Issuu on Google+

Армысың, Арғымақ жыл!

Ñ

àðûàðêà

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫҚ ГАЗЕТІ www.saryarka-samaly.kz

1929 ЖЫЛҒЫ 15 АҚПАННАН ШЫҒАДЫ

7

қаңтар, сейсенбі 2014 жыл №1 (14586)

ñàìàëû

Қымбатты отандастар!

Санаулы минуттардан соң біз келе жатқан Жаңа жылды қарсы аламыз! Бұл – ескі жылға ризалық, Жаңа жылға тілек айтатын айрықша сәт! Өтіп бара жатқан жыл бірлік пен берекенің, тұрақтылық пен татулықтың жылы болды. Басты бағдарымыз – «Қазақстан-2050» Стратегиясының алғашқы жылын табысты бастадық. Бұл – біздің баршаны біріктіретін, ұлысты ұйыстыратын асқақ аңсарымыз. Біз Тәуелсіздігіміздің тұғырлы, мемлекетіміздің ғұмырлы болуын қалаймыз. Сол үшін алда келе жатқан жылдан үлкен үміт, жоралы жақсылық күтеміз. Жаңа жыл Қазақстанның жаңа дәуірін жалғастырады деп кәміл сенемін.

Ардақты ағайын! Жаңа жыл – әр үйге шаттық сыйлайтын отбасылық мереке. Еліміздегі әр шаңырақ – құтты ордамыз Қазақстанның бөлінбес бөлшегі. Алда қазанатын қадірлейтін халқымыз үшін қастерлі Жылқы жылы келе жатыр. Қазақ «Ат мұратқа жеткізеді» деп жылқыны ерекше бағалаған. Жаңа жыл жақсылығын ала келсін! Әулеттеріңіз әрдайым қуанышқа бөлене берсін! 2014 жыл елімізді әлемнің төріне шығаратын құтты жыл болсын! Баршаңызға бақыт тілеймін!

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ

Қымбатты павлодарлықтар, православтық христиандар! Сіздерді және православтық христиандарды қасиетті Рождество Христово мерекесімен шын жүректен құттықтаймын! Рождество - қайырымдылық, өзара жәрдемдесу және шынайы сүйіспеншілік секілді сезімдер, биік гуманистік және жасампаздық мұраттарды ұлықтайтын діни мереке. Ежелден бері Рождество күндері баспанасы жоқтарға көмек қолын созу, сырқат жандардың хал-жағдайын сұрау, мұқтаждарға қайыр-садақа мен жетім балаларға сыйлық беру сияқты игі істер жасау дәстүрі қалыптасқан. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың салиқалы саясатының арқасында тәуелсіздік алған алғашқы жылдан бастап 130 ұлт пен 40-тан астам конфессия өкілдері тұратын көпұлтты елімізде ұлтаралық және дінаралық қарымқатынас саласында бейбітшілік пен келісім берік сақталуда. Осындай ынтымақты бірлігіміздің арқасында еліміздің экономикасы тұрақты дамып, әлеуметтікэкономикалық жаңғыртулар жүзеге асып, игі өзгерістер мен жарқын бастамалар іске асырылды. Халықтың баянды болашаққа деген сенімі артты. Осылайша, біздің еліміз қазіргі құбылмалы дәуірде барша әлемге өнегелі үлгі көрсетіп қана қоймай, әлемдік қауымдастық алдында зор беделге ие болды. Бүгінде дәстүрлі діни мейрамдар біздің өмірімізден нық орын алып отыр. Біздің Үкімет қазақстандықтардың діни сезімдеріне құрметпен қарауға, ел ішіндегі діни және конфессияаралық келісімге ерекше көңіл бөліп келеді. Жылдан жылға көпұлтты халқымыздың татулығы мен достығы мызғымастай, одан әрі берік нығаюда. Соңғы жылдары Ертістің Павлодар өңірінде жаңа мешіттер, христиан шіркеулері мен басқа да дін өкілдерінің құлшылық ету үйлері салынды. Біздің дарқан Отанымыз Қазақстанда мәңгілік адамгершілік құндылықтар, татулық пен достық салтанат құрып, ортақ үйімізде бейбітшілік пен келісім сақталатындығына кәміл сенемін. Құрметті павлодарлықтар, баршаңызға зор денсаулық, мол бақыт пен игі жақсылық тілеймін!

Қанат БОЗЫМБАЕВ,

Павлодар облысының әкімі

Суретті түсірген - Т.Нұрғазы.

7 қаңтар - Рождество мейрамы


2

АЌПАРАТ

7 ќаѕтар, сейсенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

ДІНИ МЕЙРАМ

Рождество Дүбірлі дүние ќўтты болсын! Дүбірлі дүние Д

Бїгін, 7 ќаѕтар – провославтыќ христиандардыѕ ќасиетті Рождество мерекесі. Бўл кїні Иса пайєамбардыѕ жолын ўстанушылар шіркеулер мен єибадатханаларда ќўдайєа мінјжат етіп, ќўлшылыќ жасайды.

Д

Жол бойында - «Ќазаќ їйлері»

Елімізде бірќатар тас жолдардыѕ бойында «Ќазаќ їйлері» пайда болмаќ. Олардыѕ алєашќылары «ОмбыМайќапшаєай» жјне «Алматы-Ґскемен» кїре жолдарыныѕ бойына орнатылмаќ. Бўл идеяны алматылыќ кјсіпкер Едіге Ибраимов ўсынып отыр. Ол халќымыздыѕ киіз їйін жаѕа технологиялармен жабдыќтап, экологиялыќ тўрєыдан таза јрі арзан ќонаќ їйге айналдыруды маќсат етіпті. Ол киіз їйді шетелдік туристерді тартатын табыс кґзі деген ойда. «Ќазаќ їйі» деп аталатын бўл ќонаќ їй кешеніне жаѕа жабдыќтар орнатылады. Жоба бойынша жаѕаша киіз їйде кїннен электр ќуатын ґндіретін шаєын станция, байланыс пен компьютер желісі, басќару жјне ќауіпсіздік жїйесі, ауа температурасын реттеу ќўралдары ќарастырылмаќ. Негізі, жоба жїзеге асса, жолаушылардыѕ жайлы тыныєуына барлыќ мїмкіндік жасалмаќ. Бастамасы елдіѕ кґѕілінен шыќса, кјсіпкер келешекте ґзге аймаќтарєа да орналастыруды жоспарлауда.

Фархат ЈМІРЕ

Р

ождество - христиандыќтардыѕ басты мерекелерініѕ бірі. Рождествоныѕ тарихы Мария ананыѕ Иса пайєамбарды ґмірге јкелген кїнінен басталєан. Міне, сол уаќыттан бері бўл мерекені христиандар 20 єасыр бойы тойлап келеді. Јлемніѕ кґптеген мемлекеттерінде атап ґтілетін бўл мерекеніѕ кїні юлиандыќ жјне григориандыќ кїнтізбеге байланысты ерекшеленеді. Католиктер

аталмыш мейрамды 25 желтоќсан кїні, ал православтар 7 ќаѕтарда атап ґтеді. Батыс елдері Рождествоны отбасылыќ мереке деп есептейді. Осыдан екі мыѕ жыл бўрын ќаѕтардыѕ 6-сынан 7-сіне ќараєан тїні Иосиф пен Марияныѕ отбасында Иса есімді ўл дїниеге келеді. Назареттен келген Исаныѕ алдына бїкіл јлемді ґзгерту міндеті тўрды. Барлыќ адамзат баласын ќўтќарушысыныѕ ќай жерде, ќашан ґмірге келетіндігі алдын ала белгілі болды. Ол дїниеге келер тїні Вифлеемде (Ќасиетті ќала) ґмірге келген барлыќ

Дүбірлі дүние

нјрестелер Ирод патшаныѕ бўйрыєымен ґлтірілді. Біраќ, періштелердіѕ ќолдауымен Иса жарыќ дїние есігін ашты. Болашаќ ќўтќарушы туєан сјтте аспанда ерекше сјбидіѕ дїниеге келгенін паш еткендей жарыќ бір жўлдыз пайда болады. Сондыќтан да осы тїні дінге сенушілер шіркеуге барып, дўєасын оќып, сол бір жарыќ жўлдыздыѕ кґрінуін кїтеді. Шырша безендіріліп, рождестволыќ јндер шырќалады. Жалпы, Рождество - елімізде мемлекеттік мјртебеге ие мерекелердіѕ бірі. Сондыќтан, бўл кїні ќазаќстандыќтар тегіс демалады. Бірлігі жарасќан Ќазаќстанда кґптеген ўлттар мен ўлыстардыѕ ґкілдері тўрады. Ќуаныштысы, олардыѕ барлыєы ґздеріне тјн салт-дјстїрлерін жаѕєыртып, діни мейрамдарын тойлайды. Бўл - еліміздегі мызєымас татулыќтыѕ белгісі. Бўєан Елбасы Нўрсўлтан Назарбаев та барынша маѕыз беруде. Азаматтыќ татулыќ пен ўлтаралыќ келісім - біздіѕ басты ќўндылыєымыз. Рождество ќўтты болсын!

БИЛІК ЖЈНЕ БЎЌАРА

Бизнеспен бірге Дүбірлі дүние ауыл да алєа басады Ќазаќстан – кґш басында

Орталыќ Азия елдері арасында Ќазаќстан интернет жылдамдыєы жаєынан кґш бастап тўр. Сґйтіп, јлемдік Speedtest рейтингінде 52 орынєа тўраќтады. Ќазаќстандыќтар желіге секундына 13,93 мегабит жылдамдыќпен ќосылады. Бўл - 2014 жылдыѕ ќаѕтар айыныѕ басындаєы орташа кґрсеткіш. Секундына 12,57 мегабит жылдамдыќпен интернет желісіне кіретін Тјжікстан - 57-ші орында, Ќырєызстан - 81-ші (секундына 8,45 мегабит), Ґзбекстан - 171-ші орында (секундына 2,46 мегабит). 2010 жылы Ќазаќстанныѕ кґрсеткіші 3,78 мегабит болып, 62 орын алєан болатын. Бірќатар сарапшылардыѕ пікірінше, интернет ќолданушылар ќатарыныѕ артуы жаєынан алєанда Орталыќ Азия елдері біртіндеп алдыѕєы орындарєа кґтеріліп келеді. Жыл ґткен сайын жаћандыќ желіні пайдаланушылар ќатары екі есе, кей елдерде тіпті їш есе артуда.

АЌШ-та ќалыѕ ќар жауып... АЌШ-та ќалыѕ ќар тїсіп, оєан ќоса аќ ўлпа аралас жаѕбыр жауып, 3 мыѕнан астам јуе рейсі кейінге шегерілді. Табиєи апаттан Чикаго, Бостон, Мемфис пен Нэшвилле јуежайлары зардап шегіп отыр. Боран АЌШ-тыѕ солтїстік-шыєысы мен орталыќ батысындаєы ауданда їдеп тўрєан кґрінеді. Ал аталєан елдіѕ шыєыс жаєалауында суыќ ауа райы жылымыќќа ауысты. Атап айтсаќ, НьюЙорк пен Нью-Джерсиде жаѕбыр аралас ќар жауып тўр. Ауа райыныѕ ќолайсыздыєынан Джон Кеннеди атындаєы јуежай бірнеше саєатќа жабылды. Јзірлеген – Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ.

ТҐТЕНШЕ ЖАЄДАЙ

Зардап шеккендер жоќ! Мереке кїндері халыќ демалса, елдіѕ тыныштыєына жауапты орган ќызметкерлері, керісінше, жўмыстыѕ ќатаѕ тјртібіне кґшеді. Сондай мекемелердіѕ бірі – облыстыќ тґтенше жаєдайлар жґніндегі департамент. Департаменттіѕ баспасґз ќызметініѕ мјліметтеріне сїйенсек, ґткен жылдыѕ 31 желтоќсанынан бастап кешегі кїнге дейін аталмыш департаменттіѕ барлыќ бґлім-шелеріне аймаќ тўрєындарынан 74 шаќырту тїсіпті. Оныѕ басым бґлігі - ґрт оќиєаларына тиесілі. Яєни, облыс кґлемінде ґткен мереке кїндері 20 ґрт, 24 ґрттіѕ тўтану дерегі тіркеліпті. Сонымен ќатар, тїрлі сипаттаєы 28 шаќырту бойынша мамандар тўрєындарєа ќол ўшын беріпті. Оныѕ ішінде, мекеме мамандары 4 жол-кґлік оќиєасы кезінде жолаушыларєа жјрдемдесіпті. Сондай-аќ, 2 шаќырту жалєан болып шыќќан. Ќуантарлыєы, биыл ґѕірімізде тіркелген оќиєалардан ешбір адам зардап шеккен жоќ. Ал былтыр, ґкінішке ќарай, Жаѕа жылдыќ мереке кїндері оќыс оќиєалардан 4 адам кґз жўмып, екі тўрєын зардап шеккен болатын.

Г.МАЄЖАН.

ХАБАРЛАМА 2014 жылєы 10 ќаѕтар кїні саєат 11.00-де Павлодар ќаласында (ак. Сјтбаев кґшесі, 49 їй, облыс јкімдігініѕ їлкен мјжіліс залы) V сайланєан Павлодар облыстыќ мјслихатыныѕ ХХVІІІ (кезектен тыс) сессиясы шаќырылады. Сессияныѕ ќарауына облыстыќ мјслихаттыѕ (V сайланєан XХVІ (кезектен тыс) сессиясы) 2013 жылєы 13 желтоќсандаєы «2014-2016 жылдарєа арналєан облыстыќ бюджет туралы” №198/26 шешіміне ґзгерістер енгізу туралы жјне ґзге мјселелер енгізіледі.

Аймаќ басшысы Ќанат Бозымбаев алєашќы жўмыс сапарын Шарбаќты ауданынан бастады. Кеше облыс јкімі мўндаєы нысандардыѕ тыныстіршілігімен танысып ќайтты. Ќўндыз ЌАБЫЛДЕНОВА Ќанат Алдабергенўлы алдымен Александровка ауылындаєы дјрігерлік амбулаторияєа аялдады. Бас дјрігер Сјуле Шўєаева ем-дом шараларын жасау їшін барлыќ жаєдай жасалєанын атады. Мўнда тўрєындарды дјрі-дјрмекпен ќамтамасыз ету їшін дјріхана да жўмыс істейді. Жоєары сўранысќа ие медициналыќ препараттар ќолжетімді. Атап ґтерлігі, 1984 жылы салынєан бўл медициналыќ мекемені кїрделі жґндеуден ґткізу жоспарда бар. Бўдан соѕ ґѕір басшысы «Абай» ЖШСніѕ мал бордаќылау алаѕын кґрді. Ґсімдік жјне мал шаруашылыєымен айналысатын аталмыш серіктестік екі сїт-тауарлы ферманыѕ ќўрылысын жїргізуде. Нысанды іске ќосу осы жылдыѕ басына жоспарланып отыр. Ќанат Алдабергенўлы басты мјселе – ќыс азыєымен ќамтылу жайлы сўрастырды. Шаруалардыѕ айтуынша, малдыѕ ќыстан аман-есен шыєуы їшін ќажетті жем-шґп жиналды. «Ертіс орманы» мемлекеттік орман табиєи резерваты Шалдай филиалыныѕ Бауыртал орман-ґрттік орманшылыќ станциясыныѕ жўмысымен танысќан Ќанат Бозымбаев бўл саладаєы проблемалардан хабардар болды. Ќызметкерлер жалпы еѕбек ету їшін материалдыќ-техникалыќ база оѕтайлы десе де, жалаќы кґлемініѕ аздыєына алаѕдайтынын айтты. Ґз кезегінде аймаќ басшысы бўл мјселеге ќатысты шаралар ќолєа алынатынын атап ґтті. Сапар барысында Ќанат Алдабергенўлы аудан орталыєында орналасќан «ШарбаќтыЌўс» ЖШС-нде, дене шыныќтырусауыќтыру кешенінде, Орловка ауылындаєы «Победа» ЖШС-не ќарасты сїт–тауарлы фермасында жјне ауылшаруашылыќ техникасын жґндеу шеберханасында болды. Аудан јкімі Ерєали Асќаров јлеуметтікэкономикалыќ дамуєа байланысты атќарылєан істерді баяндады. - Ауданда ауыл шаруашылыєы саласы алдыѕєы ќатарда. Ќажетті техникалармен толыќ ќамтамасыз етілгендіктен, астыќты уаќытылы жинап алдыќ. Ґткен жылмен салыстырєанда мал басы артты. Былтыр «Сыбаєа» мемлекеттік баєдарламасы аясында 4 адам несие алса, биыл 6 тўрєын ґтініш білдірді. Ауылдыќ округтерде ветеринарлыќ пункттер ґз деѕгейінде ќызмет кґрсетуде, - деді Ерєали Уахитўлы. Аудан јкімі келтірген деректерді назарєа алєан облыс јкімі ветеринарлыќ пункттерге ќатысты ескерту жасады. - Сіз келтірген есепке ќарасаќ,

Облыс јкімі «Ертіс орманы» резарватыныѕ Шалдай филиалы стансасында Александровка жјне Хмельницкий ауылдарындаєы пункттердіѕ басшылары бар да, мал дјрігерлері жоќ екен. Демек, бўл мекеме жўмыс істеп жатќан жоќ. Осы мјселені ќолєа алыѕыз, - деді аймаќ басшысы. «Аќбўлаќ» баєдарламасы бойынша Орловка, Шалдай, Алексеевка ауылдарына орталыќтандырылєан ауызсу тарту бойынша ґтініштер берілген. Јйтсе де, бўл істіѕ кешеуілдейтін тїрі бар. Бўєан тиісті шаралардыѕ жїйелі тїрде жїргізілмеуі себеп. Ќанат Бозымбаев бўл мјселені жедел шешуді тапсырды. - Сіздер геологиялыќ зерттеулер жїргізбеген екенсіздер. Еѕ алдымен осы істен бастау керек еді. Себебі, мўндай зерттеусіз істіѕ жїзеге асуы мїмкін емес. Биыл жан-жаќты геологиялыќ зерттеу жїргізу керек. Келесі жылы сметалыќ ќўжаттар јзірленіп, 2016 жылы тўрєындар таза ауызсуєа ќол жеткізе алады. Јйтпегенде, бўл мјселе оѕ шешімін таба алмайды, - деді. Аудан јкімініѕ баяндамасын тыѕдаєан соѕ облыс басшысы тґмендегідей ќорытынды жасады: - Шарбаќты ауданы – облысымыздаєы алдыѕєы ќатарлы аудандардыѕ бірі. Алєашќы сапарды дјл осы аймаќтан бастауым да тегін емес. Жалпы алєанда, бїгінгі тыныс-тіршілік кґѕіл кґншітерлік. Јр салада жетістік, алєа ілгерілеушілік бар екенін байќадым, біраќ оєан тоќмейілсуге болмайды. Сол себепті, бірќатар жўмысты ширата тїсу керек. Біріншіден, бизнесті дамыта тїсуге тиіспіз. Инвесторларды тарту керек. Нјтижесінде жўмыс орны ашылып, бюджет арта тїседі. Ал бўл халыќтыѕ жалпы јл-ауќаты жаќсара

тїсуіне оѕ јсерін береді. Екіншіден, тўрєындарєа ќарапайым жаєдайлар жасауды басты назарєа алу шарт. Олардыѕ сапалы таєаммен тамаќтануына, таза ауызсу пайдалануына, жылы јрі ќолайлы мекемеде жўмыс істеп, оќуына жјне таєы басќа маѕызды тўрмыстыќ жаєдайларєа кґѕіл аудару керек. Їшіншіден, ауылдар мен ауылдар арасындаєы, елді мекендегі басты жолдарды кїрделі жґндеуден ґткізу – кїн тјртібіндегі негізгі мјселе. Аудандаєы кей жолдардыѕ сын кґтермейтінін кґрдім, сондыќтан бўл мјселені шўєыл тїрде реттеу ќажет. Тґртіншіден, науќастарєа ќызмет кґрсететін медициналыќ мекемелерді сапалы, заманауи ќўралдармен толыќ ќамтамасыз етудіѕ жолдарын ќарастырєан жґн. Тўрєындар ат сабылтып облыс орталыєына бармайаќ, жергілікті жерде медициналыќ кґмек ала алуы шарт. Ол їшін кадрдыѕ да білікті болуы ќажет екені тїсінікті. Бесіншіден, шаєын жинаќты мектептердіѕ ќолданысќа сай болмауына байланысты бастауыш мектепке айналдыру немесе кґршілес ауылдардаєы мектепте оќыту жаєдайын назарєа алєан абзал. Иј, ауылдардаєы шаєын мектептер тўрєындарєа жўмыс беріп отырєан бірден-бір мекеме екені белгілі. Біраќ, біз ўрпаќтыѕ сапалы білім алуын да ойластыруымыз шарт. Шаєын жинаќты мектепте бала толыќ јрі сапалы білім ала ала ма? Мјселеніѕ мјні осында, деп жиынды тїйіндеді облыс јкімі Ќанат Бозымбаев.

Шарбаќты ауданы. Суретті тїсірген - Вал.Бугаев.

Елімізде 2013 жылдыѕ желтоќсанында ґнеркјсіптік ґнім шыєаратын кјсіпорындардыѕ баєасы 0,2%-єа тґмендеген.


ЌЎМСАЄАТ

7 ќаѕтар, сейсенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

3

БІЛІМ

Кґш бастаушы

ўстаздар Ќўндыз ЌАБЫЛДЕНОВА

М

емлекеттік алєа жетелеуші фактор – білімніѕ сапалы болуы їшін педагог мамандар да жаѕа талаптарєа сай бола білуі шарт. Сол себепті ґткен жылы педагогтардыѕ біліктілігін арттырудыѕ деѕгейлік курстарына енгізілген болатын. Бўл баєытта жўмыс істейтін химия-биология баєытындаєы Назарбаев зияткерлік мектебі жанынан ќўрылєан Педагогикалыќ шеберлік орталыєы бїгінгі кїнге дейін 200-ге жуыќ ўстаздыѕ білімін Кембридждік білім беру жїйесі бойынша жетілдірді. Жаќында бірінші, яєни ілгерінді деѕгейді тјмамдаєан аймаќ ўстаздарына сертификаттар берілді. Енді олар оќыту жїйесінде жаѕа јдістерді ќолданып ќана ќоймай, еѕбекаќыларына ќосымша 100 пайыздыќ їстемеаќы алады. Салтанатты шараєа курсты тјмамдаушылар єана емес, аудандыќ, ќалалыќ білім бґлімдерініѕ басшылары, мектеп директорлары жиналды. Сґз алєан облыстыќ білім беру басќармасы білім беру мониторингі бґлім басшысы Роза Балтабекова мўєалімдер курс барысында алєан білімін тјжірибеде жан-жаќты ќолданатынына сенімділік білдірді. Айта кетелік, кґшбасшылыќ ќасиеттерді шыѕдайтын бірінші деѕгейлік курс оќушылары сертификат алу їшін сынаќ тапсырєан болатын. Сол сында ўстаздар 100 пайыздыќ сапа кґрсеткішімен республикада їздік атанды. Жеті педагог тиісті жоєары ўпай жинады. Орталыќ директоры Нўрлан

Саєындыќўлы оларєа арнайы сыйлыќ табыстады. - Мўєалімдер їш ай бойы курстан ґтіп, халыќаралыќ талаптарєа сай білім жинаќтады. Оны іс жїзінде шебер пайдалана алатынын да дјлелдеді. Сертификаттарды иеленсе де, байланысымыз їзілмейді. Ал бірінші деѕгейлі топтыѕ еліміз бойынша еѕ жоєары кґрсеткішке ие болєаны кґѕіл ќуантады. Бўл павлодарлыќ білім беру жїйесініѕ алдыѕєы ќатарда екенін таєы бір мјрте дјлелдеді, деді Нўрлан Саєындыќўлы. Ќайыржамал ТЕЛЕГЕНОВА, Шалдай орта мектебініѕ физика пјнініѕ мўєалімі, Шарбаќты ауданы: - Кембридждік оќыту јдісі бойынша шеберлік арттыру кґѕілге ќонымды. Екі ай оќып, бір ай тјжірибеден ґттік. Бўл ретте тјлімгердіѕ еѕбегін айрыќша атап ґтсем деймін. Нўрлан Саєындыќўлы жас болса да, аќылды, дарынды, ґз ісініѕ шебері. Јр мектептен «сен тўр, мен атайын» деп келген мўєалімдердіѕ бјрімен жаќсы байланыс орнатты. Топта жас ўстаз да, тјжірибесі мол педагог та бар. Олардыѕ јрќайсысыныѕ тілін тауып, бјрімізбен бірлесе жўмыс істеп келеді. Білімімізге білім ќосып, јрдайым кґмек ќолын созатын тјлімгерімізге айтар алєысым шексіз. Осындай жастарды кґргенде Ќазаќстанныѕ болашаєы баянды екеніне ныќ сеніммен ќараймын. Нўрлан Саєындыќўлы сынды еѕбекке ќўлшынысы жоєары, адамгершілігі мол, кјсіби жастар кґп болса екен деп тілеймін.

Шаєын жјне ірі бизнес ґкілдерін ынтымаќтастыќќа шаќырамыз

Ќос биатлоншы

Сочиге барады Жетінші аќпанда Сочиде жалауын желбірететін ќысќы Олимпиада ойындарында ел намысын ќорєайтын биатлоншылардыѕ тізімі белгілі болды. Спорттыѕ бўл тїрінен ўлттыќ ќўрамаєа 10 саѕлаќ енді. Атап ґтерлігі, олардыѕ ќатарында ќос жерлесіміз Дарья Усанова мен Антон Пантов бар. Сондай-аќ, отандастарымыз Елена Хрусталева, Марина Лебедева, Алина Райкова, Галина Вишневская, Ян Савицкий, Сергей Наумик, Диас Кенешев, Александр Трифонов сынды биатлоншылар Сочи жїлдесін сарапќа салады. Дарья мен Антонныѕ јлемдік бјсекелерде баќ сынап жїргеніне бірталай уаќыт болды.

Ќос спортшыныѕ Ќазаќстан деѕгейіндегі табыстарын айтпаєанныѕ ґзінде, дїниежїзілік додалардаєы аяќ алысы жаман емес. Алєашќысы былтыр Ханты-Мансийскіде ґткен јлем Кубогында жаќсы нјтиже кґрсетті. Спринт бјсекесінде 17-орынєа табан тіресе, із кесу жарысында 22-орынєа тўраќтады. Јлемніѕ кіл мыќтылары ќатысатын жарыста мўндай нјтиже кґрсетудіѕ ґзі - зор табыс. Ал Антон осы уаќытќа дейін жастар арасындаєы јлем чемпионатында бес мјрте ґнер кґрсетті. Мамандар екі биатлоншыныѕ да болашаєынан зор їміт кїтеді. Жерлестерімізге жеѕіс тілейміз!

Е.ЌЫЗДАРБЕК.

ХАТЌОРЖЫН

Асыл жан Ана - дїниеге жаѕа келген тіршілік иесіне нўрын шашып, келешекке аќ жол, адал ниет нўсќайтын асќаќ ќўдірет иесі. Осындай аяулы аналардыѕ бірі - Сазанбаева Тілек Білјлќызы. Ол сўрапыл соєыс жїріп жатќан кезде, 1943 жылы дїниеге келген. Јкесі Білјл Отан ќорєау їшін соєысќа аттанып, ќайта оралмаєан. Бала Тілекті анасы ґсіріп, тјрбиелейді. Соєыс жылдары кейінгі жоќшылыќ пен ќиындыќќа ўласады. Сол себепті, жеті сыныптыќ білімнен кейін оќуын жалєастыра алмайды. Еѕбекке ерте араласады. Жиырма екі жасында Ќалижапар есімді азаматпен шаѕыраќ кґтереді. Ќалижапардыѕ жеті баласы бар екен. Жўбайы ќайтыс болыпты. Ґзгеніѕ баласын ґз баласындай кґрген Тілек анамыз Ќалижапардан тґрт бала сїйеді. Он бір баланы ќатарынан кем ќылмай, саналы тјрбие береді. Кґбіне бала тјрбиесімен, їй шаруашылыєымен айналысќан анамыз ќоєамдыќ жўмыстарєа кґп араласа ќоймайды. Анамыз - кґп оќыєанды ўнататын, сауатты жан. Їнемі газет, журнал, кітап параќтап, тїйгенін балаларына јѕгімелеп отырады. «Балапан ўяда не кґрсе, ўшќанда соны іледі» демекші, сол балалар анасыныѕ берген білімі мен тјрбиесініѕ арќасында їйлі-баранды болды. Ата-анаєа кір келтірген емес. Бїгінде

барлыєы тїрлі салада ќажырлы еѕбек етіп, еліміздіѕ гїлденуіне їлестерін ќосуда. Ал, Тілек апа Железин ауданы, Есќара ауылында Зураш есімді келінімен жјне немерешґберелерімен тату-тјтті єўмыр кешуде. Салмаќты да салиќалы, мейірімді де ќайырымды ана - ауылдастары арасында сыйлы да ќўрметті жан. Ќиындыќќа жасымай, ґмір соќпаєынан сїрінбей ґткен Тілек Білјлќызынан ауылдастары јрдайым аќылкеѕес сўрап жатады. Туєан анамыз ќайтыс болып, јкеміз жеті баламен ќалєан еді. Ол Тілек анамызєа їйленді. Тілек Білјлќызы алєашќы кїннен-аќ бізді жатсынбай, туєан балаларындай бауырына басты. Барлыєымыздыѕ ер жетіп, білім алып, жеке отбасы болып отырєанымыз осы анамыздыѕ ерен еѕбегі мен тјрбиесініѕ арќасы. Мен ґзім мектепте оќушыларєа ќазаќ тілі пјнінен сабаќ беремін. Меніѕ ўстаз болуыма ыќпал еткен осы кісі еді. Біз анамыздыѕ алдында мјѕгілік ќарыздармыз. Ортамызда аман-есен жїре беріѕіз, аяулы ана!

Їміт МАХМЕТОВА, №2 орта мектептіѕ мўєалімі, Железинка ауылы, Железин ауданы.

ОЌЫДЫЌ, ПІКІР АЙТАМЫЗ

Ґзге елде cўлтан болєанша... «Сарыарќа самалы» газетініѕ 10 желтоќсан, сейсенбілік нґмірінде жарыќ кґрген Ќўндыз Ќабылденованыѕ «Оралмауєа бола ма?» деген оќшау ойын оќыдым. Кґтерген мјселесі – ґзекті. Ґйткені, шекара асып, ґзге елді туєан жерінен биік ќоятындар бар арамызда.

А

втордыѕ пікірімен келісемін. Басты себеп – отансїйгіштік сезімніѕ тґмендігі. Жїрегінде еліне деген сїйіспеншілігі жоќ азамат ќана ґз елін тастап, кете барады. Бўл - тек сол азаматтарєа єана емес, оларды тјрбиелеп ґсірген ата-аналарына да сын. Егер білімін шыѕдап, тјжірибе жинаќтап, кейін оны ел игілігі їшін жїзеге асырса, жґн. Ќўптарлыќ жаєдай болар еді. Ал ґзге ел азаматына тўрмысќа шыєып не болмаса басќа мемлекет азаматшасына їйленген жастардыѕ ісі дўрыс деп айта аламыз ба? Бјлкім, оныѕ баќыты Ќазаќ елінде де табылар еді. Осындай

жаєдайлар кґѕілге кірбіѕ тїсіреді. Себебі, бўл ќазаќстандыќты ґзге елге жіберу єана емес, демографияєа кері јсер ету болып та саналады. Иј, газет тілшісі ашына айтќандай, біреудіѕ ќаѕсыєын таѕсыќ кґретіндер бар. Жаќында бір ќўрбым Францияны махаббаттыѕ, сўлулыќтыѕ отаны деп тамсанып, «шіркін, сол жаќта тўрсам єой» деген ойын айтып ќалды. Ал біздіѕ Астанамыздыѕ Парижден несі кем?! Ол да јсем ќала, жастар ќаласы, армандар шаћары. Керек болса, «Махаббаттыѕ отаны» деп те айтуєа болады. Міне, осылайша ќолымызда бардыѕ

2014 жыл ТМД елдерінде Туризм жылы болып жарияланды.

ќадірін білмей жатамыз. Бўлайша, ґзгелердіѕ бјсін ґзімізден биік ќоя берсек, ќайтіп дамымаќпыз? Отанына деген махаббатты сезінбейтін жандар ќоєамныѕ басты кеселдерініѕ бірі болып отыр. Егер ол ґзі жыраќќа кетуді армандап, шекараныѕ арєы жаєындаєыларды «керемет» деп санаса, демек, ўрпаєына да сондай ойды сіѕіреді. Ќазаќта «балам дейтін ел болмаса, елім дейтін бала ќайдан болсын» деген жаќсы сґз бар. Біраќ, бўл тўрєыдан алсаќ, мемлекет «балам» деп, јрќайсысына жаќсы жаєдай жасап жатќанын байќаймыз. Соныѕ арќасында, бјсекеге ќабілетті елу елдіѕ ќатарына да ендік. Осындай дјрежеге жеткенімізге шїкір деудіѕ орнына, кейбір отандастарымыздыѕ јлгіндей јрекет танытуы орынсыз јрі ўят. «Ґзге елде сўлтан болєанша, ґз еліѕде ўлтан бол» деген ўлаєатты сґзді естен шыєармасаќ болєаны.

Назгїл РАБИЛОВА, С.Торайєыров атындаєы ПМУ студенті.


4

БАЄДАР

7 ќаѕтар, сейсенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

БІЛІМ

САЯСАТ

Шеті-шегі жоќ жаѕашылдыќ Ќўндыз ЌАБЫЛДЕНОВА Биыл білім саласын бірталай ґзгеріс кїтіп тўр. Ќолданысќа енгеніне он жыл болєан ўлттыќ бірыѕєай тестілеуді онлайн режимінде тапсыру тјжірибе ретінде енгізілмек. Демек, тїлектер тапсырмаларды єаламтор арќылы орындайды. ЌР Білім жјне єылым министрі Аслан Сјрінжіповтіѕ пайымдауынша, мўндай јдіс тестілеу барысындаєы кґшіру, кґмектесу сынды олќылыќтарды жойып, оќушылардыѕ білім сапасын арттыра тїспек. Министрдіѕ жоспарын зерделесек, бўл жалєыз ґзгеріс емес сыѕайлы.

«Їкімет саєатында» ґткен жиын барысында жаѕашылдыќтармен таныстырєан бас мўєалімніѕ тарапына бірќатар сын да айтылды. Тіпті, Мјжіліс депутаты, јлеуметтікмјдени даму комитетініѕ тґрайымы Дариєа Назарбаева: «Жаѕа білім реформаларынан шаршадыќ»,деді ґз сґзінде. Ал министр ќазаќстандыќтардыѕ озыќ отыз ел ќатарына енуі їшін жыл сайын жаѕашылдыќтар енгізілетіні заѕдылыќ екенін тілге тиек етті. Сондыќтан, жылќы жылы да білім саласынан тїрлі ґзгерістіѕ орын алуы єажап емес. Тек оѕ нјтижелі јрі сапалы болар деген сенім мол.

ДЕНСАУЛЫЌ

Јуелгі байлыќ жаќсара ма? Денсаулыќ саласы да реформаєа толы. Бўл їрдіс биыл да жалєасын таппаќ. Мјселен, Денсаулыќ саќтау вице-министрі Ерік Байжїнісов 2014 жылы алєаш рет ґкпені транспланттау операциясы жїргізілетінін айтты. Бўл ота ґте сирек жасалады, негізінен алєанда, ґкпе мен жїрек бірге ауыстырылады. Біз кїрделі операцияны жїргізуге дайынбыз, келесі жылы жїзеге асырамыз деп ойлаймын» деген болатын вицеминистр ќазан айында ґткен баспасґз мјслихатында. Сонымен ќатар, «Саламатты Ќазаќстан» мемлекеттік баєдарламасыныѕ аясында биыл Ўлы Отан соєысы жјне ауєан соєысы ардагерлеріне арналєан ќосымша госпиталь ашу жоспарлануда. Ардагерлерге арналєан жаѕа емдеу мекемесінде халыќаралыќ стандарттарєа сай медициналыќ оѕалту, оныѕ ішінде сумен, балшыќпен, электрмен жјне жарыќпен емдеу, бальнеотерапия, емдік дене шыныќтыру сияќты кґмек кґрсетіледі. Ќоєамда кеѕ талќыєа тїскен таєы бір жаѕашылдыќ – мемлекеттік

медициналыќ мекемелердіѕ жеке меншікке ґтуі. Басшылардыѕ айтуынша, бўл їрдіс дјл осы жылы бастау алады. Мемлекеттік-жекеменшік јріптестікті енгізу нјтижесінде денсаулыќ саќтау жїйесіне жеке инвестициялар тартылып, медициналыќ ќызмет кґрсету сапасы жаѕа деѕгейге кґтеріледі. Мемлекеттік ауруханалар жекеніѕ ќолына тапсырылса да, жеке адам меншік иесі атана алмайды. Жекеменшік иелері емхананы салып беріп, жўмыс істеуіне барынша жаєдай жасайды. Ал жўмсалєан шыєынды мемлекет белгіленген уаќытта кері ќайтаруы тиіс. Атап ґту керек, ќан орталыєы, ЖЌТБ ауруларын емдейтін арнайы ауруханалар сынды мемлекеттік мекемелер жеке меншікке ґтпейді. Жеке кјсіпкерлерге тапсырылатын ауруханалар мен емханаларды денсаулыќ саќтау басќармалары ўсынады. Бўл ґзгерістердіѕ нјтижесі ќандай болмаќ? Оны уаќыт кґрсетеді.

2014 жыл, 15 аќпан: Ќазаќ кинематографиясы саласында шоќтыєы биік тўлєа, актер, режиссер, КСРО Халыќ јртісі Шјкен Аймановтыѕ туєанына – 100 жыл. Ол 1914 жылы Баянауыл ауданында дїниеге келген. 2014 жыл, 15 аќпан: Павлодар ґѕіріндегі ќазаќ тілді басылымныѕ алєашќы ќарлыєашы - облыстыќ «Сарыарќа самалы» газетініѕ жарыќќа шыќанына – 85 жыл. Яєни, 1929 жылдыѕ 15 аќпанында аймаєымызда ќазаќ баспасґзініѕ негізі ќаланды. 2014 жыл, 22 сјуір: Ґѕірімізде тыѕ игеру басталєанына – 60 жыл. 1954 жылдыѕ сјуір айынан бастап облыста тыѕ жјне тыѕайєан жерлерді игеру жўмыстары ќарќын алды. 2014 жыл, 10 мамыр: Ќазаќтыѕ єўлама єалымы, Бїкілодаќтыќ география ќоєамыныѕ толыќ мїшесі, филология єылымдарыныѕ докторы, Ќазаќ КСР Єылым академиясыныѕ академигі Јлкей Хаќанўлы Марєўланныѕ туєанына – 110 жыл. 2014 жыл, 24 мамыр: Ґз дјуірініѕ ќоєамдыќ шындыєын кеѕ жырлаєан, ќазаќ јдебиетініѕ ґткір сатиралыќ стилін ќалыптастырєан ірі суреткер аќын Сјбит

Ќ.ТІЛЕКТЕСЌЫЗЫ.

Жылќы жылында кґптен бері сґз болєан Еуразиялыќ экономикалыќ одаќ ќўру жґнінде шартќа ќол ќойылмаќ. Ќазаќстан, Ресей жјне Беларусь мемлекеттері осылайша тізе ќосып, экономиканы алєа жылжытуєа ниетті. Мўндай одаќ ќўру жґнінде Елбасы Нўрсўлтан Назарбаев осыдан 20 жыл бўрын жоєары саяси деѕгейде бастама кґтерген еді. Ортаќ шешімге келу їшін екі он жылдыќ мерзім ішінде ўсыныс жан-жаќты талќыланды. Кґпшілік «кешегі кеѕестік дјуірге ќайтып ораламыз» деген ой да айтты

Идея іске аспаќ аракідік. Алайда, осы жаѕсаќ пікірге Ќазаќстан Президенті кесімді жауап берді. Жаѕа одаќта теѕќўќылыќ саќталып, экономикалыќ ��їддеден ґзге ешбір мјселе ортаќ болмайтынын кесіп айтты. Яєни, бўл бірлестікте саяси тјуелсіздік саќталады, оєан ешкім ќол сўќпайды. Экономикалыќ интеграция ўлттыќ

мемлекеттілікті ныєайту, экономика арќылы оны одан јрі тўраќты дамытуды маќсат еткен. «Їштік» елдері еуразиялыќ ыќпалдастыќтыѕ кґмегімен јлемдік экономикалыќ сан тїрлі ґзгерістерге дер кезінде кїш біріктіре тґтеп беруді кґздейді.

Г.МАЄЖАН.

МЈДЕНИЕТ

Талантќа таєзым Тілеуберді САХАБА Биыл жерлестеріміз, кинорежиссер Ш.Аймановтыѕ 100 жылдыќ жјне жазушы-драматург Ж.Аймауытовтыѕ 125 жылдыќ мерейтойлары аталып ґтілмек. Ж.Аймауытовтыѕ мерейтойына орай Е.Тґлеубай мен Н.Жўманиязовтыѕ «Ж.Аймауытов. Ќаћарлы жїрек» атты (тарихи драма) жаѕа ќойылымныѕ тўсауы кесіледі. Сондай-аќ, «Ќазаќ јдебиетініѕ

Бїгінде облыс кґлемінде 544 мјдениет мекемесі бар. Олар – аймаєымыздыѕ тарихи-мјдени мўралары мен ўлттыќ ќўндылыќтарын жоєалтпай, кейінгі ўрпаќќа насихаттауєа жўмыс жасауда. майталманы» атты мерейтойлыќ кґрме ўйымдастырылып, Ж.Аймауытов оќулары ґтеді. Кґрнекті жерлесіміз Ш.Аймановтыѕ мерейтойы аясында ќазаќ киносыныѕ апталыєы, «Ўлы кинорежиссер, актер, Ш.Айманов» атты мерейтойлыќ кеш, режиссердіѕ кґркем фильм јндеріне арналєан музыкалыќ фестиваль жјне кґркем

фильмдерініѕ ретро кґрсетілімі ўйымдастырылады. Жылќы жылы болатын таєы бір басты оќиєалардыѕ бірі – Павлодар ќаласында Ќараєанды, Шыєыс Ќазаќстан облыстарыныѕ мјдени кїндері ґтеді. Сондай-аќ, 12 мјдениет мекемесін кїрделі жґндеуден ґткізу жоспарланєан.

РУХАНИЯТ

Дін – жїрек тазалыєы Павлодар ќалалыќ «Аќмешіт» мешітініѕ найб имамы Јбілќайыр Ќазыбекўлыныѕ айтуынша, аєымдаєы жылы дініміздіѕ тўраќтылыєын саќтап, Ислам ќўндылыќтарын жастар санасына сіѕіру маќсатында біршама шараларды жїзеге асыру жоспарланєан. Алдымен облыстыќ

Дін істері басќармасымен бірлесе отырып, «Дін жјне дјстїр» конференциясы ўйымдастырылады. Ондаєы маќсат – жастарєа Ислам діні мен салт-дјстїр сабаќтастыєын тїсіндіру. Одан кейін, ќаѕтар айыныѕ ортасында Пайєамбарымыздыѕ (с.є.с) дїниеге келген Мјуліт айы басталады.

Ќасиетті Мјуліт мерекесіне орай облыс кґлемінде студенттер мен мектеп оќушылары арасында Пайєамбарымыздыѕ ґміріне байланысты шыєарма бјйгесі ґткізіледі деп кїтілуде.

Т.МАРХАБА.

МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛ

Тіл – халыќ ќазынасы Облыстыќ тілдерді дамыту басќармасы ўсынєан аќпарєа сїйенсек, 2014 жылдан бастап іс ќаєаздарын мемлекеттік тілде жїргізу аудармашыныѕ кґмегімен емес, јр мемлекеттік ќызметші ґздігінен орындауды ќолєа алмаќ. Сонымен ќатар, облыстыќ жастар саясаты жґніндегі басќармамен

жјне тїрлі ќоєамдыќ ўйымдармен бірлесіп, ќала кґшелеріндегі кґрнекі аќпараттар мен жарнамалардыѕ заѕ талаптарына сјйкес рјсімделуі тексеріледі. Ґткен жылы бўл баєытта 4737 нысан тексерілген. Ќазаќ тілін ќолданушылардыѕ санын кґбейту жјне «Ќазтест» жїйесі арќылы сынаќ тапсыруєа дайындыќ

Мерейлі кїндер кїнтізбесі Жылќы жылы Павлодар облысында аталып ґтілетін жјне еске алынатын мерейлі кїндер жайында біле жїріѕіз. Ґѕіріміздіѕ біртуар азаматтарыныѕ мерейтойы жјне аймаќ тарихына ќатысты 2014 жылєы даталардыѕ бір парасын назарларыѕызєа ўсынып отырмыз. Дґнентаевтыѕ туєанына – 120 жыл. Аќын жерлесіміз ќазіргі Павлодар облысы Аќсу ќаласына ќарасты Ќўркґл ауылында дїниеге келген. 2014 жыл, 26 ќыркїйек: Павлодар кґркемсурет музейініѕ ќўрылєанына – 50 жыл. 1964 жылдыѕ 26 ќыркїйегінде аталмыш мјдени ошаќтыѕ негізі ќаланды. Бўл - Ќазаќстан аумаєында ќўрылєан екінші кґркемсурет музейі. 2014 жыл, 16 ќазан: Лебяжі жјне Май аудандарыныѕ ќўрылєанына – 75 жыл. Бўрын Семей губерниясына ќараєан Бесќараєай ауданы Лебяжі, Бесќараєай жјне Май аудандары болып їшке бґлінген.

2014 жылдыѕ ќазаны: Ґѕіріміздегі алєашќы орта арнаулы оќу орны саналатын Бейсен Ахметов атындаєы Павлодар педагогикалыќ колледжініѕ ашылєанына – 85 жыл. Бастапќыда техникум, училище, бертінде колледж мјртебелерін иеленген 85 жылдыќ тарихы бар білім ошаєынан еліміздіѕ талай марќасќалары тїлеп ўшќан. 2014 жыл, 29 ќараша: Кеѕес Одаєыныѕ батыры Ќанаш Ќамзинніѕ туєанына – 95 жыл. Батыр бабамыз 1919 жылдыѕ 29 ќарашасында Аќсу ауданы Жолќўдыќ ауылында дїниеге келген. Ўлы Отан соєысында жерімізді жаудан ќорєауда ерлігімен кґзге тїскен. 2014 жыл: Елінде тґре, аєа сўлтан атанєан Шорман би Кїшікўлыныѕ туєанына – 215 жыл. Ол -

жїргізу їшін 2014 жылы ќазынадан 7 миллион 700 мыѕ теѕге ќаражат бґлінген. Оєан тіл орталыќтарына ќажетті оќу-ќўралдар, сґздіктер жјне басќа да ќажетті электронды јдістемелік оќулыќтар алынады деп жоспарланєан.

Т.МАРХАБА.

1799 жылы Баянауыл ауданыныѕ тумасы. Шорман бидіѕ «ќара ќылды ќаќ жаратын» јділдігі ел аузында аѕызєа айналєан. 2014 жыл: Халыќ аќыны, импровизатор јрі ќоюшырежиссер Темірболат Арєынбаевтыѕ туєанына – 125 жыл. Есімі кґпке мјлім аќын 1989 жылы Лебяжі ауданында дїниеге келген. 2014 жыл: Ќазаќ јншісі, ЌазКСР-ініѕ еѕбек сіѕірген јртісі Жабай Тоєандыќовтыѕ туєанына – 125 жыл. Баянауылда дїние есігін ашќан. Јншініѕ репертуарында 100-ден астам халыќ јні, халыќ композиторларыныѕ шыєармалары бар. 2014 жыл: Ќазаќ аќыны, жазушы, драматург, аудармашы, јдебиет зерттеушісі, педагог Жїсіпбек Аймауытовтыѕ туєанына – 125 жыл. Баянауыл жерінен тїлеген атаќты аќын соѕына мол мўра ќалдырды. 2014 жыл: Алаш ќозєалысыныѕ ќайраткері, облыстаєы денсаулыќ саќтауды ўйымдастырушы, публицист Асылбек Жўманўлы Сейітовтіѕ туєанына – 120 жыл. 2014 жыл: Облыстыќ балалар кітапханасыныѕ ашылєанына – 55 жыл.

Мјліметтер «Павлодар облысында 2014 жылы аталып ґтілетін жјне еске алынатын кїндер» библиографиялыќ кґрсеткішінен алынды. 2017 жылєа дейін Астанада 38 ќонаќїй салынады. Бїгінде «Экспо-2017» халыќаралыќ кґрмесіне дайындыќ толыќ ќарќынмен жїріп жатыр.


Ертегі Ер м ек Ґ ТЕ ТІ Л ЕУ

Ќыс !- Алаќай , Алаќай Ќуанды балаќай: уды. жа - Кїз ауды , ќар пті. Ќўс кетті, ќыс кеАйдала, баќшалар Айнала аќша ќар. , ла Шыєамыз топ ба ла ќа аќ з мы єа Со ыз , Шанамен зулайм мыз. ай Шаѕєымен зырл з. Бїрісіп , тоѕбаймыыз ! Жарысып , ойнайм , Дала, ќыр кїтеді ! ді те же л жы а Жаѕ

аѕа Кел, ж

Бір кїні мен орманда келе жат тым. Кїн шыѕылтыр аяз, ауа мґп-мґлдір еді. Бўл желтоќсан сондай айыныѕ соѕєы кїні болатын. Бір кезде мен ќоянды кґріп ќалдым. Ол мен і байќап ќалып, сасќалаќтап, есігін жауып алды. Сґйтсем, ол достарымен жаѕа жылды тойлап жатыр екен жасамайын деп ойладым. Кґп . Бґгет ўзамай ќасќыр жолыќты. Ќар ны ашып, јбден тоѕыпты. Оєан ќойным даєы кїлше наннан бердім. «Жа ѕа жылыѕ ќўтты болсын!» деді ол, нанды жеп тўрып. Бір кезде ќўйрыєы бўлаѕдап кеті «Тїке-тїке, тоќтаѕыз», - деп айќа п бара жатќан тїлкіні кґріп ќалдым. йладым. Мені аѕшы деп ойлап болу керек, алды-артына ќара май зытып берді. Мен оєан кїлш ќалєан е нанныѕ ќалєанын жјне јжем берген тјтт ілерді сыйлайын деп ойлап едім . «Жарайды, ќазір бјлкім, Аяз ата кездесе р. Мен оєан сыйлыќтарымды беремін. Ол оны балаларєа апарып береді. Біра береді?» деп ойлауым мўѕ екен ќ, маєан жаѕа жылдыќ сыйлыќты кім , тїсім екен. Орнымнан тез тўры ўйќым ашылып кетті. Жаѕаєыныѕ бјрі п, сандыќшаны ашып ќарадым Сандыќшаныѕ ішіне јжем жаѕа . Алаќай! жыл меніѕ!» деп ќатты ќуандым. Бўл дыќ сыйлыќ салып ќойыпты. «Јжетайым 1 ќаѕтар болатын! Балалар, жаѕа жыл ќўтты бол сын! Сендерге де јжелеріѕ сый берсін! лыќ Ќадиша ЈЛІМЖАНОВА, 4 «а»сынып оќушысы, №33 орта мектеп, Ленин кент і, Павлодар ќаласы.

Ќандай жўмбаќ болса да, шешпей оны ќоймайыќ...

Ќыста єана болады, ы. Ўстасаѕ ќолыѕ тоѕад (Ќар)

жыл!

Ќыста ќызы думан бар ќ .. .

Сырєалы ќўлаќ бір, Їн-тїнсіз сўрап тўр. (Сўраќ белгісі)

Ќыс келіп, кї Аќ ќырау тере н суытты. Даланы аќ ўлпа ба зе ст Балалар ќуан ге неше тїрлі ою-ґрнегін са ы. ыш лд болдыќ. Ќазір ты. Енді шана, шаѕєы те ы. бе ау тґбесіндегі мў ылдар аќ кґрпеге оранды тін . Їй рж ал ар да н бу шыєады, мал ќораєа тўрды. даќ-будаќ тїтін Міне, жаѕа жы ґлеѕ оќимыз, јн л да келіп ќалды. Біз мере ке Мен жаѕа жы шырќаймыз, сыйлыќтар алам де лды жаќсы кґ ыз. ремін. Жанерке САД №19 орта мект ЫЌОВА, 3-сынып оќушысы, еп, Павлодар ќаласы.

Ќадалды бір ине, Бір їйдіѕ атасы бар, р. ба ы ас Нїктедей тїймеге. Оныѕ 4 ан (Леп белгісі) 12 туысы бар. Јрќайсысыныѕ су жатады, Бір ќўтыда екі тїрлі 30-дан аєасы бар. ады. ќат п бо з мў , р. аѕ ба і атс Ќайн Тґрттен ініс р. ) ба (Жўмыртќа 24-тен баласы Жинаєан – Бўлар кім? АЙЫП, ЛД ал! Танысып Айдана МО мезгілі, 4- сынып оќушысы, (Жыл, жылдыѕ тґрт єат) са №18 орта мектеп, 12 ай, 30 кїн, апта, Екібастўз ќаласы. Аязєа толы жјшігім, . Ішінен тамаќ тасыдым (Тоѕазытќыш)

Ќош бол, сїйікті Јліппем!

сы. .» з ќала . . ім астў ем јл а, Екіб , й да аст ар , 4 ж ќ АН аќ п п АУ « А хра Р Зу

Біз Јліппемен ќоштастыќ. Мен ќазір оќуды, жазуды, санауды білемін. Жатќа айтатын таќпаќтарым да кґп. Енді одан да кґп білетін боламын. Маќал-мјтелдерді жаттап, јѕгімелер, ертегілерді оќи аламын. Јн де айтып, би де билеймін. 42 јріпті танытып, алєаш ќолыма ќалам ўстатќан ўстазым Жаќыпбаева Гїлнўр Ґмірєалыќызына кґп-кґп рахмет айтамын! Болашаќта ўстазымныѕ їмітін аќтап, їздік оќитын, тјртіпті оќушы болуєа тырысамын. Ќош бол, сїйікті Јліппем!

Сабина ТІЛЕКТЕСОВА, 1 «а» - сынып оќушысы, №19 орта мектеп, Павлодар ќаласы

Ќы ќызы с Ќы єы ќысќа лышын с

ќамда рды, тїн ўза їйретіп, ќы нды. Ќ ора ж рды. Биыл с та жетт Ќы керем сты балалар ґнделді, шґ адамдар ќыс і. Кїн п жасай ет! Шаѕєы, ш асыєа кїтед тасылды. ќа ерте мыз. а н а теуіп, і. Ґйткені, ќ Жаѕа Биыл їл ы ж Ж жылын ылан жылы ыл мерекеспілдек ќардас ќызыєы н аќ ќа ін де н шыє ќарсы арып ала Ќош к салам асыєа кїтем ла елдіѕ, мыз. ыз да Жылќы , Жыл із. жылы! ќы Аруж 2 «б»-с а н М А Р А ы Кґктґб нып оќушы Т , сы, е орта ме Май а ктебі, уданы.

5


Суретті түсірген - Т.Нұрғазы.

ҚР МЕМЛЕКЕТТІК ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ МЕРЕКЕЛЕРІ:

1-2 қаңтар - Жаңа жыл, 7 қаңтар - Рождество мейрамы, 8 наурыз - Халықаралық әйелдер күні, 21-23 наурыз - Наурыз мейрамы, 1 мамыр - Қазақстан халқының бірлігі күні,


7 мамыр - Отан қорғаушы күні, 9 мамыр - Жеңіс күні, 6 шілде - Астана күні, 30 тамыз - ҚР Конституциясы күні, 14 қыркүйек – Отбасы күні, 4 қазан – Құрбан айт мерекесінің бірінші күні, 1 желтоқсан - ҚР Тұңғыш Президенті күні, 16-17 желтоқсан - ҚР Тәуелсіздік күні


8

7 ќаѕтар, сейсенбі, 2014 жыл

ЖАЅЄЫРЫЌ

www.saryarka-samaly.kz

1.Ќазаќ. Дала. Жылќы. Бір сыр бар ежелден –аќ далам білген, Ќазаќќа ат мінбесе алаѕ кірген. Алтыннан ескерткіш мен ќояр едім, Даланыѕ тўлпарына бабам мінген...- деп аќындар жырєа ќосќан, «Алты айлыќ жерді алты аттаєан, бір тґбеніѕ шаѕын бір тґбеге ќосќан, суєа салса батпайтын, отќа салса жанбайтын», жїрісте – кґлік, жауда – серік, ќазаќ їшін ќадір-ќасиеті бґлек ќылќўйрыќ – Жылќы жылы да босаєа аттап, тґрге озды. Ата-бабаныѕ баєзы заманнан бергі тарихы – жылќыныѕ тўяєы, аттыѕ жалында жасалєан. «Жылќыныѕ сїті - шекер, еті - бал, иісі жўпар, терісі - киім, мінсеѕ -тўлпар», - дегені де бар екен, Досбол бидіѕ. Ўлтымыздыѕ философиясында, тіршілік аєымында, жаратылыстыѕ сан алуан ќўпиясын танып-білуде де ќылќўйрыќтыѕ орны бґлек. Ќазаќты «жылќы мінезді» деп неге атаєан? Ќылќўйрыќтыѕ ќадір-ќасиетін бїгінгі жас ўрпаќ біле ме? Кґрген-білген, жиєан-тергенді ортаєа салып кґрейік... Жер бетіндегі жанды атаулыныѕ тїп-тегі тґрт нјрседен: топыраќ, су, от жјне желден (ауадан) жаралды десек, тґрт тїлікте тїйе сордан, жылќы - желден, сиыр - судан, ќой - ауадан жаратылєан деп баєамдаєан. Јлбетте, жылќыныѕ арєы тегі «Ќамбар ата» атауы (ќам+бар) деген екі бґліктен ќўралєан. Ќам – шаман (шаман діні) дегенді білдіреді. Сонда Ќамбар ата тіркесі - шаман дінініѕ атасы деген маєынада болуы мїмкін. «Жалпы, бўл сґзде тотемдік танымныѕ бейнесі бар» дейді зерттеушілер. Ќош. Сахара жўртыныѕ ґмір аєысы жылќымен тыєыз байланыста јрі тґрт тїліктіѕ ішінде ќатты ќадірлегендіктен болар, маќал-мјтел, айшыќты, теѕеу сґздерде ќылќўйрыќ сґзі жиі айтылады. Мысалы, «Ат тўяєын тай басар»-дан бастап, ќазаєа ортаќтасќанда да бейнелеп, «Тўяєы бїтін тўлпар жоќ» деуініѕ ґзінде їлкен мјн жатыр. ...Жылќыны ќолєа їйретіп, оныѕ ќўралжабдыќтарын жасау ісі бірнеше єасырєа созылєан екен. Ќазіргі жылќыныѕ атасы осыдан 15-20 млн. жыл бўрын ґмір сїрген, ол «плиогиппус» деп аталєан. Жылќыны еѕ алєаш ќолєа їйреткен шыєыс елдері моѕєолдар мен ќазаќтар. Дїние жїзінде жылќыныѕ 250-дей тїрі бар болса, біздіѕ елімізде соныѕ 16 тїрі ґсіріледі. Ќылќўйрыќтыѕ ќўрал-жабдыќтарына келер болсаќ, єылыми зерттеулерге ќараєанда, Еуразияныѕ кґне тайпалары – скиф, саќтардыѕ ер-тўрмандары жўмсаќ, бір айылмен тартылатын жайдаќ тоќымнан кґп айырмашылыєы болмаєан деседі. Ертедегі еуропалыќтар їзеѕгі јлі ойлап табылмаєан кезде аттыѕ їстіне жалы немесе ќўлаєынан ўстап тырмысып шыќќан. Испандар атќа міну їшін оны тізерлетіп їйреткен. Тіпті, атќа мінгізетін арнаулы ќўлдар, шаєын баспалдаќтар, темір сатылар ќолданылєан. Греция мен Италияда їлкен ќалаларєа баратын жолдарда атќа міну їшін арнайы тас їйіп ќою, тас тўєыр орнату етек алєан. Бір єажабы, ќазаќтар мўндай јурешілікке бармай бірден ќарєып мінген. Ґйткені, їш-тґрт жасынан атќа мініп їйренген олар, есейген шаќтарында аттыѕ ќўлаєында ойнаєан. Кґшпенділер тарихында їзеѕгілі ќатты ертўрманныѕ жасалуы ґте їлкен жаѕалыќ јкелді.

(1930, 1942, 1954, 1966, 1978, 1990, 2002, 2014)

Їзеѕгініѕ арќасында атќа жылдам мініп-тїсуге, жаумен айќасќанда шіреніп тўрып ќылыш сілтеуге, найза шаншуєа, шоќпар сілтеуге, садаќ тартуєа, шалма лаќтыруєа барынша ќолайлы болды. Їзеѕгі - атты жабдыќтау технологиясыныѕ еѕ соѕєы элементі. Расында да, ќазіргі ер-тўрман сол ІV єасырда пайда болєан ќатты ер-тўрманнан (јртїрлі јшекей, сјнділігі болмаса) кґп ґзгере ќойєан жоќ.

Ќазанат батырлар жырында жиі дјріптеледі, яєни, олар жорыќќа мінетін јскери жылќылар болєан. Мысалы, «Ќобыланды батырдаєы»: «Мінуге керек ќазанат, Беліѕе керек шарболат,» – деген жыр жолдары ќазанаттыѕ кґне тўќым екенін кґрсетеді. Жабы – Ќазаќстанныѕ оѕтїстік пен оѕтїстік-шыєыс аймаќтарында кґп кездеседі. Жабы – тїркі халыќтарында кґбіне «жїк кґтергіш» деген маєынаны білдіреді. Бўл жылќыныѕ денесі шымыр, мойны мен аяќтары ќысќа, ыстыќ-суыќќа, аштыќќа тґзімді болып келеді. Сондай-аќ, ќазаќтар жылќыларды пайдалану маќсатына ќарай «берік» (кебеже ќарын, жылдам жїріске, шабысќа жарамсыз), «жїрдек» (кїші мыєым, салт жїріске арналєан), «жїйрік» (шабыс аты), «жорєа» (бјйге атынан кейін баєаланатын, ќазаќтар ерекше ќадірлеген), «сјйгїлік» (елшілер мінген) деп жіктеген.

2.Ќылќўйрыќтыѕ тїрлері

3.Жылќы азыєы

Кґне заманнан келе жатќан ќазаќ жылќы тўќымдары – жабы, арєымаќ, ќазанат деп бґлінеді. Осындаєы «арєымаќ» атауы Селжїк заманында (Х-ХІ єасыр) пайда бола бастаєан. Ќазаќтар «араб арєымаєы», «аєылшын арєымаєы», «орыстыѕ зауыт арєымаєы» деп бґледі. Негізінен, «арєымаќ» деп ертеректе тек Парфияныѕ асыл тўќымды жылќыларын атаєан. Ќазанат – биелерге асыл тўќымды айєырларды салудан шыќќан будан.

Ќазаќтар жылќы жейтін шґптерді екі тїрге бґледі: аќ от жјне ќара от. Аќ отќа – ќара топыраќты жердіѕ селеулі шґптері, ќара отќа сары топыраќты жердіѕ жусанды, изенді шґптері жатады. Халыќ жырындаєы «Жылќыны мыѕнан ґсірген, Арќаныѕ тарлау бозы» деген сґз тегін айтылмаса керек. Осындаєы «тарлау» – шын мјнінде, ерекше шґп, жылќыныѕ жан азыєы. Халыќ оны тіпті дјріптеп «атќўтыртќан» деп те атаєан. Тарлаудан соѕ жылќыныѕ негізгі азыєы – бетеге. Жылќыєа ќатысты «бетегелі белге бітем, найза ўстаєан ерге бітем» деген де сґз бар. Жылќыныѕ азыєын жан-жаќты зерттеген єалымдар мынадай тўжырымєа келген: «Жылќы ажырыќты – жыл

бойы, шиді – ќыстан кґктемге дейін, изенді – жыл бойы, ебелекті – кїзде жјне ќыста, тас бўйырєынды – кїзде жјне ќыста, кґкпекті – кїзден кґктемге дейін, майќараны – кїзде жјне ќыста, бетеге, боз аќселеуді жыл бойы жейді».

4.Жылќы саны Ќазаќ жылќысыныѕ јр дјуірдегі санын аныќтау оѕай емес. Ґйткені, хандыќ, мемлекеттік тўрєыдан жылќы санаєы ешќашан жїргізілмеген. Дегенмен, ел аузындаєы јѕгімелер мен жазба деректер біраз дїниеге кґз жеткізеді. Мысалы, зерттеуші И.Фальк: «Бай ќазаќтардыѕ ќолында бес-он мыѕнан жылќысы бар. Олар тіпті ґздерініѕ жылќыларыныѕ дјл санын білмейді», – деп жазады. Ал, француз єалымы ГуттенЧапский: «Ќазаќтардыѕ жылќы їйірлері єаламат їлкен, бай иеліктерінде сегіз-он мыѕ басќа дейін болады, кедейлерініѕ ґзінде жиырмадан кем емес» деп жазыпты. Зерттеуші Ш.Ујлиханов «Арєын ішіндегі ќуандыќ Сапаќ байда он сегіз мыѕ, Ќаржас Азнабайда жиырма бес мыѕ жылќы болєан» деп жазыпты. Ал, кеѕес заманындаєы деректерге жїгінсек, ќазаќ жерінде їш миллион бір жїз жетпіс тґрт мыѕ жылќы болєан екен. 1915-1916 жылдардаєы «тыќыр ќоян», «ќазан дїрбелеѕінен», 1918 жылєы Павлодар уезіндегі «жылќы жўтынан» соѕ, 1922 жылєы санаќта жылќы саны бір миллион сегіз жїз тоќсан екі мыѕєа ќўлдырап кеткен. Еѕ ґкініштісі, 1933 жылєы санаќта ќазаќ жерінде небјрі їш жїз мыѕ бас жылќы ќалєан.

5. Ќазы мен ќымыз ауруєа – ем, сауєа – ќуат Жылќыныѕ басты ґнімі – сїті. Оныѕ ќўрамында «С» дјрумені мол. Сондыќтан оныѕ сіѕімділігі жоєары, јсіресе, ґкпе ауруын емдеуге пайдаланады. Ќазыныѕ майы адамныѕ сїйегін балќытады. Сыныќшылар адамныѕ ќисыќ біткен сїйегін осы майды пайдаланып ќайта салады. Жылќы еті бауыр ауруларына, асќазан астындаєы ўйќы бездерініѕ, асќазан-ішек жолдарын емдеуге пайдалы. Бие сїтінен ќымыз ашытылады. Этнограф Л.Потапов: «Ќымызды ойлап тапќан – кґшпенділер. Кґшпендініѕ бўл жаѕалыќќа тап болуы јсте ќиын емес еді. Сауып алынєан бие сїтін тері ыдысќа ќўйып кґшіп жїргенде, ыстыќ кїнде шайќалєан сїт ґзінен-ґзі ќымызєа айналєан. Шайќалєан сїтті ішіп кґрген кґшпенді, шґлініѕ ќанып, жан сарайыныѕ ашылєанын, кґѕілініѕ кґтерілгенін байќаєан. Ол енді ќымыз

Суретті тїсірген Тґлеген Нўрєазы.

Олжа

Аѕыз айтады...

ыѕ ўры Домалаќ анан ріп кеткенде бір топ лќ ын ы жы ір їй ір– Бјйдібек би жол жї Їй ре ді. іп, сы й-с ыя па т кґ соєып шай ішеді. ќо лы на н ша й іш , сол їйге таєы да ар ол ан жы лќ ы йтќ ќа ап барымтал лєа н ол ар «Б ізд ен пе йіл іне ри за бо ішінен еѕ ыѕ ын лќ жы До ма ла ќ ан ан ыѕ п кґ нда Домалаќ ана рмейді. алыѕыз» дейді. Со єан ешкім мјн бе рды таѕдайды. Бў єы шыєып, ай р ып ал ша на на сы еѕ ѕ ба кјрі, јлгі айєырды тауды рі ай єы р ба р Кј ы. Келесі кїні анамыз йд ра бў п ар ќа нд ы са лы жы лќ ы ек і са ны на ќы л ес тіг ен їй ірл і ыр ад ы . Он ы рлыєы ѕє ба шы п, н шы ќа ме й усы ќа да бермей тым–тыра й ла ќ бо ма єа До ар , ыл ша аш барымт ды . Ос ыл ай жа ны на жи на ла нда бір елдіѕ сы ќа ар ті кј рі ай єы рд ыѕ сие ќа мен жылќыныѕ анамыздыѕ аќылы ды. ла ќа ан ам ы ыс жылќ


ЖАЅЄЫРЫЌ

www.saryarka-samaly.kz ашытудыѕ јдістерін жетілдіре тїсуге кіріскен», – деген пікір айтады. Сондай-аќ, Еуразияныѕ кґптеген елдеріндегі «Хемус», «Гмыз», «Гымза» деп аталатын шарап атауларыныѕ «ќымыз» сґзінен шыќќандыєы да јлдеќашан дјлелденген. Биені алєаш байлаєанда ашытатын ќымызды – «уыз ќымыз», алєаш рет ќўлындаєан ќулыќ биеніѕ сїтінен ашытылєанды – «ќысыраќ ќымыз» немесе «ту ќымыз», ќымыздыѕ їстіне саумал ќўйылып келесі кїні ќотарылатынды – «тїнеме ќымыз», ашып кеткен ќымыздыѕ їстіне їстемелеп саумал ќўйып жуасытќанды – «жуас ќымыз», сабадаєы мол ќордыѕ їстіне кїн сайын сїт ќўя отырып бірнеше кїн жинаєан ќымызды «ќорабалы ќымыз» деп атайды. Дайындалу мерзіміне ќарай: саумал, тїнемел ќымыз (бір кїндік), ќўнан ќымыз (екі кїндік), дґнен ќымыз (їш кїндік), бесті ќымыз (тґрт кїндік) деп те бґледі. Ќымыздыѕ дјмін келтіріп, кїшейте тїсу їшін оєан кепкен сїр ќазы, ќойдыѕ ќўйрыєы, ќалампыр, кїшала, бал, мейіз, кептірілген ґрік ќосады. Ќымыздыѕ жанєа – шипа, дертке дауа екені екініѕ біріне белгілі. Ќазаќта ќасиетті ќымызєа байланысты ўйымдастырылатын шатшадыманды «Ќымызмўрындыќ» мерекесі бар. Ќазыныѕ жылт ќазы, ала бўлт ќазы, пышаќ жїзі, пышаќ сырты, шынашаќ, бармаќ, бір елі, екі елі, їш елі, бес елі, сере ќазы, табан ќазы, ќарыс, жеѕді білек ќазы, дґѕбек ќазы, ўлпа ќазы, бўжбан ќазы деп аталатын жиырмадан астам тїрі бар екен.

Бостандыќтыѕ символы Жылќы ќазаќ їшін бостандыќтыѕ символы болып табылады. Содан да болар, оныѕ бейнесі ерте заманнан рјміздік белгі ретінде ќолданылып келеді. Тјуелсіз еліміздіѕ мемлекеттік рјмізі - Елтаѕбасында ай мїйізді, алтын ќанатты ќос пыраќ бейнеленген. Бўл кездейсоќтыќ емес. Шаѕыраќты биікке кґтерген ќанатты тўлпарлар елдіѕ ертеѕіне деген сенімініѕ белгісі. Ол арыстанныѕ батылдыєы, ќыранныѕ ќыраєылыєы жјне адамныѕ кїшті ерік-жігері сынды ўєымдарды білдіреді. Жўлдыздарєа ўмтылєан ќанатты тўлпарлар кеѕістікті баєындыру нышаны іспеттес. Ќазаќтар дїниетанымындаєы барлыќ ґмір ќўбылыстары жылќы бейнесімен байланысты.

Жылќы терісі Жылќы терісінен тїрлі бўйымдар: ат јбзелдері: ґмілдірік, айыл, ќўйысќан, тізгін, ноќта, ќамшы, шылбыр, жїген, сондай-аќ, ќымыз ќўятын ыдыстар: торсыќ пен саба жасалады. Торсыќ - жылќыныѕ терісінен шелін

алып, ыстап жасалєан, сыйымдылыєы 10-30 литр тері ќап. Ал, сабаныѕ тґрт бўрышты тїбі жјне ўзын мойыны бар. Бјйге десе делебесі ќозатын ќазаќтыѕ одан басќа да ат їстінде ойналатын ўлттыќ спорт ойындары теѕге алу,аударыспаќ, кґкпар, ќыз ќуу, т.б. бар.

«Ылдидан салса, тґске озєан, ертеден шапса, кешке озєан, томаєа кґзді ќасќа азбан» ќанатты тўлпарлардыѕ кґркем бейнесі кеѕ сахарада жылќыєа мініп, желдей ескен ќазаќ аѕыздастандарында, батырлар жырында Тайбурыл, Байшўбар, Тарлан сынды пыраќтар, солардыѕ кґзіндей Аќан серініѕ Ќўлагері кґп суреттелген. Жалпы, ќазаќ ґнерінде жылќыєа ќатысты отыз алты јн, тґрт би, сексен тоєыз кїй шыєарылєан екен. Мјселен, Аќан серініѕ «Ќўлагер», «Маѕмаѕгер», Біржан салдыѕ «Бурылтай», «Телќоѕыр» јндері, Абайдыѕ «Торыжорєа» кїйі, Кененніѕ «Кґкшолаќ» јні, халыќтыѕ «Бозжорєа», «Ќара жорєа», «Бестай», т.б. јн мен кїйлері бар.

Ж.Жабаев

Маѕмаѕгер С.Сейфуллин

Жылќы туралы маќал-мјтелдер

Жылќыныѕ сїті – шекер , еті - бал. Жїзден - жїйрік, мыѕнан - тўлпар. Аєайын тату болс а, ат кґп, абысын

Аќан cерініѕ јні Маѕмаѕгер, кекіліѕ келте, жалыѕ майда, Байлаєан сені сылап ќалќатай да. Жїресіѕ желмаядай, жануарым, Кґрейін ќызыєыѕды осындайда. Ахау, туєан елім, Балаѕ едім. Ґзіѕе осынау јнді Ала келдім.

Ќош келдіѕ, Жылќы жылы!  Жылќы жылы Жылан жылынан кейін кіреді. Ґткен Жылќы жылдарында елді елеѕ еткізерлік апат, ауыртпалыќтар болмаєан. Жылќы жылы Ќаракерей Ќабанбай батыр, Жамбыл Жабаев, Сјкен Сейфуллин, Бейімбет Майлин, Ілияс Жансїгіровтер туєан. Сондай-аќ, Ќасым Ќайсенов, Тґлеген Момбеков, Шјмші Ќалдаяќов, Јнуар Јлімжанов, Еркеєали Рахмадиев, Јбілпайыз Ыдырысов, Тґрегелді Шарманов, Сапар Байжанов, Дулат Исабеков, Дїкенбай Досжан, Аќселеу Сейдімбек, Мўхтар Шаханов, Тґлен Јбдік, Баєдат Сјмединова, Мўстафа Ґзтїрік, Мјдина Ералиева, Талєат Теменов, Ќонысбай Јбіл сынды таланттар бар. Міне, Жылќы жылы дїниеге келгендердіѕ кґбі дерлік биіктерді баєындырып, табысќа жеткен екен. Жылќы жылы елге ќўт-берекесін ала келсін, аєайын!

9

Јн мен кїйдіѕ ґзегі

Ґлшем атаулары Халыќтыќ ґлшем атауларыныѕ кґпшілігі жылќы шаруашылыєымен байланысты айтылады. Жылќыєа ќатысты уаќыт ґлшемдері: бие байлар кезде, биеніѕ бас сауымында, бие аєытарда, бие сауым уаќыт. Жылќыныѕ дене мїшелері ќатысќан ґлшем бірліктері: шашадан ќар кешу, аттыѕ ќара тўяєынан келу, тўсардан, тізесінен, ќара ќапталынан, аттыѕ ќабырєалыєынан келу (биіктік, ќалыѕдыќ ґлшемі). Су тереѕдігін де ат бойымен ґлшеген. Мјселен, аттыѕ шашасынан, толарсаќтан, тілерсектен, їзеѕгіден, ќабырєалыќтан, ат кекілінен (ќўлаєынан, бауырынан, бойынан) асады деп мґлшерлеген. Ќашыќтыќ ґлшемініѕ атаулары: ат тўяєы жетер жер, ат (ќўнан, тай) шаптырым жер, ат жетер (ат жетпес) жер, бие бауындай жер, бие сауым жер, желі (тўсау, ќўрыќ) бойы. Јр заттыѕ ерекшелігіне ќарай јр ќилы ґлшем бар: ат тґбеліндей, бес биеніѕ сабасындай, ат басындай т.б. Сондай-аќ, жылќыныѕ кґлемін бір їйір, бір ќос (жылќы), бір желі (ќўлын), бас-аяєына оќ шырќаса жетпейтін (желі), їйір-їйір, ќосќос жылќы, желі-желі ќўлын деп есептеген.

7 ќаѕтар, сейсенбі, 2014 жыл

І.Жансїгіров

Маѕмаѕгер, јн ќосайын жїрісіѕе, Дер екен ќалќа ќалай келісіме. Сыдыртып, Маѕмаѕгермен келе жатып, Осынау јн кїйіндіріп тїсті есіме. Ќайырмасы.

Ш.Ќалдаяќов

Маѕмаѕгер, кекіліѕ келте, жалыѕ майда, Бал татыр ќант ќосса ќаєаз шайєа. Кісіден анау-мынау жалтару жоќ, Аќ кґйлек, дїрия бешпет сјулем ќайда?!

М.Ералиева

тату болса, Атыѕ барда жер т ас кґп. ан Асыѕ барда ел тан ы, желіп жїріп, ы, Арыќ атќа ќамшы беріп жїріп. Ќўнан атќа жеткі ауыр. зер, ат мўратќа ж еткізер. Аттыѕ кґркі - ќўйр Таудыѕ кґркі - тас ыќ-жалы, ќўлаєы, ы Жаќсы ат - жанєа менен бўлаєы. Ат сїрінбей, жер т серік, жаќсы ит - малєа серік. ан Сырын білмеген ат ымас. тыѕ сыртынан жїр ме. М.Ґзтїрік

Јзірлеген - Сая МОЛДАЙЫП.


Ќамбар ата тїлігі – жылќы табиєатынан таза, шґптіѕ ќўнарын, судыѕ мґлдірін таѕдайтын жануар болєандыќтан, бўл жылы адамдар да кґѕіл мен ой тазалыєына бейім болулары тиіс. Ќай салада болмасын догматизм мен консерванттыќ пиєылдан арылып, кез келген істі жетекке алу керек. Сонда єана алєа ќойєан маќсатарман сјтімен жїзеге асады, бойыѕыздаєы жаќсы ќасиеттер мен шыєармашылыќ ахуалыѕыз жарќырай кґрінеді. Сондай-аќ, Жылќы жылы јр адамныѕ ґміріне елеулі ґзгеріс јкеледі, сондыќтан, ќалыптасќан теріс јрекеттерден арылуєа тырысыѕыз. Жылќы – кґптеген жўлдызнама иелеріне «аєыстыѕ бойымен жїзуге» жол бермейді, ќиындыќтарєа ќарсы тўра білгендерге єана «жалынан сипауєа» мїмкіндік жасайды. Жўлдызшылар жаѕа жылда отбасында, жўмысыѕызда алдыѕызєа жаѕа маќсат ќойып, ќиындыќпен кїресе білгенде єана жетістік атаулы серік болатынын айтады.

То ќт ы

есепшілдікті, 2014 жылы Тоќтылар ият болуды мўќ аса ќаржы жўмсау ісінде арды ќай тыл Тоќ лќы Жы ді. ете талап мейді, бер те еле ерк кґп салада болмасын, еге жїз ып бар п аны сондыќтан, јр істі ойл саєан ќаражат їлкен жўм бай лан Ой асырыѕыз. гендерге керісінше, есеппен жїр шыєын јкелуі ыќтимал, Жалпы, бўл жыл Тоќтыларєа . кін мол олжа салуы мїм Дегенмен, нда жаќсылыќ јкеледі. кјсіби еѕбекте, отбасы боласыз, ар іпт кір ізге птестеріѕ деден басшыларыѕызєа, јрі Шіл кін. мїм тер туындауы кейде тіпті келіспеушілік єармашыл шы е рес јсі , еді кел бастап бјрі ќалпына єдайыѕыз арылады, ќаражат жа адамдардыѕ жолы оѕє да жаќсарады.

Торпаќ Бўл жыл Торпаќтарєа тїсінушілік, алєа ўмтылу мен їлкен істерді жїзеге асыруєа молынан мїмкіндік береді, пайдаланыѕыз. 2014 жыл кґптеген Торпаќтардыѕ іс-тјжірибе, білім, т.б. толыєу, жинаќталу, ќайта ќўру јрекеттерініѕ аяќталып, ойєа алєандарын бар ынтамен жїзеге асыруларына серпін беріп, жеке ґміріне, жўмысына оѕ ґзгеріс јкелмек. Ќанаттанасыз, алєа ўмтыласыз, сондыќтан, жалќаулыќ атаулыны кейінге ысырыѕыз. Жылдыѕ екінші жартысында жолыѕызда кездескен азды-кґпті бґгеттер кейіндеп, кјсіби тўрєыдан биіктейсіз. Дегенмен, ересек туыстарыѕызєа кґмек беріп, олардыѕ ќиындыќтан шыєуларына ќолўшын беруге тура келеді.

Ег із де р

Жылќы Егіздерге молы нан олжа јкеледі, сонымен ќатар, сонша лы да бўйыртќалы тўр. Со ќты ќиындыќтарды ндыќтан, еѕ алдымен ґзіѕізге не ќаж ретін, адамдармен ќар еттігін, ќалай јрекет жасаудыѕ ым салып, јрекет жасауєа, -ќатынас мјселесін аќылєа аныќтаѕыз. Жўмсалєан сол істерде ґзіѕіздіѕ рґліѕізді кїш-ќайрат жемісін бер жылда жеке дара јре еді. Бўл кет атќарєан жўмыс сј етпей, керісінше, јріптеспен тімен жїзеге асад ы, ерлізайыптылардыѕ ґзара тат Егіздер сыѕарын табады улыєы беки тїсіп, жалєызілікті . Со нды ќтан кґп ретте дегеннен гґрі «біз» дег ен сґзді кґбірек ќолдан «мен» Жылдыѕ бірінші жарты сында јлдебір даулы ыѕыз. кездессе, екінші жарты мјселе сында кјсіби тўрєыда биі шетелдік немесе беделі жоєары басшы адаммен ктейсіз, боласыз. серіктес

Шаян Ќалыпты жўмыс, јр істі баєамдай білу – міне, осылар биылєы жылы Шаяндардыѕ басты маќсатына айналуы тиіс. Шыєынєа жол бермеѕіз, кґп ќаражат талап етілетін алыс жаќтарєа сапарыѕызды доєара тўрыѕыз. Жыл басы аздаєан ќиыншылыќтар јкеледі, мўны таєдырдыѕ сыны деп ќабылдап, кїрделі жаєдайдан шыєуєа талпыныѕыз. Жўлдыздар Шаяндарєа кез келген тјуекелшіл істен бас тартуєа кеѕес береді. Асыєыс немесе кїрт ґзгерістерге ўмтылєаннан гґрі аќылєа салып, ойластырылєан, маѕызды істерде жетістіктер кґп болмаќ. Ујде берсеѕіз, орындаѕыз, біреулерді алдау-арбау арќылы пайда кґрем деушілерге сјттіліктіѕ есігі тарс жабыќ! Жылдыѕ екінші жартысы пайда јкеледі, ќай салада болмасын жолыѕыз оѕєарыла бастайды.

М ер ге н

Арыстан Бўл жылы Арыстандар атќарєан жўмысыныѕ жемісін тереді, ґткенді ќорытындылайды, алдарына жаѕа маќсаттар ќояды. Жўлдыздарыныѕ сјйкессіз орналасуына ќарамастан кґптеген еѕбекќор Арыстандар алєа ўмтылады, јдеттегідей жеѕімпаз болуєа тырысады. Бўл – жаќсы нышан, дегенмен, кїрделі жаѕа істерді ќолєа алуєа асыќпаєан дўрыс. Жўмыста, ќызмет сатысымен кґтерілуде оѕтайлы сјттер бола ќоймаєанымен, бўл салада жаѕа серпілістер туындайды. 2014 жылы Арыстандар ґздерініѕ кґшбасшы бола алатындыќтарын, кез келген істі басќаруєа талаптарыныѕ зор екенін танытады. Јсіресе, тамыз айынан бастап јр сала бойынша жетістіктерге жете бастайсыз, ќиындыќ атаулы артта ќалмаќ. Ўжымыѕызбен тіл табысуєа тырысыѕыз.

Бикеш

наєыз махаббатын Жалєызілікті Бикеш болсаѕыз жаќынлы асы отб жолыќтырады, ал, оѕтайлы шешіп, н есі сел жуыќтарыѕыздыѕ мј биіктігін толыєымен кјсіби деѕгейіѕіздіѕ , белсенді болып, барлыќ іске кґрсетесіз. Сондыќтандамытыѕыз, шыєармашылыќпен араласыѕыз, ґзіѕізді ыѕыз, табанды болыѕыз. Дегенмен ыл рдыѕ ќызмет айналысыѕыз, алєа ўмт орлыќ, маќсаткерлік ола Бикештерге тјн еѕбекќ ќсатына жетуге мїмкіндік береді. ма сатысында биіктеуге, кеѕізге тиеді, екелестік жаєдай жїй малы. Ґмір бјс ы дає ын бас л Жы ша еті ќаж ѕ оны аќ, з, бір дјлелдеуге тырысасы Жылдыѕ екінші жартысында єана . бјрін ґз орнына ќояды тістіктер ќуантады. же ґмір ќалпына тїседі,

Таразы Жылќы Таразыныѕ алдына кїрделі мјселелерді тарту етпек. Сондыќтан, басты міндетіѕіз – кез келген мїмкіндікті пайдаланып, маќсатќа жетуде еѕбекќорлыќ танытыѕыз, бірден бірнеше сала бойынша жауапты міндеттерді жїзеге асыруєа тырысыѕыз. Жылдыѕ бірінші жартысы кїреспен ґтуі мїмкін, бјсекелестеріѕіз осал болмас, басшылармен де дауласасыз. Жылдыѕ екінші жартысында сіздіѕ талабыѕызєа бас ўратындар кездеседі, солардыѕ кґмек-ќолдауын сезінесіз. Жаѕа ќызмет ўсынылып ќалуы мїмкін, ол сізге жаќсы болып кґрінеді. Ойланасыз. Немесе ўжымыѕызда їлкен ґзгерістер болады. Бўлардыѕ ќайсысы болса да сізге пайда јкеледі. Јр іске араласыѕыз, ќиындыќтан ќорыќпаѕыз, айналаѕыздаєы адамдармен тіл табысып, алдыѕызєа маѕызды жоспар ќойсаѕыз, сјттілік жыл бойы Таразыєа серік болмаќ! Бір сґзбен айтќанда, Жылќы Таразыны «Ќўрыштай шыныќтырып» шыєарады.

Сарышаян

Мїмкін немесе мїмкін емес деген кїдіктерді ойдан шыєарып, бір оры маќсатыѕызєа ўмтылыѕ нда тўрып ќалмай, ыз еѕбекќорлыєыѕыз, тез . Табиєатыѕызєа тјн танытатын талабыѕыз ойлап, шешімталдыќ сіз бўл жылы Сарышаянд ді биікке шыєарады. Жўлдыздар ардыѕ кґпшілігі аќша, таб тырысатынын айтады . 2014 жыл кјсіби сал ыс табуєа аєа бірќатар ґзгеріс јкеледі. Біраќ же тістікке жетуде аздаєан кездеседі. Алысќа кетуге, бизнес ашуєа ќиындыќтар жасаєандарєа кедергі талпыныс аз јліптіѕ артын баєу кер болмайды. Їйден алыстамаѕыз, ек. Тек тамыз айынан бастап ќана жаєдайыѕыз кїрт жаќса ра бастайды.

Мергендер кґп уаќ ытын, бар кїшін адамдармен ќарым -ќатынасты ќалпына келтіруге жўмсайды. Жы ќызметте, отбасында бір лдыѕ алєашќы жартысында келеді. Дегенмен, жы аз мјселелермен кїресуге тура лды шыєармашылыќты арт ѕ алєашќы жартысында жеке тыруєа, білім алуєа, жинауєа тырысќан жґ тјжірибе н. Жўмыста жаѕашыл , идеяшыл бола біліѕіз, екінші жартыжылдыќта отб асыѕызда тїсінісушілік, татулыќты ѕ Жўбайыѕызєа кґѕіл бґ салтанат ќўруына кїш салыѕыз. ліп, алєа ќойєан маќса бірге жїзеге асыруєа ттарды ўмтылыѕыз. Отбасын да жаєдайєа байланысты кґп ќаражат шыєындай јлдебір сыз. Оныѕ пайдасы да баршылы ќ. Жыл соѕы сјтті.

Тауешкі 2014 жылы Тауешкі тек ґз јлемінде ќалып ќоймай, таным кґкжиегін кеѕейтуге ўмтылуы тиіс. Јлдебір сјтсіздік кездессе, мойымаѕыз, жеѕіп шыєасыз. Заѕдыќ тўрєыдан тексерулер, дау-дамайды реттеу мјселелері туындайды. Ќызметте ґзгерістер де болуы ыќтимал. Кез келген мјселеде «жеті рет ґлшеп, бір рет кес» деген ќаєиданы ўстаныѕыз. Ал, жылдыѕ екінші жартысында «бораннан кейінгі тыныштыќ» орныєады. Табиєаты јр ќилы адамдармен кездесіѕіз, кеѕесіѕіз, жолєа шыєыѕыз. Жалпы, бўл жылы Тауешкілер діттеген маќсаттарына ќол жеткізеді, кїтпеген жерден тілектері орындалады. Кґмектен бас тартпаѕыз, сонымен ќатар, тек ґз кїшіѕізге сїйеніѕіз. Тауешкілер серіктестерімен јрекет еткенде єана биікке шыєа алады.

Су ќў йє ыш

«Маќсаткерлік, ґзіне сен мойынсўнбау» - бўл – Суќ імділік, бґгеттерге ўйєыштардыѕ басты ўранына айналуы тиіс. Жыл басында жўмыста јлденеге їйрену, ґзг еру ґзіѕізге ўнай ќоймас, мјселесі тўр, бўл Жўмыс орныѕыз ауы біраќ, кґндігуге тура келеді. суы мїмкін. Суќўйєыш басында јлдебір ґзгері тар жыл сті екінші жартысында їлк бастан кешеді. Ал, жылдыѕ ен жетістікке жетесіз. Кј тўрєыдан ґсуге, адамд сіби арм кеѕейтуге тырысќан дўр ен танысуєа, таным кґкжиегін ыс болар. Алдына маќса еѕбекќорлыќ танытќан т Суќўйєыштарєа биыл жо ќойып, Наќты жоспар ќўрып, арманыѕызєа жетуде таб л ашыќ. танытыѕыз. Жалєызіл андылыќ ікті Суќўйєыштар ма хаб кезіктіруі мїмкін, біраќ шешім ќабылдауєа асы батын ќпаѕыз.

Ба лы ќт ар

аттандыратын, Балыќтар ґздерін ќаналатын істерді зат лјз рухани тўрєыдан Бўл ќыдыру, єылыми іздестірумен болады. рєа ќатысты болуы ыќ жарыста жаѕалыќ немесе спортт , ґзіѕізді ќызыќтырєан іске деп л» еке тју р «На ін. жолыѕыз мїмк лыќпен айналысыѕыз, ўмтылыѕыз, шыєармашы жїзуді јдетке айналдыратын болады. Аєынєа ќарсы тілік јкеледі. Дегенмен, жыл сјт Балыќтар їшін Жылќы таєы ќатаѕ шылыќ кґресіз, жўмыс тап н тта ажа ќар ыѕызбен басында сш Ба ді. тие жїйкеѕізге орнын талап, кїрделі жоспар ыс жўм ті нєа тїседі, тіп ортаќ тіл табысу ќиы бастайсыз. Ал, басќа жўмысќа а ауыстыруды ойластыр беттеудіѕ алєашќы баспалдаєы ке ауыссаѕыз, бўл биіктік болмаќ.

ма иелеріне еѕбекќорлыќ, Жылќы жылы барлыќ жўлдызна

шабыт, жаєымды жаѕалыќ сый

ласын!

Јзірлеген - Сая МОЛДАЙЫП.


МЕЗГІЛ

7 ќаѕтар, сейсенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Кулетов Мейрамєали Ќабиденўлын ќўттыќтаймыз!

Мјриям Ґзіханќызын ќўттыќтаймыз! 1 ќаѕтар кїні Лебяжі ауданы, Ќызылќоєам ауылыныѕ тумасы, Аќќу ауылыныѕ тўрєыны, аяулы да ардаќты ќарындасымыз, ќамќоршы јпкеміз Мјриям Ґзіханќызын 60 жылдыќ мерейтойымен шын жїректен ќўттыќтаймыз! Мерейтой иесіне мыќты денсаулыќ, ўзаќ єўмыр, шаѕыраєына шаттыќ, баянды баќыт, ґміріне барша жарыќ дїние шапаєатын тілейміз! Мерейлі 60 жасыѕыз ќўтты болсын! Денсаулыєыѕыз јрдайым мыќты болсын! Ќуат алып бўл ґмірдіѕ нјрінен. Жїзіп ґтіп, жїзге аяќ басыѕыз.

Туыстардыѕ арасында жїріѕіз, Шаттыќ нўрдан айыќпасын жїзіѕіз. Мыќты болып, ўзаќ ґмір сїріѕіз!

Тілек білдіруші: аєа-жеѕгесі Ќазбек – Ќатима, бауыры Жјнібек, сіѕлілері мен кїйеу балалары: Мјншїк, Нўргїл-Жаслан, АлтынМарат, Тоєжан, Майжан жјне туєан-туыстары.

Павлодар ќаласы атќарушылыќ округініѕ жеке сот орындаушысы Джандарбеков Е.С. (лиц. № 322 01.06.2011ж.) тыйым салынєан мїлікті сату бойынша сауда-саттыќ жариялайды: Сауда-саттыќ 2014 жылы 15 ќаѕтарда, сає. 10.00-де мына мекен-жайда ґтеді: Павлодар ќ., 1 Мамыр кґшесі, 189-їй, 311офис. тел. 87753530150, 65-47-82. «Голланд» баєаны тґмендету јдісімен: Г.В.Яроватаяныѕ, А.Н.Яроватыйдыѕ тыйым салынєан мїлкі. Лот № 1 - 3 бґлмелі пјтер, жалпы аумаєы 67,2 ш.м., кадастр. №14:218:013:221:263:30; мекен-жайы: Павлодар ќ., Естай кґш. 134їй, 30-пјтер, бастапќы баєасы - 6790000 теѕге. Сауда-саттыќќа ќатысу їшін бастапќы ќўнныѕ 5% мґлшеріндегі кепілді жарнаны жеке сот орындаушы Е.С.Джандарбековтіѕ шотына № KZ844322204398D03338, ЖТН 751026301523, «Банк ВТБ» АК, реквизиттері

11

арќылы тґлеуі ќажет. 5% мґлшеріндегі кепілді жарна арыз берушiлердiѕ банктiк шотын растайтын аныќтама жјне аќшаны аударуєа ўсталатын банктiк тґлемдi тґлеген соѕ ќайтарылады. Тґлемге арналєан соманы енгізген кезде лоттыѕ нґмірін, борышкердіѕ меншік иесі мен мїліктіѕ атауын кґрсетуі ќажет. Аукцион заттарымен танысу уаќыты кїн сайын саєат 9.00-ден 13.00-ге дейін. Ґтініштер ќабылдау хабарландыру жарияланєан кезден бастап 2014 ж. ќаѕтардын 14 кїні сає. 10.00-ге дейін ќабылданады. Бўл жарияланым атќару ґндірісі тараптарыныѕ аталєан мїліктерді сатудыѕ басталєандыєы туралы ресми хабары болып табылады.

Май ауданы Жўмыскер ауылыныѕ тўрєыны, ардаќты јкемізді туєан кїнімен ќўттыќтаймыз. Сізге зор денсаулыќ, ќажымас ќайрат тілейміз. Арайлап атќан јрбір таѕ тек шаттыќќа, ќуанышќа толы болсын. Алдаєы уаќытта ґміріѕіз мјнді де маєыналы болып, немере-жиендеріѕіздіѕ ортасында аќылшы-ќамќоршы болмысыѕыз абыройлы болып, еѕбегіѕіз жансын дейміз. Тілек білдіруші: балалары, жиендері.

Павлодар облысы јкімдігініѕ 2013 жылєы 25 ќарашадаєы Павлодар облысы јкімдігініѕ «Павлодар облысы мемлекеттік білім беру мекемелерін ќайта ўйымдастыру туралы» №401/13 ќаулысы негізінде Павлодар облысы мемлекеттік білім беру мекемелерініѕ ќайта ўйымдастырылуына байланысты Павлодар облысы мемлекеттік білім беру мекемелерін коммуналдыќ мемлекеттік ќазыналыќ кјсіпорынєа ќайта ќўру жолымен ќайта ўйымдастырылуы туралы барлыќ кредиторлар мен мїдделі тўлєаларєа хабарлайды. Барлыќ ќарсылыќтар мен талаптарды тґменде кґрсетілген мекен-жайлар бойынша екі айлыќ мерзімде жіберуді сўраймыз.

Частный судебный исполнитель Павлодарского городского исполнительного округа Джандарбеков Е.С., (лиц. № 322 от 01.06.2011г.) объявляет публичные торги на арестованное имущество. Торги состоятся в 10.00 часов 15 января 2014 г. по адресу: г. Павлодар, ул. 1 Мая, 189 офис 311. Тел: 87753530150, 65-47-82. Метод понижения «Голландский»: Арестованное имущество Яроватой Г.В., Яроватого А.Н. Лот № 1 - 3-х комнатная квартира, общ. пл. 67,2 кв.м., кадастр. № 14:218:013:221:263:30; находящаяся по адресу: г. Павлодар, ул. Естая, д. 134 кв. 30 со стартовой стоимостью 6790000 тенге. Для участия в торгах необходимо внести гарантийный взнос в размере 5% от стартовой стоимости имущества, на счет частного судебного исполнителя Джандарбекова Е.С. АО «Банк ВТБ», ИИК KZ844322204398D03338, ИИН 751026301523.

Возврат 5% взноса осуществляется после предоставления заявителем справки о наличии банковского счета и оплаты услуг банка по осуществлению перевода денег. При внесении суммы в назначении платежа необходимо указывать номер лота, владельца и наименование имущества. Время ознакомления с предметом аукциона проводятся ежедневно с 9.00 до 13.00. Заявки принимаются частным судебным исполнителем с момента опубликования объявления, прием заканчивается 10.00 часов 14.01.2014 г. Данная публикация является официальным уведомлением сторон исполнительного производства о начале реализации указанного имущества.

ОЌЫЅЫЗ, ЌЫЗЫЌ

"Жолды мысыќ кесіп ґтсе..." деген аѕыз ќайдан шыќќан? Жолдан ґтіп бара жатып, алдымызды ќара мысыќ кесіп ґтсе, аялдап тас лаќтырып, ґзге біреудіѕ ґтіп кетуін кїтіп тўратын јдет осы кїндері бар. Бўл мысыќтар баќыт пен баќ немесе баќытсыздыќ алып келеді деген сенім талай жылдардан бері жалєасып келе жатќандыєын кґрсетеді. Оны дјлірек аныќтау їшін египеттіктердіѕ б.з.д. IV єасырына шегінейік. Египеттіктердіѕ наным-сенімдері бойынша ќара мысыќ Бастет јйел ќўдайы деп есептелген. Яєни, басы мысыќ, ал денесі јйел жаратылысына тјн ќўдай. Бастеттіѕ ґкілі саналєан мысыќтарды јрдайым ќўшаќ жайып ќарсы алєан. Ґйткені Бастет сўлулыќ пен ўрпаќ жалєастыєыныѕ, жарыќ кґзініѕ патшайымы болєан. Осылайша ежелгі халыќтар мысыќты ќадірлеп, оларєа ескерткіштер тўрєызєан. Олар ќоймада жїрген тышќандарды ґлтіру арќылы иелерін ашаршылыќтан ќўтќарєан. Мысыќтарды саркофактардыѕ ішіне салып кґмгенде жанына тышќандарды салып ќоятын болєан екен. Еуропа ќўрлыєына мысыќтар гректердіѕ арќасында таралєан. Алєашында египеттіктерден сатып алу ойлары жїзеге аспай ќалады. Египеттіктер їшін мысыќтарды сату ауыр кїнјмен теѕ болєан. Сатып ала алмаєан гректер жануарларды ўрлауєа бел буып, оныѕ Еуразия ќўрлыєына таралуына себепші болєан. Алайда, эллиндіктер оларды тылсым кїштерініѕ бар болєандыєы їшін емес, тышќандарды керемет аулайтындыќтары їшін ўнатќан. Артемид ќўдайєа арнап салынєан ескерткіштерден тізесінде отырєан мысыќтарды кґруге болады. Аз уаќыт ґткен соѕ бўл ґлкеге тїрлі діндер етек жайып, мысыќтардыѕ дјрежесі тґмендей тїсті. Мысыќтардыѕ кґзін ќўрту жаппай етек алєандыќтан, аймаќтарда тышќандар кґбейіп, халыќтыѕ жаєдайы нашарлады. «Мысыќтыќ ќарєысы тиеді» деген сґз осыдан шыќса керек. Бўл оќиєалар Француз тґѕкерісінен кейін

єана ґзгеріп, Англияда протестанттардыѕ символына айналды. Оларєа деген кґзќарас јр елде јр тїрлі болса да, тылсым кїштерініѕ бар екендігіне кґпшілігі сенеді. Осы тўста «Не себепті ќара тїсті мысыќтар баќытсыздыќ символы? Неге баќыттыѕ емес?» деген орынды сўраќ туындайды. Мўныѕ тїп-тамыры кельттердіѕ тарихында жатыр. Олардыѕ ќара мысыќтары жылан атаулысынан ќорыќпайтын болєан. Аулаєан олжалары тірі болса да, їйлеріне јкеледі екен. Ал їйге јкелінген жыланды баќыттыѕ нышаны деп айту ќиынєа соєады. Осы аѕыздар елден елге таралып, ќара мысыќ жолыѕызды солдан оѕєа ќарай кесіп ґтсе немесе жол бойында тоќтап отырып алса, баќытсыздыќ болатындыєы деген сенім таралєан. Ал басќа тїстілері тек жаќсылыќ јкеледі екен. Ал сіз мўндай ырымєа сенесіз бе?

Ќўны 1 млрд. доллар болатын картиналар табылды Мюнхендегі пјтерлердіѕ бірінен соєыс жылдарында неміс фашистерініѕ ќолды ќылєан аса баєалы картиналардыѕ коллекциясы табылды. Олардыѕ ішінде Пикассо, Матисс, Марк Шагал, Эмиль Нольде, Франц Марк, Макс Бекман, Пауль Клее, Оскар Кокошка, Эрнст Людвиг Кирхнер жјне Макс Либерман сияќты аттары јлемге танымал суреттшілердіѕ еѕбектерін ќосќанда мыѕ жарымдай картина табылып отыр. Мамандар ќазірдіѕ ґзінде аса ќўнды жјдігерлердіѕ баєасын 1 миллиард еуроєа баєалап їлгерді. Немістіѕ Focus басылымы картиналарды 1930-1940 жылдар аралыєында белгісіз коллекционердіѕ сатып алєандыєы жґнінде жазады. Кейін ќўнды дїниелер оныѕ баласыныѕ ќолына ґтіп, ол оны 50 жылдан аса уаќыт ќараѕєы бґлмеде саќтап келген. Тіпті, кейбірін сатып, сол аќшаєа ґз кїнін кґріп келіпті. Бір ќызыєы, аталєан коллекция 2011 жылы табылєан. Алайда, билік ґкілдері оны тек жаќында єана

жўртшылыќќа хабарлап отыр. Ґнер зерт-теушілері оларды кезінде еврейколлекционерлері жинап, кейін фашистер туындыларды дегенеративті ґнер тїріне жатќызєандыєы себепті, олардан "кјмпескелеп" алуы мїмкін деп болжайды. Картиналарєа лыќ толы пјтер полиция ґкілдері Швейцариядан Мюнхенге жол тартып бара жатќан, ќолында їлкен сґмкесі бар 80 жастаєы Корнелиус Гарлитта атты кісіні (кейін белгілі болєандай, ол јлгі белгісіз коллекционердіѕ баласы болып шыќты) ўстаєаннан кейін табылєан.

Єарышкерлер жылай алмайды Єарышты игерген алєашќы жылдары єалымдар ќауымы ґте маѕызды мјселеге тап болды. Туєанынан бері Жердегі ґмірге икемделген адамдардыѕ єарыш јлеміндегі психологиялыќ кїйі кім-кімді болсын алаѕдатады. Сондыќтан да, мамандар мїмкін болатын барлыќ психологиялыќ ауытќуларды ќарастырды. Јртїрлі ауыр ойлардан арылып, ґзіѕе келудіѕ бірден-бір жолы – жылап алу. Мўны єалымдар біледі. Олар психологиялыќ ќиындыќтар туєан кезде, єарышкердіѕ жылап алуына ќарсы болмады. Тіпті, кґз жасты еѕ керекті деп тауып, єарышкерлерге де бірнеше рет ескертті. Ґкінішке ќарай, тјжірибеде бјрі де басќаша болып шыќты. Штаттыќ єалымдар тартылыс кїшініѕ жоќ екендігін ескермеген екен. «МИР» станциясындаєы тјжірибелер

барысында жылауєа бел буєан єарышкерлер кґз жастыѕ кґзден аќпай, ўсаќ дґѕгелектер ќалпында саќталып ќалатындыєын байќаєан. Тўзды сўйыќтыќ кґзде ќалып ќойды. Мўнымен ќоймай, ол тартылыс кїшінсіз бойда тітіркенулерді туєызып, ішті ќыздырєан екен. Содан бері денсаулыќта ќиындыќтар туєызбас їшін, єарышкерлерге жылауєа "тыйым салынады". Тоќтар Јубјкіров аєамыз жылады ма екен?

Интернеттен јзірленген.


ҚАС ҚАҒЫМ

7 қаңтар, сейсенбі, 2014 жыл

www.saryarka-samaly.kz

ОҚШАУ ОЙ

12

Кезекші редактор -

Тілеуберді САХАБА

Жылымыз жағымды болғай!

қыс

қызықтары

Қыс Қыс Қыс Қыс

– – – –

өмірдің базары, көңілдің ғажабы, балалық куəсі, мезгілдің ажары.

Пікіріңіз болса, газет редакциясына немесе www.saryarka-samaly.kz сайтындағы «Қойын дәптеріме» жолдаңыз.

Суреттерді түсірген Т.Нұрғазы.

Ñàðûàðêà ñàìàëû

ЖШС директоры Ж.О.СМАНОВ Телефоны 61-81-10

МЕНШІК ИЕСІ:

«Павлодар облысы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (Павлодар қаласы) «Центр аналитической информации» ЖШС, «Сарыарқа самалы» облыстық газеті Газет Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 23.11.2012 ж. №13191-Г куәлігі берілген

Басылым Қазақстан Республикасы және Ресейдің Омбы, Новосібір облыстары, Алтай өлкесі және Монғолияның Баян-Өлгей аймағына тарайды.

Міне, тағы бір жылды артқа тастап, 2014 жылдың ең алғашқы нөмірі арқылы өздеріңізбен қайта қауышып отырмыз. Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы халықпен тілдесіп, жақсылықта қуанысып, қиындықта бірге мұңдасу - бұл әр адамның басына бұйырмаған бақ. Сондықтан да, басылымның әр нөміріне сапалы мақала ұсынып, оқырмандардың көңілін көтеріп, жағымды жаңалықпен бөлісу - әр журналистің басты мақсаты. Жаңалықтардың жаршысына, аймағымыздың айнасына айналған облыстық «Сарыарқа самалы» газеті биыл өзінің 85 жылдығын қарсы алып отыр. Жалпы, жылан жылында қазақ елін қуанышқа кенелтетін жағымды жаңалықтар көп болды. Бұл жәндік өзі жаратылысынан қорқынышты, сүйкімсіздеу болып көрінгенімен, жылы жайсыз болған жоқ. Ұлт пен мемлекетті біріктірудің басты тетіктері саналатын қазақ экономикасының өрлеуі, қазақ мәдениетінің дамуы, қазақ дәстүрінің жаңғыруы және қазақ тілінің қарыштауы жолында қыруар еңбектер атқарылды. Десе де, ел тұрғындарын елең еткізерлік ебедейсіз оқиғалар мен жағымсыз жайттардың да орын алғаны ақиқат. Міне, сондай жағдайдайлардың барлығында жақсылықты асырып, жамандықты жасыра отырып, орын алған өзекті мәселеге байланысты қоғамдық пікір қалыптастыруда журналистерге артылар жүк ауыр. Бірақ, қандай қиын-қыстау кезең болса да, оның соңын тек жақсылыққа балайтын біздің жұрт бәрін ұмытып, жаңа жылды тек жақсы көңіл-күймен қарсы алуды дәстүрге айналдырғалы қашан? Өткенге көз тастай жүріп, болашаққа батыл түрде бағыт-бағдар жасауды әдетке айналдырған біздің халқымыз жылқы жылын да үлкен үмітпен қарсы алды. Қазақтың ұлы ойшылы, философ Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы бір болжауында, 2014-ші жылдан бастап қазақ даласында қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заман болады, қазақ даласына жақсылық орнайды делінген. Ал, зерттеушілердің сөзіне сенсек, Мәшһүр атамыздың бұдан басқа да болжаулары айнымай орын алған көрінеді. Әрине, қандай заман болатыны тек бір Аллаға ғана аян. Біздікі – жаңалыққа сену. Төрт түліктің ішінен сонау көшпелі заманнан бері қазақ өміріне етене жақын болып кеткен жылқы жылының қайта айналып келгенін отандастарымыз тек жақсылыққа жоруда. Себебі, қазақ халқы бұл жануарды «тұлпар – ер жігіттің бір қанаты» деп өзіне дос санаған. Өр мінезді азаматтарды «Тұлпар мінезді» деп суреттеген. Ендеше, Алла Тағала жылқы жылында елімізге тұлпардың тұяғындай ұшқырлық, қыранның қанатындай өрлік берсін. Алдымыздан күліп кірген арғымақ жылда да сүйінші сұрарлық оқиғаларымыз көп болғай деп тілейік!

Бас редактор А.Ә.ӘБІШЕВ Телефоны 61-80-15 ЖШС-нің мекен-жайы: Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143-үй, e-mail: kense-cai@mail.ru Редакцияның мекен-жайы: 140000, Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143 үй. Теле/факс 61-80-15

Газеттің электронды поштасы: s_samaIy@maiI.ru Біздің сайт: www.saryarka-samaly.kz Бас редактордың орынбасарлары – ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ҚҰРМЕТ БЕЛГІСІ» ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. 61-80-23, 61-80-19.

Жауапты хатшы - 61-80-18. Әлеуметтік қорғау - 61-80-20. Саясат, спорт - 65-12-74. Тіл, әдебиет - 61-80-20. Білім, денсаулық, құқық, имандылық, мәдениет, «Айналайын», «ЖАС times» 61-80-20. Жарнама бөлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 65-12-75, 62-59-24. Маркетинг және тарату бөлімі 61-80-32. Фототілші, корректорлар - 61-80-17. Газеттің нөмірі «Сарыарқа самалының» компьютер oрталығында теріліп, беттелді. Газет аптасына үш рет шығады, апталық таралымы 47745 дана, бүгінгі көлемі 3 б.т. «Дом печати» ЖШС баспаханасында басылды. ҚР Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143 үй.

Газеттің сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8(7182) 61-80-26. Баспа индексі 65441. Басылуға қол қойылған уақыты 17.00. Тапсырыс - 4 Хаттар, қолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды және қайтарылмайды. Көлемі А4 (14 кегль) форматындағы 3 беттен асатын материалдар қабылданбайды. Редакция оқырмандардан түскен барлық хаттарды тегіс жариялауды және оларға жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалық материалдардың мазмұнына жарнама берушілер жауап береді. Нөмірді әзірлеу барысында интернет ресурстарынан алынған фотосуреттер де пайдаланылды. Авторлардың пікірлері редакция ұстанған көзқарасқа сәйкес келмеуі де мүмкін. «Сарыарқа самалында» жарияланған материалдарды көшіріп немесе өңдеп басу үшін редакцияның жазбаша рұқсаты алынып, газетке сілтеме жасалуы міндетті.


07 01 2014