Issuu on Google+

Ñ

àðûàðêà

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫҚ ГАЗЕТІ www.saryarka-samaly.kz

1929 ЖЫЛҒЫ 15 АҚПАННАН ШЫҒАДЫ

11

қаңтар, сенбі 2014 жыл №3 (14588)

ñàìàëû АУЫЛ-АЙМАҚ

Малды ауданда не мұң бар?

АЛҒАШҚЫ ЭЛЕКТРОВОЗ СЫНАҚҚА ЖІБЕРІЛДІ

Ақмарал ЕСІМХАНОВА

Мамандардың айтуынша, бұл локомотивтерді аталмыш полигондарда сынақтан өткізу жаңа техниканың барлық артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтауға мүмкіндік береді. KZ-8A электровозының алғашқы үлгісін жобалау кезінде «Прима» жүк электровозы негізге алынған. Кейін оны -50-ден +50С дейінгі температура режимінде Қазақстанның климаттық жағдайында пайдаланудың техникалық талаптарына бейімдеу жүргізілген. Екі секциялы электровоздың номиналдық қуаты - 8800 кВт. Конструкциялық жылдамдығы – 120 км/сағатқа тең. Жаңа техникада басқару мен диагностиканың кешенді микропроцессорлық жүйесі қарастырылған. Сондай-ақ, бұл электровозда климат-бақылауды басқару кабинасы бар. Бұл локомотивтер ВЛ-80 сериялы электровоздарды ауыстырады деп күтілуде. Осыған байланысты айтарлықтай экономикалық тиімділік болады деп көзделген. 2020 жылға дейін «Локомотив» компаниясы осы сериядағы тағы 188 электровоз сатып алуды жоспарлап отыр.

Суреттерді түсірген - Төлеген Нұрғазы.

КZ-8А сериясындағы алғашқы 12 жүк электровозын сынақтан өткізу басталды. Электровоздар Екібастұз– Тобыл, Екібастұз–Пресногорьковская учаскелерінде сыналуда.

Коллаж жасаған - Б.Төлеуғалиев.

Павлодар облысының әкімі Қанат Бозымбаев Лебяжі ауданының әлеуметтікэкономикалық әлеуетімен танысты. Аудандағы денсаулық сақтау саласы кенже қалып тұр. Ана мен бала өлімі тіркелмеген, туберкулезге шалдыққан кәмелетке толмаған балалар жоқ. Десе де, халыққа медициналық қызмет көрсету саласында еңбек ететін мамандардың дені зейнеткерлік жасқа жеткен. Бұл тұрғындар мен жергілікті билікті алаңдатқан мәселелердің бір парасы ғана.

Әзірлеген – Фархат ӘМІРЕ.

Нөмірдіңы: нақыл

Егін сал не сауда қыл, малыңды бақ, Білім білген әр істе шебер болмақ.

С

онымен қатар, денсаулық сақтау мекемелерінің техникалық базасы мен көліктер ескірген. Павлодар облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Нұрлан Қасымовтың сөзіне қарағанда, жедел жәрдем көліктері 2000 жылдан бері жаңартылмай келеді. «Тәжірибе көрсеткендей, қыс мезгілінде түсетін қалың қардың өзі жедел жәрдем қызметі мамандарын әбігерге салады. Сондықтан, алдағы уақытта ескірген техниканы жол талғамайтын көліктермен алмастырмақпыз», - деді ол. Қанат Алдабергенұлы өңірдегі ақ желеңділердің «қартаюын» тежеу мақсатында аудан мектептерінің бітірушілеріне білім гранттарын бөлу арқылы шешуді жөн көрді. Аталмыш мәселелердің түйінін тарқату мақсатында аудан басшылығы мен облыстық денсаулық сақтау

басқармасына арнайы бағдарлама құру тапсырылды. Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына арналған жиын барысында негізгі проблемалар жайлы баян етілді. Өңір басшысы Айзада Құрманова бірқатар мәселелерді тізді. Өткен жылы аудан мектептерінің бітірушілері ҰБТ бойынша жинаған орташа ұпайы төмен деңгейде болған. Бүгінде өңірдегі 23 мектепте 1600ден астам оқушы оқиды. Ауданда 525 мұғалім қызмет атқарады. Қанат Бозымбаев «Білім беру деңгейі төмендеді!» деп байбалам салмас бұрын, мәселенің негізгі себебін анықтау керектігін алға тартты. Енді лебяжілік мұғалімдердің білімі арнайы сынақ бойынша тексерілмек.

Қол өнерден пайда қыл үйреніп ап Кетпес дәулет осы ғой әмбеге хақ.

Жалғасы 2-бетте

Шәкәрім


2

АЌПАРАТ

11 ќаѕтар, сенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Малды ауданда не мўѕ бар?

ÏÒÀ AÏÒÛFÛ Фархат ЈМІРЕ тел. 8(7182) 61-80-17

Бейкїнј балалар

Басы 1-бетте

Азаматымыз аќталды

Мал кґп, маман неге аз?

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Ўлыбританияда «жыныстыќ маќсатта іс-јрекет жасады» деген айыппен ќамалєан ќазаќстандыќ таэквондошы Азамат Теѕізбаев аќталды. Естеріѕізге сала кетейік, былтырєы жылдыѕ тамыз айында Мексикада ґткен јлем чемпионатынан ќайтып келе жатќан Ќазаќстан ўлттыќ ќўрамасыныѕ мїшелері Лондон јуежайына аялдайды. Осы кезде жолаушылардыѕ бірі тјртіп саќшыларына Азаматќа ќатысты шаєым тїсіреді. Осылайша, ол темір тордыѕ арєы жаєынан бір-аќ шыќты. Теѕізбаев тамыз айында кепіл тґлеп босатылды. Сот отырыстары ќаѕтардыѕ 6-сы, 8-і кїндері ґтті. Ел таэквондошыларыныѕ жаттыќтырушысы Арман Шылмановтыѕ айтуынша, Лондонныѕ алќа билер соты 8 ќаѕтарда ќазаќстандыќ спортшыны аќтау туралы шешім шыєарєан. Жаттыќтырушы айыптаушы тараптыѕ алќа сотын ќазаќстандыќ спортшыныѕ «айыпты екендігіне сендіре алмаєанын» айтады. Бўл Азаматќа єана емес, Алашќа жасалєан ќысымдыќ немесе орынсыз жабылєан жала. Ќазаќ спортшылары јлемдік додаларда топ жарып, дїние жїзін мойындата бастап еді, бјз біреулер біздіѕ жігіттерді аяќтан шалуды шыєарды. Ќызєаныш ќой, јрине. Себебі, ќазаќ спортшылары адамгершіліктен аттап, жаєа ўстатар аєаттыќќа бармайды. «Біздіѕ елдіѕ жігіттері – жігіттердіѕ тґресі!».

Лебяжі ауданы - облысымыздаєы мал шаруашылыєыныѕ даму деѕгейі бойынша кґш бастап тўрєан ґѕірлердіѕ бірі. Ауыз толтырып, ќанша маќтансаќ та, аталмыш саланы тежейтін бірќатар мјселелердіѕ барын жасырмаєан абзал. Бўл туралы аудан јкімі Айзада Ќўрманова облыс басшысына ашыќ айтып берді. Ќазіргі таѕда ґѕірде 177 ауылшаруашылыќ нысаны ќарќынды жўмыс істеуде. Жер Ананыѕ тґсін еміп, нјпаќасын тауып жатќан халыќ ќарасы ќалыѕ. Бўл - тґрт тїлігі тїлеп, халќыныѕ ќорасы малєа толєан аудан. Десе де, мал шаруашылыєы саласын алєа бастыруєа кедергі болатын олќылыќтар кездесуде. Жалпы, ауданда ауылшаруашылыќ ґнімдерін ґѕдейтін 12 нысан бар. Десе де, ата кјсіпті дамытќан аудан їшін бўл аздыќ етеді. Ауыл шаруашылыєыныѕ ґнімдері (ет, сїт, тері) шикізат кїйінде облыс орталыєына жеткізіледі. Мўныѕ игілігін ќалалыќ кјсіпкерлер кґреді. Аймаќ басшысы бўл істі ауданда да дґѕгелетуге болатынын жеткізді. «Лебяжі ауданында ґнеркјсіп саласын дамыту ќажет. Ќарап отырсаќ, ет те, сїт те Павлодар ќаласына жіберіледі. Ауылшаруашылыќ ґнімдерін ауылдардыѕ ґзінде ґѕдеуге мїмкіндіктер бар. Бўл ґѕірдіѕ бизнес саласын дамытуєа серпіліс жасап, жаѕа жўмыс орындарын ашуєа сеп болады», - деді облыс јкімі.

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

«Біз Ресейдіѕ «Байќоѕырда» мјѕгілікке ќалєанын ќалаймыз!». Ќазаќстан ўлттыќ єарыш агенттігініѕ тґраєасы Талєат Мўсабаев Ресейдіѕ «Известия» басылымына осылай деп мјлімдеме жасапты. Жетіскен жеріміз осы болды. Мамандардыѕ айтуынша, Алаштыѕ ардаќты ўлы деп кґкке кґтеріп жїрген Т.Мўсабаев соѕєы уаќытта Ќазаќстанєа ќарсы јрекет етуде. Естеріѕізде болса, былтыр «Байќоѕырда» «Протон» зымыраны жарылып, улы гептил ауаєа жайылєанда, осы Талєат кґкеміз солтїстіктегі кґршілерімізге кір жуытпай, бјйек болып еді єой. Енді, міне, «Байќоѕырды» Ресейге мјѕгілікке беру керектігін айтыпты. Ќазаќ мўндайда, «Сенген ќойым сен болсаѕ, кїйсегеніѕді ўрайын» демейтін бе еді? Байќоѕырдаєы ќандастарымыз єарыш айлаєынан зымыран ўшќан сайын жандарын шїберекке тїйіп отырады. Јбден зјрезап болєан тўрєындардыѕ базынасына ќўлаќ асатын Ќазаќстан ўлттыќ єарыш агенттігі жоќ. Ґкінішті-аќ... Јлде Талєат Мўсабаев Ресей алдында абырой жинау їшін осындай ќадамєа барды ма екен? Біраќ, еліѕді езгіге салып, туысыѕды аяќќа таптап, Ќазаќќа ќара кїйе жаєып ќол жеткізген атаќ-даѕќтыѕ ќўны - кґк тиын. Опасыз ўлдан ожданды ќызыѕ мыѕ есе артыќ емес пе?!

Шикізат кґзі болудан ќашан арылады?

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

Мўсабаевтыѕ мўнысы ќалай?

Аймаќ басшысы, сондай-аќ, ауданныѕ елді мекендерін ґзара байланыстыратын жолдардыѕ жаєдайын сынєа алды. Жґндеу мјселесін тез арада шешу ќажеттілігін ќадап айтты.

ÀÏÒÀ ÀÏÒÛFÛ

«Не шыќса да, Шымкенттен шыєады». Јзіл ретінде айтылєан осы бір сґз кейде шындыќќа жанасады. Олай дейтініміз, осы аптада шырайлы шаћарда жаєа ўстатар екі оќиєа орын алды. Апта басында шымкенттік бір келіншек їш баласын кґшеге ќаѕєыртып жіберді. Жалаѕ аяќ, жалаѕ бас тентіреп ќалєан балаларды жергілікті тўрєындар тауып алып, ќўзырлы органдарєа хабарласќан. Араєа бірнеше кїн салып тастандылардыѕ анасы да табылды. Іштен шыќќан сјбилерінен жеріген ананыѕ јрекетімен даурыєып жатќанда, таєы екі бала тастанды атанды. Дјл осы Шымкентте. 7 ќаѕтар кїні №1 ќалалыќ балалар ауруханасына екі бїлдіршін жеткізілген. Сјбилердіѕ їлкені екі жастан асса, кішкентайы шамамен 1 жаста. Бейкїнј балалар атаанасы тїгілі, ґздерініѕ есімдерін аныќ айта алмайды. Кішкентай Гїлмира мен Наргизаныѕ ата-анасын іздестіру шаралары јлі де жалєасуда. Ќос ќыздыѕ ата-анасы табылмаса, сјбилер 1 айдан кейін мјжбїрлі тїрде балалар їйіне жґнелтіледі. Бір кїнде, бір ќалада бес бала тірі жетім атанды. Масќара! Басќа-басќа, тјрбиеге атїсті ќарамайтын, жетімін жылатпайтын, жесірін ќаѕєытпайтын Ќазаќ їшін їлкен ќайєы бўл. Адам азды ма? Заман ґзгерді ме? Беймјлім. Јйтеуір жаќсылыќтыѕ белгісі емес.

Кїнкґріс мґлшері артты Биылєы жылдыѕ 1 ќаѕтарынан бастап еѕ тґменгі кїнкґріс мґлшері 19 966 теѕге болды. Аталмыш кґрсеткіш ЌР Еѕбек жјне халыќты јлеуметтік ќорєау министрі Тамара Дїйсенова ќол ќойєан бўйрыќќа сјйкес белгіленді. Кїнкґріс мґлшері јр тоќсан сайын республика жјне облыстар бойынша тўрєындардыѕ жасы мен жыныстыќ ерекшелігі негізінде жан басына шаќталып есептеледі. Былтыр соѕєы тоќсанда ел кґлемінде бўл кґрсеткіш 18 797 теѕгеге теѕ болды. Јзірлеген - Ј.ЕРІКЌЫЗЫ.

Лебяжі ауданында ауыл шаруашылыєыныѕ бїгінгі ґрісі - кґѕіл кґншітерлік. Оєан облыс басшысы «Дјурен», «Рассвет», «Алтай» жјне «Ардаќ» сынды ірі шаруа ќожалыќтарын аралау барысында кґз жеткізді. Аталмыш нысандар етті мал шаруашылыєын дамыту, асыл тўќымды тїлік басын кґбейту, сонымен ќатар, шипалы сусын – ќымыз ґндірісін ґрлету баєытында жўмыс істейді. Шаруашылыќ басшылары болашаќќа межелеген жоспарлары да кґп, аянбай еѕбек етуге даяр. Аудан басшысы Айзада Ќўрманова мјлім еткендей, мал басыныѕ саны жыл санап артып келеді. Ірі ќара 30 мыѕды ќўраса, жылќы басы 8 мыѕныѕ їстінде. Ќой жјне ешкі 40 мыѕєа жуыќ. Јлбетте, жалпы аумаєыныѕ 70 пайызын ата кјсіпті

ґрістетуге жаратып жатќан аудан їшін бўл - жоєары кґрсеткіш. Аймаќ басшысы мал шаруашылыєын дамытуда маѕызды орынєа ие ветеринария ќызметініѕ жаєдайына алаѕдаушылыќ білдірді. Мјселен, бїгінгі таѕда аудандаєы ветеринар мамандардыѕ саны 20-єа жетержетпес. Арнайы єимараттар саны – 10. Жасанды жолмен ўрыќтандыру нысандары да аз. Аталмыш мјселе бўдан былай облыс басшылыєыныѕ назарында болмаќ. Аудан јкіміне олќылыќтыѕ орнын толтыруєа ќатысты ќатаѕ ескерту жасалды.

«Аќ бўлаќ» ауылдарєа ќашан жетеді? Ауданєа ќарасты 27 елді мекенніѕ тґртеуінде єана орталыќтандырылєан су жїйесі болса, 10 ауылда блок-модуль орнатылєан. Ќалєан ауылдыќ аймаќ тўрєындарына «Аќ бўлаќ» баєдарламасыныѕ «жолы тїспепті». Дегенмен, су ќорын аныќтау маќсатында геологиялыќ барлау жўмыстары жасалєан. - Елді мекендердіѕ 14 пайызыныѕ єана таза ауызсумен ќамтылуы - ойєа ќонымсыз дїние. Алдымен, јлеуметтік-экономикалыќ јлеуеті жоєары жјне орташа ауылдарды ауызсумен ќамту ісі жолєа ќойылсын. Биылєы жылдыѕ мамыр айына дейін 3 жобалыќсметалыќ ќўжат јзірленсін. Сонымен ќатар, 2014 жыл соѕына дейін таєы осындай таєы 2 ќўжат бойынша тиісті жўмыстар толыќ атќарылсын. Ќажет болса, мјселені шешуге жергілікті бюджеттен ќаражат ќарастырылсын. Болмаса, облыс басшылыєы тарапынан кґмек кґрсетіледі», - деді Ќ.Бозымбаев.

Жамбыл ауылдыќ округініѕ тўрєындары јлгі кїнге дейін таза ауызсуєа ќол жеткізбеген. Елді мекен јкімі Нўрман Айтуєанов мјселеніѕ барын облыс басшысына тура айтты. Ќазіргі таѕда округтіѕ 800-ден астам тўрєыны денсаулыќќа зиянды суды тўтынуєа мјжбїр. «Павлодар гидрогеология» ЖШС жасаєан геологиялыќ барлау жўмыстарыныѕ нјтижесінде су ќоры жеткілікті деѕгейде екені аныќталєан. 2014 жылы Жамбыл ауылындаєы 211 їйге орталыќтандырылєан су жїйесі тартылмаќ. Бўл игілікке 11 миллион теѕгені жўмсау ќарастырылєан. Ал округке ќарасты Јйтей жјне Жаѕатаѕ ауылына блок-модульдер 2020 жылєа дейін орнатылмаќ. Аудан јкімі Айзада Амангелдіќызыныѕ айтуынша, ґткен жылы Шарбаќты жјне Бесќараєай ауылдарыныѕ су ќорын зерттеу жўмыстары жїзеге асырылєан. Дјл осындай іс Шаќа, Ќазы жјне Мерєалым ауылдарында да жїргізілмек. Облыс јкімі іссапары барысында, сонымен ќатар, аудандаєы орталыќ аурухана, «Айналайын» балабаќшасы, Ямышев орта мектебінде болып, жўмыстарымен танысып ќайтты. Аудан басшысыныѕ баяндамасын тыѕдаєан Ќанат Алдабергенўлы бґрікті кґкке атпас бўрын салаєа ќатысты мјселелерді дґп басып, себебін аныќтап, шешу жолдарын ќарастыру ќажеттілігін ќадап айтты. Облыс јкімі аудан басшыларын бюджеттік саясатты сауатты жїргізіп, ќаражатты тиімді пайдалануєа шаќырды.

Лебяжі ауданы. Суретті тїсірген - Т.Нўрєазы.

СЕССИЯ

Ќаптаєан басќармалар ќатары сиреді Бўєан дейін жеке-жеке отау болєан бірќатар басќармалар біріктірілді. Бўл жайында кеше облыстыќ мјслихаттыѕ кезектен тыс XXVIII сессиясында мјлім болды. Енді, аймаєымызда бас-аяєы 20 басќарма жўмыс істейді. Наќтысы, бўдан былай балалардыѕ ќўќыєын ќорєау жґніндегі жеке басќарма болмайды. Аталмыш мекеме облыстыќ білім беру басќармасымен біріктірілді. Ќоршаєан ортаны ќорєау жјне жер ќойнауын пайдалану басќармалары ќосылды. Облыстыќ энергетика жјне тўрєын їйкоммуналдыќ шаруашылыєы басќармалары да «бір шаѕыраќ астында» болмаќ. Кјсіпкерлік жјне сауда басќармасына

былтыр єана жеке отау ќўрєан туризм басќармасы енбек. Мјдениет басќармасына мўраєаттар жјне ќўжаттама мекемесі біріктірілсе, ќўрылыс басќармасы жолаушылар кґлігі мен автомобиль жолдары басќармасына ќосылады. Сессия отырысында мўндай ќадам мемлекеттік ірі баєдарламаларды жїзеге асыратын басќармаларєа ќатысты жасалєаны айтылды. Яєни, жўмыстыѕ нјтижелі болуына баєытталып отыр. Осылайша, басќарушы азаматтар ќатарын ќысќарту есебінен, наќты жўмыс атќаратын мамандар санын арттыру кґзделуде. Оєан ќоса, оѕтайландыру ісі 2014 жылєа арналєан облыстыќ бюджеттіѕ јкімшілік шыєындарын 53 млн. теѕгеге

дейін азайтады. Мјселен, біріктірілген басќармаларда басшыларєа тґленетін жалаќы бойынша ќазынаныѕ 16 млн. теѕгесі, ал автомобильдерді жалєа алу жаєынан 36 млн. теѕге їнемделмек. Сондай-аќ, бюджеттік баєдарламалар да оѕтайландырылады. Наќтысы, олардыѕ 14-і ќысќартылмаќ. Таєы бір айта кетерлігі, аймаќ басшысыныѕ тапсырмасы бойынша облыстыќ бюджетті жоспарлауєа деген кґзќарас тїбегейлі ґзгертіледі. Осы орайда, 2015 жылєа ќарай республикалыќ ќазынадан ґѕірімізге бґлінетін субвенция (ќаржы) кґлемініѕ 21 млрд. теѕгеге дейін кемитіні ескеріліп отыр. Сјйкесінше, облыстыѕ јлеуметтікэкономикалыќ дамуына еш јсер етпейтін тиімсіз шыєындар «тізімнен» шыєарылады. Есесіне бўл ќаражат јлеумет їшін маѕызды тїйткілдердіѕ тїйінін шешуге баєытталмаќ.

Г.МАЄЖАН.

2013 жылы Ќазаќстанда кредиттік серіктестіктер арќылы їш мыѕнан астам тауар ґндіруші ќаржыландырылды.


ЌЎМСАЄАТ

11 ќаѕтар, сенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

3

ЌЫЖЫЛ

ЌАРАУСЫЗ ЌАЛЄАН АЛАЅНЫЅ Суреттерді тїсірген - Т.Нўрєазы.

ќаќпасы ќайда кетті екен? Жыл сайын аймаєымызда спорт алаѕдарыныѕ ашылєанын сїйінші сўрай жазамыз. Балаларєа тамаша тарту жасалды деп таєы ќосамыз. Балєындардыѕ алаѕсыз спортпен шўєылдануына жомарт жандар ќол ўшын бергенін де жиі айтамыз. Алайда, ќыруар ќаржы жўмсалып, жеткіншектер игілігіне берілген нысандардыѕ бірнеше жылдан соѕ тоз-тозы шыќќанын кґргенде ішіѕ ашиды, ґкінішке ќарай. Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ Бір єана мысал, Усолка шаєын ауданындаєы №25 жјне №42 орта мектептердіѕ дјл ортасында ой жерде їлкен бір спорттыќ стадион бар. Сол стадионныѕ аумаєында жасанды жабындысы бар шаєын футбол алаѕы орналасќан. Міне, дјл осы алаѕ 4 жылдай уаќыт бўрын демеушілер ќаражаты есебінен салынєан екен. Шаєын аудан балалары кїн жылыда ала допты алаѕсыз тебуіне мїмкіндік беріліп еді сол кезде... Ал бїгін ше? Јрине, ќыс мезгілінде ешкім футбол ойнауєа бара ќоймас. Десе де, бірнеше айдан соѕ жаз шыќќанда не болмаќ?! Бўл аумаќќа аяќ бассаѕыз, јлгі тартуды ќазіргі таѕда «алаѕ» деуге аузыѕ бармайды. Себебі, темір ќоршаудыѕ шўрыќ тесігінен басќа кґзге тїсер кґрікті дїние ќалмапты. Ќаќпасы да јлдеќашан ќолды болєанєа ўќсайды. Сыртќы сиќына ќарап, ќар астындаєы жасанды жабындыныѕ да «жаєдайы» жаќсы дей алмаспыз. Тіпті, жырым-жырым болєан темір ќоршау балєындардыѕ денсаулыєына да ќауіпті екені аныќ. Не керек, тарту етілген алаѕныѕ ќараусыз ќалу себебін іздеп кґрдік. Алдымен, ќалалыќ дене шыныќтыру жјне спорт бґліміне хабарластыќ. Бґлім басшысы Рахметолла Ќасќырбаевтан алєан жауабымыз мынау: - Ґткен жылы ќалада 11 шаєын спорт алаѕыныѕ ќўрылысы басталып, оныѕ бесеуі ќолданысќа берілді. Алтауыныѕ ќўрылысы биыл аяќталады. Оныѕ біразын демеушілер сыйєа тартса, бір бґлігіне ќазынадан ќаржы бґлінген.

Аєымдаєы жылы ќалада 20 шаєын спорт алаѕын салу жоспарланып отыр. Олардыѕ барлыєы мектептердіѕ балансына берілмек. Негізі, шаћар аумаєында ќолданысќа берілген алаѕдардыѕ жай-жапсарына, оларды кїтіп-кїзетуге «Спортсервис» МЌКК жауапты. Оларєа ќазынадан ќаржы бґлінеді. Бїлінгендерін де аталмыш кјсіпорын ќалпына келтіреді. Ал Усолкада сґз етіліп отырєан алаѕ бўл мекемеге еш ќатысы жоќ. Себебі, ол аумаќ - №25 мектептіѕ меншігінде. Наќтысы, ќалалыќ білім

Тіпті, жырым-жырым болєан темір ќоршау балєындардыѕ денсаулыєына да ќауіпті екені аныќ беру бґліміне тиесілі. Біз бірнеше рет хат жазып, «Спортсервис»-ке беру жґнінде ўсыныс білдірдік. Алайда, ойымызды ќабыл алмады. Ќалалыќ дене шыныќтыру жјне спорт бґліміне ќарасты «Спорт-Сервис» кјсіпорныныѕ директоры Азигар Шариповтіѕ айтуынша, ґзі басќарып отырєан мекеме облыс орталыєындаєы 22 хоккей жјне 6 футбол алаѕыныѕ жаєдайына жауап береді. Ќираєан тўстарын дер кезінде жґндеп, тўрєындарєа барынша сапалы тїрде ўсынуєа тырысатындарын мјлім етті. Оєан ќоса, ќаладаєы 2 шаѕєы базасы да - аталмыш кјсіпорынныѕ ќарамаєында. Ал жоєарыда аталєан ќос мектептіѕ ортасындаєы стадионєа да, оныѕ

аумаєындаєы шаєын футбол алаѕына да жауаптылыќ біздіѕ мойнымызда емес, ќалалыќ білім беру бґліміне ќарайды деп кесіп айтты. Содан «мардымды жауап алармыз» деген оймен білім беру бґліміне телефон ќоѕырауын шалдыќ. Бґлім басшысыныѕ орынбасары Гылсина Шиндлярская: «Меніѕ білуімше, бўл стадионныѕ территориясы №25 мектепке тиесілі болєанымен, оєан «Спортсервис» ќызмет кґрсетеді. Біз жауапты емеспіз. Наќтылау їшін №25 мектеп директорына хабарласќаныѕыз жґн болар» деп ќысќа ќайырды. Сґйтіп, №25 мектептіѕ директоры Самал Айтќазинаєа байланысќа шыќтыќ. Мектеп басшысыныѕ мјлімдеуіне ќараєанда, стадион аумаєы 2013 жылдыѕ кїзінде єана аталмыш білім ордасыныѕ меншігіне ґтіпті. Оєан дейін «Спортсервистіѕ» иелігінде болєан. Спорттыќ

ТЇЙІН: Дегенмен, бірнеше мекеменіѕ басшысымен сґйлескеннен кейін кґкейімізде кїпті ой ќалды. Сонда жауапкершіліктен јркім ат-тонын ала ќашып жїргенде, жаѕа алаѕныѕ єўмыры тґрт-аќ жыл болєаны ма?! Ал оныѕ ќўрылысына ќаншама миллион теѕге жўмсалды?! Ќала тўрєындары барды баєалай алмай жатќанда, алыстаєы ауыл баласы јлгі шаєын алаѕды армандап жїріп-аќ есейіп кететіні ґкінішті-аќ!

АУЫЛ-АЙМАЌ

ЌОЄАМДЫЌ КҐЛІК

ЖОЛАЌЫ ЌЫМБАТТАЙ МА? Жаѕа жыл басталысымен Павлодар ќаласындаєы ќоєамдыќ кґліктердіѕ жолаќысы 10 теѕгеге ќымбаттауы мїмкін деген сыбыс шыќќаны белгілі. Бўл јѕгіме кїнделікті автобус ќызметін пайдаланатын тўрєындар їшін алаѕдаушылыќ туєызуда. Тілеуберді САХАБА Еске сала кетер болсаќ, облыс орталыєындаєы ќоєамдыќ кґліктердіѕ жол жїру ќўны ґткен жылдыѕ ќаѕтар айында єана 10 теѕгеге кґтерілген болатын. Бїгінде автобуста жїру аќысы - 50 теѕге. Арада бір жыл ґткенде тарифті ґсіру мјселесі таєы кґтерілуде. Бўєан тасымалдаушы кјсіпорын басшылары тїрлі себептерді алєа тартуда. - Бізде кїнделікті 10 автобус таѕєы cаєат 6-дан кешкі 20.30-єа дейін тасымалдайды. Соѕєы кездері дизель отыныныѕ баєасы кґтерілгені белгілі. Соныѕ салдарынан тасымалдаушы компаниялар шыєынєа батуда. Міне, сол себепті біз жолаќыныѕ баєасын ќазіргі мґлшерден кем дегенде 10 теѕгеге кґтеруге ўсыныс білдірдік, – дейді «Гортранс» ЖШС директоры Иван Кислов. Тарифті кґтеру туралы тасымалдаушы тараптыѕ ўсынысы кейін Павлодар ќалалыќ мјслихатына жіберілген. Жауапты мамандардыѕ айтуынша, ґзгерістер наурыз айына дейін белгілі

нысанды ќос білім ордасы да оќушылардыѕ дене шыныќтыру сабаєына пайдаланып келген. Екі мектеп те кґктем-кїзде айналасын тазалап, ќоршаулары мен спорттыќ ќўрал-жабдыќтарына кішігірім сырлау жўмыстарын жасап отырєан. Алайда, бўєан дейін басыбайлы жауапты болмаєан соѕ, ќатаѕ ќадаєалау жїргізілмепті. Салдары - жоєарыда айтќа-нымыздай кїйде. Самал Оспанќызыныѕ сґзіне сенсек, биыл бар мјселе шешілмек. Ґйткені, бўл стадионды жаѕартып, аумаєында спорттыќ алаѕдар салуєа ќалалыќ бюджеттен ќаржы ќарастырылыпты. Сондыќтан, жаѕасы ќолєа тиісімен, мўнда кезекшілік ўйымдастырылып, оќу-жаттыєулардыѕ кестесі тїзілмек. Демек, мўндай ќадам мемлекет мїлкініѕ «тістегенніѕ аузында, ўстаєанныѕ ќолында» кетпесіне кепіл бермек. Лјйім, солай болєай деп тілейік.

болуы мїмкін. Павлодар ќаласы јкімдігініѕ тўрєын їй-коммуналдыќ шаруашылыєы, жолаушылар кґлігі жјне автомобиль жолдары бґлімініѕ сектор меѕгерушісі Марат Асылбековтіѕ айтуынша, жолаќы кґтеру ўсынысына екі мјселе себеп болєан. Біріншісі, жанар-жаєармай мен ќосалќы бґлшектердіѕ ќымбаттауы, екіншісі, кґлік тасымалынан тїсетін табыстыѕ 15 пайызєа тґмендеуі. Ресми аќпаратќа сїйенсек, ќалаішілік баєыттарєа жјне жаќын маѕдаєы елді мекендерге ќатынайтын їлкенді-кішілі 550-ден астам автобус бар. Ґткен жылы соныѕ 60-ќа жуыєы жаѕартылєан. Мамандардыѕ сґзіне сенсек, ескі кґліктерді жаѕа кґліктермен айырбастау мјселесі јлі де жалєасын таппаќ. Алдаєы 3-4 жылдыѕ ішінде толыќ жаѕарту жоспарланєан. Алайда, ќазір бјрі талапќа сай, сапалы ќызмет кґрсетеді деп айту ќиын. Арман ЌЎСАЙЫНОВ, С.Торайєыров атындаєы ПМУ студенті: Бўќаралыќ аќпарат ќўралдарынан ќоєамдыќ кґліктердіѕ жолаќысы ќымбаттайды деген хабарды естіп, біраз абыржып ќалдыќ. Тўрєындар їшін еѕ бастысы – ќызметтіѕ ќолжетімділігі. Сондыќтан, бўл мјселеде тўраќтылыќ керек. Сондай-аќ, студенттердіѕ басым бґлігі автобус ќызметін пайдаланады. Егер жол жїру ќўны ќымбаттаса, олардыѕ ќалтасына біраз салмаќ тїсетін болды. Бўл мјселені халыќ ќалаулылары ќолєа алса, жаќсы болар еді.

КҐРКЕЙЕРІНЕ КЈМІЛ СЕНЕМІЗ Он екі мыѕ халќы болєан Ќалќаман ауылында бїгінгі кїні 3200 тўрєын ќалды. Біраќ, ауылымыздыѕ болашаєы зор деген їміттеміз. Оєан биылєы 2013 жылєы кґптеген атќарылєан жўмыстар, сонымен ќатар, 2014 жылєа белгіленген ауќымды істер дјлел. Жаѕа жыл алдында су ќўбырлары жаѕартылып, пайдалануєа берілді. Елбасыныѕ халыќты таза ауызсумен ќамтамасыз ету жґнінде берген тапсырмасы орындалуда. Сонымен ќатар, екі елді мекенде су тазартќыш ќондырєы жґндеуден ґтті. Ќалќаман, Аќжол ауылы бойынша кґше жарыќтандыру жўмыстары жїргізілуде. Ауылдар іргесінде тґтенше жаєдайлар министрлігініѕ жедел жјрдем медициналыќ пункті ашылды. Кјсіпкер Жўмабаева Баян Тґлегенќызы «Айгїл» дїкенін ашты. Ќалќаман теміржол станциясыныѕ єимаратына кїрделі жґндеу жўмысы жасалды. Ќала јкімініѕ, ќалалыќ мјслихаттыѕ депутаттарыныѕ ќолдауымен халыќќа тўрмыстыќ ќызмет кґрсету мекемесіне ќаржы бґлініп,

ќўрал-саймандар, экскаватор жјне жер ќазатын машина сатып алынды. Мерекелік іс-шаралардыѕ барлыєы да ўйымшылдыќпен, жаќсы ґтіп келеді. 2014 жылы біздіѕ екі ауылымызєа кґптеген жаќсылыєымен еніп, талай жўмыстарды іске асыру жоспарланып отыр. Олардыѕ ќатарында жаѕа мектеп салу, жергілікті полиция бґлімшесініѕ, мал дјрігерлік пунктініѕ єимаратына жґндеу жїргізу, ауыл жолдарын жґндеу, тїрлі тазалыќ жўмыстарын ґткізу жоспарда бар. Бос ќалєан тґрт ќабатты їйлер есепке ќойылып, мемлекет ќарамаєына беріледі. Келешекте тўрєын їй ќажеттігі туындайды. Осыныѕ бјрі ауыл округі јкімініѕ 2013 жылєы 27 желтоќсанда ґткізген жиналысында аталып ґтті. Елімізде тыныштыќ болса, бірлік береке болса, жоспарланєан жўмыстардыѕ бјрініѕ орындалатынына кјміл сенеміз.

Т.АХМЕТОВ, Ќалќаман ауылыныѕ тўрєыны, зейнеткер.

«КҐК ЖЈШІК»

КҐРЕРМЕНГЕ ЖОЛ ТАРТПАЌ Аєымдаєы жылдыѕ 1-ші аќпанынан бастап ЌР Индустрия жјне жаѕа технологиялар министрлігініѕ Туризм индустриясы комитетініѕ ќолдауымен сынаќ тјртібінде «Тўран ТВ» жаѕа телевизиялыќ арнасы отандыќ эфирге шыќпаќ. Бўл еліміздіѕ тарихы мен мјдениеті, спорт жјне туризм салалары туралы хабар тарататын алєашќы отандыќ телеарна болмаќ. Алєашќы кезеѕінде еліміздіѕ барлыќ аумаќтарында Алма ТВ, ID TV жјне Отау ТВ ќазаќстандыќ кабельдік операторларыныѕ желілерімен бірге ќызмет кґрсету жоспарлануда. «Тўран ТВ» телеарнасыныѕ бас директоры

Роман Ботабековтіѕ айтуынша, арнаныѕ мазмўны саяхат, аѕшылыќ, балыќ аулау, Ќазаќстанныѕ туристік жјне мјдени орындарын, еліміздегі тїрлі ўлт ґкілдері туралы таќырыптарды ќамтымаќ. Тыѕ жаѕалыќтарды іздеу маќсатымен телеарна авторлары Ќазаќстанныѕ тїкпіртїкпіріне сапарлап, кґрерменге рухани азыќ болар баєдарламаларын ўсынбаќ. Жалпы хабар таратудыѕ 80 пайызын «Тўран ТВ» телекомпаниясы жеке ґндірісініѕ контенті, ал деректі жјне кґркем фильмдер 20 пайызын ќўрайды деп кїтілуде. Јзірлеген – А.ЕСІМХАНОВА.

Павлодар облысында ауылдыќ мектеп тїлектеріне медициналыќ білім алу їшін арнайы гранттар бґлінеді.


4

11 ќаѕтар, сенбі, 2014 жыл

КЕДЕНДІК ОДАЌ

Мїддеміз ќорєалады

ЭКОНОМИКА

www.saryarka-samaly.kz

ИННОВАЦИЯ

Озыќ жобаєа – ќомаќты грант

ЌАРЖЫ

Ќорымыз ќанша?

ЌР Білім жјне єылым министрлігініѕ Технологияларды коммерцияландыру орталыєы Дїниежїзілік Банктіѕ ќолдауымен 2014 жылы технологияларды коммерцияландыруєа арналєан гранттар баєдарламасына ќатысуєа ґтініштерді аєымдаєы жылдыѕ 10 ќаѕтарынан бастап ќабылдайды, деп хабарлады Primeminister.kz.

2013 жылдыѕ ќараша айында їш мемлекеттіѕ басшылары ќол ќойєан «Бјсекелестік туралы» Їлгілік заѕ БЭК жаєдайында Ќазаќстанныѕ позициясын ныєайтуєа мїмкіндік береді. Primeminister.kz сайтына берген эксклюзивті сўхбатында Еуразиялыќ экономикалыќ комиссияныѕ бјсекелестік жјне монополияєа ќарсы реттеу бойынша алќа мїшесі (министр) Нўрлан Алдабергенов осындай пікір білдірді. «Ќазір бізде бјсекелестік туралы їш заѕ бар, їш мемлекеттіѕ барлыќ їш заѕы тїрлі деѕгейлерде. Шекараларымыз ашыќ болєандыќтан, біздіѕ алдымызда тўрєан бірінші міндет – бўл жаќындау болды, яєни біз ўлттыќ бјсекелестік заѕнамаларымызды жаќындатуымыз керек. Сондай-аќ, їш заѕнамада ќажетті деп санаєан нормаларды аныќтауымыз керек. Ќазаќстан їшін заѕ бўзушылыќтардыѕ барлыќ тїрін тоќтатуєа мїмкіндік беретін нормалардыѕ бар болєаны маѕызды», - деді Н.Алдабергенов. Оныѕ пікірінше, Їлгілік заѕ бјсекелестік заѕнамаєа ќажетті барлыќ нормалардан тўрады. Басќаша айтќанда, олардыѕ болуы Бірыѕєай экономикалыќ кеѕістік шарттарында Ќазаќстан позициясын ныєайтады, барлыќ мїмкін заѕ бўзушылыќтарды тоќтатады. «Бјсекелестік шарттарында бізге нарыќтарєа ену маѕызды, сјйкесінше біз їшін теѕ шарттар ќўру маѕызды. Осыєан ќатысты Мемлекет басшысы Н.Ј.Назарбаев КО елдері нарыќтарына ену жайлы айтып, алдымызєа сондай маќсат ќояды. Екінші міндет – теѕ бјсекелестік шарттарында ґз нарыєын ќорєау. Заѕ кепілдемелік сипатќа ие, бўл нормаларды їш мемлекеттіѕ заѕнамаларына бір жылдыѕ ішінде енгізу жоспарланєан», - деп тїйіндеді Н.Алдабергенов.

Ќуат ґндірісі ќарќынды

«Баєдарлама маќсаты – ґтініш берушілердіѕ идеяларыныѕ коммерциялыќ ќўндылыєын аныќтау, технологияларды лицензиялау маќсатында оларды ќаржыландыру, старт-ап компанияларды ќўру жјне/немесе озыќ халыќаралыќ тјжірибені ескере отырып, жоєары технологиялыќ ґнімді сату маќсатында ќаржыландыру», - делінген хабарламада. Жалпы алєанда, грант баєдарламасын іске асыру 2 тїрге бґлінеді. Гранттардыѕ бірінші

тїрі 150 мыѕ АЌШ долларына дейінгі кґлемде тўжырымдаманы негіздеуге ўсынылады. Гранттардыѕ екінші тїрі 500 мыѕ АЌШ долларына дейін сомада ґнімніѕ ґнеркјсіптік їлгісін јзірлеуге арналєан. Берілген баєдарламаныѕ ерекшелігі, ТКО ќызметкерлерімен грантты алатындарды тјжірибелік ќолдау жїйесі енгізілетін болады. Отандыќ жјне шетелдік мамандар јр жобаны жїзеге асыру бойынша кеѕес беретін болады.

САПА

Таза ґнім деген не? Ќазаќстанда 77 ауыл шаруашылыєы кјсіпорны экологиялыќ таза ґнім шыєарады. Бўл туралы Бїгінгі таѕда Ќазаќстанда таза ґнеркјсіппен 77 компания айналысады. Оларды екі топќа бґлуге болады: сыртќы нарыќ жјне ішкі нарыќ», - делінген ЌР Ауыл шаруашылыєы министрлігініѕ баспасґз ќызметі таратќан хабарламада. Айта кетейік, таза ґнім дегеніміз - ауыл ґркендету бойынша берген тапсырмаларына шаруашылыєы мен азыќ ґнімін синтетикалыќ сјйкес іске асуда. ќоспасыз ґндірілген тауар. Сондай-аќ, Ґткен жылы еліміздегі кредиттік компаниялар сыртќы нарыќќа баєытталса, серіктестіктер арќылы їш мыѕнан астам тауар олар ішкі сертификацияны жїзеге асырып, ґндіруші ќаржыландырылды. Ауыл мемлекеттік стандартќа байланысты жўмыс шаруашылыєы ґндірісі мен ауыл шаруашылыєы істейді жјне «Экологиялыќ таза ґнім» ґнімдерін ќайта ґѕдеудіѕ тиімділігін арттыру стандартына сай келеді. Алайда, отандыќ маќсатында ќолєа алынєан шара кешікпей ґз тўтынушылардыѕ барлыєы ЭКО ќазаќстандыќ жемісін бермек. 151 серіктестік барлыєы 19 белгісін біле бермейді. млрд. теѕгеден астам сома ќарыз ўсынєан. Ґз кезегінде, компаниялар ґнімдерін ішкі Салыстыра кетсек, 2012 жылдыѕ тиісті нарыќќа шыєаруєа ќызыєушылыќ танытса, мерзімінде 140 серіктестік барлыєы 16 млрд. халыќаралыќ стандарттарєа сай, яєни ЕК теѕгеніѕ ќаржысын берген. 2013 жылы Атырау, регламенттері мен АЌШ-тыѕ органикалыќ Аќмола, Батыс Ќазаќстан жјне Ќараєанды стандарттарына сјйкес келетін ґнім шыєарады. облыстарында алты жаѕа серіктестік ќўрылды. Бїгінде ауыл шаруашылыєымен Еске сала кетсек, кредиттік серіктестіктерді айналысушыларєа ќаржы ўсынатын тїрлі несиелеу жїйесі арќылы ќарыз жылдыќ баєдарламалар жўмыс істеуде. Бўл Елбасы мґлшерлемесі 7% деѕгейінде 9 жыл мерзімге Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ ауыл шаруашылыєы беріледі. саласын экономиканыѕ негізгі тірегі ретінде

Табыс пен шыєыс 2013 жылєы 3-тоќсандаєы Павлодар облысыныѕ їй шаруашылыќтарын іріктемелі зерттеу деректері бойынша тўтынуєа пайдаланылєан табыс мґлшері орташа жан басына шаќќанда бір ай ішінде 37562 теѕгені, сонымен ќатар, бір ай ішінде ауылдыќ жерде 36309 теѕгені, ќалалыќ жерде 38110 теѕгені ќўрады. Тўтынуєа жўмсалєан табысты ќалыптастыру негізінен аќшалай табыс есебінен жїзеге асырылды, олардыѕ їлесіне жалпы табыстыѕ 94%-ынан келеді, ал ќалєан 6%-ы жеке шаруашылыќта ґндірілген ґнім есебінен жїзеге асырылды. Табысы еѕ тґменгі кїнкґріс деѕгейінен тґмен халыќтыѕ їлесі 1,3% ќўрады (ќалалыќ жерде – 0,6%, ал ауылдыќ жерде – 3%). Халыќтыѕ орташа жан басына шаќќандаєы

аќшалай шыєысы бір айда 35325 теѕгеге жетті (ќалалыќ жерде – 37242 теѕге, ал ауылдыќ жерде – 30936 теѕге). Халыќтыѕ аќшалай шыєысы ќўрылымындаєы 93,9%-ы тўтыну тауарлары мен ќызметтерді сатып алуєа; 2,6% – туыстарєа, таныс адамдарєа материалдыќ кґмек кґрсетуге, алимент тґлеуге; 3,5% – несие жјне ќарызды, салыќ пен тґлем аќыларды тґлеуге жўмсалєан.

КОММУНАЛДЫЌ ЌЫЗМЕТ

Павлодар облысында электр ќуаты ґндірісін 7 жылу электр станциясы жїзеге асырады. 2013 жылы 11 ай ішінде олар 37 млрд. кВт. саєат электр энергиясын ґндірген, бўл 2012 жылдыѕ тиісті кезеѕінен 0,2% кем. Салыстыратын болсаќ, 2012 жылы электр станцияларымен 41 млрд. кВт. саєат электр энергиясы ґндірілген болатын, бўл - 2011 жылдан 5,9% жоєары. Электр энергиясын ґндіруден республика бойынша біздіѕ аймаќ алдыѕєы орын алады, 2012 жылы облыста ґндірілген электр энергиясыныѕ кґлемі жалпы республикалыќ кґлемініѕ 45,5% ќўрады. Кейінгі орындарды Ќараєанды (13,5% ) жјне Шыєыс Ќазаќстан (7,6%) облыстары алады.

Облыстыќ статистика департаменті.

Ќазаќстан Республикасы Табиєи монополияларды реттеу агенттігініѕ тґраєасы Мўрат Оспанов аумаќтыќ департаменттер басшыларынан шаєын жјне орта бизнесті ќолдау жґніндегі жїргізілген жўмыстан тыс ќалмауды талап етуде. Бўл ретте, жыл соѕына дейін шаєын жјне орта бизнес субъектілері їшін оларды жеке топќа бґле отырып тарифті тґмендету мјселесін ќарау кґзделуде.

Ўлттыќ банк мјліметіне ќараєанда, жалпы ґткен жылы Ќазаќстанныѕ халыќаралыќ резервтері 10,7 пайызєа артќан. Ал желтоќсан айындаєы таза халыќаралыќ резервтер - 2,47 пайызєа артып, 24,134 млрд. долларєа жеткен. Мўнымен ќоса, ЌР Ўлттыќ ќорыныѕ активтері 70,544 млрд. долларды ќўрап, оныѕ бір айдаєы ґсімі 1,13 пайызєа артќан. Сонымен ќатар, ЕАВ активтері 19,127 млрд. долларєа жетіп, бір ай ішінде 3,74 пайызєа ґссе, алтын тїріндегі активтер 1,88 пайызєа тґмендеп, 5,551 млрд. доллар болып отыр.

ЭКСПО-2017

Кїн батареяларынан ќуат алады Павлодар облысында республикалыќ «Жўмыспен ќамту2020» баєдарламасына мал жайылымдарын инфраќўрылыммен ќамтамасыз ету бойынша тїзетулер енгізу бастамасы кґтерілді. Јрбір ќатысушы мал сатып алу їшін 3 млн. теѕгеге дейін жеѕілдетілген несие алады. Мемлекет мал ґсірушілер тўратын блокмодульдерді орнатуєа кґмектеседі. Олар 35 градус суыќтан 35 градус ыстыќќа дейінгі температурада жўмыс істейтін жел генераторымен жјне кїн батареяларымен жабдыќталєан. Їйжайларда газ плитасы, ќатты отынмен жанатын пеш, жуынатын орын бар. Бїгінгі таѕда заманауи блок-модульдер 75 жайылымда орнатылєан. Сондай-аќ, облыста «Жайлау» баєдарламасы ќолєа алынды. Ауыл тўрєындарыныѕ кепілге ќоятын мїліктерініѕ жоќтыєы ескерілді. Соныѕ арќасында олар бес жылєа жеѕілдетілген лизинг бойынша 200 млн. теѕгеге 6200 ќой сатып алды, тґрт мал шаруашылыєы ауданында 62 мал жайылымы ќўрылды.

СТАТИСТИКА

Ќызметтердіѕ кґлемі

Бизнеске тґмендетілген тариф Монополистік ќызмет бїкіл кјсіпкерліктіѕ мїддесін тікелей ќозєайтындыєын жјне ќызмет берушілердіѕ тарапынан болєан ќўќыќ бўзушылыќтарєа жедел ден ќою керек екенін тїсінген жґн. Осыєан байланысты табиєи монополия ќызметіне уаќытылы ќосуєа баќылауды кїшейту тапсырылды. «Монополистер шаєын жјне орта бизнес субъектілеріне техникалыќ шарттар беруге немесе олардыѕ ќосымша ќуаттарєа

Ґткен жылдыѕ желтоќсан айында Ќазаќстанныѕ халыќаралыќ резервтері Ўлттыќ ќор ќаражатын ќоса алєанда 1,46 пайызєа артып, 95,2 млрд. долларєа жетті. Бўл туралы ЌР Ўлттыќ банкініѕ ресми сайтында жарияланєан.

ќосылуларына ќарсы болса, оныѕ бјрін заѕдылыєы жаєынан мўќият ќайта тексеру ќажет», - деді М.Оспанов. Индустрияландыру картасыныѕ нысандарын іске ќосу бойынша жуырда ґткен жалпыўлттыќ телекґпір барысында Мемлекет басшысы ќойєан міндеттерді іске асыруєа баєытталєан бірќатар наќты тапсырмалар берілді.

2013 жылєы їшінші тоќсанда Павлодар облысыныѕ кјсіпорындары жјне ўйымдарымен 13726,3 млн. теѕге сомасында ќызмет кґрсетілді. Ќызмет кґрсетудіѕ едјуір кґлемі шаєын кјсіпорындарєа келеді – 8689,2 млн. теѕге немесе жалпы кґлемніѕ 63,3%-ы, орта кјсіпорындарєа – 3890 млн. теѕге немесе 28,3%, ірі кјсіпорындарєа – 1147,1 мыѕ теѕге немесе 8,4%. Ауылдыќ жерде орналасќан кјсіпорындардыѕ їлесіне кґрсетілген ќызметтіѕ 8%-ы немесе жалпы кґлемніѕ 1103,4 млн. теѕгесі шаќ келеді.

Јзірлеген - Н.ЖАЙЫЌБАЕВ

Тїркия провинциясы Ќоджаеліде (Гебзе ќаласы) Ќазаќстанныѕ Тїркиядаєы Елшілігініѕ ўйытќы болуымен «Экспо-Астана-2017» халыќаралыќ кґрмесініѕ таныстырылымы ґтті.


ЌОЄАМ

www.saryarka-samaly.kz

5

Алєыс білдіреміз

Дін - діѕгек Жаќында ќызмет бабымен аймаќтарєа барєан сапарымда халыќтыѕ мўѕ-мўќтажымен танысып ќайттым. Сонда айрандай ўйыєан ауылдардыѕ бірлігін бўзып отырєан діни аєымдар туралы кґп естідім. Уаќыт ґткен сайын бўл мјселеніѕ ушыєып бара жатќанын енді ашыќ айтќан орынды деп білемін. Себебі, «ауруын жасырєан ґледі» дейді атам ќазаќ. Мўндай їлкен проблемаєа тўсау салмасаќ, ертеѕ еліміздіѕ ќауіпсіздігіне їлкен ќатер тґндіретіні кїмјнсіз. Ќазіргі таѕда ќоєамымызда єасырлар бойы ќалыптасќан дјстїрлі дінімізді исламєа жат дїниетанымдаєы аєым ретінде кґрсету белеѕ алып барады. Бїгін уаххабтік жолдаєы миссионерлер ќазаќтыѕ санєасырлыќ мўсылмандыќ тїсінігіне балта шабуєа тырысып баєуда. Бўл дегеніѕіз - зардабы кешегі коммунистік идеология жїргізген ўлтсыздандыру саясатынан да асып тїсетін ќасірет. Бўлар ќазаќты бїгін єана мўсылмандыќты ќабылдаєан ел сияќты кґрсетіп, ґздерін таза ислам атынан, кей жерлерде Алланыѕ атынан сґйлеп, халыќты ќалыпты діни сенімі мен танымынан бездіруге жўмыс жїргізуде. Демек, олар ќазаќтыѕ санєасырлыќ тарихы мен діни тјжірибесін жоќќа шыєаруды маќсат етуде. Бўл – наєыз революциялыќ їрдіс. Ал исламныѕ рухында революция емес, эволюция єана бар екендігін неосалафилер сезінбейтін секілді. Тек ґздерініѕ танымын єана тыќпалай береді. Яєни, еркін їнќатысуєа емес, психологиялыќ ќысымєа негізделген рухани экспанциясын жїргізіп отыр. Бўл – еліміздіѕ зайырлылыќ ўстанымына ќайшы јрекет. Сондыќтан зайырлылыќ тїсінігіне аныќтама беріп, нормативтік ќўќыќтыќ актілердегі зайырлылыќ функцияларын ќайта

ќарастырмасаќ, жат аєымдарды сырттан тыќпалаушылар тјуелсіздігімізге ќауіп јкелмек. Салафилер музыка, театр, ґнер, туєан кїн тойлауды харам, кїнј деп есептейді. Бўлар – уаххаби аєымындаєылар їшін Аллаєа серік ќосу (ширк) жјне дінге жаѕалыќ ќосу (бидєат). Одан ќалды, беташар сияќты салтдјстїрлерімізді жоќќа шыєарып, тыйым салуда. Шариєатќа емес, конституцияєа баєынєан адамды бір Ќўдайєа сену формуласын бўзєаны їшін «кґп Ќўдайєа табынушы» (арабша – мїшрік, кјпірдіѕ бір тїрі) ретінде кґрсетеді. Уаххабилер пенделер ойлап тапќан конституцияєа баєыну арќылы адам конституцияны Ќўдай заѕына теѕгеріп, оны жазєан адамдарды Ќўдаймен ќатар ќояды деп айыптайды. Ќысќасы, жат аєымдаєылар єасырлар бойы ќалыптасќан ґмір салтымызды ревизиялап, шырќымызды бўзуда, ўлттыќ ќауіпсіздігімізге орасан зор ќауіп тґндіруде. Жоєарыда атап ґткендерді ескере отырып, тиісті жауапты органдарєа бірнеше мјселелерді ўсынамын:

Біріншіден, мемлекет жјне дін арасындаєы ќатынас наќты емес. Яєни, мемлекет тарапынан дін конституциялыќ шеѕбердегі ќўбылыс ретінде ќабылданбаєан. Конституцияда јр адамныѕ дін таѕдауынан ґзге наќты категория ќалыптаспаєан. Егер наќты тїсінік ќалыптасса, ЖОО-лар мен мектептерде ќазаќ мјдениетініѕ ислам ґркениетіндегі орны, дјстїрлі ислам діні туралы оќытылуы тиіс еді. Оєан да кадр, база, материал, єылыми-зерттеу институты ќалыптасушы еді. Дегенмен, Елбасыныѕ «Мјдени мўра» баєдарламасында кґрсетілген еѕбектер білім беру їдерістерінде жоќ, енбеген. Ол діни білім беру болсын, тарихи, мјдени болсын, кґрінбейді. Екіншіден, жауапты орган ретінде Дін істері агенттігі, ќўќыќ ќорєау органдары дін істеріне ќатысты жауапкершілік жїктеу туралы заѕ жобасын жасауы ќажет. Аталєан ўсыныстар мемлекеттілігіміздіѕ тікелей ќауіпсіздік, идеология, мјдениет жјне білім салаларын ќамтитындыќтан, јрі ўсыныстардыѕ ґзекті екені ескеріле отырып, ќазірден бастап ќам жасалмаса, ертеѕ кеш ќалып, бармаќ тістеуіміз јбден мїмкін... Баќытбек СМАЄЎЛ, Парламент Мјжілісініѕ депутаты.

Коммуналдыќ ќызмет

Тўтыну нарыєы

Жылќы жылы коммуналдыќ ќызмет тўтынушыларына жайсыз жаѕалыќпен басталды. 1 ќаѕтардан бастап жылу ќуатыныѕ тарифі ґсті. Айлыєы шайлыєына жетпейтін кейбір отбасылар їшін мўныѕ ґзі їлкен салмаќ екені сґзсіз.

Ќазіргі уаќытта облыс орталыєында јлеуметтік маѕызы бар азыќ-тїлікке 10% сауда їстемеаќысынан арттырмау туралы Келісім жасасќан 30 јлеуметтік сауда орындары жўмыс істейді. 2013 жылєы 1 желтоќсаннан кґрсетілген сауда орындарында азыќ-тїлік тауарларыныѕ аймаќтыќ тўраќтандыру ќорымен басќару бойынша Комиссия отырыстарында ай сайын бекітілетін белгіленген баєалар бойынша (картоп, ќырыќќабат, сјбіз, ќызылша жјне пияз 50 теѕге/кг бойынша жјне кїріш 140 теѕге/кг) тўраќтандыру ќорыныѕ ґнімдері іске асырылады. Кґрсетілген баєаларєа сјйкес келмеген жаєдайда, Сізден Павлодар ќаласыныѕ јкімдігініѕ 327441, 320730 (Павлодар ќ. ауыл шаруашылыєы бґлімі) телефондары бойынша, сонымен ќоса, 322286, 651290 сауда саясаты бґліміне (облыс кјсіпкерлік жјне сауда басќармасы) жїгінуіѕізді сўраймыз. Тўраќтандыру ќоры ґнімі сапасыныѕ тиісінше болмау мјселелері бойынша «Павлодар ЈКК» ЎК» АЌ-єа 650305, «Ертіс Ґркені» ЖШС-єа – 334160 телефоны бойынша жїгінуіѕіз ќажет. *** 2013 жылдыѕ тамызынан бастап облыста тауыќ жўмыртќасына баєаныѕ ґсу беталысы баќыланєаны мјлім. Соєан байланысты осы ґнімге баєаныѕ ґсу себебін аныќтау маќсатымен Монополияєа ќарсы инспекциямен бірќатар шаралар ќабылданды. Тауыќ жўмыртќасына баєа ахуалын тўраќтандыру маќсатымен ауыл шаруашылыєы, кјсіпкерлік жјне сауда басќармалары Павлодар ќаласы јкімдігімен бірлесіп ішкі нарыќты жўмыртќамен ќамтамасыз ету бойынша облыстыќ ќўс фабрикаларыныѕ басшылыєымен меморандум келісілді. Нјтижесі ретінде 2013 жылєы желтоќсаннан 2014 жылєы ќаѕтар бойынша орташа алєанда 19%-єа «Шарбаќты Ќўс» ЖШС ґѕдірушісінде тауыќ жўмыртќасына баєаларды тґмендету ќызмет етті. Баєалардыѕ одан ары ґсуініѕ алдын алу бойынша ќосымша шара ќолдану ретінде ауыл шаруашылыєы министрлігі, ЌР ќўс ґсірушілер одаєы, ќўс фабрикалары мен облыс јкімдіктері арасында баєаєа ќатысты ќосымша субсидиялау деѕгейініѕ механизмін кґздеумен жўмыртќаєа белгіленген шектік баєа бойынша меморандум ўйєару ўсынылды.

Павлодар облыстыќ кјсіпкерлік жјне сауда басќармасы.

11 ќаѕтар, сенбі, 2014 жыл

! ќ о ж і тїр Фархат ЈМІРЕ Жалпы, тарифтердіѕ артатыны туралы мјлімет 2013 жылдыѕ соѕында жалпаќ жўртќа тегіс жайылды. Мўны естіген тўрєындардыѕ јріcјрі кїй кешкені айтпаса да тїсінікті. ЌР Табиєи монополияларды реттеу агенттігініѕ Павлодар облысы бойынша департаментініѕ басшысы Ќайырєали Тґлендиновтіѕ айтуынша, «Павлодарэнергосбыт» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі тарифтерді бірден 45 пайызєа арттыруды кґздеген. Алайда, департаменттіѕ тікелей араласуымен тариф кґлемі бўќара халыќ їшін 5 пайызєа, заѕды тўлєалар їшін 15 пайызєа ґсті. Байќасаѕыздар, жылуды жеткізушілер тарифті едјуір кґлемге ўлєайтуды кґздеді. Бўл - олардыѕ тарифті јлі де ґсіруі мїмкін екенін меѕзейді. Жылудан бґлек, су мен жарыќ ќызметініѕ баєасы да ўлєайтылуы ыќтимал. - Ќолданыстаєы параметрлер 1998 жылы бекітілген. Яєни, јр шаршы метрге 0,2 гигакало-риядан келеді. Былтыр «Павлодарэнергосбыт» серіктестігі бўл кґрсеткіштерді тґмен деп есептеп, оны 0,223 гигакалорияєа дейін арттыру туралы ґтініш жасады. Біраќ, біз оны тўрєындар їшін

тиімсіз болєандыќтан ќабылдамай тастадыќ. Олар сотќа жїгінді. Сот серіктестіктіѕ пайдасына шешім шыєарды. Сондыќтан, екінші тоќсанда, яєни, 1 сјуірде жылу ќуатыныѕ тарифі таєы да 11 пайызєа дейін ґсуі мїмкін. Біз ќазір осы мјселе бойынша жўмыс жасап жатырмыз. Жалпы, облыстаєы жылу ќуатыныѕ баєасы ґзге ґѕірлермен салыстырєанда јлдеќайда тґмен, - дейді Ќайырєали Мансўрўлы. Департамент мамандары жылу ќуаты тарифтерініѕ ґсуіне байланысты арнайы зерттеу жўмыстарын жїргізіпті. Мјселен, бір бґлмелі пјтердіѕ иесі жаѕа тариф бойынша 147-155 теѕге кґлемінде артыќ ќаржы тґлейді. Екі бґлмелі пјтері барлар 230-270 теѕге кґлемінде ќаржы шыєындайды. Бўл - жалпыїйлік есептеуіш ќўрылєылары орна-тылмаєан жаєдайда. Ал арнайы ќўрылєы орнатќандар едјуір ќаржы їнемдейді. - Жаѕа жылєа дейін барлыќ коммуналдыќ ќызмет кґрсетушілердіѕ басын ќосып, арнайы жиын ґткіздік. Белгілі болєандай, барлыќ ќызметтердіѕ ќўны ґсті. Осыєан сјйкес, тўрєындар коммуналдыќ ќызметтерге аќша сјл артыќтау тґлейді. Мјселен, бір бґлмелі пјтерде екі адам тўратын болса, олар барлыќ коммуналдыќ ќызметтерге ќосымша 287 теѕге шыєындайды. Ал екі бґлмелі пјтерде їш адам тўратын болса, ќызмет кґрсету ќўны 415 теѕгеге жетеді. Біздіѕше, айтарлыќтай кґп емес. Мўны тґлеуге тўрєындардыѕ шамасы жетеді, - дейді департамент басшысы. Ќайырєали Тґлендиновтіѕ айтуынша, Павлодар ќаласындаєы їйлердіѕ 18 пайызында єана жалпыїйлік есептеуіш ќўрылєылары орнатылєан. Бўл кґѕіл ќуантарлыќ кґрсеткіш емес. Сондыќтан, алдаєы уаќытта арнайы ќўрылєыларды орнатуєа деген талап та кїшейе бермек.

Отбасымыздыѕ тірегі болєан ќазаќтыѕ аяулы ўлы Ќайырќанат Мўхамедия ауыр науќастан ќайтыс болды. Ол кґзініѕ тірісінде Алла жолында кґп жылдар бойы еѕбек етіп, халыќтыѕ ризашылыєына бґленіп еді. Марќўмныѕ сол еѕбегініѕ еленгені болса керек, аќтыќ сапарєа шыєарып саларда барлыќ жанашырлары мен жоражолдастары ќолдан келген кґмегін аяєан жоќ. Јсіресе, рухани жјне материалдыќ жаєынан ќолдау кґрсеткен «Ќазаќстан алюминий зауыты» АЌ президенті Алмаз Ибрагимов пен оныѕ ўжымына, орталыќ Мјшћїр Жїсіп мешітініѕ бас имамы Нариман Исенов пен облысымыздаєы барлыќ мешіт имамдарына жјне облыстыќ «Сарыарќа самалы» газетініѕ ўжымына туыстары мен жанўясыныѕ атынан алєысымызды білдіреміз. Баршаѕызєа Алла Таєала тек жаќсылыќ, дендеріѕізге саулыќ берсін.

Білім

«Балапан» баєдарламасы ўзартылды 2010 жылы ЌР Президенті Нўрсўлтан Назарбаев халыќќа жыл сайынєы Жолдауында балаларды мектепалды тјрбиесімен 70% ќамту маќсатында «Балапан» мемлекеттік баєдарламасын енгізген болатын. 2014 жылєа дейін жоспарланєан баєдарлама жаќында Їкімет ќаулысымен 2020 жылєа дейін ўзартылды. «Ќоса беріліп отырєан Балаларды мектепке дейінгі тјрбиемен жјне оќытумен ќамтамасыз ету жґніндегі 2010–2020 жылдарєа арналєан «Балапан» баєдарламасы бекітілсін», - делінген ќаулыныѕ мјтінінде. Баєдарламаєа сай, 2015 жылєа дейін мектепке дейінгі тјрбиемен жјне оќытумен мектепке дейінгі жастаєы балалардыѕ 77 %-ыныѕ, ал 2020 жылєа дейін – 100 %-ыныѕ ќамтылуын ќамтамасыз ету; 2015 жылєа дейін 5-6 жастаєы балаларды мектепалды даярлыќпен толыќ ќамтуды ќамтамасыз ету; республикадаєы демографиялыќ жаєдайды жјне халыќтыѕ білім алуєа деген ќажеттілігін ескере отырып, мектепке дейінгі ўйымдардыѕ вариативті желісін арттыру кґзделген. «Баєдарламаны 2014–2020 жылдары іске асыру жґніндегі іс-шараларды ќаржыландыру кґлемі 190 млрд. 536 млн. теѕгені ќўрайды, оныѕ ішінде: республикалыќ бюджет есебінен – 41 млрд. 242 млн. теѕге; жергілікті бюджет есебінен – 149 млрд. 294 млн. теѕге», - деп кґрсетілген баєдарламада. Атап ґтелік, Павлодар облысында 3-6 жас аралыєындаєы балалар балабаќшамен 100 пайыз ќамтылып, меже уаќытынан бўрын орындалєан болатын. Ендігі маќсат – 2 жасќа толєан бїлдіршіндерді толыќтай ќамту.

Ќылмыс

Аныќталуда Павлодарда басы жоќ адамныѕ денесі табылды. Облыстыќ ішкі істер департаментініѕ мјліметі бойынша, басы мен екі ќолы жоќ ер адамныѕ мјйіті сјрсенбі кїні кјріз ќўдыќтарыныѕ бірінен шыќты. Оны ќалалыќ су арнасыныѕ ќызметкерлері кґріп, полицияєа хабарлаєан. Бўл оќиєаєа байланысты «адам ґлтіру» фактісі бойынша ќылмыстыќ іс ќозєалды. Ќазіргі кезде ��ажетті сараптамалар таєайындалып, мјйітті тану жўмыстары жїргізілуде. Киіміне ќараєанда жапа шеккенніѕ тўраќты мекен-жайы жоќ адам болуы мїмкін деген болжам бар. Ј.ЕРІКЌЫЗЫ.

Франция соты ќашќын банкир Мўхтар Јбілјзовті Украинаєа не болмаса Ресейге экстрадициялау туралы шешім ќабылдады. Бўл ретте басымдыќ ресейлік тарапќа беріледі.


6

11 ќаѕтар, сенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Жобаны їйлестіруші -

Ќўндыз ЌАБЫЛДЕНОВА Тел: 8(7182) 61-80-20

Ґкінішке ќарай, ќазіргі ќоєам оларєа ќырын ќарайды, ќабылдай алмайды. Талмасы ўстап, ќиналып жатќан кезінде, «ќояншыќ» деп теріс айналып та кетеміз. Ауруы ґршіген кезде олардан ќорќып та кететініміз рас. Осылайша, аќыл-есі сау, аяќ-ќолы балєадай азаматтар «эпилепсия» деген неврологиялыќ аќаудыѕ кесірінен ќоєамнан ґз орнын таба алмай, ќиналады. Ресми деректерге сїйенсек, бїгінде эпилепсиямен тіркелген 23 мыѕнан аса науќас бар екен. Алайда, мамандар «бўл санныѕ бірнеше есе кґп болуы мїмкін» дейді. Науќастардыѕ наќты санын айтуєа ќиналады. Ґйткені кґп адамдар ґз ауруын жасырады. Себебі, ќоєамдаєы ќырын кґзќарас осылай істеуге мјжбїрлейді. Дјрігерлер ауруды ерте аныќтап, жїйелі тїрде ем алып тўрса, науќастардыѕ 60 пайызы сауыєып кетеді деп тўжырымдайды. Біраќ, Дїниежїзілік денсаулыќ саќтау ўйымыныѕ дерегі бойынша, барлыќ елдерде эпилепсиямен ауыратын науќастардыѕ 75 пайызы жїйелі тїрде ем алмайды екен. Ќазаќстандаєы да жаєдай сондай. Эпилепсия туралы аќпараттыѕ аздыєынан, адамдар оєан шошына ќарайды. Мјселен, талма ауруына шалдыќќан баланыѕ анасы Марина Бекетова ќоєамныѕ ќырын кґзќарасынан кґп теперіш кґрген екен. Жалєыз баласын сїйреп жїрген ана, ўлын осы диагнозыныѕ кесірінен мектептен де шыєарып жібергенін айтады. – Баламныѕ јлеуметтік бейімделуі, ќоєамєа кірігуі ґте ќиын. Сондыќтан менен бір елі ажыраєан емес. Балалардыѕ арасында талмасы ўстап ќалєан кезде, мектепті тастап, їйде оќуєа

Кґзќарас ќашан ґзгереді?

кґштік. Ґйткені, ќоєам бізді осы тїрімізбен ќабылдай алмады. Ґзім жўмысќа орналасайын десем, баладан шыєа алмаймын, – дейді Марина. Науќастыѕ жаєдайын ќалыпты ўстап тўру їшін ґте ауыр дјрілерді тўраќты ќабылдап отыруы ќажет. Ал олардыѕ ќўны ґте ќымбат. Мјселен, Марина Букетованыѕ айтуынша, баласы 1 айдыѕ ішінде ќўны 36 мыѕ тўратын дјрініѕ 4 ќорабын ќабылдайды екен.

андыќ терлі ісігі – ќазаќст Жатыр мойны ќа елетін онкологиялыќ јк јйелдерді ґлімге истикалыќ мјліметтерге ат аурулардыѕ бірі. Ст 1500 јйел бўл сырќатќа на сїйенсек, жылы ды екен. адам ќаза таба йылєан 0 65 , ып ыє шалд ќо зы но аг ди і терлі ісіг Жатыр мойны ќа зы нд а ад ам йы па ,7 99 ѕ ы на уќ ас та рд . русы аныќталєан папилломасы ви

Сондыќтан, мемлекет осы дјрілермен тегін ќамтамасыз етеді. Никита Мурдасовтыѕ анасыныѕ айтуынша, ќымбат дјрілерге ќол жеткізу їшін бірнеше табалдырыќты тоздырып, табандылыќ танытуыѕ ќажет... Осындай жаєдайда Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ штаттан тыс бас эпилептологы Алтынай Елубаева талма ауруына шалдыќќандардыѕ ќатары жылдан-жылєа артып бара жатќанын алєа тартады.

– Ќазіргі таѕда Ќазаќстан эпилептологиясы ќарќынды дамып келеді. Бўл осы патологиямен ауыратын пациенттердіѕ кґптігіне байланысты. Сондыќтан оны медициналыќ жјне јлеуметтік тўрєыда ќатар алып ќарау ќажет. Осы баєытта мемлекетте їлкен шаруалар атќарылып жатыр. Біріншіден, науќастар талмаєа ќарсы дјрілермен тегін ќамтамасыз етілсе, екіншіден, алдаєы уаќытта облыс орталыќтарында эпилептологтардыѕ кабинетін ашу жоспарланєан. Одан бґлек, мамандарды оќыту, диагностикалыќ ќўралдарды алу мјселелері тўр, – дейді Алтынай Мўќашќызы. Эпилепсия ауруымен ауыратындарды ќоєамныѕ ќабылдай алмауы – тек Ќазаќстанда єана емес, јлемніѕ барлыќ елдерінде ґткір тўрєан мјселе. Јлемдік деѕгейдегі мамандар одан ќорќудыѕ немесе жасырудыѕ еш ќажеттілігі жоќ деп тўжырымдайды. – Бўрындары жасалєан зерттеулер бўл аурудыѕ ќаншалыќты ауќымды екенін де аныќтай алмады. Ќазіргі кезде жер шарындаєы адамдардыѕ 1 пайызы, яєни 65 миллионєа жуыєы эпилепсияєа шалдыќќан. Олардыѕ басым бґлігі ќажетті ем-домды алмайды. Сондыќтан, еѕ бірінші, мамандарды дайындап, ќоєамдаєы теріс кґзќарасты жою ќажет. Сонда єана адамдар ґз ауруларын жасырмайтын болады. Барлыќ елдерде адамдар осы аурудан ќорќады, ќорќынышты жеѕудіѕ бірден-бір жолы – ол туралы толыќтай аќпарат алу, білімді арттыру, – дейді Эпилепсияєа ќарсы халыќаралыќ лиганыѕ президенті Эмилио Перукка. Эпилепсия – созылмалы неврологиялыќ аурулардыѕ ішінде еѕ жиі кездесетін ауру. Соєан ќарамастан, елімізде оны емдейтін орталыќ та жоќ. Жалпы бўл ауру тўќым ќуалаумен ќатар, тїрлі нейроинфекциялар, бас жараќаты јсерінен пайда болуы мїмкін. Науќастардыѕ 70 пайызында эпилепсия балалыќ шаќта байќалып, педиатриялыќ неврологиядаєы негізгі аурулардыѕ бірі саналады. Жїйелі ем алмаудыѕ кесірінен олардыѕ басым кґпшілігі ґмірден ерте озады... Їмітжан ЖАПАР.

Ерте ќаралудыѕ нјтижесі мол

Аталмыш ауруєа шалдыєудыѕ басты себептері - адам папилломасы вирусы жјне жыныстыќ ќатынастыѕ ерте басталуы. Адам папилломасы вирусын жўќтыру 16-20 жас аралыєында жиі кездеседі. Вирустыѕ јсер ету кезеѕінен бастап аєзада ќатерлі ісікті жасуша пайда болєанєа дейін кґп жыл ґтуі мїмкін. Ґкінішке ќарай, ќазіргі таѕда аталмыш вирусты емдейтін тиімді ќўралдар жоќтыѕ ќасы. Емдеу жўмыстары кґп жаєдайда АПВ тудырєан ќауіпті емес, ісіктер мен обыр алды ауруларын емдеуге баєытталєан. Ќазаќстанда осы ауру бойынша скрининг баєдарламасы ќабылданєан (ЌР ДБ №607 бўйрыєы). Жатыр мойны ќатерлі ісігініѕ алдын алуында скрининг-тексерілу ґте маѕызды. Јрине, бўл адам папилломасы вирусын жўќтырмаудыѕ бірден-бір кепілі бола алмайды. Вирусќа ќарсы екпе єана ауруды болдырмауєа кґмектеседі. Екпе алудыѕ оѕтайлы уаќыты – бірінші жыныстыќ ќатынасќа дейінгі кезеѕ, ал ќауіп-ќатер факторлары јйел адамда ґмір бойы саќталады. Кґптеген зерттеу нјтижесі бойынша егуден кейінгі ќорєаныс шамамен 2-5 жыл

ЖИТС ќаншалыќты ќауіпті? оќушылар осы сўраќќа жауап алды Аймаєымызда Бїкілјлемдік ЖИТС-пен кїрес кампаниясы аясында кґптеген шара ўйымдастырылды. Мектептерде, колледждерде, институттарда жастарєа АИТВ мен ЖИТС аурулары туралы толыќ, жан-жаќты мјлімет беру маќсатында кездесулер ґтті. Олардыѕ бірі – балалар їйіндегі жїздесу. Жаќында облыстыќ ЖИТС орталыєыныѕ педагогы Ж.Јжмўратова балалар їйініѕ тјрбиеленушілерімен кездесті. Алдымен оларєа «Сеніѕ таѕдауыѕ» атты фильм кґрсетілді. Оќушылардыѕ маманєа ќойєан сауалдары да аз болєан жоќ. «ЖИТС ќаншалыќты ќауіпті?», «Ауруєа ќарсы екпе бар ма?», «Бўл ауруєа шалдыќќан јйел сау баланы дїниеге јкеле ала ма?» сынды сауалдар жолданды. Барлыєына да тўшымды жауап берілді. Орталыќ маманы јѕгіме барысында ауруды жўќтыру жолдары мен алдын алу шараларына тоќталды. Балалардыѕ білімін толыќтыру їшін аќпаратты кітапшалар таратылды. Роза АПАЕВА.

бойы жоєары деѕгейін саќтайды жјне егудіѕ ќауіпсіз екенін кґрсетеді. Ќазіргі кезде 110 мемлекетте 90 миллионнан астам екпе жасалєан. АПВ-єа ќарсы алдын алатын иммунологиялыќ егілу біздіѕ елімізде балалар мен ересектердіѕ егу жоспарына енгізілмеген. Ќазаќстанда жатыр мойны, ќынап, сїйір ўшты кандилома обырыныѕ алдын алу маќсатында квадривалентті вакцинаны егу мїмкіндігі ќарастырылєан. Жатыр мойны обырыныѕ алдын алу бойынша егілу еркін жїргізіледі. Егуден кейінгі жанама јсерлердіѕ ішінде вакцина егілген жерде ауырсыну немесе шаншу, аллергиялыќ реакциялар болуы мїмкін. Ол денеде бґртпе немесе ќышу сезімі ретінде байќалады. Бўл аз уаќытќа созылады жјне жеѕіл тїрде байќалады. Ґте сирек кездесетін екпеден кейінгі бірнеше минут бойы тыныс алу ауырлауы жјне есінен тануы да мїмкін. Мўндай жаєдай анафилаксия деп аталады. Екпе 3 рет бўлшыќ етке жасалады. Екпелер белгілі тїріне байланысты 0-1-6 немесе 0-2-6 схемасымен жасалады. Гаућар БАЕКИНА, Павлодар ќалалыќ №5 емхананыѕ акушер–гинекологы.

Жетістік Павлодар облысы денсаулыќ саќтау саласы бойынша алдыѕєы ќатарда. Жалпымемлекеттік рейтингтік баєдарлама ќорытындысына сјйкес, аймаєымыздаєы бес емдеу мекемесі їздік атанды. Павлодар облыстыќ онкологиялыќ диспансері «Сала їздігі2013» аталымын жјне алтын медальді иеленді. Ал диспансердіѕ бас дјрігері Мўрат Сїлейменовке «Отан алдындаєы еѕбегі їшін» медалі табысталды. Айта кетелік, Мўрат Ќўсноллаўлы бўєан дейін «Ерен еѕбегі їшін» медалімен марапатталєан болатын. Павлодар облыстыќ стоматологиялыќ емханасы да – денсаулыќ саласыныѕ кґшбасшысы. Аќсу ќаласыныѕ туберкулезге ќарсы диспансері де мамандандырылєан мекемелер ќатарында їздік 100 аурухананыѕ сапына еніп, «Сала їздігі-2013» аталымына ие болды. Бас дјрігері Ризвангїл Смаєўлова «Жыл басшысы-2013» атанды. 2012 жылы ол басќаратын аурухана «Ќазаќстан їздігі» болып танылєан еді. Биыл осы аталым Павлодар облысына «ќайтып» келді. Екібастўз ќаласындаєы №1 емхана мен Шарбаќты аудандыќ ауруханасы «Ќазаќстан їздігі – 2013». Алєашќысы еліміз бойынша ТОП-5 емдеу мекемесі ќатарына енсе, Баќыт Ќасымова басшылыќ ететін Шарбаќты аудандыќ ауруханасы їздік жїздіктіѕ ќатарынан кґрінді. Осылайша, павлодарлыќ ауруханалардыѕ ќызмет сапасы мамандар тарапынан жоєары баєаланды. Ендігі ретте, емдеу мекемелері марапаттарына сай жўмыс жасап, жергілікті тўрєындардыѕ «бјрекелдісіне» де бґленсе болєаны. Ќ.ТІЛЕКТЕСЌЫЗЫ.

Нўрмахан Тінјлиев јлемдік рейтингте грек-рим кїресініѕ 120 килограмм салмаќ дјрежесі палуандары арасында їздік їштікке енді.


МЕЗГІЛ

11 ќаѕтар, сенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Жаѕа тіршілік иесі табылды Єалымдар Антарктидадаєы Восток кґлінен алынєан судыѕ їлгісін зерттей келе, жаѕа бактерия тапты. Олардыѕ айтуынша, табылєан тіршілік иесі єылымєа белгісіз тїр болып табылады. Бўл туралы Петербург ядролыќ физика институтыныѕ ќызметкері Сергей Булат хабарлады. "Бір апта бўрын біз анализдерімізді

аяќтадыќ. Єылымєа белгілі организмдерден бґлек адамзат баласына белгісіз болып келген бактерия тауып алдыќ. Бўл тіршілік иесін ешќандай топќа жатќыза алмадыќ", - деп сўхбат берді єалым. Оныѕ айтуынша, єалымдар кґлдіѕ тїбініѕ їлгілерін 2012 жылдыѕ мамыр айында алєан.

Антарктиканы жаяу жїріп ґтпек 68 жастаєы Ранульф Файнс жарты жылєа созылатын "суыќ саяхатын" бастады, деп хабарлайды Newsru.com. 6 адамнан тўратын Файнстыѕ командасы сапарын Кейптауннан бастады. Олар осылайша 4 000 шаќырым жол жїріп, мўзды континентті баєындыруды жоспарлап отыр. "Басымызды ќатерге бўлайша байлап беруімізді кґп адам сынєа алуы мїмкін. Дегенмен, америкалыќтар тјуекел етпесе, ешќашан Айєа ќона алмас еді", - деп сўхбат берді Файнс. Саяхатшылар Антарктиканы баєындыруєа кем дегенде 6 ай уаќыт кетеді

деп отыр. Оларды тґменгі температурадан жылытќыш костюмдер ќорєайтын болады. Айта кетелік, континенттегі еѕ тґменгі температура Цельсий шкаласы бойынша 89,2 градусты ќўрайды. Бір ќызыєы, материкті баєындырєаннан кейін саяхатшыларєа сол аймаќта біршама уаќыт ґмір сїруге тура келеді. Олар осылайша оѕтїстікафрикалыќ "Агулас" полярлыќ кемесін кїтетін болады. Жоспар бойынша, Файнстыѕ командасы Антарктикада 2014 жылдыѕ ќаѕтарына дейін тірлік ќылмаќ.

7

« И н ф о р м - Б ю р о - Э к и б а с т у з » Ж Ш С к о н к у р с т ы ќ б а с ќ а р у ш ы с ы БСН 030640000472 (№177-1945-16-ЖШС 2012 ж.13.02. ќайта мем. тіркеуге тўруы туралы кујлік) баєа ўсынысы тјсілімен аудиторлыќ тексеріс ґткізу бойынша жўмыс (ќызмет) кґрсетуге конкурс жариялайды. Аудиттіѕ ґту мерзімі мен аудиторлыќ есепті ўсыну мерзімі, аудитордыѕ ќызметіне аќы тґлеу шарттары мен оныѕ мґлшері кґрсетілген конкурстыќ ґтінім 5 жўмыс кїні ішінде жабыќ конвертте ўсынылады. Конкурсќа ќатысу ґтінімімен бірге лицензияныѕ, жеке бас кујлігініѕ, ЖК тіркеуі туралы кујліктіѕ, сондай-аќ, аудитордыѕ кјсіби ўйымдаєы мїшелігін айќындайтын ќўжаттыѕ кґшірмесі ўсынылуы ќажет. Конкурсќа ќатысу ґтінімдері осы хабарландыру жарияланєаннан кейін бес жўмыс кїні ішінде ќабылданады, конкурсќа ќатысу шарттарымен сає.9.30-дан 12.00-ге дейін, тїскі їзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін. Павлодар ќ., Достоевский к-сі, 72 мекен-жайы бойынша танысуєа болады. Тел: 62-96-19. Конкурсный управляющий ТОО «Информ-Бюро-Экибастуз» БИН 030640000472 (свидетельство о гос.перерегистрации №177-1945-16-ТОО от 13.02.2012г.) объявляет конкурс на оказание работ (услуг) по проведению аудиторской проверки методом ценовых предложений. Конкурсная заявка с указанием срока проведения аудита и предоставление аудиторского отчета, размер и условии оплаты услуг аудитора сдается в течении 5 рабочих дней после опубликования в запечатанном конверте. К заявке на участие в конкурсе необходимо приложить нотариально заверенные копии лицензии удостоверение личности свидетельство о регистрации ИП, а также копию документа удостоверяющего членство аудитора в профессиональной организации. Заявки для участия в конкурсе принимаются в течение пяти рабочих дней со дня опубликования настоящего объявления, ознакомится с условиями документации проведения конкурса можно с 9.30 до 12.00, перерыв на обед с 13-00 до 14.00 по адресу: г. Павлодар, ул. Достоевского, 72 тел. 62-96-19.

«Павлодар» Јлеуметтік-кјсіпкерлік корпорациясы» Ўлттыќ компаниясы» АЌ (бўдан јрі – «Павлодар» ЈКК» ЎК» АЌ) Моноќалаларды дамытудыѕ 2012-2020 жылдарєа арналєан баєдарламасын жїзеге асыру шеѕберінде тїпкі ќарыз алушыларды келесі несиелендіру їшін несиелендіру ўйымын іріктеу бойынша ќайта конкурс ґткізу туралы хабарлайды. Ќайта конкурсќа ќатысудыѕ техникалыќ спецификациясы, мерзімі жјне ќайта конкурстыѕ шарттары конкурстыќ ќўжаттарда кґрсетілген. Конкурстыќ ќўжаттыѕ кґшірмесін мына мекен-жай бойынша: 140000, Павлодар ќаласы, Солтїстік ґнеркјсіптік аймаќ, Трамвай басќармасыныѕ єимараты, 310-кабинеттен, 2014 жылдыѕ 28-ќаѕтардаєы мерзімде саєат 18.00-ге дейінгі уаќытта алуєа болады. Конкурстыќ ќўжат 1 (бір) АЕК мґлшерінде, аќылы негізде беріледі. Тґлемаќы тґменде кґрсетілген реквизиттер бойынша ќаржы аудару жолымен жїргізіледі. Ќайта конкурсќа ќатысу ґтінімдері, мґрленген конверттерде 140000, Павлодар ќаласы, Солтїстік ґнеркјсіптік аймаќ, Трамвай басќармасыныѕ єимараты, 310–кабинет мекен-

жайында орналасќан «Павлодар» ЈКК» ЎК» АЌ-на тапсырылады. Конкурсќа ќатысуєа ґтінімдерді ќабылдаудыѕ соѕєы мерзімі 2014 жылдыѕ 29 ќаѕтардаєы саєат 10.00-ге дейін. Конкурстыќ ґтінімдері бар конверттер келесі мекен-жай бойынша: 140000, Павлодар ќаласы, Солтїстік ґнеркјсіптік аймаќ, Трамвай басќармасыныѕ єимараты, 310–кабинет, 2014 жылдыѕ 29 ќаѕтарында саєат 11.00-де ашылатын болады. Ќайта конкурсќа ќатысушылар конкурстыќ ґтінімдері бар конверттерді ашќанда ќатынасуларына болады, ол їшін ќатысушылар (олардыѕ ујкілетті ґкілдеріне) 2014 жылдыѕ 29 ќаѕтарындаєы саєат 9.00-ден бастап 11.00ге дейін тіркеуден ґтулері тиіс. «Павлодар» ЈКК» ЎК» АЌ Банктік реквизиттері: СТН 451500271487 БИН 110640006333 ИИК KZ8484911KZ000178174 КБЕ 16 БИК NURSKZKX «НурБанк» АЌ

Ќосымша аќпарат пен аныќтамаларды мына телефон арќылы алуларыѕызєа болады: 8(7182) 650568.

Еске алу ШЫНДЫЌ ШЫЅЫРАУДАН АЛЫП ШЫЄАДЫ Жаны да, ары да таза, кґргенін кґргеніндей айшыќты айта білетін аќылшымыз – отаєасы Білјл Јбуов ґткен жылы, 77 жасында жарыќ дїниеден озып еді. Алайда, оныѕ жарќын бейнесі, јдет-даєдылары, ґмірлік бет-бейнесі біздіѕ санамызда саєат сайын, кїн сайын жаѕєыра тїседі. Алдымен Білјлдіѕ дарындылармен бјсекелесе алатын ґміртанымдыќ ќабілеті, жоєары кјсіби шеберлігі біздіѕ єана емес, жїрген ортасыныѕ, ресми ќызметтес ќўрбыларыныѕ мойындаєан ќасиеті ўдайы ойєа оралады. Білјлдіѕ мазаланып, іштей ширыєып жїретін кездері жиі болатын. Мўнысына алєашќыда біз де бірге ширыєып, мазасызданатынбыз. Байќап ќарасаќ, ол кјсіби жўмысын мўќият ўйымдастырушылыќ жолындаєы кедергілерді жеѕудіѕ јсері екен. Оныѕ табиєатындаєы мўндай јсерлілік биік лауазымдыќ ќызметтерді атќарєан шаќтарында жиі байќалатын. Мўндайда ол ќўр сїлдері тўрып, ќабаєын шарт тїйіп, оќиєаны шым-шымдап жїрегіне сіѕіріп, бекініс жасайтын. Кейде іштегі ќўбылыстарды жїйелеу їшін ќоѕыр сазды јуенімен ґлеѕ айтатын еді. Осындай сјттерде Білјл ой-санасын серік ететін. Бўдан кейін єана басќа жўрт бірден аѕєара ќоймайтын, біраќ, ґзі тереѕ сезінетін, зерек ўйєарымыныѕ жемісі кґрініс береді. Сґйтіп, Білјл кґрмеген кґлден естімеген ќаз дауысын естігендей жайланатын. Адами да, ќызметтік те ґміріндегі шындыќќа ол осылай жолыєатын. Білјлдіѕ ґмірлік ўстанымы – «Шындыќ шыѕыраудан алып шыєады», – дейтін халыќтыќ ґмір тјжірибеден туындаєан ўлаєатты ўєым болатын. Мўнысы оныѕ ел алдындаєы ќадірін ґсірді. Ол Семей зоотехникалыќ-мал дјрігерлік институтын бітірген 1963 жылдан бастаєан бґлімшеніѕ зоотехнигі, совхоздыѕ, ауданныѕ ауылшаруашылыќ басќармасыныѕ бас зоотехнигі, аудандыќ партия комитетініѕ партиялыќ ўйымдастыру бґлімініѕ меѕгерушісі, облыстыќ партия комитетініѕ нўсќаушысы, Железинка аудандыќ партия комитетініѕ екінші хатшысы лауазымдарын абыройлы атќарды. «Ќазаќ КСР Ауыл шаруашылыєына еѕбегі сіѕген ќызметкері» атаєына, «Ќўрмет Белгісі» орденіне ие болып, ЌР Президентініѕ Алєыс хатымен марапатталуы - осыныѕ айєаєы. Білјлдіѕ жарыќ дїниедегі жарќын да јсерлі тіршілігі біз їшін ќас ќаєымдай уаќытта ґтті. Ер мінезді Білјлдіѕ адамгершілік, адалдыќ пен кісілік болмысы отбасыныѕ жјне бірге туєандай болєан адал достарыныѕ жїрегінде ўзаќ саќталады. Еске алушылар: О т б а с ы , ќ ы з д а р ы , к ї й е у б а л а л а р ы , т у ы с т а р ы м е н достары. Марќўм Білјл Јбуовтіѕ жылына арналєан ас 2014 жылєы 18 ќаѕтарда «Јлия» кафесінде 12.00-де беріледі.

«Ќазхром» ТЎК» АЌ 2013 жылдыѕ 25 желтоќсаны кїні саєат 14.00-де Аќсу ќ., Аќсу ферроќорытпа зауытында «ЭЧМ-60/ 2 ќазан агрегатыныѕ кїрделі жґндеуі» лоты бойынша ашыќ тендер ґткендігін хабарлайды. Ашыќ тендердіѕ жеѕімпазы болып ЌЌС есептеусіз 26300000 теѕге – баєа ўсынысымен, жўмыстарды 01.10.14ж. дейін орындау мерзімімен «РеалЭнерГострой» ЖШС танылды.

АО ТНК «Казхром» объявляет, что 25 декабря 2013 года на Аксуском заводе ферросплавов в г.Аксу состоялся открытый тендер по лоту «Капитальный ремонт котлоагрегата ЭЧМ-60/2». Победителем открытого тендера признано ТОО «РеалЭнерГострой» с ценовым предложением – 26300000 тенге без учета НДС, со сроком выполнения работ 01.10.14 года.

Астана ќаласы јкімдігініѕ «Астана ќаласыныѕ денсаулыќ саќтау басќармасы» ММ Астана ќаласы «Туберкулезге ќарсы диспансері» МКЌК туберкулезге ќарсы іс-шараларды мониторингілеу жјне баќылау тобыныѕ басшысы Есмўханбетова Эльмира Ќайноллаќызыныѕ мезгілсіз ќайтыс болуына байланысты марќўмныѕ туєан-туысќандарыныѕ ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.

«Ертіс сервис» ЖШС 2013 жылєы 13 ќаѕтарда саєат 12.00–де Серіктестіктіѕ јкімшілік єимаратыныѕ мјжіліс залында «2014-2016 жылдарєа ќоршаєан ортаны ќорєау бойынша іс-шаралар Жоспары» атты тыѕдауы мына мекен-жай бойынша ґтеді: Павлодар ќ., Солтїстік ґнеркјсіп аймаєы». Јскер Бейсембайўлы Анапиновтыѕ атына Павлодар облысыныѕ прокуратурасымен берілген №000034 ќызмет кујлігі (ќолданыс мерзімі 2015 ж. 25.08.) жарамсыз деп танылсын.

Облыстыќ мјслихат аппараты жјне депутаттары облыстыќ мјслихаттыѕ депутаты Оспанова Айман Ќайыркенќызына јкесі Ќайыркенніѕ ќайтыс болуына байланысты ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.

Семей Мемлекеттік медицина университеті жјне Павлодар филиалы хирургия кафедрасыныѕ меѕгерушісі, профессор Ернар Кјрімханўлы Ќайырхановќа анасы Акрикамалдыѕ ќайтыс болуына байланысты ќайєысына ортаќтасып, кґѕіл айтады.


ИІРІМ

11 қаңтар, сенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Қызыңды қолда, қазағым!

ОҚШАУ ОЙ

8

Ақмарал ЕСІМХАНОВА Роза - Павлодар облысы Лебяжі ауданы Малыбай ауылының тумасы. Талантты жас - Алматыдағы Темірбек Жүргенов атындағы өнер академиясының бетке ұстар студенттерінің бірі. Бірқатар халықаралық байқауларда топ жарып, еліміздің эстрада әлемін талантымен дүр сілкіндірген талантты жас. Жуырда әнші қызымыз редакциямызға хабарласып, «Сарыарқа самалы» газеті

арқылы байқау барысында қолдау көрсеткен жерлестеріне ризашылығын білдірді. Ертістің ерке қызы халық қолдауының «Қазақстан дауысы» ән жарысында жартылай финалға жолдама алғанын сүйіншілеп жеткіземіз! Құрметті жамағат! Ертең «Қазақстан дауысы» байқауының жартылай финалына қатысатын Роза үшін дауыс беріп, қолдауымызды аямайық!

Қазақ эстрадасына жаңадан қадам басқан Роза Мұқатаеваның «Қазақстан дауысы» ән жобасына қатысып, күллі Қазақ елін әсем дауысымен тамсандырып келе жатқаны - көз алдымызда. Өңір тұрғындары «Бұл – біздің Роза!» деп мақтана айтып, шығармашылық додасында дауыс беріп, барынша қолдау көрсетуде. Доданың іріктеу кезеңінде Роза үшін қазақ өнерінің жарық жұлдыздары Медеу Арынбаев, Мәдина Сәдуақасова, Нұрлан Албан және Алмас Кішкенбаев «Мен сені таңдадым!» деп, «таласып» қалғаны бізді ерекше марқайтты.

Роза МҰҚАТАЕВА, жас әнші: - Әнші боламын деген арманымды Алматыға арқалап келгеніме екі жылдың жүзі болыпты. Талай өнер майталманының ұшқан ұясына айналған Т.Жүргенов атындағы өнер академиясының студенті атандым. Ал «Қазақстан дауысы» байқауының жартылай финалына жетуімді өнер жолымдағы басты олжам деп білемін. Бұл жетістікке жетуіме «Әнші қызымыз» деп еркелеткен жерлестерімнің үлесі зор. Сіздердің қолдауларыңыз арқылы көрермендер дауысы бойынша көш басындамын. Павлодар өңірінің өнерсүйер халқына айтар алғысым шексіз!

РУБАЯТТАР Аста-төк азық-ауқат, асыл киім, Көп ақша, қызық-думан, басыңда үйің... Бар мұрат осы-ақ па еді?.. Онда, байғұс, Желге ұшқан жылдар екен жасың дүйім!.

Арғынбай БЕКБОСЫН

Фәнилік драма

***

Сені ұқпаса налисың көпке неге? Көпке өкпе жүрмейді. Өкпелеме. Көп ішінде көк иттің жүрері анық, Құйрығынан ұста да, теп төбеге!.

***

Есің болса, сен мына тоқта сырға: Барда тасып, бақ-дәулет жоқта сынба. Ал береке айналып бір соғады, Тұнып тұрса татулық отбасыңда.

Безсем де ар-намыссыз, өлі еттіден, Әңгімем жараспады-ау көп «еттімен». Ортаға өзім жүрген судай сіңу, Орнына ой келеді өрекпіген!

Ñàðûàðêà ñàìàëû

Мән берме пұлыңның жоқ, мал азына. Құрсыншы!.. Болма ешкімге наразы да. Әй бірақ... азаптайды-ау күнде түсіп, Намыс пен жоқшылығың таразыға!

ЖШС директоры Ж.О.СМАНОВ Телефоны 61-81-10

МЕНШІК ИЕСІ:

«Павлодар облысы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (Павлодар қаласы) «Центр аналитической информации» ЖШС, «Сарыарқа самалы» облыстық газеті Газет Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 23.11.2012 ж. №13191-Г куәлігі берілген

Басылым Қазақстан Республикасы және Ресейдің Омбы, Новосібір облыстары, Алтай өлкесі және Монғолияның Баян-Өлгей аймағына тарайды.

Бас редактор А.Ә.ӘБІШЕВ Телефоны 61-80-15 ЖШС-нің мекен-жайы: Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143-үй, e-mail: kense-cai@mail.ru Редакцияның мекен-жайы: 140000, Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143 үй. Теле/факс 61-80-15

Газеттің электронды поштасы: s_samaIy@maiI.ru Біздің сайт: www.saryarka-samaly.kz Бас редактордың орынбасарлары – ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ҚҰРМЕТ БЕЛГІСІ» ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. 61-80-23, 61-80-19.

Жауапты хатшы - 61-80-18. Әлеуметтік қорғау - 61-80-20. Саясат, спорт - 65-12-74. Тіл, әдебиет - 61-80-20. Білім, денсаулық, құқық, имандылық, мәдениет, «Айналайын», «ЖАС times» 61-80-20. Жарнама бөлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 65-12-75, 62-59-24. Маркетинг және тарату бөлімі 61-80-32. Фототілші, корректорлар - 61-80-17. Газеттің нөмірі «Сарыарқа самалының» компьютер oрталығында теріліп, беттелді. Газет аптасына үш рет шығады, апталық таралымы 47745 дана, бүгінгі көлемі 2 б.т. «Дом печати» ЖШС баспаханасында басылды. ҚР Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143 үй.

Фархат ӘМІРЕ

Қазақша кітап сатамын... Бірде ұлты орыс әріптесіммен кітап туралы әңгімелестім. Қаладағы ескі кітаптарды сататын дүкендерде қазақ қаламгерлерінің туындыларының жоқтығын айтып, өзімше реніш білдіріп едім, ол: «Қуанбайсың ба, қайта?! Бұл қазақтар кітаптың құнын, қадірін біледі деген сөз. Ескі кітаптарды тапсыратындар – рухани байлықтан бас тартқандар», - деді. Ойланып қалдым. Шынымен де солай ма?.. Бала күнімізде ауылдағы қай үйге кірсең де, оқысын-оқымасын, төрдегі сөрелерде қазақ кітаптары сықиып тұратын. Ғабит Мүсіреповтің, Сәбит Мұқановтың, Мұхтар Әуезовтің және тағы да басқа қаламгерлердің томдықтары көздің жауын алатын. Өкініштісі, қазір әлгі кітаптардың бірін де кездестірмейсіз. Ауылға барған сайын ағайын-туыстан сол бір шексіз, шетсіз байлықтың «тағдырын» сұраймын. «Балам-ау, отынға кетті ғой бәрі» деген жауапты естимін. Әріптесім жоғарыдағыдай уәж айтқан кезде осы оқиғалар еріксіз ойыма оралды. Қалаға келгеніме төрт-бес жылдың жүзі болды. Соның анық төрт жылында жарнамалық газеттерден «Қазақша кітаптар сатамын» деген хабарламаны кездестірген емеспін. Мүмкін мұндай хабарландырулар басылып та жатқан болар. Бірақ, менің көзіме шалынбады. Десе де, соңғы жеті-сегіз айдың дересінде «Қазақ кітаптарын сатамын» деген хабарламаны бірнеше рет кездестірдім. Кездестірген сайын қуанамын әрі қынжыламын. Қуанатыным - өзім де кітап жинаймын. Ертеректе шыққан туындылар қолға түсе бермейді. Қынжылатыным – қазақтар да кітап сата бастады. Демек, олар рухани байлықтан бас тартуда. Бұл жақсылыққа апармайды. Жуырда сондай газеттердің бірін ақтарып отырып, «Қазақ классиктерінің томдықтары сатылады» деген хабарламаға көзім түсті. Бірден хабарластым. Тұтқаны бір апай алды. Долбарымша, елу-алпыс жаста. Ғабит Мүсіреповтің, Ғабиден Мұстафиннің және тағы да басқа жазушылардың кітаптары бар екенін айтты. «Не үшін сатып жатырсыздар?» деп сұрадым. «Оны енді ешкім де оқымайды. Лақтырып тастағанша, қант-шайымызды ақтасын. Көп жыл бойы төрімізде тұрды ғой», - деп жауап қатты. «Немере-шөберелеріңіз оқымай ма?» дедім қарап тұрмай. «Қазір кітап оқитын заман ба?! Көштен қалмай, дәулетті болудың амалын қарастыру керек», - деп зекіп тастады. Айтпақшы, қазір жиһаз сататын сауда орындарынан кітап сөрелерін кездестірмейміз. Сатушыдан «Кітап сөрелері бар ма?» деп сұрасаңыз, басқа ғаламшардан келген адамды көргендей едірейіп: «Қазір ешкім ондай дүниеге тапсырыс бермейді ғой» деп таң қалады. Біздіңше, бұл да жақсылықтың нышаны емес. Қазақ үшін кітаптың қадірі қаншалықты? Сіз үшін ше, оқырман? Пікіріңіз болса, газет редакциясына немесе www.saryarka-samaly.kz сайтындағы «Қойын дәптеріме» жолдаңыз.

Газеттің сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8(7182) 61-80-26. Баспа индексі 65441. Басылуға қол қойылған уақыты 17.00. Тапсырыс - 44 Хаттар, қолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды және қайтарылмайды. Көлемі А4 (14 кегль) форматындағы 3 беттен асатын материалдар қабылданбайды. Редакция оқырмандардан түскен барлық хаттарды тегіс жариялауды және оларға жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалық материалдардың мазмұнына жарнама берушілер жауап береді. Нөмірді әзірлеу барысында интернет ресурстарынан алынған фотосуреттер де пайдаланылды. Авторлардың пікірлері редакция ұстанған көзқарасқа сәйкес келмеуі де мүмкін. «Сарыарқа самалында» жарияланған материалдарды көшіріп немесе өңдеп басу үшін редакцияның жазбаша рұқсаты алынып, газетке сілтеме жасалуы міндетті.


11 01 2014