Issuu on Google+

Құрмертмтаіндар! «Ñàðûàðêà ñàìàëû» ãàçåòiíå 2014 æûëãà оқы æàçûëó æYðiï æàòûð Жазылу шарттары - 12-бетте.

Ñ

àðûàðêà

ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫҚ ГАЗЕТІ www.saryarka-samaly.kz

1929 ЖЫЛҒЫ 15 АҚПАННАН ШЫҒАДЫ

2

қараша, сенбі 2013 жыл №126 (14561)

ñàìàëû

Fûëûì ìåí áèçíåñ áiðëåññå, òàó êîïàðàäû Гүлжайна ТҮГЕЛБАЙ

Алдымен, меймандар мен сала мамандары өнертапқыш азаматтардың инновациялық жобалары топтастырылған көрмені тамашалады. Содан кейін форумның негізгі бөлімі - пленарлық отырыс басталды. Басқосудың тізгіншісі «ҚР Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» АҚ басқармасының төрағасы Айдын Құлсейітов форумның өндірістік өңірде ұйымдастырылуы өте орынды екенін атады. Әрі жиынды жаңа халықаралық сатыға көтерген павлодарлықтарға алғыс білдірді. Отырыста сөз алған аймақ басшысы Ерлан Арын облысымыз еліміздің Үдемелі индустриялықинновациялық даму бағдарламасын жүзеге асыруда көш басында келе жатқанын мақтанышпен жеткізді. Алдағы уақытта жаңа кластерлерді игеріп, экспортқа бағытталған өнім шығаруға әлеует жеткілікті. - Елбасы баршаға инновациялық бағытты беріктеуді тапсырған болатын. Сол міндет-межелерді орындауға, яғни, инновациялық жүйенің қалыптасуына өңірімізде ұйымдастырылған халықаралық форум өзіндік үлесін қосады деп санаймын. Сондай-ақ, ауқымды шара әлемнің ірі кәсіпорындарымен, ғалымдарымен тығыз ынтымақтастық орнатуға жетелері сөзсіз. Беделді форумды аймағымызда өткізу біздің

Суреттерді түсірген - Т.Нұрғазы.

Инновацияны еліміздің ертеңгі қуатына айналдыру үшін қайтпек керек? Қазақстан ғалымдары жаңашыл жобалар арқылы ел экономикасын өрге сүйреуге қауқарлы ма? Ғылым мен бизнестің инновациялық бағытта қарымы қандай? Сейсенбі күні Павлодар қаласында өткен «Инновация – болашақтың энергиясы» атты халықаралық форумда бас қосқан саланың білгірлері осы сауалдар төңірегінде ой өрбітті. Алқалы жиынға өзге өңірлерден, Ресейдің бірқатар облыстарынан, алыс шетелдерден өкілдер, Қазақстанның құзырлы министрліктері мен мемлекеттік органдарының басшылары қатысты.

мұны ірі кәсіпорындар іліп алып, дамытса, облыстың жалпы экономикалық көрсеткіштері еселене түсері анық. Алдағы уақытта Екібастұз қаласында машина жасау бағыты бойынша конструкторлық бюро құрмақпыз. Металлургиялық кәсіпорындарда өндірістік өнімнің толық секторы қалыптасуда. Мұнай-химия өндірісі алға басты. Білікті мамандар даярлау атқарылатын жұмыстың ажырамас бөлігіне айналған. ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің жауапты хатшысы Бейбіт Атамқұлов елімізде инновацияны дамытудың жаңа саясатын құру назарға алынғанын мәлім етті. Айтуынша, ғылым мемлекетпен емес, бизнеспен біте қайнаспайынша, инновация игілігі сезілмейді. Көрмеге жобаларын әкелген ғалымдар мұндай ірі басқосулар отандық ғылымның ілгерілеуіне 2003 жылмен салыстырғанда 2013 мол мүмкіндік беретінін жылы: айтты. Қазақстандық кәсіпорындардың инноЖиынға арнайы шақывациялық белсенділік үлесі 2,1 пайыздан рылған мәртебелі меймандар Швецияның Қазақ7,6 пайызға артқан; зерттеу жұмыстарына бағытталатын стандағы Төтенше және өкілетті елшісі Манне Венгішкі шығындар 4,4 есеге өскен; Оңтүстік Кореяның кәсіпорындардың технологиялық шы- борг, еліміздегі Төтенше және ғындарына жұмсалатын қаражат 17 есеге өкілетті елшісі Пэк Чуартыпты. Ал инновациялық өнім көлемі Хен мырзалар да Қазақ 5,8 есеге өскен. Бұл көрсеткіш бойынша елінің бүгінгі беталысына жалпы көлемнің 27 пайызын иеленген оң баға берді, инновацияПавлодар облысы – көш басында. ны дамытуға қатысты ой қосты.

КЕРЕК ДЕРЕК:

облыстың индустриялық әлеуеті мен дамуына берілген баға деп білеміз, - деді облыс басшысы Е.Арын. – Аймағымызда инновациялық әлеуеттің негізін жоғары оқу орындарының ғылымы құрайды. Сонымен қатар, ірі кәсіпорындардағы инженерингтік орталықтардың, заманауи зертханалардың орны бөлек. Өңірлік инновациялық жүйені қалыптастыру арқылы аймақтың ішкі жалпы өнімін жылына кем дегенде 1 пайызға арттыру мүмкіндігі бар деген болжам жасалды. Сондықтан,

Нөмірдің айтары:

Қазір бой жарыстыратын заман емес, ой жарыстыратын заман. Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ.

Жалғасы 2-бетте

Келесі нөмірден күтіңіз! «... Қаламым жылжиды баяу, Ойларым піспегендіктен», - деп жырлайтын, көптеген өлеңдері танымал әнге айналған Ибрагим Исаев жайлы не білеміз? Алдағы сейсенбілік нөмірге зер салыңыз.


2

АЌПАРАТ

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

КЈСІПКЕРЛІКТІ ДАМЫТУДА ШАРУА КҐП Јсемгїл ЌАБДУАХИТ

Бїгінде облысымыздаєы шаєын жјне орта бизнестіѕ ішкі жалпы ґнімдегі їлесі 20 пайызды ќўрап отыр. Бўл кґрсеткішке аймаєымыз соѕєы бірнеше жылдыѕ ішінде кјсіпкерлікті дамытуєа баєытталєан ауќымды шаралардыѕ арќасында жетті. Алайда, ќазірдіѕ ґзінде отандыќ бизнестіѕ дамуына кедергі келтіретін жайттар баршылыќ. Бўл жґнінде Ќазаќстанныѕ ўлттыќ экономикалыќ палатасыныѕ Павлодар аймаќтыќ филиалында ґткен облыстыќ кјсіпкерлер палатасы ґѕірлік кеѕесініѕ алєашќы отырысында айтылды. Бўєан облыс јкімі Ерлан Арын, Ќазаќстан ўлттыќ кјсіпкерлер палатасы Басќармасыныѕ тґраєасы Абылай Мырзахметов жјне жергілікті бизнес саласыныѕ ґкілдері ќатысты. Естеріѕізге салсаќ, осы жылдыѕ ќыркїйегінде Їкімет пен «Атамекен» Одаєы бірлесіп, Ўлттыќ кјсіпкерлер палатасын ќўру туралы шешім ќабылдаєан болатын. Осыєан байланысты ўлттыќ палатаныѕ негізгі маќсат-міндеттерініѕ аясы кеѕейді. Енді ол кјсіпкерлер ќўќыќтарын ќорєаумен жјне олардыѕ мїдделеріне ґкілдік етумен шектеліп ќалмай, бизнеспен айналысушылардыѕ белсенділігін, ґѕірлердегі кјсіпкерлік ќызмет жаєдайыныѕ ќоєамдыќ мониторингін жїргізуге міндетті болды.

Елiмiздегi барлыќ кјсiпкерлер ўлттыќ палатаныѕ ќўрамына кiретін болды. Бўл ќадам аталмыш ќўрылымныѕ ресми кїшін арттырып, бизнес ґкiлдерiнiѕ ортаќ мјселелерiн бiрлесе шешуге жол ашпаќ. Бўрын елімізде отандыќ бизнес саласын дамытуда кјсіпкерлікті тіркеу мен лицензиялауды оѕтайландыру басты назарєа алынєан болатын. Бўдан былай палата мїшелері бар кїшжігерін отандыќ кјсіпкерлік субъектілерініѕ сыртќы экономикалыќ ќызметін ынталандыру, инвестициялар ќорын молайту, экономиканы јртараптандыру секілді жўмыстарєа жўмсамаќ. Отырыста елімізде тиімді бизнес-ахуалды ќалыптастыру, аймаєымызда кјсіпкерлікті дамыту мјселелері талќыланды. Абылай Мырзахметов ґз сґзінде жаѕа ќўрылєан ґѕірлік палата аймаќтаєы бизнесмендер мен атќарушы билік арасындаєы дјнекер, байланыс ќўрушы ќызмет атќаратынына ерекше мјн берді. Ќазіргі кезде еліміз бойынша шаєын жјне орта бизнес саласын дамыту їшін јр ґѕірде кјсіпкерлікке байланысты тїрлі кеѕестер мен тїсініктемелер беретін орталыќтар ашылуда. Кјсіпкерлікті ќолдау бойынша кґптеген шаралар атќарылса да, осыєан ќарамастан, бизнес ґкілдерініѕ аќпараттандырылуы кемшін ќалуда. Бўл їшін ўлттыќ палата жас кјсіпкерлерге техникалыќ жјне кјсіби білім беруді дамытуды, мамандарды дайындау, біліктілікті арттыру, сертификаттау мен аттестаттауды мыќтап ќолєа алу ќажет. Басќосуда сґз алєан аймаќ басшысы Ерлан Арын бизнес ќўрылымдарыныѕ бiрiгуiнде ќоєамдыќ ўйымдардыѕ ролi басым, сонымен ќатар, осы саланыѕ мјселелерін шешуде бiрлестiктердiѕ елеулi маѕызєа ие екендiгiн ерекше

атап ґттi. Ал, А.Мырзахметов бўл орайда шалєай мекендердегі кјсiпкерлердіѕ жайын да естен шыєармай, олардыѕ да мїдделерін ескеру ќажет екеніне тоќталды. Жиын барысында палата мїшелері «Бизнестіѕ жол картасы - 2020» баєдарламасы аясында кјсіпкерлерге ќаржылыќ демеу кґрсету мјселесіне ерекше мјн берді. - Бїгінде бизнес арќылы нјпаќа табуєа бел буєан отандыќ кјсiпкерлер банктер арќылы несие алып, кјсіпкерлікпен айналысуда. Олардыѕ кґбі ойластырєан ісініѕ басын бастап, пайдаєа кенелер тўста тоќырауєа ўшырап, жўмысты тоќтатуєа мјжбїр. Бўєан, јрине, пайызы жоєары несиелерді ќайтарудыѕ ќиындыєы себеп болуда. Ал, банктер болса, ґз мїддесін ќорєап, ќалайда пайда табуєа тырысады. Кјсіпкерлердіѕ бар мїлкiн кепiлдiкке алып, несие їстемесiн жоєарылатып ќояды. Бизнес ґкілдерініѕ мїддесі ескерілмейді. Сондыќтан, банктер арќылы бизнестi ќаржыландыру жїйесiн жаѕадан ойластыруымыз керек, - дедi А.Мырзахметов. Сондай-аќ, жиынєа ќатысушылар отандыќ бизнестіѕ дамуын тежейтін бірќатар мјселелерді ќозєады. Еліміздіѕ Салыќ кодексінде кјсіпкерліктіѕ дамуына кедергі келтіретін тўстар баршылыќ. Палата ґкілдері кјсіпкерлер ќауымдастыєымен бірлесе отырып, аталєан мјселелерді шешу жолдарын ќарастыруды ќолєа алуды жоспарлауда. Отырыс соѕында облыстыќ кјсіпкерлер палатасы Ґѕірлік кеѕесініѕ тґраєасы сайланды. Бўл ќызметке «Нефтехим LTD» зауытыныѕ директоры Ерлан Ќўсанов лайыќ деп танылды. Айта кеткен жґн, Павлодар облысыныѕ Кјсіпкерлер палатасы ќазан айыныѕ 18-нде тіркеуден ґтті. Аталмыш отырыс барысында ґѕірлік кеѕестіѕ ќўрамы бекітіліп, оєан облыстыѕ јр ќаласы мен аудандарынан тїрлі сала кјсіпкерлері кірді.

ЄЫЛЫМ МЕН БИЗНЕС БІРЛЕССЕ, ТАУ ЌОПАРАДЫ Басы 1-бетте Ал Назарбаев Университетініѕ Инженерия мектебініѕ вице-деканы, профессор Сергей Михаловский Ўлыбритания мен Ќазаќстанныѕ инновация жолында ќолєа алєан бастамаларын салыстыра отырып, кјсіби кеѕесін берді. Бўдан соѕ облыс јкімініѕ бірінші орынбасары Дїйсенбай Тўрєанов ґѕіріміздіѕ инновациялыќ даму тўрєысынан аяќалысы, алдаєы жобажоспарлары жайында баяндады. «Павлодар» арнайы экономикалыќ аймаєыныѕ маѕызын атады. Алда ќўрылмаќ венчерлік ќорєа артылатын сенім зор. Сондай-аќ, ол барша ґѕірге ортаќ бірќатар тїйткілдерді тізбектеді. Мјселен, ґѕірлік инновациялыќ жїйелерді жоспарлаудыѕ ўзаќ мерзімді тетіктері жоќтыєын мјлім етті. Арнайы тўжырымдамалар тїзгенімен, оларды ќаржыландыру кґздерініѕ аныќталмаєандыєы да едјуір кедергі келтіреді. Сондыќтан,

жїйелі жўмыс жїргізетін јр ґѕірде орталыќ болса, деген ўсыныс білдірді. Жалпы, облыста инновациялыќ дамудыѕ ќарќын алуына негізгі элементтер бар, деді. Пленарлыќ отырыстан кейін ґткен баспасґз мјслихатында министрлік ґкілі Бейбіт Атамќўлов пен Дїйсенбай Тўрєанов БАЌ ґкілдерініѕ инновациялыќ даму

мјселелеріне ќатысты сауалдарына жауап берді. Ал тїстен кейін єалымдар секциялыќ отырыстарда жарќын болашаќќа жетелейтін тґте жол – инновацияныѕ ґрісін кеѕейту мјселелерін талќылап, тјжірибе алмасты. Бірќатар павлодарлыќ ґндіріс орындарын аралады.

Бейбіт АТАМЌЎЛОВ, ЌР Индустрия жјне жаѕа технологиялар министрлігініѕ жауапты хатшысы:

- Форум аясында ґткен кґрмеден отандыќ єалымдардыѕ ўмтылысын, јлеуетін кґрдік. Енді жетілдіретін боламыз. Бізге болашаєы зор отандыќ кластерлер ќўру ќажет. Инновацияны дамытудыѕ жїйелі жоспары елімізде тїзілген. Инноваторларды ќолдау тетіктері де ќарастырылєан. Былтыр индустриялыќинновациялыќ дамуды ќолдауєа баєытталєан арнайы заѕ ќабылданды. 2020 жылєа дейінгі инновациялыќ дамудыѕ тўжырымдамасы да жасалды. Мўныѕ барлыєы, тїптеп келгенде, шикізаттыќ экономикадан инновациялыќ баєытќа кґшуді кґздейді. Осы орайда Павлодар облысыныѕ јлеуеті зор екенін айтќым келеді.

www.saryarka-samaly.kz

Билік ћјм бїгінгі мјселе

ДЕЛДАЛСЫЗ САУДА – ЌАМ-ЌАРЕКЕТТІЅ ҐЗЕГІ Аймаќта алдаєы уаќытта таєы екі «жол картасы» пайда болмаќ. Бірінде инфляцияныѕ негізсіз ґсуін тежеп, баєаны тўраќтандыру тетіктері топтастырылса, екіншісінде облыс аумаєында жол-кґлік оќиєаларын азайту, біз бен сіздіѕ жолдаєы ќауіпсіздігімізді ќамтамасыз ету кґзделген. Енді, аталмыш сала мамандары осы ќўжат негізінде наќты ќадамдарєа кґшеді. Кеше ґѕір басшысы Ерлан Арынныѕ тґраєалыєымен ґткен облыс јкімдігініѕ кеѕейтілген мјжілісінде ќўзырлы мекеме басшылары ќос «жол картасыныѕ» мазмўны мен діттеген маќсатын баяндады. Гїлжайна ТЇГЕЛБАЙ Облыстыќ кјсіпкерлік жјне сауда басќармасыныѕ басшысы Ќайрат Нґкеновтіѕ айтуына ќараєанда, биылєы тоєыз айдыѕ ќорытындысы бойынша ґткен жылєы баламалы мерзімімен салыстырєанда тўтыну баєаларыныѕ ґсім индексі 1,9 пайызєа тґмендеген. Азыќтїлік ґнімдері баєасыныѕ ґсімі 1,8 пайызды ќўраса, ґзге тауарлар ќўны 1,4 пайызєа ќымбаттаєан. Аќылы ќызмет тїрлерініѕ баєасы 7,7 пайызєа артыпты. Басќарма басшысы инфляция деѕгейініѕ кґтерілмеуіне ќарсы жасалєан жўмыстарды атап ґтті. Нјтижесінде, биыл соѕєы бес жылда азыќ-тїлік ґнімдері баєасыныѕ еѕ тґменгі инфляция деѕгейін ўстап тўруєа мїмкіндік туєан. Енді, арнайы «жол картасы» арќылы аталмыш іс-

Сандарды сґйлетсек: ‹ Соѕєы їш 3 жылда ґѕірімізде 1889 жол апаты тіркелген. Салдарынан 270 адам ќаза тауып, 2600 азамат жараќат алыпты. ‹ Биыл тоєыз айда ґткен жылмен салыстырєанда жол-кґлік оќиєалары саны 2,6 пайызєа, жараќат алєандар ќатары 3,5 пайызєа сиреген, есесіне ќаза болєандар ќатары 9 пайызєа артќан.

шаралар ширатылмаќ. Яєни, маусымдыќ себептерге байланысты баєаныѕ ґсуі ќадаєаланады. Тўраќтандыру ќорына сатып алынатын ґнімдер тїрі кеѕейтілмек. Ґѕірдіѕ ґѕдеуші кјсіпорындарыныѕ толыќ ќуатта жўмыс істеуі назарда болады. Мемлекеттік-жекеменшік јріптестіктіѕ ґрісін кеѕейту арќылы да инфляция деѕгейіне оѕ јсер етіледі. Облыс јкімініѕ орынбасары Нўржан Јшімбетов аймаќта жуырда жўмыртќа баєасыныѕ шарыќтау себебін тїсіндірді. Айтуынша, ќазіргі таѕда «Шарбаќты-Ќўс» кјсіпорны аймаќ сўранысыныѕ 40 пайызын єана ќанаєаттандырады. Сондыќтан, ґзге ґѕірлер мен шетелден

келетін тауар ќўныныѕ ґзгеруіне јкелген. Келесі жылы аталмыш ґндірістіѕ ќуатын екі есеге арттыру кґзделуде. Нјтижесінде, сўранысты жергілікті кјсіпорын 80 пайызєа жаба алады. Павлодар ауданыныѕ Жетекші елді мекенінде ќўс фабрикасы іске ќосылса, ґѕір тўрєындарын толыќтай ґз ґнімімізбен ќамтимыз. Аймаќ басшысы ґзімізде ґндірілмейтін ґнімдерді ґѕірімізге делдалсыз жеткізу азыќ-тїлік баєасын тўраќты ўстап тўрудыѕ таптырмас жолы екенін атады. Ал жергілікті кјсіпкерлердіѕ тауарыныѕ ќўнын ќадаєалау тјсілдері жеткілікті. Ерлан Мўхтарўлы ґѕдеуші кјсіпорындарды дамытуды жїктеді. Їш ќалада коммуналдыќ нарыќ салу мјселесін келесі жылы шешу кґзделуде. Облыс јкімі алыпсатарлардыѕ табыс їлесін азайту жолдарын ќарастыруды жїктеді. Себебі, бїгінде делдалдар тауар ґндірушілерге ќараєанда 3-4 есеге артыќ кіріс кґріп отыр. Сондыќтан, делдалсыз саудаєа ќол жеткізу – бар іс-шараныѕ ґзегіне айналуы тиіс, деді Е.Арын. Бўдан кейін, облыстыќ ІІД јкімшілік полиция басќармасыныѕ басшысы Ерлан Рыспаев жол-кґлік оќиєаларын азайтуєа баєытталєан «жол картасын» таныстырды. Мўнда жолдаєы ќауіпсіздікті ныєайтудыѕ заманауи тетіктері ќарастырылыпты. Мјселен, навигациялыќ жїйе жетілдірілмек. Сондай-аќ, ќўќыќ ќорєау органдары ќызметкерлеріне алєашќы медициналыќ кґмек кґрсетудіѕ жай-жапсарын жаппай їйрету ќолєа алынбаќ. Олай істеуге толыќ негіз бар кґрінеді. Ґйткені, ќайтыс болєандардыѕ 71 пайызы оќиєа орын алєан жерде кґз жўмєан. Яєни, жедел жјрдем жеткенше жол саќшылары алєашќы кґмек кґрсетсе, біраз адамды ажалдан алып ќалу мїмкін, дейді аќ желеѕділер. Сондай-аќ, мамандар жекеменшік таксистерге талапты кїшейту ќажет деген пікірде. Кґлік жїргізуге оќытатын автомектептердіѕ жўмысын ќадаєалау да тасада ќалмауы тиіс. Аймаќ басшысы барлыќ ўсыныстар «жол картасында» кґрініс тауып, ќўжат жетілдіріле тїссін, деді. Алќалы жиында ґѕіріміздіѕ ќалалары мен аудандарында жастар саясатын іске асыру барысы да сґз болды.

ЌЎЌЫЌ

ЖОЛ ПОЛИЦИЯСЫ ЕНДІ «ЖОЌ» 1 ќарашадан бастап Ќазаќстанда жол полициясы ќўрылымы ресми тїрде «жўмыс істемейді». Яєни, дјл осы мерзімнен бастап бўл міндет Јкімшілік полиция ќўзырына ґтті. ЌР Ішкі істер министрініѕ тиісті бўйрыєы іске асырылуда. Ендігі жерде жол-патрульдік полициясы (јмбебап полицейлер) ќоєамдыќ тјртіпті де ќамтамасыз етеді, азаматтардыѕ жол ќауіпсіздігіне де жауапты. Бўл ґзгерістен полицияныѕ жўмысы нјтижелі бола тїседі, дейді министрлік ґкілдері. Еѕ алдымен, жасаќтар саны артады. Мўндай біріктіру жол ќауіпсіздігін, кґлік апаттарыныѕ санын кемітуге, кґше бўзаќылыєын тежеуге жол ашады деп болжанады. Жаѕашылдыќтыѕ жемісіне жўртшылыќ жыл соѕына дейін кґз жеткізуі јбден мїмкін. Айта кетелік, ќоєамдаєы ќылмыс атаулыєа мїлдем тґзбеушілік ќаєидасын ўстануды Елбасы жыл басындаєы Їкімет жиынында тапсырєан болатын. Ал «јмбебап полиция» ќўрылымын енгізу жобасы алєаш рет сыналєан ґѕірлер ќатарында Павлодар облысы болды. Аз уаќыт ішінде јмбебап полицейлер жўмыс тиімділігін танытып їлгерді. Сґйтіп, бўдан былай Ќазаќстанныѕ барлыќ аймаќтарында бўл жїйе тјжірибеге енгізілді. Министрлік ґкілдерініѕ айтуынша, жол-патрульдік полиция ќызметкерлеріне бірќатар жаѕа талаптар да ќойылады. Саптыќ ќўрылымєа ќабылданатындардыѕ бойы 175 сантиметрден кем болмауы керек. Сондай-аќ, ќызметкердіѕ дене дайындыєы да мыќты болуы шарт. Јзірге ќўќыќ ќорєаушылардыѕ еѕбекаќысы бўрынєы деѕгейде ќала бермек. Полиция басшылары жаѕа жїйе жалпы ќызмет барысында ешќандай шектеуді білдірмейтінін айтады. Тек бўрынєы жол полициясы ќызметкерлері мен патрульдік полиция ґкілдері бірлескен ќызметке шыќты. Бўл - ќоєамдыќ тјртіпті саќтау мен жол ќауіпсіздігін ќамтамасыз етуде наќты нјтижеге баєытталєан жаѕа ќадам.

Н.ЌАНАТБЕКЎЛЫ.

ЭКСПО-2017 халыќаралыќ кґрмесін ґткізудіѕ дайындыќ жўмыстарына 20,0 млрд. теѕге сомасында ќаржы кґзделіп отыр. Мўны ел Їкіметініѕ отырысында ЌР Экономика жјне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев мјлім етті.


ЌЎМСАЄАТ

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

КЕДЕН ОДАЄЫ:

таразы басы теѕ емес Жаќында, Їкіметтіѕ кеѕейтілген отырысында Елбасы ќазаќстандыќ келіссґзшілерді ќатаѕ сынєа алєаны мјлім. Ал Ќасым-Жомарт Тоќаевтыѕ тґраєалыєымен ґткен Сенаттыѕ сјрсенбі кїнгі жалпы отырысында жаќсы идеяны жарєа жыєып жїрген біліксіз келіссґзшілерге ќатысты біраз сыр мјлім болды. Осы отырыста, сондай-аќ Кеден одаєындаєы Ќазаќстанєа ќатысты ќалыптасќан жаєдай ашыќ айтылды. Сенат отырысын ашќан Ќасым-Жомарт Кемелўлы еѕ алдымен сенаторларєа Елбасы ўсынысын ќолдап, ґзініѕ тґраєа ќызметін атќаруына келісім бергендері їшін алєыс айтты: «Елбасы белгілеген биік межелерге ќол жеткізуге баєытталєан кеѕ ауќымды, кїрделі шараларды заѕдыќ тўрєыдан ќамтамасыз ету бойынша Парламент алдындаєы аса жауапты міндеттер тўр, – деп ќўлаєдар етті палата тґраєасы. – Ќазіргі кезде палата ќарауына келіп тїскен, салыќ жјне бюджет ќатынастарын жетілдіруге арналєан заѕ жобаларын, сондайаќ їш жылдыќ бюджет жобасын жан-жаќты талќылап, мерзімінен кешіктірмей ќабылдау айрыќша маѕызды» дей келе, ол алда тўрєан міндеттерді орындауда Сенат депутаттары бірлесіп, наќты істер мен кјсіби шеберліктіѕ айќын їлгісін кґрсетеріне сенім білдірді. Жоєары палата депутаттары кешегі жалпы отырыстарында «2008 жылєы 12 желтоќсандаєы Айрыќша жаєдайларда Бірыѕєай кедендік тарифтіѕ ставкаларынан ерекшеленетін кедендік јкелу баждарыныѕ ставкаларын ќолдану шарттары мен тјртібі туралы хаттамаєа ґзгерістер енгізу туралы» Хаттаманы ратификациялады. Јйткенмен сенаторларда «бір тїркі жјне ќос славян елініѕ одаєына» ќатысты кґп сўраќ ќордаланып ќалєан екен. Оларєа ќўжатты ќорєауєа келген Экономика жјне бюджеттік жоспарлау вице-министрі Тимур Жаќсылыќовќа жанталаса жауап іздеуге тура келді. Сенаторлар Кеден одаєыныѕ басты органында ќанша ќазаќстандыќ ґкіл барлыєын сўрады. «Жаєдай мынадай: Еуразия экономикалыќ комиссиясы ќўрылєанєа дейін їлестер «54%-23%-23%» болады делінген. Ќазір бўл комиссиядаєы штаттыќ ќызметкерлердіѕ бґлінісі басќаша: 84% – Ресейден, 10% – Ќазаќстаннан, 6% – Беларусьтан» деген Тимур Жаќсылыќов бїгінде бўл жаєдайды ґзгерту бойынша Ќазаќстан Їкіметініѕ мјселе кґтеріп отырєанын жеткізді: «Јсіресе, комиссиялар басшылыєында, департаменттерде елдердіѕ теѕ ўсынылмауы ќабылданатын шешімдердіѕ пысыќталуына теріс ыќпал ететінін біз тїсініп отырмыз. Сол себепті департаменттер басшылыєында 3 елдіѕ теѕ ўсынылуы тиіс деген ўсыныс енгізілді. Бўл ўсыныс талќыланады» деді ол. – Мен кеше єана білдім, – деді оєан бўрылєан сенатор Ќожахмет Баймаханов. – Ќазаќстандыќ бір жјшік араќ не Белоруссияєа, не Ресейге кіре алмайды екен. Ресейде

«РосАлкоРегулирование» деген агенттік бар, солар «обеспечительный взнос» дегенді шыєарыпты, оєан «ќосымша ќўн салыєы, акциз жјне кедендік алым» кіреді дейді. Сонда Кеден одаєыныѕ не ќажеті бар? Беларусьта осы кїнге дейін «регулирование импорта» деген бар, соныѕ кесірінен бўл елге ќазаќстандыќ ішімдік ґнімдері кірмейтін кґрінеді. Ал біздіѕ ірі дїкендерге кірсеѕіз, Ресейдіѕ араєынан басќа араќ жоќ. Араќ деген салыќтыѕ їлкен кґзі єой! Ќыруар ќаржы кетіп жатыр єой... Їкімет ґкілі бўл деректі растады: «Біздіѕ бўл ґнімдердіѕ Ресей нарыєына кіруіне жол толыќ дерлік жабылды. Бўл дјл сол алымныѕ енгізілуі кесірінен болып отыр. Нјтижесінде ґткен жыл ќорытындысында Ресей Ќазаќстанєа 46 миллион долларєа ќызуы жоєары спирт ішімдіктерін экспорттаєан, ал Ќазаќстан оларєа 500 мыѕдай долларєа єана ґткізе алды» дей келе, вице-министр ґздерін жўбатып отырєан жайтты алдан тартты: «Ресейдіѕ шекаралас, тіпті одан алыс ґѕірлерінде «Водка» нарыєыныѕ шамамен 70 пайызын Ќазаќстанда шыєарылєан «заѕсыз» ішімдіктер ќўрайды. Дўрысын айтќанда, олар бізде заѕды шыєарылады, біраќ Ресейге заѕсыз кіреді. Яєни жаќсы, зауыттыќ «Водка», сапасы ґте жоєары, ќазаќстандыќ акциздік маркаєа ие, біраќ ресейлік акциздік марка жабыстырылмаєан, сондыќтан «заѕсыз» саналады». Бўл екі елдегі акциз ставкаларындаєы їлкен айырмашылыќ нјтижесінде ќалыптасып отыр: «Ресейде акциз ставкасы біздегіден 3,5 есе жоєары» дейді Тимур Жаќсылыќов. Содан ресейліктер араќты Ќазаќстаннан жјшік-жјшігімен сатып алуєа ўмтылатын кґрінеді. Ќазаќстан Ресейге «ќамтамасыз етуші тґлем» дегенніѕ кемсітушілік ќўрал екендігін айтып, ќарсылыќ білдіріпті. «Біз оларєа айтып отырмыз: не сендер оны жоясыѕдар, не біз соєан ўќсас шаралар енгізу мјселесін ќарастырамыз! Ресей кемсітушіліктіѕ барлыєымен келісуде. Олар бізге акциздік тґлемдерді теѕестіруге баруды ўсынуда» деді вице-министр. Айтпаќшы, ќазаќстандыќ «Водка» Ресейге ендігі заѕсыз да кіре алмай ќалыпты, мўны артынша сенатор С.Жалмаєамбетова хабарлады: «Жаќында РФ їкіметі тґраєасыныѕ сайтында аќпарат пайда болды, онда Медведевтіѕ хаттамалыќ бекітілген шешімімен, енді Кеден одаєы елдерінен спирт ішімдіктерін јкелуге їзілді-кесілді тыйым салынатындыєы жазылєан! Ќўжатта кедендік аймаќ елдерінен спирт

ішімдіктерін јкелетін ўйымдар мен мекемелерге жаза белгіленген». Араќ-шарап «одаќтастан» беті ќайтќан жалєыз ґнім емес екен. Ќазаќстанда ресейлік «Автоваз» жыл ґткен сайын сату кґлемін еселеп арттыруда, оны компания жыл сайын ќуана жариялайды. Ал Ресей болса, алда Ќазаќстанда ќўрастырылєан кґліктердіѕ алдынан тоспа ќўрмаќ! Экономика жјне бюджеттік жоспарлау вице-министрініѕ дерегінше, былтыр ќазаќстандыќ автозауыт ќўрастырєан «Хюндай» маркалы кґліктерініѕ 600 данасын 29 миллион долларєа Ресейге сата алыпты. Кґп емес, біраќ соныѕ ґзі «арманєа» айналуы мїмкін: «одаќтасымыз» басќа елдерде ґндірілген автокґліктерге ќатысты енгізген ќымбат алымсалыќ тїрін енді Ќазаќстанєа енгізбек. – Бар проблема мынада: Ресей енгізген «утилизациялыќ алымды» ДСЎ «дискриминациялыќ жјне заѕсыз» деп таныды. Сондыќтан ўйымдаєылар Ресейге импортты кемсітпеу їшін мўндай алымдарыѕды «Автовазєа» жјне Кеден одаєы елдеріне де ќатысты енгіз деуде. Осы себепті енді біздіѕ экспортќа да «утилизациялыќ алым» салу мјселесі туындауда, – деген вице-министр «Ќазаќстан Їкіметі бўєан ќарсы не жасай алады?» деп сўраќ ќоя келе, «Екіўдай жаєдайдамыз» деп ашыєын айтты. Ґйткені Ќазаќстан ґз тарапынан шетелдік экспортќа, ресейлік кґлік шыєарушыларєа ќарсы «утилизациялыќ алым» енгізе алмайды! Себебі бўл ДСЎ-єа ќайшы келетін норма деп танылды, егер оны енгізсе, еліміздіѕ ДСЎ-єа мїше болуы бойынша ќол жеткізілген барлыќ келісімдер жоќќа теѕелуі мїмкін (РФ мўндай алымын тек ДСЎ-єа кіріп алєан соѕ енгізді). «Екінші жаєынан, біздіѕ алдымызда отандыќ кґліктерді Ресей нарыєына экспорттай алу мїмкіндігін саќтау міндеті тўр» дейді Тимур Жаќсылыќов. Јйтпесе кґлік ќўрастыру саласы бойынша Їдемелі индустрияландыру аясында келер жылы іске ќосу кґзделген ірі жобалар даєдарысќа ўшырауы ыќтимал. «Ауыр міндет! Їкімет бїгінде бўл бойынша белсенді жўмыс жасауда. Шешім табылады» деді экономика вице-министрі. Таєы бір тїйткіл: «Мјскеуге ќазаќстандыќ жеміс пен кґкґніс керуені аттанды!» деп, жаћанєа жар салып, алаулатып-жалаулатып шыєарып салып жатамыз. Біраќ сол керуендердіѕ кейінгі таєдырын ќадаєалап отырєан кім бар? Биыл келімсектердіѕ саудасына ќарсы аяусыз кїрес ашќан ресейлік ќўзырлы органдар оны сатќызуєа мїмкіндік берді ме? Жаєа ўстатар бір мысалды сенатор Ќожахмет Баймаханов хабарлады: «Бўл деген шынында масќара! – деп ашынады ќалаулы. – Шекарамыз ашыќ. Сґйте тўра, Ќазаќстанныѕ ґнімі Ресейге бармайды! Неше тїрлі кедергілер бар. Ќызылорданыѕ бір азаматы 5 «КамАЗ» ќауын апарып, сандалып, ќауынныѕ бјрін ірітіпшірітіп, жылап ќайтќан. «Аєа, бўл не деген масќара?» дейді. Мјскеуде 20 жылдан бері бизнес жїргізіп жїрген ќазаќ азаматтары келіп,

3

маєан айтады: «Аєа, мынау Кеден одаєына байланысты неге мјселе кґтермейсіздер? Бір ґзгеріс жоќ!» дейді, «баяєыдай јлі берумен келеміз» дейді. «Бір жеѕілдігі жоќ» дейді». Сенаторлардыѕ айтуынша, Мјскеуге келіссґз ґткізуге Ќазаќстаннан ґрімдей жас жігіттер аттанады (ґйткені елімізде орынбасарлар мен вице-министрлер негізінен жас). Оларєа ќарсы нјн саєатты Кремль «сен тўр, мен атайын!» дейтін азулы жїздеген экспертті шыєарады екен. Беларусьтан сонау Кеѕес кезінен јбден ысылєан, кґпті кґрген тўлєалар келеді. Содан жабыќ есіктіѕ ар жаєында ґтетін жиындарда ресейлік тґраєалар кїмілжіген ќазаќстандыќ тјжірибесіз келіссґзшілерге теѕі ретінде емес, ќоластындаєы ќызметкердей ќарайды деседі. Јрине, тіптен ынжыќ болмаса, Ќазаќстанныѕ мїддесіне ќайшы келетін шешім ќабылданєалы отырєанын кґргенде, «жоќ» деп, ќарсы дауыс беруге ќауќары жетер? Біраќ бўл жеткіліксіз екен. Ќарсы дјлел-дјйектеме келтіріп, сґзін ґткізу талап етіледі. Ґйткені ўйымда мјселеніѕ барлыєы бірдей тек «ортаќ ымырамен» ќабылдана бермейтіндігі мјлім етілді. Бўєан дейін «егер Кеден одаєыныѕ бір мїшесі ќарсы болса, шешім ќабылданбайды» деген тўжырым болєан. «Сіз Еуразиялыќ экономикалыќ комиссиядаєы дауыс беру ќаєидаты ќандай екендігін наќты айтыѕызшы! – деді сенатор Баќтыбай Шелпеков. – Басым дауыспен бе, јлде тек консенсуспен шешіле ме?». – Кеден одаєы комиссиясыныѕ шешім ќабылдайтын жоєары органы болып табылатын Кеѕесінде шешім консенсуспен ќабылданады. Сонымен бірге онда шешім ќабылдайтын екінші орган бар, ол – Комиссияныѕ алќасы деп аталады. Бўл Алќада 10 адам жўмыс жасайды: јр елден – їшеуден жјне алќа тґраєасы ресейлік Христенко. Біздіѕ тарапымыздан – Даниял Ахметов, Тимур Сїлейменов жјне Нўрлан Алдабергенов. Кеѕес пен Алќаныѕ јрќайсысыныѕ шешетін мјселелері, ќўзыры бґлек. Біраќ осы Алќада шешім «басым кґпшілік» негізінде ќабылданады: яєни алтау їшеуге ќарсы шыќса, шешім ќабылдана береді, – деді Т.Жаќсылыќов. Таяќтыѕ бір ўшы тїбі ґзіне тиетінін сезсе керек, Еуразиялыќ экономикалыќ комиссияныѕ Энергетика жјне инфраќўрылым мјселелері бойынша алќасыныѕ мїшесі Даниал Ахметов Парламент алдына сўранып жїрген кґрінеді. «Мен ўсыныс енгіземін, – деді сенатор Жўмабек Тґрегелдинов. – Жыл басында Мјскеуде болдым, Даниял Кенжетайўлы маєан кіріп кетті, біз онымен ўзаќ јѕгімелестік. Ол: «Мен Сенат депутаттарымен кездесіп, мўндаєы істіѕ бар «кухнясын» егжей-тегжейлі тїрде айтып беруге дайынмын» деді. Јѕгіме ўзаќќа созылды, мен оныѕ мазмўнын айтып жатпайын. Ќысќаша келтірсем, оныѕ айтуынша, Ресей жаєынан аппаратта мыѕ адам бар, ал біздіѕ аппаратымызда жїздей єана. Нјтижесінде, одаќ їшін барлыќ дерлік материалдарды Ресей аппараты јзірлейді, біз тек олардаєы «суасты тастарын» тауып їлгеруге тырысамыз де��ді. Олар дайын, егер «Їкімет саєатын» ґткізуге мїмкіндік болса, олар кездесіп, барлыєы жайып салып, бар сўраќќа жауап беруге јзір!» – Оныѕ ќазіргі халыќаралыќ мјртебесін ескере отырып, бўл жґнінде жўмыс жасаймыз! – деді Сенат тґраєасы Ќ.Тоќаев.

Елдос СЕНБАЙ. «aikyn.kz»

БАЄА САЯСАТЫ

МЇМКІНДІК ЖАСАЛАДЫ Жуырда еліміздіѕ бірќатар ґѕірінде жўмыртќа мен шикі сїттіѕ баєасы кїрт кґтерілді.

Тілеуберді САХАБА

О

блыстыќ статистика департаментініѕ мамандарыныѕ зерттеуіне сїйенсек, жўмыртќаныѕ орташа баєасы бўрынєымен салыстырєанда 6,9 пайызєа, ал, сїт ґнімдерініѕ ќўны 8,3 пайызєа ґскен. Облыстыќ монополияєа ќарсы инспекцияныѕ мјліметіне сїйенсек, жўмыртќаныѕ 10 данасы 146 теѕгеден 200 теѕгеге дейін ќымбаттапты. Ал, 1 литр шикі сїттіѕ баєасы жазда 60-70 теѕгеден босатылєан болса, ќазір 100 теѕгеге дейін артќан. Бўл да - кґѕілге ќонымды кґрсеткіш

емес. Мамандардыѕ айтуынша, ґнімді ґндіруші фирмалар мен жеткізуші кјсіпорындар ґзара келісіп алуы мїмкін деген кїдік бар. Жуырда облыс јкімініѕ орынбасары Нўржан Јшімбетов баєа ґзгерістерін тўраќтандыруєа байланысты ауыл шаруашылыєы басќармасыныѕ мамандарына бірќатар тапсырма жїктеді. Сонда ќайтпек керек? Јр ґѕірде сїт ґнімдерін дайындайтын шаруашылыќтар бар. Оларєа субсидия беру арќылы мемлекет тарапынан ќолдау кґрсетіп, шикізатын орталыќтаєы нарыќќа тарту керек. Дїкендерден арнайы орын беріп, сїт ґнімдерін їсітіп немесе ірітіп алмай сатуєа мїмкіндік тудыру керек дегенді тілге тиек етті Нўржан Кемерўлы.

Ал, жўмыртќа баєасыныѕ ќымбаттауыныѕ себебі - ґѕірімізге ґнімніѕ 50 пайыздан астамы ґзге аймаќтардан тасымалданады. Павлодар облысы бойынша Шарбаќты ауданында єана ќўс фабрикасы бар. Бўл ґндіріс облыс кґлеміндегі тўтынушыларды жўмыртќамен толыќ ќамтамасыз ете алмауда. Сондыќтан, кґршілес аймаќтардан јкелінеді. Баєасы да ґседі. Осы себептен, алдаєы уаќытта ґѕірімізде таєы бір ќўс фабрикасы ашылмаќшы. Сол арќылы халыќтыѕ ќўс еті мен жўмыртќаєа деген сўранысын молынан ґтеуге толыќ мїмкіндік бар.

Биыл жыл соѕына дейін «ЌазАгро» холдингі 68 инвестициялыќ жобаны іске ќоспаќ.


ЈДЕБИ ЌАЗЫНА

4

ЌАЛАМГЕР Сўлтанмахмўт Торайєыровтыѕ туєанына - 120 жыл

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Сўлтанмахмўт Торайєыров – ќазаќ халќыныѕ сїйікті перзенті, асќан дарынды аќыны, аєартушы педагог

Аз жасаса да, соѕына аса бай, мейлінше ќызыќты јдеби мўра ќалдырєан классик аќын, ўлаєатты ўстаз. «Ќараѕєы ќазаќ кґгіне ґрмелеп шыєып кїн болуды» арман еткен Сўлтанмахмўт Торайєыров бїкіл єўмырын халыќ аєарту ісі мен шыєармашылыќќа арнаєан.

Аќын еѕбектерінде ґзі ґмір сїрген дјуірдіѕ ґзекті мјселелерін, яєни, оќу-аєарту жайын сґз ете отырып, заман сырын, замандас келбетін кґркем кескіндей білген. С.Торайєыров – наєыз аєартушы, педагогќа тјн еѕбектерініѕ азабын тартќан ќаламгер. Ол шындыќтыѕ жолымен жїрді. Аќын ґмірінде кґпшілікке белгісіз аќтаѕдаќтар бар. Таєдырыныѕ кейбір кезеѕдері туралы білетініміз ґте аз. С.Торайєыровтыѕ ґмірі мен шыєармашылыєы егжей-тегжейлі зерттеліп, туєан јдебиет тарихынан алар орны сараланєанмен, оныѕ аєартушылыќ ќызметін насихаттау – ґнер ќазынасын мўра тўтќан ўрпаќтар мойнына жїктелетін парыз. С.Торайєыровтыѕ педагогика саласына ќосќан їлесіне бїгінгі кїн биігінен жаѕа кґзќараспен келуіміз керек, оныѕ шыєармаларын талдау арќылы ќараѕєы ќазаќ халќын ґнер-білімге, мјдениетке шаќырып, кґзін ашу маќсатында сіѕірген еѕбегі, бала оќытып, ўстаздыќ ету жолындаєы аќынныѕ шеберлігініѕ поэтикалыќ ќуатын кґрсету ќажет.

Сўлтанмахмўт Торайєыров Ресей тарихыныѕ, соныѕ ішінде ќазаќ халќы тарихыныѕ аса бір ґрлеу кезеѕінде – тарихи дамулар, кїрескґтерілістер, ќиян-кескі соєыстар, ўлы тґѕкерістер дјуірінде ґмір сїрді. Осыныѕ бјрі аќынныѕ кґз алдында болды, кїнделікті ќызметіне, шыєармаларыныѕ таќырыптыќ мазмўны мен жанр тїріне, кґзќарасына зор јсер етті, із-таѕбасын салды. Шындыќтыѕ ауылын іздеп тїстім жолєа, Разымын не кґрсем де осы жолда. Шаршармын, адасармын, шалдыєармын, Біраќ бір табармын деп кґѕілім сонда, деп бастады. Ґмір бойы осы сертін орындау жолында ќызмет істеді. Жарєаќ ќўлаєы жастыќќа тимей, ґз халќына ґнер, білім, еркіндік, баќыт іздейді. Сўлтанмахмўт 1908-1910 жылдары Баянауылда ашылєан діни медреседе оќиды. 1912 жылы Троицк ќаласына келіп, мўсылман діни мектебіне оќуєа тїседі. Сонда оќуєа тїскен кезде Сўлтанмахмўт: «іздегенім табылды, енді дегеніме жетем» деген ойєа келеді. «Шјкірт ойы» деген ґлеѕінде: Мўздаєан елдіѕ жїрегін Жылытуєа мен кіремін, - дейді аќын. Троицк ќаласында мўсылман мектебінде оќып

жїріп, ґз бетімен діни емес єылымдардыѕ негізін оќып їйренеді, орыс тілін тереѕ меѕгереді, Пушкинді, Лермонтовты, Крыловты оќиды. Ой-ґрісі артады, дїниеге кґзќарасы ќалыптаса бастайды. Ол 1913 жылы денсаулыєыныѕ нашарлауына байланысты ауылєа баруєа мјжбїр болады. Онда ўстаздыќ ќызметпен айналысып, аз уаќыт бала оќытады. Кейін Троицк ќаласына оралып, «Айќап» журналына хатшылыќ ќызметке орналасады. Журналда жўмыс істеген кезеѕі оныѕ ќайраткерлігініѕ, дїниетанымыныѕ ќалыптасу жјне шыєармашылыєыныѕ жемісті жылдары болды. ХХ єасыр басындаєы ќазаќ јдебиетініѕ аса кґрнекті ґкілі Сўлтанмахмўттыѕ шыєармашылыєындаєы ерекше зерттеуді ќажет ететін мјселе - оныѕ педагогикаєа, тјлімтјрбиеге жјне халыќ аєарту ісіне ќатысты ойпікірлері. Ол тўрмыстыѕ барлыќ тауќыметі мен зўлматын сейілтетін – тек оќу-аєарту, аќыл-ой, єылым мен ґнер деп есептеген. Сўлтанмахмўт – ўлы Абайдыѕ жјне Ыбырайдыѕ аєартушылыќ идеяларын дамытќан аќын. Абай мен Ыбырай ґзініѕ туєан халќын

ќараѕєылыќтан, надандыќтан ќўтќару їшін, оќуєа, білімге шаќырєан. Жастарды ґнер-білім жолына тїсуге їндеді. Сўлтанмахмўт тјрбиеніѕ кїшіне сенді. Дўрыс тјрбие арќылы адамгершілік жаќсы ќасиеттерді ќалыптастыруєа болады деп есептейді. Аќын адамныѕ јділ, адал болуы тјрбиеге байланысты деп ќарап, «Сїйекке біткен мінез, сїйекпен кетеді» дейтін кґзќарасќа ќарсы тўрып, ґмірді ґзгертуші - адам, адам мінезін ќалыптастырушы ўлы кїш – саналы тјрбие дейді. Бўл кґзќарастыѕ Абайдыѕ «Заѕ ќуаты ќолымда болса, адам мінезін ґзгертуге болмайды деген адамныѕ тілін кескен болар едім» деген ќаєидасымен ўштасып жатќанын аѕєару ќиын емес. Ўстаздыќ етуден жалыќпаєан ўлы аєартушы «Оќу» деген жаѕа ґлеѕінде: Надандыќтан екенін білмейміз бе, Кґрінгенге болєаныѕ семіз жемдік, Ел болуєа алдымен білім тірек, Бір сґзді, бір ауызды, намыс керек, деп білім алуєа шаќырады. Аќиыќ аќынныѕ ґмірі ќысќа болєанымен, соѕына ќалдырєан мўрасы, халќына жасаєан игілікті істері, ќазаќ таєылымына сіѕірген еѕбегі ґте орасан. Бала оќытуда ґзіндік жинаќтаєан тјжірибесін педагогика саласына енгізуі бірден-бір жаѕалыєы деп айтуєа болады. Ол білім беруде балалардыѕ жас ерекшеліктерін ескере отырып, топтарєа бґліп, дидактиканыѕ жеѕілден ауырєа ќарай ќаєидасыныѕ негізін ўсынєан. Сўлтанмахмўт ґлеѕдерініѕ тјрбиелік, таєылымдыќ мјні ерекше. Ўлтыныѕ, жўртыныѕ ќасіреттік халі ќаламгерді ќатты тебірентеді, тыєырыќќа тіреліп ќалмай, лирикалыќ кейіпкерініѕ жігерін жанып, алау сезімге бґлейді. Жарыќ дїниеге 27 жыл єана ќонаќ болып, мјѕгілік ґмірін рухани мўраларымен жалєаєан С.Торайєыров шыєармашылыєы ґз кезеѕініѕ шындыќ шежіресі єана емес, бїгіннен болашаќќа ўласќан ќысќа єўмырыныѕ ўзаќ та маєыналы жолы, ґнер сапарыныѕ ґнегелі ќўбылысы деуге јбден болады. Бегімхан ИБРАЋИМ, Бесќараєай ауылы, Лебяжі ауданы.

Жерлес аќын Ќабдыкјрім Ыдырысовтыѕ туєанына – 85 жыл Ґѕірімізден шыќќан талантты аќын Ќабдыкјрім Ыдырысовтыѕ кґзін кґрген, ґнегесін алєан іні-ќарындастары бїгінде ўлт јдебиетініѕ бел-белесіне кґтерілген. Жуырда ќаламгердіѕ 85 жылдыќ мерейтойына орай ќазаќтыѕ аќын ќызы Кїлјш Ахметова газетімізге естелігін жолдаєан болатын. Назарларыѕызєа ўсынамыз. Редакция.

Жаѕадан ашылєан «Жалын» баспасына аќын Ќабдыкјрім Ыдырысов директор, жазушы Ќалдарбек Найманбаев бас редактор болып барєан екен. Жастар баспасы деп аталєандыќтан, бірнеше жас аќын, жазушылар да осы аєаларыныѕ маѕайына топтаса бастады. Бізбен бірге бір курста оќыєан, ґзін Ќабдыкјрім аєаныѕ жаќын тумасымын деп таныстырєан Тґлеген Мўќаев жјне жазушы Мейрам Асылєазиндар Павлодар облысынан еді. Орыс аќыны Надежда Чернова, бјріміз осы баспада жаќыныраќ табыстыќ. Мен баспаныѕ поэзия бґлімінде жўмыс істедім. Меніѕ жаќын туыс аєайым Ґкім Жайлауов жўбайы Розамен, атаќты аќын Саєи Жиенбаев јйелі Ујзипамен Ялтада бірге демалып ќайтќан екен. Демалыстан соѕ ол кісілер бір-бірін ќонаќќа шаќырыса бастайды. Јуелі Ґкім аєаныѕ, сосын Саєи аєаныѕ, кейінірек Ќабдыкјрім аєаныѕ їйінде болєан басќосуларда Тґлеген жўбайымен, біз Ќайырбек екеуміз де шаќырылєан едік. Осы отырыстардыѕ бјрінде Ќабдыкјрім аєа ґзініѕ аќжарќын, ашыќ мінезімен, бауырмалдыєымен, ґзгеше талантымен, ерекше болмысымен таныла білген. Жўбайы Бјтес жеѕгей ол кезде Министрлер Кеѕесінде кеѕсе ќызметкері екен. Жаќсы ортада јдемі мјдениет ќалыптастырєан жеѕгеміздіѕ јр ісі біз їшін

Кїлјш АХМЕТОВА, аќын, ЌР Мемлекеттік сыйлыєыныѕ лауреаты їлгі-ґнеге сияќты еді. Ќабдыкјрім аєа жаѕа бір јн шыєарєанын айтып, бір жас јншіге орындатып отырса, Бјтес жеѕгеміз де аєаныѕ жаѕа шыќќан ґлеѕдері туралы айтып, кітабын кґрсетіп, јѕгімеге орнымен араласып отыратын. Саєи аєа болса мўндайда ґзініѕ жаѕа ґлеѕдерін мјнерлеп оќып беретін. Ґкім аєай ґзініѕ аса кішіпейіл мінезімен ќаламдастарын ќўптап, ќуанып отырушы еді. Бірде Ќабдыкјрім аєа емханаєа тїсіп ќалєан екен. Мен манты пісіріп, Ќайырбектен беріп жіберген едім. Сјл нјрсеге балаша ќуанатын наєыз аќын Ќабдыкјрім аєа риза болып, «Ќайырбек,осындай мантыны сен кїнде жейсіѕ, ј, ќандай баќыттысыѕ?» деген кґрінеді. Ќайрекеѕ сол сґзді кґпке дейін айтып жїрді. Ќабдыкјрім Ыдырысов баспада директор болып тўрєан жылдары жанына талантты ќаламгерлерді кґбірек жинады. Ешќайсысына ќатты сґз айтпай, аялап отыратын јдеті болушы еді. Тґѕірегіне ґте жайлы кісі болды. Ол кезде біз жас едік. Ќабдыкјрім аєа туралы естелік жазуымыз мїмкін-ау деп ойлаппыз ба?! Сондыќтан кґп ќыр-сырына їѕіле бермеген болуым керек. Оныѕ їстіне біз ол кісініѕ алдына

кіре бермейтін едік. Баспаныѕ шыєармашылыќќа ќатысты шаруасымен негізінен Ќалдарбек аєа айналысатын еді. Бізге жеке-жеке тапсырма беретін де, жўмыс сапасын талап ететін де сол кісі. Ќалдарбек аєа да жаны нјзік, ґте мјдениетті, сыпайы, єажап кісі еді.Ойлап отырсам, бўл кїнде Ґкім, Саєи, Ќабдыкјрім, Ќалдарбек аєаларымыз да, Тґлеген, Мейрам ќўрдастарымыз да, Бјтес апай да дїниеден ґтіп кеткен екен. Ќимасаѕ да, ґмір-таєдырдыѕ ґз заѕы бар. Адамдардыѕ жїрегіне жаќсы із ќалдырєан, жаќсы жырлар жазєан, ґнегелі ісімен ортасында ќадірлі, сыйлы болып ґткен жандарды Алла алдарынан жарылќасын деп тілейміз. Ґзі жаќсы кісініѕ айналасында жаќсы адамдар жїретіні јзелден белгілі. Жаќсы адамдар жан-жаєына жарыќ шашып жїреді. Ќабекеѕніѕ бір жерден жас таланттарды кґріп ќалса, ќызметке шаќыратын јдеті болатын. Осы орайда аќын Надежда Чернованыѕ ќызметке ќалай келгенін айта кеткім келеді. Надежда ол кезде Семей ќаласында Жазушылар Одаєыныѕ бґлімшесінде жўмыс істеп жїрген екен. Іссапармен барєан Ќабдыкјрім аєа жас

аќынмен сґйлесіп отырып, оныѕ баянауылдыќ екенін естиді. Надежда да Ќабдыкјрім аєайдыѕ тїріне, алаќандай їлкен кґздеріне, адамды тартып тўратын мінезіне ќарап «осы кісі Павлодардан-ау» деп ойлайды. Надежданыѕ аталары аќын Сўлтанмахмўттыѕ атасы Торайєырмен аралас болєан кісілер екен. Осыныѕ бјрін естіген Ќабекеѕ жас аќын ќызды Алматыєа, «Жалын» баспасына ќызметке шаќырады. Ўзамай Надя кїйеуі Олег екеуі Алматыєа кґшіп келеді. Сґйтіп, баспаныѕ орыс поэзиясы бґліміне ќызметке тўрады. Меніѕ Надямен таныстыєым да осы тўста басталєан еді. Бірден жан-дїниеміз жарасќан болу керек, ол меніѕ ґлеѕдерімді орыс тіліне аудара бастады. Ќабдыкјрім аєаныѕ жаќын досы Саєи Жиенбаев «Жазушы» баспасында жўмыс істейтін. Кейде Саєи аєа жаѕа ґлеѕдерін оќып беруге жоєарєы ќабатќа кґтеріліп, Ќабекеѕніѕ бґлмесіне кіретін. Сол кезде Ќабекеѕ поэзия бґліміндегі аќындарды жыр тыѕдауєа шаќыратын еді. Соѕынан ґзі де ґлеѕ оќып, жаѕа шыєарєан бір јнін орындап беретін. Ќабдыкјрім Ыдырысовтыѕ бойында Баянауыл ќазаєыныѕ жан дарќандыєы бар еді. Жан баласын жатырќамайтын мейірімді кісі асыл тастай жарќырап тўратын. Жалпы, Ќабдыкјрім аєа ґзініѕ ўйымдастырушылыќ ќабілетімен, жўмысќа берілгендігімен, тынымсыз еѕбекќорлыєымен адамдарєа деген, ґмірге деген мейірімімен ќуаты мен уаќытын аямай жўмсап, ґзініѕ денсаулыєына мјн бермей, жїрегін шаршатып алєан сияќты. Жаќсылыќ атаулыны баєалап, дїниеге ќўштарлыќпен ќарап, ќиянат пен јділетсіздікке іштей кїйінетін сезімтал аќын сол жылдары ќан ќысымы кґтеріліп, жиі-жиі ауыратын еді. Ґзініѕ елу жылдыќ мерейтойыныѕ тўсында ќапыда кетті. Аќынныѕ ќазасына алыс-жаќыннан аєайынтуыс, жолдас-жоралары кґп жиналды. Ќабекеѕніѕ анасына жўбату сґзін айтып отырып, бір жаєдайды байќап ќалдым. Сґреде тўрєан жапондыќ ыдыстар сервизін бір келіншек столєа ќойып жатты. «Мына јлі ўсталмаєан ыдыстыѕ аєатайымныѕ азасында ќойылєаны ґкінішті, адамныѕ єўмыры ќандай ќысќа...» деп, теріс ќарап жылап ќалєаны... Ќабдыкјрім аєаныѕ ґмірі ќысќа болса да, артында ўрпаєы бар. Їлкен јдеби мўрасы ќалды. Ел-жўрты талантты перзентін ўмытпайды. Ґйткені, ол кісі маєыналы ґмір сїрді.

Жапониядаєы Койо университетініѕ бўрынєы профессоры, ислам дінініѕ тарихынан талай кітап жазєан Тосихико Исудза ќасиетті Ќўрандаєы саяси терминдердіѕ энциклопедиясын жарыќќа шыєарды.


МЕЗГІЛ www.saryarka-samaly.kz

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

5

КҐРМЕ Жаќында Г.Потанин атындаєы обл ыстыќ тарихиґлк ета ну муз ейін іѕ кґр ме зал облыстыќ тарихи – ґлкетану муз ынд а Ќар аєа нды ейініѕ «Сарыарќа – далалыќ ґркениеттіѕ алтын бес ігі» атты кґрмесі ашылды.

Тарихтан сыр шертеді

жауынгерініѕ киімін, сондай-аќ, ќазаќтыѕ тўѕєыш єарышкері Тоќтар Јубјкіров жайлы, барлыєы - екі жїзге тарта жјдігер ўсынды. Єасырлар ќойнауынан сыр шертетін ірі єылыми-зерттеу жјне мјдени орталыќ болып табылатын Ќараєанды тарихи – ґлкетану музейі 1932 жылы алєаш рет политехникалыќ музей болып ашылыпты. 1938 жылы облыстыќ ґлкетану, ал 1964 жылы тарихи-ґлкетану музейі болып ґзгертілген екен. Музей ќорында ќазір палеонтология, археология, этнография, ќолданбалы ќолґнері бўйымдары, нумизматика, сирек кездесетін кітаптар, ќўжаттар мен фотоматериалдар саласыныѕ ќўндылыќтары, барлыєы - 140313 жјдігер бар. Рухани

Сая МОЛДАЙЫП Ќараєандылыќтар кґрмеге ўлттыќ асыл бўйымдар: саќина, сырєа, ќапсырма, білезік, шолпыларды, музей ќорындаєы археологиялыќ, этнографиялыќ жјдігерлерді, атап айтќанда: ќола ќанжар, ќоладан ќўйылєан жебе ўшы, аќинаќ (ќола ќанжар), «Ќоянды-Ботов» жјрмеѕкесініѕ тїрлі заттары мен археологиялыќ ќазба жўмысында «Талды-2» саќ жауынгерлері ќорымынан табылєан саќ

орталыќтыѕ «Саќ мјдениеті» залында халќымыздыѕ ежелгі ґркениетініѕ материалдыќ жјне рухани мјдениетінен маєлўмат беретін 200-ден астам алтын, кїміс, ќола бўйымдар, тас моншаќтар ќойылєан. Ал «Бабалар бейнелері» атты анимациялыќ кґрме залындаєы бўйымдар ќазаќтыѕ этногенезініѕ ќалыптасуына јсер еткен ежелгі этностардыѕ кґп ќырынан хабар береді. Ќараєанды музейіндегі тарихи жјдігерлер јлем єалымдарыныѕ їлкен ќызыєушылыєын тудырып отыр. Солардыѕ бір бґлігі павлодарлыќтардыѕ назарына ўсынылды. Кґрме їстіміздегі жылдыѕ 30 ќарашасына дейін жўмыс істейді.

Суреттерді тїсірген - Тґлеген Нўрєазы.

РЕДАКЦИЯЄА ХАТ

АЌ ХАЛАТТЫЛАРЄА АЛЄЫСЫМ ШЕКСІЗ Ќазіргі кезде ауырмайтын адам жоќ. Ќайда барсаѕ да, «сырќатымныѕ емін ќалай табамын?» деп жїргендер. Біз №4 ќалалыќ емханаєа ќараламыз. Осыдан біраз бўрын аздап сырќаттанып, ґз ісініѕ шебері Нјйлј Ескендірќызы Сейітќалиева деген дјрігерге жолыќтым. Бўл дјрігерді бўрын білмейтін едім. Меніѕ бар жаєдайыммен танысќан соѕ, ќолыма жолдама беріп, диагностикалыќ орталыќќа жіберді. Осыдан кейін кїндізгі емделушілер ќатарына ќосылып, ем алдым. Медбике Наташа мені ґзініѕ туысындай кґріп, ќолынан келген жаќсылыєын аямады. Осындай мейірімді жандарды кґрген кезде дјрігерлердіѕ барлыєы осындай шын жанашыр болса єой деген ойєа келдім. Ауруханаєа емделуге келген ќарттардыѕ демалып отыратын бґлмесі де бар. Кезек кїткен кезде аяќтарынан тік тўрмай, отырып јѕгімелесуге де болады. Ал кішкентай немерелерім ауырып ќалса, балалар дјрігері Валентина Сматко кґмегін аяєан емес. Сондыќтан, аталєан аќ халаттыларєа ґз алєысымды білдіргім келіп, ќолыма ќалам алдым. Еѕбектеріѕіз жемісті болып, халыќтыѕ ќалаулысы болыѕыздар деген тілегім бар. Баќжамал АЄЫМАНОВА, Павлодар ќаласы.

Астанада ЌР Тўѕєыш Президенті музейінде «Теѕге - Ќазаќстан тјуелсіздігініѕ нышаны» атты кґрме ашылды.


6

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

ТЕЛЌОЅЫР

www.saryarka-samaly.kz

ИСА ОЌУЛАРЫ ќарай, мїмкіндік бола тўра Павлодар, Екібастўз бен Аќсу ќалалары оќушыларын ќатыстыра алмады... Жалпы алєанда, бўл кїні їш ауданнан ќатысќан балалар аќынныѕ шыєармаларын жатќа айтып, «Назќоѕыр», «Кербез сўлу», «Ќалќа», «Гјкку» јндерін шырќады, ґздері шыєарєан ґлеѕдерін оќып берді, барлыєы да ґнерлерін жарќырата кґрсетуге тырысты. Байќау соѕынан ќазылар алќасыныѕ тґрайымы, облыстыќ «Ґрлеу» педагог ќызметкерлердіѕ біліктілігін арттыру институтыныѕ бас маманы Айтжамал Дайырова сґз сґйлеп, жїлдегерлерді атады. «Еркін кїшпен ґрлеймін, ґмірім ўзаќ, ґлмеймін» номинациясы бойынша І орынды ертістік А.Сепенов, ІІ орынды Н.Нўрымов, лебяжілік Ж.Уахитов пен Ј.Жанабаева жеѕіп алды. «Јн ќанатында» номинациясы

Сая МОЛДАЙЫП

Ж

елдірменіѕ ґткел бермес жїйрігі, јнші, жастайынан шаршы топтыѕ алдына шыєып суырып салма аќындыєымен, јртістік ґнерімен танылєан, јйгілі Ќўдайберген, Ќўлтума сынды аќындармен сґз ќаєысќан жерлесіміз Иса Байзаќовтыѕ соѕында ќалєан јдеби мўралары аз емес. Оларды оќып, зердеге тоќу, бїгінгі толќын ўрпаќќа аќынныѕ талабы мен еѕбегін ґнеге ету – міндет десек, осы тўрєыдан алєанда Ертіс ауданыныѕ білім бґлімі мен Їлгілі ауылындаєы Иса Байзаќов атындаєы мектептіѕ атќарып отырєан жўмыстары аз емес. Атап айтайыќ, 1990 жылы осы мектепте Иса Байзаќовтыѕ туєанына 90 жыл толуына орай оныѕ мўражайы ашылды. Ќазаќ тілі мен јдебиеті пјнініѕ мўєалімі, ќазір «Ертіс дарыны» аймаќтыќ єылыми-тјжірибелік орталыєыныѕ директоры Єажданбек Тўрсынов мектеп баєдарламасына орта буын сыныптар їшін «Исатану баєдарламасын» енгізді. 2011 жылдан бастап Їлгілі мектебі аудандыќ «Иса оќуларын» ґткізіп келеді. Ал, биылєы жылы, яєни, ґткен аптаныѕ сјрсенбісінде Ертіс аудандыќ білім бґлімініѕ ўйтќы болуымен «Ґмірі - ґшпес ґнеге» атты І аймаќтыќ Иса оќулары ўйымдастырылды. Оєан Ертіс ауданындаєы мектептер мен Лебяжі, Железинка аудандарынан барлыєы 90 їміткер ќатысып, ґнерлерін ортаєа салды. Бўл шараєа аќынныѕ немере ќарындасы, мўражай негізін ќалаушылардыѕ бірі, ЌР Білім беру ісініѕ їздігі Кїлјш Јбиева, облыстыќ «Ґрлеу» педагог ќызметкерлердіѕ біліктілікті арттыру институтыныѕ бас маманы Айтжамал Дайырова жјне облыстыќ білім басќармасына ќарасты орталыќтардыѕ мамандары ќатысты. Мереке мектеп алдындаєы аќын ескерткішіне гїл шоєын ќоюдан басталды. Байќау шымылдыєын Ертіс ґнер мектебініѕ директоры, жезтаѕдай јнші Ырысты Јлібекќызы Иса аќынныѕ «Заулатшы-ай» јнімен ашты. Бўдан соѕ, бастауыш сынып оќушылары тізіліп сахнаєа шыєып, «Ґр Иса, асќаќ Иса, байтаќ Иса...» деп бастап, аќын жайлы ќаламгер пікірлерін жатќа оќып берді, «Тойбастар» јнін шырќады. Айтжамал Дайырова мен Кїлјш Јбиева ќўттыќтау сґз сґйлеп, талапты оќушыларєа аќ тілектерін білдірді. Бўдан соѕ Їлгілі мектебініѕ акт залы мен аќын мўражайында «Иса оќулары» басталды. Иса аќынныѕ шыєармашылыєын насихаттау, балаларды ґнер мен јдебиетке баулу маќсатындаєы игі шарада їміткерлер тґрт бґлім бойынша жарысќа тїсті. «Еркін кїшпен ґрлеймін, Ґмірім ўзаќ, ґлмеймін...» атты сында аќын шыєармаларын жатќа айту, «Јн ќанатында» сынында Исаныѕ јндері мен кїйлерін шеберлікпен орындау, «Бўл жырды мен жырламай кім жырлайды?» атты їшінші сында оќушылар ґз шыєармаларын орындап, сахналыќ кґріністер ќоюєа тиіс болды. Тґртінші сын «Исатану білгірлері» номинациясында 9–сынып оќушылары аќын жайлы сўраќтарєа жауап бермек. Айтары жоќ, байќаудыѕ талап-тілектері дауылпаз аќынныѕ ґмірін жете біліп, јдеби мўрасын кеѕінен ќамтуєа баєытталєан екен. Сынєа ќатысќан тоќсаннан астам оќушылардыѕ ќай-ќайсысы болсын аќын ґлеѕдерін шабыттана жырлап, јндерін шырќап, поэмаларынан сахналыќ кґріністер ќойып, ґнерлерін ортаєа салып баќты. Јсіресе, ўшатын ќаршыєа ќўстай ќомданып, ќара кґзі отша жайнаєан И.Байзаќов ауылынан келген Сўѕќар Мўхамеджанов домбырасын ќаєып-ќаєып жіберіп: «Бўл јнніѕ кім біледі аты «Ќалќа, Ќалќаны саєындым єой айта-айта» деп аќынныѕ «Ќалќасын» асќаќтата жґнелгенде, кґрермен кґпшілік ќуана бір серпілді. Сўѕќардыѕ јншілік ґнері, домбыра тартысы бґлек. Ал, Їлгілі ауылыныѕ И.Байзаќов мектебініѕ 8-сынып

Соєан ќарамастан, јнші балалардыѕ 65-70 пайызы ересектер шырќайтын, махаббатќа арналєан јрі јуені ауырлау «Назќоѕыр» јнін шала-шарпы орындап шыќты. Ґлеѕ оќыєан оќушылардыѕ біразы дауыс екпіні мен «ѕ», «ќ», «є» јріптерініѕ дыбысталуына мјн бермейтіні (дўрысы, ўстаздарыныѕ мјн бермейтіні) байќалды. Иса аќынныѕ шыр етіп дїниеге келген, табаныныѕ ізі ќалєан, бўл кїнде шаруасы шаєындалып, тўрєыны азайыѕќырап ќалєан Їлгілі ауылындаєы мектеп ўжымы мен аудандыќ

«...Өмірім ұзақ, өлмеймін мірім ұзақ, өлмеймін» Сўѕќар Мўхамеджанов

Северный мектебініѕ оќушылары оќушысы Айбек Сепенов аќынныѕ 85 ґлеѕін жатќа айтып, жадыныѕ мыќтылыєымен суырылып кґзге тїсті. Ол аќынныѕ туысы екен. «Жаќсы бала - сїйініш» деген осы. Ертіс №4 орта мектебініѕ 10-сынып оќушысы Маќсатгїл Хашымныѕ да ґлеѕдері тјп-тјуір. Їздік оќитын балаѕ ќыздыѕ «Тайынан тарпаѕ шапќан Иса бабам, Ќўйылєан тау суындай сай-саладан» деп жыр жолдарында кесек сґз саптауы да болашаќта аламанєа шабатын тайќўлынныѕ дїбіріндей естілді. Ертіс ауданындаєы Северный орта мектебініѕ жоєары сынып оќушылары сахналаєан аќынныѕ «Алтай аясында» поэмасынан кґрініс те керім болды. Ґзге ўлт ґкілдерініѕ ўл-ќыздары тебірене сґйлеп, јртістік ќабілеттерін ґте сјтті кґрсете білді, екі домбырашы ќыз сахналыќ кґріністі кїймен јрледі. Железин ауданы Абай негізгі мектебініѕ 7-сынып оќушысы Жјнібек Олжабаев та аќындыќ талантын танытты. Иса аќын шыєармаларын жатќа оќып, жырларын арнап, ґнер кґрсетуге сонау 350-400 шаќырымдыќ жерден ат арытып жеткен лебяжілік талапты оќушыларєа да кґпшіліктіѕ риза болєанын атап ґтуіміз керек. Ґкінішке

бойынша талабымен кґзге тїскен ертістік С.Мўхамеджановтыѕ мерейі їстем болып, І орынєа ие болды. Ертістіѕ Северный мектебінен келген вокалды топ пен лебяжілік А.Болат ІІ жїлделі орынды еншіледі. Байќаудыѕ «Бўл жырды мен жырламай кім жырлайды?» атты номинациясы бойынша Ертістіѕ Северный мектебініѕ 8-9-сынып оќушылары І орынды жеѕіп алды. ІІ орынды Ертіс ауданы Ынтымаќ орта мектебініѕ 6-8-сынып оќушылары иеленді. Шыєармашылыќ тўрєыдан І орынды лебяжілік К.Тілеген, ІІ орынды ертістік М.Ќашым мен А.Ќуандыќова иеленді. Ал, «Исатану білгірлері» сынында аќынныѕ ґмірі мен шыєармашылыєы жайлы сауалдарда мїдірмей жауап берген И.Байзаќов орта мектебініѕ 9-сынып оќушысы Н.Ќўрымсинованыѕ шоќтыєы биік болды, ол І орынды жеѕіп алды. Јнші балалардыѕ арасында железинкалыќ 9-сынып оќушысы А.Солтанова Исаныѕ «Гјкку» јнін тамылжыта шырќап, кґрермендердіѕ кґзайымына айналєанын атап ґту керек. Болашаќта ќайталанбауы їшін кґзге ўрєан кемшіліктерді атап ґтсек дейміз. Ќазір барлыќ мектептерде музыка мамандары бар.

білім бґлімініѕ ќызметкерлері «Иса оќулары» аймаќтыќ шарасын ўйымшылдыќпен ґткізді. Алыстан келген ќонаќ балаларєа дастарќан жайып, тјттілер ўсынып, меймандостыќ танытты. Бўл кїні Ертістіѕ мјдениет їйінде кґп жылдар саќталып келген И.Байзаќовтыѕ фотосуреттері, ќызы Маќпузаныѕ грампластинкаєа жаздырєан «Аќбґпе» поэмасы, ќолжазбалары саќталєан ќобдиша мен аќын шай ішкен кґне самауыр мектептегі мўражайєа салтанатты тїрде табыс етілді. - Иса аќынныѕ поэмаларында осы ґѕірдіѕ жер-су аттары бар. Мысалы, Салќынкґл, Борлыкґл сынды жер атаулары, табиєаты ќазаќтыѕ салт-дјстїрімен, оќиєа ерекшеліктерімен тамаша суреттелген. Аќын жїзге жуыќ ґлеѕ жазєан екен, олардыѕ кґбі јркімніѕ ќолында кеткен деп естиміз. Сондыќтан Исаныѕ ґмірі мен јдеби мўрасы јлі де тереѕірек зерттеуді ќажет етеді, - дейді ардагер ўстаз Зейнеп Рахметжанова. «Аруды Аќбґпедей ел жырлайды, Бес кепе, бес арналы кґл жырлайды...» дей келіп, Халыќтыѕ ќасиетін жанмен ўќќан, Бўл жырды мен жырламай кім жырлайды? Мезгілсіз, мерекесіз ґткендердіѕ, Рухы бізді де айт деп сыбырлайды», деп «єашыќтыѕ ґмірінен сыр жырлаєан» фольклорлыќ сипаты басым жырларды кестелеген, кґркемсґз ґнерініѕ хас шебері Иса Байзаќовтыѕ јдеби мўралары алда талай ўрпаќ ауысса да, ел жадында саќталарына дау жоќ! Їлгіліде ґткен І аймаќтыќ «Иса оќулары» мўныѕ бастамасы єана деп білеміз. Суреттерді тїсірген Талап ЖАМАНБАЛИНОВ, Ертіс ауданы.

Стамбулда есімі кїллі Алаш жўртына ардаќты Тўрар Рысќўлов туралы «Ќызыл жебе» атты кітап жарыќ кґрді.


ХАТЌОРЖЫН

www.saryarka-samaly.kz

Тазы иттер кґрмесі ґтті

ауылында Жуырда Сарышыєанаќ а жатќан бар п лы ќазаќтыѕ ўмыт бо а жа ѕє ыр ту са лт -д јс тїр ін ќа йт 2013" атты нар "Со а маќсатынд ер кґрмесі ґтті. республикалыќ тазы итт Ќараєанды, , ана Оєан еліміздіѕ Аст стан, Алматы заќ Ќа к сті лтї Со й, Семе , Новосібір бы Ом іѕ йд жјне Ресе 200-ге жуыќ єы лы бар аймаќтарынан лінді. Кґрмені јке ит ы таз аќы ќаз Нўкеновтер мен ўйымдастырушылар еті. јул р Ќазанєаповта дан 4 мыѕ Жалпы, тазы тўќымы осы екен. Ол н лєа бо да пай ын бўр жыл аларымыздыѕ кешегі кґшпенді баб Аѕыздардан н. лєа бо сенімді серігі єан уаќыттарда татарєа нјр табылма бір ауылды , ап аул аѕ ен тазым із. асыраєанын да білем інгі тазылар Бір жарым жасќа дей инациясы ном " арасынан "Сўлулыќ јкелінген нан асы ќал ўз аст Екіб бойынша (ие сі зы та ты ат "С ўл та н" иеленсе, нды оры і Жикампиров) бірінш анынан келген ауд іс Ерт нды оры ші екін ленді (иесі "Гум" атты тазы ие інші орынды їш Ал Темірханов). јкелінген ан ын Шарбаќты аудан - Марданов) сі (ие ы таз ы атт " рек "Кґксе ыќ же ѕім па з же ѕіп ал ды . Ба рл аздары табыс ќає у тазыларєа Маќта етілді. Ы, Дј ур ен ЖО МА РТ ЎЛ . Аќсу ќаласы

Сґзді орнымен ќолданайыќ Ќазаќ тілі - бабаларымыздан мирас болып ќалєан байлыќ. Мемлекеттік мјртебеге јлдеќашан ие болєан ќазаќ тілініѕ ќолдану аясы кеѕейіп келе жатќаны кґѕілге ќуаныш ўялатады. Десе те, кїнделікті тўрмыста жиі айтылатын кейбір орашолаќ сґздерді мектепте де естіп жїрміз. Кейбір оќушылар сабаќ барысында сўраќќа жауап беріп, яки сабаќ айтып тўрып, «не», «яєни», «жаѕаєы» жјне осы таќылеттес басќа да сґздерді орынды-орынсыз, жиі ќолданып, ана тілдіѕ ќўтын ќашыруда. Ґкінішке ќарай, оќушыларды былай ќойєанда, басшылыќ ќызметтегі кейбір шенеуніктердіѕ ќазаќтыѕ сґздерін орынсыз, маєынасын келістірмей ќолданатынын кґргенде ќарныѕ ашады. Ана тіліміздіѕ жаќўтын ќор ќылмайыќ дегім келеді.

Бегімхан КЕРІМХАНЎЛЫ, Бесќараєай орта мектебініѕ оќу-тјрбие ісі меѕгерушісі, Лебяжі ауданы.

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

Еѕ їздік сайт аныќталды

тіл де рд і да мы ту Та яу да об лы ст ыќ уымен «Мемлекеттік ыр аст мд ўйы ѕ басќармасыны лыстыќ байќау ґтті. об ы атт тілдегі еѕ їздік сайт» есінде ын саясат єаламтор жїй Шараныѕ маќсаты - тіл ѕ насихаттау. т ќатысты. Ќазыларды Байќауєа бірнеше сай дарынды аєы нд асы ќал у лє ан шешімі бойынша Аќс ан ма ма нд ан ды ры ба ла ла рє а ар на лє gumnasium.edu.kz.» сайты гимназиясыныѕ «aksu-нді. ІІ орынєа Палодар ле бірінші орынды ие ы балаларєа арналєан нд ры да єы да ын ќалас еб іні ѕ № 10 ли це й- ме кт Аб ай ат ын да єы ылса, тан деп » сайты лайыќ «www.pvlabai10.edu.kz арналєан облыстыќ ќазаќрєа l.kz» дарынды ќыз балала ныѕ «www.pavlodarkyzkt тїрік лицей-интернаты ы. ытындылад сайты їздік їштікті ќор ыѕ ґкілдеріне арнайы Жїлдегер сайттард сыйлыќ табыс етілді. й дипломдар мен аќшала , Бо так ґз СА ЄЫ МБ ЕК іѕ студенті. У-д ПМ єы нда аты С.Торайєыров

Оќырман хаттарын екшеген Тілеуберді САХАБА. 8 (7182) 61-80-20.

Cуретті тїсірген - Тґлеген Нўрєазы.

Аќын шыєармашы лыєы насихатталды

Рухани мўрамызды «Бір ел – бір кітап» акц саќтау баєытында жыл сайын ияс јдебиетіміздегі еѕ їзд ы ґткізіледі. Маќсаты – ўлттыќ ік насихаттау, ана тіліне деген туындыларды оќу жјне деген ќызыєушылыќты оќырманды кітап оќуєа ояту јрі тарту. «Бір ел – бір кітап» бўрын Абайдыѕ «Ќара сґз акциясы осыдан біраз жыл Биылєы жылы Ќазаќста дерін» оќумен басталєан болатын. нныѕ Халыќ жазушыс ы, «Ќў белгісі», «Парасат» орд ендерініѕ иегері, кґрнек рмет Фариза Оѕєарсынованы ті аќын ѕ шы Жуырда Аќтоєай ауданд єармашылыєына арналды. ыќ бал алар кітапханасында аќынныѕ ґлеѕдеріне арн јдеби-сазды кеш ґтт алєан «Поэзия падишасы» атты і. Шараєа Абай атында єы орта

мектептіѕ 9-сынып оќу шылары жјне ўстазд Кеш барысында Фариз ар ќатысты. а ќатар, оќырман жїрегін аќынныѕ шыєармашылыќ жолымен ен орын алєан «Туєан ел», «О, меніѕ ґкініштер жер», «Туєан ім», «Јке мен ана», т.б оќылды. . жырлары Сонымен ќатар, оќырм анд ар аќын апамыздыѕ «Дауа» атты ґлеѕдер жинаєын ан їзінділер оќыды. Ќатыс тјрбиелік мјні зор ґлеѕдерден уш атты безендірілген кеѕ ылар назарына «Жыр жўлдызы» жинаќталєан кітаптарєа кґлемді кітап кґрмесі ўсынылып, шолу жасалды.

Ерлікке таєзым

евич ѕ Батыры Иван Игнать Биыл Кеѕес Одаєыны жыл. Батырдыѕ ґзі ґмірде - 94 ель 1919 Суптельдіѕ туєанына мјѕгі есімізде. И.Супт сыныѕ ігі ерл да, лса бо лы жоќ об ібір вос Но ы ияс жылы Ресей Федерацасты Зубково ауылында дїниеге ќар на аны Красноозер ауд єан. Кейін дейін Новосібірде тўр мекеніне і келген. 1937 жылєа елд кое бо Глу ѕ ны лысы слесарь Шыєыс Ќазаќстан об да ын нат би ком с ќорыту јскер кґшіп келіп, Ертіс мы ада аш кар 1939 жылы 24 болып жўмыс істейді. ндаєы 371 сы лы об цк ни Ви ы. генде Ўлы ќатарына шаќырылд ери ќызметін ґтеп жїр атќыштар полкінде јск Содан Иван Игнатьевич Оѕтїстік. Отан соєысы басталады 1-Украин майдандарындаєы не батыс, Воронеж жј рда взвод Курск тїбіндегі ўрыста шайќасќа ќатысады. ирі болды. анд ком ѕ ны асы тар рот атќыштар командирі, кейін атќыш 309 ік ірл айы сіб 1943 жылдыѕ тамыз і їшін ќуанышты сјттермен лер гер Пирятин дивизиясыныѕ жауын 309 атќыштар дивизиясыылардыѕ есте ќалды. Осы айда уш арт таз н уда Ќаланы жа бар еді. ќаласын басып алды. Суптельдіѕ де ротасы ішінде кіші лейтенант ќыншыларымен болєан ќиянОныѕ ротасы неміс бас табандылыќтыѕ їлгісін кґрсетті. кескі ўрыстарда ерлік пен н ерлігі їшін рота командирі ере Осы ўрыста кґрсеткен

Гї лм ир а АС АМ БА ЕВ А, кітапханашы, Аќтоєай ауданы.

орденімен желі Отан соєысы Иван Суптель 1-дјре мен, марапатталды. єан ўрыстарда батылдыєы Днепр плацдармында бол кен жауынгерлер орденге тїс мен ерлігі ќайсарлыєымен кґз атталды. Табандылыєы асыныѕ рап ма ен рм ьда дал ме рот тар ыш атќ нда ќазаны їшін 1943 жылдыѕ 23 Кеѕес Одаєыныѕ Батыр атаєы ге командирі И.Суптель ырєан берілді. ан немістерді тыќс Днепр плацдармын бет алады. И.Суптель ґзініѕ ќарай . Алайда, жауынгерлер батысќа кіруді армандаєан еді ротасымен Берлинге ол ауыр жараланды. Госпитальда 1943 жылы 22 ќарашада ін јскерден босатылып, туыпемделіп шыќќаннан кей оралады. Ертіс полиметалл п ґскен жеріне ќайты жасайды. Бўќтырма су электр комбинатында жўмыс а атсалысады. Кейін Павлодар ын станциясыныѕ ќўрылыс єанды каналыныѕ ќўрылысына ара іс-Ќ Ерт іп, кел а облысын ман ауылын лдан бастап Ќалќа араласады. 1965 жы 18 ќарашасында ќайтыс болды. ѕ ілген. мекен етті. 1975 жылды еге батырдыѕ есімі бер ІШ ЕВ , кґш бір і дег кен ме і Елд Дј ул ет ЈБ Павлодар ќаласындаєы ѕгерушісі. Данќ мўражайыныѕ ме

Ўстаздыќ еткен жалыќпас...

«Ўстаз» – ќўрметті ґмірге кґзќарасын, бір сґз. Ол – адамдардыѕ -бі сезімін ќалыптастыраты ріне деген сый-ќўрмет ўрыєын шашатын, ада н, білім мен тјрбиеніѕ мге адам. Ўлаєатты ўстазд ршіліктіѕ нўрын тґгетін ан тјрбие алєан ада ќоєамдыќ кеѕістікте м ґз орны бґлек, ўлы тўл болып ґседі, ґмірін дўрыс баєытќа бейімд єа кґркейтеді. «Ўстазы еп жа деген сґз де орынды ќсыныѕ ўстамы жаќсы» айт ыл єан . Јр баланыѕ бойындаєы шынайы біл мінез-ќўлќы жјне тає ім мен біліктілігі, кґркем ылымды тјрбиесі жа ўстаздан ќалєан јдет ќсы болса Еѕбек – ол адамныѕ керек. рух ани жјне дене кїшін жўмылдыру арќ ыл тјжірибені пайдаланы ы, ґзіне дейін жасалєан п, тиісті ќўрал-сайма ндар мен жўмыс тјсілін ќол асырылатын іс-ќимыл дану арќылы жїзеге про цес і. Жылдар ґткен са йы н біз діѕ ке зім шыєармашылыќты ќаж ізд е ос ын да й кґ п ет ететін жўмыс болма ќолмен жазып, кер ды, ек салатынбыз. Ал ќазірг болса ќолмен сурет і кездегі компьютер интерактивті таќта ўстазд ме ар жўмысыныѕ жеѕілдеуінн жјне осы жолда кґп е тег кґп мїмкіндік тудырды ен жетістіктерге жетуіне . Ґзім Аќсу ќаласы Алєабас ауылыныѕ М.Ќабылбеков атында єы бері істеп келемін. Тех орта мектепте 20 жылдан болып ќызмет еткенд нология пјнініѕ мўєалімі ікте Десе де , компьютер н, артылар жїк те ауыр. мен инновациялыќ ќўралдардыѕ јлеуетін пай сабаќтарын балаларєа далана отырып, еѕбек ќызыќты етіп ґткізу тырысамын. ге Оєан біздіѕ мектепте де бар жаєдай жасалєан Ме кте бім із та за , жы лы , ка би не тте рім . жабдыќталєан. Технол із оги ќалєан жоќ. Жуырда єан я пјні де назардан тыс а жа ѕа тігін машиналары јкелінді. Сондыќтан , біліктілігін жетілдіру жјне жастардыѕ білімі мен олардыѕ еѕбек жолында іргетасын ќалау – жа ѕаша ойлайтын тјжіри єы белі педагогтардыѕ ќолын да деп ойлаймын.

Ќа ра ша ш АХ МЕ ТО ВА , М.Ќабылбеков атында єы орта мектептіѕ технология пјнініѕ мўє Алєабас ауылы, Аќсу алімі, ќаласы.

Тўѕєыш рет «Астана-Лондон» баєытында тікелей јуе рейсі іске ќосылды.

7


8

ТЎЛЄА

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

Абылай ханныѕ туєанына - 300 жыл

А

рќада Абылай ханныѕ 300 жылдыќ тойы ґтеді деген жаєымды хабар жазєытўрым ќўлаєымызєа тиген. Шынымызды айтсаќ, Кґкше жерін кґк желекке ораєан жаздыѕ жаймашуаєында болатын шыєар деп кїтіп жїргеміз. Дегенмен, біз білмейтін бір себептері орын алды ма, аќыры ќазанныѕ ќара суыєына келіп біраќ тірелді. Десе де, мерекеніѕ бірінші кїні Астанада жауып жатќан аќ ќар бўл тґѕіректі айналып ґткен тјрізді, кїн сјл ызєарлы, желкемдеу кґрінгенімен, жауын-шашын байќала ќоймады. Таѕертеѕгілік орталыќ алаѕєа жиналєан ќара нґпір халыќ мерекеніѕ салтанатты ашылуынан соѕ Абылай ханныѕ ескерткішіне гїл шоќтарын ќойып, «Кґкшетау» мјдениет сарайына ќарай аєылды. Осы жерде белгілі тарихшыєалымдар, ќоєам ќайраткерлері, зиялы ќауымныѕ ќатысуымен «Абылай хан жјне оныѕ тарихи дјуірі» деген таќырыпта халыќаралыќ єылыми-практикалыќ конференция ўйымдастырылды. Кейінгі жылдары тґл тарихымызды тулаќша тартќылап, тайпалыќ, рулыќ деѕгейге тїсірген ќайсыбір «тарихшылар» Абылай ханды да аямаєанын біз бўрыныраќ та жазєанбыз. Сондыќтан аталмыш конференция Абылай тўлєасын мемлекеттік деѕгейде айќындап, оєан жан-жаќты ќоєамдыќ-саяси баєа беру баєытында ґткізілген бірегей шара деуге болады. Отырыста Л.Н.Гумилев атындаєы Еуразия ўлттыќ университетініѕ ректоры Е.Сыдыќов пен Тїрік академиясыныѕ президенті Ш.Ыбыраевтардыѕ жасаєан баяндамаларында Абылай хан дјуірінде дала тґсінде орын алєан геосаяси ахуал мен оныѕ мемлекет басшысы ретіндегі іс-јрекеті тарихи-танымдыќ тўрєыдан барынша талданып јѕгімеленді. Ресей єылым академиясы тарих институтыныѕ єылыми ќызметкері, Абылай ханныѕ тікелей ўрпаєы Нјйлј Бекмаханова ґз сґзінде Абылай ханныѕ Ресейдегі шаруалар кґтерілісініѕ басшысы Е.Пугачевпен хат алмасып, оєан јскери кґмек беруге јрекет еткенін айтты. Абылай сол уаќытта 40 мыѕ јскермен Змеиноголовск бекінісініѕ тїбіне барып, орыс бекіністерін шаппаќ болады. Біраќ, соѕынан ќалыѕ ќолымен кері оралады. Ќазаќ ханыныѕ дјл сол уаќытта нені маќсат еткені жґнінде ќазір тїрлі

www.saryarka-samaly.kz

Киіз туырлыќты ќазаќ баласыныѕ таєдыры таразыєа тартылєан ХVIII єасырда билік басына келген Абылай хан сол аласапыранды заманныѕ тезінен ґткен, дјуірдіѕ ґзі тудырєан бірегей тўлєа екеніне дау жоќ. Тек Абылай єана емес, сол уаќытта ел бостандыєы їшін аќырып атќа мініп, ата жаумен бґріше жўлќысып ґткен Бґгенбай, Ќабанбай, Наурызбай, Баян, Жантай, Олжабай, Малайсары, т.б. батырлар мен Ќаз дауысты Ќазыбек, Тґле би сынды мемлекет ќайраткерлері де ќиындыєы мен ќасіреті мол замананыѕ ґзі тудырєан тўлєалар. Шоќан жазбаларында «ерлік єасыры» деп аталєан ХVIII єасырда ел басына алмаєайып кїн туып, Алаш

Алапат заман

алысып, жан беріскен алапат ќантґгістерден кейін ата дўшпан ќалыѕ жоѕєар Алтай аса ќашып, аќыры мемлекет ретінде біржола жойылып тынады. Жаратушы иеміз ќазаќ баласыныѕ маѕдайына Ќытай мен Ресей секілді екі алыптыѕ арасында кїн кешуді мјѕгілікке жазєан екен. Осылардыѕ табанына тапталып, жўмырына жўтылып кетпей, екеуініѕ де «кґѕілдерін тауып», кґрегенді саясат ўстаєан Абылай ґз заманыныѕ аса биік деѕгейдегі мемлекет ќайраткері екендігін еріксіз мойындайсыз. Абылайдыѕ таєы бір ерекшелігі, хандыќ билікке басќа тґре

ХАЛЫЌ ТАРИХ ТОЛЌЫНЫНДА

тудырган акберен тvлга жорамалдар айтылып жїр. Бўќар жыраудыѕ Абылай ханєа арнаєан: «Јй, Абылай, Абылай! Ґкпеѕменен ќабынба, Ґтіѕменен жарылма. Орыспенен соєысып, Басыѕа моншаќ кґтерген Жўртыѕа жаулыќ саєынба!» деген белгілі толєауы осы кезде тумады ма екен деп ойлайсыѕ. Сол кїнгі ўйымдастырылєан єылыми конференцияда, тїстен кейін Ш.Ујлиханов атындаєы Кґкшетау мемлекеттік университетінде ґткен єылыми секцияларда Абылай тўлєасы халќымыз їшін несімен ќўнды, несімен биік деген сауал барынша талќыєа салынды.

баласы дїрбелеѕге тїспесе, бўл секілді тўлєалар тарих тґріне шыќпас па еді деп ойлайсыѕ. Осыдан болар, арада їш єасыр ґтсе де, сол тарихи кезеѕ бїгінгі кїнге дейін «Абылай заманы» делініп, тарихи тўлєалары «Абылай заманыныѕ батырлары» деп аталып келеді. Сол бір аласапыран уаќытта «ќарындастыѕ ќамы їшін» ќару алєан ерлердіѕ алдында екі-аќ жол тўрды. Не анталаєан жауды ата жўрттан біржола аударып, ел мен жерге азаттыќ алып беру не болмаса айќай-сїреѕді айќастыѕ їстінде аќ ґліммен шјйіт кешу. Осы бір алмаєайып кезеѕде Алла таєаланыѕ Алаш жўрты їшін назары тїзу болды. Апайтґс даланыѕ тґсіндегі небір жан

Б

тўќымдарындай дјстїрлі јулеттік жолмен емес, жеке басыныѕ ерлігімен, аќыл-парасатымен жетуі, оныѕ «абылайлыєын» айќындап тўрєаны таєы бар. Еѕ бастысы, бїгінгі тјуелсіз ќазаќ мемлекетініѕ шекарасы сол заманда Абылай белгілеп кеткен межеде болуы да оныѕ ўлт алдындаєы атќарєан еѕбегініѕ ќаншалыќты маѕызды екенін аѕєартады. Кейінгі уаќытта єалымдарымыздыѕ Ќытай мўраєаттарынан ќазаќ тарихына ќатысты 1730-1911 жылдар аралыєын ќамтитын 72 мыѕнан артыќ ќўжатты табуы ўлттыќ тарихымызєа ќосылєан ќазына. Бўлардыѕ ішінде Абылай

Сайлау БАЙБОСЫН, Ќазаќстан Жазушылар одаєыныѕ мїшесі.

ҐНЕР ЌЎДІРЕТІ

Ф

ранцуздыѕ атаќты жазушысы Ромен Роллан 1925 жылы Парижде Јміре Ќашаубаевтыѕ дауысын естігеннен кейін: «Мен шыєыста јншіні бўлбўлєа неге теѕейтінін енді тїсіндім» деп таѕ ќалєан екен. Јміре 1888 жылдыѕ шілде айында Семей облысы, Абай ауданы, Ќайнар ауылында дїниеге келген. Жастайынан јншілігімен жўрт аузына іліккен ол ќараґткелдік Сјтмаєамбет пен Єазиз, баянауылдыќ Жаяу Мўса мен Ќали Байжанов, керекулік Майра Ујлиќызы секілді арќалы јншілермен ќатар жїріп, ќазаќтыѕ јн ґнерін дјріптеген. Оныѕ ќўдіретін бїкіл јлемге мойындатты.

Аққудан аспандағы

ән оздырған... Јміре Ќашаубаев - Ќазаќстан ўлттыќ театр ґнерініѕ негізін салушылардыѕ бірі. Ґнер жолын 1917 жылы бастаєан. 1921-1924 жылдары Семейде ќўрылєан Ќазаќ Кеѕес жастарыныѕ аєарту ўйымына мїше болып, јншілік ґнерін шыѕдай тїсті. 1924 жылы осы ќалада ўйымдастырылєан халыќ ґнерпаздарыныѕ байќауына ќатысып, бас

ханныѕ Ќытай императорымен жазысќан хаттары бар екенін де мўраєатшылар жария етіп жатыр. Осы секілді ќўжаттар Ресей архивтерінен де кездесуде. Ендеше, алдаєы уаќытта Абылай ханныѕ ќоєамдыќ-саяси тўлєасын айќындайтын тарихи деректердіѕ ќатары молая беретіні сґзсіз. Жоєарыда аталєан конференцияда єалым Тўрсынбек Кјкішев сґйледі. Жай сґйлеген жоќ, жаттанды маќтау-мадаќтаудыѕ шеѕберінен шыєып, кґпшіліктіѕ кґкейіндегі сґзді айтты. «Мемлекет ќайраткері Абылай ханныѕ мерейтойы Елорданыѕ наќ ортасында ґтуі керек еді, Астана кїні деп жылда шуласып жатамыз, сондай бір ќызыќты Абылайєа ќимадыќ па? Ел боламыз десек, јркімге бір ќарап шоќынуды доєару керек, ќазаќ баласы кез келген ўлтпен терезесі теѕ адам ретінде сґйлесетін дјрежеге жетейік. Кїнде таѕертеѕ теледидардан «бізді јлем таниды» деп даурыќќаннан ел болып кетпейміз, осыны ойлайыќ!» - деді ќария. «Министрлеріѕніѕ кґбі бір ауыз ќазаќша білмейді!» - деп, бір тїйреп ґтті Тўрсекеѕ. Ќайсыбір шенеуніктер мен тойды ўйымдастырушылар мўны ўната ќоймаєанымен, залда отырєан халыќ тоќтамастан ќол соєып, аќсаќалєа ризашылыєын білдіріп жатќасын, елдіѕ кґѕілінде жїрген сґзді айтты-ау дедік. аєдарлама бойынша, тойдыѕ келесі кїні Кґкшетау ќаласыныѕ тїбіндегі Красный яр кентініѕ жанындаєы атшабарда ўлттыќ ат спорты ойындарына жалєасты. Астана ќаласынан келген ґнер ўжымы «Азат рухтыѕ Абылай ханы» атты театрландырылєан кґрінісін бастай беріп еді, кїздіѕ ќара жаѕбыры селдетіп ќўйып кетіп, жер-кґк јп-сјтте лайсаѕєа айналып жїре берді. Аттыѕ дїбірін естісе есі кететін ќазаќ ќўйып тўрєан жаѕбырєа ќарамастан, аламан бјйгені тамашалап барып бір-аќ тарады. Толарсаќтан саз кешіп, 25 шаќырымдыќ аламан бјйгеге шапќан сјйгїліктердіѕ алды болып Алматы облысыныѕ жїйрігі келіп, ат иесіне «Джип» автокґлігі табыс етілді.

бјйгені Байжановпен бірге иеленеді. 1925 жылы Ќызылордада ґткен Ќазаќстан Кеѕестерініѕ бесінші съезі мен 1927 жылы Мјскеуде болєан Кеѕестердіѕ тґртінші съезіне делегат болып барады. Жиында ўйымдастырылєан концертке ќатысты. 1925 жылы Париж ќаласында ґткен бїкіл дїниежїзілік сјн ґнері кґрмесінде «Аєаш аяќ», таєы басќа јндерді орындап, екі бјйгемен ќоса, кїміс медальді иеленді. Сґйтіп, Јміре Ќашаубаев шет елде ґнер кґрсеткен тўѕєыш

ќазаќ јншісі ретінде тарихќа енді. 1927 жылы сјуір айында ол Мјскеу консерваториясында ќазаќ јндерін астана кґрермендері алдында тамылжыта шырќады. Сол жылы Германияныѕ Франкфурт ќаласында ґткен халыќаралыќ музыкалыќ кґрмеде ґнер кґрсетіп, таєы да ќазаќтыѕ халыќ јндерін јлемге паш етті. Оныѕ орындауындаєы јндер сјнді ырєаєымен, нјзік наќышымен, сазды јуенімен ерекшеленеді. А.В.Затаевич Јміре Ќашаубаевтыѕ јншілік ґнерін жоєары баєалап,

оныѕ кґптеген јндерін жазып алды. 1925 жылы Мјскеуде Јміреніѕ орындауында фонографќа жазылып алынєан «Жалєыз арша», «Їш дос», «Аєаш аяќ», «Дударай», «Бесќараєай» јндерін 1974 жылы музыка зерттеушісі Ж.Шјкјрімов тауып алып, оларды техникалыќ ґѕдеуден ґткізіп, кїйтабаќќа тїсірді. Јміре 1925 жылы Ќызылордада ашылєан Ќазаќ драма театрыныѕ алєашќы актерлерініѕ бірі болып ќабылданады. Осы театрда 1926 жылы М.Јуезовтіѕ «ЕѕлікКебек» трагедиясы алєаш ќойылєанда Жапал ролінде ойнайды. Кейіннен Ќоскелді, ќойшы, Жарас, аќын, ќария, таєы да басќа јр алуан кейіпкерлердіѕ образын жасады. 1933 жылєа дейін театрда јнші-актер болып жўмыс істеді. Ј.Ќашаубаев 1934 жылы музыкалыќ театрєа (ќазіргі опера жјне балет театры) ауысады. Јншініѕ ґмірі мен шыєармашылыќ жолы туралы Ж.Шјкјрімовтіѕ «Јміре» (1973 жылы), «Јн жўлдызы» (1978 жылы), «Јміре Ќашаубаев» (1980 жылы) атты зерттеу еѕбектері, Ќ.Жармаєамбетовтіѕ «Јнші азамат» (1951 жылы) жјне М.Тоќжігітовтіѕ «Јн атасы - Јміре» (1972 жылы) кітаптары жарыќ кґрді.

Е.РАХИМОВ, Павлодар ќаласындаєы Майра Шамсутдинова мўражайыныѕ меѕгерушісі.

Ќостанай облысы Жанкелдин ауданындаєы алаштыѕ арысы, ќоєам ќайраткері Ахмет Байтўрсынўлы тўрєан їй мемлекет ќамќорлыєына алынады.


ЖАРНАМА

Павлодар облысы атќарушы органдарыныѕ кїші жойылатын кейбір ќўќыќтыќ актілерініѕ тізбесі 1. Павлодар облыстыќ еѕбекші депутаттар кеѕесі атќарушы комитетініѕ 1977 жылєы 28 ќазандаєы «Облыс аумаєында орналасќан жјне мемлекеттік ќорєауєа жататын тарих жјне мјдениет ескерткіштері туралы» № 593/18 шешімі. 2. Павлодар облыстыќ халыќ депутаттары кеѕесі атќарушы комитетініѕ 1980 жылєы 10 маусымдаєы «Павлодар облысыныѕ тарих жјне мјдениет ескерткіштерін мемлекеттік ќорєауєа алу туралы» № 220/8 шешімі. 3. Павлодар облыстыќ халыќтыќ депутаттар кеѕесі атќарушы комитетініѕ 1984 жылєы 17 шілдедегі «Облыс аумаєында орналасќан жјне мемлекеттік ќорєауєа жататын тарих жјне мјдениет ескерткіштері туралы» № 227/14 шешімі. 4. Павлодар облыстыќ халыќ депутаттары кеѕесі атќарушы комитетініѕ 1987 жылєы 11 тамыздаєы «Облыс аумаєында орналасќан жјне мемлекеттік ќорєауєа жататын тарих жјне мјдениет

Е.Арын

ескерткіштерініѕ ќосымша тізімі туралы» №280/8 шешімі. 5. Павлодар облыстыќ халыќ депутаттары кеѕесі атќарушы комитетініѕ 1991 жылєы 14 наурыздаєы «Облыс аумаєында орналасќан жјне мемлекеттік ќорєауєа жататын тарих жјне мјдениет ескерткіштерініѕ ќосымша тізімі туралы» №75/3 шешімі. 6. Павлодар облыстыќ јкімшілігі Басшысыныѕ 1993 жылєы 30 маусымдаєы «Павлодар ќаласында орналасќан жјне мемлекеттік ќорєауєа жататын тарих жјне мјдениет ескерткіштерініѕ ќосымша тізімі туралы» №397 шешімі. 7. Павлодар облыстыќ халыќ депутаттары кеѕесі атќарушы комитетініѕ 1989 жылєы 4 шілдедегі «Облыстыќ халыќ депуттары кеѕесініѕ 1987ж.11.08дегі «Облыс аумаєында орналасќан жјне мемлекеттік ќорєауєа жататын тарих жјне мјдениет ескерткіштерініѕ ќосымша тізімі туралы» № 280/8 шешіміне ќосымша» №371-р ґкімі. 8. Павлодар облыстыќ халыќ депутаттары кеѕесі атќарушы комитетініѕ 1990 жылєы 12 ќарашадаєы «Облыс тарих жјне мјдениет ескерткіштерініѕ бар тізіміне толыќтыру ретінде Баянауыл, Ертіс, Екітбастўз аудандарыныѕ археологиялыќ ескерткіштерін жјне Павлодар ќаласыныѕ тарих жјне мјдениет ескерткіштерін жергілікті санаттаєы мемлекеттік ќорєауєа ќабылдау» №736-р ґкімі. 9. Павлодар облыстыќ јкімшілігі Басшысыныѕ 1995 жылєы 5 ќаѕ-тардаєы «Павлодар ќаласында орналасќан жјне мемлекеттік ќорєауєа жататын тарих жјне мјдениет ескерткіштерініѕ ќосымша тізімін бекіту туралы» № 2 ќаулысы.

Павлодар облысы бойынша тексеру комиссиясыныѕ 2013 жылєы 9 айы ішіндегі ќызметініѕ ќорытындысы Павлодар облысы бойынша тексеру комиссиясы жергілікті бюджеттіѕ атќарылуына сыртќы мемлекеттік ќаржылыќ баќылауды жїзеге асыруєа ујкілетті мемлекеттік орган болып табылады. Павлодар облысы бойынша тексеру комиссиясымен аєымдаєы жылдыѕ 9 айы ішінде 2013 жылєа бекітілген Жўмыс жоспары шеѕберінде 114 баќылау объектісі, соныѕ ішінде 39 квазимемлекеттік сектор субъектілері баќылау іс-шараларымен ќамтылды. 16 баќылау-талдамалыќ іс-шара, соныѕ ішінде Республикалыќ бюджеттік атќарылуын баќылау жґніндегі есеп комитетімен бес ќосарлас іс-шара жїргізілді. Баќылаумен екі мемлекеттік жјне 115 бюджеттік баєдарлама ќамтылды. Тексеру комиссиясыныѕ есептік кезеѕінде екі жоспарлы кешенді тексеру: Железин ауданыныѕ жјне Павлодар ќаласыныѕ бюджет ќаражаттарын пайдалану тиімділігін баєалау, республикалыќ бюджеттіѕ нысаналы трансферттерініѕ пайдаланылуын баќылау жїргізілді, олар ќосымша, арнайы, техникалыќ жјне кјсіптік білім беру жїйесін дамытуєа, жергілікті деѕгейде Денсаулыќ саќтауды дамыту «Саламатты Ќазаќстан» мемлекеттік баєдарламасын жјне «Жўмыспен ќамту 2020» баєдарламасын іске асыруєа баєытталєан, бюджеттіѕ кіріс јлеуетін арттыру резервін баєалау, соныѕ ішінде мемлекеттік жјне коммуналдыќ меншікті ўтымды, сапалы басќару жјне пайдалану есебінен. Аєымдаєы жылдыѕ 9 айы ішінде республикалыќ жјне жергілікті бюджет ќаражатын баќылау іс-шараларымен ќамтылєан жалпы кґлемі 33 млрд. 444,5 млн. теѕгені ќўрады, ол ґткен жылєы балама кезеѕмен салыстырєанда 1,7 есе кґп. Жјне бір маѕыздысы, баќылаумен ќамтылєан республикалыќ бюджет ќаражаты 3,4 есе кґбейді. Тексеру комиссиясыныѕ баєалауы бойынша, баќылаумен ќамтылєан ќаражаттыѕ жалпы сомасынан – 11,1% немесе 3 млрд. 716,6 млн. теѕге Ќазаќстан Республикасыныѕ бюджеттік жјне ґзге де

заѕнамасын бўзумен пайдаланылды, оныѕ ішінде: 70,7% немесе 2628,0 млн. теѕге – бюджет ќаражатын шыєындау кезіндегі бўзушылыќ сомасы; 24,1% немесе 897,5 млн. теѕге – мемлекеттік сатып алу аясындаєы заѕнаманы бўзу; 3,0% немесе 110,1 млн. теѕге – мемлекеттік активтерді пайдалану кезінде; 1,7% немесе 61,7 млн. теѕге – бюджет тїсімдері бойынша; 0,5% немесе 19,3 млн. теѕге – басќа бўзушылыќтар. Баќылау іс-шараларыныѕ ќорытындылары бойынша есептік кезеѕде Тексеру комиссиясы жергілікті атќарушы билік органдарына 25 ќаулы жјне 9 ўсыным жолдады, онда жїктелген міндеттерін жетілдіру жјне орындау сапасын арттыру жјне аныќталєан бўзушылыќтарды жою бойынша 81 тапсырма жјне ўсыным мазмўндалєан. Бїгінгі кїні, 33 тапсырма мен 8 ўсыным орындалды. Баќылау объектілерімен 797,7 млн. теѕгеге орны толтырылып, бўзушылыќтар жойылды немесе ґтелуі (ќалпына келуі тиіс) жалпы сомадан 83,1%. Тїрлі деѕгейдегі мјслихаттарєа лауазымды тўлєалармен Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік -ќўќыќтыќ актілерін саќтамау фактілері, сондай-аќ тиімділікті баќылау ќорытындылары бойынша 12 ўсыным жолданды. Ќылмыс кґріністері бар аныќталєан бўзушылыќ фактілері бойынша ќўќыќ ќорєау органдарына 11 материал жіберілді. Баќылау объектілерініѕ лауазымды тўлєаларына ќатысты јкімшілік ќўќыќ бўзушылыќ туралы 13 хаттама ќўрылды, јкімшілік жауапкершілікке 12 лауазымды тўлєа тартылды, жалпы 2 млн. 271,2 мыѕ теѕге сомаєа айыппўл салынды. Тјртіптік жауапкершілікке 87 адам тартылды, соныѕ ішінде 13 баќылау объектісініѕ басшылары бар.

Щичко Т.И., «Павлодар облысы бойынша тексеру комиссиясы» ММ жоспарлау, талдау жјне есептілік бґлімініѕ басшысы.

«Ќазаќстан Республикасыныѕ 2001 жылєы 23 ќаѕтардаєы «Ќазаќстан Республикасындаєы жергілікті мемлекеттік басќару мен ґзін-ґзі басќару туралы» Заѕы 37-бабыныѕ 8-тармаєына, Ќазаќстан Республикасы Їкіметініѕ 2011 жылєы 25 тамыздаєы «Нормативтік ќўќыќтыќ актілердіѕ ќўќыќтыќ мониторингін жїргізу ќаєидасын бекіту туралы» №964 ќаулысына сјйкес Павлодар облысы јкімдігініѕ 2013 жылы 27 ќыркїйектегі «Павлодар облысы јкімдігініѕ кейбір ќаулыларыныѕ кїші жойылды деп тану туралы» №342/10 кїші жойылсын

Тілек білдірушілер: балалары.

65-12-75

Павлодар облысы јкімдігініѕ 2013 жылєы 24 ќазандаєы №372/12 ќаулысына ќосымша

Облыс јкімі

Ќадірлі анамыз Мўхаметжанова Кїлжиян Ќайдарќызы 2 ќарашада 70 жасќа толады. Аќылшы ана, ардаќты ўстаз бола білген аяулы анамызды мерейтойымен ќўттыќтай отырып, мына ґлеѕ шумаќтарын арнаймыз. Ардаќты ана, аяулы јке, ќымбаттым, Тјтті ўйќыѕды бґліп талай тїн ќаттыѕ. Ґмірімізге нјрін берді аќ сїтіѕ, Кеѕ ќўшаєыѕ - аясындай гїл баќтыѕ. Біз ґзіѕмен ќайда болсаќ біргеміз, Мейіріміѕ жїрегімізде жїр біздіѕ. Кїн нўрындай жадырай бір кїлгеніѕ, Ќандай жаќсы мерейтойыѕ болєаны. Ер жеткізіп, елге берген баласын, Аќылдысыѕ, ардаќтысыѕ, данасыѕ. Ќарайтынымыз ќас-ќабаєыѕ бір сеніѕ, Ќайратыѕнан ќайта кґрме, анашым.

ЖАРНАМА

Ќазаќстан Республикасыныѕ 2000 жылєы 27 ќарашадаєы «Јкімшілік рјсімдер туралы» Заѕыныѕ 8-бабына, Ќазаќстан Республикасыныѕ 2001 жылєы 23 ќаѕтардаєы «Ќазаќстан

Кїлжиян Ќайдарќызы Мўхаметжанованы ќўттыќтаймыз!

ЖАРНАМА

Павлодар облысы атќарушы органдарыныѕ кейбір ќўќыќтыќ актілерініѕ кїшін жою туралы

Республикасындаєы жергілікті мемлекеттік басќару жјне ґзін-ґзі басќару туралы» Заѕыныѕ 37-бабы 8-тармаєына сјйкес Павлодар облысыныѕ јкімдігі ЌАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Павлодар облысы атќарушы органдарыныѕ кейбір ќўќыќтыќ актілерініѕ ќосымшаєа сјйкес кїші жойылсын. 2. «Павлодар облысыныѕ мјдениет басќармасы» мемлекеттік мекемесі бір апта мерзімде осы ќаулыныѕ ресми баспа ґнімдерінде жариялануын жјне оныѕ кґшірмесін белгіленген тјртіпте аумаќтыќ јділет органына жіберілуін ќамтамасыз етсін. 3. Осы ќаулыныѕ орындалуын баќылау облыс јкімініѕ орынбасары А.А. Ґрсариевке жїктелсін.

62-59-24

Павлодар облысы јкімдігініѕ 2013 жылєы 24 ќазандаєы №372/12 ќаулы

9

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

«Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ жер ќатынастары бґлімі» ММ, мекен-жайы: 141203, Павлодар облысы, Екібастўз ќаласы, Екібастўз ќаласыныѕ 50 жылдыєы кґшесі, 10, 3-ќабат, аныќтама телефондары: 754300, 754280, 348141, факс 754300, электронды мекен-жайы: zemel_ekb@mail.ru, бос јкімшілік мемлекеттік лауазым орындарына (негізгі ќызметкердіѕ бала кїтімі бойынша демалыс уаќытына) ашыќ конкурс жариялайды: Екібастўз ќаласы бойынша жерге орналастыру секторыныѕ бас маманы (E-R-4 санаты). Лауазымдыќ жалаќысы еѕбек ґтіліне байланысты 56 375,56 теѕгеден 76 235,14 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Жер ќўќыќ ќатынастарына мониторингті баќылау жасау; жерге орналастыру мјселелері бойынша оперативті есептеме; жер телімдерініѕ ќайта тіркелуін, ќўжаттарды ќайта ресімдеуді ќамтамасыз ету; сјйкестендіру ќўжаттарын есепке алу жјне беру; жер телімдерініѕ меншік иелері мен жер пайдаланушылардыѕ, сонымен ќатар басќа да жер ќўќыќ ќатынастарыныѕ есебін жїргізу; аќшалай ќаражаттыѕ тїсімініѕ сараптамасын жїргізу; ґз ќўзырыныѕ мјселелері бойынша жылдыќ есептеме ќўру; жер телімдерін беруге байланысты мјселелерді ќарастыру бойынша комиссияєа материалдарды дайындау; сату-сатып алу шарттарын жјне жер телімдерін жалєа алу шарттары мен уаќытша ґтеулі жер пайдалану шарттарын ўйымдастыру мен ќорытындылау жјне жасалєан шарттардыѕ талаптарын орындауєа баќылауды жїзеге асыру; ќаулы жобаларын жасау; жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін орындау; бґлімді барлыќ ўйымдар мен мекемелерде, сонымен ќатар азаматтардыѕ ќўќыќтыќ ќатынастарынан шыєатын басќа да салаларда ўсыну; жерге орналастырудыѕ, жер пайдаланудыѕ барлыќ мјселелері бойынша кеѕес беру. Ќатысушыларєа ќойылатын негізгі талаптар: Жоєарєы білім (Жергілікті мемлекеттік басќару, заѕгерлік, ауыл шаруашылыєы, техникалыќ, инженержерге орналастырушы, кадастр жїргізу, геодезист, маркшейдер, тапыраќтанушы), орта білімнен кейінгі білім (заѕгерлік, ауыл шаруашылыєы, техникалыќ, жерге орналастырушы, кадастр жїргізу, геодезист, маркшейдер, тапыраќтанушы) жіберіледі. Мемлекеттiк ќызмет ґтiлi бiр жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда екi жылдан кем емес жўмыс ґтiлi бар болєан жаєдайда ортадан кейiнгi бiлiмi барларєа рўќсат етiледi Ќатысушыларєа ќойылатын жалпы талаптар: Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарастыру тјртібі туралы» заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес салалардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа политикалыќ курсын білу.

Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Конкурс Ќазаќстан Республикасы Агенттігі Тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы «Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымдарєа конкурс ґткізу жјне конкурстыќ комиссия ќўру туралы Ережелерді бекіту туралы» №06-7/32 Бўйрыєыныѕ негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар: 1) белгіленген їлгідегі ґтініш; 2) 3х4 кґлеміндегі суретпен арнайы їлгіде толтырылєан сауалнама; 3) білімі туралы ќўжаттардыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшірмелері; 4) еѕбек ќызметін растайтын ќўжаттыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы № 907 бўйрыєымен бекітілген (Ќ��заќстан Республикасыныѕ Нормативтік ќўќыќтыќ актілердіѕ тізілімінде 2010 жылы 21 желтоќсанда № 6697 болып тіркелген) нысандаєы денсаулыєы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ жеке кујлігініѕ кґшірмесі; 7) Ќўжаттарды тапсыру сјтінде ујкілетті органмен белгіленген шекті деѕгейден тґмен емес нјтижемен тестілеуден ґткені туралы ќолданыстаєы сертификат; Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар оларды јѕгімелесу жіберу туралы хабардар ету кїнінен бастап бес жўмыс кїн ішінде «Павлодар облысы Екібастўз ќаласы јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесінде ґтеді. Азаматтар біліміне, жўмыс тјжірибесіне, кјсіби мамандыєына жјне беделіне ќатысты ќосымша аќпараттар (біліктілігін кґтеру, єылыми дјреже мен атаќтарды беру туралы ќўжаттардыѕ кґшірмелері, мінездемелер мен ўсыныстар, єылыми басылымдар жјне т.б.) бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар конкурс ґткізу туралы соѕєы хабарландыру жарияланєан сјттен бастап 10 жўмыс кїні ішінде жіберілуі тиіс. Азаматтар ќўжат тігілетін мўќабада орналастырылєан ќўжаттарды ќолма-ќол тјртіпте немесе пошта арќылы ќўжаттарды ќабылдау мерзімінде бере алады. Азаматтар ќўжаттарды хабарламада кґрсетілген электрондыќ пошта мекен-жайына электронды тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін кґрсетілген ќўжаттарды электрондыќ почта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїн бўрын кешіктірілмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берілмеген жаєдайда тўлєа јѕгімелесуден ґтуге жіберілмейді.

Утерянные документы : Постановление акимата г. Павлодара №1554/26 от 03.12.2009г., Передаточный акт (от 14.06.2004г.); Приказ (№ 44-пр от 02.02.1999г.), Аренда, Договор найма (№17 от 12.09.2003г.), Решение Акима (№36 от 13.01.1999г.), Постановление Акимата (№ 847/38 от 09.10.2002г.), на нежилое помещение находящиеся по адресам: Камзина 5 и Камзина 7, собственникам которых является КГП на ПХВ «Поликлиника № 5 города Павлодара» управления здравоохранения Павлодарской области, акимата Павлодарской области, считать не действительным.

ТОО «Капитал-ПВ» направляет на государственную экологическую экспертизу раздел охраны окружающей среды к рабочему проекту «Строительство торгово-развлекательного комплекса в г.Павлодаре по ул. Камзина, район ДЖД, Блок Б». Тел для справок 53-98-04.

Гїлзат Ќайырбекќызы Шохат атына 2012 ж.Павлодар педагогикалыќ колледжінен берілген №1144 жоєалєан студенттік билеті жарамсыз деп танылсын.

Утерянный договор аренды №1 от 03.01.2013 г. кад. №14-218-041-799, выданный земельным комитетом г. Павлодара на имя Кенбай Муратулы Шарип,считать недействительным.


10

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

РЕСМИ БҐЛІМ

www.saryarka-samaly.kz

«Павлодар облысы Железин ауданыныѕ мјдениет, тілдерді дамыту, дене шыныќтыру жјне спорт бґлімі» ММ-сі 140400, Павлодар облысы, Железин селосы, Квитков кґшесі, 7-їй, 102 каб. мекен-жайы бойынша, тел.: 8(71831) 2-14-13, факс: 8(71831) 2-14-13, culturazhelez_otdel@mail.ru, Б корпусыныѕ бос јкімшілік мемлекеттік лауазымдарына конкурс жариялайды: 1) Дене шыныќтыру жјне спорт жґніндегі бас маман, санаты Е-R-4 (2-03). Лауазымдыќ еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына ќарай – 56375 теѕгеден 76235 теѕгеге дейін. Ќатысушыларєа ќойылатын негізгі талаптар: Білімі жоєары (мемлекеттік жјне жергілікті басќару, педагогикалыќ) ортадан кейінгі білімі барларєа рўќсат етіледі (педагогикалыќ). Функционалды міндеттері: Аудандыќ дене шыныќтыру жјне спорт жоспарларыныѕ дамуын ґѕдеу жјне жїзеге асыру; аудандыќ оќушылардыѕ жарыстарын ўйымдастыру; облыстыќ жарыстарєа ќатысуєа командаларды толымдау; жоєары тўрєан инстанцияларєа аќпараттыќ жјне статистикалыќ есептерді, сондай-аќ заѕнамамен кґрсетілген басќа

да міндеттерді ўсыну. Кјсіптік ќўзіреті: Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білуі. Осы

санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Конкурс ЌР Мемлекеттік ќызмет істері агенттігі Тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы № 06-7/32 бўйрыєымен бекітілген «Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидалары» (бўдан јрі – Ќаєида) негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті конкурсты ґткізу туралы хабарландырудыѕ соѕєы жарияланєан кїнінен бастап 10 жўмыс кїні ішінде ўсынылуы тиіс: 1) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша ґтініш; 2) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша 3х4 мґлшеріндегі фотосуреті бар толтырылєан сауалнама; 3) нотариалды кујландырылєан білім туралы ќўжатыныѕ кґшірмесі;

4) нотариалды кујландырылєан еѕбек ґтілін дјлелдейтін ќўжаттыѕ кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы № 907 бўйрыєымен бекітілген нысан бойынша денсаулыќ жаєдайы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Репсубликасы азаматы кујлігініѕ кґшірмесін; 7) шекті шамадан тґмен емес ќорытындыларымен тестілеуден ґту туралы кујлік, ќўжаттарды тапсыру кезінде жарамды болуы тиіс. Сўхбаттасуєа ќатысуєа жіберілген кандидаттар оларєа ќатысуы туралы ескерту берілген кїннен бастап «Павлодар облысы Железин ауданыныѕ мјдениет, тілдерді дамыту, дене шыныќтыру жјне спорт бґлімі» мемлекеттік мекемесінде 5 жўмыс кїні ішінде ґтеді. Азаматтар олардыѕ біліміне, жўмыс

тјжірибесіне, кјсіптік деѕгейіне жјне беделіне ќатысты ќосымша аќпарат бере алады (біліктілігін арттыру туралы, єылыми атаќтар мен дјрежелерді беру туралы ќўжаттар кґшірмелерін, мінездемелер, нўсќаулар, єылыми маќалалар, кјсіби ќызметін, біліктілігін сипаттайтын ґзге де мјліметтер). Азаматтар ќўжат тігілетін мўќабаєа салынєан ќўжаттарды ќолма-ќол тјртіпте немесе ќабылдау мерзімінде пошта арќылы ўсынады. Азаматтар ќўжаттарды хабарламада кґрсетілген электрондыќ пошта арќылы электронды тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын сўхбаттасу басталєанєа дейін бір жўмыс кїнінен кешіктірмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын бермеген жаєдайда осы тўлєа сўхбаттасўєа жіберілмейді.

141200, Павлодар облысы, Екібастўз ќаласы, Мјшћїр Жїсіп кґшесі, 27-їй, «Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ ќаржы бґлімі» ММ-сі аныќтама телефондары/ факс: 342650, электрондыќ мекен–жай: Gorfo-ekb@mail.ru. иесіз ќалєан мїлікпен жўмыс жґніндегі секторыныѕ бас маманы (санаты ЕR-4) бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналастыруєа ашыќ конкурс жариялайды: Лауазымдыќ жалаќысы ќызмет ґтіліне байланысты 56 375,56 теѕгеден 76 235,14 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Талапкер (ґтініш беруші), жауапкер, їшінші тўлєа, бґлім міндеттеріне байланысты істер жґніндегі кујгер ретінде бірініші саты сотында жјне басќа да мемлекеттік органдарда «Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ ќаржы бґлімі» ММ-ніѕ мїдделерін ќорєауды жїзеге асыру. Талап арыздарды (басќа ґтініштерді) дайындау . Сот пен ќўќыќ ќорєау органдарына ќўжаттар мен материалдарды дайындау. Екібастўз ќаласы јкімініѕ шешімдерін жјне ґкімдерін орындау туралы аныќтамалар мен аќпараттарды дайындау. Заѕды жјне жеке тўлєалардыѕ иесіз, тасталєан (ќалдырылєан) жылжитын жјне жылжымайтын мїліктерін табу жјне пјтерлерді иесіз жылжымайтын мїлік ретінде есепке ќою бойынша жўмыстарды жїргізу. Жеке негіздемелер бойынша коммуналдыќ меншікке тїскен иесіз жылжымайтын мїлікке есеп жїргізу. Жеке жјне заѕды тўлєалардан келіп тїскен ўсыныстарды, ґтініштерді ќарастыру жјне олар бойынша уаќтылы шешім ќабылдау. Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін орындау, «Тўлєалар ґтініштерініѕ бірыѕєай

есебі» АИС-ке деректерді енгізу, тўлєалардыѕ ґтініштері бойынша есеп жасау жјне оны жоєары тўрєан органдарєа уаќытылы ўсыну. Иесіз мїлік мјселелері бойынша ќала јкімдігініѕ ќаулылар, Екібастўз ќаласы јкімініѕ шешімдер жобаларын дайындау. Баєытталєан мјселелер бойынша сўрауларды алу жјне мемлекеттік органдар мен ўйымдардан ќажетті ќўжаттарды алу. Коммуналдыќ меншікке тўрєын жјне тўрєын емес нысандарды ќабылдау бойынша ќажетті рјсімдерді жїргізу жјне Екібастўз ќаласыныѕ коммуналдыќ меншік ќўќыєын уаќтылы тіркеу. Ќызметтік міндеттерді атќару кезінде алынєан мјліметтер мен аќпараттарды ќўпияда саќтау, жјне ќўпияны ќамтамасыз ету жґнінде шаралар ќабылдау. Ішкі еѕбек тјртібі ережелерін саќтау. Ќатысушыларєа ќойылатын негізгі талаптар: Білімі – жоєары (заѕгерлік, жергілікті мемлекеттік басќару), орта кјсіптік рўќсат етіледі (заѕгерлік). Мемлекеттік ќызмет ґтілін бір жылдан кем емес, немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда екі жылдан кем емес жўмыс ґтілініѕ бар болєан жаєдайда орта кјсіптік білімі барларєа рўќсат етіледі. Word, Excel, E-mail, Internet

баєдарламалары бойынша компьютерде жўмыс істей білуі. Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ "Мемлекеттік ќызмет туралы", "Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы", «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан - 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білуі. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдері болуы. Конкурс Ќазаќстан Республикасы Мемлекеттік ќызмет істері жґніндегі агенттігі Тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №067/32 бўйрыєымен бекітілген «Мемлекеттік јкімшілік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу

жјне конкурстыќ комиссияны ќалыптастыру ережесі» негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар: 1 ) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша ґтініш; 2 ) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша 3х4 мґлшеріндегі фотосуреті бар толтырылєан сауалнама; 3 ) нотариалды расталєан білімі туралы ќўжаттардыѕ кґшірмесі; 4 ) нотариалды расталєан еѕбек ќызметін аныќтайтын ќўжаттыѕ кґшірмесі; 5 ) Ќазаќстан Республикасы денсаулыќ саќтау министірлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген нысан бойынша денсаулыєы жаєдайы туралы аныќтама; 6 ) Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматы жеке кујлігініѕ кґшірмесі; 7 ) шекті шамадан тґмен емес ќорытындыларымен тестілеуден ґту туралы кујлік, ќўжаттарды тапсыру кезінде жарамды болуы тиіс. Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар оны кандидаттарды јѕгімелесуге жіберу туралы хабардар ету кїнінен бастап бес жўмыс кїн ішінде «Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ ќаржы бґлімі» мемлекеттік мекемесінде ґтеді.

Азаматтар біліміне, жўмыс тјжірибесіне, кјсіби мамандыєына жјне беделіне ќатысты ќосымша аќпараттар (біліктілігін кґтеру, єылыми дјреже мен атаќтарды беру туралы ќўжаттардыѕ кґшірмелері, мінездемелер мен ўсыныстар єылыми басылымдар жјне т.б.) бере алады. Конкурс ґткізу туралы соѕєы хабарландыру жарияланєан сјттен бастап 10 жўмыс кїн ішінде конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар жоєарыдаєы мекен жайєа жіберілуі жјне ўсынылуы тиіс. Азаматтар ќўжат тігілген мўќабада орналастырылєан ќўжаттарды ќолма – ќол тјртіпті немесе пошта арќылы ќўжаттарды ќабылдау мерзімінде бере алады. Азаматтар ќўжаттарды хабарламада кґрсетілген электрондыќ пошта мекен – жайына электронды тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін кґрсетілген ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азамттар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїн бўрын кешіктірілмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берілмеген жаєдайда тўлєа јѕгімелесуден ґтуге жіберілмейді.

«Екібастўз ќаласы јкімдігініѕ білім бґлімі» ММ, мекен-жайы: 141200 Екібастўз ќаласы, М.Жїсіп кґшесі, 101, аныќтама телефоны: 771688, факс 771692, электронды мекен-жайы: ekibastuz-goroo@yandex.kz. бос јкімшілік мемлекеттік лауазым орындарына ашыќ конкурс жариялайды: 1. Кадрлыќ мјселелер жґніндегі бас маман (санаты ЕR-4), негізгі ќызметкердіѕ бала кїту демалысы кезіне. Лауазымдыќ жалаќысы ќызмет ґтіліне байланысты 56375,56 теѕгеден 76235,14 теѕгеге дейін. Функционалдыќ міндеттері: Ќўзіретіне сјйкес жоєары тўрєан ўйымдардыѕ бўйрыќтары, ќаулыларыныѕ, шешімдерініѕ орындалуын баќылауды ќамтамасыз етуге. Еѕбек туралы заѕнамаларєа, ережелерге, нўсќаулыќтарєа жјне басшыныѕ бўйрыќтарына сјйкес ќызметкерлерді мерзімінде ќабылдауєа, ауыстыруєа жјне жўмыстан босатуды ќадаєалауєа, жеке ќўрамныѕ есебін жїргізуге, наќты жјне ґткен еѕбек мерзімі бойынша аныќтамалар беруге, еѕбек кітапшаларын саќтау, кадр ќызметі бойынша аныќтамалар беру, еѕбек кітапшаларын саќтауєа жјне кадр ќызметі бойынша белгіленген ќўжаттарды жїргізуге. Аппарат ќызметкерлерініѕ, білім мекемелері басшыларыныѕ жеке істерін ќалыптастыруєа, ќызмет бабына байланысты ґзгерістер енгізуге. Табель есебін ўйымдастыруєа, демалыс кестелерін жасауєа жјне орындауєа, аппарат ќызметкерлерініѕ жјне білім беру мекемелері басшыларыныѕ еѕбек тјртібіне баќылауды жїзеге асыруєа жјне ќызметкерлердіѕ ішкі ережелерді орындауын ќадаєалауєа. Оќу орындарынан

алєан білімдеріне сјйкес жас мамандарды ќабылдау жјне орналастыруды ќамтамасыз етуге. Облыстыќ білім департаментіне белгіленген їлгімен кадрлар ќўрамы, статистикалыќ есеп бойынша аќпараттыќ ќўжаттарды жалпылау, мектеп басшыларымен бірлесіп педагогикалыќ кадрлардыѕ тўтынушылыєын аныќтауєа. Педагогикалыќ ќызметкерлерді аттестациядан ґткізуді ўйымдастыру, аттестациялыќ комиссияныѕ хатшысы, аттестация жїргізуге ќўжаттар дайындауєа. Педагогикалыќ ќызметкерлерді марапаттау ќўжаттарын дайындау, Бґлім бойынша јскери міндеттілердіѕ есебін жїргізуге. Негізгі ќызмет, жеке ќўрам, демалыс пен іссапар бойынша бўйрыќтар кітабын, Бґлім бўйрыќтарын тіркеуді жїргізуге. Жалпыєа міндетті ќўќыќтыќ оќумен ќамту жјне басшылар резерві бойынша оќулар ўйымдастыруєа. Бос јкімшілік мемлекеттік лауазым бойынша конкурстар ўйымдастыру жјне ґткізу, комиссия хатшысы. Мемлекеттік ќызмет бойынша ќўжаттар жїргізуге. Мемлекеттік ќызметкерлердіѕ аттестациясын ґткізуді ўйымдастыруєа. 12 жылдыќ білім беруге кґшу жаєдайын жасау бойынша жўмыс жїргізуге. Тїлектердіѕ ЎБТ-єа ќўжаттандыру бойынша жўмысты жїргізуге . Ґз ќўзіреттілігі шегінде азаматтардыѕ ґтініштерімен жўмыс жїргізуге. Бґлімніѕ мамандары болмаєан жаєдайда ґзара ауыстыруды жїзеге асырады.

Ќатысушыларєа ќойылатын негізгі талаптар: Жоєары білімді (педагогикалыќ, заѕгерлік, мемлекеттік басќару), мемлекеттік ќызмет ґтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда екі жылдан кем емес жўмыс ґтілі бар болєан жаєдайда ортадан кейінгі білімі (педагогикалыќ, заѕгерлік) барларєа рўќсат етіледі. Ќатысушыларєа ќойылатын жалпы талаптар: Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ, актілерін, «Ќазаќстан - 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты стратегиясын білуі. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін

ќажетті басќа да міндетті білімдер. Конкурс Ќазаќстан Республикасы Мемлекеттік ќызмет істері жґніндегі агенттігі Тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы № 06-7/32 бўйрыєымен бекітілген бос јкімшілік мемлекеттік лауазымдарєа конкурс ґткізу жјне конкурстыќ комиссия ќўру туралы Ереже негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін мынадай ќўжаттар ќажет: 1) белгіленген їлгідегі ґтініш; 2) 3х4 кґлеміндегі суретпен арнайы їлгіде толтырылєан сауалнама; 3) бiлiмi туралы ќўжаттардыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмелерi; 4) еѕбек ќызметін растайтын ќўжаттыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмесi; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген (Ќазаќстан Республикасыныѕ Нормативтік ќўќыќтыќ актілердіѕ тізілімінде 2010 жылы 21 желтоќсанда №6697 болып тіркелген) нысандаєы денсаулыєы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ жеке кујлігініѕ кґшірмесі; 7) ќўжаттарды тапсыру сјтінде ујкілетті органмен белгіленген шекті деѕгейден тґмен емес нјтижемен тестілеуден ґткені туралы ќолданыстаєы сертификат. Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар оны кандидаттарды јѕгімелесу жіберу туралы

хабардар ету кїнінен бастап бес жўмыс кїн ішінде «Павлодар облысы Екібастўз ќаласы јкімініѕ аппараты» ММ мемлекеттік мекемесінде ґтеді. Азаматтар біліміне, жўмыс тјжірибесіне, кјсіби мамандыєына жјне беделіне ќатысты ќосымша аќпараттар (біліктілігін кґтеру, єылыми дјреже мен атаќтарды беру туралы ќўжаттардыѕ кґшірмелері, мінездемелер мен ўсыныстар єылыми басылымдар жјне т.б.) бере алады. Конкурс ґткізу туралы соѕєы хабарландыру жарияланєан сјттен бастап 10 жўмыс кїн ішінде конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар мына мекен-жайєа жіберілуі тиіс. Азаматтар ќўжат тігілетін мўќабада орналастырылєан ќўжаттарды ќолма-ќол тјртіпте немесе пошта арќылы ќўжаттарды ќабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар ќўжаттарды хабарламада кґрсетілген электрондыќ пошта мекенжайына электронды тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін кґрсетілген ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїн бўрын кешіктірілмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берілмеген жаєдайда тўлєа јѕгімелесуден ґтуге жіберілмейді.

«Павлодар облысыныѕ экономика жјне бюджеттік жоспарлау басќармасы» мемлекеттік мекемесі 140000 Павлодар ќаласы, Ќайырбаев кґшесі, 32, аныќтама телефондары: 32-13-54, 32-09-48, факс 32-43-47, электрондыќ поштаныѕ мекен-жайы: kense.debp@pavlodar.gov.kz «Б» корпусыныѕ бос јкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуєа ашыќ конкурс жариялайды: 1. Ўйымдастыру-ќўќыќтыќ жўмыс бґлімініѕ басшысы, санаты D-O-3 Лауазымдыќ еѕбекаќысы ќызмет ґтіліне байланысты 86485 теѕгеден 114032 теѕгеге дейін. Негізгі талаптар: жоєары білім (экономикалыќ, педагогикалыќ, заѕгерлік, мемлекеттік жјне жергілікті басќару) Мемлекеттік ќызмет ґтілі екі жылдан кем емес, не мемлекеттік органдарда басшылыќ немесе ґзге лауазымдарда бір жылдан кем емес жўмыс ґтілініѕ, не осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєыттарына сјйкес салаларда їш жылдан кем емес, оныѕ ішінде бір жылдан кем емес басшылыќ лауазымдарда жўмыс ґтілініѕ бар болуы, не мемлекеттік тапсырыс негізінде Ќазаќстан Республикасы Президенті жанындаєы білім беру ўйымдарында жоєары оќу орнынан кейінгі білім берудіѕ баєдарламалары бойынша немесе шетелдіѕ жоєары оќу орындарында шетелде кадрлар даярлау жґніндегі Республикалыќ комиссия бекітетін басым мамандыќтар бойынша оќуды аяќтаєан жаєдайда; єылыми дјрежесініѕ бар болуы. Функционалдыќ міндеттері: Бґлімге жалпы басшылыќ жасайды. Басќарма аппаратыныѕ штаттыќ кестесіне кіретін лауазымдарына кадрларды іріктеуді жїзеге асырады, конкурс ґткізу їшін ќўжаттар дайындайды жјне мемлекеттік ќызметшілер туралы сўрау салады. Мемлекеттік лауазымєа келісуге ґтетін тўлєаларды алдын-ала зерделейді жјне тестен ґткізеді. Басќарма кадрларыныѕ сапалы ќўрамына талдау жасайды, оны жаќсарту жґнінде ўсыныстар јзірлейді. Кадрлардыѕ біліктілігін арттыру жјне ќайта даярлау жўмыстарын ўйымдастырады. Экономика басќармасыныѕ ќўќыќтыќ жўмысына јдістемелік басшылыќ жасайды. Басќарма ќызметініѕ ішкі тјртібініѕ саќталуын жјне іс жїргізуді баќылайды. Мемлекеттік тілді дамыту жјне оны басќарманыѕ іс жїргізуіне енгізу

мјселелеріне жетекшілік етеді. 2. Ґѕірлік даму жґніндегі бюджеттік баєдарламаларды жоспарлау жјне мониторингілеу бґлімініѕ бас маманы (негізгі ќызметкердіѕ баланы кїту бойынша демалысы кезеѕіне), санаты D-O-4 Лауазымдыќ еѕбекаќысы ќызмет ґтіліне байланысты 64063 теѕгеден 86485 теѕгеге дейін. Негізгі талаптар: жоєары білім (экономикалыќ, мемлекеттік жјне жергілікті басќару). Мемлекеттік ќызмет ґтілі бір жылдан кем емес, не осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес келетін салаларда екі жылдан кем емес жўмыс ґтілі бар болєан жаєдайда орта білімнен кейінгі (экономикалыќ) барларєа рўќсат етіледі. Функционалдыќ міндеттері: Ауылдыќ елді мекенге жўмыс істеу їшін келген мамандарды мемлекеттік ќолдау шараларын іске асыру бґлігінде экономика жјне бюджеттік жоспарлау басќармасыныѕ бюджеттік баєдарламаларын жоспарлау жјне мониторингілеу мјселелеріне жетекшілік етеді. Басќарманыѕ бюджеттік баєдарламалары бойынша заѕнамалыќ жјне нормативтік актілеріне сјйкес алдаєы їш жылдыќ кезеѕге арналєан облыстыќ бюджеттіѕ болжамын жасайды. Басќарманыѕ баєдарламалары бґлінісінде облыстыќ бюджетті бекіту жјне наќтылау бойынша жўмысќа ќатысады. Басќарманыѕ стратегиялыќ жоспарына сјйкес бюджеттік ґтінімдерді, ўсыныстарды жасайды. Бюджет заѕнамасыныѕ талаптарына сјйкес ќалалар мен аудандардыѕ бюджеттік ґтінімдерін ќарайды, баєа береді жјне олар бойынша ќорытындылар дайындайды. Экономика басќармасыныѕ транзиттік баєдарламалары бойынша жоєары тўрєан бюджеттен бґлінген нысаналы трансферттер бойынша нјтижелер туралы келісімдер жобаларын јзірлейді, келісімдейді. Нысаналы трансферттер бойынша нјтижелер туралы келісімдерге талдау жасайды, тоќсандыќ, жартыжылдыќ жјне жылдыќ есепті

дайындайды. Јлеуметтік сала мамандарына тўрєын їйлер сатып алу їшін жоєары тўрєын бюджеттен алынєан бюджеттік кредитке ќызмет кґрсету жјне ґтеу бойынша мониторинг жїргізеді. 3. Материалдыќ ґндіріс салаларыныѕ шыєыстарын жоспарлау бґлімініѕ бас маманы (негізгі ќызметкердіѕ баланы кїту бойынша демалысы кезеѕіне), санаты D-O-4 Лауазымдыќ еѕбекаќысы ќызмет ґтіліне байланысты 64063 теѕгеден 86485 теѕгеге дейін. Негізгі талаптар: жоєары білім (экономикалыќ, мемлекеттік жјне жергілікті басќару). Мемлекеттік ќызмет ґтілі бір жылдан кем емес, не осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес келетін салаларда екі жылдан кем емес жўмыс ґтілі бар болєан жаєдайда орта білімнен кейінгі (экономикалыќ) барларєа рўќсат етіледі. Функционалдыќ міндеттері: Кјсіпкерлік, индустриялыќ-инновациялыќ даму, жер ќатынастары, сјулет жјне ќала ќўрылысы, ќаржы басќармаларыныѕ шыєыстарын жоспарлау мјселелеріне жетекшілік етеді. Бюджеттік баєдарламалар, жетекшілік ететін салалар бойынша заѕнамалыќ жјне нормативтік актілерге сјйкес алдаєы їш жылдыќ кезеѕге облыстыќ бюджет болжамын ќалыптастыруды жїзеге асырады. Жетекшілік ететін салалар бойынша баєдарламалар мен кіші баєдарламалар бґлінісінде облыстыќ бюджетті бекіту жјне наќтылау бойынша жўмысќа ќатысады. Бюджет заѕнамасыныѕ талаптарына сјйкес баєдарламалар јкімшілерініѕ бюджеттік ґтінімдерін, стратегиялыќ жоспарларын ќарайды, баєа береді жјне олар бойынша ќорытындылар дайындайды. Жергілікті атќарушы органына ќызмет кґрсету жјне берешегін ґтеу бойынша баќылау жјне талдау жїргізеді. Облыстыќ бюджеттіѕ бюджеттік баєдарламалары бґлінісінде аєымдаєы, кїрделі шыєындар жјне даму бюджеті бойынша жиынтыќ аќпаратты дайындайды.

Кґрсетілген барлыќ лауазымдар бойынша кјсіби ќўзыретке ќойылатын талаптар: Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Нормативтік ќўќыќтыќ актілер туралы» (DO-3 санатына єана), «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес салалардаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан – 2050» стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты стратегиясын білуі. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Конкурс ЌР Мемлекеттік ќызмет істері жґніндегі агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы № 06-7/32 бўйрыєымен бекітілген «Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидаларын бекіту туралы» негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар конкурсты ґткізу туралы хабарландырудыѕ соѕєы жарияланєан кїнінен бастап 10 жўмыс кїні ішінде ўсынылуы тиіс. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттардыѕ тізбесі: 1) белгіленген нысан бойынша ґтініш; 2) белгіленген нысан бойынша 3х4 мґлшеріндегі фотосуреті бар толтырылєан сауалнама; 3) нотариалды расталєан білімі туралы ќўжаттардыѕ кґшірмесі; 4) нотариалды расталєан еѕбек ќызметін

аныќтайтын ќўжаттыѕ кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы № 907 бўйрыєымен бекітілген нысан бойынша денсаулыєы жаєдайы туралы аныќтама (Нормативтік ќўќыќтыќ актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2010 жылєы 21 желтоќсанда № 6697 тіркелген); 6) Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматы кујлігініѕ кґшірмесі; 7) шекті шамадан тыс емес ќорытындылармен тестілеуден ґту туралы кујлік ќўжаттарды тапсыру кезінде жарамды болуы тиіс. Јѕгімелесуге ќатысу їшін рўќсат берілген кандидаттар оларєа ќатысуы туралы ескерту берілген кїннен бастап «Облыс экономика жјне бюджеттік жоспарлау басќармасы» мемлекеттік мекемесінде 5 жўмыс кїн ішінде ґтеді. Азаматтар олардыѕ біліміне, жўмыс тјжірибесіне, кјсіптік деѕгейіне жјне беделіне ќатысты ќосымша аќпарат бере алады (біліктілігін арттыру туралы, єылыми дјрежесін жјне атаќ беру, мінездеме, ўсыным, єылыми жарияланым, кјсіби ќызметін, біліктілігін сипаттайтын ґзге де мјліметтер). Азаматтар тезтікпе папкасына салынєан ќўжаттарын ќолєа јкеліп береді немесе ќўжаттарды ќабылдау мерзімінде пошта арќылы ўсынады. Азаматтар ќўжаттарын электрондыќ тїрде хабарландыруда кґрсетілген электрондыќ пошта мекен-жайына жібере алады. Электрондыќ пошта арќылы конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттарын тапсырєан азаматтар јѕгіме ґткізуге дейін бір жўмыс кїнінен кешіктірмей ќўжаттарыныѕ тїпнўсќасын береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын бермеген жаєдайда осы тўлєа јѕгімеге ќатыстырылмайды.


www.saryarka-samaly.kz

РЕСМИ БҐЛІМ

2 ќараша, сенбі, 2013 жыл

11

«Железин ауданы Озерный селолыќ округі јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесі «Б» корпусы бос јкімшілік мемлекеттік лауазымдарына конкурс жариялайды: Пошталыќ мекен-жайы: 140400, Павлодар облысы, Железин ауданы, Озерный селосы, Киров кґшесі, тел./факс: 8 (71843) 30-2-30, Ozernoe_s.o@mail.ru. 1) «Железин ауданы Озерный селолыќ округі јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесініѕ іс жїргізу жґніндегі жетекші маманы (1 бірлік), санаты EG-4. Лауазымдыќ еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына ќарай – 48047 теѕгеден 64704 теѕгеге дейін. Функционалды міндеттері: Облыс, аудан јкімініѕ шешімдерініѕ, ґкімдерініѕ, тапсырмаларыныѕ орындалуына жјне орындалуы бойынша аќпараттыѕ ўсынылуына баќылауды жїзеге асырады. Ай сайын аныќтама дайындайды жјне селолыќ округ јкіміне жоєары тўрєан органдардан тїсетін ќўжаттарды баќылауды ќамтамасыз ету жґнінде баяндайды. Кіріс жјне шыєыс ќўжаттарды тіркеуді, азаматтардыѕ ґтініштері мен ќабылдау журналын жїргізеді, нотариалды ісјрекеттерді орындайды. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Білімі – Жоєары немесе ортадан кейінгі білім (экономикалыќ, ќаржылыќ, бухгалтерік, педагогикалыќ, заѕгерлік, техникалыќ) не орта техникалыќ немесе кјсіптік білім (экономикалыќ, ќаржылыќ, бухгалтерік, педагогикалыќ, заѕгерлік, техникалыќ). Компьютерлік баєдарламалармен жўмыс істей білу. 2) «Железин ауданы Озерный селолыќ

округі јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесініѕ есеп жґніндегі жетекші маманы (1 бірлік), санаты EG-4. Лауазымдыќ еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына ќарай – 48047 теѕгеден 64704 теѕгеге дейін. Јкім аппаратыныѕ бюджеттік баєдарламаларын јзірлейді жјне аудан јкімдігіне бекіту їшін енгізеді. Шыєыс пен кіріс бойынша селолыќ округтіѕ бюджетін орындаудыѕ есебін жїргізеді. Мемлекеттік бюджетке тґлемдерді, мемлекеттік саќтандыру бойынша жарналарды аударады. Кіріс ќаражатыныѕ есебін жјне олардыѕ уаќытында игерілуін, олардыѕ жылжуымен байланысты операциялардыѕ бухгалтерлік есепте кґрінуін жїргізеді. Материалдыќ есепті, дебиторлыќ ќарыздарды жазалауды жїргізеді. Жоєары тўрєан органдарєа ай сайын, тоќсан сайын јкім аппаратыныѕ ќаржылыќ бґліміне ќатысты есептерді береді. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Білімі – Жоєары немесе ортадан кейінгі білім (экономикалыќ, ќаржылыќ, бухгалтерлік, банкілік) не орта техникалыќ немесе кјсіптік білім (экономикалыќ, ќаржылыќ, бухгалтерлік, банкілік). 2) «Железин ауданы Озерный селолыќ округі јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесініѕ коммуналдыќ шаруашылыќ жґніндегі жетекші маманы (1 бірлік), санаты EG-4. Лауазымдыќ еѕбекаќысы еѕбек сіѕірген жылдарына ќарай – 48047 теѕгеден 64704

теѕгеге дейін. Тўрєын їй–коммуналдыќ шаруашылыќ жїйесіндегі баќылау ќызметі жјне ўйымдастыру жўмыстары санитарлыќ жаєдайы, кґріктендіру, жасылдандыру, жарыќтандыру, су ќоймаларын, жол жґндеу; Озерный селолыќ округініѕ баласында тўрєан кўќыќтыќ ќўжаттарын хаттау, тґтенше жаєдайлары бойынша жўмыстарды ўйымдастыру, мобилизациялыќ дайындыќтар, ґрт ќауіпсіздігі. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Білімі – Жоєары немесе ортадан кейінгі білім (экономикалыќ, заѕгерлік, педагогикалыќ, техникалыќ, ауылшаруашылыќ, ќаржылыќ) не орта техникалыќ немесе кјсіптік білім (экономикалыќ, заѕгерлік, педагогикалыќ, техникалыќ, ауылшаруашылыќ, ќаржылыќ). Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламенті жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесі туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтін

Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білу. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Конкурс ЌР Мемлекеттік ќызмет істері агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №06-7/32 бўйрыєымен бекітілген «Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидалары» (бўдан јрі – Ќаєида) негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті конкурсты ґткізу туралы хабарландырудыѕ соѕєы жарияланєан кїнінен бастап 10 жўмыс кїні ішінде ўсынылуы тиіс: 1) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша ґтініш; 2) ујкілетті органмен белгіленген нысан бойынша 3х4 мґлшеріндегі фотосуреті бар толтырылєан сауалнама; 3) нотариалды кујландырылєан білім туралы ќўжатыныѕ кґшірмесі; 4) нотариалды кујландырылєан еѕбек ґтілін дјлелдейтін ќўжаттыѕ кґшірмесі; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген нысан бойынша денсаулыќ жаєдайы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Репсубликасы азаматы кујлігініѕ кґшірмесін;

7) шекті шамадан тґмен емес ќорытындыларымен тестілеуден ґту туралы кујлік, ќўжаттарды тапсыру кезінде жарамды болуы тиіс. Сўхбаттасуєа ќатысуєа жіберілген кандидаттар оларєа ќатысуы туралы ескерту берілген кїннен бастап «Павлодар облысы Железин ауданыныѕ јкімі аппараты» мемлкеттік мекемесінде 5 жўмыс кїні ішінде ґтеді. Азаматтар олардыѕ біліміне, жўмыс тјжірибесіне, кјсіптік деѕгейіне жјне беделіне ќатысты ќосымша аќпарат бере алады (біліктілігін арттыру туралы, єылыми атаќтар мен дјрежелерді беру туралы ќўжаттар кґшірмелерін, мінездемелер, нўсќаулар, єылыми маќалалар, кјсіби ќызметін, біліктілігін сипаттайтын ґзге де мјліметтер). Азаматтар ќўжат тігілетін мўќабаєа салынєан ќўжаттарды ќолма-ќол тјртіпте немесе ќабылдау мерзімінде пошта арќылы ўсынады. Азаматтар ќўжаттарды хабарламада кґрсетілген электрондыќ пошта арќылы электронды тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын сўхбаттасу басталєанєа дейін бір жўмыс кїнінен кешіктірмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын бермеген жаєдайда осы тўлєа сўхбаттасуєа жіберілмейді.

“Аќтоєай ауданы јкімініѕ аппараты” мемлекеттік мекемесі 140200, Павлодар облысы, Аќтоєай ауданы, Аќтоєай ауылы, Абай кґшесі 75, телефоны: 8(71841)22011, 8(71841)21274 (факс). Оrg.aakr@pavlodar.gov.kz. “Аќтоєай ауданы јкімініѕ аппараты” мемлекеттік мекемесініѕ ќўжаттамалыќ ќамтамасыз ету жјне баќылау бґлімініѕ бас маманы Е-4 санаты ( 01-06-4 коды), “Аќтоєай ауданыныѕ жўмыспен ќамту жјне јлеуметтік баєдарламалар бґлімі” мемлекеттік мекемесініѕ есеп бойынша бас маманы Е-R-4 санаты (16-04) бос јкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналастыруєа ашыќ конкурс жариялайды: 1) Е-4 санатты Аќтоєай ауданы јкімі аппаратыныѕ ќўжаттамалыќ ќамтамасыз ету жјне баќылау бґлімініѕ бас маманы (01-06-4 коды). Лауазымдыќ жалаќысы мемлекеттік ќызмет ґтіліне байланысты 59578 теѕгеден 80720 теѕгеге дейін. Басты талаптар: Жоєары (мемлекеттік жјне жергілікті басќару, экономикалыќ, педагогикалыќ, ауыл шаруашылыєы, заѕгерлік), ортадан кейінгі (экономикалыќ, ќўќыќтану) білімі барларєа рўќсат етіледі. Функционалдыќ міндеттері: Мемлекеттік жјне орыс тілдерінен аударылєан ќўжаттардыѕ дўрыстыєына баќылау жасау. Мемлекеттік тілді неєўрлым тереѕ оќып-їйренуге, іс ќаєаздарын жїргізуге, енгізуге ыќпал жасайды. Мемлекеттік тілде іс жїргізу, нормативтікќўќыќтыќ актілерді, хаттарды, аныќтамалар мен аќпараттарды аудару сапасы мјселелері жґнінде аныќтамалар жјне аќпарат беру. Мемлекеттік тілде іс жїргізуді жетілдіру жґнінде јдістемелік нўсќауларды јзірлеу. Аудан јкімініѕ азаматтарды ќабылдауын ўйымдастыру, ґтініштердіѕ орындалу мерзіміне баќылау жасау. Басшыларды азаматтарды ќабылдау жўмысы жґнінде хабардар ету. Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995 жылєы 19 маусымдаєы №2340 “Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерін ќарау тјртібі туралы” Жарлыєын жўмысында ќолдану. “Јкім кїні” жјне аудан јкімініѕ ауылдыќ округтерде азаматтарды жеке мјселелер бойынша ќабылдауына талдау жасау. Ќўзыреті бойынша оќыту семинарларын ўйымдастыру жјне ґткізу. Аппарат басшысыныѕ , бґлім басшысыныѕ тапсырмасы бойынша ќолданыстаєы заѕнамаєа сјйкес басќа да міндеттерді орындау.

Жалпы талаптар: Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламентi жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебес i туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтiнiштерiн ќарау тјртiбi туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес саласындаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білу. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Осы лауазым бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажет басќа да талаптар Мемлекеттік ќ��змет ґтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес саласында екі жылдан кем емес жўмыс ґтілі бар болєан жаєдайда ортадан кейінгі білімі барларєа рўќсат етіледі. Компьютерде жўмыс істей білуі. Конкурстар “Мемлекеттiк јкiмшiлiк лауазымдарєа орналасуєа конкурс ґткiзу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидалары” (Ќазаќстан Республикасы Мемлекеттік істер жґніндегі агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №06/7-32 бўйрыєы) негізінде ґткізіледі. 1) Е-R-4 санатты “Аќтоєай ауданыныѕ жјне јлеуметтік жўмыспен ќамту

баєдарламалар бґлімі” мемлекеттік мекемесініѕ есеп бойынша бас маманы (1604). Лауазымдыќ жалаќысы мемлекеттік ќызмет ґтіліне байланысты 56376 теѕгеден 76235 теѕгеге дейін. Басты талаптар: Жоєары (мемлекеттік жјне жергілікті басќару, экономикалыќ, ќаржылыќ) ортадан кейінгі (экономикалыќ, ќаржылыќ) білім Функционалдыќ міндеттері: Бґлімдегі бухгалтерлік есептерді, экономикалыќ тўрєыдан ќаржы мјселелеріне сараптама жасау. Материалдыќ жјне ќаржылыќ мјселереді шешу. Мекеме мїлігініѕ саќталуын ќадаєалау. Бюджетте бґлінген трансферттердіѕ, ќаражаттыѕ игерілуін ќадаєалау . Бґлімдегі бас кітапты №2, 6, 8, 13 мемориалды ордерлерді жїргізу. Мјслихатќа ќаулылар жобалар даярлау, сектор меѕгерушілері ўсынєан сўраныстар негізінде ќаражатты шегіндіру, №178 шот бойынша Ќазынашылыќќа шарттарды тіркеп, аудару. Бухгалтерлік есептерді жасау. Кіріс ќўжаттарына жауап ќайтару. Бґлім ќызметкерлерініѕ еѕбекаќысын есептеу . Салыќ бойынша есептерді , зейнетаќы, јлеуметтік тґлемаќыларды жїргізу. Ќазынашылыќ басќармасына сўраныстар жјне тапсырыс даярлау. Негізгі ќаражат есебін жїргізу. Еѕбекаќы туралы аныќтама беру. Аудандыќ статистика, салыќ, ќаржы мен экономика бґлімдеріне еѕбек аќы жґнінде есептер тапсыру. №5 мемориалды ордерді жасау. Баєа ўсынысымен уаќытында мемелекеттік сатып алу, келісімшарт жасау. Айлыќ, тоќсандыќ, жылдыќ есептерді дайындау. Бґлім басшысыныѕ тапсырмасы бойынша ќолданыстаєы заѕнамаєа сјйкес басќа да міндеттерді орындау. Жалпы талаптар: Ќазаќстан Республикасыныѕ Консти-

туциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламентi жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебес i туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі туралы» Конституциялыќ заѕдарын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкімшілік рјсімдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтiнiштерiн ќарау тјртiбi туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес саласындаєы ќатынастарды реттейтін Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерін, “Ќазаќстан – 2050” ќалыптасќан мемлекеттіѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын білу. Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажетті басќа да міндетті білімдер. Осы лауазым бойынша функционалдыќ міндеттерді орындау їшін ќажет басќа да талаптар Мемлекеттік ќызмет ґтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес саласында екі жылдан кем емес жўмыс ґтілі болєан жаєдайда ортадан кейінгі білімі барларєа рўќсат етіледі. Компьютерде жўмыс істей білу. Конкурстар “Мемлекеттiк јкiмшiлiк лауазымдарєа орналасуєа конкурс ґткiзу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидалары” (Ќазаќстан Республикасы Мемлекеттік істер жґніндегі агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №06/7-32 бўйрыєы) негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажет ќўжаттар: 1. Ујкілетті орган белгіленген нысан бойынша ґтініш; 2. 3х4 їлгідегі суретпен ујкілетті орган

белгілеген нысан бойынша сауалнама; 3. Нотариалды немесе заѕмен басќа да белгіленген тјртіпте расталєан білімі туралы ќўжаттыѕ кґшірмесі; 4. Нотариалды немесе заѕмен басќа да белгіленген тјртіпте расталєан еѕбек кітапшасыныѕ кґшірмесі; 5 . Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген (Ќазаќстан Республикасыныѕ Нормативтік ќўќыќтыќ актілердіѕ тізілімінде 2010 жылы 21 желтоќсанда №6697 болып тіркелген) нысандаєы денсаулыєы туралы аныќтама; 6. Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ жеке бас кујлігініѕ кґшірмесі; 7. Ќўжаттарды тапсыру сјтінде ујкілетті органмен белгіленген шекті мјннен тґмен емес нјтижемен тестілеуден ґткені туралы ќолданыстаєы сертификат. Азаматтар ќўжат тігілетін мўќабада орналастырылєан ќўжаттарды ќолма-ќол немесе пошта арќылы конкурсты ґткізу туралы хабарландыру соѕєы жарияланєан сјттен бастап 10 жўмыс кїні ішінде кґрсетілген мекенжай бойынша ўсынылуы тиіс. Конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїн бўрын кешіктірілмей ўсынады. Аталєан ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берілмеген жаєдайда тўлєа јѕгімелесуге жіберілмейді. Јѕгімелесу кандидаттарєа јѕгімелесуге жіберілгені туралы хабарлама берілген кїннен бастап бес жўмыс кїні ішінде «Аќтоєай ауданы јкімініѕ аппараты» ММде ґткізіледі.

“Павлодар ауданы јкімініѕ аппараты” мемлекеттiк мекемесi 140000 Павлодар ќаласы, Ќайырбаев кґшесі, 32, аныќтама телефондары/факс: 32-09-86, 32-49-35, электрондыќ поштаныѕ мекен-жайы: kense.apr@pavlodar.gov.kz «Б» корпусыныѕ бос јкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарына орналасуєа ашыќ конкурс жариялайды: 1. «Павлодар ауданы Красноармейка ауылдыќ округі јкімініѕ аппараты» ММ ауыл бойынша бас маманы. Санаты ЕG-3. Лауазымдыќ жалаќысы ґткерген жылдарєа байланысты 53813 теѕгеден 72391 теѕгеге дейiн. Функционалдыќ міндеттері: Халыќ санаєы, тўрєын їй ќоры жјне мал есебі бойынша шаралар ґткізу. Заѕнамалыќ талаптарєа сјйкес јр шаруашылыќ бойынша есепке алу кітабын жїргізу. Тўрєын їй– коммуналды шаруашылыќ (ќоєамдыќ кґлік ќозєалысы, абаттандыру, жарыќтандыру, жасылдандыру, елді мекенді санитарлыќ тазарту) жјне коммуналды меншік сўраќтары бойынша жўмыс жїргізу. Ауыл округінде кјсіпкерлікті дамыту. Ауыл округінде салыќ тґлеушілер ќорын ќўру, осы мјселе бойынша салыќ комитетімен ќарым–ќатынаста болу жјне халыќпен жўмыс жасау. Салыќ тґлемдері туралы халыќќа уаќытылы хабарлау. Ујкілетті мемлекеттік органдарына ауылшаруашылыќ, кјсіпкерлік, тўрєын їй–коммуналды шаруашылыќ жјне салыќ мјселелеріне ќатысты есеп беру. Ќолданыстаєы «Жеке ќосалќы шаруашылыќтыѕ болуы туралы аныќтама беру» регламент жјне Стандарттарына сјйкес мемлекеттік ќызмет кґрсетілуін ќамтамасыз етеді. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары білім (ауылшаруашылыќ , экономикалыќ , техникалыќ , заѕгерлік, педагогикалыќ, жергілікті мемлекеттік басќару), ортадан кейінгі білім (ауылшаруашылыќ, экономикалыќ , техникалыќ , заѕгерлік, педагогикалыќ). 2. «Павлодар ауданы Рождественка ауылдыќ округі јкімініѕ аппараты» ММ ауыл бойынша бас маманы. Санаты ЕG-3. Лауазымдыќ жалаќысы ґткерген жылдарєа байланысты 53813 теѕгеден 72391 теѕгеге дейiн. Функционалдыќ міндеттері: Халыќтардыѕ санаєын, тўрєын ќорды жјне малдыѕ есебiніѕ шараларын ґткiзу. Заѕнаманыѕ талаптарына сјйкес јр шаруашылыќ кітаптарды жїргізу. Тўрмыстыќ–коммуналдыќ шаруашылыќтыѕ (ќоєам кґлігініѕ ќозєалысын, кґркею, жарыќтандыру, кґгалдандыру, ауыл аймаєыныѕ санитарлыќ тазылыєын) жјне жеке меншік коммуналдыќ сўраќтарын жїргізу. Ауылдыќ округінде кјсіпкерлікті дамыту жўмысы. Ауыл шаруышылыєы бойынша статистикалыќ есепті ќўру. Ауылдыќ округтіѕ салыќ тґлеу базасын ќўру, тўрєындармен жўмыс жјне берілген сўраќ бойынша салыќ комитетімен јрекеттесуі. Тўрєындарєа дер кезінде салыќ тґлемiдері туралы мјлiмет жеткiзуi. Ауыл шаруашылыєы бойынша есепті, кјсіпкерлікті, тўрмыстыќ– коммуналдыќ шаруашылыќты жјне мемлекеттік ујкілетті органдарда салыќтарды беруі. Ќолданыстаєы Стандарт жјне регламенттердіѕ мемлекеттiк ќызметтерiн їйлесiмiн кґрсетуiн ќамтамасыз етедi: «Жеке ќосалќы шаруашылыќтыѕ бар болуы туралы азаматтарєа аныќтама беру». Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары білім (экономикалыќ, техникалыќ, заѕгерлік, ауыл шаруашылыќ, педагогикалыќ, жергілікті мемлекеттік басќару). Ортадан кейінгі білім (экономикалыќ, техникалыќ, заѕгерліќ, ауыл шаруашылыќ, педагогикалыќ) рўќсат етіледі.

3. «Павлодар ауданы Луганск ауылдыќ округі јкімініѕ аппараты» ММ јлеуметтік сўраќтар бойынша бас маманы. Санаты ЕG-3. Лауазымдыќ жалаќысы ґткерген жылдарєа байланысты 53813 теѕгеден 72391 теѕгеге дейiн. Функционалдыќ міндеттері: Аз ќамтылєан азаматтар, тиісті јлеуметтік кґмек кґрсету материалдары жјне мїгедектермен жўмыс жасау. Халыќты јлеуметтік ќорєау саласында јлеуметтік кґмек кґрсету тґлемдері мен жјрдемаќыларды белгілеу мјселелері бойынша јдістемелік жјне тїсіндіру жўмыстарын жїргізу. Айлыќ статистикалыќ есепті ќўрастыру. ЎОС ардагерлері мен мїгедектерін, тыл еѕбеккерлерін, кґп балалы отбасыларды, мїгедектерді, мїгедек балаларды, аз ќамтылєан азаматтарды јлеуметтік ќорєау бойынша жўмыстар жасау. Ґтініш берушініѕ бір жолєы материалдыќ кґмек алу ќўќыєына иелігі туралы шешім ќабылдау їшін ґтініш берген азаматтыѕ материалдыќ-тўрмыс жаєдайын тексеру бойынша акт жасау. Жалєыз тўратын егде жастаєы зейнеткерлер мен мїгедектерді аныќтап, оларды ќарттарєа арналєан психохроник жјне интернат їйлеріне орналастыруєа кґмектесу.Атаулы кїндер мен мерекелерде ЎОС ардагерлері мен мїгедектеріне, тыл еѕбеккерлеріне, кґп балалы отбасыларєа, мїгедектерге, мїгедек балаларєа, аз ќамтылєан азаматтарєа јлеуметтік кґмек кґрсету жўмыстарын ўйымдастыру. Ќайырымдылыќ шаралары бойынша аќпарат жинау жјне дайындау. Жўмыссыз азаматтарды жўмыспен ќамтамасыз ету, жўмыссыз азаматтарды ґз келісімдерімен ќоєамдыќ жўмысќа баєыттау. Оралмандар кґшіќонын тіркеу. Ќызметтік есепті ўсыну. «18 жасќа дейінгі балалары бар отбасыларєа мемлекеттік жјрдемаќылар таєайындау» «Мемлекеттік атаулы јлеуметтік кґмек таєайындау» «Ауылда тўратын јлеуметтік сала мамандарына отын сатып алу жґнінде јлеуметтік кґмек таєайындау » регламенттері мен Стандарттарына сјйкес мемлекеттік ќызмет кґрсетуді ќамтамасыз ету. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары білім (экономикалыќ, заѕгерлік, педагогикалыќ, медициналыќ, мемлекеттік жергілікті басќару). Ортадан кейінгі білім (экономикалыќ, заѕгерлік, педагогикалыќ, медициналыќ). 4. «Павлодар ауданы Шаќат ауылдыќ округі јкімініѕ аппараты» ММ ауыл бойынша бас маманы. Санаты ЕG-3. Лауазымдыќ жалаќысы ґткерген жылдарєа байланысты 53813 теѕгеден 72391 теѕгеге дейiн. Функционалдыќ міндеттері: Жеке шаруа ќожалыєыќ (фермерлер) шаруашылыќты ўйымдастыруєаа јрекет ету,ауыл округінде жеке кјсіпкерлікті дамыту. Тўрєындар санаєын жїргізу іс шаралары,тўрєын їй ќорлары жјне мал есебін жїргізу. Мемлекеттік ќызмет кґрсету шаруашылыќ кітабын жїргізу заѕнамаєа сјйкес. Тўрєын їй – коммуналдыќ шаруашылдыќ ты жїргізу, шаруашылдыќ мјселері (ќоєамдыќ транспорттардыѕ жїруі, абаттандыру , жарыќтандыру, кґгалдандыру, ауыл аймаќтардаєы санитарлыќ тазалыќ) жјне коммуналдыќ меншіктер. Мемлекеттік ујкілетті органдарына тўрєын їй-коммуналдыќ шаруашылыќ , кјсіпкерлік,ауыл шаруашылыєы туралы есептеу, есептер ўсыну. Мемлекеттік Стандарттар мен регламенттерге сјйкес «Азаматтарєа жеке ќосалќы шаруашылыєы туралы аныќтама беру». Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары білім (ауылшаруашылыќ ,

экономикалыќ , техникалыќ , заѕгерлік, педагогикалыќ, жергілікті мемлекеттік басќару), ортадан кейінгі білім (ауылшаруашылыќ, экономикалыќ , техникалыќ , заѕгерлік, педагогикалыќ). 5. «Павлодар ауданыныѕ кјсіпкерлік жјне ауыл шаруашылыєы бґлімі» ММ суарылатын жерді дамыту жјне тўќым шаруашылыєы, егін шаруашылыєы саласындаєы реформалау жґніндегі бас маманы. Санаты ЕR-4. Лауазымдыќ жалаќысы ґткерген жылдарєа байланысты 56376 теѕгеден 76235 теѕгеге дейiн. Функционалдыќ міндеттері: Егін шаруашылыєын дамыту мјселелері бойынша ауылшаруашылыќ ќўрылымдарыныѕ жўмысын їйлестіру. Жаѕа озыќ тјжірибелерді енгізу. Егін шаруашылыєыныѕ негізгі жўмыстарын ґткізу, жоспарлары мен есептерін жасау. Тўќым шаруашылыєы мен сортты жаѕарту жўмыстарын жїргізуді жїзеге асыру. Тўќым шаруашылыєы егіншіліќтін АШТҐ апробация ґткізу мониторингі. Егіншілікті зерттеп, есептеу жјне талдау жасау, есеп тапсыру. Ведомствоаралыќ комиссия ќўрамыныѕ ішінде егінге мониторинг ґткізу жјне егіншілікті сонымен ќатар мал шаруашылыєыѕ дамытуєа субсидии мен несиелерді алу їшін ќўжаттарды дайындау жґнінде шаруашылыќ ќўрамдарыныѕ басшыларына методикалыќ, консультациялыќ кґмек кґрсету . Шаруашылыќтауарґндірушілері субсидия алу мониторингі. Ќаржы несиелеріѕ нысаналы пайдалану мониторингі. Жемшґп ґндіруді дамыту жјне суарылатыѕ жердін кґлемін ўлєайту бойынша мониторингі. Ауылшаруашылыќ жјрмеѕке мен кґрмелерін ўйымдастыру. Јлеуметтік дїкенніѕ жўмысы. Іс жїргізу ќызметіѕ атќару, ґз ќўзыреті ішінде жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтініштерімен жўмыс жасау. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Білімі жоєары (ауыл шаруашылыєы, агрономия, жергілікті мемлекеттік басќару). Ортадан кейінгі білімі барларєа рўќсат етіледі (ауыл шаруашылыєы, агрономия). Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ мiндеттердi орындау їшiн ќажеттi басќа да мiндеттi бiлiмдер. Мемлекеттiк ќызмет ґтiлi бiр жылдан кем емес немесе осы санаттаєы наќты лауазымныѕ функционалдыќ баєытына сјйкес облыстарда екi жылдан кем емес жўмыс ґтiлi бар болєан жаєдайда ортадан кейiнгi бiлiмi барларєа рўќсат етiледi. 6. «Павлодар ауданы Кеѕес ауылдыќ округі јкімініѕ аппараты» ММ жетекші маманы. Санаты ЕG-4. Лауазымдыќ жалаќысы ґткерген жылдарєа байланысты 48047 теѕгеден 64703 теѕгеге дейiн. Функционалдыќ міндеттері: Јскери міндеттілердіѕ, јскерге шаќырушылардыѕ бастапќы есебін жїргізу. Шаќырушылардыѕ шаќыру учаскелеріне(тіркелуге, медициналыќ комиссияєа) келуін ќамтамасыз ету. Јскерге дейінгі шаќырушылар жјне јскерге шаќырылєан жастармен јскери-патриоттыќ тјрбиелеу бойынша жўмыс істеу. Јлеуметтік баєдарламаларды дамыту. Жастармен жўмыс істеу. Азаматтыќ ќорєаныс, мобилизациялыќ дайындыќ бойынша жўмыс жасау. Ардагерлер кеѕесімен байланыста болу, жастарды патриоттыќ сезімге јрі ќарай тјрбиелеу жјне ныєайту бойынша бірге жўмыс жїргізуді ныєайту. Ауыл округінде салыќ тґлеушілер ќорын ќўру, осы мјселе бойынша салыќ комитетімен ќарым–ќатынаста болу жјне халыќпен жўмыс жасау. Салыќ тґлемдері туралы

халыќќа уаќытылы хабарлау. Ујкілетті мемлекеттік органдарына салыќ мјселелеріне ќатысты есеп беру. Жиналыстарєа хаттама дайындау. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары білім. Ортадан кейінгі білім (экономикалыќ, заѕгерлік, педагогикалыќ, техникалыќ, ауылшаруашылыќ, зооветеринария, зоотехникалыќ) не орта техникалыќ немесе кјсіптік білім (экономикалыќ, заѕгерлік, педагогикалыќ, техникалыќ, ауылшаруашылыќ, зооветеринария, зоотехникалыќ). 7. «Павлодар ауданы Заѕєар ауылдыќ округі јкімініѕ аппараты» ММ ауыл бойынша жетекші маманы. Санаты ЕG-4. Лауазымдыќ жалаќысы ґткерген жылдарєа байланысты 48047 теѕгеден 64703 теѕгеге дейiн. Функционалдыќ міндеттері: Халыќ санаєы, тўрєын їй ќоры жјне мал есебі бойынша шаралар ґткізу. Заѕнамалыќ талаптарєа сјйкес јр шаруашылыќ бойынша есепке алу кітабын жїргізу. Тўрєын їй –коммуналды шаруашылыќ (ќоєамдыќ кґлік ќозєалысы, абаттандыру, жарыќтандыру, жасылдандыру, елді мекенді санитарлыќ тазарту) жјне коммуналды меншік сўраќтары бойынша жўмыс жїргізу. Ауыл округінде кјсіпкерлікті дамыту. Ауыл округінде салыќ тґлеушілер ќорын ќўру, осы мјселе бойынша салыќ комитетімен ќарым–ќатынаста болу жјне халыќпен жўмыс жасау. Салыќ тґлемдері туралы халыќќа уаќытылы хабарлау. Ујкілетті мемлекеттік органдарына ауылшаруашылыќ, кјсіпкерлік, тўрєын їй–коммуналды шаруашылыќ жјне салыќ мјселелеріне ќатысты есеп беру. Ќолданыстаєы «Жеке ќосалќы шаруашылыќтыѕ болуы туралы аныќтама беру» регламент жјне стандарттарына сјйкес мемлекеттік ќызмет кґрсетілуін ќамтамасыз етеді. Јскери міндеттілердіѕ, јскерге шаќырушылардыѕ бастапќы есебін жїргізу. Јскери міндеттілердіѕ, јскерге шаќырушылардыѕ, Јскерге дейінгі шаќырушылар тіркеу сўраќтары бойынша есеп жјне жоспар ќўрастыру. Шаќырушылардыѕ шаќыру учаскелеріне (тіркелуге, медициналыќ комиссияєа) келуін ќамтамасыз ету. Јскери міндеттілердіѕ оќу-жаттыєуларына келуін ќамтамасыз ету. Азаматтыќ ќорєаныс , мобилизациялыќ дайындыќ бойынша жўмыс жасау. Јлеуметтік баєдарламаларды дамыту, жастармен жўмыс істеу. Јскерге дейінгі шаќырушылар жјне јскерге шаќырылєан жастармен јскерипатриоттыќ тјрбиелеу бойынша жўмыс істеу. Ардагерлер кеѕесімен байланыста болу, жастарды патриоттыќ сезімге јрі ќарай тјрбиелеу жјне ныєайту бойынша бірге жўмыс жїргізу. Конкурсќа ќатысушыларєа ќойылатын талаптар: Жоєары білім. Ортадан кейінгі білім рўќсат етіледі (экономикалыќ, техникалыќ, заѕгерлік, ауылшаруашылыќ, педагогикалыќ) не орта техникалыќ немесе кјсіптік білім (экономикалыќ, техникалыќ, заѕгерлік, ауылшаруашылыќ, педагогикалыќ). Осы санаттаєы лауазымдар бойынша функционалдыќ мiндеттердi орындау їшiн ќажеттi басќа да мiндеттi бiлiмдер. Компьютермен жўмыс істей білу. Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, Ќазаќстан Республикасыныѕ «Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Парламентi жјне оныѕ депутаттарыныѕ мјртебесi туралы», «Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi туралы» Конституциялыќ заѕдарын , Ќазаќстан Республикасыныѕ

«Мемлекеттiк ќызмет туралы», «Сыбайлас жемќорлыќќа ќарсы кїрес туралы», «Јкiмшiлiк рјсiмдер туралы», «Жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ ґтiнiштерiн ќарау тјртiбi туралы» Заѕдарын, осы санаттаєы наќты лауазымныѕ мамандануына сјйкес облыстардаєы ќатынастарды реттейтiн Ќазаќстан Республикасыныѕ нормативтiк ќўќыќтыќ актiлерiн, «Ќазаќстан – 2050» Стратегиясы: ќалыптасќан мемлекеттiѕ жаѕа саяси баєыты» стратегиясын бiлу. Конкурс ЌР Мемлекеттік ќызмет істері агенттігі тґраєасыныѕ 2013 жылєы 19 наурыздаєы №06-7/32 бўйрыєымен бекітілген «Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымєа орналасуєа конкурс ґткізу жјне конкурс комиссиясын ќалыптастыру ќаєидалары» (бўдан јрі – Ќаєида) негізінде ґткізіледі. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттарды конкурс ґткiзу туралы хабарландыру соѕєы жарияланєан кїнінен бастап 10 жўмыс кїні ішінде ўсынылуы керек. Конкурсќа ќатысу їшін ќажетті ќўжаттар тізбесі: 1) ґкілетті орган белгіленген нысандаєы ґтініш; 2) ґкілетті орган белгіленген нысандаєы 3х4 їлгідегі суретпен толтырылєан сауалнама; 3) бiлiмi туралы ќўжаттардыѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмелерi; 4) еѕбек кітапшасыныѕ нотариалдыќ кујландырылєан кґшiрмесi; 5) Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау министрлігініѕ 2010 жылєы 23 ќарашадаєы №907 бўйрыєымен бекітілген (Ќазаќстан Республикасыныѕ Нормативтік ќўќыќтыќ актілердіѕ тізілімінде 2010 жылы 21 желтоќсанда №6697 болып тіркелген) нысандаєы денсаулыєы туралы аныќтама; 6) Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ жеке кујлігініѕ кґшірмесі; 7) ќўжаттарды тапсыру сјтінде шекті мјннен тґмен емес нјтижемен тестілеуден ґткені туралы ќолданыстаєы сертификат. Јѕгімелесуге жіберілген кандидаттар оны кандидаттарды јѕгімелесуге жіберу туралы хабардар ету кїнінен бастап бес жўмыс кїн ішінде «Павлодар ауданы јкімініѕ аппараты» мемлекеттік мекемесінде ґтеді. Азаматтар бiлiмiне, жўмыс тјжiрибесiне, кјсiби шеберлiгiне жјне беделіне ќатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, єылыми дјрежелер мен атаќтар берiлуi туралы ќўжаттардыѕ кґшiрмелерi, мiнездемелер, ўсынымдар, єылыми жарияланымдар жјне ґзге де олардыѕ кјсіби ќызметін, біліктілігін сипаттайтын мјліметтер) ќосымша аќпараттарды бере алады. Азаматтар ќўжат тігілетін мўќабада орналастырылєан ќўжаттарды ќолма-ќол тјртіпте немесе пошта арќылы ќўжаттарды ќабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар ќўжаттарды хабарламада кґрсетілген электрондыќ пошта мекен-жайына электрондыќ тїрде бере алады. Конкурсќа ќатысу їшін ќўжаттарды электрондыќ пошта арќылы берген азаматтар ќўжаттардыѕ тїпнўсќасын јѕгімелесу басталєанєа дейін бір жўмыс кїн бўрын кешіктірілмей береді. Ќўжаттардыѕ тїпнўсќасы берілмеген жаєдайда тўлєа јѕгімелесуге жіберілмейді.


«Айналдым, Аќ Ертісім, анам меніѕ...»

Көрнекті ақын Қабдыкәрім Ыдырысовтың 85 жылдық мерейтойына орай өткізілетін ісшаралар:

6 қараша Павлодар қаласы 10.00 Б.Ахметов атындағы педагогикалық колледжі

Қ.Ыдырысовқа мемориалдық тұсаукесері 11.00

арналған тақтаның

Павлодар мемлекеттік педагогикалық институты

«Қабдыкәрім мұралары» атты ғылыми–практикалық конференция Қабдыкәрім Ыдырысовтың «Таңдамалы» кітабының тұсаукесері 16.00

«Шаңырақ» халық шығармашылығы орталығы

«Айналдым, Ақ Ертісім, анам менің...» атты мерейтойлық салтанатты кеш

7 қараша Ақтоғай ауданы 9.30

Әуелбек ауылы

Қ.Ыдырысов атындағы мектепте Ақын музейінің ашылу салтанаты 11.30

Ақтоғай аудандық мәдениет үйі

«Жұлдызы жанған жерлесіміз» атты шығармашылық кеш 13.00

Ақтоғай аудандық Жандарбек қожа атындағы мешіт

Ақын рухына дұға етіп, ас беру

Ñàðûàðêà ñàìàëû

ИІРІМ

2 қараша, сенбі, 2013 жыл

www.saryarka-samaly.kz

Баспасөз - 2014

«Сарыарқа самалы» газетіне 2014 жылға жазылу шарттары «Қазпошта»АҚ ПОФ «ҚазПРЕСС» Редакцияға арқылы ЖШС арқылы келіп алатынжазылу жазылу дар үшін ЗАҢДЫ ТҰЛҒАЛАР үшін жазылу бағасы 63440 индекс 55441 қала ауыл 1 ай 291 теңге 294 теңге 302 теңге 164 теңге 3 ай 873 теңге 882 теңге 906 теңге 492 теңге 6 ай 1746 теңге 1764 теңге 1812 теңге 984 теңге 12 ай 3492 теңге 3528 теңге 3624 теңге 1968 теңге ТҰРҒЫНДАР үшін жазылу бағасы 65441 индекс 65441 қала ауыл 1 ай 274 теңге 277 теңге 257 теңге 147 теңге 3 ай 822 теңге 831 теңге 771 теңге 441 теңге 6 ай 1644 теңге 1662 теңге 1542 теңге 882 теңге 12 ай 3288 теңге 3324 теңге 3084 теңге 1764 теңге ЗЕЙНЕТКЕРЛЕР үшін жеңілдікпен жазылу бағасы 55441 индекс 15441 қала ауыл 1 ай 229 теңге 232 теңге 182 теңге 111 теңге 3 ай 687 теңге 696 теңге 546 теңге 333 теңге 6 ай 1374 теңге 1392 теңге 1092 теңге 666 теңге 12 ай 2748 теңге 2784 теңге 2184 теңге 1332 теңге ҰОС ҚАТЫСУШЫЛАРЫ МЕН МҮГЕДЕКТЕРІ үшін жеңілдікпен жазылу бағасы 65442 индекс 25441 қала ауыл 1 ай 202 теңге 205 теңге 120 теңге 83 теңге 3 ай 606 теңге 615 теңге 360 теңге 249 теңге 6 ай 1212 теңге 1230 теңге 720 теңге 498 теңге 12 ай 2424 теңге 2460 теңге 1440 теңге 996 теңге РЕДАКЦИЯ АРҚЫЛЫ ПАВЛОДАР ҚАЛАСЫНЫҢ КӘСІПОРЫНДАРЫНА (ұжымдық жазылу 25 данадан кем болмаған жағдайда) жеткізіп беру 1 ай 166 теңге 3 ай 498 теңге 6 ай 996 теңге 12 ай 1992 теңге Жазылу мерзімі

«Біздің газетке кез келген пошта бөлімшесінде, пошташыда және Павлодар қаласы, Ак. Сәтбаев к-сі, 50 (тел. 32-40-37) мекен-жайында орналасқан бас пошта ғимаратында үйге немесе жұмыс орнына жеткізу бойынша жазылуға болады. Сонымен қатар, Ленин к-сі, 143 мекен-жайында орналасқан редакцияда жазылып, сол жерден алып тұратындай мүмкіндік бар. Кәсіпорынға дейін жеткізу қызметі де қарастырылған. Осы ретте мекемелер мен ұйымдарды ұжымдық альтернативтік жазылуға шақырамыз. Тел. 8 (7182) 61-80-32.

ҚАМШЫ СӨЗ

Қазақ салты

Ахмет БАЙТҰРСЫНҰЛЫ Қалтылдақ қайық мініп еспесі жоқ, Теңізде жүрміз қалқып кешпесі жоқ. Жел соқса, құйын қуса, жылжи беру Болғандай табан тіреу еш нәрсе жоқ. Бұл күйге бүгін емес, көптен кірдік, Алды-артын аңдамаған бетпен кірдік. Шығармай бір жеңнен қол, бір жерден сөз, Алалық алты бақан дертпен кірдік. Бейне бір құдіретті сынағандай, «Сақтар деп, сақтар болса» - сертпен жүрдік.

Ñàðûàðêà ñàìàëû

Жат жақты Жаратқанға күзеттіріп, Жақынмен ырылдастық, иттей үрдік. Білдірдік елдің сырын, ердің құнын, Елеріп ерегіске екі-үш күндік. Кіреді тентек есі түстен кейін, Мүшкілін халіміздің жаңа білдік. Әлі де, саңылаусыз салтын бағып, Түрі жоқ іс айтатын пәлен дерлік. «Ұлы той көппен көрген жалғыз мен бе? -Деп отыр, - не болса да жұртпен көрдік».

ЖШС директоры Ж.О.СМАНОВ Телефоны 61-81-10

МЕНШІК ИЕСІ:

«Павлодар облысы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (Павлодар қаласы) «Центр аналитической информации» ЖШС, «Сарыарқа самалы» облыстық газеті Газет Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы 23.11.2012 ж. №13191-Г куәлігі берілген

Басылым Қазақстан Республикасы және Ресейдің Омбы, Новосібір облыстары, Алтай өлкесі және Монғолияның Баян-Өлгей аймағына тарайды.

Бас редактор А.Ә.ӘБІШЕВ Телефоны 61-80-15 ЖШС-нің мекен-жайы: Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143-үй, e-mail: kense-cai@mail.ru Редакцияның мекен-жайы: 140000, Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 143 үй. Теле/факс 61-80-15

Газеттің электронды поштасы: s_samaIy@maiI.ru Біздің сайт: www.saryarka-samaly.kz Бас редактордың орынбасарлары – ГАЗЕТ 1979 ЖЫЛЫ «ҚҰРМЕТ БЕЛГІСІ» ОРДЕНІМЕН МАРАПАТТАЛДЫ. 61-80-23, 61-80-19.

ОҚШАУ ОЙ

12

Кезекші редактор -

Әсемгүл ҚАБДУАХИТ

Еркіндік Біз «дала баласы» болып өстік. Балалар бақшасын білмедік, сабақтан тыс уақыттың барлығын үй сыртында ойнап жүріп өткіздік. Бірімізде - доп, басқамызда – велосипед. Ауланың бүкіл баласы осы екеуін таң атқаннан, күн қарайғанға дейін ермек қылып жүретін. Осындайда ойыншықтың біреуін бөлісе алмай, қияңқыланып, ренжісіп қаламыз. Бірбірімізді жылатуға дейін барып, топ ішінде у-шу, айғай-ұйғай боламыз. Сонда ауладағы жасы үлкен ағалар, ата-әжелер жеткіншектер арасындағы «келіспеушілікті» шешіп, бірімізді жұбатып, бірімізге басу айтады. Өздерінше татуластыруға тырысатын. Ал арамызда бір айтқанға иланбай, қияңқылық танытқандарды «Балаңыз сөзге көнбеді, жолын тауып түсіндіріңіз» деп ата-анасына апаратын. Ата-анамыз жерге кірерге тесік таппай, ұялып, рахметін айтып, көршісін шығарып салады. Кезкелген балақайға ата-анасының өзі үшін сөз естігені әсер етпей қоймасы анық. Міне, біз осындай «терапияны» көріп өстік. Шынымен де, өткен шаққа көз салсақ, қазақ баласын жеке үй болып емес, ауыл болып, қоғам болып тәрбиелегенін аңғарамыз. Бұрын ауыл ішінде бұзақылық жасаған тентектерге ақсақалдар ақыл айтып, тәрбиеледі. Тура жолдан тайған бейбақтарға ауылдағы ағайын жабылып тоқтау салып, кері қайтаратын. Ал қазір ше? Халқымызда ғасырдан-ғасырға жалғасқан, жылдар бойы қалыптасқан «Дала тәрбиесі, қоғам тәрбиесі» формуласын жоғалтып алған жоқпыз ба? Бүгінгі күннің адамы өз баласының іс-әрекеті ғана емес, ойы да еркін болып өскенін қалайды. Ойындағы пікірін еркін жеткізіп, жаны қалаған іспен айналыссын деп тілейді. Әрине, бұған сөз айта алмаспыз. Алайда, кей кезде осындай «еркіндіктің» қадір-құтын қашыртып, «бостандық деген осы» деп, жаңылысып жатқан секілдіміз. Қазір жұрт ауылдасының, көршісінің бүлдіршіні түгілі, туғанының баласына тіс жарудан қорқады. Тәрбиенің кемшін қалған тұстарын нұсқауға тырысқан қариялар жас ата-ананың «қаһарына» ұшырап, өздері де сөз естіп қалады кейде. «Сіз кімсіз біздің балаға ақыл айтатындай?! Оны тәрбиелейтін өз ата-анасы, ата-әжесі бар, Құдайға шүкір. Керек болса, өзіміз-ақ жөнге саламыз, біреудің баласында шаруаңыз болмасын...» деген сипатта өрбіген әңгімелердің талай рет куәгері болдық. Жас ата-аналар қариялардың ақылынан гөрі бүгінгі заманғы жаңа методикаларға көбірек көңіл бөледі. «Заман өзгерді. Демек, тәрбиені жетілдірудің уақыты да жетті» дейді олар. Қазіргі кезде, әсіресі жапондардың ұрпақ тәрбиелеу әдістемесі үлкен сұранысқа ие болуда. Мұнда, бүлдіршін 5 жасқа толғанға дейін өздігінен өсіп-жетіледі, жаны не қаласа, соны ішіп-жеп, ойына келген ісін істейді. Жапондық тәрбиешілердің айтуынша, бұл – жеткіншектің бостандықта өсіп, кейін ойы мен сөзі еркін азамат болып қалыптасуына ықпал етедімыс. «Жарайды» делік, кейбір ата-ана уақыт көшінен қалыспай, өз ұрпағын бүгінгі заман «ережесіне» сай өсіргісі келеді. Алайда, «Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар» дегенді тек ескі салт-жоралғыларды талдағанда емес, жаңа әдіс-тәсілдерді екшеген тұста да естен шығармаған жөн. Әйтпегенде, күндердің бірінде қоғамдық көлікте жол жүргенде қарсы орындықта отырған тентек аузындағы сағызын маңдайыңызға былш еткізіп: «Апай, мен жапонның методикасы бойынша тәрбиелендім, ойыма не келсе, соны істеуім керек» деп айтса, таң қалмаңыз да, ренжімеңіз де...

Жауапты хатшы - 61-80-18. Әлеуметтік қорғау - 61-80-20. Саясат, спорт - 65-12-74. Тіл, әдебиет - 61-80-20. Білім, денсаулық, құқық, имандылық, мәдениет, «Айналайын», «ЖАС times» 61-80-20. Жарнама бөлімі е-mail: s_samaIy_reklama@maiI.ru 65-12-75, 62-59-24. Маркетинг және тарату бөлімі 61-80-32. Фототілші, корректорлар - 61-80-17. Газеттің нөмірі «Сарыарқа самалының» компьютер oрталығында теріліп, беттелді. Газет аптасына үш рет шығады, апталық таралымы 47345 дана, бүгінгі көлемі 3 б.т. «Вестник» ЖШС-нің «PrimaLux» баспаханасында басылды. ҚР Павлодар облысы,

Пікіріңіз болса, газет редакциясына немесе www.saryarka-samaly.kz сайтындағы «Қойын дәптеріме» жолдаңыз.

Екібастұз қаласы, Әуезов көшесі, 15-үй. Газеттің сапалы басылуына баспахана жауап береді. Телефоны: 8/7187/75-50-44. Баспа индексі 65441. Басылуға қол қойылған уақыты 17.00. Тапсырыс - Г-13-2598. Хаттар, қолжазбалар, фотографиялар мен суреттер рецензияланбайды және қайтарылмайды. Көлемі А4 (14 кегль) форматындағы 3 беттен асатын материалдар қабылданбайды. Редакция оқырмандардан түскен барлық хаттарды тегіс жариялауды және оларға жауап беруді міндетіне алмайды. Жарнамалық материалдардың мазмұнына жарнама берушілер жауап береді. Нөмірді әзірлеу барысында интернет ресурстарынан алынған фотосуреттер де пайдаланылды. Авторлардың пікірлері редакция ұстанған көзқарасқа сәйкес келмеуі де мүмкін. «Сарыарқа самалында» жарияланған материалдарды көшіріп немесе өңдеп басу үшін редакцияның жазбаша рұқсаты алынып, газетке сілтеме жасалуы міндетті.


02 11 2013