестициялыќ жобалар саны мен ауќымы жаєынан аймаќ жоспарды артыєымен орындаєаны айтылды. Сондай-аќ, облыс јкімі Екібастўз энергетиктер мен кеншілер шаћары єана емес, енді машина жасау ќаласы ретінде де алєа басќанын бґле-жара атады. Оєан вагон жасау, теміржол саласына ќажетті тїрлі бґлшектердіѕ ґндірісі ќарќын алєаны дјлел, деді. Алдаєы уаќытта «Ґѕірлерді дамыту» жјне «Шаєын ќалаларды дамыту» баєдарламалары, кјсіпорындарда ќолєа алынып жатќан ірі жобалар да шаћардыѕ кґркеюіне серпін јкелетінін сґз етті. Ерлан Мўхтарўлы ќала јкіміне ірі кјсіпорындарды тек жергілікті жеѕіл ґнеркјсіп ґнімдерімен ќамтуєа мјн беруді ескертті. Ќаланыѕ экологиялыќ жаєдайы жіті ќадаєалауды болсын, деді. Кез келген кјсіпорынныѕ тїйткілдері ќала басшысыныѕ назарынан тыс ќалмауы ќажеттігін айтты. Ал жас мамандарды баспанамен ќамтуда жатаќханалар салу ісін ќолєа алуды, бой кґтеріп жатќан нысандар ќўрылысын баќылауды тапсырды. Коммуналдыќ ќызметті жетілдіру жаєы да сґз болды. Александр Вербнякќа Атыєай елді мекенінде кезінде дїркіреп тўрєан ќўс фабрикасын ќайта жаѕєырту їшін инвестор тартуды, Шідерті мен Солнечный кенттерін дамыту стратегиясын јзірлеуді жїктеді. Ќылмыспен кїрес баєытында жедел басќару орталыєын салу мјселесін ќарастыру ќажеттігін атады. Сонымен ќатар, ќала басшысына екі апта кґлемінде шаћардаєы јуежайдыѕ ќожайынымен сґйлесіп, мїмкіндіктері мен алдаєы жоспарлары жайын аныќтауды тапсырды. - Жалпы Екібастўз ґѕірі 2012 жылды нјтижелі аяќтады. Ќалада ґзгеріс аз емес. Тіпті, шаћарды шаєын деуге келмейді. Ал јкімніѕ жўмысына ќанаєаттанарлыќ деген баєа беремін, - деді облыс басшысы.

Екібастўз ќаласы.

БИЛІК ЖЈНЕ БЎЌАРА «Жўмыспен ќамту - 2020» мемлекеттік баєдарламасы бойынша Майќоѕыр жјне Тоќта ауылдарында наубайхананыѕ жўмыс істеуіне оѕтайлы жаєдай туєызып, жаѕа жўмыс орындарын ашу кґзделіп отыр. Сондай-аќ, Панфилов ауылындаєы орта мектепке , аудандыќ аурухананыѕ перзентханасына, спорт мектебіне кїрделі жґндеу жїргізу жоспарлануда. Жергілікті тўрєындар жаз мезгілінде ґрт ќауіпсіздігін саќтау, сапалы ауызсумен ќамтамасыз ету жјне аудан орталыєында ќоєамдыќ монша салу мјселелерін кґтерді. Сырќаттар їшін медициналыќ портал жїйесіне тіркелудіѕ ќолайсыздыєын да тілге тиек етті. Кездесуге ќатысќан облыс јкімініѕ орынбасары А.Орсариев Аќбетей ауылындаєы «Балдјурен» жазєы сауыќтыру лагерін жјне ґнер мектебін жґндеуден ґткізу ќажет екенін, бўл мјселелердіѕ шешілуіне ќолўшын беретінін айтты. Есептік кездесуде аудан басшысыныѕ жўмысы тўрєындар тарапынан оѕ баєаланып, жўршылыќ ризашылыќ білдірді.

Назар аударыѕыз! 2013 жылєы 20 аќпан кїні саєат 11.00-де Естай атындаєы мјдениет сарайында Павлодар облысыныѕ јкімі Ерлан Мўхтарўлы Арынныѕ 2012 жылєы облыстыѕ јлеуметтік-экономикалыќ дамуыныѕ ќорытындылары туралы есеп беру кездесуі ґтеді. Аймаќ басшысыныѕ есептік кездесуі «Ќазаќстан-Павлодар» телеарнасы арќылы тікелей кґрсетіледі. Ресей «Байќоѕыр» єарыш айлаєындаєы бірнеше нысанды Ќазаќстанєа ќайтарып беретін болды. Бўл туралы «Роскосмос» басшыєылы мјлімдеп отыр.


www.saryarka-samaly.kz

ЌЎМСАЄАТ

Суретті тїсірген – Тґлеген Нўрєазы.

15 аќпан - облыстыќ «Сарыарќа самалы» газетініѕ алєашќы нґмірі жарыќ кґрген кїн. Осы атаулы кїнге орай, кеше талай жылдар бойы басылымныѕ шыєуына їлес ќосќан аєа буын ґкілдері редакцияда бас ќосты. Айта кетелік, аталмыш кїнді ўжым ішінде елеулі оќиєа ретінде атап ґту – газеттіѕ игі дјстїрініѕ бірі. Емен-жарќын кездесуде бас редактор Асыл Јбішев газеттіѕ бїгінгі беталысын ќысќаша јѕгімелеп, осы жолда жастарєа баєыт-баєдар берген ардагерлерге алєыс білдірді.

Ардагерлер - Тўрсынбай Ибадуллин, Тґлеубек Ќоѕыр, Мўхит Омаров, Баќыт Баймўратов, Ґскенбай Тастемханов ќазіргі журналистердіѕ маќалаларына байланысты ой-пікір, ўсыныстарын айтты. Олар газеттіѕ туєан кїніне орай алдыѕєы толќын - аєа-апалардыѕ еѕбегін елеп, сый-ќўрмет танытќан «Аналитикалыќ аќпарат орталыєы» ЖШС мен редакция басшылыєына ризашылыќтарын жеткізіп, аќ батасын берді. Соѕында барлыєы естелік суретке тїсті.

МЈСЕЛЕ

Ќаржы жеткенше ќўрып кетпесін... «ќолда барда ќадірі жоќтыѕ» кебін кию деген осы

3

МЈУЛІТ МЕРЕКЕСІ МЇБЈРАК БОЛСЫН!

САБАЌТАСТЫЌ ДЈСТЇРІ

Ардагерлер – абыройымыз!

16 аќпан, сенбі, 2013 жыл

ПАЙЄАМБАРЫМЫЗЄА САЛАУАТ Железиндік тўрєындар Мјуліт мейрамын ерекше жаєдайда ќарсы алды. Аудандыќ мјдениет їйінде ґткен рухани кеш кґптіѕ кґѕілінен шыќты. Пайєамбарымыздыѕ (с.є.с.) ґзіне тапсырылєан ўлы міндетін орындау жолындаєы ерен ерлігі мен ќажымас ќайраткерлігі туралы кґрсетілген «Кім кінјлі?» бейне баянынан кейін аудан имамы Ќобыланды Надырбаев жиналєан ќауымды мерекемен ќўттыќтады. Алла Елшісі (с.є.с.) жјне оныѕ саѕлаќ сахабалары мен жолын ќуушы мўсылман ќауымныѕ рух-шарифтеріне ќасиетті Ќўран аяттарын баєыштады. Аудан јкімініѕ орынбасары Балтабай Ќаппасов ґнер ордасына жиналєан мўсылман ќауымын айтулы мерекемен ќўттыќтап, аудан јкімініѕ сјлемін жеткізді. Мјшћїр Жїсіп орталыќ мешітініѕ наиб имамы Батырбек Тўрєанбекўлы екі дїниеніѕ хикметтері туралы шариєат айтса, білікті ўстаз Јнуар Темірўлы ќазаќ жјне орыс тілінде имандылыќ таќырыбында ќысќа да нўсќа уаєыз жїргізді. Асыл дінімізді јспеттеп, ардаќты Пайєамбарымызды (с.є.с.) ўлыќтаєан бўл мерекеге аудан халќы, ґѕір басшысы Ќайрат Нїкенов жјне кјсіпкер азаматтар мен мешіт жанашырларыныѕ жан-жаќты ќолдау кґрсетуініѕ арќасында Кґкшетаудан республикаєа танымал аќын Арман Бердалин, Ќараєандыдан белгілі айтыскер аќындар Айтпай Жўмаєўлов пен Дидар Ќамиевті арнайы алєызыпты. Мјртебелі меймандар Мўхаммед (с.є.с.) пайєамбарымыздыѕ ґнегесі мен єибратќа толы ґмірін насихаттап, адамгершілік пен имандылыќќа, мейірімділік пен сабырлыќќа негізделген ќасиетті дініміздіѕ ќўндылыќтарын халыќтыѕ, јсіресе жастардыѕ жїрегіне жол тауып, жыр маржаны болєан айтыс ґнері арќылы жеткізді. Арман Бердалинніѕ имандылыќќа негізделген айшыќты мысалдары ґнер кешінде орындалєан таєылымды јн мен жырєа јр беріп отырды. Белгілі аќын, жерлесіміз Ќуанышбек Шарманов адамзаттыѕ асылы болєан сїйікті Пайєамбарымызєа (с.є.с.) арналєан «Ол Мўхаммед Пайєамбар (с.є.с.)» термесін наќышына келтіре орындауы арќылы кґрермен кґѕіліне Ўлыќ тўлєаныѕ (с.є.с.) пайєамбарлыќ жјне адами болмысын ўялата білді. Железин ауданы мешітініѕ шјкірттері Пайєамбарымыз (с.є.с.) туралы салауаттардыѕ бірнеше тїрін јсем јуендерімен келістіре орындап, ќўлаќ ќўрышын ќандырды.

Амантай ТОЙШЫБАЙЎЛЫ, Мјшћїр Жїсіп орталыќ мешітініѕ баспасґз хатшысы. Мўрат АЯЄАНОВ Ќолда барды ќадірлемей, тїгесілер уаќыты жеткенде «ќап, јттеген-ай», деп бармаќ тістеп жататынымыз ґкінішті-аќ. Соныѕ бір кґрінісі – Баянауылдаєы Жасыбай мен Сабындыкґл кґлдері. Ала жаздай сая іздеген мыѕдаєан адамєа жан рахатын сыйлайтын су айдындары бїгінде экологиялыќ апаттыѕ алдында тўр. Єалымдар осы ќос маржанныѕ табанын тазарту жґнінде жылма жыл айтудан шаршамаса да, билік бўєан назар аударып, шара ќабылдамай келеді. Сылтауы сол, ќаржы жетіспейді деседі. Јсіресе, Жасыбай кґлініѕ кґп бґлігін ќамыс пен батпаќ басып бара жатќаны ешкімді ойландырмайтын секілді. Жыл сайын жаєасында жїз мыѕнан астам турист демалатын кґрікті ґлкедегі кґлдіѕ шипалылыєы туралы јѕгіме бір бґлек. Ал оныѕ табиєи балансын бўзбай саќтап ќалу – ќазіргі кїні їлкен мјселеге айналуда. Батпаќ пен ќамыс басќан кґлдіѕ жаєдайы белгілі, біраз уаќыттан соѕ су айдыныныѕ тїбіндегі су ќайнарлары бітеліп, кґл суы лайланады. Артынан ол біржола тартылып бітеді. Экологиялыќ апат деген – осы. Тјуелсіздік алєан уаќыттан бері аталєан су кґздері бірде-бір рет тазартылып кґрмеген. Жергілікті тўрєындардыѕ айтуынша, Баянауыл мемлекеттік ўлттыќ табиєи паркі мекемесі ќызметкерлерініѕ су кґздерініѕ жаєдайын ойлап, бас ќатырып отырєандары байќалмайды. Жаз шыќса, маќсаттары – келушілердіѕ ќарасын кґбейтіп, демалыс аймаєын адамєа толтыру. Тіпті, ўлттыќ парк ќызметкерлері Жасыбайдыѕ жаєасында ќолайлы пляж жасау їшін кґктемде Сабындыкґлден тонналап ќўм таситын кґрінеді. Бўл деген – тап-таза табиєатты тонау деген сґз. Кґлдіѕ биобалансын саќтап, оныѕ суыныѕ лайланбай, јрдайым таза ќалыпта тўруына бірден бір себепкер ќўм екендігі аныќ. Ендеше, ўлттыќ саябаќ «ќамќоршыларыныѕ» јлгіндей жосыќсыз істеріне жол болсын? Павлодар облысында су айдындарын тазарту жўмыстарын республикалыќ бюджеттен ќаржыландыру мјселесі 5-6 жылдан бері кґтерілуде. Жергілікті басшылыќ оныѕ жобасын жасап, жалпы шараларєа 1,4 миллиард теѕге жўмсалады деп кесіп-пішіп ќойєан. Алайда, ел Їкіметі бўл ўсынысты «жґн екен» дегенімен, ќаржы бермей келеді. Батпаќ пен шґп басќан су айдындарыныѕ тїбін бір жылда тазарту орындалар шаруа емес екендігі белгілі. Аталєан ќаржы кґлемін бес-алты жылєа ќарастырып, бґліп-бґліп беруге де болатын еді єой. Елдегі соѕєы жаѕалыќтарєа сїйенсек, алдаєы бес жылда Бурабай курорттыќ аймаєындаєы кґлдер тазартылатын болады. «EXPO-2017» кґрмесіне дейін

ПАТРИОТТЫЌ ТЈРБИЕ

Отанды ќорєау – ќастерлі борыш Ауєанстан жерінен Кеѕес јскерлерініѕ шыєарылєанына 24 жыл толуына орай кеше облыс орталыєында ќаза тапќан жауынгерлерді еске алу митингі ґтті. Шараєа Павлодар ќаласыныѕ јкімі Оразгелді Ќайыргелдинов ќатысты. Ќаза болєан жауынгерлердіѕ ата-аналары мен ќала тўрєындары ардагерлерді бір минут їнсіздікпен еске алды. Шаћар басшысы борышын ґтеуде мерт болєан азаматтардыѕ ерлігі ешќашан ўмытылмай, келер ўрпаќ жадында мјѕгілікке саќталатынын айтты. Жауынгер анасы Рысты Байзельдинова ґз сґзінде Тјуелсіз еліміздіѕ амандыєын тілеп, еске алу шарасын ўйымдастырушыларєа алєысын білдірді. Айтулы датаєа арналєан шара Естай атындаєы мјдениет сарайында концерттік баєдарламамен жалєасын тапты. Бўл кїні, сондай-аќ, ерлердіѕ рухына арналып ас берілді. ***

ондаєы негізгі су айдындарыныѕ тїбіндегі барлыќ ќалдыќ сїзіліп алынбаќ. Їкімет бўл їшін миллиардтаєан ќаржы бґледі екен. Осылайша, Бурабайдыѕ экологиялыќ мјселесініѕ басым бґлігі шешіледі. Бір ќызыєы, біздіѕ облысќа бір миллиард теѕгені ќимай отырєан їкімет аталєан демалыс аймаєын дамытуєа 2012-2013 жылдары бюджеттен 17 млрд. теѕге шамасында ќаржы ќарастырыпты! Соныѕ оннан бір бґлігін бізге берсе єой, жоспарымыз толыєымен ґміршеѕ етілер еді. Дегенмен, їміт те жоќ емес, Бурабайды жґндем етіп алєан соѕ ќазынаныѕ ќаражаты Баянауылєа да жетеді деп сенеміз. Біраќ, 2017 жылєа дейін онсыз да иненіѕ ўшында тўрєан су айдындарыныѕ жаєдайы тіпті ќиындап кетпесе болєаны. Еуропа елдерінде: «Туризм – бўл алтын жўмыртќалы тауыќ» дейтін наќыл бар. Табиєаттыѕ байлыєын орнымен пайдаланып, жанашырлыќ танытсаќ, расында одан келетін пайда шаш-етектен. Ал ґкініштісі, біздіѕ ґѕіріміздегі бўл сала «ќолда бар алтынныѕ ќадірі жоќтыѕ» кебін киіп отыр.

15 аќпан – Кеѕес јскерлерініѕ Ауєан жерінен шыєарылєан кїні. Осы атаулы кїнге орай Павлодар ќаласындаєы №5 орта мектепте игі шара ўйымдастырылды. Бўл кїні оќу ордасыныѕ жоєары сынып оќушыларына јскерге міндеттілердіѕ тіркеу кујліктері тапсырылды. Павлодар ќаласы бойынша ќорєаныс істері басќармасыныѕ бастыєы Олег Николашинніѕ айтуынша, кјмелеттік жасќа толєан жігіттерге кујліктерді салтанатты жаєдайда табыс ету олардыѕ Отанєа деген сїйініспеншілігін, јскерге деген ынтасын, еѕ бастысы ґзіне деген жауапкершілікті арттырады. - Бїгін оќушылар алєашќы јскери ќўжаттарына ќол жеткізді. Біз салтанатты шараны саналы тїрде Кеѕес јскерлерініѕ Ауєан жерінен шыєарылєан кїніне орай ґткізіп отырмыз. Бўл олардыѕ намысты да рухты ўлан боп ержетуіне септігін тигізері аныќ. Шараны ўйымдастырєан №5 орта мектептіѕ ўжымына алєысымды білдіремін, - деді О.Николашин. Облыс бойынша Ауєан соєысыныѕ жауынгерлеріне арналєан жалєыз музей бар. Ол аталєан мектепте орналасќан. Павлодар облысы бойынша Ауєан соєысы ардагерлері одаєыныѕ тґраєасы Байєабыл Майкґтов: «Музейдіѕ ашылєанына биыл он жыл толды. Дјл осындай мекемелерді јр ауданда ашу ќажет. Ќазір осы мјселемен айналысып жатырмыз», - деді. Јскерге міндеттілердіѕ тіркеу кујлігіне ие болєандардыѕ бірі – Михаил Дрючин. «Отан алдындаєы борышты ґту - маѕызды міндет. Мен ќастерлі парызымды ґтеуге дайынмын», - дейді 16 жасар бозбала.

Ќазаќстанда мемлекеттік саяси ќызметшілер саны 8 есеге азаяды.

А.ЈДІЛБЕК, Ф.ЌЫЗДАРБЕК.


4

16 аќпан, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

ТІРШІЛІК АДАМ - ЕЅБЕГІМЕН АСЌАЌ

Кітапханашы апай

Еѕбекќор тўрєындар БАЄДАРЛАМА ИГІЛІГІН КҐРУДЕ

А

Суретті тїсірген – автор.

ќсу ќаласыныѕ ауылдыќ аймаєына ќарасты Еѕбек елді мекенініѕ кітапханасына бас сўќќанымызда бізді мекеме ќызметкері Ўмсындыќ Нјскенќызы Јбдуова ќарсы алды. Апайдыѕ жылы жїзі мен жўмсаќ лебізінен аядай єана кітапхана кеѕейіп, нўрлана тїскендей јсерге бґленгеніміз аныќ. Аќмарал ЕСІМХАНОВА «Мен ќорєаушы (адвокат) болуды армандаєанмын. Біраќ, маѕдайыма ауыл кітапханашысы болу жазылыпты. Дегенмен, бўл жолды таѕдаєаныма еш ґкінбеймін», - деп бастады јѕгімесін Ўмсындыќ апай, - Мектепті тјмамдаєаннан соѕ, бірнеше жыл ата-анамныѕ жанында болдым. Алматы, Талдыќорєан ќаласындаєы жоєары оќу орындарына тїспекші болып, ќўжаттарымды тапсыруєа ќамданєан едім. Алайда, алыс жаќта оќуыма ата-анам рўќсат бермеді. Кейін Гїлнјр јпкемніѕ ўсынысымен Аќсудаєы ќазіргі Жаяу Мўса атындаєы колледжде жаѕадан ашылєан кітапханатану бґліміне тїстім. Ўмсындыќ апайды ауыл кітапханасыныѕ «жїрегі» деп атасаќ та болады. Ґйткені, мјдени ошаќтыѕ тамырына ќан жїгіріп, жўмысыныѕ жаќсара тїсуі еѕ алдымен кітапханашыєа байланысты. Бїгінгі таѕда Аќсу ґѕірінде 17 ауылдыќ кітапхана болса, Ўмсындыќ Нјскенќызы басќаратын аталмыш ошаќ солардыѕ ішіндегі – еѕ їздігі. Ќазіргі кезде ауыл кітапханасы ќорында 6 мыѕнан астам јдеби, єылыми оќу ќўралдары бар. Ќор жыл сайын 500-ге жуыќ кітаппен толыєып отырады екен. Ќашан барсаѕыз да, бўл кітапхананыѕ шаєын залы оќырманєа толы. Бўл – Ўмсындыќ апайдыѕ арќасында ќол жеткізген игілік десек, артыќ айтпаєандыќ болар. Ауыл тўрєындары арасында ќўрметке ие болуы да еѕбекпен келген баќыт.

Хјкім Абайдыѕ «Еѕбек етсеѕ ерінбей, тояды ќарныѕ тіленбей» деген наќыл сґзін ґмірлік ўстаным еткен оныѕ осы салада жўмыс істегеніне жиырма жылєа жуыќ уаќыт ґткен. «Шїкіршілік етемін! Кітапханашы сияќты жауапкершілігі мол мамандыќ иесі атанєаныма дјн ризамын!», дейді аєынан жарылєан Ўмсындыќ апай. Мамандыєына адал жанныѕ кїнделікті жўмысы оќырман ќауыммен ќарым-ќатынас орнатып, кітап «таратумен» шектелмейді. Бїгінде аталмыш кітапханада Ўмсындыќ апайдыѕ жетекшілігімен «Мўрагер» атты клуб жўмыс істейді. Ќазаќ ґнерін, јдебиеті мен мјдениетін, ўлттыќ ќўндылыќтарын келер ўрпаќќа насихаттау маќсатын кґздеген клубта

20 шаќты жеткіншек бар. Ґнер десе ішер асын жерге ќоюєа даяр оќушылар ќазаќ јдебиеті жаућарларын оќып, бойларындаєы шыєармашылыќ ќабілеттерін ўштауда. Олардыѕ ќатарында «Абай оќулары», «Оралхан Бґкейханов оќулары» сынды јдеби байќауларда топ жарып, туєан ауылдарыныѕ атын шыєарєандар аз емес. Осыдан бірнеше жыл бўрын облыстыќ «Абай оќулары» сайысында бірінші орынєа ие болєан Салтанат Минайхан – Ўмсындыќ апайдыѕ шјкірті. «Шіркін, ґѕіріміздегі јр кітапханада «Мўрагер» сынды клубтар жўмыс істесе єой! Сонда балаларымыз тјрбиелі, ата-баба дјстїрін дјріптеп, еліміздіѕ наєыз ўлтжанды азаматы болар еді... Јріптестеріме осындай клуб ашып, ґнегелі істі ќолєа алу туралы жиі айтамын. Осы ўсынысыма ќўлаќ асса, нўр їстіне нўр болар еді», - дейді ол.

Шјкірт лебізі Салтанат МИНАЙХАН, «Мўрагер» клубыныѕ мїшесі: - Ўмсындык Нјскенќызы - ќўрмет тўтып, бас иетін адамдарымныѕ бірі. Апайды мектепте оќып жїрген кезде алєаш кґрдім. Ауылым алыс болмаєандыќтан, кітапханаєа жиі баратынмын. Сол кезде кітапханашы апай «Мўрагер» атты клуб ашып, дарынды жеткіншектердіѕ басын ќосты. Баќытыма орай, олардыѕ арасында мен де болдым. Јдебиетке деген ќўштарлыєым ћјм ќўмарлыєымды байќаєан апайымыздыѕ арќасындаєы облыстыќ жјне ќалалыќ деѕгейдегі ґнер сайыстарына ќатысып, баєымды сынадым. Ўмсындыќ Нјскенќызы - адамгершілігі мол адам. Алєа ќойєан маќсат-тілектеріне жете білетін табанды адам. Еѕ бастысы, халќы мен еліне деген шынайы сїйіспеншілігі, еѕбекќорлыєы ќўрметке лайыќ.

Тўрєындардыѕ жўмысќа орналасуына жјрдемдесу - «Жўмыспен ќамту-2020» мемлекеттік баєдарламасыныѕ басты баєыты. Бўл кјсіптік оќытуды ўйымдастыру, ќайта даярлаудан ґткізу, мамандардыѕ біліктілігін арттыру арќылы жїзеге асады.

Јсемгїл ЌАБДУАХИТ

Ш

арбаќты ауданында былтырєы жылдыѕ ќыркїйек айынан бастап 100-ден астам тўрєын кјсіби оќытумен ќамтылды. Оќу їрдісі аудандаєы 8 білім ошаєында жјне кадрларды дайындау орталыєында ўйымдастырылды. Аудан орталыєыныѕ тўрєыны Оксана Триллер «Жўмыспен ќамту-2020» баєдарламасыныѕ аясында арнайы оќытудан ґтіп, жўмысќа орналасу мїмкіндігіне ие болды. Ќазірде ол аудан орталыєындаєы тўрмыстыќ їйде шаєын шаштаразєа жўмысќа орналасып, тўрєындарєа ќызмет етуде. Оксана кјсіби курстардыѕ ўйымдастырылуы туралы хабарды естігенде бірден ќўжаттарын тапсырып, шаштараз оќуына ќабылдануєа ґтініш білдірді. - Аудан орталыєында халыќќа ќызмет кґрсету саласы бойынша жўмыс істеу тиімді. Шалєай ауыл тўрєындары орталыќќа жиі ќатынайды. Мўндаєы сўлулыќ салондары, тігін шеберханалары, кір жуу ќызметі халыќ сўранысына ие. Сондыќтан, біздіѕ ќызметіміз сўраныссыз ќалмайды деген сенімдемін, - дейді ол. Шарбаќтылыќ таєы бір азамат Жанболат Ќарашашев баєдарлама аясында автокґліктерге техникалыќ ќызмет кґрсету орталыєын ашуєа мїмкіндік алды. - Соѕєы жылдары ауданымызда кґлік саны кґбейді. Біраќ кґліктерге техникалыќ ќызмет кґрсететін орын жоќ. Сондыќтан, аудан орталыєында заман талабына сай техникалыќ ќызмет кґрсету орнын ашуды ойластырдым. Алайда, жеке ќаражатым жеткіліксіз болды. Кейін «Жўмыспен ќамту-2020» баєдарламасы жайлы естіп, бизнес-жоспарымды јзірледім. Меніѕ жобам маќўлданды, - дейді Ж.Ќарашашев. Осылайша, кјсіпкер Ж.Ќарашашев баєдарлама арќасында 3 млн. теѕге кґлеміндегі несиеге ќол жеткізіп, техникалыќ орталыќта кґліктерді диагностикадан ґткізу, жґндеуге дейінгі ќызметтіѕ барлыќ тїрін ќамтуды кґздеп отыр. Шарбаќты ауданы.

Аќсу ќаласы, Еѕбек ауылы.

Сары ќымыз сапырєан «Саєып»

Амангелді ЈБДІЌАДЫР

А

та-бабамыз ќылќўйрыќты жылќыны тґрт тїліктіѕ тґресі деп ежелден ерекше ќадірлеп, ќастерлеген. Халќымыздыѕ «Еѕбек етсеѕ емерсіѕ» деген наќылын ту етіп, жылќы шаруашылыєымен айналысып отырєан «Саєып» шаруа ќожалыєыныѕ басшысы Тґлеу Кґкешќызы Ќўшманова. - Ата кјсіпті 2000 жылы ќорадаєы 3 сауынды биені ґсіруден бастадым. Алєашќыда ќымызды тек шаєын дїкендерге кїнделікті їлестірдім. Кейіннен шипалы сусынныѕ дјмділігі болар, тапсырыс та кґбейе тїсті.

«Бизнестіѕ жол картасы-2020» баєдарламасы аясында 7 миллион теѕге несие алып, жылќы санын 25 тўяќќа дейін жеткіздім. Тўратын жері тарлыќ еткеннен соѕ отаєасымен аќылдасып, ќораны кеѕейтіп, шаруа ќожалыєын ашуды жоспарладыќ. Білек сыбана кіріскенніѕ арќасында, ќазіргі таѕда аталмыш шаруашылыќта 50-ге тарта ірі ќара мал, 300 жылќы (оныѕ 120-сы сауынды бие) бар. Ќожалыќ негізінде ќымыз ґндіретін ферма ашылєанына біраз уаќыт болды. Мўнда жылына 580 тонна, ал тјулігіне 600 литр ќымыз

Суреттерді тїсірген - Т.Нўрєазы.

«Бизнестіѕ жол картасы - 2020» баєдарламасы кјсіпкерлерді ќолдаудыѕ бірден-бір ќўралы болып отыр. Мемлекеттен берілетін жеѕілдіктіѕ арќасында кґптеген жетістіктерді баєындырєан шаруалар аз емес. Солардыѕ бірі - облыс орталыєындаєы «Саєып» шаруа ќожалыєы.

ґндіріліп, облысымыздыѕ јлеуметтік дїкендеріне, Астана ќаласыныѕ сауда орталыќтарына жґнелтіледі. Сондай-аќ, еуропалыќ стандартќа сай нарыќќа саудаланылатын

ґнімдер 0,5 жјне 1 литрлік шыны ќўтыларда шыєарылады. Сапалы ќымыздыѕ жарамдылыќ мерзімі 72 саєатты ќўрайды. «Болашаќќа баєдарлаєан негізгі жоспардыѕ бірі - ќазаќтыѕ ќасиетті сусынын Франция, Германия, Тїркия сияќты алпауыт мемлекеттерге шыєару», - дейді кјсіпкер Тґлеу Кґкешќызы. Отаєасы Баќытжан Баяхметовтыѕ айтуынша, шаруашылыќтыѕ «Саєып» аталуыныѕ ґзі - бір оќиєа. Осыдан 20 жыл бўрын јкесі Саєып болашаќта жеке шаруа ќожалыєын ашып, ќымыз сауатынын келініне аян беріп айтќан екен. Ќазаќ - жетімін жылатпаєан халыќ, осы тўрєыдан ќайырымдылыќ шарасын ґткізу, мешіттерге зекет беру, «Балалар їйіне» кґмектесу бўлжымас дјстїрге айналєан. Былтырєы жылы Астана ќаласында ґткен «Ќараґткел–2012» республикалыќ жјрмеѕкесініѕ «Їздік ќымыз» байќауында Павлодар облысынан ќатысќан «Саєып» ШЌ 1-ші орынды жеѕіп алды. Аймаєымыздыѕ бетке ўстар, маќтан тўтар шаруашылыєы – ґзгелерге їлгі . Бїгінде ол 30 адамды тўраќты жўмыспен ќамтып отыр. Павлодар ќаласы.

Елімізде «Ќымыз туралы» арнайы заѕ шыєуы мїмкін. Парламент депутаттары бўл ўсынысты Їкіметке ќайтсек те ґткіземіз деп табандылыќ танытуда.


16 аќпан, сенбі, 2013 жыл

ТЎЛЄА

www.saryarka-samaly.kz

5

«Алаш туы астында» лаш туы астында» ХХ єасыр басында ќазаќ халќыныѕ рухани кґсемі болєан Ахмет Байтўрсыновтыѕ «Ел-бїгіншіл, менікі-ертеѕгі їшін» деген сґзін тек ґзініѕ атынан єана айтылєан сґз емес, ґз ўлтын азаттыќќа жеткізуді маќсат тўтќан, ќалыѕ ќазаєын ґнерлі јрі мјдениетті елдердіѕ кґшіне ілестіру ісіне ќызмет етуді парыз санаєан барша зиялы ќауымныѕ атынан айтылєан ілім деп ўєынєанымыз жґн. Ќазаќ халќыныѕ Ресей отаршылдыєына ќарсы їздіксіз жїргізілген ўлт-азаттыќ кїресіндегі еѕ маѕызды кезеѕдерініѕ бірі ХХ є. басында баста�� алєан Алаш ќозєалысы болып табылады. Алаш ќозєалысы ќазаќ халќыныѕ ўлт-азаттыќ кїресін жаѕа сапалыќ деѕгейге – бейбіт-дипломатиялыќ, саяси ўстанымдар арнасына тїсірді. Сонымен ќатар, бўл тарихи белес ґздерініѕ ќоєамдыќ-саяси ќызметтерінде ќайраткерлік, ўйымдастырушылыќ жјне шыєармашылыќ ќасиеттерімен дараланєан біртуар дарабоз тўлєаларды, атап айтсаќ, Ј.Бґкейханов, А.Байтўрсынов, М.Дулатов т.б. танытты, тарих сахнасына шыєарды.

ХХ

єасырдыѕ 30-жылдарында Ќазаќстанныѕ ќоєамдыќсаяси ґмірінде ќасіреті зор тоталитарлы тјртіпті орнатумен ерекшеленген ќатал кезеѕ орын алды. Ќуєын-сїргін саясатыныѕ бірінші кезеѕі 1927-1929 ж.ж. белеѕ алып, кґрнекті ќоєам ќайраткерлерініѕ кґздерін жойып немесе елімізден ќоныс аударуєа белсенділер белдерін буып, ќызу кіріскен еді. Мјскеудегі орталыќ билік Ќазаќстан халќыныѕ жаєдайымен, ўлттыќ ерекшелігімен санасќан емес. Зиялыларды атып, жаншу саясатын ќоєамдыќ ќамќоршылыќтыѕ жоєары кґрінісі, мемлекетте толып кеткен концлагерлерді јлеуметтік тїзету шарасы деп тїсіндірді. 30-шы жылдары тоталитарлы саясат барлыќ ќоєамдыќ-саяси ґмір салаларында ныќ бекіді. Осы кезеѕдегі ќуєын-сїргін саясатыныѕ зардап шегуші азаматтарыныѕ бірі, жерлесіміз, бїгінгі таѕда есімі ўмыт болєан Єабдулатип Сўлтанєазыўлы еді. Бўл кісі Ертіс-Павлодар ґѕірініѕ кґрнекті зиялыларыныѕ бірі болды, діни-аєарту, білім жјне ќоєамдыќ ќызметімен белсенді айналысты. Осы заманныѕ алдыѕєы ќатарлы азаматтары іспетті, оєан «кеѕестік саясатќа ќарсы» деп жалєан кінј таєылып, ќуєын-сїргінге ўшырайды. 2000 жылдыѕ 4 тамызы Павлодар облысыныѕ Мемлекеттік мўраєаты берген аныќтамаєа сјйкес, Ішкі істер халыќ комиссариаты басќармасыныѕ мўраєаттарыныѕ мјліметтері бойынша ўлттыќ-буржуазия саяси партия мїшелерініѕ ќатарында 20-шы жылдардыѕ аяєында 30-шы жылдардыѕ басында Ўбділјтер (Єабдулатип) Сўлтанєазыўлы тіркелген, 1882 жылєы, молла, «Алаш» партиясыныѕ мїшесі. Ґкінішке ќарай, Є.Сўлтанєазинніѕ ґмірініѕ ерте кезеѕдері бойынша мјліметтеріміз жоќ. Алайда, ќолда бар деректердіѕ арќасында оныѕ ќоєамдыќ жјне ўстаздыќ ќызметі жайлы хабардар болып отырмыз. Тўтќындалєаннан кейін

Є.Сўлтанєазинєа ґте кїрделі, ату жазасына лайыќ, яєни, діни ќызметпен айналысты, 1916-1917 ж.ж. толќуларєа ќатысты, «Алаш» партиясына мїшел болды, кулак-бай тобына жатады, кеѕестік ґкіметке ќарсы насихат жїргізді деген жалєан кінјлар таєылды. Мўраєаттыќ ќўжаттарєа сай, Є.Сўлтанєазин їш жылдыќ мўсылман оќуын аяќтаєан. Ішкі істер халыќ комиссариаты мекемелерініѕ аныќтауы бойынша, «білімділік цензы – діни тўрєыдан орташа». Кеѕестік ґкімет орнаєанєа дейін мектепмедреседе мўєалім-молла болєан, кейін Маралды болысыныѕ Басќўдыќ бірінші мектебінде ўстаздыќ еткен. 1923 жылдыѕ 1 ќыркїйегінде Басќўдыќ бірінші мектебі тґртжылдыќ болды, 50 оќушы білім алды. Мектептіѕ єимараты жалдамалы, ал ќызмет кґрсетуі жартылай халыќ, жартылай меценаттар тарапынан ќаржыландырылып тўрды. Кеѕестік билік кезеѕініѕ алєашќы жылдарында ўйымдастырылєан осындай мектептерде жалпы пјндермен ќатар, мўсылман дінініѕ негізімен де таныстырєан. Мўраєаттыќ мјліметтерге сїйенсек, Є.Сўлтанєазин молла бола тўрып, жалпы пјндер бойынша тјлім берген, яєни, ол ХХ є. басында ўлттыќ зиялы ќауым кеѕінен ќолдаєан «джадидтік» - жаѕа јдіспен оќыту баєытын ќолдайтын азаматтар ќатарында болєан деген тўжырым орынды деп ойлаймыз. Джадидтік баєыт (араб тілінен аударєанда - жаѕа) XIX є. аяєы XX є. басында Поволжье, Ќырым жјне Орта Азия мўсылмандарыныѕ мјдени-реформаторлыќ жјне ќоєамдыќ-саяси ќозєалыстар ќатарына жатты. Джадидтар мўсылман мектептерінде жалпы білімді енгізу, ўлттыќ мјдениетті дамыту, јйелдер теѕдігін ќолдау, діни ўйымдардыѕ ќызметін ќайтадан ќарап, ґзгерту, мектептерде сабаќтарды ўлттыќ тілде жїргізуді жґн кґрді. Джадидтік ілімді ќолдайтын азаматтар «Иттифакаль-муслимин» атты партиясында

белсенділік танытты, 1917 жылєы Аќпан тґѕкерісінен кейін Орта Азияда «Шура-и-ислам», Ќырымда «Милли-Фирка» партияларын ќўрєан. Ал жартысы кеѕестік билікті ќолдап, кейбірі аќшыл баєыттаєы ќозєалыстармен байланыста болып, шекара асып кетті. 1918 жылдыѕ 23 ќаѕтарында большевиктер тарапынан «шіркеулерді мемлекеттен, мектептерді шіркеулерден айыру» туралы декрет

ОАК-ныѕ ќаулысы бойынша 1929 жылдыѕ 1 шілдесінен бастап бїкіл мешіт пен мектептерде мўсылмандыќ діни білімді беру, оќыту тоќтатылды, тыѕдаушылар топтары таратылып, медреселер жабылды. Осы сјттен бастап дін ґкілдеріне ќатысты шынайы кїрес басталды. Осы санатќа жататын азаматтарєа байланысты мемлекеттіѕ салыќ саясаты ґзгертілді, яєни, басќа јлеуметтік топтарєа ќараєанда салыќ мґлшері кґтерілді. Олар шаруашылыќ маќсаттарында ќолданатын жерлерінен, дауыс беру ќўќыєынан, јр тїрлі жјрдемдерден, јлеуметтік жеѕілдіктерден айырылды жјне мемлекеттік ќызметке алынбады. Є.Сўлтанєазин 1931 жылы сотталды, бўл жерде кулак-бай тобына жатады деген шешім негізгі себеп ретінде ќолданылды. Біраќ, мўраєат мјліметтері бойынша 1928 ж. Є.Сўлтанєазинніѕ шаруашылыєында 7 бас мал тіркелген, ал 1929 ж. одан да аз – 3 бас, сондыќтан да ауќатты топтар ќатарына жатады деп айта алмаймыз. Бўл тек соттау їшін ќарастырылєан амал деп білеміз. Ќўжаттарда былай деп жазылєан: «їйін тінту барысында кеѕестік билікке ќарсы јртїрлі ќўжаттар табылєан. Ґзі ўстаздыќ етеді. Кулак тобымен жасырын отырыстар ўйымдастырды, мемлекеттік ќарыздарды тґлемеуге їгіттеді. Бекіттік: мјселеніѕ мјн-жайын толыєымен шешпегенге дейін ашыќ ќалдыруды жґн кґрдік». Сонымен, жергілікті партия басшылыєын, «Алаш» партиясыныѕ белсенді мїшесі болєаны, яєни, ўлттыќпатриоттар кґзќарастарын ќолдаєаны ќатты аландатты. Осындай адамдар Кеѕес ґкіметі їшін јр тїрлі «кулакбай элементтерінен» бетер ќауіп тґндіретін кїш болды. Є.Сўлтанєазин Алаш ќозєалысыныѕ белсенділерімен, яєни, Јлихан Бґкейханов, Ахмет Байтўрсынов т.б. кґрнекті тўлєалармен тыєыз байланыста болуы јбден мїмкін. 1931 жылы Є.Сўлтанєазинєа

Єабдулатип Сўлтанєазин Алаш ќозєалысыныѕ белсенділерімен, яєни, Јлихан Бґкейханов, Ахмет Байтўрсынов, таєы басќа да кґрнекті тўлєалармен тыєыз байланыста болуы јбден мїмкін ќабылданды. Діни бірлестіктердіѕ ґз бетімен даму ќўќыєы жјне дінді ўстанєан азаматтарєа ќарсы ќысым ќолданылмайды деп декретте бекітілсе де, іс жїзінде, белсенді дінге ќарсы їгіт жўмыстары мен наќты ќадамдар орын алды. 1919 жылы мектептерде діни білім беруге тыйым салынып, кґптеген атеистік баєыттаєы јртїрлі ќоєамдар ќўрыла бастады. Алєашќыда, 1920-1928 жж. аралыєында мўсылмандыќќа ќысым јкімшілік емес, идеологиялыќ тўрєыдан жїргізіле бастады. Біраќ, осы кезде ОГПУ мен НКВД мекемелері діни бірлестіктер жјне олардыѕ ќоєамєа јсері, жеке діндарлар, мешіт басшылары мен медреселер туралы аќпарат жинаќтауды ќолєа алды. 1927 жылы ќўпия таѕбасы ќойылєан ВКП(б)-ныѕ КазКрайКом бюросында мўсылман діни ќозєалыстарымен кїресу шаралары туралы ќаулы шыќты. 1929 жылдыѕ 11 сјуірінде шыќќан ЌазАССР

таєылєан жалалардыѕ ќатарында «1917 жылы Ертіс аумаєында Јбділќай (Абылхай) Рамазанўлыныѕ ќазаќтардыѕ ханы ретінде сайлануына септігін тигізді» деген кінј таєылып тўр. Бўл мјліметтер ґте ќўнды жјне ќызыќты, себебі 1916-1917 жылдардаєы ќазаќтардыѕ ўлтазаттыќ кґтерілісініѕ оќиєаларын толыќтыруєа мїмкіндік береді. Осы кґтеріліс ќазаќтардыѕ патша ґкіметініѕ отарлыќ саясатына ќарсы соѕєы толќуларєа жатады. Кґтеріліске себеп болєан 1916 жылєы 25 маусымдаєы патша їкіметініѕ «Тїркістан мен Дала ґлкесінен 19-43 жас аралыєындаєы 500 мыѕ адамды ќара жўмысќа алу туралы» жарлыєы халыќтыѕ шыдамын тауысып, оларды отарлау езгісі мен ортаєасырлыќ ќанауєа ќарсы кґтерілуіне тїрткі болды. Жалпы 390 мыѕнан астам адам шаќыртылєан екен. Осы жарлыќ ќазаќ даласын ќиын жаєдайєа јкеліп соќтырды. Жўмысќа еѕ жарамды ер азаматтарды шаќыру ќазаќ халќыныѕ шаруашылыєына їлкен нўќсан келтірді. Ќазаќ зиялылары бўл шешімге сыни кґзќарасын білдіре отырып, 1915 жылы ќазаќтардыѕ соєысќа ќатысуына байланысты «Ќазаќ» газеті арќылы билікке ќазаќтардыѕ барлыєы емес, атты јскер ќўрамдарын ќўрайтын азамат-тарды шаќыру керектігін айтќан. Біраќ, патша ґкіметі «сенімсіз» ќазаќтарды ќаруландыруєа ниеті болєан емес. Сґйтіп, жарлыќ туралы хабар барша ќазаќ даласын дїр сілкіндірді. Жан-жаќта толќулар пайда болып, уаќыт ґте келе олар бірќатар ґѕірлерде жаќсы ўйымдастырылєан кґтеріліске айналды. Осы тўрєыда, келесі жайт ќызыєушылыќты тудырады, кґтерілген аудандарда ќазаќтар бірінші шаралар ретінде дјстїрлі, отарлауєа дейінгі мемлекеттік билік институттарын ќўрєан. Еѕ бастысы хандыќ билік жаѕєыртылєан. Хан сайлауында тек аќсїйектер (тґрелер) єана емес, басќалары да мїмкіндікке ие бола алєан. Ќазаќтар їшін бастысы, бўл атазаѕєа жататын, ежелден саќталып келе жатќан дјстїр екендігін кґреміз. Сонымен, 1916-1917 жж. Є.Сўлтанєазин Ертіс ґѕірінде отарлаушы билік ґкілдеріне ќарсылыќ білдіруді ўйымдастыру барысында белсенділік танытты деп білеміз. Јрине, осы жайт, яєни, Јбділќай (Абылхай) Рамазанўлын ќазаќтардыѕ ханы ретінде таєайындау жала таќќандар їшін ќосымша дјлел ретінде ўтымды пайдаланды. Алаш партиясыныѕ мїшесі Јбділќай (Абылхай) Рамазанўлын, 1931 жылы тўтќындап жазалаєан болатын. Єабдулатип Сўлтанєазыўлы тўтќындалєа��нан кейін жер аударылды, ґкінішке ќарай, ќазіргі уаќытќа дейін жерленген орны белгісіз болып отыр. Жанўясыныѕ да таєдыры ќайєылы болды. Жўбайы Ќапиза (1972 ж. дїниеден озды) Алтайєа жер аударылды, ґмірлік жолдасынан басќа тоєыз ўлы мен ќызынан айырылды. Жалєыз ўлы Јди (Ахмед-Јди) тірі ќалып, Ўлы Отан соєысына ќатысќан.

Јсет ЖЈНІСОВ, тарих єылымдарыныѕ кандидаты; Болатбек МЎЗАФАР, ПМПИ-діѕ, археологияэтнологиялыќ зерттеулер єылыми тјжірибелік орталыєыныѕ ќызметкері.

Вьетнам жерінде ўлтымыздыѕ тарихы мен бїгінгі жетістіктерін насихаттайтын Абай атындаєы мјдени жјне єылыми орталыќ ґз жўмысын бастады.


6

16 аќпан, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

«Кґѕілашардыѕ» даяшысы - мјзірі јзілге толы Алпысбай. тел: 8 (7182) 61-80-17

Бі р жарты ќой дейсіѕ сен маєан... Бір жарты ќой дейсіѕ сен маєан, Ќоя алмаймын, Ќўрысын! Соныменен тасымасын ырысым. Бауырыѕды заћармен езіп ќайтейін, «Еркек емессіѕ» деген сын їшін. Осы араќтыѕ кесірінен, Ќайран ќазаќ, жоєалтќан ќанша ўлысын, Тарылтќан ќанша тынысын. «Шайтан судан» шабыт іздегендер, Кґше кезіп, тиын сўрап жаланды, Иттер мен биттерге таланды, Бґтелкеніѕ тїбіндегі жыр їшін. Біраќ таппады, Тілдері ќўсыќќа кїйіп, Кґѕілдердіѕ сындырды да шынысын.

штеѕе ойламаѕыз. Ойласаѕыз, ґзiѕiзге ќиын болады. Ќўдайым-ау, саясатта неѕiз бар, отпен ойнамаѕыз. Аяєыѕыз аспанєа, мўрныѕыз жерге ќарап ќалады! Аузыѕыз ќўлыптаулы есiк болады, жїрегiѕiз шўрќтесiк болады. Бiр кїнi «Жўмыс iстегiм келедi, жўрт ќатарлы жал-жая тiстегiм келедi!» деп, ўнжырєам тїсiп, кґшеде кґлеѕкемдi тегiн сїйретiп келе жатќанмын. Бiр кезде екi полиция инспекторы екi жаєымнан келдi де, аяєымды жерге тигiзбестен кґтерiп

ќараєанда, ол байєўс ыржалаќтап кїле бердi. - Сiз неге ќуанып тўрсыз?-деп сўрады профессор. - Бiлмеймiн. - Онда неге ќол шапалаќтадыѕыз? - Кешiрiѕiз, јйелiмнiѕ не ойлап жїргенiн, кiммен ойнап-кїлгенiн бiлгiм келiп едi. - Бiздi тўрмыстыќ мјселелер ќызыќтырмайды! - дедi профессор адымдай жїрiп, кенет тоќтай ќалып, сосын басын јнтек бўрып, - Кезекке тўрып, аппаратќа жаќындаѕыздар. Бiрiншi болып Жарыєан Жарыќбаевтыѕ миы тексерiлдi. Ми тексергенде, миыѕызды табаќќа салып јкелмейсiз, еѕкейiп, кеудеѕiзден келетiн аппараттыѕ ќобдишасына басыѕызды тыєасыз. Профессор желкеѕiзге пiсте май жаєып, ќўйрыєыѕызды сипалайды. Ќўйрыќтыѕ миєа ќандай ќатысы барын ќайдам, сол кезде, аппараттыѕ ќызылды-жасылды лампалары жарќ-жўрќ етедi де, бiр жерiнен аќ параќ шыєа келедi.

р а б з ы ң я и з н е ц и л а ғ у а л Ой

Ойлауға лицензияңыз бар ма?

Бір жўтым араќ кесірінен, Їйірсек їйіріѕнен адастыѕ. Ґз їйіѕніѕ ќорасынан тауыќ ўрлап, Бас жазам деп «бал аштыѕ». Ќонаќ ќылєан їйдіѕ ќатынын зорлап, Тал-шыбыќтай майысќан алтынын ќорлап, Нјжіс билеген нјпсіѕменен санастыѕ. Ірілерді тїрменіѕ бїргесі талап, Тірілерді кјріз-ќўдыќтыѕ іргесі ќажап, Ќоќыстан тапќан тауыќтыѕ... Сираєына таластыѕ. Аналардыѕ жанарында жас суалтќан, Атам заманнан «ащы су», Асќазанына жаќќан емес Алаштыѕ. Јкелерді тептірген араќ, Аналарды шґктірген араќ. Ен даланыѕ елігіндей, Јйелдіѕ јрін кептірген араќ. Туєан ќызыѕды шашынан жўлып, Туєан ўлыѕды басынан ўрып, Боќтыќќа тілді бґктірген араќ. Кґрші-ќолаѕєа ќарыздар ќылып, Алланыѕ алдында арыздар ќылып, Туєаныѕа сґктірген араќ. «Жїз грамм» їшін елді аздырып, Діні бґлекке кґр ќаздырып, Сайќалдыѕ кїйін шектірген араќ. Есек тїгіл ит ішпейді ол ќўрєырды, Иісінен жеркеніп. Ауызыѕ ат ќораєа айналса да, Сенікі шексіз еркелік. Кїрсінсеѕ, кеудеѕ сырылдап, Ќан ќўсып, лјйліп, ќырылдап, Жатарсыѕ, Сырќырап сїйектеріѕ боркемік. Бґтелкеге байланєан єўмырлар-ай, Стаќаннан тґмен тўєырлар-ай, Сїрген ґмірдіѕ белгісі ќалмас, Кеткен ќаєаздай ґртеніп.

Тїркебай БАЙШАЌ, Павлодар ќаласы.

Семен АЛЬТОВ

Баласы јкес ка би не тiн е сґ iнiѕ йл ей кiрдi: – Јке, мен Сiзг е тек бiр-аќ мину тќ шыєайын деп, а кiрiпамандыєыѕызды бiле кетейiн деп... – Кешiктiѕ, Жаѕа єана ше балам. ше минутќа кiрiп- ѕ «бiр шыќќан». Ќалтамды тїбi не дейiн ќаєып, бїкiл аќша мды алып кеттi.

ала жґнелiп, машиналарына ыѕќ еткiзе салды. Мјшиненiѕ алдында майы ерiп отырєан майлы жiгiт маєан бўрылып: - Не ойлап келе жатырсыѕ?-деп сўрады. - Ќалай жер басып келе жатќанымды ойладым. - Е, не боп ќалды? - Бала-шаєамды асырай алмаєаныма ќапамын. -Таєы не ойладыѕ? - Ештеѕе. - Неге ойламайсыѕ? - Ненi? - Бјсе, ненi? Ойлап келе жатырсыѕ єой, ј? - Ойлауєа болмай ма? - Ойлауєа лицензияѕ бар ма? - Менiѕ не ойлайтынымда ќандай шаруаларыѕ бар? Жiберiѕдер менi! Олар менi маѕдайшасында: «Бґгде ойлылар» деп жазылєан єимараттыѕ алдына тїсiрiп, дедектетiп жетелеп, бiр залєа кiргiзiп жiбердi. Ќўдайым-ау, мўнда кiмдер жоќ дейсiздер, єалымдар да, оппозиция серкелерi де, саясаттанушылар да, журналистер де, тiптi, ќабаєы ќатып ќалєан, бiр бўрышта жатып ќалєан ќайыршылар да осында екен. Аќ халат киген профессор бiз кґрмеген аппаратты сипап ќойып, сґз бастады: - Ќўрметтi бґгде ойлылар! Билiкке ќарсы бґтен ойлылар! Жапонияда жасалєан, Ќытайда ќўрастырылєан «МТ», яєни ми тексеру аппаратын сынаќтан ґткiзгелi отырмыз. Бўл аппарат сiздердiѕ не ойлап жїргендерiѕiздi, тiптi, осыдан отыз жыл бўрын не ойлаєаныѕызды, алдаєы уаќытта не ойлайтыныѕызєа дейiн дјл диагноз ќойып, ми ќатпарларында жасырынып ќалєан ойларыѕызды ќаєазєа тїсiредi Соншама жўрттыѕ iшiнен бiр єана адам ўзаќ ќол шапалаќтады. Бјрi оєан жапырыла

Сол аќ параќтаєы жазулар не тїбiѕiзге жетедi, не ќўтќарады. Жарыєан Жарыќбаевтыѕ аныќтамасын оќыєаннан кейiн, ќарулы жiгiттер оныѕ ќолына кiсен салып, јлдеќайда алып кеттi... Сонан кейiн профессор бiр ќайыршыныѕ басын аппаратќа тыєып, тексерiп кґрдi. Аныќтама ќаєазды профессор оќыды да, жымиды. Онда: «Тойып алып, кґзiмдi жўмып, рахаттана кекiргiм келедi!» – деп жазылыпты. Дипломды ќайыршы кїн сайын тек тамаќты ойлайды екен. Басќа ештеѕе ойламайды. Саясатта жўмысы жоќ. Саясатты ойлайын десе, ќарны аш. Таєы бiр кiсiнiѕ ойлаєаны: «Ќазаќстан кґтерем ќой сияќты болып ќалмаса екен» Ендi ол еш жерге жўмысќа алынбайтын болды. Отырса - опаќ, жатса - жалпаќ, тўрса талтаќ, жїрсе - ќалтаќ болатыны ескертiлдi. Бiр јйел басын аппаратќа тыќќысы келмедi. «Жамбасымды сипалатпаймын, ўят болады!» – дейдi. Профессор кґндiрдi аќыры. Ќўдайым-ау, јлгi јйел ненi ойламаєан десеѕiзшi! Бiр пјшкi аќ параќ жетпей ќалды. Јлi шыєып жатыр, јлi шыєып жатыр. «Елiмiзде жайќалєан егiн болса, нанымыз ќымбат емес, тегiн болса. Суымыз тап-таза боп аєып тўрса, кїйеуiм бетiме крем жаєып тўрса. Женский колготкилер жыртыла бермейтiн болса, елiме јртїрлi дiни секталар келмейтiн болса! Мўєалiмдер аќша сўрамайтын болса, кїйеуiм iшiп келiп, есiк алдына ќўламайтын болса. Јйелдер ґсек айтатын ўйым болса, їйiмде кґз тартатын бўйым болса. Ќабаєы їкiметтiѕ ашыќ болса, «жаєдайымыз жаќсы» деп, халќы оныѕ єашыќ болса». Мiне, келiншектiѕ осындай ойларыныѕ шегiне жете алмаєан профессор жынданып кете жаздады. Бiр кезде јйелдiѕ басынан су, аппараттан бу шыќты. Артынша-аќ, аппарат бўзылып ќалды. Ќуанєаным-ай! «Бґгде ойлылар» єимаратынан шыєа салысымен їйге зыттым. Ґйткенi, осыдан он жыл бўрын бiрдеѕе ойлаєанмын. Соны бiлiп ќоймаєаны ќандай жаќсы болды. Не ойладым дейсiз бе? Айтпаймын. Мўхтар ШЕРIМ.

Хабарландырудан: «Бiздiѕ шойын зауыты шыєарєан ойыншыќты сатып алыѕыздар. Бiздiѕ ойыншыќтардыѕ артыќшылыєы мынада: сiз балаѕызды бiздiѕ ойыншыќпен ќай жерде ќалдырсаѕыз, сол жерден табасыз. Ґйткенi, бiздiѕ ойыншыќты бала тїгiлi, ересектердiѕ ґздерi јреѕ кґтередi».

Курортќа кеткен јйелi мен тґрт жасар баласын кїтiп алєан кїйеуiне јйелi: – Ой, талай ќызыќтан ќаєылдыѕама јйгiлi адамдармен танысЌанш ау. ры бiлiс болдым. Кеѕес Одаєыныѕ баты i. Соколовтыѕ ґзiмен таныстым, – дейд – Соны да «батыр» деп отырсыѕ р ба? – деп сґзге араласты тґрт жаса аќ! сјби, – Ќорќаќ ќой ол! Наєыз ќорќ Јйтпесе, «жалєыз жатудан ќорќам..» едi деп, сенiѕ ќасыѕа жатып алмас єой... Ќорќаќ...

– «Серi мiнездi еркектер, яєни наєыз джентельмендер жоєалып кеттi» деген пiкiрмен келiспеймiн. – Неге? – Мен, мјселен, бїгiн мынадай жайтты ґз кґзiммен кґрдiм. Бiр еркек ауыр ќолшатырды јйелiнiѕ тґбесiне їлкен тґзiмдiлiкпен екi саєат бойы ўстап тўрды. – Ал јйелi не iстедi? – Машинаныѕ жарылып ќалєан балонын ауыстырды.

Кім болды екен, ј?!

– Келдіѕ бе оѕбаєан! Тїні бойы ќайда ќаѕєырдыѕ-ей!? Бўл болса таѕ атќанша ќаѕєырады, мен аќымаќ кґз ілмей кїтемін кеп! Кір-ќоќыс ќолыѕды тарт јрмен!.. Ќабырєалас кґршілер: «Баяєы Нина кїйеуімен керілдесіп жатыр», деп кїѕкілдеген болды. – Баспаєан жері жоќ, лас табанымен тґрден біраќ шыќќанын ќара! Тазалаєаным кеше єана, бўл келеді де јлем тапыраќ етеді. Отыр, оѕбаєан! Кґршілер: «Кїйеуі емес-ау, иті болуы керек келіп кірген», деп жатыр.

– Їй кґрмей ќыдырєаныѕа ќараєанда, біреуді тапќансыѕ-ау шамасы. Кґзіме тіке ќара, оѕбаєан! «Ит емес, кїйеуі болуы керек», деп сыбырласты кґршілер. – Кґзіѕді жыпылыќтатпа, албасты! Ќыдырєанда батырсыѕ, ал їйге келіп тґменшіктеп мїлјйімси ќалуын! Асхана жаќ мўрныѕды жарып бара ма, же атау-кереѕді! Кґршілер: «Ойпыр-ай-ј, ќайсысы болды екен-ј?!» деп біраз бас ќатырып барып, јйелдер жаєы: «Иті не, кїйеуі не, бјрібір емес пе», деп ќолды бір сілтеп тыѕ тыѕдауларын доєарды.

Јйелдiѕ арм ан «Е-е, дїние-ай ы: , азыќ-тїлiк дї кїнде сґмке кенiнен мдi се кi л д i, «ј толтырып шыєатыным й е л д е р ге алтын бўйым а р н а л єа н дар дїкенiне н де сґмкемдi толтырып бi р шыєар ма едiм?!».

Аударєан - Баќтыбай ЖЎМАДІЛДИН.

Аќтґбе соты ер балаєа «аяєы ауыр» деген диагноз ќойєан дјрігерлерге моральдік шыєын їшін 50 мыѕ теѕге тґлеу жазасын белгіледі, деп хабарлайды «7 арна».


www.saryarka-samaly.kz

ПАЙЫМ

Јсемгїл ЌАБДУАХИТ

Таѕдау Алматы облысыныѕ Їштґбе ќаласындаєы бір ана їйіне жедел жјрдем ќызметін шаќыртып, баласыныѕ тынысы тарылєанын айтты. Дјрігерлер науќасты тексергеннен кейін «бала ґлімі» деген ќорытындыєа келді. Алайда, сјбидіѕ наќты ќандай жаєдайда ќайтыс болєанын, дјлірек айтсаќ, оєан кімніѕ «кґмектескенін» ешкім білген жоќ. Бала ґлімін зерттеген ќўќыќ саќшылары бўл істе бір «гјптіѕ» барын бірден аѕєарды. Прокурорлыќ тергеу барысында јлгі ана болєан істіѕ жайын баяндады. Оќиєа былай болєан еді: Јйел кґѕілдесімен ортаќтасып ащы суды сіміріп отырєан. Кґѕілді кеш ќызєан шаќта бґтелкелестердіѕ кґѕілкїйін бесіктегі нјрестеніѕ жылауы бўзды. Бґбек бір-екі мјрте уатќанєа кґнбеді. Јйел ґз ќолымен баласыныѕ аузы-мўрнын жауып, сјбидіѕ їні басылєанша тўншыќтырып тўрды. Нјрестеніѕ о дїниеге аттанып кете барєанын сезбеді. Жылауы басылєан сјбиін бесікте ќалдырєан анасымаќ кґѕілді кешін жалєастыру їшін сїйіктісіне оралады. Кейін ґз ќолымен жасаєан сўмдыќ істіѕ мјн-жайына кґз жеткізген јйел жауаптан ќашу їшін «Тынысы тарылєан сјбиім» «хикаясын» ќўрастырады... Таєы бір оќиєа. Ґзен бойындаєы шаєын ќалашыќта бір ер адам тўрады. Оныѕ бўл ґмірдегі бар ќуанышы 8 жасар ўлы. Бауыр еті перзентінен кїні-тїні айрылмайтын јке тіршіліктіѕ мјні, маєынасы осы баласында деп біледі. Оныѕ мамандыєы – теміржолшы, наќты айтќанда, жўмысы - ґзен їстіндегі жазылмалы кґпір їшін жауап беру. Ґзенніѕ бір жаєасынан екіншісіне ќатынайтын пойыздар осы кґпір арќылы ґтеді. Ал ґзендегі кемелердіѕ ойдаєыдай жїзіп ґтуін ќамтамасыз ету їшін жазылмалы кґпірді уаќытылы жиып отыру - аса маѕызды іс. Осындай жўмыс кїндерініѕ бірінде јке жанында жїрген балаќай соѕєы пойызды кґзімен шыєарып салєаннан кейін, ойынєа кірісіп кетті. Кенеттен ол кґпірге ќарай жїйткіп келе жатќан пойызды байќады. Дереу кґпірді жазу ќажеттігін аѕєарєан ол јкесін іздей жґнеледі. Јлгі пойыздыѕ жаќындай тїскенін кґрген ол: «Јке, пойыз! Јке, кґпірді жаз! Јке!» деп айќайлады. Алайда, јкесі бўєан бірден кґѕіл аудармады. Бала жаєдайдыѕ ушыєып бара жатќанын тїсініп, кґпірді тїсірудіѕ ќосалќы тетігін басуєа ўмтылады. Біраќ, бўєанасы ќатпаєан балдырєанныѕ бўєан јлі келмеді. Тетікпен алысќан ол абайсызда кґпір ќўрылысындаєы шўѕќырєа ќўлап кетті. Дјл осы сјт пен пойызды јкесі кґреді. Санаулы секундтардыѕ ішінде баланыѕ ґмірі ќыл ўшында ќалды. Егер кґпірді тїсірсе, баласын ґз ќолымен ґлтіреді. Тїсірмесе, пойыздаєы ондаєан жандар ќазаєа ўшырайды. Їлкен екі таѕдаудыѕ алдында тўрєан јке не істерін білмей дал болады. Алайда, уаќыт аз, јрекетке кґшу ќажет. Кґз жасы парлаєан байєўс јке таѕдауын жасады. Тїймені басты, кґпір тїсті. Арада ќас-ќаєым сјт ґтпестен, кґз алдынан пойыз да зымырап ґте шыќты... Бўл – чех халќыныѕ атаќты режиссері јрі сценарисі Бобби Гарабедианныѕ «Кґпір» атты фильміне негіз болєан сюжет. Ќарап отырсаќ, осы екі мысалєа адам бойына табиєатпен дарыєан ата-аналыќ тїйсік арќау болды. Тек бўл сезімге адам атаулыныѕ барлыєы бірдей лайыќ емес. Олай болмаса, іштен шыќќан баласын ґз ќолымен тўншыќтырєан аналар, сјбиін «деддомныѕ» есігіне тастаєан «кґкектер», бауыр еті баласынан безген безбїйрек јкелер болмас еді бўл ќоєамда. Біреулер Жаратќаннан перзент тілеп, бар єўмырын дўєа етумен ґткізсе, басќалар ќўндаќтаєы нјрестесін саудаєа салады немесе одан да сораќысы – ќоќыс жјшігіне тастайды... Адам ќалауы - јр ќилы. Біреу їшін бесіктегі сјбиден кґѕілді ґмір артыќ, басќаєа - 1 баланыѕ орнына 100 адамныѕ таєдыры ќымбат. Јркім ґмірлік ќўндылыєына, сезіміне ќарай таѕдауын жасайды. Ґз баласын жалмаєан жалмауыздыѕ я перзентін ќўрбан еткен бейбаќтыѕ таєдырын таѕдай ма, ґзі біледі. Бўєан ќоєам да, материалдыќ јлеует те, мінез-ќўлыќ та тїрткі бола алмайды. Себебі, таѕдау жалєыз нјрсе - ата-аналыќ тїйсікке байланысты. Бўл сезім адам баласы мен жануар атаулыныѕ барлыєына тјн. Тек екі аяќты пенденіѕ кейбірі жаратылысынан ауытќып жатады... їштґбелік Ана секілді «тойєаннан» немесе теміржолшы Јке сияќты - «ќайєыдан»... Пікіріѕіз болса, газет редакциясына немесе www.saryarka-samaly.kz сайтындаєы «Ќойын дјптеріме» жолдаѕыз.

ЌАМШЫ СҐЗ Ахмет БАЙТЎРСЫНЎЛЫ Бірлік ќып іс етуге шорќаќ жўртым, Табылса оѕай олжа ортаќ жўртым. Сияќты ќара ќарєа шуылдаєан, Їрейсіз ќоян-жїрек ќорќаќ жўртым.

МЈДЕНИЕТ

«Дала жыры» Облыс орталыєындаєы №9 кјсіптік лицейде аќын Павел Васильевтіѕ шыєармашылыєына арналєан «Туєан Ертіс ґѕірім» атты јдеби кеш ґтті. П.Васильев атындаєы мўражай-їйі жјне аталмыш оќу орны бірлесіп ґткізген шараєа студенттер мен оќытушылар ќауымы шаќырылды. Кеш барысында мўражай-їйдіѕ директоры З.Мерц Ертіс ґѕірін жырєа ќосќан аќынныѕ ґмірі

МЕНШІК ИЕСІ:

жайлы јѕгіме ґрбітті. Жиналєандар назарына аќын жырларын арќау еткен бейнеїзінділер ўсынылды. Кеш Павел Васильев мўражайїйініѕ жјдігерлерінен ќўралєан «Дала жыры» атты кґрмеге ўласты. Б.ЈЛКЕБАЕВА, П.Васильев атындаєы мўражай-їйініѕ ќызметкері, Павлодар ќаласы.

ЖЕДЕЛ ХАБАРЛАР ЖЕЛІСІ

Тонаушы–жасґспірімдер Облыс орталыєындаєы полицияныѕ кезекші бґліміне Торайєыров кґшесінде белгісіз біреулер кјмелеттік жасќа толмаєан баланыѕ ўялы телефонын тартып алып кеткені жайлы аќпарат тїсті. Дабыл бойынша барлыќ патрульдерге баєдар беріліп, кїдіктілерді ўстау жўмыстары жїргізілді. Ќылмыс болєан ауданды тінту барысында

Чкалов кґшесінде тонаушыларєа ўќсас екі жас жігіт ўсталды. Жјбірленуші ўрыларды бірден таныды. Олардыѕ біреуі – ќаладаєы бір колледждіѕ студенті, ал екіншісі – орта мектептіѕ 9-сынып оќушысы болып шыќты. Тонау фактісі бойынша ќылмыстыќ іс ќозєалды.

«Центр аналитической информации» ЖШС, «Сарыарќа самалы» облыстыќ газеті

Директоры Р.Т.БИЛЯЛОВ Телефоны 61-81-10

Газет Ќазаќстан Республикасыныѕ Мјдениет жјне аќпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 23.11.2012 ж. №13191-Г кујлігі берілген

Басылым Ќазаќстан Республикасы жјне Ресейдіѕ Омбы, Новосібір облыстары, Алтай ґлкесі жјне Монєолияныѕ Баян-Ґлгей аймаєына тарайды.

Павлодар ќаласында тўратын бір јйел полицияєа телефон шалып, пјтеріне ќараќшылыќ шабуыл жасалєаны туралы шаєымданды. Кутузов кґшесіндегі пјтерге басып кірген јлдекім їй иесініѕ кішкентай баласына зорлыќ-зомбылыќ кґрсетемін деп ќорќытып, їй-ішін тонап кеткен. Їй иесіне келтірілген материалдыќ шыєын 60 мыѕ теѕгені ќўрады. Іске кіріскен јмбебап полицейлер кґп уаќыт ґтпестен, «осы ќылмысќа ќатысы бар» деген кїдікпен еш жерде жўмыс істемейтін, бўрын сотталмаєан 49 жасар ер адамды ўстады. Ол ґз кінјсін мойындап, уаќытша ўстау абаќтысына ќамалды. Ќазіргі кезде оныѕ їстінен «Ќараќшылыќ шабуыл» бабы бойынша ќылмыстыќ іс ќозєалды.

ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ЌЎРМЕТ БЕЛГІСІ « ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. ЖШС-ніѕ мекен-жайы: Павлодар ќаласы, Ленин кґшесі, 143-їй, e-mail: kense-cai@mail.ru Редакцияныѕ мекен-жайы: 140000, Павлодар ќаласы, Ленин кґшесі, 143 їй. Теле/факс 61-80-15

Газеттіѕ электронды поштасы: s_samaIy@maiI.ru Біздіѕ сайт: www.saryarka-samaly.kz Газеттіѕ нґмірі «Сарыарќа самалыныѕ» компьютер oрталыєында теріліп, беттелді.

Бас редактордыѕ орынбасарлары – 61-80-23, 61-80-19.

Автобустаєы бўзаќылыќ

Жауапты хатшы - 61-80-18. Јлеуметтік ќорєау - 61-80-20.

ўялы телефондарын тартып алєан. Іздеу шараларыныѕ нјтижесінде Шарбаќты ауданыныѕ 1983, 1993 жылдары туєан екі азаматы ўсталды. Тонау фактілері бойынша ќылмыстыќ іс ќозєалып, ўсталєандардыѕ біреуі уаќытша абаќтыєа ќамалды.

Араздыќ їшін – аспирин!

Денсаулыќ, білім - 65-12-77. Тіл, јдебиет - 61-80-17. Экономика, саясат, ќўќыќ, имандылыќ, спорт, мјдениет, «Айналайын», «ЖАС times» 61-80-20. Жарнама бґлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 65-12-75.

Маркетинг жјне тарату бґлімі

Аќсу ќаласында 15 жасар бойжеткен сїйіктісімен ренжісіп ќалєан соѕ ґмірмен ќош айтысуєа бел буєан. Кїйзеліс пен ашуєа берілген ол кґп мґлшердегі дјріні ќабылдаєан. Улануєа жаќын ќалєан бойжеткен дереу Аќсу ќаласыныѕ орталыќ ауруханасына жеткізілді. Ќазіргі кезде жас ќыздыѕ ґміріне тґніп тўрєан ќауіп жоќ. Облыстыќ ішкі істер департаменті ўсынєан мјліметтер негізінде јзірлеген - Јсемгїл ЌАБДУАХИТ.

їрін, араныѕ не бір т Кґрдік ќой масќ ін. їб т л йлады кґѕі Сауатсыздыќ ла рєа, уы ба ас т да нда Тас жолдыѕ бойы ілім!.. т ѕ болды-ау мені Ќазаєым, мазаќ

Келгенде ґзді-ґзіѕе мыќты-аќсыѕдар, Ќайтейін ґзге десе кґнгішіѕді. Сыќылды сыныќ бўтаќ тґмендесеѕ, Кім жўлмас оѕайдаєы жемісіѕді. Ќателер Качир тас жолыныѕ Павлодарєа кіреберіс тўсында. Суреттер 15 аќпан кїні тїсірілді.

61-80-32. Газет аптасына їш рет шыєады, апталыќ таралымы 45936 дана, бїгінгі кґлемі 2 б.т. Баспа индексі 65441. «Вестник» ЖШС-ніѕ «PrimaLux» баспаханасында басылды. ЌР Павлодар облысы, Екібастўз ќаласы, Јуезов кґшесі, 15-їй. Газеттіѕ сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8/7187/ 75-50-44. Басылуєа ќол ќойылєан уаќыты 17.00. Тапсырыс - Г-13-2194.

КҐРМЕЙІН ДЕСЕМ...

Білмейсіз жґніѕ менен терісіѕді, Ел болып іс етпейсіѕ келісімді. Ўмыт ќып бјйге атындай талай ќосып, Байќадыќ шабыс тїгел, желісіѕді.

1905 жыл.

(Павлодар ќаласы)

Телефоны 61-80-15

Ќараќшыныѕ шабуылы

Екібастўз ќаласыныѕ ќўќыќ саќшылары Шідерті бекетіне жаќын жерде болєан ќылмыстыѕ бетін ашты. «Шідерті–ЕрейментауАстана» баєыты бойынша жолєа шыќќан автобустыѕ ішінде јлдекімдер кїш ќолдану арќы��ы жїргізушініѕ жјне бір жолаушыныѕ

«Павлодар облысы јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесі

Бас редакторы А.Ј.ЈБІШЕВ

Хаттар, ќолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды жјне ќайтарылмайды. Кґлемі А4 (14 кегль) форматындаєы 3 беттен асатын материалдар ќабылданбайды.

Суретті тїсірген – Тґлеген Нўрєазы.

Кезекші редактор -

ОЌШАУ ОЙ

8

16 аќпан, сенбі, 2013 жыл

Редакция оќырмандардан тїскен барлыќ хаттарды тегіс жариялауды жјне оларєа жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалыќ материалдардыѕ мазмўнына жарнама берушілер жауап береді. Нґмірді јзірлеу барысында интернет ресурстарынан алынєан фотосуреттер де пайдаланылды. Авторлардыѕ пікірлері редакция ўстанєан кґзќарасќа сјйкес келмеуі де мїмкін.

«Сарыарќа самалында» жарияланєан материалдарды кґшіріп немесе ґѕдеп басу їшін редакцияныѕ жазбаша рўќсаты алынып, газетке сілтеме жасалуы міндетті.


saryarka