Page 1

Το ΕΝΑ και ΜΟΝΑ∆ΙΚΟ διαδικτυακό περιοδικό για το ΒΙΒΛΙΟ

Συνεντεύξεις, παρουσιάσεις, ειδήσεις, αναλύσεις, πορτρέτα

Το φαινόµενο Χάρι Πότερ

Παραµυθοπωλείο το... Cap Cap

Cosplay:

Ντυθήκαµε κόµικ

Qtales:

Ζωντανά παραµύθια

Booktalks

Κουβεντιάζοντας µε τα βιβλία

Ο Έντουαρντ Άλµπι του ∆ηµήτρη Γέρου

Μποµπ Ντύλαν:

Νόµπελ Λογοτεχνίας

ΤΕΥΧΟΣ 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2016


2

Μας αγκάλιασαν

Βιβλίο 4 ευρώ µε δόσεις!

Τ

Η

έκδοση της «Ανοιχτής Βιβλιοθήκης» του iReporter (ireporterworld.com) στα τέλη Αυγούστου, ήρθε για να δημιουργήσει πολλαπλά θετικά δρώμενα. Ο κόσμος του βιβλίου (επιχειρήσεις, συγγραφείς, φορείς, προσωπικότητες) το αγκάλιασαν θερμά και απέδειξαν ότι στην σημερινή Ελλάδα διψάμε για «θετικές ειδήσεις», για δημιουργία και πολιτισμό, για παιδεία, για δημοσιογραφική ποιότητα. Η έκδοση της «Ανοιχτής Βιβλιοθήκης» ήταν ένα στοίχημα για εμάς που το τολμήσαμε. Και τελικά το κερδίσαμε ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ – αναγνώστες και δημιουργοί. Γιατί κάναμε «το πρώτο βήμα» χωρίς εκπτώσεις. Και έτσι θα προχωρήσουμε. Το 1,5 εκατομμύριο αναγνώστες μας (στοιχεία της issuu.com) το εγγυώνται, όπως και η «πολύ ζεστή» προσέγγιση όλου του χώρου.Το εγγυάται και η πολύ δυναμική μας ομάδα στο Facebook που κάθε μέρα και πληθαίνει και ευχόμαστε να γίνουμε πάρα πολλοί… (τους οποίους μέσα από αυτό το σημείωμα τους ευχαριστώ και υποσχόμαστε ότι θα τους εκπλήξουμε θετικά, σαν ένα μικρό «ευχαριστώ» για την αποδοχή και την αγάπη τους, με χρήσιμα δώρα, προσφορές αλλά και διαγωνισμούς που θα ανεβάζουμε πολύ συχνά…). Η έκδοση της «Ανοιχτής Βιβλιοθήκης» του iRείναι ένα μεγάλο εγχείρημα – για ευνόητους λόγους. Όμως εμείς πιστεύουμε στην ποιοτική –θετική – δημοσιογραφία. Και η Ελλάδα έρχεται από μακρυά και πάει μακρυά… (και μόνο η λέξη ΕΛΛΑΔΑ, μερικές φορές αρκεί…). Όπως το τεύχος αυτό, θα υπάρξουν και πολλές άλλες «ειδικές εκδόσεις μας» που θα επικεντρώνονται σε ένα μεγάλο θέμα, στον κόσμο του βιβλίου. Και θα το αναδεικνύουμε, από όλες τις πλευρές του. Και φυσικά μέσα από την σελίδα μας στο FB (https://www.facebook.com/anoixtibibliothiki/) όλοι μας θα συμμετέχουμε στην θεματογραφία (περιμένουμε και τις δικές σας προτάσεις και μηνύματα). Τέλος να πω ότι ετοιμάζουμε ώστε να υπάρχει και μια πλούσια ΠΑΙΔΙΚΗ «ανοιχτή βιβλιοθήκη» μέσα στην «ΑΒ» χωρίς να χρειάζεται να επιχειρηματολογήσω, για την αναγκαιότητα και χρησιμότητα αυτού του «ένθετου». Καλό διάβασμα….

Νίκος Καραμπάσης

ΕΚΔΟΤΗΣ: Νίκος Καραμπάσης ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Βασίλης Κ. Καλαμαράς ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΙΣ: Μπέλλα Μηλοπούλου ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Βιβλιοθηκάριος Αναστασία Κυπαρίσση Χρήστος Κωνσταντίνου Αργυρώ Μαντόγλου Γιάννης Ν. Φέρτης Ελένη Χατζή Αναστασία Παπανικολάου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: Δημήτρης Παπανικολάου ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ- ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Ευγενία Κανέλλη ΛΟΓΟΤΥΠΟ-ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Constantin Xenakis ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ: Μαίρη Τσανακλίδου email:mtsanaklidou@gmail.com

iReporterWorld.com www.i-Reporter.gr www.facebook.com/ anoixtibibliothiki/

ο ειδησεογραφικό καζάνι που βράζει εν είδει σίριαλ με ψευτοκαπνούς και ονομάζεται Καναλιάδα ή πώς να αποκτήσετε τηλεοπτικό κανάλι με κάμποσα ευρωεκατομμύρια, δεν γνωρίζουμε σε ποιούς απευθύνεται. Πάντως σε καμμία περίπτωση σε δημοσιογράφους και τεχνικούς του κλάδου. Επεξήγηση: στους τελειωμένους ανέργους, στους με έναντι αμοιβόμενους, στους υποαμοιβόμενους, στους τίποτα αμοιβόμενους; Ούτε μιά έστω λειψή υποσχεσούλα από την αριστερή κυβέρνηση ότι οι θέσεις εργασίας δεν θα χαθούν, έστω με τη δημιουργία συνεταιριστικής επιχειρηματικότητας, βοηθούσης της Εσπαϊκής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μάλλον παρατηρήθηκε το φαινόμενο επαβαρονοποίησης του τηλεοπτικού –θολού- τοπίου που μάς τάϊσε επί είκοσι επτά και βάλε χρόνια από τον σκουπιδοντενεκέ της Ιστορίας. Απερίφραστα: εκεί άλλωστε βρίσκονται οι περισσότεροι-οπωσδήποτε όχι με δική τους ευθύνη εργαζόμενοι. Δεν γνωρίζουμε, αν οι αλλαγές στον νόμο των Υπερθεματιστών και η επανεκκίνηση λειτουργίας του Εθνικού Ραδιοτηλεπτικού Συμβουλίου, θα βγάλει το καζάνι από τη φωτιά και θα βρεθεί μιά κάποια ανακωχή επί των χαρακωμάτων, μεταξύ του κυβερνώντος κόμματος και της μείζονος Αντιπολίτευσης που παίζει τα ρέστα της, καθώς τα γκάλοπ την δείχνουν να έχει αγκαλιάσει το Έβερεστ των αριθμών. Ένθεν και ένθεν, τσιμουδιά, πέραν του τρόπου αδειοδότησης και την αριθμολογία του καναλικού βίου, γιά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της σημερινής ελληνικής τηλεόρασης, παρά μόνες πολλές κραυγές από κλαίουσες ιτιές περί Δημοκρατίας. Δημοκρατία αυτό το λάστιχο από εξαιρετικής ποιότητας καουτσούκ γλιστράει στην λεωφόρο των συσκευασμένων επιδιώξεων, μόνο και μόνο υπακούοντας στην λογική να φύγουν αυτοί, να έρθουμε εμείς. Κανείς από αυτούς τους «δημοκρατικούς», όμως, δεν αναρωτήθηκε γιά τον αναγνώστη που αγοράζει από βιβλιοπωλείο του κέντρου της Αθήνας, βιβλίο αξίας 4 ευρώ με δόσεις! Ναι, με δόσεις. Όταν τ’ ακούσαμε το πιστέψαμε, γιατί μάθαμε ότι παίρνει 4 ευρώ την ώρα στη ψησταριά όπου εργάζεται, έχει γυναίκα άνεργη και ένα παιδί να μεγαλώσει. Δεν θέλουμε να σάς κάνουμε να μιζεριάσετε, γιατί το νέο τεύχος του περιοδικού είναι πάλι κοντά σας από την ομάδα συντακτών και τεχνικών, η οποία εργάζεται προσπαθώντας το αποτέλεσμά της να έχει ποιοτικά χαρακτηριστικά. Δεν το βάζουμε κάτω. Συνεχίζουμε.

Βασίλης Κ. Καλαμαράς


Χάρι Πότερ

Το καταραµένο παιδί, το θέατρο και κάποια πλάσµατα φανταστικά!

Α

Της Μπέλλας Μηλοπούλου

υτό το συγκεκριμένο βιβλίο ΔΕΝ διαβάζεται. Απλώς. Ταυτόχρονα, βλέπεται και απολαμβάνεται. Γιατί δεν είναι ακριβώς μυθιστόρημα. Είναι ένα θεατρικό έργο που μπορούν να…δουν οι αναγνώστες του και κυρίως όσοι είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με τη μαγεία του Χάρι Πότερ! Δεκαεννιά χρόνια μετά, το όγδοο βιβλίο για το σύγχρονο μάγο που εμπνεύστηκε η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ είναι

Ο θεατρικός Χάρι Πότερ τα «σπάει» στη σκηνή του λονδρέζικου «Palace Theatre» πια και στις προθήκες των ελληνικών βιβλιοπωλείων χάρις στις εκδόσεις Ψυχογιός που είχαν και έχουν την αποκλειστικότητα των δικαιωμάτων. «Ο Χάρι Πότερ και το καταραμένο παιδί» αυτή τη φορά, διαφέρει από τα προηγούμενα γιατί δεν έχει τη δομή και τον χαρακτήρα ενός μυθιστορήματος, ενός παιδικού- εφηβικού βιβλίου. Είναι ένα σενάριο ή πιο σωστά ένα θεατρικό έργο, όπως ακριβώς γράφονται τα θεατρικά έργα, αλλά με τη μαγεία του ήρωα και της εξωπραγματικής παρέας του. Η πρεμιέρα του βιβλίου στις προθήκες των βιβλιο-

πωλείων έγινε τα μεσάνυχτα της 31ης Ιουλίου, ανήμερα των γενεθλίων του Χάρι. Και της Τζόαν Ρόουλινγκ, φυσικά! Η πρωτότυπη ιστορία ξεκινάει, βέβαια, από τη φαντασία της Ρόουλινγκ την οποία στήριξαν οι Τζον Τίφανι και Τζακ Θορν ενώ η δομή του θεατρικού ανήκει στον Θορν. Γιατί, όμως, συμβαίνει αυτό; Επειδή το θεατρικό Λονδίνο ήδη από τις 30 του περασμένου Ιουλίου ζει στους ρυθμούς του Χάρι και οι ανά τον κόσμο φανατικοί του ξεχωριστού μάγου δεν θα είχαν τη δυνατότητα να απολαύσουν κάτι παρόμοιο στο σανίδι, η Τζόαν Ρό-

3

Χάρι Πότερ


4

« Φανταστικά πλάσματα» στο σελιλόιντ

Χάρι Πότερ

ουλινγκ σκέφτηκε αυτή τη λύση, την έκδοση, δηλαδή, του θεατρικού σε βιβλίο που διαβάζεται, αλλά, και…βλέπεται. Στις 416 σελίδες του ελληνικού βιβλίου– την πολύ καλή μετάφραση υπογράφει η Έφη Τσιρώνη-που είναι η ειδική έκδοση του σεναρίου της πρόβας, θα ξαναβρεθούμε στην πλατφόρμα 9 και ¾ στον σταθμό του Κινγκς Κρος περιμένοντας το Χόγκουαρτς Εξπρές για να κάνουμε ένα ακόμη μαγικό ταξίδι. Θα βρούμε τον Χάρι διαφορετικό απ’ ο, τι τον αφήσαμε χρόνια πριν. Έχει πια μεγαλώσει-37 χρόνων κιόλας- εργάζεται στο υπουργείο Μαγείας μαζί με τον Ρον και την Ερμιόνη, έχει οικογέ-

νεια- με την Τζίνι έχουν αποκτήσει τρία παιδιά. Και τώρα είναι η ώρα να αποχαιρετίσουν τον Άλμπους –τον πιο μικρό τους- που φεύγει για σπουδές στο Χόγκουαρτς. Ο Άλμπους δεν είναι όπως ήταν τότε ο Χάρι- ή μήπως είναι; Πρόκειται για ένα παράξενα μοναχικό αγόρι, όχι και τόσο δημοφιλές που κουβαλάει στους ώμους του μιαν οικογενειακή κληρονομιά που ποτέ δεν αποδέχτηκε και είναι αναγκασμένος να ζει υπό τη σκιά του διάσημου πατέρα του με τον οποίο νοιώθει να τον χωρίζουν πολλά. Ο Άλμπους γίνεται φίλος με τον Σκόρπιους Μαλφόι, γιο του Ντράκο –εχθρού του πατέρα του. Και θα ακολουθήσει, φυσικά, ο πόλεμος του Καλού και του Κακού.

Νικητής σ’ αυτή τη μάχη, ουσιαστικά, η σχέση πατέρα και γιού, μια σχέση που δοκιμάζεται όσο δεν παίρνει για να καταλήξει στην έκφραση της πραγματικής αγάπης που αισθάνεται ο ένας για τον άλλο. Μια κατάληξη που θα «αναγκάσει» τον Χάρι να αποδεχτεί κάποια πράγματα, τον γιο του το ίδιο και πριν γείρει ο ένας πλάι στον άλλο, να πουν κουβέντες σαν αυτές: «Θα προσπαθήσω να γίνω καλύτερος πατέρας για σένα, Άλμπους. Θα προσπαθήσω να είμαι…ειλικρινής μαζί σου…» «Κι εγώ θα προσπαθήσω να γίνω καλύτερος γιος» Σεβόμαστε την εχεμύθεια που υποσχεθήκαμε –αν


5

και το βιβλίο πουλάει σαν τρελό, αφού οι προ-κρατήσεις και μόνο είχαν ξεπεράσει τις 40.000- και θα αποκαλύψουμε μόνον αυτά που πρέπει. Θα πούμε, δηλαδή, πως ενώ πρωταγωνιστής είναι πια ο γιός του, ο Χάρι, ο αγαπημένος μας Χάρι δεν μένει άπραγος, ούτε ζεσταίνει τη θέση του στα παρασκήνια της ιστορίας. Είναι παρών, αλλά, αλλιώς-ή μήπως, όπως και πριν; Πάντως, είναι γεγονός πως 19 ολόκληρα χρόνια μετά τη μάχη του Χόγκουορτς κάποιοι Θανατοφάγοι που επέζησαν θα ζητήσουν εκδίκηση για το θάνατο του Βόλντεμορτ, ένα καλά κρυμμένο μυστικό αποκαλύπτεται και ταράζει τα νερά, ενώ ένα πρόσωπο από το παρελθόν εμφανίζεται και ζητά τη βοήθεια του Χάρι Πότερ για κάτι πολύ επικίνδυνο. Και παρά το γεγονός ότι το κείμενο είναι με τη μορφή σεναρίου-θεατρικού δεν έχει να ζηλέψει από τα προηγούμενα επτά της σειράς. Η ένταση, η απόλυτη φαντασία, η δράση, η τρυφερότητα που πάει χέρι-χέρι με τη βία είναι κι εδώ. Και πρέπει να αναγνωρίσουμε στη Ρόουλινγκ κάτι στο οποίο ίσως να οφείλεται και ένα μέρος από την τεράστια –η λέξη μικρή- επιτυχία του Χάρι Πότερ. Ο ήρωάς της δεν μένει αμετακίνητος απέναντι στο χρόνο και απλά έρχεται αντιμέτωπος με νέες περιπέτειες την κάθε φορά. Ο ήρωας, σε ό,τι αφορά την ηλικία και τη σωματική του διάπλαση, όπως και οι άλλοι γύρω του, μεγαλώνουν από βιβλίο σε βιβλίο, από μαγικό ταξίδι σε ταξίδι. Και το μικρό δειλό αγόρι έγινε οικογενειάρχης ανοίγοντας το δρόμο σε ένα άλλο μέλος της φαμίλιας του. Εδώ, λοιπόν, υπερισχύει το φυσιολογικό για να κάνει το μαγικό ακόμη πιο εντυπωσιακό.

Χάρι Πότερ

Ο Χάρι πήγε θέατρο

«Καθώς το παρελθόν και το παρόν συγκρούονται, πατέρας και γιος πληροφορούνται τη δυσάρεστη αλήθεια: μερικές φορές, το σκοτάδι έρχεται από απρόσμενη κατεύθυνση» γράφει η επίσημη σελίδα του θεατρικού έργου « Ο Χάρι Πότερ και το καταραμένο παιδί» που από τις 30 Ιουλίου του 2016 και μέχρι τις 27 Μαΐου του 2017 παρουσιάζεται στο Palace Theatre, στο Γουέστ Εντ του Λονδίνου, μια παράσταση που η προπώληση των εισιτηρίων της ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2015 και είναι, ουσιαστικά, out μέχρι το τέλος Και επειδή το έργο χωρίζεται σε δύο μέρη, ο θεατής έχει τη δυνατότητα να το παρακολουθήσει την ίδια ημέρα ολόκληρο (απογευματινή και βραδινή ) είτε να δει τη μία ημέρα το πρώτο και την επομένη το δεύτερο μέρος. Στην περίπτωση αυτής της παράστασης που έχει τρελάνει τους Άγγλους οι οποίοι κάνουν ουρές για να μπορέσουν να την παρακολουθήσουν, τηρήθηκε από-

λυτη εχεμύθεια για τα επί σκηνής τεκταινόμενα τόσο από τους θεατές όσο και από τους κριτικούς, κάτι που ζητήθηκε από τους συντελεστές, από την πρώτη στιγμή. Το εισιτήριο για το Palace Theatre είναι φτηνό, 10 στερλίνες το ένα τη στιγμή που η μέση τιμή των εισιτηρίων στα άλλα λονδρέζικα θέατρα είναι περίπου 50 στερλίνες κι αυτό γιατί η ίδια η Ρόουλινγκ το απαίτησε λέγοντας πως ο Χάρι Πότερ ανήκει σε όλους. Η πρωτότυπη ιστορία του «Καταραμένου παιδιού» ανήκει στη Τζόαν, η οποία συνεργάστηκε στενά με τον γνωστό βραβευμένο Βρετανό θεατρικό συγγραφέα και σεναριογράφο Τζακ Θορν αλλά και τον θεατρικό –κυρίως- και επίσης βραβευμένο σκηνοθέτη Τζον Τίφανι για να προκύψει το εξαιρετικό αποτέλεσμα της θεατρικής μεταφοράς του μάγου και της παρέας του. Μαζί

τους, για το ανέβασμα συνεργάστηκαν πολλοί, πάρα πολλοί και όλοι άριστοι στο είδος τους; Ενώ παίζουν μεταξύ άλλων οι : Αντονι Μπόιλ, Τζέιμι Πάρκερ ( Χάρι Πότερ), Πόπι Μίλερ (Τζίνι), Σαμ Κλέμετ ( Άλμπους) κ.α. Η σκηνοθεσία, η σκηνογραφία, οι ερμηνείες αλλά και το ίδιο το έργο υμνήθηκαν από την πρώτη στιγμή από τους κριτικούς –ακόμη και από τους σκληρούς και τους λεγόμενους σοβαρούς κριτικούς και όλοι αναφέρθηκαν με τα καλύτερα λόγια για την αρτιότητα και την σοβαρότητά της. Να, λοιπόν, που το ελαφρύ μπορεί να είναι ταυτόχρονα και σοβαρό και ξεχωριστό. Να φανταστεί κανείς ότι ακόμη και οι Financial Times έδωσαν με προθυμία τα πέντε αστέρια τους στον θεατρικό Χάρι ενώ οι εγκυρότατοι Times μίλησαν για «


6

Χάρι Πότερ

Ουρές περιμένουν υπομονετικά οι Λονδρέζοι για ν’ αποκτήσουν ένα αντίτυπο από το καταραμένο παιδί, την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του

Ντίκενς με μαγεία» και του έδωσαν 4και ¾ αστεράκια χαρακτηρίζοντάς το «εξωπραγματικό, μαγικό, με δεδομένη την επιτυχία». Αλλά και τα άλλα έντυπα δεν έμειναν πίσω. Για πα-

Η συγγραφέας και σεναριογράφος πια των « Φανταστικών πλασμάτων» Τζ. Κ. Ρόουλινγκ με τους πρωταγωνιστές της ταινίας

ράδειγμα, ας δούμε αποσπασματικά τι έγραψαν κάποια από αυτά: The Daily Telegraph Το βρετανικό θέατρο έχει να παρουσιάσει κάτι πα-

ρόμοιο εδώ και δεκαετίες. Πρόκειται για θρίαμβο – θα σε καθηλώσει, θα σε ξεσηκώσει, θα το απολαύσεις! Evening Standard Για πρώτη φορά το αποκαλούμενο θεατρικό γεγονός της χρονιάς είναι ακριβώς αυτό. The Guardian Ένα συναρπαστικό θέαμα. The New York Times Ο Χάρι Πότερ και το Καταραμένο Παιδί είναι ένα ξόρκι πάνω στη σκηνή – μια φλόγα εξωφρενικής γοητείας. Time Magazine Ένα θέαμα τόσο μαγικό που θα μετατρέψει και τους πιο δύσπιστους Μαγκλ σε πραγματικούς θιασώτες. Whatsonstage Ένα γράμμα αγάπης για το ίδιο το θέατρο. Radio Times Πράγματι εντυπωσιακή! Variety Είναι, πολύ απλά, μαγευτική: Η παράσταση που ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες – και ακόμη πιο πέρα.

70 χρόνια π.Χ. (προ Χάρι)

Τι ακριβώς συνέβαινε στον υπέροχο και μυστηριώδη


κόσμο των μάγων και των μαγισσών, 70 χρόνια πριν ανατείλει το άστρο του Χάρι Πότερ; Επίσης, πού ζει το Πεντάποδο; Τι ακριβώς τρώει το Πάφσιν; Και γιατί δεν είναι καθόλου σοφό να αφήνουμε γάλα στη βεράντα για το Ναρλ; Ο Χάρι Πότερ και οι φίλοι του τα διδάχτηκαν όλα αυτά στο σχολικό τους εγχειρίδιο στη Σχολή του Χόγκουαρτς. Στο βιβλίο του καθηγητή και διασημότερου μαγοζωολόγου Νιούτ Σκαμάντερ τα αναλύει όλα αυτά σε βάθος. Βλέπετε, ο καθηγητής στα ταξίδια του συνάντησε και κατέγραψε χιλιάδες μαγικά πλάσματα και πρόσφερε τις; Γνώσεις και την εμπειρία του στους μαθητές του Χόγκουαρτς. Το βιβλίο με τίτλο «Τα φανταστικά ζώα και που βρίσκονται» έχει κυκλοφορήσει πριν από τρία χρόνια. Κι εδώ η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ δεν υπογράφει με το όνομά της. Είναι ή ίδια ο Σκαμάντερ και, μάλιστα, στο βιβλίο υπάρχουν, λέει, και ιδιόχειρες σημειώσεις του Χάρι και του Ρον. Σκοπός του βιβλίου, που γράφτηκε το 2001, ήταν τα έσοδά του να διατεθούν για φιλανθρωπικούς σκοπούς (κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Ψυχογιός). Κι επειδή τώρα ο Χάρι είναι πολύ απασχολημένος με την οικογένειά του, αλλά και με το θέατρο, το βιβλίο αυτό μεταφέρθηκε στο σελιλόιντ σε μία υπερπαραγωγή στην οποία η Ρόουλινγκ κάνει και το ντεμπούτο της ως σεναριογράφος. Η ανακοίνωση της Warner bros. έγινε στις 12 Σεπτεμβρίου του 2013 οπότε και άρχισαν οι προετοιμασίες για τα γυρίσματα. Η Τζόαν το σενάριο, παραγωγός ο Ντέιβιντ Χέιμον που είναι και παραγωγός των ταινιών του Χάρι, σκηνοθέτης ο Ντέιβιντ Γέιτς που ήδη έχει σκηνοθετήσει τέσσερις από τις ταινίες της σειράς του Πότερ ενώ τη μουσική υπογράφει ο Τζέιμς Νιούτον, γνωστός από το Κινγκ Κονγκ και τους Αγώνες πείνας. Στο καστ φιγουράρουν, μεταξύ άλλων, ο βραβευμένος με Οσκαρ Βρετανός ηθοποιός Έντι Ρεντμέιν (Θεωρία των πάντων, 2014), η Κάθριν Γουότερσον, ο Κόλιν Φάρελ, η Σαμάνθα Μόρτον, ο Γιον Βόιτ. Η ταινία θα κάνει πρεμιέρα στις 17 Νοεμβρίου του 2016 ενώ έχουν ήδη προγραμματιστεί και οι επόμενες δύο που θα ολοκληρώσουν την τριλογία. Το 2018 και το 2020. Μαγικά, όπως πάντα, θα μεταφερθούμε στη Νέα Υόρκη του 1920, στη μυστική κοινωνία των μάγων και των μαγισσών. Ο ειδικός στα φανταστικά όντα Νιουτ Σκαμάντερ κατά λάθος αφήνει ορισμένα από αυτά ελεύθερα στους δρόμους της πόλης. Και η περιπέτεια αρχίζει… Είτε 19 χρόνια μετά, είτε 70 χρόνια πίσω, ο Χάρι Πότερ και τα υπέροχα πλάσματά του, δεν πρόκειται, τελικά, να φύγουν ποτέ από τη ζωή μας. Καλό ή κακό αυτό; 

7

Χάρι Πότερ

Σκηνές από την πρώτη ταινία της σειράς « Φανταστικά πλάσματα»


ΤΖ. Κ. ΡΟΟΥΛΙΝΓΚ

8

Η φαντασία της γυναίκας είναι πολύ ορµητική…

Χάρι Πότερ

Α

Της Μπέλλας Μηλοπούλου

π’ όταν κατάλαβε τον εαυτό της, από τη στιγμή που συνειδητοποίησε τι κάνει ένας συγγραφέας -από πάντα, δηλαδή- η Τζόαν ήξερε τι θα γίνει όταν μεγαλώσει: μα, φυσικά, συγγραφέας! «Μόλις κατάλαβα τι είναι οι συγγραφείς, ήθελα να γίνω κι εγώ. Έχω αυτό που χρειάζεται: είμαι απόλυτα ευτυχισμένη όταν βρίσκομαι μόνη μου σ’ ένα δωμάτιο και φαντάζομαι πράγματα». Δεν μιλάει ούτε για ταλέντο, ούτε για γνώσεις, ούτε για ικανότητα. Απλά, σ’ ένα δωμάτιο μόνη της, αυτή και ο γεμάτος εικόνες νους της. Χαρακτηριστική περίπτωση ανθρώπου που έχει περάσει –και όχι χωρίς λόγο- κλινική κατάθλιψη; Πολύ πιθανόν. Πάντως, ούτε

και στα πιο ευφάνταστα όνειρά της, η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ δεν θα μπορούσε να διανοηθεί πως μέσα σε λίγα χρόνια θα γινόταν η πιο πετυχημένη συγγραφέας παιδικώνεφηβικών μυθιστορημάτων στον κόσμο. Τόσο που τον Απρίλιο του 2006, ο τρελαμένος με τη Χάρι Πότερ θαυμαστής της, αστρονόμος Δρ Μάρκ Χάμεργκριν, θα καταχωρούσε στη Διεθνή Αστρονομική Ένωση τον αστεροειδή 43.844 με το όνομα «Rowling» προς τιμήν της και μόνον! Η ξανθή γοητευτική γυναίκα με το μελαγχολικό βλέμμα που αποφεύγει τις συνεντεύξεις και προτιμάει να μιλάει με τα βιβλία της, η απόλυτα επιτυχημένη δημιουργός, μία από τις πλουσιότερες στον κόσμο, δεν ήταν κάποια κοσμική και πλούσια γυναίκα που αίφνης και για να βρει διέξοδο στην ανία της αποφάσισε να γρά-

ψει παραμύθια, όπως θα μπορούσε να φανταστεί κανείς. Οι λάτρεις του Χάρι Πότερ ξέρουν αρκετά για τη συγγραφέα που τον έφερε στη ζωή και στη ζωή μας, όμως, είναι πια καιρός να μάθουμε όλοι γι’ αυτήν και από αυτήν… Γεννήθηκε στη νοτιοδυτική Αγγλία, στο Μπρίστολ και συγκεκριμένα στο Τσέπστοου και πιο συγκεκριμένα στο Yate General Hospital. Ημερομηνία, 31 Ιουλίου του 1965 και δεν είναι καθόλου σύμπτωση που ο Χάρι Πόρτερ γιορτάζει τα γενέθλιά του ακριβώς την ίδια ημέρα! Στα 6 της γράφει την πρώτη της ιστορία για ένα λαγό που τον έλεγαν Λαγό και δέχεται τα εγκωμιαστικά σχόλια της μαμάς της με την οποία ήταν – και παρέμεινε-πολύ δεμένη. Η απόφαση να γίνει συγγραφέας είχε αρχίσει κιόλας να ωριμάζει…


Στα τρυφερά και ιδιαίτερα χρόνια της εφηβείας της, ανακαλύπτει την Τζέιν Οστεν, τη λατρεύει και βάζει για πάντα στην καρδιά της το μυθιστόρημα « Εμμα». Το Μπρίστολ απέχει λίγο από το Μπαθ, την πόλη που μεγάλωσε τη συγγραφέα του « Περηφάνια και προκατάληψη» και η « Εμμα» της είναι μεν πλουσιοκόριτσο, αλλά, παράλληλα, είναι ένα κορίτσι έξω από τους συμβατικούς κανόνες της εποχής της. Ένα κορίτσι που ακούει την καρδιά της, το ένστικτό της και συμβουλεύεται τη φαντασία της. Η ηρωίδα που « άρεσε μόνον στον εαυτό της και σε κανέναν άλλο». Τυχαίο; Σ’ αυτά τα ιδιαίτερα χρόνια, λοιπόν, η Ρόουλινγκ έρχεται αντιμέτωπη και με τα πρώτα δύσκολα. Η μητέρα της νοσεί από σκλήρυνση κατά πλάκας και αυτό την επηρεάζει και την πληγώνει βαθειά. Πονάει να βλέπει την αγαπημένη της μάνα να χάνει λίγο-λίγο τον εαυτό της, να υποφέρει, να αφήνεται. Και την Πρωτοχρονιά του 1991, όταν η Τζόαν ήταν 25 χρόνων, αποχαιρετά για πάντα την μητέρα της χωρίς καν να προλάβει να της δείξει τα πρώτα δακτυλογραφημένα χειρόγραφα του Χάρι Πότερ που είχε αρχίσει να… γεννιέται στο χαρτί πριν από περίπου έξι μήνες. Ευτυχώς, είχε προλάβει να υλοποιήσει το όνειρο των γονιών της, πηγαίνοντας στο πανεπιστήμιο. Γαλλική Φιλολογία και Κλασσικές Σπουδές με πτυχίο από το ανώτατο ίδρυμα του ΄Εξιτερ και περίπου ένα χρόνο διαμονής στο Παρίσι στο πλαίσιο των σπουδών της. Και μετά το πτυχίο, βρίσκει δουλειά στη Διεθνή Αμνηστία του Λονδίνου, και συγκεκριμένα στο Τμήμα Έρευνας με αρμοδιότητα να διαβάζει τις επιστολές που τους έστελναν. Γράμματα που κατήγγειλαν βασανιστήρια, ανθρώπινο πόνο, σκληρότητα κι απανθρωπιά. Αυτή την εμπειρία την κουβαλάει ακόμη μέσα της…

Αλλαγή σελίδας;

Μετά τον θάνατο της μητέρας της, ωστόσο, θέλει να φύγει μακριά για να μπορέσει να το ξεπεράσει. Άλλωστε είναι άνθρωπος που ρισκάρει. Μετακομίζει, λοιπόν, στη βόρεια Πορτογαλία όπου διδάσκει αγγλικά για να εξοικονομεί τα προς το ζην. Εκεί γνωρίζει έναν ενδιαφέροντα άντρα και τον ερωτεύεται. Μένει έγκυος και για να τα βγάλει πέρα συγκατοικεί σε ένα μικρό διαμέρισμα με την μητέρα του συντρόφου τους. Η ευτυχία της από την αναμονή του πελαργού δεν θα κρατήσει πολύ, γιατί χάνει το παιδί. Λίγο μετά παντρεύεται με τον αγαπημένο της και τον Ιούλιο του 1993 έρχεται στον κόσμο η κόρη της Τζέσικα. Ο γάμος της που χαρακτηριζόταν από πάθος δεν ήταν ήρεμος γι’ αυτό και διαρκεί λίγο περισσότερο από ένα χρόνο.

Χωρίς χρήματα και προοπτικές, χωρίς να έχει ιδέα του τι πρόκειται να συμβεί παίρνει το μωρό της και επιστρέφει στη Βρετανία, έχοντας ήδη γράψει τα τρία πρώτα κεφάλαια του Χάρι Πότερ. Δουλειά δεν βρίσκει και έτσι είναι αναγκασμένη να ζει με επιδόματα της Πρόνοιας- αρκούν με το ζόρι για να φροντίζει το μωρό της. Σ’ αυτήν φτάνει να πηγαίνει σε κάποιο καφέ, να βάζει προσεκτικά το καρότσι με την κοιμισμένη Τζέσικα πλάι της και να γράφει, να γράφει, να χάνεται στον φανταστικό και μαγικό κόσμο που είχε δημιουργήσει… Κάτω από αυτές τις δύσκολες συνθήκες βρίσκεται αντιμέτωπη με την κατάθλιψη και τις αυτοκτονικές τάσεις. Τα πράγματα δεν καλυτερεύουν όταν τελειώνει το βιβλίο της. Κανείς από τους εκδότες στους οποίους το έστειλε δεν δέχεται να το εκδώσει. Η απόρριψη την διαλύει. Ώσπου το 1977 μία επιστολή από τις εκδόσεις Bloomsbury της ανοίγει ένα παράθυρο στον ήλιο! Τα καταφέρνει!... Ο εκδότης, όμως, είναι κατηγορηματικός. Το βιβλίο της απευθύνεται κυρίως σε αγόρια και οι έρευνες έχουν δείξει ότι το αγοραστικό κοινό στο οποίο απευθύνεται δεν εκτιμά ιδιαιτέρα τις γυναίκες συγγραφείς. Πρέπει, λοιπόν, να βρουν ένα τρικ για να το…ξεγελάσουν. Κι έτσι το Τζόαν γίνεται Τζ. Και προστίθεται και το αρχικό Κ. που η συγγραφέας «δανείζεται» από το όνομα της γιαγιάς της, από την πλευρά του πατέρας της, της Kathleen Ada Bulgen.

Ο Χάρι σαρώνει

ΤΖ. Κ. ΡΟΟΥΛΙΝΓΚ

Ο Χάρι Πότερ και το καταραμένο παιδί

Μετάφραση: ΕΦΗ ΤΣΙΡΩΝΗ Εκδόσεις Ψυχογιός Σελ. 416 Τιμή: 16,60 €

«Ο Χάρι Πότερ και η Φιλοσοφική λίθος» είναι πια στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και κανείς δεν μπορεί να φανταστεί το τι θα επακολουθήσει. Η Ρόουλινγκ, βέβαια, είναι έτοιμη για όλα κι έχει βάλει στο στόμα του Αλμπους Ντάμπλντορ τιε παρακάτω κουβέντες: «Να θυμάσαι πως δεν ωφελεί σε τίποτα το να παραδίνεσαι στα όνειρα και να ξεχνάς την πραγματικότητα» Μότο ζωής; Ίσως… Στην Ελλάδα κυκλοφορεί την 1η Νοεμβρίου του 1998 από τις εκδόσεις « Ψυχογιός» που συνεχίζουν με την ίδια οργάνωση, το ίδιο ενδιαφέρον και την ίδια προσήλωση να φέρνουν στη χώρα μας τα βιβλία του μικρού, ξεχωριστού μάγου. Και τα οκτώ.. Τρίτη ημέρα κυκλοφορίας της «Φιλοσοφικής Λίθου» στη Βρετανία και έρχεται το ποσόν των 100.000 δολαρίων για να κατοχυρώσει τα δικαιώματα της κυκλοφορίας του στις ΗΠΑ-πρωτοφανές για παιδικό βιβλίο! Η επιτυχία που ακολουθεί είναι κάτι που δεν περιγράφεται και η συγγραφέας ευτυχισμένη, αλλά, χωρίς να χά-

9

Χάρι Πότερ


10

Χάρι Πότερ

σει την ψυχραιμία της συνεχίζει να γράφει βιβλία για το αγαπημένο της αγόρι. Αυτό με το περίεργο σημάδι στο μέτωπο που γεννήθηκε στο μυαλό της μια μέρα στο τρένο στη διαδρομή από το Μάντσεστερ στο Λονδίνο. Πρώτα ήρθε στον κόσμο της φαντασίας της ο Χάρι κι ακολούθησαν η Ερμιόνη και ο Ρόναλντ μέχρι το τέλος της διαδρομής! Και μετά οι ίδιοι οι ήρωές της άρχισαν να υφαίνουν την ιστορία που η Ρόουλινγκ μετέφερε στο χαρτί. Κι έτσι, από τη μια στιγμή στην άλλη, από το ένα βιβλίο στο άλλο η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ καταφέρνει να γίνει η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που κατάφερε να κερδίσει περισσότερα από ένα δισ. δολάρια από τη συγγραφή βιβλίων! Οι πωλήσεις της σειράς των επτά βιβλίων έχει ξεπεράσει από τότε τα 450 εκατομμύρια αντίτυπα σε πωλήσεις, έχει μεταφραστεί σε79 γλώσσες, κυκλοφορούν σε 200 χώρες ενώ το 2011 το αμερικανικό περιοδικό Forbes την περιέλαβε στη λίστα των δισεκατομμυριούχων αποτιμώντας την περιουσία της σε ένα δισ., θέση, όμως, που τελικά, δεν κράτησε και τα επόμενα χρόνια επειδή αποφάσισε να προσφέρει ένα εντυπωσιακό κομμάτι της περιουσίας της σε αγαθοεργίες!

Και οι αριθμοί δεν σταματούν εδώ

Εν έτει 2000 η βασίλισσα Ελισάβετ την χρίζει αξιωματούχο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας για την προσφορά της στην παιδική λογοτεχνία ενώ το 2008 οι Sunday Times Rich List αποτιμούν την περιουσία της σε 560 εκατομμύρια στερλίνες και την τοποθετούν στην θέση 144του πιο πλούσιου ανθρώπου επί γης και στη 12η θέση των πιο πλούσιων γυναικών στη Βρετανία. Για να καταλάβει κανείς, εκείνη μονάχα τη χρονιά, τα έσοδά της είχαν αυξηθεί κατά 300 εκατομμύρια δολάρια από τα βιβλία, τις ταινίες που με μεγάλη επιτυχία ακολού-

θησαν, τα αντικείμενα Χάρι Πότερ και όλα τα σχετικά. Τιμάται με το of Asturius Award for Concord, παίρνει το Μετάλλιο της Λεγεώνας της Τιμής και το βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και δεν ξεχνά την γεμάτη ανθρωπιά προσωπική της πορεία. Κάνει αγαθοεργίες μέσω του Φιλανθρωπικού Καταπιστεύματος Volant και έχει ιδρύσει το Lumos, ένα ίδρυμα που με το μαγικό του ραβδί προσπαθεί να απαλύνει τις ζωές παιδιών που η ζωή τα δοκιμάζει με φτώχια και δυστυχία. Και δεν σταματάει εδώ η τόσο γεμάτη ζωή της. Εκτός από τον αστεροειδή Rowling από το 2006 έχουμε και τον τότε νεοανακαλυφθέντα δεινόσαυρο ο οποίος πριν εγκατασταθεί μόνιμα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Ινδιανάπολης στις ΗΠΑ πήρε το όνομα « Dracorey Hogwarts». Εκείνη τη χρονιά, πάλι, σε ψηφοφορία που έκανε το περιοδικό «The Book Magazine» ανακηρύχθηκε ως «η μεγαλύτερη εν ζωή βρετανίδα συγγραφέας» παίρνοντας τρεις φορές περισσότερες ψήφους από τον δεύτερο πολύ γνωστό και αγαπημένο Τέρι Πράτσετ. Η ίδια, φειδωλή σε δηλώσεις, χωρίς να ξοδεύεται σε μακροσκελείς και ανούσιες συνεντεύξεις, έχει πει γι’ αυτή την αλλαγή στη ζωή της « Έχω πια ξεχάσει πως είναι να ανησυχείς ότι δεν θα έχεις αρκετά χρήματα να πληρώσεις τους λογαριασμούς. Κι αυτή είναι η μεγαλύτερη πολυτέλεια στον κόσμο». Κρατάει την προσωπικήοικογενειακή της ζωή όσο γίνεται πιο μακριά και προφυλάσσει τους γύρω της από μία δημοσιότητα που μόνο κακό θα μπορούσε να τους κάνει. Τα τελευταία χρόνια ζει στο Εδιμβούργο με την κόρη από τον πρώτο της γάμο, την Τζέσικα Αράντες, τον τωρινό της σύζυγο και τα δυο τους παιδιά Μακένζι και Ντέιβιντ Μάρει. Η δημιουργικότητά της, βέβαια, δεν εξαντλείται στα επτά –τώρα οκτώ- βιβλία του Χάρι και στα τρία συνοδευτικά της σειράς που κυκλοφόρησαν, αρχικά, για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Η ίδια υπογράφει το μυθιστόρημα –για ενήλικους, αυτή τη φορά-με τίτλο « Ένας ξαφνικός θάνατος» (2012) ενώ κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμο Ρόμπερτ Γκάλμπρειθ και υπογράφει έτσι την αστυνομική σειρά με ήρωα τον Κόρμοραν Στράικ. Κι αν τα βιβλία της είναι πασπαλισμένα με μπόλικη δόση μιας μαγείας που καθόλου δεν βλάπτει, ενώ αντίθετα βοηθάει το Καλό να πολεμήσει το Κακό, η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, όπως είδαμε, απολαμβάνει μπόλικη μαγική σκόνη –από αυτή, την καλή- και στη δική της ζωή που μοιάζει με ένα σύγχρονο παραμύθι. Και σ’ αυτό την βοήθησε πολύ το πείσμα της να γίνει συγγραφέας αλλά και το προσόν που η αγαπημένη της Τζέιν Οστεν είχε κάποτε γράψει: « Η φαντασία της γυναίκας είναι πολύ ορμητική»… 


Οι 16 ατάκες του Χάρι Πότερ που… µαγεύουν τους φαν!

Έ

νας καλός μάγος πρέπει να ακούει και να υπακούει σ’ αυτούς που τον εκπαιδεύουν για να βγει στον δύσκολο κόσμο των …μάγων. Και ο Χάρι Πότερ είναι ένας εξαιρετικός μάγος, ένα μεγάλο ταλέντο που έμαθε πολλά στα μαθητικά του χρόνια στο Χόγκουορτς πριν καν συνειδητοποιήσει ότι γεννήθηκε για να επιβάλλει το Καλό, να Πολεμήσει το Κακό και να μας ταξιδέψει σε κόσμους φανταστικούς που γέννησε αυτό το μοναδικό μυαλό της Τζόαν Ρόουλινγκ. Ο διευθυν-

τής του Χόγκουορτς Άλμπους Ντάμπλντορ είναι αυτός που του έχει πει και του έχει μάθει τα καλύτερα. Και οι ανά τον κόσμο εκατομμύρια θαυμαστές του Χάρι έχουν ξεχωρίσει τις αγαπημένες τους ατάκες από τα οκτώ βιβλία, αλλά, και από τις ταινίες και τις έχουν καταγράψει μία προς μια. Όπως έχουν κρατήσει και μία φράση της διάσημης τηλεπαρουσιάστριας Όπρα Γουίνφρει, η οποία εκτόξευσε –κι άλλο- στα ύψη της πωλήσεις των βιβλίων της Ρόουλινγκ στην αμερικανική αγορά. « Το πιο σπουδαίο πράγμα που

έδωσε ο Χάρι Πότερ στον κόσμο είναι η ελευθερία να χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας» είπε η Όπρα. Οι φαν, λοιπόν, του Χάρι και της παρέας του, ξέρουν καλά, καλύτερα από τον καθένα τα λόγια, τις φράσεις, τις εκφράσεις που τους έχουν καθηλώσει και που θα έπρεπε (;) να γνωρίζουμε κι εμείς. Οι πιο διάσημες ατάκες, λοιπόν, από καταβολής Χάρι Πότερ τόσο στο χαρτί όσο και στο σελιλόιντ –οι περισσότερες δια στόματος Άλμπους:

11

Χάρι Πότερ


12

Χάρι Πότερ

Ο σοφός δάσκαλος Άλμπους έχει πάντα μια σωστή ατάκα για όλα

1

Να θυμάσαι πως δεν ωφελεί σε τίποτα το να παραδίνεσαι στα όνειρα και να ξεχνάς ότι ζεις στην πραγματικότητα.

2

Οι άνθρωποι το θεωρούν πολύ πιο εύκολο να συγχωρούν τους άλλους επειδή κάνουν λάθος από το να είναι σωστοί οι ίδιοι.

3

Το να ακούς φωνές που οι άλλοι δεν μπορούν να ακούσουν δεν είναι καλό σημάδι ακόμη και στον κόσμο των μάγων.

4

Η αλήθεια είναι ένα υπέροχο αλλά και τρομερό πράγμα και γι’ αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή.

5

Οι ηλικιωμένοι είναι ένοχοι όταν ξεχνούν πώς ήταν να είσαι νέος .

6 7

Οι λέξεις είναι, κατά την όχι και τόσο ταπεινή μου άποψη, η πιο ανεξάντλητη πηγή μαγείας για μας.

Όλοι έχουμε και φως και σκοτάδι μέσα μας. Αυτό που μετράει είναι πού επιλέγουμε να δραστηριοποιηθούμε. Αυτό μας κάνει ό, τι είμαστε.

8 9 10 11

Είναι οι επιλογές μας , Χάρι, που μας δείχνουν ποιοι πραγματικά είμαστε και όχι οι ικανότητές μας.

Δεν έχει καμία σημασία τι γεννιέται ο καθένας αλλά τι γίνεται όταν μεγαλώνει. Είμαστε τόσο δυνατοί όσο είμαστε ενωμένοι και όσο αδύναμοι είμαστε όταν χωρίζουμε.

Να μην λυπάσαι τους νεκρούς, Χάρι, να λυπάσαι τους ζωντανούς και κυρίως αυτούς που ζουν χωρίς αγάπη.

12 13

Δεν πηγαίνω εγώ γυρεύοντας για μπελάδες. Συνήθως οι μπελάδες έρχονται και με βρίσκουν.

Μαύροι και δύσκολοι καιροί έρχονται. Σύντομα θα πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στο τι είναι σωστό και τι είναι πιο… εύκολο.

14

Το να δουλεύεις σκληρά είναι σημαντικό, αλλά, υπάρχει κάτι που μετράει ακόμη περισσότερο: το να πιστεύεις στον εαυτό σου.

15 16

Αχ, η μουσική! Μία μαγεία πέρα από αυτήν που κάνουμε εδώ πέρα!

Και, φυσικά, θα κλείσουμε με THN ατάκα που ακούγεται από το στόμα του Ρον, του φίλου του Χάρι στο βιβλίο « Ο Χάρι Πότερ και η κάμαρα με τα μυστικά», μία φράση με πέντε λέξεις που εμάς, τουλάχιστον, μας εκφράζει απόλυτα: « ΟΤΑΝ ΑΜΦΙΒΑΛΕΙΣ, ΠΗΓΑΙΝΕ ΣΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ»

Μπέλλα Μηλοπούλου


13

Στην οδό Ονείρων, Μύθων, Επιτυχίας, στην Πλατφόρµα 9 και 3/4

Τα παραµύθια ζωντανεύουν στο Αιγάλεω!

Η Παραµυθοπωλείο το... Cap Cap

Της Μπέλλας Μηλοπούλου

μπάντα του Γαλάζιου Φιόγκου έπαιζε…μαγικά! Στα τραπέζια πηγαινοέρχονταν πιάτα αλμυρά και γλυκά-πεντανόστιμα και φτιαγμένα με συνταγές απόκρυφες, μυστικιστικές, μαγικές. Ο ποντικός με το γαλάζιο φιόγκο, επίσης, ήταν εκεί, οικοδεσπότης τόσο στο σχολείο του Χόγκγουορτς όσο και στη συγκεκριμένη πλατφόρμα 9 και ¾ του συγκεκριμένου σιδηροδρομικού σταθμού του Κινγκς Κρος. Όλοι ήταν εκεί. Και ο μικρός Χάρι, αλλά, και ο τωρινός, ο 37χρονος. Και οι δάσκαλοι του Χόγκουορτς και η παλιοπαρέα- αλλά και η τελευταία έντυπη έκδοση της «Ημερήσιας Κουκουβάγιας» που ήρθε να χαιρετίσει και να τιμήσει, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, την έπειτα από 19 χρόνια έκδοση του νέου βιβλίου της Ρόουλινγκ. Και πολύ έξυπνα και φρόνιμα οι εκδόσεις Ψυχογιός έφεραν τον 37χρονο πια Χάρι στο Αιγάλεω για να ξανασυστηθεί, ενήλικας πια, σε αρκετούς τυχερούς σε μια βραδιά μαγικής παρουσίασηςπρώτης εμφάνισης του βιβλίου-σεναρίου της Ρόουλινγκ.

Χάρι Πότερ

Στο Αιγάλεω, σ’ ένα στενάκι μαγικό κι αυτό που πρέπει να το ψάξεις αν πηγαίνεις για πρώτη φορά, στο…., στο λατρεμένο στέκι Cap Cap που ήδη γιορταζόταν από την 1η Σεπτεμβρίου το ξακουστό ήδη –σε μυημένους αλλά και μη- Wizard fest. Και επειδή, όλα αυτά μπορεί να είναι παντελώς ακατανόητα για όσους δεν γνωρίζουν, ας αρχίσουμε με κάποιες σταγόνες βροχής που…cap…cap…cap στις στέγες και εμπνέουν ένα ανήσυχο αγόρι που λατρεύει τα παραμύθια, να γράψει ένα δικό του για ένα ποντικό με γαλάζιο φιόγκο, στον οποίο –ποντικό- αξίζει το όνομα Cap Cap. Τα χρόνια πέρασαν, το αγόρι μεγάλωνε, μεγάλωνε κι η αγάπη του για τα παραμύθια- παλιά και καινούργια. Σπούδασε επικοινωνία και δημοσιογραφία, όμως σύντομα ανακάλυψε ότι αυτά τα παραμύθια (του Τύπου, δηλαδή) δεν είχαν καμιάν απολύτως μαγεία και τους γύρισε την πλάτη. Κράτησε, όμως, το επικοινωνία, γιατί πολύ χρήσιμο του φάνηκε στο μέλλον. Έπειτα, δοκίμασε την τύχη του στο να κάνει όμορφα πράγματα κι όμορφους χώρους αφού εντρύφησε στο interior design. Και τα κατάφερε.


14

Χάρι Πότερ

Σκηνικό και γεύσεις. Από το μαγικό κόσμο του Πότερ απευθείας στο Cap Cap

Παραμυθοπωλείο για όλους

Όμως, ακόμη και τότε δεν είχε αρχίσει να ζει το δικό του παραμύθι. Που το ήθελε να είναι γλυκό, πολύ γλυκό. Και ξεχωριστό. Και όμορφο. Και καθόλου βαρετό και συνηθισμένο. Τότε, η καλή του νεράιδα παρέα με τον ποντικό με το γαλάζιο φιόγκο τον βοήθησαν να ανακαλύψει τη μαγεία της ζαχαροπλαστικής. Και επέλεξε συνειδητά ένα χώρο μικρό, όχι σε κεντρικό σημείο που να χρειαστεί να ψάξεις για να το βρεις, αλλά, να μην χρειάζεσαι και μαγικό ραβδάκι για να το εντοπίσεις. Πανόρμου 26 στο Αιγάλεω, πάνε τέσσερα χρόνια τώρα. Ζαχαροπλαστείο, είπαμε; Λάθος και ζητάμε συγγνώμη γι’ αυτό. « Παραμυθοπωλείο» το έχει βαφτίσει ο δημιουργός του και είναι απόλυτα σωστό. Γιατί όταν μπεις μέσα –αν είσαι από τους τυχερούς δεν θα περιμένεις και πολύ στην ουρά, αλλά θα περιμένεις γιατί αξίζει τον κόπο- μπαίνεις, την ίδια στιγμή και σε έναν άλλο τόπο και χρόνο, αυτόν της μαγείας των παραμυθιών, όχι μόνον των σύγχρονων, αλλά και των παλιών, θα δεις, θα

δοκιμάσεις, θα γευτείς, θα πιείς ο,τιδήποτε δεν μπορείς να φανταστείς. Μπορεί να παραγγείλεις σε ξωτικά, μα πιείς από εκείνο το… τσάι που ήθελε να γίνει κέικ ή να παραγγείλεις μια τούρτα γενεθλίων που σίγουρα κανείς δεν θα θέλει να κόψει για να την χαλάσει. (οι φωτογραφίες σαφώς πιο εύγλωττες από τις περιγραφές που δεν μπορούν να αποδώσουν την παραμυθένια πραγματικότητα). Ακόμη μπορείς και να αγοράσεις εκπληκτικά χειροποίητα αντικείμενα από ένα άλλο σύμπαν, αλλά και βιβλία που σε μεταφέρουν σε άλλο σύμπαν. Και στην είσοδο μπορείς να διαβάσεις κι εκείνο το παραμύθι που λέγαμε πιο πάνω για τον ποντικό με το γαλάζιο φιόγκο, που έχει το ενδιαφέρον του. Ο 32χρονος Δημήτρης Μεργούπης είναι το αγόρι που το 2008 έγραφε το παραμύθι και τέσσερα χρόνια μετά έφτιαχνε το παραμυθοπωλείο του Αιγάλεω και ο οποίος όταν τον ρωτήσαμε τι είναι ο κόσμος του παραμυθιού για εκείνον μας απάντησε: « Τα παραμύθια είναι η πατρίδα μου, το σπίτι μου, ο κόσμος που εγώ νιώθω πως με χωράει ολόκληρο.


15

Χάρι Πότερ

Εξάλλου, τι είναι η φαντασία παρά η πραγματικότητα με διαφορετική διαμόρφωση, κατανομή…» Από τότε που θυμάται τον εαυτό του αγαπούσε τα παραμύθια. «Η πιο μαγική περίοδος για μένα ήταν τα Χριστούγεννα. Ήμουν ένα παιδί σε κανόνες σε φόρμες, στην εφηβεία σκλήρυνα, έπειτα άρχισα να σκέφτομαι χωρίς ταβάνι, να βλέπω πού ήθελα να πάω και να έχω στόχους, να πραγματοποιώ τα όνειρά μου» Και οι δυο του γονείς καλλιτέχνες, ζυμώθηκε στην αισθητική, στην φαντασία και στην δημιουργία, διδάχτηκε εκ των πραγμάτων και εκ των συνθηκών να «σκέφτεται χωρίς ταβάνι» , αλλά, παράλληλα, να κυνηγάει τα όνειρά του και να αφήνει τη φαντασία του να κάνει όσα ταξίδια μπορούσε να χωρέσει το μυαλό, η ψυχή και η καρδιά του. « Ήμουν ένα παιδί που διάβαζα πολύ, που χανόμουν στα βιβλία. Κι ένας από τους λόγους πραγματικά που αγαπάω τα παραμύθια είναι γιατί έχουν πολλές διαστάσεις, σου προσφέρουν πολλούς τρόπους για να

ταξιδέψεις ενώ, από την άλλη, έχουν δομή, έχουν κανόνες. Οι φανταστικές κοινωνίες είναι πιο ξεκάθαρες από αυτές που ζούμε σήμερα. Κι ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που έχουμε αυτή την στροφή στα παραμύθια (τύπου Χάρι Πότερ) και φυσικά όχι μόνον από παιδιά, αλλά, κυρίως από ενήλικες και, μάλιστα, φανατικούς» Κι έχει δίκιο, αφού αρκετοί ψυχολόγοι που έχουν ασχοληθεί με το θέμα στο ίδιο συμπέρασμα με του Δημήτρη έχουν καταλήξει: «Η στροφή στα παραμύθια μας κάνει έστω και για λίγο, να μπαίνουμε σε έναν άλλο κόσμο και να ξαναανακαλύπτουμε πως δεν έχουμε χάσει την ικανότητα να χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας που είναι το καλύτερο μέσον γι’ αυτά τα ταξίδια» Όσο για την επιτυχία του «πατραμυθοπωλείου» του που έχει, κυριολεκτικά, μαγέψει κόσμο. «Είναι η αλήθεια μου, είναι η ιστορία που παρουσιάζεται κάθε φορά, σε κάθε θεματική και που απλά… τρώγεται και η ιστορία αυτή γίνεται στο τέλος τόσο προσωπική που σίγουρα αφορά κάποιον…»


16

Χάρι Πότερ Δημιουργικός, δραστήριος και ευφυής ο «παραμυθάς» ιδιοκτήτης του Cap Cap Δημήτρης Μεργούπης

Φρουτοπία και Κήπος των Θαυμάτων

Ο Δημήτρης Μεργούπης εμπνέεται τα θέματα που παρουσιάζονται κάθε φορά στο ξεχωριστό στέκι του Αιγάλεω και τα βάζει μπροστά με την ομάδα των συνεργατών του-και είναι αρκετοί και εκλεκτοί τόσο στον τομέα του χώρου όσο και της γεύσης. Όμως πάντα, πάνω απ’ όλα είναι εκείνος. Και επιλέγει τα παραμύθια, τις ιστορίες ή τα γεγονότα (όπως τον Χάρι Πότε ή το Χάλογουιν που ακολούθησε). «Κάνω ιστορίες που αγαπώ, που ξέρω και προσπαθώ να παραμένω πάντα πελάτης, να γίνονται τα πράγματα έτσι που θα ευχαριστούσαν εμένα ως πελάτη Το μυστικό, λοιπόν, είναι να παρουσιάζουμε μια ιστορία, μια αληθινή ιστορία, τη δική μου, τη δική σου, αλλά, πάντα αληθινή και ειλικρινή…» Την πρόσφατη συνεργασία του με τις εκδόσεις Ψυχογιός σ’ αυτή την τέταρτη χρονιά που έφερε το Χάρι Πότερ και την παρέα του για φαγητό και γλυκό στο Αιγάλεω, την θεωρεί» μια σημαντική συνεργασία που τη χαρήκαμε κι εμείς πάρα πολύ». Και τώρα , πέρα από μια

γλυκιά γωνιά που ετοιμάζει στην Κηφισιά και λέγεται « Το Ζαχαροπλαστείο των Χαμένων Συνταγών» και θα είναι σε ένα άλλο concept έχει… πέσει με τα μούτρα – πάντα με την ομάδα του- στον φαντασμαγορικό και εκ προοιμίου παραμυθένιο σχεδιασμό της έκθεσης « Από τη Φρουτοπία στο νησί των πυροτεχνημάτων», ένα αφιέρωμα στον μεγαλύτερο παραμυθά των ημερών μας, τον Ευγένιο Τριβιζά με έργα τέχνης εμπνευσμένα από τα βιβλία του και πλαισιωμένη από το μουσείο φαντασίας. Μια γιορτή που θα κρατήσει από αρχές Νοεμβρίου μέχρι το Φεβρουάριο της επόμενης χρονιάς στο Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη. «Νιώθω ευλογημένος γι’ αυτό που έχω κληθεί να κάνω και μαγεμένος από την γνωριμία μου με τον Ευγένιο Τριβιζά» μας λέει ο Δημήτρης Μεργούπης κι εμείς θα ευχόμασταν να βλέπαμε τη Δόνα Τερηδόνα και τους υπόλοιπους ήρωες του Τριβιζά να ανηφόριζαν κατά Cap Cap μεριά να γλυκαθούν κι εκείνοι να μας γλυκάνουν κι εμάς, αλλά, προς το παρόν, προέχει αυτή η τόσο σημαντική εκδήλωση του Ιδρύματος Κακογιάννη. Και βέβαια, δεν σταματάει εδώ… Ετοιμάζει «ένα νέο

Ο εκδότης του Χαρι Πότερ Θανάσης Ψυχογιός


17

Χάρι Πότερ

Ο συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ φοράει τα… μαγικά του τη βραδιά της παρουσίασης

χώρο στα νότια προάστια, στο Ελληνικό. Θα είναι ένα garden cafe, ο «κήπος των θαυμάτων» και θα έχει ως θέμα του την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων και με κάποιο τρόπο θα συνδέεται με το κατάστημα της Κηφισιάς» Με την ομάδα του, πάλι, -που δεν είναι πάντα… ξωτικά, αλλά αξιόλογοι στο είδος τους επαγγελματίες- ετοιμάζουν με γοργούς ρυθμούς ένα βιβλίο με συνταγές μαγειρικής. «Ένα cook book που θα έχει μαγικές και παραμυθένιες συνταγές για φαγητά και γλυκά» και θα είναι, σίγουρα, σαν να έχει δραπετεύσει από κάποιο σεντούκι που το είχε κλείσει χρόνια τώρα η κακιά μάγισσα. Και με όλες αυτές τις δραστηριότητες έχει βάλει για λίγο στην άκρη μια νουβέλα που γράφει με θεματολογία που δεν ξεφεύγει καθόλου, όπως μας είπε από την… πατρίδα του, που είναι το παραμύθι σε όλες του τις διαστάσεις και εκδοχές.

Τούρτες, τέχνη και μαγεία

Κοντά στο Δημήτρη Μεργούπη από τη στιγμή που η μάγισσα χτύπησε με το μαγικό ραβδί της το μικρό εκείνο

μαγαζί-παραμυθοπωλείο στο Αιγάλεω, ως στενός συνεργάτης, φίλος και άνθρωπος της οικογένειας είναι ο Χρήστος Γιαννόπουλος που έχει σπουδάσει σεφ, διακόσμηση και η ασχολία του στο Cap Cap είναι εξειδικευμένη. «Κύρια απασχόλησή μου είναι η γλυπτική πάνω στις τούρτες-παραγγελίες, αλλά, συμμετέχω στις κατασκευές και στη διακόσμηση του χώρου στα θεματικά» Η ίδια ερώτηση και στον Χρήστο. Πώς και πέτυχε τόσο πολύ αυτή η ιστορία; «Γιατί ο χώρος, από ένα σημείο και μετά, είναι πιο οικείος και παραμυθένιος για εμάς και έπειτα για τον κόσμο. Υπάρχουν φορές που ξεκινάμε να δουλέψουμε ένα θέμα και ο ίδιος ο χώρος μας πάει εκεί που θέλει και πρέπει και κάθε φορά έχω την αίσθηση ότι αυτό το πράγμα είναι ζωντανό, το ακούμε, το αισθανόμαστε… Και κάθε φορά που αλλάζουμε ντεκόρ, ειδικά τα Χριστούγεννα, όταν μπαίνω μέσα νιώθω ότι τώρα προσλήφθηκα. Αυτό δεν είναι μαγεία;» Ο Χρήστος δεν κάνει ποτέ την ίδια τούρτα δεύτερη φορά. Δεν θέλει να επαναλαμβάνεται ακόμη κι όταν ο


18

Χάρι Πότερ

Ο σεφ Χρήστος Γιαννόπουλος κάνει γλυπτική και στις τούρτες

πελάτης ζητήσει κάτι συγκεκριμένο. Αγαπάει κι αυτός τα παραμύθια, τις ιστορίες, έχει τη φαντασία του σε εγρήγορση και την ευαισθησία του εν κινήσει… «Μην μου πειράζετε τη μαγεία», δηλώνει. «Μου αρέσει πολύ να μου ζητάνε δύσκολα, να κάνω πράγματα που δεν έχω ξανακάνει. Δεν κάνω ποτέ την ίδια τούρτα γιατί κάθε μία είναι ένας πίνακας ζωγραφικής, για μένα και η ζαχαροπλαστική είναι καλλιτεχνία. Αυτό.» Και, φυσικά, αναγνωρίζει ότι « η δουλειά μου είναι το μεγαλύτερο κομμάτι αυτοπεποίθησης που έχω μέσα μου». Παράλληλα, δε φτιάχνει, όλο φτιάχνει πράγματα, μικρά έργα τέχνης από υλικά που

μπορεί να περνάνε αδιάφορα στους υπόλοιπους. «Είναι πράγματα που αγαπώ και αυτό το χρωστάω στους γονείς του Δημήτρη, δυο σημαντικούς ανθρώπους, δυο αξιόλογους καλλιτέχνες που με έμαθαν τόσα πολλά πράγματα όσο μαθήτευα κοντά τους εδώ και πολλά χρόνια. Και μου τα έμαθαν με αγάπη…» Με μια τούρτα που κάνει βόλτες το μαγικό καπέλο του Χόγκουορτς, με ένα πιάτο σουφλέ σκουπόξυλο μάγισσας, με μια απολαυστική βουτυρομπίρα ή με ένα αρωματικό τσάι, με μια αλμυρή κρέπα , κάπως έτσι τα παραμύθια αποκτούν γεύσεις, μυρωδιές, κι εκεί στο Αιγάλεω γράφουν ιστορία οι παρέες… 


COSPLAY

Η τέχνη του να γίνεσαι… σούπερ ήρωας!

Οι τρεις φωτογραφίες με την κοπέλα είναι από την Mary Chan Cosplay & Photography: https://www.facebook.com/MaryChanCosplayAndPhotography/?fref=ts

E

Της Αναστασίας Παπανικολάου

χετε σκεφτεί ποτέ πώς θα ήταν αν γνωρίζατε τον αγαπημένο σας χαρακτήρα video game, κόμικ, σειράς ή ακόμη και ταινίας, στην πραγματικότητα; Σίγουρα σε εξιτάρει η ιδέα του να είσαι δίπλα στον Batman, στον Luffy, στον Deadpool, ακόμη και στον Freddy Krueger. Και κάπως έτσι, λοιπόν, πρέπει να γεννήθηκε η ιδέα του «cosplay». Το Cosplay (συντομία των αγγλικών λέξεων Costume και Play) είναι ένα είδος υποκριτικής τέχνης στο οποίο οι συμμετέχοντες (cosplayers) χρησιμοποιώντας κοστούμια και αξεσουάρ, υποδύονται ένα συγκεκριμένο χαρακτήρα της επιλογής τους. Στόχος του cosplayer είναι να ενσαρκώσει τον χαρακτήρα που επέλεξε όσο το δυνατόν πιο πειστικά όσον αφορά την εμφάνιση, αλλά, και τη συμπεριφορά. Είναι μια ιστορία περίπου 50 ετών. Αρχικά, ονομαζόταν «Costuming» ενώ, από το 1984 πήρε την σημερινή ονομασία του από τον Nov Takahashi , ο οποίος άρχισε να χρησιμοποιεί αυτόν τον όρο σε μερικά ιαπωνικά περιοδικά (γραμμένο στα ιαπωνικά ως «コスプレ»). Αποτελεί μία πολυεπίπεδη- και μερικές φορές αρκετά ακριβή- ασχολία. Εγκλείει δημιουργικότητα, καλλιτεχνική φλέβα, εφευρετικότητα και μία δόση υποκριτικής ικανότητας διότι πρέπει και να μοιάζεις, αλλά και να φέρεσαι σαν αυτόν που επιλέγεις να ενσαρκώσεις. Επιπλέον, έχει τεράστιο εύρος και ποικιλία όσον αφορά τους χαρακτήρες. Μπορείς να δεις από τους πιο «ψαγμένους» χαρακτήρες anime, manga και video games μέχρι και πρωταγωνιστές από τις πιο κλασικές ταινίες και σειρές. Εξάπτει την φαντασία και βοηθάει τους συμμετέχοντες να εξασκήσουν –και τις περισσότερες φορές να ανακαλύψουν- το ταλέντο και τις δεξιότητες που διαθέτουν σε αυτόν τον τομέα. Οι περισσότεροι ισχυρίζονται ότι είναι ένα μέσον να ξεφύγουν από τη ρουτίνα τους, με έναν πιο… ξεχωριστό τρόπο! Και έτσι είναι! Άλλοι διαλέγουν το τραγούδι, τη μουσική, τη ζωγραφική, το θέατρο και άλλοι να ενσαρκώνουν τους αγαπημένους τους ήρωες. Ακούγεται συναρπαστικό!

Η σύγχυση του cosplay=μασκάρεμα=Απόκριες

Κάποιοι θεωρούν το Cosplay κάτι πιο… παιδικό αφού τα άτομα «μασκαρεύονται». Κι όμως, υπάρχουν πολλά περισσότερα πίσω από αυτό τη μεταμφίεση. Χρειάζεται πολλή μεγάλη προετοιμασία για να δημιουργήσεις μόνος σου τη στολή, αφού στα περισσότερα events που γί-

19

Comics


20

Comics

νονται, οι διοργανωτές δεν επιτρέπουν τις έτοιμες στολές αγορασμένες από το διαδίκτυο ή από κάποιο κατάστημα. Επιπλέον, όποιος αποφασίζει να ασχοληθεί, πρέπει να θυσιάσει τον περισσότερο ελεύθερο χρόνο του για τον σχεδιασμό της στολής, την εύρεση των κατάλληλων υλικών και, τέλος, την υλοποίηση των ιδεών του. Επίσης, κοστίζει αρκετά αφού μερικά από τα υλικά που χρησιμοποιούν είναι αρκετά ακριβά και δύσκολα στο να βρεθούν. Τελικά, όμως, κάποιοι δεν θα ξεφύγουν ποτέ από την ιδέα πως το να ενσαρκώνεις ένα χαρακτήρα είναι , επιεικώς, για παιδάκια και αντιδράσεις και χαρακτηρισμοί όπως «κοίτα τα καρναβάλια» είναι αναπόφευκτες.

Crossplay… cosplay με κοινωνικό στίγμα

Το crossplay αποτελεί ένα είδος Cosplay μόνο που,

στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο cosplayer πρέπει να ντύνεται ως ήρωας αντίθετου φύλου. Έχει τις ρίζες του στα anime conventions (εκδηλώσεις γύρω από τα ιαπωνικά κινούμενα σχέδια) όμως , έχει αρχίσει να εξαπλώνεται σιγά-σιγά σε όλο τον κόσμο. Όπως θα ήταν και λογικό, το να αλλάζεις φύλο- έστω και μέσω μιας στολής- μπορεί να προκαλέσει ακόμη και σάλο στην κοινή γνώμη. Έτσι και γίνεται στις περισσότερες περιπτώσεις. Κοινωνικά στίγματα που δεν ξεπερνιούνται, εύκολα κατακλύζουν αυτή τη μορφή Cosplay.

Cosplay... αλά ελληνικά

Το φαινόμενο αυτό που είναι πολύ συνηθισμένο στην Ιαπωνία, την Αμερική και την Δυτική Ευρώπη, στην Ελλάδα άρχισε να γίνεται γνωστό από το 2006 και μάλιστα, έχουν δημιουργηθεί κοινότητες γύρω από αυτό,

κυρίως από λάτρεις των anime και manga-οι οποίοι τώρα τελευταία έχουν αρχίσει να πληθαίνουν- αλλά και από λάτρεις του make up και των special effects οι οποίοι βοηθούν όσο μπορούν και τους άλλους cosplayers να τελειοποιήσουν τη δουλειά τους. Κάθε χρόνο γίνονται αρκετές εκδηλώσεις γύρω από το cosplay. Κάποιες είναι απλά πάρτι και άλλες διαγωνισμοί που ο καθένας μπορεί να πάει για να γίνει ή να δει τους αγαπημένους του χαρακτήρες. Το πιο αγαπημένο και ευρέως γνωστό είναι το Comicdom Cosplay το οποίο γίνεται στο πλαίσιο του Comicdom Con Athens, μια γιορτή των comics, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο με τη συνδιοργάνωση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας Comicdom Press και της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης. Σε μια εκδήλωση βασισμένη στα πρότυπα αντίστοι-


Ταινίες και σειρές βασισµένες στο cosplaying

• Cosplay Encyclopedia, ταινία του 1996 για έναν Γιαπωνέζο cosplayer. • Otaku Unite!, ταινία του 2004 για την υποκουλτούρα των otaku (άτομο που του αρέσει πολύ η γιαπωνέζικη κουλτούρα των manga και anime). • Akihabara Geeks, ιαπωνική ταινία μικρού μήκους του 2005. • Animania: The Documentary είναι μία ταινία του 2007 που εξερευνεί την κουλτούρα του cosplay στην Βόρεια Αμερική ακολουθώντας τη ζωή τεσσάρων cosplayers. • Cosplayers: The Movie, ταινία του 2009 που εμβαθύνει στην κουλτούρα των anime • "I'm a Fanboy", ένα επεισόδιο της σειράς του MTV “True Life” όπου επικεντρώνεται στις κοινότητες και στα cosplay. • Fanboy Confessional, επεισόδιο μιας σειράς στο Space Channel που εμπεριέχει την ζωή των cosplayers. • America's Greatest Otaku, τηλεοπτική σειρά του 2011 που μιλάει για cosplayers. • Cosplayers UK: The Movie, ταινία του 2011 που ακολουθεί cosplayers στο Λονδίνο. • My Other Me: A Film About Cosplayers (2013) -προσωπικά αγαπημένο-: Ένας χρόνος στη ζωή τριών διαφορετικών cosplayers: έναν βετεράνο, μια 14άχρονη και μια τρανσέξουαλ που βρίσκει τον εαυτό του μέσα από τα cosplays. • Heroes of Cosplay, ένα ριάλιτι σόου για το cosplay που έκανε πρεμιέρα το 2013 και ακολουθεί εννιά cosplayers καθώς αυτοί δημιουργούν τα κοστούμια τους, πηγαίνουν σε εκδηλώσεις και νικούν διαγωνισμούς.

χων διεθνών διοργανώσεων, το ελληνικό κοινό έρχεται σε επαφή με μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες μορφές Τέχνης παγκοσμίως, μέσω της παρουσίας διεθνώς καταξιωμένων δημιουργών, εκθέσεων πρωτότυπων έργων, sketch events, προβολών, workshops για την τεχνική του σεναρίου και της εικονογράφησης, παρουσιάσεων νέων τίτλων από ελληνικές εκδοτικές comics, bazaar ελληνικών καταστημάτων comics και εκδοτικών εταιριών, καθώς και των Comicdom Awards, των μοναδικών βραβείων comics για τους Έλληνες δημιουργούς. Υπάρχουν κι άλλα events, όπως το AthensCon, το AnimeCon, το GameAthlon, το Digital Universe και το ΦantastiCon που γίνονται κατά καιρούς και στηρίζονται κυρίως σε comics, βιβλία αλλά και σε σειρές, ταινίες και video games. Όσοι θέλουν έχουν τη δυνατότητα να ενσαρκώσουν ή ακόμη και να θαυμάσουν κάποιους από

τους αγαπημένους τους χαρακτήρες. To διαδίκτυο, ευτυχώς, βοηθάει κατά πολύ την διάδοση τέτοιων εκδηλώσεων και κατ’ επέκταση, αυτής της ασχολίας.

Cosplay Corp, ο γκουρού του ελληνικού cosplay

Κάνοντας αρκετή έρευνα για την ελληνική αυτή κοινότητα, το πρώτο πράγμα που αναρωτιέσαι είναι άμα τα παιδιά πρέπει να «ξενιτεύονται» για να βρουν τα κατάλληλα υλικά ή ακόμη και ολόκληρες τις στολές. Κάνοντας κι άλλη έρευνα, ανακαλύψαμε την Cosplay Corp η οποία είναι η μοναδική ομαδική προσπάθεια στην Ελλάδα. Κατασκευάζουν στολές και ρέπλικες από το μηδέν, με όσο το δυνατόν πιο προσιτά υλικά για να βοηθούν αυτό το χόμπι να «κινείται» στην Ελλάδα. Το καλό είναι ότι τους βρίσκεις πολύ εύκολα μέσω διαδικτύου και μπορείς να γίνεις μέλος του αν απλά δείξεις το πόσο πολύ δουλεύεις και αγαπάς αυτό που κάνεις.

21

Comics


22

Comics

Η

Συζήτηση µε µια έφηβη cosplayer

Αναστασία είναι μία Ελληνίδα cosplayer. Συνδυάζει το σχολείο με τα anime, τα manga, τα video games και φυσικά… το cosplay! Είναι otaku και δεν διστάζει να το προβάλλει μέσα από τις ενσαρκώσεις της, όπως τη Mei από το Pokémon! Δημιουργεί από την αρχή τα κοστούμια μόνη της και το εντυπωσιακό είναι πως μαθαίνει να συμπεριφέρεται, να μιλάει και να κινείται σαν τον χαρακτήρα που ενσαρκώνει. Είναι πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση και δεν θα μπορούσαμε να μην της απευθύνουμε μια-δυο ερωτήσεις για αυτό που κάνει…

Πως αποφάσισες να ασχοληθείς με το cosplaying; Τι σε ώθησε σε αυτού του είδους το χόμπι; Αναστασία: Όταν ανακάλυψα τον κόσμο των anime και manga απέκτησα φιλίες με άλλα άτομα στον κόσμο του cosplay. Επειδή μου αρέσει γενικά η τέχνη αποφάσισα να το δοκιμάσω φτιάχνοντας την πρώτη στολή μου από το anime Bleach, την Rukia Kutsiki. Μου άρεσε, ένιωθα όμορφη μέσω αυτού, το αγάπησα κι έγινε κομμάτι της ζωής μου.

Τι σημαίνει cosplay για εσένα; Πως το αντιλαμβάνεσαι και ποιος ο ρόλος του στη ζωή σου; Αναστασία: Για εμένα cosplay σημαίνει τέχνη και έκφραση αγάπης προς τον χαρακτήρα στον οποίο κάποιος μεταμορφώνεται. Πιστεύω πως είναι για όλους όσοι θέλουν και αγαπούν κάποιον χαρακτήρα και είναι ένας τρόπος μέσω του οποίου άτομα

αποκτούν φιλίες και δημιουργικές σχέσεις και μαθαίνουν να πιστεύουν στον εαυτό τους. Το cosplay προσωπικά με έκανε πιο κοινωνική και δημιουργική. Ήταν ο λόγος που άρχισα να αποδέχομαι και εν τέλει να αγαπώ χαρακτηριστικά του εαυτού μου για τα οποία παλιά ήμουν ανασφαλής και με κάνει χαρούμενη γιατί μπορώ να εκφράσω τον θαυμασμό μου για τους χαρακτήρες ενός manga ή anime με διαφορετικό και άκρως δημιουργικό τρόπο. Τα anime, τα manga, οι σειρές, οι ταινίες, τα video games, τα comics είναι μέσα για να προβάλλουμε την φαντασία μας και για να εξιτάρουμε, μπορεί, και την φαντασία των άλλων με τις ιδέες μας. Υπάρχουν χιλιάδες νέοι, οι οποίοι τα αγαπούν πάρα πολύ και τα έχουν κάνει μέρος της καθημερινότητας τους, όχι μόνο για να ξεφύγουν αλλά και για να εξασκήσουν τις ικανότητές τους. Ακόμη και από την λίγη προσωπική εμπειρία που διαθέτω σε αυτόν τον τομέα, το cosplay είναι μια μοναδική ευκαιρία για να αποδώσεις έναν φόρο τιμής στους αγαπημένους σου ήρωες και για να ξαναβγεί το παιδί που κρύβεις μέσα σου. Οπότε, άμα σε ενδιαφέρει έστω και λίγο όλο αυτό και έχεις την όρεξη να το κάνεις, μπορείς, με τους πιο εύκολους τρόπους, να φτιάξεις και να «ντυθείς» ένα έργο τέχνης, ένα αριστούργημα και να καταπιαστείς με κάτι το οποίο αγαπάς. Κι ίσως να το μοιραστείς και με κάποιους με τους οποίους μπορείς, τελικά, να επικοινωνήσεις ουσιαστικά!... 


24

Qtales

Πώς ζωντανεύουν τα παραµύθια!

Η

Ελληνική ιδέα µε διεθνή αναγνώριση

μαγεία της τεχνολογίας, η παιδική φαντασία και το «αύριο» συναντήθηκαν πριν από λίγες ημέρες, στο πλαίσιο του 45ου Φεστιβάλ Βιβλίου του Ζαππείου. Η «Ανοιχτή Βιβλιοθήκη» σύστησε στο κοινό κάθε ηλικίας την πλατφόρμα δημιουργίας ηλεκτρονικών παιδικών βιβλίων που, πολύ απλά, θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι ένας μοναδικός τρόπος για να παίρνουν ζωή μπροστά στα μάτια των παιδιών τα αγαπημένα τους βιβλία, αλλά κι εκείνα που τους υπαγορεύει η φαντασία τους! Τα παιδιά που βρίσκονταν στους χώρους του Φεστιβάλ είχαν την ευκαιρία να πάρουν χαρτιά και μπογιές και, με τον πιο παραδοσιακό και κλασσικό τρόπο να κάνουν ζωγραφιές, να καταθέσουν στο χαρτί, με το δικό τους μοναδικό τρόπο, τους ψιθύρους της φαντασίας τους. Έπειτα, οι ζωγραφιές συγκεντρώθηκαν, εισήχθησαν στην πλατφόρμα και μέσα σε λίγο χρόνο δημιουργήθηκαν ψηφιακά βιβλία (e-Books) τα οποία ήταν άμεσα διαθέσιμα μέσω της εφαρμογής Qtales στο Google Play, ενώ πολύ σύντομα θα είναι διαθέσιμα και σε λειτουργικό Ios. Με λίγα λόγια, στην οθόνη γύριζαν οι σελίδες ενός βιβλίου, οι ήρωες απέκτησαν ζωή, φωνή και κίνηση εντυπωσιάζοντας παιδιά και γονείς. Τι είναι, όμως, αυτή η λεγόμενη πλατφόρμα QTales και τι το επαναστατικό, το πρωτοποριακό θα φέρει στη ζωή μας και τη ζωή των παιδιών μας;

Κατ’ αρχάς να πούμε ότι παρά τον πανευρωπαϊκό της χαρακτήρα, η Qtales ξεκινάει τη φιλόδοξη πορεία της στον παγκόσμιο χώρο του ηλεκτρονικού βιβλίου από την Ελλάδα. Η ιδέα γεννήθηκε εδώ, από ανθρώπους που αγαπούσαν το παιδικό βιβλίο, που έβλεπαν και βλέπουν μπροστά, που έκαναν την επανάσταση στο χώρο του παιδικού βιβλίου και κατάφεραν να πείσουν και άλλους πως το εγχείρημα αξίζει πραγματικά τον κόπο. Βιβλία κλασσικά κι αγαπημένα, αλλά και βιβλία που μόλις γράφτηκαν κι αξίζουν τον κόπο, μπορούν, με την κατάλληλη ψηφιακή επεξεργασία, να αποκτήσουν κίνηση, φωνή, να αποκτήσουν ζωή και να γίνουν ακόμη πιο ελκυστικά για τους αναγνώστες τους-ακόμη κι εκείνους που… βαριούνται να διαβάσουν ένα βιβλίο. Άλλωστε, τα παιδιά λατρεύουν τη μαγεία κι αυτή η εφαρμογή είναι μαγική! Αυτή τη στιγμή, η Qtales είναι ένα ερευνητικό έργο, μια κοινοπραξία εννέα εταιριών, πανεπι-

Από την εκδήλωση της Qtales στο Ζάππειο

στημίων και εμπορικών επιμελητηρίων που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η αρχική ιδέα ξεκίνησε από την ελληνική εταιρία παραγωγής παιδικών βιβλίων σε ipad και iphone «Publisto» κι όταν παρουσιάστηκε η κατάλληλη πρόσκληση ενδιαφέροντος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμορφώθηκε σε πρόταση κατατέθηκε και πήρε το δρόμο της, ένα δρόμο που δεν ήταν εύκολος αφού υπήρχε σκληρός ανταγωνισμός από πολλές χώρες. Το πρόγραμμα της Επιτροπής είναι το Horizon2020 και η πρώτη δυσκολία ήταν η ίδια η συγγραφή της πρότασης αφού απαιτείται ειδική τεχνογνωσία για αυτήν. Η Mega Projects διαθέτει και την απαραίτητη εμπειρία αλλά και την απαιτούμενη τεχνογνωσία για να μετατρέψει μια απλή ιδέα σε πρόταση σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε ό,τι αφορά τον ανταγωνισμό, είναι μεγάλος, με δεδομένο ότι η διαδικασία είναι ανοιχτή σε οποιαδήποτε κοινοπραξία από όποια χώρα της Ευρώπης, ο αριθμός,


επομένως, των προτάσεων είναι ιδιαίτερα μεγάλος ενώ, από την άλλη, ο προϋπολογισμός είναι περιορισμένος. Το Qtales ήταν ένα από τα εννέα προγράμματα που πέρασαν από 90 προτάσεις! Στην κοινοπραξία αυτή που είναι ευρωπαϊκού επιπέδου, εκτός από την Mega Projects, που έχει το ρόλο της εμπορικής εκμετάλλευσης του τελικού αποτελέσματος του έργου, βασικός συντονιστής και εκπρόσωπος της κοινοπραξίας στην Ε.Ε. είναι η εταιρία Omega Technologies, μία ελληνική εταιρία πληροφορικής με μεγάλη πείρα σε αντίστοιχα έργα, η εταιρία Publisto, η οποία είχε και την αρχική ιδέα κι ακόμη: από την Βρετανία συμμετέχει η εταιρία Real group που αποτελείται από ειδικούς παιδοψυχολόγους που θα εξετάζουν το περιεχόμενο των εφαρμογών, ενώ αντίστοιχο ρόλο έχει αναλάβει το πανεπιστήμιο του Γκάλγουει στην Ιρλανδία κι ακόμη η αγγλική εταιρία πληροφορικής Ortelio. Εκτός, όμως, από τις εταιρίες, συμμετέχουν , το Εμπορικό Επιμελητήριο της Ρώμης ( Τμήμα Εκπαίδευσης) και το Εμπορικό Επιμελητήριο της Κρακοβίας, στην Πολωνία. Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, λοιπόν, πρόκειται για ένα ιδιαίτερο φιλόδοξο πρόγραμμα με εντυπωσιακά αποτελέσματα που διαθέτει τη μαγεία του μέσου σε συνδυασμό με τη μαγεία των παιδικών βιβλίων, αλλά, μέσα από μία σοβαρή επιστημονική αντιμετώπιση. Παγκοσμιοποίηση και στο παραμύθι, λοιπόν; Κατά μία έννοια, ναι. Όμως, αυτό δεν είναι καινούργιο αφού η παιδική φαντασία δεν γνωρίζει από όρια και σύνορα. Και η Qtales έρχεται να μας δείξει ότι υπάρχει τρόπος να διασωθεί, να ζωντανέψει και να διδαχθεί η ευρωπαϊκή κληρονομιά από τον Αίσωπο μέχρι τον Χάρι Πότερ. Και δίνει την ευκαιρία και σε νέους δημιουργούς αλλά και εκδότες να δοκιμαστούν σε μία πλατφόρμα μιας νέας εποχής από την οποία ενδέχεται να ξεπηδήσουν και να καθιερωθούν ο καινούργιος «Μικρός Πρίγκιπας» ή ένας άλλος Πότερ… Είναι πολύ πιθανόν. Στη διάρκεια της εκδήλωσης στο Ζάππειο, πάντως, που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ανοιχτής Βιβλιοθήκης (και πάντα με την αγαστή συνεργασία του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου) η οποία έχει αγκαλιάσει με μεγάλο ενδιαφέρον αυτό το επαναστατικό εγχείρημα (το καταλάβαμε και από τις αντιδράσεις των παιδιών που πήραν μέρος) είχαμε την ευκαιρία να

ακούσουμε και κάποιους από τους ανθρώπους που κάνουν την Qtales πραγματικότητα. Ο Γρηγόρης Μηλόπουλος, ένας από τους βασικούς συντελεστές της πλατφόρμας Qtales παρουσίασε τα βασικά της χαρακτηριστικά καθώς και βίντεο με δημιουργίες παιδιών και καταξιωμένων συγγραφέων ενώ ο Νίκος Παπασταματίου, περιέγραψε λεπτομερώς τη λειτουργία και τη δυναμική της πλατφόρμας, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει την επίσημη παρουσία της στην ελληνική αλλά και την ευρωπαϊκή αγορά, τους πρώτους μήνες του 2017. Κι επειδή το Q της επωνυμίας Qtales προέρχεται από το αρχικό του όρου της Φυσικής κβάντο, ας καθίσουμε αναπαυτικά, ας μπούμε στην εφαρμογή κι ας απολαύσουμε ένα κβαντικό παραμύθι τεράστιο και μαγικό όσο το ίδιο το σύμπαν. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα www.qtales.com και αν θέλετε να επικοινωνήσετε με τους συντελεστές χρησιμοποιείστε το email info@qtales.com 

25


BOOKTALKS

Εδώ µιλάνε τα βιβλία

Τ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Βασίλης Καλαμαράς

ο Booktalks προήλθε από την επιθυμία δύο ανθρώπων που είναι τζάνκις της λογοτεχνίας να δημιουργήσουν έναν χώρο που να εκφράζει τη βιβλιοφιλία και την αισθητική τους.

Ο Άγης Αθανασιάδης έχει σπουδάσει οικονομικά και προέρχεται από τον χώρο των πολυεθνικών με θητεία 18 χρόνων σε μια από αυτές. Φανατικός αναγνώστης από μικρός, δημιούργησε το blog librofilo.blogspot.gr το 2006 γράφοντας κριτικές βιβλίων. Η Κατερίνα Μαλακατέ είναι φαρμακοποιός.

Διατηρεί από το 2009 το βιβλιοφιλικό blog Διαβάζοντας, το 2013 εκδόθηκε το πρώτο της μυθιστόρημα ενώ από το 2014 παρουσιάζει τη ραδιοφωνική εκπομπή για τη λογοτεχνία Διαβάζοντας στον www.amagi.gr. «Η γνωριμία μας προέκυψε μέσα από τα blogs και όταν αποφασίσαμε να προχωρήσουμε

27

Εκτός τωντειχών


28

Εκτός τωντειχών

Ο Άγης Αθανασιάδης και η Κατερίνα Μαλακατέ

στη δημιουργία του βιβλιοπωλείου διαλέξαμε το Παλαιό Φάληρο (Αρτέμιδος 47, τηλ.: 21 0980 2520) γιατί θεωρήσαμε πως υπήρχε έλλειψη ενός -αμιγώς- βιβλιοπωλείου στα Νότια προάστια. Παρ' ότι ανήκουμε σε διαφορετικές γενιές και οι αναγνωστικές μας εμπειρίες και επιρροές είναι διαφορετικές, οι προτιμήσεις μας συγκλίνουν και διαβάζουμε ως επί το πλείστον τα ίδια βιβλία, χωρίς όμως να έχουμε την ίδια γνώμη για αυτά. Ξεκινήσαμε με τους κλασικούς, γιατί θεωρούμε πως εκεί βρίσκεται η βάση της Λογοτεχνίας. Ο Ντίκενς, ο Ντοστογιέφσκι, ο Κάφκα, ο Καμύ, ο Μπόρχες κ.α. παραμένουν ψηλά στις επιλογές μας. Όσο όμως προχωράμε ηλικιακά και αναγνωστικά παρακολουθούμε τη νεότερη

εκδοτική παραγωγή και χαιρόμαστε να τη διαβάζουμε. Μπολάνιο, Γουάλας, Πίντσον, Μπέρνχαρντ και πολλοί άλλοι πλέον μας απασχολούν συστηματικά, ενώ απολαμβάνουμε να ανακαλύπτουμε συνεχώς καινούρια ονόματα. Οι επιλογές των βιβλίων που έχουμε στο Booktalks γίνονται από την τρέχουσα παραγωγή με έμφαση στη λογοτεχνία. Το τι θα μπει πού στις βιτρίνες και στους πάγκους καθορίζεται από τα προσωπικά μας κριτήρια, χωρίς να στεκόμαστε ιδιαίτερα στην υποτιθέμενη εμπορικότητα κάποιου τίτλου ή στο μάρκετινγκ των εκδοτικών οίκων. Προσπαθούμε το βιβλιοπωλείο να είναι ενημερωμένο στις νέες εκδόσεις όλων των εκδοτικών οίκων και να καλύπτει τις ανάγκες όλων των πελατών.


Έχουμε μια στέρεη βάση “πελατών” που είναι πια φίλοι μας. Τους γνωρίζουμε μέσα από το blogging ή το διαδίκτυο, και μαζί τους μοιραζόμαστε το ίδιο πάθος για την βιβλιοφιλία και την ανάγνωση. Είναι η παρέα μας αλλά ταυτόχρονα και ο βασικός πυλώνας του βιβλιοπωλείου. Το υπόλοιπο αναγνωστικό μας κοινό προέρχεται κυρίως από τα νότια προάστια και γνωρίζει ότι σ' εμάς θα βρει βιβλία που διαφορετικά θα έβρισκε μόνο στα ποιοτικά βιβλιοπωλεία του κέντρου. Το κοινό του καφέ δεν αγοράζει κατ' ανάγκη βιβλία. Έρχονται πολλοί φοιτητές που διαβάζουν με τον υπολογιστή τους και εκμεταλλεύονται τη γρήγορη σύνδεση, σταθεροί και καθημερινοί πελάτες από την περιοχή που πίνουν τον καφέ τους και άνθρωποι που μαζεύονται από όλες τις περιοχές της Αττικής για να επισκεφθούν τον χώρο».

Προτάσεις του βιβλιοπωλείου

Ο ΖΟΦΕΡΟΣ ΟΙΚΟΣ του Καρόλου Ντίκενς, μετ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ εκδόσεις Gutenberg Το αγαπημένο μας μυθιστόρημα του Charles Dickens, είναι ένα λογοτεχνικό αριστούργημα. Στο πολυφωνικό και πολυπεπίπεδο αυτό έργο, ο Dickens συμπυκνώνει όλα τα προηγούμενα βιβλία του σε μια μοναδική σύνθεση κοινωνικού σχολίου, κριτικής του Βρετανικού δικαστικού συστήματος, ίντριγκας και έρωτα. 1915, Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΙΧΑΣΜΟΣ του Γ. Μαυρογορδάτου, εκδόσεις Πατάκη Ένα βιβλίο ιστορίας που διαβάζεται σαν μυθιστόρημα. Ο Μαυρογορδάτος με το γλαφυρό του ύφος μας μεταφέρει στα ταραγμένα χρόνια μεταξύ 1909 και 1922, του εθνικού διχασμού που αποτέλεσε τη ρίζα για τον εμφύλιο σπαραγμό την δεκαετία του '40 στη χώρα μας.

ΠΑΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΓΙΟΣ του Έντμουντ Γκος, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης Η εμβληματική αυτοβιογραφία του Έντμουντ Γκος γραμμένη το 1907, η οποία εκδίδεται για πρώτη φορά στη χώρα μας. Η καταγραφή ενός αγώνα μεταξύ δύο ιδιοσυγκρασιών, δύο συνειδήσεων, δύο εποχών. Η ιστορία μιας ρήξης μεταξύ δυο ανθρώπων που ο ένας γεννήθηκε για να πετάει μπροστά, ενώ ο άλλος για να μένει στάσιμος.

29

Εκτός τωντειχών

CONFITEOR, του Ζάουμε Καμπρέ μετ. Ευρυβιάδη Σοφού εκδόσεις Πόλις Πρόκειται για ένα εκπληκτικό φιλοσοφικό μυθιστόρημα για τη μνήμη, την πάλη του Καλού και του Κακού, την ευθύνη που μας βαρύνει για όσα κάναν οι πρόγονοί μας.

ΕΧΩΝ ΣΩΑΣ ΤΑΣ ΦΡΕΝΑΣ του Αργύρη Χιόνη, εκδόσεις Κίχλη Το κύκνειο άσμα του ποιητή και πεζογράφου είναι μια συλλογή διηγημάτων έξυπνη και στοχαστική, γεμάτη ανάκατα πίκρα και χιούμορ.

ΠΑΓΟΔΡΟΜΙΟ του Ρομπέρτο Μπολάνιο, μετ. Κρίτωνα Ηλιόπουλου, εκδόσεις Άγρα Πρόκειται για ένα από τα πρώτα μυθιστορήματα του σπουδαίου συγγραφέα. Μέσα σε αυτό μπορεί να διακρίνει κανείς όλες τις εμμονές του, που οδήγησαν αργότερα στα αριστουργήματά του, το «2666» και τους «Άγριους Ντετέκτιβ».

ΤΟΛΣΤΟΙ Ή ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ του Τζωρτζ Στάινερ, μετ. Κώστας Σπαθαράκης, εκδ. Αντίποδες Το δοκίμιο του Τζωρτζ Στάινερ, που διαβάζει αντιστικτικά τα σημαντικότερα έργα των δύο Ρώσων συγγραφέων και εξετάζει συστηματικά το ιστορικό, ιδεολογικό και λογοτεχνικό τους πλαίσιο, θέτει μια ερώτηση που ιντριγκάρει όλους τους βιβλιόφιλους. 


30

Εκτός τωντειχών

ΘΕΟ∆ΩΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑ∆ΗΣ

Α

«Ποντάρει στα βιβλία και στην παρέα»

νακάλυψα το βιβλιοπωλείο Booktalks λίγες βδομάδες αφότου άνοιξε όταν πολλοί κοινοί μας φίλοι μιλούσαν γι αυτό στο facebook. Από παλιά μου άρεσε να έχω μια προσωπική σχέση με τα βιβλιοπωλεία. Συνήθως τα πιο μικρά έχουν τη δική τους ταυτότητα και έτσι δεν άργησα να βρεθώ στο βιβλιοπωλείο του Nότου, αρκετά κοντά μου, καθότι εγώ μένω στη Νέα Σμύρνη. Μου αρέσει να πηγαίνω με το τραμ, να περνάω δίπλα από τη θάλασσα και μετά να ανηφορίζω την Αγίου Αλεξάνδρου. Ο χώρος λιτός και ευχάριστος με αυλή και καφέ. Ποντάρει στα βι-

βλία και στην παρέα. Έχει διαβασμένους ιδιοκτήτες, bloggers και συγγραφείς, τον Άγη Αθανασιάδη και την Κατερίνα Μαλακατέ και ευγενικούς υπαλλήλους. Μικρό και ευέλικτο βιβλιοπωλείο με βιβλία που θα τα αποζητούσε κάθε βιβλιόφιλος. Οι παρέες του Booktalks επίσης ζηλευτές, ειδικά η ομάδα ανάγνωσης που, ανάμεσα στους καφέδες, ανταλλάσσουν με θέρμη τις απόψεις τους. Φίλοι, βιβλιόφιλοι, φανατικοί αναγνώστες, όλοι εκεί. Οι παρουσιάσεις βιβλίων φέρνουν πολύ κοντά αναγνώστες και συγγραφείς στο ίδιο σχεδόν τραπέζι. Κάποια στιγμή όταν χρειάστηκα έναν δά-

σκαλο για μαθήματα τουρκικών εκείνος, που έμενε στην περιοχή, μου πρότεινε το Booktalks. “Το ξέρεις;” με ρώτησε. Κι εγώ γελούσα. Έτσι πηγαινοέρχομαι δύο φορές την εβδομάδα τα μεσημέρια και για τις μαθησιακές μου ανάγκες. Χρειαζόμαστε τα μικρά βιβλιοπωλεία, της γειτονιάς, της συνοικίας, αντίδοτο της ανώνυμης πόλης. Που είναι φιλικά και ενημερωμένα, που ανταλλάσσεις απόψεις και κάνεις φίλους, που είναι πυρήνες κοινωνικότητας και βιβλιοφιλίας. Πρέπει να τα προσέχουμε και να ευγνωμονούμε που υπάρχουν. 


31

ΑΛΕΞΑΝ∆ΡΟΣ ∆ΑΜΙΓΟΣ

Μια «συναγωγή» πιστών βιβλιόφιλων

Τ

ι ζητάει ένας βιβλιόφιλος από ένα βιβλιοπωλείο; Ποιοτικές επιλογές βιβλίων και βιβλιοπώλη άριστο γνώστη του βιβλίου. Το Booktalks τα διαθέτει όλα αυτά με το παραπάνω. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα. Το Booktalks δεν είναι απλά ένα χαριτωμένο και ενημερωμένο βιβλιοκαφέ, το Booktalks είναι μια «συναγωγή»: Ένας χώρος λατρείας του βιβλίου και συνάθροισης πιστών βιβλιόφιλων. Και τους χώρους λατρείας δεν τους χαρακτηρίζουν μόνον οι θεοί στους οποίους είναι αφιερωμένοι αλλά και …οι πιστοί τους.

Εκτός τωντειχών

Το Booktalks είναι προπάντων οι άνθρωποι που συχνάζουν στο χώρο του. Είμαστε εμείς που μαζευόμαστε τα Σάββατα και κάποια καθημερινά απογεύματα και επιδιδόμαστε στην «ατιμώρητη διαστροφή» μας. Εμείς που κουβεντιάζουμε παθιασμένα για το αντικείμενο της λατρείας μας και απολαμβάνουμε κάθε λεπτό της παραμονής μας σε αυτό το χώρο των βιβλίων. Άλλωστε, όπως έχει πει ο Σαρλ Νοντιέ: «Ύστερα από την ηδονή να έχεις τα δικά σου βιβλία, η άλλη μεγαλύτερη ηδονή είναι να μιλάς γι' αυτά". 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗΣ

«Το καταφύγιο µου» Σ

το Booktalks πρωτοπήγα με μια φίλη για να δω μια παρουσίαση βιβλίου. Σε όλο τον δρόμο γκρίνιαζα. Τι δουλειά έχουμε να τραβιόμαστε στα Παλαιά Φάληρα; Χάθηκαν τα βιβλιοπωλεία του κέντρου; Βρέθηκα σε ένα χώρο ζεστό και φιλόξενο. Ο Άγης και η Κατερίνα – οι ιδιοκτήτες – καθώς και τα παιδιά που εργάζονται εκεί, έκαναν τα πάντα για να αισθανθούμε άνετα. Δεν υπάρχει περίπτωση να μπει άνθρωπος και να μην μείνει ικανοποιημένος. Οι πάντες που δουλεύουν εκεί είναι πρόθυμοι να τον εξυπηρετήσουν συμβουλεύοντας και προτείνοντας. Ξαναπήγα δυο τρεις φορές, όπου μου δόθηκε η ευκαιρία να τους γνωρίσω καλύτερα. Εκτίμησα το πηγαίο χιούμορ τους και ότι ήταν άνθρωποι με άποψη. Οι συζητήσεις που κάναμε πάνω από τους πάγκους των βιβλίων ήταν ανεπανάληπτες και συχνά ξεκαρδιστικές. Γνώρισα κι άλλους θαμώνες, με τους οποίους αρχίσαμε να κάνουμε παρέα. Ο σαββατιάτικος πρωινός καφές στο βιβλιοπωλείο έγινε μια γλυκιά συνήθεια. Σιγά σιγά άρχισα να αισθάνομαι τον χώρο δικό μου.

Μου αρέσει η ηρεμία και η feel good διάθεση που αποπνέουν ο χώρος και τα παιδιά. Τώρα όποτε νοιώθω πιεσμένος ή εγκλωβισμένος από επαγγελματικά ή προσωπικά ζητήματα, όποτε θέλω να μελετήσω ή να γράψω καταφεύγω εκεί. Στη γωνιά μου: στο τραπέζι, κοντά

στη βιτρίνα, δίπλα στο φωτιστικό δαπέδου. Με τα βιβλία να αιωρούνται πάνω από το κεφάλι μου. Κι όποτε σηκώνω τα μάτια μου να χαζέψω τον κόσμο που περνάει, πίνοντας την λευκή σαγκρία μου, απέναντί μου είναι η Κατερίνα με τον Άγη να μου χαμογελάνε. 


32

O ∆ηµήτρης Γέρος περιγράφει την τελευταία συνάντηση µε τον Έντουαρντ Άλµπι

Ο

Η γνωριµία µου µε έναν πάλλευκο άγγελο

κομψά ντυμένος και φορούσε πάλι ωραίες και ακριβές κάλτσες. Μετά με πήγε σε ένα μικρό, κινέζικο εστιατόριο, δύο τετράγωνα μακριά από το σπίτι του, στο οποίο φαίνεται πως σύχναζε. Εκείνος έφαγε μερικά κομμάτια σούσι κι εγώ δοκίμασα ένα παράξενο χέλι για το οποίο ακόμα αναρωτιέμαι αν ήταν ή δεν ήταν φίδι. Ήπιε επίσης ένα φλιτζάνι τσάι, το οποίο το έστειλε δύο φορές πίσω γιατί το έβρισκε ελαφρύ, και παραπονέθηκε στην σερβιτόρα για την ένταση της μουσικής. Παρ όλο που ήταν κάπως καταβεβλημένος σωματικά, και είχε κυρτώσει, τα βήματά του κάτω απ’ τη βροχή ήσαν γρήγορα και ζωηρά. Το πνεύμα του και η διάθεσή του για ζωή, για θέατρο και σεξ δεν είχαν καθόλου αλλάξει με τα χρόνια. Είχαμε μια μακρά συζήτηση, σχετική με τις δουλειές μας, τις εικαστικές τέχνες που αγαπούσε και το θέατρο, τα χάλια του Μπρόντγουεϊ και τα μιούζικαλ που δεν συμπαθούσε, την εικονική πραγματικότητα της δημοκρατίας, τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας που φούντωναν επικίνδυνα, τα μοντέλα των φωτογραφιών μου κ.ά. Κι εκείνη τη φορά μού επανέλαβε πόσο ήθελε να ξαναεπισκεφθεί τη χώρα μας. Όταν ήρθε ο λογαριασμός και ζήτησα να πληρώσω μου, είπε κοιτώντας με λοξά και με ύφος που δεν σήκωνε αντιρρήσεις: «Εδώ είναι Νέα Υόρκη, εδώ είναι Τραϊμπέκα, κι εσύ είσαι φιλοξενούμενος, δεν πληρώνεις!»

Έντουαρντ Άλμπι πέθανε την Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου 2016, στο εξοχικό του στο Μόντακ της Νέας Υόρκης, σε ηλικία 88 ετών, μετά από μακροχρόνια ασθένεια. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους και εμβληματικότερους αμερικανούς δραματουργούς του 20ού αιώνα. Έχει γράψει μερικά από τα σπουδαιότερα θεατρικά έργα του παγκοσμίου ρεπερτορίου όπως το «Ποιος Φοβάται Τη Βιρτζίνια Γουλφ», που πρέπει να έχει παιχτεί στις περισσότερες θεατρικές σκηνές όλου του κόσμου και νομίζω πως δεν υπάρχει ηθοποιός που να μην έχει επιθυμήσει να ερμηνεύσει έναν από τους ρόλους του, το «Ιστορία Ζωολογικού Κήπου», «Τρεις ψηλές γυναίκες», «Ευαίσθητη Ισορροπία» μέχρι το τελευταίο του «Η Γίδα ή ποιος φοβάται την Σύλβια». Έχει πάρει τρεις φορές το βραβείο Πούλιτζερ, το National Medal of Arts και πολλές άλλες διακρίσεις. Ο ζωγράφος Δημήτρης Γέρος, με τον οποίο ήσαν φίλοι τα τελευταία 15 χρόνια, και του οποίου έχει προλογίσει το βιβλίο Shades of love, γράφει για την τελευταία ημέρα που τον συνάντησε στο σπίτι του στο Μανχάταν.

Ένα σπίτι γκαλερί

Τον είχα ξαναδεί την άνοιξη του 2010. Ήταν ένα ακόμη μουντό, βροχερό μεσημέρι της Νέας Υόρκης. Καθίσαμε τότε για αρκετή ώρα στο μεγάλο και καλόγουστο σπίτι του, τού οποίου οι τοίχοι ήταν καλυμμένοι με έργα μοντέρνας τέχνης, μεταξύ των οποίων και ένας Σαγκάλ, δύο Χανς Άρπ, ένας Καντίνσκι, ένας Λίπχιτζ ενώ στο πάτωμα στέκονταν πολλές δεκάδες ξύλινα αφρικανικά γλυπτά που μας παρακολουθούσαν με ανέκφραστα μάτια. Μου είχε κάποτε πει πως είχε στη συλλογή του και έργα του Στάμου, τα οποία όμως δεν τα είδα ποτέ κρεμασμένα στους τοίχους. Στο σπίτι κυκλοφορούσε αμέριμνα και μια όμορφη γάτα, με άσπρα και μπεζ χρώματα, που μπερδευόταν ναζιάρικα στα πόδια μας. Στα χρόνια της φιλίας μας τον είχα φωτογραφίσει αρκετές φορές, μια δυο μάλιστα κατόπιν δικής του επιθυμίας, και είχε χρησιμοποιήσει κάποιες από εκείνες τις φωτογραφίες σε εξώφυλλα βιβλίων και προγραμμάτων θεατρικών παραστάσεων. Εκείνη η ημέρα ήταν και η τελευταία που τον φωτογράφησα. Ήταν, όπως πάντα,

Η αρχή της περιπέτειας

Ο εικαστικός Δημήτρης Γέρος (αριστερά) με τον Αμερικανό δραματουργό ‘Εντουαρντ Άλμπι

Μετά όμως από λίγους μήνες η μνήμη του άρχισε να εξασθενεί και η καρδιά να του δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, τόσα ώστε αποφάσισε να χειρουργηθεί. Εξ άλλου οι γιατροί τού έλεγαν πως έτσι θα κέρδιζε τουλάχιστον ακόμη 10 χρόνια ζωής. Το χειρουργείο κράτησε περίπου 6 ώρες και υποτίθεται πως εξαιτίας της νάρκωσης χειροτέρεψε η μνήμη του αλλά και η σωματική του αντοχή. Έτσι άρχισε να μην αναγνωρίζει πια τους δικούς του ανθρώπους και τον περισσότερο καιρό δεν είχε επαφή με το περιβάλλον. Κατά διαστήματα δεν αναγνώριζε ούτε και τον επί 14 χρόνια βοηθό του, επίσης θεατρικό συγγραφέα, Jakob Holder. Παρά ταύτα, ήξερε πολύ καλά πως ήταν ο Άλμπι, και όταν του έστειλα 50 αντίτυπα ενός ποιήματός του, το οποίο επρόκειτο να


κυκλοφορήσει σε συλλεκτική έκδοση μαζί με δικές μου φωτογραφίες, τα υπέγραψε ευχαρίστως, ένα προς ένα, με μεγάλα ωραία γράμματα. Ο Jakob μού είχε τότε γράψει, πως, καθώς υπέγραφε, σταμάτησε και διάβασε το ποίημα και του είπε πως του άρεσε. Και συμπλήρωσε:« Αυτό το έχω γράψει για τον Δημήτρη». Στα χρόνια που ακολούθησαν εγώ συνέχιζα να του ταχυδρομώ τις ευχές μου για τις γιορτές και τα γενέθλιά του καθώς και διάφορες φωτογραφίες που με είχε παρακαλέσει, από την αρχή της γνωριμίας μας, να του στέλνω γιατί του άρεσε να τις έχει στη συλλογή του. Επειδή όμως, για μεγάλο διάστημα δεν είχα πάρει εις απάντησιν κανένα σημείωμα από τον ίδιον, έγραψα στον Jakob, ο οποίος με email του μου περιέγραψε την άσχημη κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο Albee, για την οποία δεν είχα ιδέα, και μου είπε πως έτσι όπως έχουν τα πράγματα δεν είχε πια κανένα νόημα να του ταχυδρομώ οτιδήποτε. Τον ξαναείδα στις 12 Νοεμβρίου του 2015, μεσημέρι, πάλι στο σπίτι του. Η επιθυμία μου να τον δω ήταν μεγάλη και δεν με ενδιέφερε αν αναγνώριζε ή όχι τους φίλους του. Ο Jakob μού είχε πει πως η πιο σίγουρη ώρα κατά την οποία ο μεγάλος θεατρικός συγγραφέας αισθανόταν καλύτερα ήταν από τις 12.00 έως τις 13.00. Πριν και μετά από αυτό το χρονικό διάστημα ήταν αμφίβολο αν και πότε θα τον πετύχαινα ξύπνιο. Επίσης μού είπε πως τον προηγούμενο μήνα τον είχαν στο νοσοκομείο, σχεδόν σε κώμα, και η κατάστασή του ήταν εξαιρετικά ανησυχητική. Ξαφνικά όμως, εκείνος, εντελώς ανεπάντεχα, ζωήρεψε, άρχισε πάλι να μιλάει και ήμουν τυχερός που τώρα θα τον συναντούσα ξύπνιο.

Σε μια μεγάλη μαύρη πολυθρόνα

Ο Jakob με οδήγησε στην ευρύχωρη κουζίνα όπου ο Albee καθόταν σε μια μεγάλη, μαύρη, πολυθρόνα από αυτές νομίζω που γίνονται και κρεβάτι. Έτσι όπως μου τον είχαν περιγράψει, ίσως και από δική μου υπερευαισθησία, αν όχι αφέλεια, περίμενα να αντικρύσω τη συρρικνωμένη μορφή ενός ανθρώπου που διένυε τις τελευταίες ημέρες των 87 χρόνων του. Αντί αυτού όμως είδα έναν πολύ ωραιότερο άνθρωπο από εκείνον που είχα συναντήσει την προηγούμενη φορά. Το πρόσωπό του έδειχνε φρέσκο, τα λευκά μαλλιά του ήταν πιο κοντά από άλλοτε, καθαρά και καλοχτενισμένα, με τη χωρίστρα στα αριστερά και τα λεπτά του δάχτυλα με τις έντονες μπλε φλέβες να μοιάζουν διάφανα. Εν τω μεταξύ είχε αντικαταστήσει τα παλιά του ακουστικά με καινούργια πιο μοντέρνα και πιο διακριτικά. Τα πόδια του

ήταν σκεπασμένα με μια ζεστή, γαλάζια κουβέρτα. Στον τοίχο, πίσω και πάνω απ το κεφάλι του, ήταν κρεμασμένα δύο μικρά έργα ζωγραφικής, και στο τραπέζι, δεξιά του, ήταν ακουμπισμένο ένα υπερμέγεθες ξύλινο κεφάλι αφρικανικής τέχνης, ένα ασυνήθιστα μεγάλο ψηφιακό ρολόι και δύο μικρά μπουκάλια με νερό. Στο νεροχύτη μια νεαρή μαύρη γυναίκα , υπεύθυνη της τετραμελούς ομάδας που τον φρόντιζε εναλλάξ επί 24ώρου βάσεως, έπλενε διακριτικά τα πιάτα και δεν έδειχνε να δίνει καμιά σημασία στην παρουσία μου.

Απρόσμενη πραγματικότητα

Μόλις με είδε ο Εντουαρντ τα μάτια του έλαμψαν, χαμογέλασε εγκάρδια και μου έδωσε το χέρι λες και με περίμενε από καιρό. Εγώ σοκαρίστηκα από αυτή την απρόβλεπτη αντίδραση και δεν ήξερα πώς να συμπεριφερθώ, γιατί ξαφνικά βρέθηκα μπροστά σε έναν άνθρωπο που έδειχνε να έχει όλες τις αισθήσεις του, φαινόταν πως με αναγνώριζε και χαιρόταν που τον επισκεπτόμουν. Προσπαθώντας να ξεπεράσω την έκπληξη, τού έκανα διάφορες φιλοφρονήσεις, πολλές από τις οποίες τις πίστευα, κι εκείνος τις ανταπέδιδε, έτσι όπως περίπου κάνουν όλοι οι άνθρωποι που για κάποιο λόγο βρίσκονται πρόσκαιρα εγκλωβισμένοι στις τυπικότητες. Σε κάποια στιγμή που έμεινα άναυδος από την αμηχανία που μου προξένησε η κανονικότητα του φίλου μου και καθώς τον κοιτούσα στα μάτια προσπαθώντας να ερμηνεύσω την απρόσμενη πραγματικότητα εκείνος, με ρώτησε « Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σου, τι ετοιμάζεις;» κι εκεί με …«αποτελείωσε». Γιατί, ενώ μου είχαν πει πως δεν θυμόταν τίποτα και πως όλα ήταν προσποιήσεις, έδειχνε σαν να ήξερε με ποιον μιλούσε και ρωτούσε για τη δουλειά μου. Του απάντησα πως σε δύο ημέρες θα παρουσίαζαν ένα βιβλίο μου στη Νέα Υόρκη και λυπόμουν που δεν θα μπορούσε να έρθει. Μου είπε κοφτά, με αποφασιστικότητα, που δεν δεχόταν αντιρρήσεις, όπως δηλαδή τον παλιό καλό καιρό: «Θα έρθω». Του απάντησα πως θα δυσκολευτεί για να έρθει κι εκείνος συνέχισε με το γνωστό του πείσμα «Πρέπει να έρθω». Τον κοίταξα με απορία καθώς αναρωτιόμουν ξανά αν όλα αυτά, που έμοιαζαν σαν ένα μικρό απόσπασμα από θεατρικό του έργο, συνέβαιναν στ αλήθεια και αν όσα μου έλεγε τα εννοούσε. «Πρέπει να έρθω» μου ξαναείπε. Τότε πετάχτηκε και μίλησε για πρώτη και τελευταία φορά η γυναίκα που έπλενε τα πιάτα: «Έντουαρντ, δεν μπορείς να πας, έχουμε κανονίσει αυτή τη μέρα να σε πάω στο γιατρό». Απαντώντας στην ερώτησή του, τού είπα πως το επόμενο σχέδιό μου, μόλις θα επέστρεφα στην Ελλάδα, ήταν η έκδοση

33


34

του βιβλίου μας «Ένας Άλλος Νάρκισσος». Ο Έντουαρντ, πριν αρκετά χρόνια, είχε γράψει ένα ποίημα για μια φωτογραφία μου η οποία έδειχνε ένα όμορφο αγόρι, σαν τον Νάρκισσο, που πάνω στο γυμνό του στήθος περπατούσαν πέντε σαλιγκάρια. Το πολύ ωραίο ποίημά του αργότερα με ενέπνευσε και έκανα μερικές ακόμη φωτογραφίες και σκεφτήκαμε, ποίημα και φωτογραφίες, να τα κυκλοφορήσουμε, εκτός εμπορίου, σε ένα μικρό βιβλίο μόνον για τους φίλους μας. Αλλά στην αναγγελία αυτής της έκδοσης δεν υπήρξε εκ μέρους του καμιά αντίδραση, δεν θυμόταν τίποτα και με κοιτούσε με απορία περιμένοντας να βοηθήσω με κάποιο τρόπο τη μνήμη του. Είχα μαζί μου τη μακέτα του βιβλίου, σε φυσικό μέγεθος και του την έδωσα. Άρχισε να την ξεφυλλίζει μόνος του, χωρίς βοήθεια, και κοιτούσε μια μια τις φωτογραφίες με μεγάλο ενδιαφέρον. «Θυμάσαι» του είπα «όταν με γνώρισες με ρώτησες αστειευόμενος πότε θα σε φωτογραφίσω με σαλιγκάρια στο στήθος» και του έδειξα τη φωτογραφία που περιέγραψα. Όμως δεν θυμόταν, αλλά γέλασε με την περιγραφή της πρώτης μας συνάντησης. Αρκετές από τις φωτογραφίες του βιβλίου τού τις είχα στείλει πριν από καιρό, όταν ακόμη ήταν καλά, και μου είχε γράψει πως του άρεσαν και ότι το μοντέλο ήταν πολύ όμορφο και το πλέον ιδανικό για το ποίημά του. «Είναι τιμή μου» μου είπε, κι εγώ, κρατώντας το χέρι του, τού είπα πως η τιμή ήταν δική μου και πως δεν θα ξεχνούσα ποτέ την φιλία και την αγάπη που έδειξε, όλα αυτά τα χρόνια, σ’ εμένα και τη δουλειά μου. Καθώς μιλούσαμε, άρχισε να ξαναγυρνάει τα φύλλα της μακέτας με το ίδιο ενδιαφέρον και την ίδια προσοχή. «Είναι το ίδιο παιδί σε όλες τις φωτογραφίες;» με ρώτησε. Του απάντησα ναι, ήταν το ίδιο παιδί που ήξερε. Όταν, προς το τέλος του βιβλίου, έφτασε στη σελίδα που έχω τυπωμένη μια φωτογραφία στην οποία είμαστε και οι δύο μαζί σταμάτησε περισσότερο. «Έχουν περάσει 13 χρόνια από τότε» του είπα «και σήμερα δείχνεις πολύ καλύτερος». Πράγματι, η καθήλωση στην πολυθρόνα και η εγκατάλειψη των δυνάμεων τον είχαν κάνει ήρεμο και τρυφερό και αυτό αντανακλούσε στο πρόσωπο του και τον έκανε πιο συμπαθή και πιο όμορφο. Αυτός ο άνθρωπος που λίγα χρόνια πριν ήταν γεμάτος οργή και άρπαζε φωτιά με το παραμικρό τώρα είχε μεταμορφωθεί σε έναν πάλλευκο άγγελο! Αλλά το ενδιαφέρον του για το βιβλίο φαινόταν ανεξάντλητο και άρχισε πάλι να ξεφυλλίζει τη μακέτα. Όταν με ξαναρώτησε «Είναι το ίδιο παιδί;» κατάλαβα πως καθώς έφτανε στο τέλος του ολιγοσέλιδου βιβλίου είχε ήδη ξεχάσει την αρχή του, και δικαίωσα τον Jakob που μου είχε πει πως ξεχνάει αμέσως, ή σχεδόν αμέσως,

ό,τι συμβαίνει στον ενεστώτα χρόνο. Επειδή γνώριζα και από την Louise Bourgeois ότι στους ηλικιωμένους αρέσουν τα γλυκά και οι άνθρωποι που τους φροντίζουν αμελούν ή δεν σκέφτονται να τους τα προσφέρουν είχα φέρει μαζί μου μερικές πάστες διαφορετικών γεύσεων για να του δώσω. Τον ρώτησα λοιπόν αν θα ήθελε να του φέρω ένα από τα γλυκά και μου απάντησε αδιάφορα «όχι». Επειδή υποψιάστηκα ότι μπορεί να μη με άκουσε τον ξαναρώτησα: «Μα δεν σου αρέσουν οι σοκολάτες;». «Α, οι σοκολάτες μου αρέσουν πολύ» είπε. Βγήκα λοιπόν από την κουζίνα και αναζήτησα τον Jakob για να του πω να του δώσει ένα από τα γλυκά. Εκείνος όμως μου απάντησε πως ο Εντουαρντ δεν κάνει να τρώει γλυκά γιατί έχει ζάχαρο και πως όταν γυρίσω στη κουζίνα θα το έχει ξεχάσει. Τον ρώτησα με καχυποψία αν είναι σίγουρος πως ο συγγραφέας δεν θυμάται τίποτα και μου απάντησε με απόλυτη βεβαιότητα: «Δυστυχώς, Δημήτρη, έτσι είναι, δεν θυμάται τίποτα και προσποιείται πως θυμάται». Όταν πάντως ξαναγύρισα κοντά του δεν αναρωτήθηκε για το γλυκό που του είχα υποσχεθεί. Τον ρώτησα αν τον είχα κουράσει και έπρεπε να φύγω. «Είμαι πάντα κουρασμένος» μου είπε με χαμηλή φωνή. «Τότε να φύγω» συνέχισα. « Όχι να κάτσεις, δεν με κουράζεις εσύ, τα χρόνια με έχουν κουράσει» μου είπε με απελπισία. Επειδή φοβόμουν πως η παρουσία μου κρατούσε τον Jakob μακριά από τις δουλειές του, είπα στον Έντουαρντ: «Να πάω να δείξω το βιβλίο και στον Jakob;». «Βεβαίως» μου απάντησε. Αφού είδαμε τη μακέτα και με τον βοηθό του, επέστρεψα στη κουζίνα για να τον χαιρετίσω και να φύγω. Όμως εκείνος είχε εν τω μεταξύ γείρει το κεφάλι του μπροστά και κοιμόταν, ήταν η ώρα του. Πήρα το παλτό μου, χαιρέτησα από μακριά με ένα νεύμα τη γυναίκα που ήταν ακόμη στο νεροχύτη και έφυγα αθόρυβα χωρίς να τον ξυπνήσω. Πριν όμως βγω από το διαμέρισμα, επέστρεψα κι από την ανοιχτή πόρτα της κουζίνας τον κοίταξα για μια ακόμη φορά, όντας βέβαιος πως δεν θα τον ξανάβλεπα ποτέ πια. 


Μποµπ Ντύλαν

O

Ένα µελωδικό Βραβείο για τον µπίτνικ ποιητή της µουσικής! Της Μπέλλας Μηλοπούλου

λα όσα ακούστηκαν και γράφτηκαν για τον Μπομπ Ντύλαν από τις 13 μέχρι τις 29 του περασμένου Οκτωβρίου ήταν απλά… κουτσομπολιά. Για να ακούγονται και να γράφονται. Γιατί, όποιος ξέρει και παρακολουθεί την πορεία αυτού του τόσο ξεχωριστού καλλιτέχνη, γνωρίζει καλά πως δεν είναι αγενής, πως χαίρεται και απολαμβάνει τα βραβεία και τις διακρίσεις που κατά καιρούς του απονέμονται –και είναι πολλά και πολλές- κι ακόμη πως του αρέσει να είναι διακριτικός και να κάνει φασαρία μόνο μέσα από τα τραγούδια του! Κλειστός χαρακτήρας ως άνθρωπος και παρά το βαρύ φορτίο της δημοφιλίας και της παγκόσμιας αναγνώρισης που κουβαλάει εδώ και μισόν αιώνα στους ώμους του δεν έχει αλλάξει. Είναι σεμνός και ταπεινός. Και πάμπλουτος και δημιουργικός. Μάλιστα, το βράδυ της 13ης Οκτωβρίου που η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε πως είναι αυτός ο εκλεκτός για το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, ο Ντύλαν εμφανιζό-

ταν σ’ ένα χώρο στο Λας Βέγκας. Βγήκε, τραγούδησε, είπε κι έκανε τα δικά του, αλλά, λέξη δεν βγήκε από το στόμα του για αυτή την ύψιστη λογοτεχνική διάκριση. Αυτός είναι ο Ντύλαν κι ας τον αποδεχτούμε… Μα, Νόμπελ Λογοτεχνίας σ’ έναν τραγουδοποιό; Και, βέβαια, αφού οι στίχοι των τραγουδιών του –και είναι πολλά- είναι ξεκάθαρα ποίηση. Όταν ξεκίνησε να γράφει ήταν ο επαναστάτης, ο αμφισβητίας, ο διαμαρτυρόμενος. Κάποια στιγμή, όμως, ξεπέρασε αυτό το στάδιο. Βαθύτατα επηρεασμένος από τους σπουδαιότερους συμβολιστές ποιητές όπως, κυρίως, ο Τ.Σ. Έλιοτ, αλλά και ο Μποντλέρ και ο Αρθούρος Ρεμπό, άρχισε να σφραγίζει τα τραγούδια του με μια ξεχωριστή, ιδιότυπη και ουσιαστική πολύπλοκη και συνάμα ροκ, ποίηση. Το σκεπτικό της Σουηδικής Ακαδημίας αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «δημιούργησε μια νέα ποιητική έκφραση στο πλαίσιο της σπουδαίας αμερικανικής παράδοσης τραγουδιών». Κάποιοι είπαν πως έτσι η Σουηδική Ακαδημία έδειξε μια σχετική περιφρόνηση σε μεγάλους Αμερικανούς λογοτέχνες και ποιητές, έκανε

το καθήκον της απέναντι στις ΗΠΑ και θα συνεχίσει τα επόμενα –πολλά- χρόνια να επιλέγει Ευρωπαίους –κυρίως- εργάτες του γραπτού λόγου. Κι έκανε και κάτι διαφορετικό, πρωτότυπο και ενδιαφέρον… Ο ίδιος δεν έδωσε κανένα σημείο ζωής τις πρώτες ημέρες, με αποτέλεσμα, να ακουστούν πολλά και δυσάρεστα σε βάρος του. Ακόμη και ένα μέλος της Επιτροπής που τον επέλεξε, ο Περ Βάστμπεργκ, έσπευσε να χαρακτηρίσει τη στάση του « αγενή και αλαζονική» ενώ δεν ήταν λίγοι αυτοί που είχαν εκφράσει την αντίθεσή τους στην επιλογή του Ντύλαν και αισθάνονταν κάπως… δικαιωμένοι! Όσο γι’ αυτούς που πολιτικοποίησαν το γεγονός, κανείς δεν ξέρει…. Την ίδια στιγμή, πάντως, ο Καναδός τραγουδοποιός Λέοναρντ Κοέν έσπευδε, με τη σειρά του, να δηλώσει: «Το να βραβεύεις το Ντύλαν είναι σαν να καρφιτσώνεις ένα παράσημο στην κορυφή του Έβερεστ, επειδή είναι το ψηλότερο στον κόσμο»!

Δεν είναι το πρώτο, δεν είναι ο πρώτος…

Από τις 13 Οκτωβρίου πέρασαν ακριβώς 16 ημέρες για να ακουστεί η αντίδραση του Ντύλαν στο Νόμπελ. Σε συ-

35

Νόμπελ Λογοτεχνίας


36

Νόμπελ Λογοτεχνίας

νέντευξη που έδωσε δήλωσε « έκπληκτος» και «άφωνος» για τη διάκριση αυτή και είπε, επίσης, πως εκτός απροόπτου θα βρίσκεται στη σουηδική πρωτεύουσα στις 10 Δεκεμβρίου για να παραλάβει το βραβείο του. Η μοναδική υποχρέωση που έχει ο Μπομπ Ντύλαν είναι να εκφωνήσει μια ομιλία με θέμα «σχετικό με το έργο για το οποίο βραβεύτηκε» σε διάστημα 6 μηνών μετά την 10η Δεκεμβρίου, την επέτειο, δηλαδή, θανάτου του εμπνευστή των βραβείων Άλφρεντ Νόμπελ. Όπως δήλωσε η Τζόνα Πέτερσον, εκπρόσωπος Τύπου του Ιδρύματος Νόμπελ, ο Ντύλαν θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει και να δώσει μια συναυλία αντί να εκφωνήσει μια ομιλία. «Ναι, προσπαθούμε να βρούμε κάτι που θα ταιριάζει στον βραβευθέντα» υπογράμμισε η κυρία Πέτερσον την οποία ο Αμερικανός τραγουδοποιός ενημέρωσε ότι αποδέχεται το βραβείο και θα παραστεί στην τελετή. Δεν είναι, φυσικά, η πρώτη φορά που το –ποιητικό, κυρίως-έργο του Ντύλαν αναγνωρίζεται διεθνώς.  Το 2008 του δόθηκε ειδικό Pulitzer για τη «σοβαρή

επιρροή του στη μουσική και την αμερικανική κουλτούρα που χαρακτηρίζονται από λυρικές συνθέσεις εξαιρετικής ποιητικής δύναμης».  Το 1990 στη Γαλλία του απονέμεται το Commander des Arts et des Lettres.  Το 2000 στη Σουηδία παραλαμβάνει το βραβείο Polar Music.  Είναι επίτιμος διδάκτωρ σε λογοτεχνικές έδρες σε πανεπιστήμια όπως το St Andrews και το Princeton.  « Έκανε πλουσιότερη τη ζωή μας και την άλλαξε προς το καλύτερο» είπε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα απονέμοντας του, πριν από τέσσερα χρόνια το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας σε τελετή που έγινε στο Λευκό Οίκο. Το συγκεκριμένο μετάλλιο είναι η μεγαλύτερη διάκριση που μπορεί να λάβει Αμερικανός πολίτης και δόθηκε στον Ντύλαν «για την επιρροή που άσκησε, μέσω του έργου του, στα κινήματα υπέρ των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων».  Τον Μάιο του 2013 τα μέλη της Αμερικανικής Ακαδημίας Γραμμάτων και Τεχνών, τον ανακήρυξαν επίτιμο μέ-

λος, διάκριση που δόθηκε για πρώτη φορά στα χρονικά σε μουσικό της ροκ! «Αισθάνομαι μεγάλη τιμή και είμαι πολύ τυχερός που ανήκω σε αυτό το πάνθεον των μεγάλων καλλιτεχνών, οι οποίοι αποτελούν την Ακαδημία των Τεχνών και των Γραμμάτων» είπε ο Ντύλαν, ο οποίος δεν μπόρεσε να παραστεί στην επίσημη τελετή στη Νέα Υόρκη. Ανέφερε, επίσης, στην επιστολή του: «Ανυπομονώ να γνωρίσω όλους εσάς, σύντομα». Τα μέλη της επιτροπής της Ακαδημίας δυσκολεύτηκαν πολύ στο αν θα τον εκλέξουν μέλος για την σύνθεση μουσικής ή τους στίχους. Έτσι, αντί να τον κατατάξουν σε μία κατηγορία, και να του δώσουν τη θέση ενός από τα 250 τακτικά μέλη, του έδωσαν τον τίτλο του επίτιμου σε μία μικρότερη κατηγορία, η οποία περιλαμβάνει ονόματα όπως της Μέριλ Στριπ, του Γούντι Άλεν και του Μάρτιν Σκορσέζε. «Είναι ένας πολυτάλαντος καλλιτέχνης το έργο του οποίου επεκτείνεται σε πολλούς τομείς, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να κατηγοριοποιηθεί» είπε η Δι-


37

« Μόνο με τη φωνή της Τζόαν Μπαέζ θα μπορούσε να δέσει αρμονικά η φωνή μου»

ευθύντρια της Ακαδημίας Βιρτζίνια Ντιχάνι. Η εφημερίδα New York Times μόλις ανακοινώθηκε η βράβευση του Μπομπ Ντύλαν με το Νόμπελ έσπευσε να πανηγυρίσει γράφοντας « είναι η πρώτη φορά που η τιμή αυτή αφορά μουσικό». Δεν είναι ακριβώς έτσι, όμως, τα πράγματα. Η φράση θα ήταν σωστή αν έγραφε ένα μουσικό της ροκ. Κι αυτό γιατί «ένας μουσικός» έχει λάβει τη συγκεκριμένη διάκριση πριν από περίπου εκατό χρόνια και συγκεκριμένα το 1913 όταν ο πρώτος μη Ευρωπαίος και ο πρώτος μουσικός πήρε Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ήταν ο Ινδός Ραμπιτρανάθ Ταγκόρ –πενηντάρης, τότε- ο οποίος στην πατρίδα του θεωρείται περισσότερο μουσικός από ό, τι ποιητής! Με περισσότερα από 2.000 τραγούδια στο ενεργητικό του, ο Ταγκόρ, αγαπήθηκε εξίσου και για το λογοτεχνικό, αλλά και για το μουσικό του έργο. Λέγεται, μάλιστα, πως σε δικά του τραγούδια έχουν βασιστεί οι εθνικοί ύμνοι της Ινδίας και του Μπαγκλαντές!

Κομμάτια και … θρύψαλα!

«Γεννήθηκα την άνοιξη του 1941. Ο Β’ Παγκόσμιος

Νόμπελ Λογοτεχνίας

Πόλεμος μαινόταν ήδη στην Ευρώπη και σύντομα θα έμπαινε σ' αυτόν και η Αμερική...Αν είχες γεννηθεί εκείνη περίπου την εποχή ή αν ήσουν ενήλικας και είχες τα μάτια σου ανοιχτά, μπορούσες να νιώσεις τον παλιό κόσμο να φεύγει και έναν καινούργιο να παίρνει την θέση του. Ήταν σαν να γύριζες το χρόνο πίσω στην εποχή της γέννησης του Χριστού, τότε που το π. Χ. έγινε μ. Χ… Ο Χίτλερ, ο Τσόρτσιλ, ο Μουσολίνι, ο Στάλιν, ο Ρούσβελτ ήταν επιβλητικές προσωπικότητες, που αντίστοιχες τους δεν είχε γνωρίσει ποτέ ξανά ο κόσμος, ήταν άνθρωποι οι οποίοι στηρίζονταν στις δικές τους αποφάσεις και ό, τι ήθελε προκύψει. Ο καθένας τους ήταν έτοιμος να ενεργήσει μόνος του, αδιαφορώντας για την έγκριση του κόσμου, για τα πλούτη ή την αγάπη. Πήραν τις τύχες της ανθρωπότητας στα χέρια τους και μετέτρεψαν τον κόσμο σε θρύψαλα». Συγκεκριμένα, γεννήθηκε ως Ρόμπερτ Άλεν Ζίμερμαν στις 24 Μαΐου του 1941, στη Μινεσότα. Άνοιξη προς καλοκαίρι. Εκεί μεγάλωσε κι όταν πήγε στο γυμνάσιο έπαιζε κιόλας φυσαρμόνικα, πιάνο και κιθάρα,

άρα ήταν η κατάλληλη στιγμή για να δοκιμαστεί και σε ένα γκρουπ που δεν άργησε να δημιουργήσει, τους Golden Chords.Έπαιζαν τραγούδια του Τσακ Μπέρι και του Λιτλ Ρίτσαρντ, προτιμούσαν το ροκ εντ ρολ, αλλά και τη φολκ και τα μπλουζ. Το 1959 αποφοιτά από το πανεπιστήμιο της Μινεάπολις και ανακαλύπτει το θρύλο της φολκ Γούντι Γκάθρι. Αυτό ήταν. Αποφασίζει να τον συναντήσει και φεύγει για τη Νέα Υόρκη χωρίς να κοιτάξει πίσω του. Λέγεται, μάλιστα, πως κάποια στιγμή ο Γκάθρι, άρρωστος στο νοσοκομείο, τον έχρισε, με δόξα και τιμή, διάδοχό του. Τρία χρόνια μετά κυκλοφορεί ο πρώτος του δίσκος που περιλαμβάνει δύο δικά του κομμάτια, το Talking «New York» και «Song for Woody» ενώ τα υπόλοιπα είναι διασκευές. Είναι ο καλλιτέχνης που κατάφερε σε ηλικία 25 χρόνων να έχει πουλήσει περισσότερα από 10.000.000 δίσκους και ο πρώτος που ανέβηκε στη σκηνή φορώντας δερμάτινα …ψηλοτάκουνα παπούτσια! Στην πορεία γνωρίζει και «δένεται» με τη φωνή και


38

Νόμπελ Λογοτεχνίας

την προσωπικότητα της Τζόαν Μπαέζ που είναι το ίδιο επαναστάτρια και το ίδιο αφοσιωμένη στη μουσική της όπως κι αυτός. « Η Τζόαν έδειχνε ιδιαίτερα ώριμη, σαγηνευτική, παθιασμένη, μαγική, δεν λάθευε σε τίποτε από όσα έκανε. Το ότι ήταν συνομήλικη μου με έκανε να νιώθω άβολα. Όσο παράλογο κι αν ακούγεται κάτι μου έλεγε ότι ήμασταν δίδυμοι- ότι μόνο με τη δική της φωνή θα μπορούσε να δέσει αρμονικά η φωνή μου» Τι μας έχει προσφέρει μέχρι σήμερα αυτός ο τροβαδούρος, ο ποιητής που έχει αγαπήσει την Ελλάδα κι έχει έρθει αρκετές φορές στη χώρα μας;Εκατοντάδες τραγούδια που, σίγουρα, μας έκαναν καλύτερους. Μερικοί τίτλοι: «Blowin’ in the wind» (1963), «Knockin’ on Heaven’s door» (1973), «Like a rolling stone» (1965), «Mr. Tambourine man» (1965), «Don’t think twice, it’s all tight» (1963), «Forever young» (1974), «Masters of war» (1963), «Things have changed» (2000), «A hard rain a-gonna fall» (1963), «Just like a woman» (1966). Μερικά λόγια:  Ένας άνθρωπος είναι πετυχημένος αν ξυπνά το πρωί και πέφτει για ύπνο το βράδυ και στα ενδιάμεσα κάνει αυτό που θέλει να κάνει.  Αποδέχομαι το χάος αλλά, δεν είμαι σίγουρος ότι με αποδέχεται αυτό.  Μην κριτικάρεις ό, τι δεν μπορείς να κατανοήσεις.  Μερικοί άνθρωποι νιώθουν τη βροχή. Οι άλλοι, απλώς, γίνονται μούσκεμα. Κανείς δεν είναι ελεύθερος. Ακόμη και τα πουλιά τα περιορίζει ο ουρανός.  Αν θέλεις να κρατήσεις τις αναμνήσεις σου, πρέπει πρώτα να τις ζήσεις.  Της έδωσα την καρδιά μου, αλλά ήθελε την ψυχή μου. Κι ένα απόσπασμα από τα τραγούδια του που έχει αποδώσει στα ελληνικά ο Γιώργος- Ίκαρος Μπαμπασάκης ( «Bob Dylan/ τραγούδια» εκδόσεις Ιανός): Τα μάτια μου συγκρούονται μετωπικάχμε παραγεμισμένα νεκροταφεία, φριχτά με ψεύτικους θεούς, και σέρνομαι ξανά στης μικροψυχίας τα σκοτεινά στενά πασχίζω από χειροπέδες νοερές ν’ απαλλαγώ λέω φτάνει, την κοπανάω από δω το έχω δει το έργο ξανά εγώ. Αν μπορούσαν να δουν τα όνειρα μου όλα και τις σκέψεις μου, θα μ’ έστελναν στην καρμανιόλα Αλλά εντάξει, τι μπορεί κανείς να πει


ΑΝΟΙΧΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - 2ο Τεύχος / Νοέμβριος 2016  

Το ΕΝΑ και ΜΟΝΑΔΙΚΟ διαδικτυακό περιοδικό για το ΒΙΒΛΙΟ - με την υπογραφή του iReporter

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you