Festivalkrant InScience 2021

Page 1


Dit jaar brengt InScience een ode aan het leven. Een leven dat kwetsbaar blijkt en dat we vooral samen willen delen. De gezondheidscrisis van de afgelopen anderhalf jaar heeft op een ongekende manier ons fysieke, mentale en emotionele welzijn onder een vergrootglas gelegd. En hoe sterk dat welzijn samenhangt met dat van andere dieren en onze planeet. Maar in die crisis zagen wij vooral ook de drang om door te gaan en er tóch iets van te maken, soms tegen de klippen op. Filmmakers bijvoorbeeld, bleken bepaald niet te hebben stilgezeten: we kregen dit jaar een recordaantal sterke films ingezonden. Deze films tonen het levenswerk van bekende en onbekende wetenschappers en de zoektocht naar antwoorden op grote en kleine levensvragen. Dat is in de kern waar het bij InScience over gaat: je onderdompelen in aangrijpende, verhelderende, verontrustende en oogstrelende verhalen over alle facetten van dit wonderlijke leven. En daarover met elkaar, kunstenaars en wetenschappers in gesprek gaan. Het filmprogramma van InScience neemt je naar alle uithoeken van de wereld en diep in ons wezen. Van de hogere sferen in de Zwitsere bergen (Descending the Mountain), naar de diepe krochten in van ons lijf (Fantastic Voyage), over het Mars-achtige landschap van Hawaii (Red Heaven) naar de majestueuze bossen van Mexico (Sons of Monarchs). Onder het credo Lust for Life onderzoeken we in het themaprogramma het belang van een gezond leven, nu en in de toekomst, van mens, dier en planeet. Met filmklassiekers, Big Ideas en een expositie schijnt InScience het licht op wetenschap die ons beter zou moeten maken. Nieuw dit jaar zijn de vijf workshops op het programma, waarbij je zelf aan de slag kan en erop uit gaat. En je kunt in gesprek met onze spraakmakende gasten,

2

INSCIENCE FILM FESTIVAL

onder wie Jaap van Dissel, Ahnjili Zhuparris, Nadia Bouras, Hans Aarsman, Lotfi El Hamidi en Ronald Simons & Martin Koolhoven. En natuurlijk met Nobelprijswinnaar Jacques Dubochet tijdens onze opening. Van transhumanisme tot data science en van gezonde ecosystemen tot gelukshormonen, ons recept is “a science film a day, keeps the doctor away”.

Namens het hele team, welkom bij de zevende editie van InScience!

7TH EDITION

Daisy van de Zande Festivaldirecteur

WELKOM


INHOUDSOPGAVE BLOKKENSCHEMA JURY’S FILMS VAN A-Z PUBLIEKSOPENING PROGRAMMA DONDERDAG PROGRAMMA VRIJDAG PROGRAMMA ZATERDAG PROGRAMMA ZONDAG INSCIENCE DOET ONDERZOEK EXPOSITIE HEALTHY FUTURES JUNIOR & ONDERWIJS FESTIVAL PLATTEGROND

INSCIENCE ON TOUR p.4 p.6 p.10

Dit jaar vindt InScience plaats door héél Nederland. InScience gaat namelijk On Tour! Naast de hoofdlocatie Nijmegen organiseren we ook ‘best of’-edities in andere steden. De programma’s in deze steden laten de beste films van het InScience programma zien met aanvullende nagesprekken en worden georganiseerd in samenwerking met universiteiten, hogescholen en lokale bioscopen. Zo is InScience altijd bij jou in de buurt!

p.13 p.14 p.20 p.23 p.28 p. 33 p.34 p.36

AMSTERDAM

MAASTRICHT

1 DEC

15 & 17 NOV

BREDA

ROTTERDAM

17, 22, 29 NOV & 6 DEC

15 & 23 NOV

EINDHOVEN

TILBURG

22, 23, 24 NOV

11 DEC

ENSCHEDE

WAGENINGEN

16, 17 & 18 NOV

20 & 21 NOV

p.38

TICKETS & INFO Tickets

Openingstijden Bibliotheek De Mariënburg:

Film normaal (kinderen tot 12: € 6,-) Film Student / CJP Strippenkaart (3 films)

€ 10,-

woensdag

09.00 – 18.00

€ 7,-

donderdag

09.00 – 21.00

vrijdag

09.00 – 18.00

zaterdag

09.00 – 17.00

zondag

13.00 – 17.00

€ 25,-

Film online

€ 6,-

Online passe-partout

€ 20,-

Talks

Gratis

Workshops

€ 7,50

Openingstijden kassa LUX:

InScience connect #inscience2021

woensdag

13.00 – 22.00

donderdag

13.00 – 22.15

facebook.com/insciencefilm

vrijdag

11.00 – 22.30

@insciencefilmfestival

zaterdag

10.00 – 00.00

zondag

13.30 – 17.00

PRAKTISCHE INFO

@insciencefilm InScience

7TH EDITION

www.insciencefestival.nl

INSCIENCE FILM FESTIVAL

3


WOENSDAG 10 NOVEMBER LOCATIE

09.00

10.00

11.00

12.00

13.00

14.00

15.00

16.00

17.00

18.00

19.00

20.00

21.00

22.00

23.00

Publieksopening: Citizen Nobel

LUX 1 Junior Opening

LUX 6

DONDERDAG 11 NOVEMBER LOCATIE

10.00

11.00

12.00

13.00

14.00

15.00

16.00

17.00

18.00

19.00

20.00

Descending the Mountain + talk

LUX 1

Absolute Denial + talk

LUX 6 LUX 7

Resilience + talk

YogaPoint

Mystieke Gesprekken

23.00

The Campaign Against the Climate + talk

In Silico

The Meaning of Hitler

Duurzaamheidscafé

The Wakeful Sleeper + talk

The Edge of All We Know + Talk

Theater C

InScience Pubquiz door de Upbeatles

Bibliotheek Mariënburgkapel

22.00

Man Ray and the shakespearian equations

Wie is er bang voor de waarheid?

LUX 3

21.00

Healthy Futures: Narratives of Self-Tracking

LEGENDA Films

Workshops

InScience vertoont de beste wetenschapsfilms van het moment. Een

In deze programma’s ga je zelf of met een groepje aan de slag en leer

selectie daarvan dingt in het competitieprogramma mee naar de NTR

je direct van de wetenschappers en kunstenaars op het festival.

Audience Award, InScience Jury Award en de Student Jury Award. Daarnaast vertoont InScience speciale themafilms zoals echte klassiekers die passen in het thema Lust for life.

Junior Ook aan de jonge onderzoekers is gedacht! InScience heeft speciale filmvoorstellingen en programma’s die gericht zijn op kinderen vanaf 8

Talks

jaar, maar ook het oudere bezoek is natuurlijk van harte welkom!

Tijdens Talks nemen we de ruimte om dieper in te gaan op de onderwerpen die in de films aan bod komen en horen bij het thema van 2021: Lust for Life. Soms in de vorm van een Big Idea waarin inspirerende sprekers

Expositie

interessante lezingen geven over verschillende thema’s. Talks zijn gratis bij te wonen. Haal hiervoor wel een ticket. Deze zijn te verkrijgen bij kassa LUX en online.

Tijdens InScience staat de Mariënburgkapel in het teken van de kunst & technologie-expositie Healthy Futures: Narratives of Self-Tracking. De expositie geeft een kijkje in de mogelijke toekomst van je persoonlijke gezondheid.

Onderwijs InScience biedt een uitgebreid educatief programma aan voor het primair, voortgezet en hoger onderwijs. Een speciaal lesprogramma hoort bij het filmbezoek. Naast bezoek in klassikaal verband tijdens het festival, worden in samenwerking met docenten ook programma’s op maat aangeboden.

4

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

BLOKKENSCHEMA


VRIJDAG 12 NOVEMBER LOCATIE

10.00

11.00

12.00

13.00

14.00

15.00

16.00

17.00

18.00

19.00

20.00

LUX 1

Birds of America + talk

LUX 3

Cured + talk

21.00

22.00

23.00

Possessor Shorts: My Mind Keeps on Drifting

Expeditie agora

LUX 5

Research Through Filmmaking

LUX 6

The Reason I Jump + talk Holistische Detectives

Verhalen halen: gezondheid

LUX 7

Red Heaven + talk

Dansen is gezond

Verhalen halen: Inclusieve zorg

Mariënburgkapel

ZATERDAG 13 NOVEMBER LOCATIE

10.00

11.00

12.00

13.00

14.00

15.00

Descending the Mountain

LUX 1 Mission Ulja Funk

LUX 3

The Meaning of Hitler NTR De Kennis Van Nu: Expeditie Lepra

LUX 6

18.00

19.00

20.00

21.00

Solutions

22.00

23.00

Cured

By the Throat + talk

Shorts: My Mind Keeps on Drifting + Talk

Son of Monarchs + première Planktonium *

Big Idea: Adriana Knouf

Fantastic Voyage + Talk

Wie maakt het archief?

Regionaal Archief

17.00

Citizen Nobel

De activistische academicus?

LUX 7

16.00

In Silico + talk

Ich bin dein Mensch + Opera talk

**

Shorts: Don't Let Me Be Misunderstood

Who builds the archive?

Bibliotheek

Micro-art

Valkhof museum

The Campaign Against The Climate

Wil ik doen aan selftracking?

Mariënburgkapel

Healthy Futures: Narratives of Self-Tracking

* Son of Monarchs: dit programma duurt tot 23.15 uur | ** The Wakeful Sleeper + Talk: dit is een nachtelijk programma en duurt tot 01.15 uur

ZONDAG 14 NOVEMBER LOCATIE

10.00

11.00

12.00

13.00

14.00

Birds of America + vogelexcursie

LUX 1 Ron's Gone Wrong

15.00

Son of Monarchs

Leve het Leven Filmquiz

LUX 7

Big Idea: Ahnjili Zhuparris

The Fever + talk Red Heaven + talk

18.00

19.00

20.00

21.00

22.00

23.00

By the Throat + talk

The Reason I Jump

Absolute Denial + talk Solutions + talk

Hey Google, do you know why I'm sad?

Studio LUX Bibliotheek Mariënburgkapel

17.00

Man Ray and the shakespearian equations + talk

LUX 3 LUX 6

16.00

Koolhoven & Simons: Phase IV

* Meet and Eat Brunch

Healthy Futures: Narratives of Self-Tracking

Feestelijke lancering Sound & Happy

* Solutions: de kinder-editie

BLOKKENSCHEMA

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

5


DE VAKJURY VAN INSCIENCE BESTAAT IEDER JAAR UIT DRIE PROFESSIONALS MET EEN VERSCHILLENDE EXPERTISE. TIJDENS HET FESTIVAL BEKIJKEN DE LEDEN DE GENOMINEERDE FILMS EN MAKEN ZE DE BESTE WETENSCHAPSFILM VAN INSCIENCE 2021 BEKEND. DE REGISSEUR VAN DE WINNENDE FILM ONTVANGT DE INSCIENCE JURY AWARD TER WAARDE VAN €2.500. DIT JAAR BESTAAT DE JURY UIT SANDRA DEN HAMER, GEORGE VAN HAL EN ANNA GIMBRÈRE. WE STELLEN ZE MET TROTS AAN JE VOOR! >> Tekst: Myrte Nowee >> George van Hal: Mats van Soolingen >> Anna Gimbrère: Samuel van Leeuwen

6

INSCIENCE FILM FESTIVAL

Sandra den Hamer is directeur van Eye Filmmuseum, een museum dat volledig is gewijd aan filmcultuur. Hiervoor was ze 23 jaar verbonden aan het International Film Festival Rotterdam, waar ze uiteindelijk directeur werd. In 2016 ontving ze een Gouden Kalf voor de Filmcultuur. Den Hamers passie voor film begon bij een liefde voor theater. 'Ik heb in mijn middelbare schooltijd onder andere een voorstelling gezien van de broers Van Warmerdam wat ik zo inspirerend vond dat ik de studie theaterwetenschappen ben gaan volgen.' Tijdens de opleiding wonnen de filmvakken het echter van de theatervakken waardoor Den Hamer in de filmwereld terecht kwam. Vanwege haar grote kennis over film en ervaring met filmfestivals werd Den Hamer bij de oprichting van InScience benaderd om in het bestuur van de organisatie te zitten. 'Ik vond het heel interessant omdat een festival dat heel specifiek gericht is op film en wetenschap destijds in Nederland nog niet bestond.' Na haar bestuurstermijn werd ze onderdeel van de adviesraad en is ze dit jaar dus lid van de jury. 'Dat geeft mij de mogelijkheid om weer meer films te kijken, dus dat wilde ik graag doen.' Tijdens het festival is Den Hamer van plan om vooral te letten op hoe de film eruit ziet. 'Het gaat er mij niet per se om het verhaal zelf – hoewel dat natuurlijk ook interessant is – maar vooral hoe het verhaal verbeeld wordt', aldus Den Hamer. 'Film is natuurlijk een beeldend medium, dus wanneer je het verhaal net zo goed had kunnen lezen of het heel saai is in het format is het voor mij niet zo interessant.'

7TH EDITION

VAKJURY


George van Hal is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant waar hij voornamelijk schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart. Daarnaast is hij actief als spreker en schreef hij meerdere boeken over wetenschap voor een breed publiek.

Anna Gimbrère is wetenschapsjournalist en presentator van het programma Pointer. Daarnaast werkte ze redacteur mee aan De Nationale Wetenschapsquiz en heeft ze momenteel haar eigen wetenschapsprogramma Anna's Brains. In 2019 werd Gimbrère door de Volkskrant uitgeroepen tot mediatalent van 2019.

‘Ik heb schrijven eigenlijk altijd al heel leuk gevonden’, vertelt van Hal. Hij twijfelde dan ook tussen een studie journalistiek of toch een bèta-opleiding. Uiteindelijk is het Sterrenkunde geworden, maar heeft hij het schrijven nooit losgelaten. Zo schreef hij eerst vooral voor de studentenvereniging en is hij uiteindelijk via stages bij wetenschappelijke tijdschriften de wetenschapsjournalistiek in gerold. Op deze manier kwam hij ook bij InScience terecht, waar hij eerder al lezingen gaf over sciencefictionfilms en onderdeel was van verschillende naprogramma’s. ‘En nu zit ik dus in de jury’, vertelt Van Hal. ‘Dat is wel even anders, maar ik ben echt een filmgek en ik hou van wetenschapscommunicatie dus ik heb er erg veel zin in.’ Dat Van Hal gespecialiseerd is in de bètawetenschappen zal hem niet belemmeren bij het kijken van films over andere vakgebieden. ‘Ik vind het superleuk om meer te leren over andere richtingen’, vertelt hij. ‘Dat is misschien zelfs wel interessanter omdat die informatie nog nieuw is voor mij.’ Tijdens het festival wil Van Hal niet alleen kijken naar of het verhaal goed wordt overgebracht, maar ook of dit op een visueel aantrekkelijke manier gebeurt. ‘Je ziet namelijk vaak dat het een van de twee is. Als een film dit beide kan doen, dan heeft die voor mij wel echt een streepje voor.’

VAKJURY

Gimbrère studeerde theoretische natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam en is eigenlijk toevalligerwijs de wetenschapsjournalistiek en de televisiewereld ingerold. 'Ik was altijd al wel een prater', begint Gimbrère. 'Ik vind het leuk om dingen uit te leggen zowel in de klas als op tv, sta graag op het podium en heb ook altijd een liefde gehad voor de wetenschap.' Toen bleek dat deze interesses te combineren waren, vielen de dingen voor Gimbrère op haar plek. De koppeling tussen wetenschap en film trekt haar dan ook erg aan. 'Ik denk dat het heel belangrijk is om te praten over wetenschap omdat kennis ons vooruit helpt. En aangezien een beeldend verhaal op mij vaak veel indruk maakt, lijkt film me dan ook een hele mooie manier om over wetenschap te vertellen.' Tijdens het festival gaat Gimbrère proberen om met een open blik naar de films te kijken. 'Hoe komt de film over, raakt het me of juist niet en weet het verhaal me te verrassen?' Daarnaast wil ze specifiek letten op de originaliteit en regiekeuzes van de films. Gimbrère: 'Hoe langer ik voor tv werk, hoe meer ik begin te zien hoe moeilijk het is om met beeld een verhaal te vertellen. Ik vind het daarom heel tof dat ik als jurylid naar de films mag kijken.'

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7


24, Nederlands

FYSIOTHERAPIE HOGESCHOOL ARNHEM EN NIJMEGEN

DE STUDENTEN JURY VAN INSCIENCE 2021 BESTAAT UIT VIJF STUDENTEN VAN VERSCHILLENDE ACHTERGRONDEN EN STUDIERICHTINGEN. DE LEDEN BESLISSEN NIET ALLEEN WELKE FILM UITEINDELIJK DE STUDENT JURY AWARD VAN €500 WINT, MAAR ONTMOETEN OOK FILMMAKERS, WETENSCHAPPERS EN ANDERE EXPERTS OP HET FESTIVAL EN ZIJN DUS OVERAL OP HET FESTIVAL TE VINDEN. WE STELLEN ZE GRAAG AAN JULLIE VOOR!

Ik heb me aangemeld voor de jury van InScience omdat ik graag nieuwe dingen aanga. Ik kwam hier via een vriendin terecht en heb er erg veel zin in. Ik hou er namelijk van om mijn kennis te verbreden zonder een heel boek te hoeven lezen. Als er natuurfilms op tv zijn of documentaires over de Tweede Wereldoorlog, dan zit ik ook echt aan de buis gekluisterd: zo fascinerend! Zelf vind ik het belangrijk dat een film je aandacht blijft vasthouden. Deze moet dus niet te monotoon zijn of te lang over één detail of stukje informatie door blijven gaan. Waar ik bij films nog wel eens gefrustreerd van raak is ook als er juist níet genoeg aandacht geschonken wordt aan de kleine details.

24, French

22, Polish

BIOLOGY AND ANIMAL BEHAVIOR UTRECHT UNIVERSITY

PSYCHOLOGY – RADBOUD UNIVERSITY

I am fascinated with cinema and life in its infinite diversity. An initiative like this festival was therefore enough of an incentive for me to apply as a member of the student jury (free films and science? Count me in!) I think the greatest challenges we will have to face (as well as the solutions) are not only known but thoroughly studied in academic circles. Consequently, the divide between science and the public is a harmful one. I believe the power of stories and art can help in sharing the crucial messages residing in recent research. Therefore, I will pay extra attention to the emotional connection that artists put in their work. When trying to reach a large audience with an important message, I believe that this emotional reach is the strongest asset of this art form.

8

INSCIENCE FILM FESTIVAL

Most of my days I learn about human behaviour, discover the Netherlands and dive deep into the fascinating world of cinema. I worked as an assistant editor, hosted a discussion about Lars von Trier's art and directed an amateur documentary movie that was shown at the Kultura Nieponura Festival. If there is some cultural event happening you can be sure I am there. There are not many things in the world that are better than a movie with a good script, witty lines, thought-provoking concepts and heroes who create stories that matter and are worth telling. I am always happy to the futurism, hope and warnings through the eyes of the most creative artists. I can't wait to see all the movies at the festival. I am sure we all will cry, laugh and learn something new.

7TH EDITION

STUDENTENJURY


PUBLIEKSOPENING: CITIZEN NOBEL

FILM + TALK / WED 10 NOV / 20.00 / 120 MIN / EN / LUX 1

24, Nederlands

RECHTEN RADBOUD UNIVERSITEIT Mijn hobby’s zijn het verzorgen van plantjes in huis en het vertroetelen van mijn lieve kitten Hope. Daarnaast ben ik groot liefhebber van countrymuziek, kom ik graag op voor de medemens en vind ik het interessant om meer te leren over Nederlandse en internationale wetten en rechten. Voordat ik begon aan mijn studie Rechten rondde ik een bachelor tv-productie aan Brighton University en master in postproductie en editen aan London South Bank University af. Ik ben gespecialiseerd in eigenlijke alle post-productionele processen van film en zal als jurylid daarom vooral letten op de overgangen tussen shots, kleurbewerkingen en de rule of thirds. Ik kan niet wachten om de films te bewonderen!

23, Dutch/Brazilian

CULTURAL ANTHROPOLOGY – UNIVERSITY OF LEIDEN I enjoy the process of filmmaking, writing and generally asking questions to people. I find being a part of the jury exciting because ideas and interpretations can be exchanged with asking people questions from different backgrounds, followed by forming a compromise. I am also a big fan of documentaries due to their openness to interpretation and ability to expose viewers to realities they might not have otherwise been able to see. I might be an optimist, but I believe that documentaries can be a stepping stone to important conversations about societal issues. During the festival my eyes will be drawn to ways in which the documentaries address societal and scientific themes, as well as the ways these two spheres collide. Next, I will be receptive to how the films invoke visceral emotions and connections to various themes.

Citizen Nobel is een inspirerend portret van Jacques Dubochet die in 2017 de Nobelprijs voor Chemie won. Als senior besluit hij zichzelf opnieuw uit te vinden tot een belangrijk boegbeeld in de strijd tegen klimaatverandering. Festivaldirecteur Daisy van de Zande legt uit hoe zijn lust for life ervoor zorgde dat de film de openingsfilm van InScience 2021 werd. 'Jacques Dubochet heeft een onwaarschijnlijke drive', begint Van de Zande. 'Dat geeft een soort gevoel van urgentie en het idee dat iedereen zijn steentje kan bijdragen.' De chemicus had vanuit zijn achtergrond namelijk niet direct veel te maken met de klimaatcrisis, maar dat was voor hem geen reden om zich er niet mee bezig te houden. 'I don't know, but I can try to approach it', aldus Dubochet. Van de Zande: 'Het is daarmee een hoopvolle en mooie film waarmee je met een goed gemoed de zaal uit loopt. Niet met het idee "het komt wel goed", maar met het gevoel dat je iets kan doen. Ik hoop dat iedereen die de film ziet dat gevoel ook ervaart, dat je wat handvatten krijgt.' Citizen Nobel is dan ook typisch een InScience film. Het is een meeslepend portret dat enerzijds laat zien hoe wetenschappelijk onderzoek werkt en anderzijds de rol van wetenschap in de samenleving belicht. Van de Zande: 'Dat is waar InScience over gaat: welke maatschappelijke discussies voeren we waar wetenschap van belang is, en hoe zorgen we voor die connectie tussen wetenschap en maatschappij? Dat zijn de gesprekken die we ook in onze zalen willen voeren.' Nieuwsgierig geworden naar de film en om je te mengen in deze gesprekken? Nobelprijswinnaar Jacques Dubochet is tijdens het festival online aanwezig en zal na de opening met het publiek in gesprek gaan!

CITIZEN NOBEL

IS NOGMAALS TE ZIEN OP OP ZATERDAG OM 16.00 IN LUX 3

PUBLIEKSOPENING

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

9


BIRDS OF AMERICA

BY THE THROAT

JACQUES LEOUILLE / DOCUMENTAIRE / FR / 2021 / 80 MIN

AMIR BORENSTEIN & EFFI WEISS / DOCUMENTAIRE / BE / 2021 / 78 MIN

Natuurhistoricus en tekenaar John James

Identiteit: we halen het uit onze afkomst, ons

Audubon werkte tussen 1827 en 1838 aan zijn

uiterlijk, ons paspoort of uit wat we consume-

invloedrijke boek ‘Birds of America’. Hierin

ren. Maar een nog subtielere vorm waarmee

Absolute Denial is een animatie science-fic-

probeert hij zoveel mogelijk vogels in de Ver-

we onszelf onthullen is onze uitspraak. Sinds

tionthriller waarin een machine het leven

enigde Staten te beschrijven en vast te leg-

het ontstaan van taal wordt de manier waarop

overneemt van zijn maker. De eigenzinnige,

gen in de prachtigste tekeningen. Nu, bijna

we woorden uitspreken gebruikt om vriend en

jonge computerprogrammeur David creëert

tweehonderd jaar later, volgen de filmmakers

vijand van elkaar te onderscheiden. De verras-

de meest briljante kunstmatige intelligentie

Audubon in zijn voetsporen. Wat kunnen

sende documentaire By the Throat verkent via

ooit. Zijn supercomputer werkt precies zoals

tweehonderd jaar oude tekeningen ons leren

wetenschap, technologie, culturele vooroor-

gehoopt: perfect. Maar door zijn obsessie

over een veranderend ecosysteem?

delen en politiek onze vocale grenzen.

VR 12 NOV / 19.15 / LUX1 ZO 14 NOV / 13.00 / LUX 1

ZA 13 NOV / 19.30 / LUX 3 ZO 14 NOV / 19.30 / LUX 1

THE CAMPAIGN AGAINST THE CLIMATE

CITIZEN NOBEL

CURED

MADS ELLESØE / DOCUMENTAIRE / DK, BE, NO, CH, FI / 2020 / 53 MIN

STÉPHANE GOËL / DOCUMENTAIRE / CH / 2020 / 89 MIN

PATRICK SAMMON & BENNETT SINGER / DOCUMENTAIRE / VS / 2020 / 80 MIN

Het is 1988, de wereld staat klaar om klimaat-

Citizen Nobel is een inspirerend portret van

Het is bijna niet voor te stellen, maar tot 1973

verandering te bestrijden. Tot een invloedrijke

Jacques Dubochet, die in 2017 de Nobelprijs

classificeerden artsen elk queer persoon als

lobby van oliemaatschappijen en andere be-

voor Chemie won. Wat moet hij als onbekende

geestesziek. Cured neemt je mee in de cam-

langhebbenden daar een stokje voor steekt.

natuurkundige met de plotselinge faam? Wat

pagne die leidde tot een cruciaal moment in

In deze indringende documentaire ontmoeten

kan hij doen met een stem die door iedereen

de strijd voor LGBT-gelijkheid: het besluit van

we de mensen die werden betaald om als

wordt gehoord? Op hoge leeftijd besluit hij

de American Psychiatric Association om ho-

zogenaamde ‘experts’ verwarring te zaaien

zichzelf opnieuw uit te vinden als een belang-

moseksualiteit van de lijst van geestesziekten

en te lobbyen tegen klimaatwetenschap. The

rijk boegbeeld in de strijd tegen klimaatveran-

te schrappen. Deze aangrijpende bladzijden

Campaign Against the Climate trekt een doof-

dering. Zijn geheim: een lust for life.

uit de queergeschiedenis komen tot leven

ABSOLUTE DENIAL RYAN BRAUND / ANIMATIE / GB / 2021 / 71 MIN

raakt David geïsoleerd van zijn vrienden en familie. Nu is zijn enige contact nog een machine die slimmer is dan hijzelf...

ZA 14 NOV / 20.00 / LUX 6 DO 11 / NOV / 15.00 / LUX 6

door herontdekte archiefbeelden, nieuwe

pot open en zoomt in op de motivaties van de mensen die tegen beter weten in de opwarming van de aarde ontkenden.

WO 10 NOV / 20.00 / LUX 1 ZA 13 NOV / 16.00 / LUX 3

DO 11 NOV / 21.00 / LUX 3 ZA NOV / 15.00 / VALKHOF

10

INSCIENCE FILM FESTIVAL

interviews en een scherp besef van wat er op het spel stond.

VR 12 NOV / 19.30 / LUX 3 ZA 13 NOV / 21.45 / LUX 1

7TH EDITION

FILMPROGRAMMA


DESCENDING THE MOUNTAIN THE EDGE OF ALL WE KNOW

FANTASTIC VOYAGE

MAARTJE NEVEJAN / DOCUMENTAIRE / NL, CH / 2021 / 78 MIN

PETER L. GALISON / DOCUMENTAIRE / VS / 2020 / 99 MIN

RICHARD FLEISCHER / FICTIE / VS / 1966 / 100 MIN

Hoe verruimen psychedelische middelen ons

10 april 2019, een historische mijlpaal: de

Wie kent de oude kinderserie Er was eens…

bewustzijn? En hoe draagt dit bij aan diepe

eerste foto van een zwart gat wordt gepre-

het leven nog? Fantastic Voyage is hier het

meditatie? In een dubbelblind experiment

senteerd aan de wereld. Het project Event

origineel van! In deze science-fictionklassie-

komen de twee werelden van neuroweten-

Horizon Telescope deed wat voorheen onmo-

ker wordt een groep dokters en wetenschap-

schapper Franz Vollenweider en zenmeester

gelijk leek. Door de jarenlange toewijding van

pers gekrompen tot minuscuul niveau en met

Vanja Palmers samen. Ervaren mediteerders

een wereldwijd netwerk van wetenschappers,

een onderzeeër het lichaam van een andere

gaan onder hun toeziend oog op een geest-

geadviseerd door Stephen Hawking, is het

wetenschapper ingespoten. Daar moeten ze

verruimende ‘trip’ in een klooster in de Zwit-

gelukt ongelooflijk resultaat te boeken. The

de gevaren van het lichaam overleven om de

serse bergen. Deze betoverende film laat ons

Edge of All We Know is een eerbetoon aan de

meest riskante hersenoperatie uit de geschie-

zien wat de waarde kan zijn van psychedelica

wetenschappers die de grenzen van wat we

denis uit te voeren.

en mystieke ervaringen voor de wetenschap

kunnen zien en wat we kunnen weten tot het

én ons menszijn.

onmogelijke verlegden.

DO 11 NOV / 19.00 / LUX 1 ZA 13 NOV / 13.00 / LUX 1

DO 11 NOV / 20.45 / THEATER C

THE FEVER

ICH BIN DEIN MENSCH

IN SILICO

KATHARINA WEINGARTNER / DOCUMENTAIRE / AT, CN, KE, CH, TZ, VS, UG, DE / 2019 / 99 MIN

MARIA SCHRADER / FICTIE / DE / 2021 / 105 MIN

NOAH HUTTON / DOCUMENTAIRE / VS / 2020 / 83 MIN

Malaria heeft meer mensen gedood dan alle

Het vinden van een partner is altijd een hoop

In 2009 kondigde Henry Markram het zeer

andere ziekten en oorlogen bij elkaar. En

gedoe, zéker in romantische komedies. In Ich

ambitieuze Human Brain Project aan. In dit

nog steeds maakt deze infectieziekte veel

bin dein Mensch lijkt dat geen probleem: je

peperdure project met veel publiciteit wordt

slachtoffers. Een oplossing lijkt dichtbij wan-

kunt de persoon van je dromen laten maken

geprobeerd binnen tien jaar een complete

neer wetenschappers uit Oeganda en Kenia,

als levensechte robot. Maar Alma is niet

computersimulatie van het brein te ontwik-

dankzij de kennis van lokale geneeskundigen,

geïnteresseerd in de liefde en neemt testro-

kelen. Regisseur Noah Hutton krijgt vanaf de

een makkelijk en lokaal te produceren medi-

bot Tom alleen in huis omdat ze geld krijgt

start volledige toegang achter de schermen

cijn ontdekken. Maar voordat zij dit medicijn

voor het experiment. Tom blijkt geen simpele

en legt genadeloos vast hoe het is om te

mogen ontwikkelen, moeten zij goedkeuring

seksrobot te zijn, maar is geprogrammeerd om

werken aan een project waar misschien wel

krijgen van de Wereldgezondheidsorga-

een emotionele band met Alma te creëren.

te veel op het spel staat. In Silico dompelt je

nisatie. De WHO ligt echter in het Westen,

Wat volgt is een tragikomisch verhaal over de

onder in de wereld van wetenschappelijke

in Genève, en daar hebben ze hele andere

betekenis van liefde, verlangen en wat ons

topsport, investeringen van miljoenen dollars,

interesses.

menselijk maakt.

grote ego’s en nog grotere ambities.

ZO 14 NOV / 16.00 / LUX 6

ZA 13 NOV / 19.30 / LUX 7

DO 11 NOV / 19.00 / LUX 6 ZA 13 NOV / 15.30 / LUX 1

FILMPROGRAMMA

7TH EDITION

ZA 13 NOV / 15.30 / LUX 7

INSCIENCE FILM FESTIVAL

11


MAN RAY AND THE SHAKESPEARIAN EQUATIONS

THE MEANING OF HITLER

PHASE IV

QUENTIN LAZZAROTTO / DOCUMENTAIRE / FR / 2019 / 69 MIN

PETRA EPPERLEIN & MICHAEL TUCKER / DOCUMENTAIRE / VS / 2020 / 90 MIN

SAUL BASS / FICTIE / GB, VS / 1974 / 84 MIN

Dat kunst en wetenschap elkaar soms op on-

Adolf Hitler. Wellicht roept geen enkele naam

Moeder natuur slaat terug! In de traditie van

verwachte wijze kunnen vinden bewees Man

zoveel beelden en vooral emoties op. In 2021

films als The Birds en Jaws is cultklassieker

Ray. Deze Franse, surrealistische fotograaf

evenzeer als toen hij nog leefde. In deze

Phase IV een sciencefictionfilm over wat er

raakte geïnspireerd door wiskundige figuren

provocerende en urgente documentaire on-

gebeurt als het dierenrijk zich tegen de men-

en maakte op basis hiervan een van de meest

derzoeken wetenschappers en andere denkers

sen keert. Deze keer vormen de woestijnmie-

iconische reeks schilderijen van de jaren ‘30:

wat het nalatenschap is van Hitler, tegen de

ren de bedreiging. Op het eerste gezicht lijken

The Shakespearian Equations. Aan de hand

achtergrond van het huidige politieke klimaat.

deze kleine beestjes ongevaarlijk, maar met

van Man Ray’s magnum opus zien we hoe

Wat betekent dit in een tijd waarin witte

hun collectieve aard en grote aantallen blijken

wiskunde meer schoonheid bevat dan alleen

suprematie en antisemitisme nog steeds leven

ze ineens een serieuze bedreiging. Alleen twee

in cijfers.

en aanhangers winnen?

wetenschappers en een weesmeisje kunnen de mensheid nog redden...

DO 11 NOV / 21.30 / LUX 1 ZO 14 NOV / 15.45 / LUX 3

DO 11 NOV / 21.45 / LUX 6 ZA 13 NOV / 13.30 / LUX 3

POSSESSOR

THE REASON I JUMP

RED HEAVEN

BRANDON CRONENBERG / FICTIE / CA, GB / 2020 / 103 MIN

JERRY ROTHWELL / DOCUMENTAIRE / GB, VS / 2020 / 82 MIN

LAUREN DEFILIPPO & KATHERINE GORRINGE / DOCUMENTAIRE / VS / 2020 / 87 MIN

De appel valt niet ver van de boom voor Bran-

In 2007 schreef de Japanse Naoki Higashida

Zes wetenschappers worden een jaar lang

don Cronenberg, zoon van cultregisseur David

een boek over zijn ervaringen als als non-ver-

samen opgesloten in een kleine cabine. Ze

Cronenberg. Net zoals zijn vader heeft hij ta-

baal autist. The Reason I Jump, gebaseerd op de

filmen elkaar terwijl ze op elkaars lip zitten.

lent voor sciencefiction gemixt met expliciete

gelijknamige bestseller, combineert Higashida’s

Contact met familie en andere naasten gaat

bodyhorror. In het huiveringwekkende

onthullende inzichten met intieme portretten

alleen met vertraging. Buiten de hut vinden

Possessor draait alles om een nieuwe tech-

van vijf vergelijkbare jonge mensen van over

ze een onherbergzaam vulkanisch landschap

nologie waarmee mensen het bewustzijn

de hele wereld. Deze meeslepende filmische

waar ze alleen heen mogen in een zwaar

van anderen kunnen overnemen. Nu deze

verkenning dompelt het publiek onder in de ver-

ruimtepak. Waarom? Omdat ze testpersonen

technologie in handen is van een bedrijf dat

halen van niet-sprekende autistische mensen en

zijn voor de langste realistische Mars simulatie

moorden laat plegen, blijkt dit echter niet

hun unieke zintuigelijke werelden, vol intensiteit,

ooit. Kunnen de zes wetenschappers deze

zonder persoonlijke gevolgen te zijn.

vreugde, en soms schaduwen en angst. Bele-

zware omstandigheden een jaar lang volhou-

vingswerelden die tot nu toe gedwongen zeer

den? Red Heaven geeft een spannende inkijk

privé bleven, worden nu geopenbaard.

in de langetermijneffecten van ruimtereizen.

VR 12 NOV / 19.00 / LUX 6 ZO 14 NOV / 19.00 / LUX 3

VR 12 NOV / 21.30 / LUX 6 ZO 14 NOV / 16.15 / LUX 7

VR 12 NOV / 21.30 / LUX 1

12

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

ZO 14 NOV / 15.00 / LUX 1

FILMPROGRAMMA


RESILIENCE

SOLUTIONS

SON OF MONARCHS

JAMES REDFORD / DOCUMENTAIRE / VS / 2016 / 60 MIN

PERNILLE ROSE GRONKJAER / DOCUMENTAIRE / DK / 2021 / 111 MIN

ALEXIS GAMBIS / FICTIE / MX, VS / 2020 / 97 MIN

Jonge kinderen zijn veerkrachtig. Maar trau-

10 dagen. Zo lang heeft een groep van ‘s

Son of Monarchs vertelt het verhaal van de

matische kinderervaringen worden steeds va-

werelds meest vooraanstaande wetenschap-

Mexicaanse bioloog Mendel. Na de dood van

ker gekoppeld aan slechte gewoonten en aan-

pers en ondernemers om oplossingen voor alle

zijn grootmoeder keert hij terug vanuit New

doeningen op latere leeftijd. Resilience gaat

wereldproblemen aan elkaar te presenteren

York naar zijn geboorteplaats, genesteld in

over de opkomst van een nieuwe beweging

en verder te ontwikkelen. Geïsoleerd in het

de majestueuze monarchvlinderbossen van

onder kinderartsen, therapeuten, opvoeders en

befaamde Santa Fe Instituut in New Mexico

Michoacán, Mexico. Deze reis dwingt hem om

gemeenschappen.

zetten zij zich voor de grootste uitdaging

trauma’s uit het verleden onder ogen te zien

die er is, geleid door slechts één kernwoord:

en na te denken over zijn hybride identiteit.

optimisme.

Op poëtische wijze is deze film een eerbe-

DO 11 NOV / 16.00 / LUX 7

toon aan al die wetenschappers die voor hun ZA 13 NOV / 19.00 / LUX 1 ZO 14 NOV / 19.00 / LUX 7

levenswerk hun thuishaven verlaten. ZA 13 NOV / 22.00 / LUX 3 ZO 14 NOV / 13.00 / LUX 3

THE WAKEFUL SLEEPER BORIS VAN DER AVOORT / DOCUMENTAIRE / BE / 2020 / 75 MIN In dit intieme visuele dagboek gaat regisseur Boris van der Avoort op zoek naar de oorzaken van zijn chronische slapeloosheid. Zijn persoonlijke onderzoek vertaalt zich in een filmische reis langs wetenschappers, therapeuten en droomwerelden. Zal hij ooit weer een nacht goed slapen? De wonderlijke en verontrustende scènes van The Wakeful Sleeper nemen je mee in de schaduwwereld tussen droom en realiteit.

MY MIND KEEPS ON DRITFTING:

DON' T LET ME BE MISUNDERSTOOD

In deze reeks korte films zien we hoe (zogenaamd) briljante geesten geïnspireerd raken. Sommigen grijpen hun roeping aan voor eigen gewin, anderen voor het grote goed en sommigen omdat ze niet anders kunnen. Dit levert verhalen op die afwisselend hilarisch, aandoenlijk of aangrijpend zijn.

Het is de vrees van iedere wetenschapper: er totaal naast zitten. Zéker in onderzoek naar de psyche en het gedrag van mensen. In deze vier korte films zien we de gevolgen van verkeerde conclusies in de wetenschap, op zowel serieuze als komische wijze. Maar deze films laten ons ook zien dat het altijd mogelijk is om fouten te herstellen en beter te worden in het begrijpen van je omgeving en medemens.

NEUROSYNERGY

OSCAR LI / 2021 / 3 MIN

NORMAL

JULIE CATY / 2020 / 11 MIN

BRUNO MORESCHI AND GABRIEL PEREIRA / 2019 / 15 MIN

SCARLET MEDUSA

FOREVER

SOLASTALGIA

MOOD ATLAS

BRAZEN - KATIA KRAFFT

HYSTERICAL GIR

WADI JHANNAM

ZA / 13 NOV / 22:15 / LUX 7

SPENCER MACDONALD / 2020 / 18 MIN ELINE KERSTEN / 2019 / 19 MIN) PHUONG MAI NGUYEN AND CHARLOTTE CAMBON DE LAVALETTE / 2020 / 4 MIN

DO 11 NOV / 21.30 / LUX 7 ZA 13 / 23.30 / LUX 6

RECODING ART

MITCH MCGLOCKLIN / 2020/ 7 MIN SPENCER MACDONALD / 2020 / 18 MIN KATE NOVACK / 2020 / 13 MIN

ZOÉ FILLOUX / 2020 / 33 MIN VR 12 NOV / 22:00 / LUX 3 ZA 13 NOV / 15:00 / LUX 6

FILMPROGRAMMA

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

13


PROGRAMMA DONDERDAG 11 NOVEMBER

Absolute Denial

p.10

Resilience

p.13

Descending the Mountain

p.11

In Silico

p.11

The Edge of All We Know

p.11

The Campaign Against the Climate

p.10

The Wakeful Sleeper

p.13

Man Ray & the Shakespearian equations

p.12

The Meaning of Hitler

p.12

MYSTIEKE GESPREKKEN

ABSOLUTE DENIAL

RESILIENCE

WORKSHOP / DO 11 NOV / 16.00 / 90 MIN / NL / YOGAPOINT NIJMEGEN

FILM + TALK / DO 11 NOV / 15.00 / 120 MIN / NL / LUX 6

FILM + TALK / DO 11 NOV / 16.00 / 90 MIN / NL / LUX 7

Zingeving, meditatie en spiritualiteit. De

‘We don’t want ArtificiaI Intelligence to be

Nederlanders met een praktische opleiding

individuele prestatiemaatschappij maakt

like us. We want it to be better than us’, zegt

of laag inkomen leven gemiddeld 7 jaar korter

langzamerhand plaats voor verbinding met

de briljante programmeur David in Absolute

en 15 jaar in minder goede gezondheid. Het is

mens en natuur. De herwaardering voor mys-

Denial. Maar wat staat ons te wachten als die

duidelijk: je gezondheid heb je niet altijd zelf

tiek is volgens filmregisseur Maartje Nevejan

technologie inderdaad slimmer en creatiever

in de hand. Wat kunnen we als samenleving

(Descending the Mountain) hard nodig om

wordt dan wij? En wanneer gaat dit gebeuren?

en politiek doen om gezondheidsverschillen

versplintering in de samenleving te vertalen

Hierover gaan we in gesprek met hoogleraar

te verkleinen? Hoe zit het in Nijmegen? Kom

naar eenheid. Tijdens deze workshop neem

kunstmatige intelligentie Tom Heskes (Rad-

naar dit programma en leer en ervaar hoe ge-

je deel aan een kringgesprek met filosofen,

boud Universiteit) en beeldend kunstenaar

zondheidsongelijkheid werkt. Met Robin Smits

Zen-meesters, kunstenaars, neuroweten-

Bram Ellens, die op Buitenplaats Doornburgh

(HAN University of Applied Science), erva-

schappers, psychedelia-experts en mensen

een kennel vol gekooide robots runt. Een van

ringsdeskundige bij het lectoraat Versterken

zoals jij. Bereid je voor op een meditatie- en

de robots mag speciaal voor dit programma

van Sociale Kwaliteit, en huisarts en onderzoe-

gespreksessie in een serene locatie.

een middag uit de kennel mee naar InScience.

ker Feia Hemke (Pharos).

Dit programma is een samenwerking met Radboud Academy.

14

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA DONDERDAG


WIE IS BANG VOOR DE WAARHEID? TALK / DO 11 NOV / 19.30 / 60 MIN / NL / LUX 3 Welkom in het Post-Truth tijdperk. Emoties, ideologieën, individuele uitspraken en wetenschappelijke feiten staan naast elkaar in de meest verhitte discussies. Hoewel de wisselwerking tussen waarheid, leugen en politiek geen nieuw gegeven is in het maatschappelijk en filosofisch debat, lijkt een nieuw soort urgentie te zijn ontstaan. Fact-checking als de standaard voor ieder nieuws- of Twitterbericht dat de wereld wordt ingeslingerd, valt bijna niet meer weg te denken. Volgens cultuurfilosoof Simon Truwant (KU Leuven) is fact-checking onvoldoende. Truth-checking is waar het volgens hem écht over moet gaan. Hij gaat in gesprek met historicus en journalist Lotfi el Hamidi (NRC Handelsblad) en Marieke van der Steen (Universiteit van Amsterdam) over wat we elkaar aanpraten, hoe we langs elkaar heen praten en waar we nou in hemelsnaam in moeten geloven.

DESCENDINGDE MYSTIEK THE VAN MOUNTAIN MAARTJE NEVEJAN PREMIERE + TALK / DO 11 NOV / 19.00 / 120 MIN / EN / LUX 1

Deze Talk is geïnspireerd op de documentaires The Campaign Against the Climate en The Meaning of Hitler.

DUURZAAMHEIDSCAFÉ CITIZEN SCIENCE: MET JE NEUS IN HET FIJNSTOF

TALKSHOW / DO 11 NOV / 19.30 / 90 MIN / NL / LUX 7 Nijmegen draagt de titel "op één-na-meest luchtvervuilde stad van Nederland". Welke invloed heeft dit op de gezondheid van Nijmegenaren? En kun je daar zelf eigenlijk wat aan doen?In gesprek met hoogleraar luchtkwaliteit Maarten Krol (Wageningen Universiteit) en beleidsadviseur Henk Nijhuis (Gemeente Nijmegen) wordt duidelijk hoe dat precies zit. Linda Carton (Radboud Universiteit) vertelt meer over de inzet van burgers in wetenschap en beleid via citizen science: het betrekken van burgers bij wetenschappelijk onderzoek. Zij werkte onder andere samen met het burgerinitiatief Lentse Luchten. Tijdens deze editie van het Duurzaamheidscafé gaat zij in gesprek met de kartrekker van dit initiatief, Ton Ammerlaan (HAN University of Applied Sciences). Dit programma is een samenwerking met Duurzaamheidscafé Nijmegen.

PROGRAMMA DONDERDAG

Descending the Mountain volgt neurowetenschapper Franz Vollenweider en zenmeester Vanja Palmer in hun zoektocht naar de raakvlakken tussen spiritualiteit en wetenschap. Deze betoverende film laat ons zien wat de waarde kan zijn van psychedelica en mystieke ervaringen voor de wetenschap én ons menszijn. Documentairemaakster Maartje Nevejan vertelt over haar zoektocht naar de innerlijke wereld van mensen die haar in deze film heeft geleid naar psychedelica. Dat Maartje een uitgesproken persoonlijkheid heeft, wordt snel duidelijk. Op de vraag of ze iets kan vertellen over haar persoonlijke en professionele leven zegt ze: ‘dat gaat niet.’ Dat gaat niet? ‘Je moet eerst vertellen wat je vond van de film.’ Ze gaat er goed voor zitten en na een uitgebreide filmreview kan het interview beginnen.

VOOR JE FILMMAKER WERD, WAS JE THEATERMAKER. VANWAAR DEZE OVERSTAP?

'Ik had na tien jaar genoeg gezien van de theaterwereld en was klaar voor iets nieuws. In theater speelde ik vaak klassieke stukken en voor vrouwen zijn die rollen niet echt fantastisch. Daar schieten ze zich door hun hoofd als ze gaan scheiden. Nou, dat is nu echt niet meer zo. Ik wilde verhalen vertellen over het heden. Toen won ik op een gegeven moment een Gouden Kalf als acteur. Een onderdeel van die prijs was dat je een documentaire mocht maken. Via het maken van documentaires kon ik mijn liefde voor reizen en voor het vertellen van verhalen combineren. Samen met een acteur was ik in Afrika en toen dacht ik: “dit is waar alles samenkomt”.'

HOE BEN JE DAN VAN DAARUIT BIJ DE INTIEME ONDERWERPEN UIT IK BEN ER EVEN NIET EN DESCENDING THE MOUNTAIN TERECHT GEKOMEN?

'Zes jaar geleden durfde ik de stap te maken van een min of meer sociaal geëngageerde documentairemaker, naar een maker die vooral door de binnenwereld geïnspireerd

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

15


is. Dat kun je natuurlijk niet filmen. Ik werd steeds nieuwsgieriger naar de innerlijke ervaring: hoezo hebben we die, wat is het en hoe geef je dat vorm? Je kunt wel mensen interviewen, maar dat geeft je niet de ervaring die die mensen hebben. Dus ben ik in 2014 begonnen om vormen te vinden om die binnenwereld van de mens te verbeelden. Na vijf jaar kwam daar de film Ik ben er even niet uit. Ik begrijp daardoor inmiddels steeds beter hoe je zo'n abstract concept vorm kan geven middels kunst en muziek'

DESCENDING THE MOUNTAIN SPEELT ZICH AF IN DE ZWITSERSE BERGEN BIJ EEN ZENMEESTER EN EEN NEUROWETENSCHAPPER. HOE BEN JE HIER TERECHTGEKOMEN?

'Dat kwam door mijn vorige film. Iemand had die gezien en wist dat ik vormen zocht om de menselijke binnenwereld te filmen en heeft de film laten zien aan Franz en Vanja. Zij hielden zich bezig met een dubbelblind experiment waarin ervaren mediteerders onder hun toeziend oog op een geestverruimende 'trip’ in een klooster in de Zwitserse bergen zouden gaan. Toen ben ik naar Zwitserland gevlogen. Vlak voor de lockdown was ik in Zurich en heb ik Vanja en Franz ontmoet, maar ik wist toen nog niet zeker of ik dit verhaal wilde filmen. 's Avonds bij het eten voordat ik weg zou gaan dronken we wat wijn en werden we een beetje melig. Toen zag ik ineens hoe leuk ze samen waren. Ze waren grappen aan het maken en elkaar een beetje aan het pesten en toen dacht ik: “wacht even, wat nu als de film meer op hen focust dan op het experiment?” Zij konden namelijk ook de brug maken naar de eerste wave van psychedelica, want die hebben ze meegemaakt. Toen vielen alle puzzelstukjes in elkaar.'

HOE HIELD JE DE FILM LUCHTIG, TERWIJL JE MET DE VRIJ TECHNISCHE VANJA EN FRANZ SAMENWERKTE?

'Het ingewikkelde was om de harde wetenschap goed over te brengen in de film, maar dat is altijd ingewikkeld. Ik heb een vertalende rol als filmmaker. Er zijn maar weinig wetenschappers die met soul over hun eigen project kunnen praten. Ze gaan vaak in op technische details die voor het publiek van een film niet zo interessant zijn. Je moet trucjes verzinnen om vriendjes te blijven en tegelijk vaak te vragen of ze anders gaan praten. Daarvoor gebruikten wij methodes zoals ze vragen om het uit te leggen alsof ze tegen kinderen praten, of door te doen alsof we het niet begrepen. Ik wilde een poëtische film te maken waar het publiek een ervaring krijgt. Dat betekent dus dat ik hen ook mee moet nemen op dat avontuur en ze moet verleiden om niet alleen maar kennis te spuien.'

met onze hersenen, maar wat we opnemen in onze hersenen. Bewustzijn is veel groter dan de menselijke ervaring alleen, het zit ook in planten en dieren. Dat zit ook in de film en proberen we vorm te geven door samen te werken met kunstenaars en muzikanten.

IN DEZE FILM ONDERZOEK JE DE INVLOED VAN PSYCHEDELICA OP HET BEWUSTZIJN. HEB JE VOOR DE FILM DAN OOK ZELF PSYCHEDELICA GEBRUIKT?

'Ik was dus gevraagd om deze film te maken, maar ik had nog nooit zelf paddenstoelen genomen. Ik had het script dus geschreven op basis van mijn ontmoetingen met Vanja en Franz en het experiment. Later heb ik besloten om paddenstoelen te nemen om zeker te weten dat ik in mijn script niets gemist had, vergeten was of dat mijn ego me in de weg had gestaan tijdens het schrijven. Ik ben naar een sjamaan gegaan en ik heb het script op het altaar gelegd. Tijdens die trip werd ik onder de grond gebracht bij het mycelium, de schimmeldraden. De hele biologie van de film en dat mycelium is er op die reis bijgekomen. Dat zat nog helemaal niet in het script toen. Het ging toen veel meer over het experiment en over Vanja en Franz. Aan de hand van mijn psychedelische ervaring heb ik het script herschreven.

HOE ZIE JE DE TOEKOMST VAN DE PSYCHEDELICA?

We hadden eerst natuurlijk de sixties, die in het teken stonden van vrijheid, feesten en plezier hebben. Nu zitten we in de psychedelische renaissance, wat echt over andere zaken gaat. Psychedelica worden nu veel serieuzer genomen en gaan ook over het helen van onszelf en de planeet. Het gevolg hiervan is dat steeds meer staten in Amerika en ook landen in Europa beginnen met legalisering van psychedelica. Dit is belangrijk omdat experimenten met psychedelica heel veelbelovend zijn voor bepaalde therapeutische behandelingen, met name depressie, PTSS en angsten. Waar Descending the Mountain over gaat is dat psychedelica ook kunnen bijdragen aan geestelijke verrijking voor ‘gezonde mensen’ - als die al bestaan. Maar dat gaat nog wel even duren denk ik. Vier de Nederlandse première van Descending the Mountain samen met Maartje Nevejan en haar entourage en grijp je kans om vragen te stellen over het filmproces. Descending the Mountain is nogmaals te zien op zaterdag 13 november >> Tekst: Raoul van de Graaf

WELKE ROL KAN KUNST NAAR JOUW IDEE SPELEN IN DE WETENSCHAP EN HOE IS DIT VERBONDEN AAN BEWUSTZIJN?

'Bewustzijn was heel lang geen belangrijk onderwerp in de wetenschap. In veel gevallen is het dat nog steeds zo, maar voor heel veel wetenschappers inmiddels niet meer. We weten hier nog maar heel weinig over. Ik denk dat de wetenschap kunst nodig heeft, want kunst heeft tienduizenden jaren meer ervaring met het vormgeven van zoiets als het bewustzijn. Kunst is vanaf de grottekeningen al bezig om te zeggen: “Ik ben er. Ik heb een ervaring. Ik ben bewust”. De kunstgeschiedenis staat dan ook bol van voorbeelden over hoe we om kunnen gaan met ons binnenste. De wetenschap begint hier eigenlijk pas net mee. Franz zegt in de film dan ook dat bewustzijn niet iets is wat we maken

16

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA DONDERDAG


IN SILICO: ‘WETENSCHAP ALS OBJECTIEVE WAARHEID’ FILM + TALK / DO 11 NOV / 19.00 / 110 MIN / LUX 6

Noah Hutton is schrijver en regisseur van documentaires en speelfilms. Met zijn satirische sciencefictionfilm Lapsis, die onlangs op het grote scherm te zien was, werd hij genomineerd voor de Independent Spirit Award 2021. Een jaar daarvoor voltooide Hutton In Silico. Een documentaire over een tienjarig project om het menselijk brein te simuleren op supercomputers. Noah Hutton begon met het maken van In Silico kort na zijn studie Neurowetenschappen. ‘Ik zag destijds een TED-talk van de neurowetenschapper Henry Markram en had het gevoel dat zijn tien jaar durende zoektocht om het menselijk brein te simuleren wel eens zou kunnen leiden tot een mooie documentaire waarbij je het proces door de tijd heen zou kunnen volgen.’ Een tienjarig project zou voor de meeste 22-jarigen aanvoelen als een flinke toewijding. Hutton zag het zowel als lang genoeg dat er iets interessants in dit veld kon gebeuren, als kort genoeg dat hij het ooit af zou kunnen krijgen. En dus nam hij contact op met de neurowetenschapper Henry Markram en kreeg hij toegang tot het project. Vanaf dat moment begon zijn tien jaar durende avontuur, vastbesloten om de voortgang te volgen van de wetenschapper die geloofde dat hij met het Blue Brain Project een menselijk brein kon bouwen op een supercomputer. ‘De eerste twee jaar dat ik aan de film werkte, focuste ik me vooral op Markram en het Blue Brain Project’, vertelt Hutton. ‘Pas na een screening op een conferentie van Google - waar wetenschappers uit het publiek kritische vragen op me afvuurden - vond ik dat ik het verhaal moest uitbreiden.’ Dit zorgde volgens Hutton voor een van de meest controversiële momenten die hij tot dan toe in zijn filmcarrière had meegemaakt. ‘Bepaalde wetenschappers schrokken van mijn vragen of weigerden zelfs om deel te nemen. Sommigen vroegen zelfs om hun verklaringen geheim te houden tot het moment dat de film werd uitgebracht’,

PROGRAMMA DONDERDAG

verklaart Hutton. ‘Zelfs nu zijn bepaalde betrokkenen van de film niet tevreden met de manier waarop hun werk geportretteerd is en hebben sommigen me dreigende e-mails gestuurd.’ Erg lijkt de regisseur er niet mee te zitten. ‘Ik vond het interessant om te zien hoe wetenschappers zo hartstochtelijk reageren op een film die naar mijn idee een weloverwogen kritische houding aanneemt, zonder één persoon of project ‘neer te halen’ en juist een kritische beoordeling geeft zonder PR-praatjes.’ Hutton is dan ook van mening dat populair wetenschappelijke media de wetenschap te vaak afschilderen als een bron van objectieve waarheden, en waar dus nooit iets op aan te merken is. ‘Soms komt er inderdaad een monolithische waarheid naar boven - zoals dat er één waarheid bestaat over klimaatverandering. In sommige andere richtingen denk ik dat het belangrijk is om gesprekken aan te blijven gaan over de gevestigde waarheden en wat de beste onderzoeksmethoden zijn.’ Hutton maakt zich dan ook hard voor het vergroten van dat wat hij noemt ‘het bewustzijn over de controversiële grijze ruimte waar het wetenschappelijk proces het menselijk ego ontmoet en waar de grenzen tussen objectiviteit en ambitie vervagen’, een belangrijk thema van In Silico. Paul Tiesinga (Radboud Universiteit en het Donders Instituut) is vanaf het begin betrokken bij het Human Brain Project en op de hoogte van alle ins en outs. Tijdens het nagesprek vertelt hij over het verleden, het heden en de toekomst van het immense onderzoeksproject. Wat heeft jaren onderzoek opgeleverd over de kennis van het brein? En zal het volledige 'in silico' hersenmodel er ooit komen? >> Vertaling en bewerking: Myrte Nowee

IN SILICO

IS NOGMAALS TE ZIEN OP ZATERDAG 13 NOV OM 15.30 IN LUX 1

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

17


THE EDGE OF ALL WE KNOW FILM + TALK / THU 11 NOV / 21.00 / 90 MIN / EN / THEATERZAAL C A black hole is a place where nothing or nobody can escape. Can we ever find out what happens ‘inside’ a black hole – or what got swallowed up by it? Does information that enters a black hole simply disappear? These questions relate to what physicists and astronomers call the information paradox. What does this paradox imply for people and how we experience ‘truth’? After watching the film, we will talk with a researcher from the Event Horizon Telescope project about this information paradox. They will be joined through Zoom by filmmaker Peter Galison, who you can ask all about what it's like to make a documentary about a science break-through – and how he managed to explain a complicated concept like black holes to a broader audience.

THE CAMPAIGN AGAINST THE CLIMATE FILM + TALK / DO 11 NOV / 21.00 / 90 MIN / NL / LUX 3 Shell is een van de oliegiganten die al decennialang investeert in het beïnvloeden van ons beeld van klimaatverandering. Hoeveel macht heeft deze Nederlandse multinational? Wat is Shells invloed op Nederlandse universiteiten? En kan Shell bijdragen aan de energietransitie, of berusten ook deze beloftes op valse informa-

FILMS VOOR KLIMAATSTEUN: UITKOMST OF PROPAGANDA?

>> BEELD: WERK VAN ABEL RODRÍGUEZ, TERRAZA VAJO (2017), TE ZIEN IN DE EXPOSITIE RETTET DEN WALD! IN MUSEUM HET VALKHOF (P.26 )

Films als Solutions, Citizen Nobel en The Campaign Against the Climate zijn goed in het betrekken van het publiek bij klimaatverandering. Dit is nuttig, want veel mensen zijn tegenwoordig ‘klimaatmoe’. Waar komt dit vandaan, hoe kan film gebruikt worden om klimaatmoeheid te overwinnen en hoe ethisch is dat? Wetenschapsjournaliste Gemma Venhuizen (NRC) en wetenschapsfilosoof Laurens Landeweerd (RU) delen hun visies.

tie? We gaan erover in gesprek met Marie-Sol Reindl, onderzoeker bij Future Beyond Shell.

THE WAKEFUL SLEEPER TALK + FILM / THU 11 NOV / 21.30 / 105 MIN / EN / LUX 7 On average, we need between 7 and 9 hours of sleep a day. Why is sleep so important for our daily functioning and health? What happens in our brain when sleeping? And why do we dream? Martin Dresler (Radboud University Medical Center and Donders Institute), a principal investigator of the Donders Sleep & Memory Lab, will share insights on the cognitive neuroscience of sleep. Expect to hear about ways to 'hack' the sleeping brain with lucid dreaming or polyphasic (sleeping multiple times per day) sleep schedules.

18

INSCIENCE FILM FESTIVAL

'Nog nooit was gat in ozonlaag zo groot’, ‘Zoveel meer hittegolven krijgen we door klimaatverandering’ of ‘Aarde warmt nóg sneller op doordat ijs smelt’. De alarmerende krantenkoppen over klimaatverandering zijn inmiddels dagelijkse kost. De afgelopen twintig jaar besteedden de vier grootste kranten samen ruim 18.000 artikelen aan klimaatverandering, zo bleek uit onderzoek van De Groene Amsterdammer. Hoewel goed bedoeld, kan deze grote hoeveelheid aan - veelal dystopische - informatie volgens sommige onderzoekers in plaats van betrokkenheid juist desinteresse en ‘klimaatmoeheid’ opwekken. Gemma Venhuizen, wetenschapsjournaliste bij het NRC, herkent dit probleem niet alleen als journalist, maar ook als krantenlezer. ‘Ik merk dat ik na een tijdje denk: “Nu weten we wel dat het slecht gaat met het klimaat”.’

‘IK BEN EEN BEETJE KLIMAATMOE’

Volgens Venhuizen komt dit omdat de communicatie over klimaatverandering te lang gefocust is geweest op het creëren van bewustzijn in plaats van op begrip en betrokkenheid. ‘Dan raak je mensen niet en blijft klimaatverandering iets wat ver van je af staat.’ Volgens Laurens Landeweerd, wetenschapsfilosoof aan de Radboud Universiteit Nijmegen, is dit een serieus probleem. ‘Voor politieke besluitvorming heb je namelijk draagvlak vanuit de samenleving nodig. Als burgers denken: “We gaan er toch aan, laat maar hangen”, dan is het hartstikke moeilijk om nog iets voor elkaar te krijgen.’

7TH EDITION

PROGRAMMA DONDERDAG


Venhuizen geeft daarom aan dat het belangrijk is om te blijven zoeken naar nieuwe invalshoeken om klimaatverandering toch relevant te houden. ‘Misschien schrijven we er ook wel niet genoeg over. Dat klinkt heel paradoxaal, maar als het net als bijvoorbeeld politiek meer deel uitmaakt van het dagelijkse nieuws dan kunnen redacties ook op zoek gaan naar wat meer variatie, wat luchtigheid’, aldus Venhuizen. ‘Als je ook kleinere artikelen een plek geeft dan kun je meer gaan zoeken naar persoonlijke verhalen die dichterbij je als lezer staan.’

‘MET FILM COMMUNICEER JE NIET LOUTER WETENSCHAP, MAAR OOK WAT WIJ ALS MENS DAARVAN VINDEN.’ Een goed voornemen vindt Landeweerd, maar niet gemakkelijk haalbaar. ‘Slecht nieuws is nieuws, goed nieuws is geen nieuws. Die media-regel verander je niet zomaar.’ Om meer betrokkenheid te creëren zou je volgens hem daarom eerder moeten kijken naar andere media zoals documentaire en film. Doordat films inspelen op meerdere zintuigen blijken deze namelijk een stuk beter te zijn in het creëren van verbeelding en emotionele betrokkenheid dan media die zich enkel op tekst of geluid richten. Misschien wel het bekendste voorbeeld hiervan is Al Gore’s klimaatdocumentaire An Inconvenient Truth uit 2006. De documentaire vulde bioscoopzalen over de hele wereld. Geen enkele persoon of organisatie, ook Greta Thunberg niet, zorgde voor zoveel aandacht voor klimaatverandering als deze film. Hoewel de boodschap van de documentaire dezelfde is als die van de vele nieuwsartikelen, slaagde deze film erin iets te doen waar andere media meer moeite mee hebben: het uitlokken van emoties. Volgens Landeweerd is dat ook een van de redenen waarom film zich goed zou kunnen lenen om het klimaatdebat te heropenen. ‘Film is een kunstzinnig medium. Daardoor kan het meer dan een onderwerp enkel passief vertalen voor het bredere publiek. Film kan ook de sociaal maatschappelijke, morele en existentiële aspecten rondom klimaatverandering kritisch articuleren’, vertelt hij. ‘Als je film als medium voor wetenschapscommunicatie inzet, communiceer je niet louter wetenschap, maar ook wat wij als mens daarvan vinden.’

‘JE MOET JE OOK AFVRAGEN OF PROPAGANDA PER DEFINITIE SLECHT IS.’ Landeweerd kan zich daar wel in vinden. ‘Er zit natuurlijk altijd een dimensie van propaganda in het idee dat je iets gebruikt als trigger voor betrokkenheid. Maar je moet je ook afvragen of propaganda in alle opzichten per definitie slecht is. Het publiek behandelen als manipuleerbare kleuters die je naar je hand wil zetten, is moreel gezien natuurlijk niet verstandig. Maar het idee dat je het publiek af en toe zou moeten aansturen om hen bewust te laten worden van een onderwerp is op zichzelf niet per se verkeerd’, aldus Landeweerd. ‘Het is pas manipulatie in de negatieve zin van het woord wanneer je mensen probeert meningen te laten hebben die helemaal niet redelijk of beargumenteerbaar zijn.’ Dat is hier volgens Landeweerd niet het geval. ‘De samenleving heeft een zekere desinteresse in klimaatverandering gekregen door een enorm bombardement aan informatie en met een totaal gebrek aan handelingsperspectieven.’ Film inzetten om klimaatmoeheid te doorbreken valt daarmee volgens Landeweerd eerder onder een de vorm van een soort trigger. ‘Je kan geen publieke betrokkenheid creëren wanneer mensen überhaupt niet geïnteresseerd zijn in het onderwerp. Die interesse kun je opwekken via emotie, en dus entertainment en dus ook via film.’

CITIZEN NOBEL

WO 10 NOV / 20.00 / LUX 1

SOLUTIONS

ZA 13 NOV / 19.00 / LUX 1

THE CAMPAIGN AGAINST THE CLIMATE

ZA 13 NOV / 16.00 / LUX 3

ZO 14 NOV / 19.00 / LUX 7 DO 11 NOV / 21.00 / LUX 3 ZA 12 NOV / 15.00 / Museum Het Valkhof

>> Tekst: Myrte Nowee

OPLOSSING OF PROPAGANDA?

Wetenschapsfilms hebben hiermee potentie om het publiek bij het klimaatdebat te betrekken. Toch roept het inzetten van zo’n medium dat inspeelt op sentiment ook vragen op. Wanneer een film bewust inspeelt op iemands gevoel met als doel meer draagvlak te genereren, kun je je afvragen of dat wel ethisch is. Voor Venhuizen is dit een lastige kwestie. ‘Ik weet dat bijvoorbeeld de milieubescherming op sociale media zich heel manipulatief inzet door onder andere filmpjes te plaatsen van een zielige orang-oetan, helemaal alleen in een vrijwel gekapt regenwoud. Ik ben als dierenliefhebber geneigd om te zeggen dat het doel de middelen heiligt, maar er zit natuurlijk wel een grens aan.’ Venhuizen is dan ook van mening dat je daar alert op moet zijn. ‘Ik denk dat media zich bewust moeten zijn dat wanneer je op sentiment gaat inspelen, je je op een hellend vlak begeeft.’

PROGRAMMA DONDERDAG

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

19


PROGRAMMA VRIJDAG 12 NOVEMBER

The Reason I Jump

p.12

Birds of America

p.10

Cured

p.10

Possessor

p.12

Red Heaven

p.12

Shorts: My Mind Keeps on Drifting

p.13

VERHALEN HALEN: INCLUSIEVE THE REASON I JUMP ZORG TALK / DO 11 NOV / 16.00 / 90 MIN / NL / LUX6

BIRDS OF AMERICA

FILM + TALK / VR 12 NOV / 19.00 / 120 MIN / NL / LUX6

FILM + TALK / VR 12 NOV / 19.15 / 110 MIN / NL / LUX 1

Niet kunnen spreken, wil niet zeggen dat

Anneke Groen is conservator van de Speciale

Hoe kunnen we de zorg toegankelijk maken

je niks te zeggen hebt. Nog te vaak wordt

Collecties, Erfgoed & Kunst van de bibliotheek

voor iedereen? Hoe kunnen we zorgen dat

aangenomen dat non-verbale autistische

van Wageningen University & Research. Deze

dokter en patiënt niet langs elkaar heen

personen een laag IQ hebben, waardoor zij

collectie staat bekend om de rijkdom aan

praten? Dat culturele verschillen een goede

bijvoorbeeld goed onderwijs mislopen. Na de

onder andere vogel-, planten- en insectente-

gezondheid niet in de weg staan? In de

film gaan we in gesprek over dit probleem en

keningen. We gaan met haar in gesprek over

weken voor InScience kwamen een groep

het belang van ondersteunde communicatie

oude prenten en boeken uit de collectie. Wat

Nijmegenaren met migratieachtergrond, een

met orthopedagoog Stijn Deckers (Stichting

leren deze werken ons over de waarde van

wetenschapper en een kunstenaar wekelijks

Milo en Radboud Universiteit), Ingrid Claassen

het optekenen van de natuur? Welke verhalen

samen om verhalen en kennis uit te wisselen

(ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en

dragen deze met zich mee? En wat leert het

over inclusieve zorg. Samen maakten ze dit

Sport) en Martine Meijers (ISAAC-NF), moeder

ons over het heden?

programma – om hun kennis ook met het

van Hugo (10), autistisch en niet sprekenemd.

InScience-publiek te delen. Dit programma is een samenwerking met Kleurrijk Groen en mede mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds.

20

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA VRIJDAG


CURED

HOLISTISCHE DETECTIVES

FILM + TALK / VR 12 NOV / 19.30 / 110 MIN / NL / LUX 3

WORKSHOP / VR 12 NOV / 19.30 / 90 MIN / NL / LUX 7

Het is bijna niet voor te stellen, maar tot 1973 classificeerden artsen ieder queer persoon als geestesziek. De documentaire Cured neemt je mee naar de campagne die leidde tot een cruciaal mo-

Routine kennen we allemaal. Maar als pro-

ment in de strijd voor LGBTQ-gelijkheid: het besluit van de American Psychiatric Association om

fessionals, onderzoekers, wetenschappers en

homoseksualiteit van de lijst van geestesziekten (DSM) te schrappen. In Cured komen deze aangrij-

ook als partners, geliefden en ouders weten

pende bladzijden uit de queergeschiedenis tot leven.

we dat de belangrijkste dingen vaak onver-

In de kern gaat Cured over activisme en sociale verandering, thema’s die vandaag de dag

wacht komen. Wat je niet ziet. Waar je niet

een cruciale rol spelen in maatschappelijke debatten over gender, seksualiteit en identiteit. Ook in

op rekent. Wat buiten ons kader valt. Dat is

Nederland. Hoewel de wetenschap homoseksualiteit niet langer beschouwt als ziekte of stoornis,

het domein van de detective. Want daar ligt

staat genderdysforie – wanneer het gender dat bij de geboorte is toegewezen niet past bij hoe

de sleutel tot de oplossing, van welke zaak

iemand zich voelt en wil uiten – nog altijd in de DSM. Wat impliceert dit? Welke gevolgen heeft dit

dan ook. In deze actieve sessie leer je – onder

voor de sociale positie van trans en genderdiverse personen?

leiding van fotodetective Hans Aarsman

Samen met Transgendergroep Nijmegen gaat InScience het gesprek aan over de huidige

(bekend van de Volkskrant) en holistische

invulling van transgenderzorg in Nederland. Wat gaat er mis in het zorgsysteem? Waarom is een

detective Joost van de Loo - drie klassieke

diagnose van genderdysforie verplicht? En vooral: hoe kunnen we samen toewerken naar een

technieken om los te komen van je vaste

oplossing? Over deze vragen en meer gaan we in gesprek met arts Alex Harleman (die/diens,

patronen en een diagnose te stellen die de

Transgender Netwerk Nederland), queer lifestyle coach Suus te Braak (hij/hem/hen/hun, Hizzfit)

situatie voor je neus laat kantelen.

en genderonderzoeker Hedi Claahsen (zij/haar, Radboudumc). De moderator van deze avond is theatermaker Caro Ilias de Feijter (hen/hun, die/diens), onder andere bekend van diens webserie Zonder Borsten.

RED HEAVEN

Mars te krijgen of het idee simpelweg verheerlijkten. Wij waren echter veel meer geïnteresseerd in de complexe, menselijke kant van het verhaal: het leven op een plek die totaal onherbergzaam is voor ons als soort, terwijl we volledig geïsoleerd zijn van alles wat we ooit hebben gekend. Dat vonden fascinerend, maar werd destijds in de race naar Mars vaak over het hoofd gezien. Toen we ons meer in dit onderwerp gingen verdiepen kwamen we uit bij de Hawaii Space Exploration Analogue and Simulation, waar zes mensen een kleine koepel zouden betreden waarin ze een hele tijd geïsoleerd van de rest van de wereld zouden leven alsof ze op Mars waren. We wisten meteen: dit wordt ons verhaal.'

FILM + TALK / FRI 12 NOV / 21.30 / 120 MIN / EN / LUX 6

In Red Heaven worden zes wetenschappers een jaar lang samen opgesloten in een kleine cabine. Ze zijn testpersonen voor de langste realistische Mars simulatie ooit. Regisseurs Lauren Defilippo en Katherine Gorringe vertellen hoe de film tot stand kwam, waar ze tegenaan liepen en hoe ze nu, met de pandemie in hun achterhoofd, naar hun film kijken.

HOE IS HET IDEE VOOR RED HEAVEN ONTSTAAN?

WANNEER JE EEN JAAR LANG FILMMATERIAAL GAAT VERZAMELEN KAN JE MOGELIJK VEEL KANTEN OP. HADDEN JULLIE VAN TEVOREN EEN IDEE HOE DE FILM ER UITEINDELIJK UIT ZOU GAAN ZIEN?

'In de tijd dat wij afstudeerden doken ruimteverkenning en reizen naar Mars opnieuw op in het publieke discours. We waren zeer geïnteresseerd in deze fascinatie voor het sturen van mensen naar Mars. Wat zegt de droom om op Mars te willen leven over onze cultuur, over de mens? We hadden veel films gezien die vooral keken naar de technische uitdagingen om mensen naar

PROGRAMMA VRIJDAG

'Nee, we hebben Red Heaven echt gevonden in de montage. Van concept tot einde duurde ongeveer vijf jaar. We begonnen in 2015, net voor de crew de koepel betrad in augustus datzelfde jaar. Het oorspronkelijke idee was om externe interviews en archiefbeelden over de verkenning van Mars op te nemen, maar hoe langer we bezig waren, hoe meer we ons realiseerden dat we ons moesten concentreren op het persoonlijke verhaal van de

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

21


zes mensen in de koepel. De crew begon de camera’s namelijk te gebruiken om uitdrukking te geven aan de intense uitdagingen die ze onderling doormaakten. Het filmen werd een emotionele uitlaatklep, waarmee we hun verschillende ervaringen in beeld kregen. In zekere zin is de film een casting-nachtmerrie. Je hebt drama nodig om een film te maken en we werkten met de minst dramatische mensen die je kunt vinden, want dat is wat je nodig hebt als je wil overleven in stressvolle situaties als deze. We realiseerden ons pas later, nadat we deze zes geweldige mensen leerden kennen, hoeveel emotie en zelfreflectie zij hebben.'

DEZE FILM WAS AF VOORDAT DE PANDEMIE STARTTE EN IN QUARANTAINE GAAN EEN DAGELIJKSE REALITEIT WERD IN ONZE LEVENS. WAT ZIJN JULLIE GEDACHTEN NU OVER DE FILM WANNEER JE ER MET DE OGEN VAN NU NAAR KIJKT?

'We waren net klaar met de laatste finishing touches toen de originele première werd afgezegd door Covid-19, wat de film in een heel ander daglicht zette. Toen thuisblijven en social distancing iets normaals werd, begrepen we ineens op een hele andere manier wat onze hoofdpersonen uit de film doormaakten: het leven in een kleine bubbel, afgesloten van de rest van de wereld met elke dag een gevecht tegen de verveling en isolatie. Red Heaven stelt de vragen die we ons allemaal tijdens de pandemie afvroegen. Wat hebben we echt nodig in het leven en wat kun-

nen we missen? Ook kwamen we tijdens het maken van deze documentaire erachter hoe goed de mens zich kan aanpassen aan verschillende omstandigheden. Dat is echt een kracht en we moeten elkaar helpen herinneren dat we dat hebben!'

WILLEN JULLIE JE PUBLIEK IETS MEEGEVEN?

'We hopen dat Red Heaven het publiek inspireert om te kijken naar hun eigen fundamentele behoeften als mens, waar ze wel en niet zonder kunnen leven, en dat ze naar huis gaan met de vraag waarom we als mensheid ernaar streven om onze grenzen te verkennen en te verleggen. Als de aftiteling begint, hopen we dat iedereen met liefde naar de aarde kijkt, in al haar natuurlijke schoonheid die we zo vaak voor lief nemen.' Na de film vertelt psycholoog Johan Karremans (Radboud Universiteit) meer over de effecten van isolatie, de impact en waarde van hechte menselijke relaties en hoe een sterke band met je geliefde je kan helpen om beter om te gaan met stressvolle gebeurtenissen en uitzonderlijke omstandigheden. (EN) >> Vertaling en bewerking: Myrte Nowee en Max de Valck

DANSEN IS GEZOND TALKSHOW / VR 12 NOV / 22.00 / 60 MIN / NL / LUX7 Heb je het ook zo gemist om tot zonsopgang te dansen in een club vol

Met onder andere danser en choreograaf Farida Nabibaks, fysioloog

bezwete lijven? Of om je te laten vervoeren door dansers in het theater?

Maria Hopman (zij/haar, Radboudumc), cultuurwetenschapper Liedeke

De corona-tijd liet ons meer dan ooit beseffen hoe belangrijk dansen

Plate (zij/haar, Radboud Universiteit) en DJ en organisator Nashaimy

is voor onze mentale en fysieke gezondheid. In deze talkshow brengen

(zij/haar, The Fam). Host van de avond is DJ, queer lifestyle coach en

we daarom een wervelende ode aan het dansen. Met performance,

docent Suus te Braak (hij/hem/hen/hun, HizzFit, Dare to Decolonize &

gesprek en film. Wat gebeurt er in je lijf als je op muziek beweegt? Wat is

HAN University of Applied Science).

de waarde van samen dansen? En hoe kan dansen helend werken voor trauma’s uit het verleden?

22

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA VRIJDAG


PROGRAMMA ZATERDAG 13 NOVEMBER WIE MAAKT HET ARCHIEF? WORKSHOP / ZA 13 NOV / 12.30 / 90 MIN / NL / REGIONAAL ARCHIEF Musea en universiteiten zijn instituten met archieven en kennis. Hier vind je objecten en documenten die als belangrijk en waardevol worden geacht. Maar, wie bepaalt wat er in deze archieven thuishoort? Sterker nog, wie bepaalt wat iets maakt tot een archief? En zijn die objecten wel zo waardevol? In samenwerking met grafisch ontwerper Nacor Martina (The Niteshop) zoeken we naar antwoorden op deze vragen door middel van een interactieve workshop. In deze workshop komt de kracht van verhaal samen in foto en audio. Remix gezamenlijk het archief ter plekke Onderdeel van deze workshop is een korte vooropdracht. Deze workshop wordt mede mogelijk gemaakt door het GO Fonds en is geïnspireerd op de korte film Recoding Art (Bruno Moreschi & Gabriel Pereira, 2019), onderdeel van het korte-filmblok Don’t Let Me Be Misunderstood.

PROGRAMMA ZATERDAG

Descending the Mountain NTR De Kennis Van Nu: Expeditie Lepra The Meaning of Hitler Shorts: My Mind Keeps on Drifting In Silico Fantastic Voyage Citizen Nobel Solutions By the Throat Ich bin dein Mensch Cured Sons of Monarchs Shorts: Don’t Let Me Be Misunderstood The Wakeful Sleeper

p.11 p.23 p.12 p.13 p.11 p.11 p.10 p.13 p.10 p.11 p.10 p.13 p.13 p.13

NTR DE KENNIS VAN NU: EXPEDITIE LEPRA

FILM + TALK / SAT 13 NOV / 15.30 / 135 MIN / NL / LUX 1

FILM + TALK / SAT 13 NOV / 13.00 / 90 MIN / NL / LUX 6

In de wetenschap vieren we successen en

Lepra wordt verspreid door overdracht van mens op mens. Dat is de stelling van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Maar klopt dit wel? Nog steeds krijgen ongeveer 200.000 mensen per jaar de diagnose lepra. Hoe kan dat als er een werkend medicijn is en de ziekte alleen van persoon tot persoon overdraagbaar is? Toine Pieters, hoogleraar wetenschapsgeschiedenis, raakt gefascineerd door deze vraag en gaat met een team wetenschappers in Suriname op zoek naar de oorsprong en transmissie van de leprabacterie. De Kennis van Nu vertelt het verhaal van deze bijzondere expeditie.

IN SILICO krijgen de opmerkelijkste ontdekkingen ieder jaar een Nobelprijs uitgereikt. Maar over de mislukkingen die daaraan vooraf gaan, wordt nauwelijks over gesproken. Tijd om falen in de spotlight te zetten! Rector Magnificus Han van Krieken (Radboud Universiteit), Clark Nowack (HAN) en Lema Salah (Radboud Universiteit en Nederlandse Defensie Academie) delen hun eerlijke verhalen over de tegenslagen die zij tegenkomen en kwamen. Welke lessen haal je hieruit? En welke parels zitten er verborgen achter mislukkingen?

Na vertoning van de special gaan in we in gesprek met enkele hoofdpersonen uit de film. Expeditie-onderzoekers Toine Pieters (Universiteit Utrecht), patholoog-anatoom George Maat en infectioloog Jaap van Dissel (RIVM) vertellen wat de expeditie heeft opgeleverd. Filmmakers Boris Everts en Inge Tol zijn aanwezig om te vertellen hoe zij tot dit verhaal zijn gekomen. Dit programma is een samenwerking met NTR De Kennis van Nu.

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

23


SHORTS: MY MIND KEEPS ON DRIFTING FILMS + TALK / ZA 15 NOV / 15.00 / 110 MIN / NL / LUX 6 Eline Kersten, maker van Solastalgia, is aanwezig voor een gesprek met de zaal. Wat is, na het maken van deze film, haar eigen band met het landschap bij Maastricht? En wat leerde ze zelf in het maakproces?

DE ACTIVISTISCHE ACADEMICUS? TALK / ZA 13 NOV / 14.00 / 60 MIN / NL / LUX 7

Door de jaren heen verlaten academici steeds vaker hun ivoren toren om hun stem te laten horen. Maar gaan activisme en wetenschap eigenlijk wel samen? En zou de universiteit haar onderzoekers moeten verdedigen wanneer zij onder vuur liggen vanwege hun activisme? Jermias Herberg (Institute for Science in Society, Radboud Universiteit) is een van de sprekers en deelt alvast een deel van zijn visie.

MICRO-ART WORKSHOP / ZA 13 NOV / 15.00 / 90 MIN / BIBLIOTHEEK DE MARIËNBURG We zijn ons hele leven lang omringd door micro-organismen; ze zitten op onze huid, verblijven in onze darmen en ze produceren of bederven juist ons voedsel. Uit liefde voor dit alles, hebben micro-fotografen Wim van Egmond en Rob van Es (Nederlands Genootschap voor Microscopie) het werken met microscopen verheven tot ware kunst. Samen zullen zij

Herberg heeft zich tijdens zijn carrière vaak op het raakvlak van wetenschap en activisme begeven. Zo maakte hij deel uit van het “Instituut voor geavanceerde duurzaamheidsstudies”, waarvoor hij zowel onderzoek deed en dat publiceerde, maar ook samenwerkte met verschillende maatschappelijke groepen in het kader van de Duitse kolenuitfasering. ‘Onderzoek uitvoeren en hier meningen over delen was allebei part of the job', aldus Herberg. Naar zijn mening zouden deze twee elkaar dus niet per definitie hoeven uitsluiten. Niet iedereen denkt er zo over. Zo zou volgens sommigen activisme in strijd zijn met de objectiviteit die een wetenschapper hoort te hebben. Het zou volgens hen beter zijn als wetenschappers zich volledig afzijdig houden van het publieke debat en zich enkel focussen op het produceren van feiten. Volgens Herberg is dat echter makkelijker gezegd dan gedaan. Universiteiten verlangen namelijk van hun wetenschappers dat zij sociale impact genereren. Daarnaast kan aan de zijlijn blijven staan ook consequenties met zich meebrengen. 'Door je als wetenschapper afzijdig te houden, geef je ook een signaal af.' Wetenschappers moeten zich daarom regelmatig afvragen in hoeverre zij betrokken willen zijn met een onderwerp. Herberg: 'Er is voor wetenschappers geen veilige optie in de mate van betrokkenheid bij een onderwerp. Het is heel goed om het daar over te hebben. Ik hoop dan ook dat we tijdens dit gesprek tot nieuwe ideeën kunnen komen.' Heb jij een idee hoe we hier mee om zouden moeten gaan, of ben je benieuwd naar welke vragen nog meer bij dit onderwerp aansluiten? Tijdens De Activistische Academicus? discussiëren we hier met Nadia Bouras (Universiteit Leiden), Mehri Zamanbin (Universiteit Utrecht), Jeremias Herberg (Radboud Universiteit), Hans de Kroon (Radboud Universiteit) en het publiek verder over.

>> Tekst: Myrte Nowee

24

INSCIENCE FILM FESTIVAL

een workshop geven over het vinden van hun kunstwerken onder de lens. Laat je verbazen en laat je eigen kunstwerk tot leven komen! Deze workshop is geïnspireerd op de korte film Planktonium (2021) van Nederlandse regisseur Jan van IJken die op zaterdag 13 november in première gaat voorafgaand aan Son of Monarchs (Alexis Gambis, 2020). (p27.)

FANTASTIC VOYAGE FILM + TALK / ZA 13 NOV / 15.30 / 130 MIN / NL / LUX 7 De reis door het lichaam in Fantastic Voyage was fictie. Maar vandaag de dag kunnen we dankzij technische innovaties steeds beter door het lichaam ‘reizen’. We gaan in gesprek met twee personen die ons helpen om beter in de darmen te kijken. Aniek Even (OnePlanet) werkt aan een inslikbare sensor in pilvorm. Mark Rijpkema (Radboudumc) ontwikkelde een manier om kankercellen in de darmen te laten oplichten, zodat deze beter zichtbaar worden bij darmonderzoek. Na afloop van het programma staat de HAN University of Applied Science voor je klaar met Sharecare VR waarin je zelf door het lichaam kan reizen.

7TH EDITION

PROGRAMMA ZATERDAG


ICH BIN DEIN MENSCH CAREER ADVICE FOR ROBOTS INLEIDING + FILM / ZA 13 NOV / 19.30 / 132 MIN / EN / LUX 7

Om een realistisch beeld te krijgen van onze omgang met robots zochten onderzoekers van het Vision Team Robotics (TU Delft) uit wat wij verwachten en eisen van robots op de werkvloer. De resultaten hiervan deelt wetenschapper David Abbink op verfrissende wijze tijdens InScience als voorprogramma van de sciencefictionfilm Ich bin dein Mensch. Het scenario waarin mens en machine samen op de werkvloer staan is niet langer toekomstmuziek. Een realistisch beeld van deze versmelting zien we gek genoeg maar zelden terug op het witte doek. Het zijn veelal intelligente androïden en geoliede supermachines, moeilijk te onderscheiden van mensen. Dit is ook het beeld dat we zien in het romantisch sciencefiction drama Ich bin dein Mensch (Maria Schrader, 2021) – tevens de Duitse inzending voor de Oscars. In de film raakt een wetenschapper tijdens een experiment in de wolken van een mensachtige robot. Een sprookjesachtig beeld dat botst met de realiteit. Initiator van het programma is Joost van de Loo, filmmaker en communicatiespecialist bij RoboHouse – een afdeling van TU Delft gespecialiseerd in robotica. Van de Loo: ‘In de film zien we een robot in een romantische relatie. Maar David, en het TU Delft Vision Team, ziet vooral een robot die hard aan het werk is. Een vermakelijk en intrigerend gedachte-experiment’, aldus Van

PROGRAMMA ZATERDAG

de Loo, ‘maar in de dagelijkse praktijk gaat robotica eigenlijk meestal over de wereld van werk. Dat robot-ontwikkelingen nu die wereld van werk gaan veranderen, en dat we dáár met zijn allen beter over na moeten denken, daar vraagt deze performance aandacht voor.’ Abbink, die tijdens de performance gaat spreken vult hem aan: ‘We zijn door alle sciencefiction gewend aan het beeld van menselijk ogende robots die grappig of beangstigend zijn, maar de realiteit is dat prototypes van cognitieve robotica eerder een soort veelvormig dierenrijk vormen. Die "robotische dieren" komen nu steeds meer tussen mensen te werken, en hoeven ook helemaal niet mensachtig, zelfbewust of romantisch te zijn’, vertelt Abbink. ‘Huidige robots (en hun ontwerpers) zijn vaak beperkt tot productie-verbetering van deelprocessen, zonder inzicht in wat essentieel is voor de werkende mens, en hoe mensen zich weer aanpassen aan deze beperkte robots. Dat moet gaan veranderen. We luisteren naar de werkende mens en geven dat door aan robots in de vorm van tips. Maar hoe kun je als robot slagen op de werkvloer? Hoe kun je zorgen dat werk verbetert?’ Het programma wordt in een muzikale vorm gegoten, onder leiding van muziektheaterregisseur Isabel Schröder. ‘Het koor staat voor de groep mensen die al werkt met robots en die er verslag van doet.’ Wetenschap en muziek gaan volgens haar hand in hand: ‘Muziek opent een deur naar een andere wereld, waar je dingen op een andere manier kan begrijpen. Uitvinders waren vaak ook musici, hun werelden liggen niet ver van elkaar af.’ Dit programma is een samenwerking met het Vision Team Robotics van de TU Delft en het Leiden International Film Festival.

>> Tekst: Max de Valck

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

25


WIL IK DOEN AAN SELF-TRACKING? TALK / ZA 13 NOV / 16.00 / 60 MIN / NL / MARIËNBURGKAPEL De technologie in de gezondheidszorg lijkt af te stevenen op een toekomst waarin we elk vitaal detail van ons lichaam zelf kunnen meten. Kun je je voorstellen dat het kwantificeren van je lichaam een onderdeel wordt van je dagelijks leven? Willen we wel altijd alles weten over onze gezondheid? Hoewel deze vragen momenteel nog tot de verbeelding spreken, zullen we in dit gesprek proberen om samen alvast antwoorden te formuleren - geïnspireerd op de expositie Healthy Futures - Narratives of

THE CAMPAIGN AGAINST BY THE THROAT THE CLIMATE @ MUSEUM HET VALKHOF

Self-tracking. Onder andere met ethicus Marianne Boenink (Radboudumc). We raden je aan om vooraf de expositie (P34.) te bezoeken.

SOUND EXPERIENCE + FILM + TALK / ZA 13 NOV / 19.30 / 120 MIN / EN / LUX 3

FILM + EXPOSITIE / ZA 12 NOV / 15.00 / 75+ MIN / MUSEUM HET VALKHOF

Op zaterdag 13 november om 15.00 wordt de film The Campaign Against the Climate op een speciale locatie vertoond, namelijk in Museum Het Valkhof. Op dat moment is daar de klimaatexpositie Rettet den Wald! te bezichtigen met werken van hedendaagse kunstenaars die zich inzetten voor de bedreigde natuur.

More than simply an arrangement of words, language carries culture, wisdom and identities. Multilingual interdisciplinary artists Spicy Dokha and Jah the Kiwi will take you on a listening exercise to explore the layers and stories behind sound, depth and rhythm. Reflecting on this experience, language expert Hans Rutger Bosker (senior investigator at Max Planck Institute for Psycholinguistics) will give insight into

The Campaign Against the Climate trekt een doofpot open en zoomt in op de motivaties van de mensen die tegen beter weten in de opwarming van de aarde ontkenden. In deze indringende documentaire ontmoeten we de mensen die werden betaald om als zogenaamde ‘experts’ verwarring te zaaien en te lobbyen tegen klimaatwetenschap. Waar de documentaire een pessimistisch beeld plaatst bij campagnes die klimaatverandering ontkennen, draait het bij de expositie in Het Valkhof om het tegenovergestelde: hun huidige expositie Rettet den Wald! laat zien hoe kunstenaars met hun werk juist meer bewustzijn voor de natuur willen creëren. 'In tijden van klimaatverandering richten steeds meer kunstenaars zich op onze relatie met de natuur, en het bos in het bijzonder', stelt Museum Het Valkhof. Dat deed de Duitse kunstenaar en antroposoof Joseph Beuys in 1971 ook al, toen hij met vijftig studenten bedreigde bomen markeerde om het kappen van een deel van Düsseldorfse Grafenberger-bos tegen te gaan. Joseph Beuys is dan ook de inspiratie voor de expositie waar - naast werken van verschillende kunstenaars - ook te zien is hoe Beuys zich vijftig jaar geleden als eerste eco-kunstenaar profileerde en kunstenaars over de hele wereld inspireerde. De boodschap van de eco-kunstenaars van Rettet den Wald! is helder: we staan niet boven de natuur. We zijn er afhankelijk van.

how human beings are able to use their voice as instruments. Which factors are essential for producing and perceiving speech? This program is supported by the Max Planck Institute for Psycholinguistics

THE WAKEFUL SLEEPER FILM + TALK / ZA 13 NOV / 23.30 / 105 MIN / NL / LUX 6 We kennen het gevoel allemaal: je bent doodop na een lange dag, je rolt midden in de nacht je bed in maar geen enkele positie lijkt comfortabel genoeg. Je lichaam weigert om in slaap te vallen. Waarom gebeurt dat? En nog belangrijker: wat kun je daaraan doen? In een performatieve lezing, voor de helft

Rettet den Wald! Red het bos! Save the forest! is te zien t/m 5 december 2021. Het is mogelijk om een combiticket voor Museum Het Valkhof en de film te kopen. De film is ook te zien op donderdag 11 november om 21.00 in LUX 3.

uitgevoerd door ASMR-artiest Hannah Koster, leren we meer over hoe ons brein ons lichaam laat slapen, maar ook wat onze geest doet om het lichaam wakker te houden. Met klinisch

>> Tekst: Myrte Nowee

somnoloog en neurowetenschapper Sebastiaan Overeem (TU Eindhoven).

26

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA ZATERDAG


BIG IDEA: ADRIANA KNOUF SAT 13 NOV / 20.00 / 90 MIN / LUX 6 / EN

SON OF MONARCH PREMIERE PLANKTONIUM PREMIERE + TALK + FILM / ZA 13 NOV / 22.00 / 135 MIN / NL / LUX 3 We zoomen in op de kleinsten der aarde: plankton! Normaal gesproken ontzichtbaar voor het blote oog, maar vanavond voluit zichtbaar op het grote doek. We vieren hun verschijdenheid aan vorm en kleur tijdens de Nederlandse première van Planktonium. Kortom, echt een eye-opener. Na vertoning van de film gaan we in gesprek met maker Jan van IJken. We bespreken onder andere het belang van plankton voor de wereld en hoe de mysteries van het leven het beste fotografisch gevangen kunnen worden. Ga vooraf aan dit programma naar de workshop Micro-Art om zelf met micro-fotografie aan de slag te gaan.

As a young child, Adriana Knouf dreamed of being beamed up by aliens – away from an earth where she often felt alienated herself. Today, her connection to everything extra-terrestrial is still strong. Inspired by her own experience as a trans woman, Dr. Knouf makes connections between alienated bodies on Earth (like queer and trans bodies) and outside of it. Her work as an artist and researcher revolves around Xenology: the study of the strange, alien or other. In her Big Idea lecture, Adriana Knouf takes us along in her exploration of how we can thrive as 'aliens on earth'. For example, how can we relate to lichen? This organism flourishes outside of categories – as neither a fungus nor a plant. It seems indestructible. And its origins may possibly lay in outer space. Furthermore, Knouf wonders out loud how we can alter our bodies to match our identities. Join her performative lecture, where she will take us along in a story about alienated bodies, and the ultimate advantages of being ‘xeno’. Adriana Knouf is the Founding Facilitator of the tranxxeno lab, a nomadic artistic research laboratory that promotes entanglements amongst entities trans and xeno. She is formerly an Assistant Professor of Art + Design at Northeastern University, Boston, MA, USA, and has also taught at Wellesley College and Ithaca College. She is an artist-in-residence at Waag and is currently based in Amsterdam, the Netherlands.

DE FAVORIETE FILM VAN: Niet alleen de bezoekers van InScience hebben ongetwijfeld hun favoriete film. Ook onze werknemers ontwikkelden tijdens de voorbereidingen van de programma’s stiekem een voorkeur.

PROGRAMMA ZATERDAG

Ariëla: Hoofd Marketing & communicatie Favoriete film: Ich bin dein Mensch

Jasmin: Programmamaker Talks Favoriete film: Shorts: Don’t let me be

misunderstood

Wie wil dat nou niet: de perfecte partner. In

Als programmamaker ben je vooral bezig met

Ich bin dein Mensch is dat geen probleem:

het bedenken van spannende concepten – om

de persoon van je dromen verschijnt als een

vervolgens heel hard je best doen om van de

levensechte robot hottie. Of ik een relatie

abstractie te komen tot concrete thema’s,

zou hebben met een robot? Als hij perfect is,

sprekers en settings. Dat houdt het altijd in

waarom niet! Of ik seks zou hebben met een

beweging. Als ik heel eerlijk moet zijn, ben ik

robot? Als hij aanvoelt als een echt persoon

geen goede filmkijker. Ik raak snel afgeleid of

zou ik het overwegen, mocht het een R2-D2 uit

val tijdens een film in slaap. Alleen al om die

Star Wars zijn, lijkt me dat niet comfortabel.

reden ben ik fan van de shorts. Maar dit short-

Maar het gaat in deze film veel dieper dan dat.

blok waar AI, kunst, gender en kritisch denken

De robot, genaamd Tom, is geen seksrobot

terugkomen in dit overkoepelende thema Don't

maar geprogrammeerd om diepe connecties

let me be misunderstood, is los daarvan boei-

te maken. Een heerlijke romantische film om bij

end genoeg om je aan het denken te zetten. Én

weg te zwijmelen. Love it!

om je ogen bij open te houden.

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

27


PROGRAMMA ZONDAG 14 NOVEMBER

Birds of America

p.10

Sons of Monarchs

p.13

Koolhoven & Simons: Phase IV

p.12

Man Ray & the Shakespearian equations

p.12

The Fever

p.11

Red Heaven

p.12

The Reason I Jump

p.12

Solutions

p.13

By the Throat

p.10

Absolute Denial

p.10

MEET AND EAT BRUNCH + SON OF MONARCHS

BIRDS OF AMERICA

HEY GOOGLE, DO YOU KNOW WHY I’M SAD?

TALK + FILM / SUN 14 NOV / 11.15 / 90 MIN / EN /MARIËNBURGKAPEL

FILM + EXCURSIE / ZO 14 NOV / 13.00 / 150 MIN / NL / LUX 1 + OOIJPOLDER

WORKSHOP / SUN 14 NOV / 16.30 / 90 MIN / EN / STUDIO LUX

Many people move abroad to pursue their

Net als in Birds of America, duiken we de

Do you know what Google knows about you?

education and careers. Especially scientists are

natuur in en gaan we op vogelexcursie. Trek je

No matter where you go on the Web, you’re

expected to embrace the nomadic lifestyle.

wandelschoenen aan en neem je verrekijker

always leaving a trace of yourself. In this

But how does being far away from familiarity

mee, en kom met ons de prachtige vogels van

workshop, you will learn how to use data sci-

affect your everyday life, your relationship with

Nijmegen ontdekken. Samen met een gids van

ence tools to visualize and analyze your own

your home country, family and identity? And

Vogelwerkgroep Rijk van Nijmegen vertrekken

search history. Learn to identify patterns and

how welcoming are Dutch research institutions

we na afloop van de film naar de Ooijpolder.

anomalies in your data and how to identify the

to internationals? During a shared brunch, PhD

Kom vogelen!

connections between the real-life you and the

candidates Valentina Palacio-Castañeda (Colombia, Radboudumc), Fabio Formisano

online you. De vogelexcursie is toegankelijk voor 20 deelnemers, vol=vol. Make sure to bring a laptop to this workshop with a download of your Google search history. If not possible, please contact us. Instructions will be sent after registration

(Italy, Radboud University) and Jing Han (China, Radboudumc) will share their own experiences as young international scientists living and working in the Netherlands. Please note that this brunch is a collaboration with Meet & Eat Radboud and meant for international students. After the brunch, we will collectively go to LUX to watch Son of Monarchs at 13.00. Visit our website for more information on the brunch and to buy tickets.

28

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA ZONDAG


THE FEVER FILM + TALK / ZO 14 NOV / 16.00 / 130 MIN / EN / LUX 6 Academic research is primarily dominated by the Western knowledge system. The lack of recognition of indigenous knowledge and methods shows its effects in the medical field. The medical value of plants is oftentimes denied or categorised as alternative or less trustworthy. What is the power of institutions like the WHO? And what should be changed? In a live

SOLUTIONS: KINDEREN AAN HET WOORD TALK / ZO 14 NOV / 15.00 / 30 MIN / NL / BIBLIOTHEEK MARIËNBURG

In Solutions komen twintig wetenschappers samen om oplossingen te vinden voor grote wereldproblemen, maar hoe denken de volwassenen van de toekomst eigenlijk over deze grote vraagstukken? Presentatrice Selma Abdellatif gaat samen met ons kinderpanel in gesprek over de uitdagingen en oplossingen in de wereld.

Zoom call with molecular biologist and activist Semhar Araya (Fight The Fever), we will explore how to revalue Traditional African Medicine in knowledge systems and healthcare.

KOOLHOVEN & SIMONS: PHASE IV FILM + TALK / ZO 14 NOV / 15.00 / 130 MIN / NL / LUX 1 In de uithoeken van cinema vinden we tal van obscure genrefilms waarin Moeder Natuur onze grote vijand is. Zij die met gemuteerde wezens, rampen van Bijbelse proporties en catastrofale virussen wraak neemt op de menselijke misstanden tegen de aarde. In deze inleiding bestuderen we samen met regisseur

Abdellatif studeerde Pedagogiek aan Hogeschool Inholland en is tegenwoordig allround maker bij BNNVARA. Tijdens deze talk gaat ze met basisschoolleerlingen in gesprek aan de hand van hun zelfgemaakte tekeningen over de toekomst van de aarde. Hoewel Abdellatif wel een klein beetje een idee heeft welke richting het gesprek op zou kunnen gaan, heeft ze verder geen idee met welke oplossingen het kinderpanel zal komen. 'Kinderen zijn een stuk vrijer en creatiever dan volwassenen. Ze denken niet in beperkingen als geld, tijd en of iets realistisch is. Daarnaast beleven zij de wereld vanuit een heel andere positie.' Volgens Abdellatif zouden volwassenen best wat kunnen leren van de denkbeelden van kinderen, juist doordat kinderen op zo'n ongefilterde manier tegen dingen aan kunnen kijken. 'Ik spar zelf bijvoorbeeld soms met mijn oppaskindje van 4 jaar over ideeën voor mijn werk. Geloof me, ze komt soms met de gekste antwoorden waar je niks aan hebt, maar je zou er altijd iets uit kunnen halen. Juist, omdat ze ons op iets kunnen wijzen waar we nooit aan zouden denken of iets wat er altijd al stond maar we anders naar moeten kijken.' Abdellatif is dan ook groot voorstander om kinderen wat serieuzer te nemen dan we momenteel doen. 'Als we kunnen samenwerken met kinderen denk ik echt dat we rijker zullen zijn aan oplossingen.' Ze hoopt dan ook dat de bezoekers dit programma verlaten met frisse energie en nieuwe inzichten over hoe je op een andere manier naar problemen kan kijken. Voor ons kinderpubliek: wees om 14.00 van harte welkom om mee te tekenen! (p. 36)

Martin Koolhoven en Eye Filmmuseum-programmeur Ronald Simons de botsing tussen mens en natuur in de filmgeschiedenis. Aan de hand van verschillende trailers en fragmenten geven ze ons een beeld van de authentieke wijze waarop de woeste wraak van oermoeder Gaia is gevisualiseerd in film. Dit programma is een samenwerking met Eye Filmmuseum

MAN RAY AND THE SHAKESPEAREAN EQUATIONS FILM + TALK / ZO 14 NOV / 15.45 / 120 MIN / NL / LUX 3 Zijn wiskunde en kunst tegenovergesteld aan elkaar? We dagen je uit om anders te denken. Na deze film over de beroemde modernist Man Ray’s obsessie met wiskundige figuren, zal de Nederlandse kunstenaar en wiskundige

>> Tekst: Myrte Nowee

Rinus Roelofs enkele van zijn eigen wiskundige sculpturen tonen. Ook gaat hij dieper in op zijn persoonlijke relatie met wiskunde en kunst.

PROGRAMMA ZONDAG

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

29


BIG IDEA:

AHNJILI ZHUPARRIS DOES YOUR SMARTPHONE KNOW YOU’RE DEPRESSED? BY THE THROAT

EXPERIMENT + TALK / SUN 14 NOV / 14.00 / 60 MIN / EN / LUX 7

FILM + TALK / ZO 13 NOV / 19.30 / 135 MIN / NL / LUX 1

What do the places you visit, the music you listen to and your sleep pattern tell about the status of your mental health? Almost 50% of the world population makes use of smart technologies that collect this data, such as phones, wearables and computers.

Sinds het ontstaan van taal wordt de manier waarop we woorden uitspreken gebruikt om vriend en vijand van elkaar te onderscheiden. De documentaire By the Throat verkent via wetenschap, technologie, culturele vooroordelen en politiek onze vocale grenzen. Peter Hagoort, hoogleraar Cognitieve Neurowetenschap en een van de directeuren van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek, licht het onderzoeksveld wat meer toe.

Every interaction with one of these tools means giving up a little piece of yourself. Your digital trail can provide some interesting, personal, funny, or even dark insights into your psyche. Despite the privacy concern many users have, self-tracking and data collection could also be used as helpful tools. Clinical data scientist and AI artist Ahnjili Zhuparris (Leiden University) researches how building algorithms can detect and monitor mental health and physical illnesses. Ahnjili will speak about the good, the bad and the ugly of your smartphone algorithms, how to use this as a health-tracking tool and she will demonstrate how to analyze real-time data. Ahnjili is a clinical data scientist and AI artist. Her PhD research focuses on building machine learning models that detect and predict one's physical and mental health status using their smartphone and wearable data. Given that we live in a data-hungry society where data-greedy tech companies thrive, Ahnjili's AI art explores how to design machine learning algorithms as a form of protest. Ahnjili is a recipient of the Mozilla Creative Media Awards.

RED HEAVEN FILM + TALK / ZO 14 NOV / 16.15 / 120 MIN / EN / LUX 7 Have you ever wondered what it would be like to live on Mars? How would it feel to be isolated from your close ones, while being crammed in a small dome with strangers? As a leader of a science expedition, Belgian artist and scientist Angelo Vermeulen lived in the Red Heaven dome for four months. He will share his experiences of everyday life in the dome that could become the everyday life of Mars explorers in the future. What would you want that dome to look like if you lived there? Let’s imagine the future in a dome on Mars together.

'Als je spreekt, stuur je zo'n honderd spieren aan', vertelt Hagoort. 'We produceren woorden en zinnen en de ontvanger begrijpt die. Mensen realiseren zich het vaak niet, maar dat zijn stiekem heel complexe processen.' Er zijn namelijk zo'n 6000 verschillende talen in de wereld waarvan het brein in principe al die varianten kan produceren en begrijpen. Het Max Planck Instituut buigt zich daarom onder andere over de vraag hoe we in staat zijn om al die klankvariaties te begrijpen. 'We kletsen de hele dag en doen dat vrij automatisch, maar als je er wat meer bij stil staat, kom je erachter dat helemaal niet zo vanzelfsprekend is', aldus Hagoort. 'Er hoeft maar iets fout te gaan en het hele systeem van spraak en taal valt in elkaar, wat vervolgens heel veel moeite kost om weer op te pikken.' Ook wanneer alles in orde is, kan hoe je spreekt je flink dwars zitten. Er bestaan namelijk veel stereotypen en vooroordelen over de manier waarop iemand praat. 'Of je ABN spreekt of niet, zegt niets over je intelligentie. Het vertelt alleen iets over in welk deel van het land je bent opgegroeid', vertelt Hagoort. 'Stereotypen zijn daarom vaak gebaseerd op vooroordelen, niet op weloverwogen oordelen.' Omdat Hagoort zelf zo actief bezig is met dit onderwerp merkt hij in zijn eigen leven dat hij die stereotypen een stuk makkelijker kan omzeilen. Hij vindt het naast heel interessant daarom ook heel nuttig om het hier meer over te hebben. Voor en na de vertoning van By The Throat gaan hoogleraar Diversiteit in taal en cultuur Jos Swanenberg (Tilburg University) en neuro-onderzoeker Linda Drijvers (Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek) daarom met het publiek in gesprek over de associaties, stereotypen en vooroordelen rondom het spreken met een accent. Op zaterdag 13 november om 19.30 in LUX 3 wordt dezelfde film vertoond met een nagesprek over de cultuur, wijsheid en uiteenlopende identiteiten die je kan uitdrukken met taal (p. 26).Deze programma's zijn gemaakt in samenwerking met het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek.

30

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA ZONDAG


SOLUTIONS FILM + TALK / SUN 14 NOV / 19.00 / 120 MIN / EN / LUX 7 We invite Pernille Rose Grønkjær, director and producer, to discuss the making of Solutions and learn how a documentary can contribute to future problem-solving. What possible solutions made the biggest impression on her? And can we save the world without being too optimistic? In a livestream conversation, these and more questions will be answered.

SCIENCEFICTION OP EEN WETENSCHAPSFESTIVAL: ABSOLUTE DENIAL VREEMD OF LOGISCH?

FILM + TALK / SUN 14 NOV / 20.00 / 115 MIN / EN / LUX 6

Naast documentaires en biopics vertoont InScience ieder jaar ook fictiefilms. Van klassieke scifi's als Fantastic Voyage tot moderne films als Possessor. InScience filmprogrammeur Rob van den Bergh en filmkenner en docent Constant Hoogenbosch gaan in gesprek over de plek van sciencefiction films op een wetenschapsfilmfestival en hoe sciencefiction en wetenschap elkaar kunnen versterken.

Our future seems to be the future of Artificial Intelligence (AI), involving the good (improving the world) and the bad (taking over the world). One of many critiques on AI is its human bias, leading to reproducing social inequalities. The next step? Reducing bias in AI. However, what would the ideal AI look like? In this program, social scientist and host Nychenda Fecunda (KLAUW Collective) will take us on an interac-

Constant Hoogenbosch is docent Filmgeschiedenis en Mediatheorie en reist door het hele land om les te geven. Programmeur Rob van den Bergh heeft dit jaar ongeveer 250 films gekeken om het InScience programma voor te bereiden. Hoogenbosch vertelt over de geschiedenis van sciencefiction films en Van den Bergh legt uit waarom hij specifiek deze films gekozen heeft uit die uitgebreide voorselectie: samen vullen ze elkaar goed aan. Na kort alle sciencefiction films van het festival te bespreken, gaan de twee in gesprek over Fantastic Voyage en klassieke sciencefiction in het algemeen:

tive imaginary experience. Philosopher Anya Topolski (Radboud University), theorist, DJ and organiser Arjîn Elgersma (Erasmus University Rotterdam & KLAUW collective) and AI-expert Yagmur Güçlütürk (Radboud University & Donders Institute) will depart from their specific fields and contexts to visualise and theorise on the AI of the future.

FANTASTIC VOYAGE EN KLASSIEKE SCIENCEFICTION

Een van de klassiekers die dit jaar een retour maakt op het witte doek tijdens InScience is Fantastic Voyage, een sciencefictionfilm uit 1966. In de film wordt een groep dokters en wetenschappers gekrompen tot minuscuul formaat en met een even minuscule onderzeeër het lichaam van een andere wetenschapper ingespoten. Daar moeten ze de gevaren van het lichaam overleven om de meest riskante hersenoperatie uit de geschiedenis uit te voeren. Hoewel dit verhaal overduidelijk ook in de nabije toekomst fictie zal blijven, kunnen we nog steeds veel leren van sciencefiction films uit die tijd. Wat precies hoef je Hoogenbosch geen twee keer te vragen. Hij barst los met ideeën. ‘Fantastic Voyage kwam uit in 1966, een periode waarin 'buitenaardse invasie' -films zeer populair waren. De meeste films uit die tijd hadden een verhaallijn waarin dingen groter werden gemaakt, zoals reusachtige insecten. Die verhalen gingen vaak over monsters en vernietiging. Fantastic Voyage had wat dat betreft een hele verfrissende invalshoek', aldus Hoogenbosch. Niet alleen door juist op een klein formaat te focussen, maar ook omdat het op de medische wetenschap was gefocust. Destijds gingen films meestal over natuurwetenschappen en over uit de hand gelopen experimenten. Volgens Van den Bergh is dit dan ook een van de redenen waarom Fantastic Voyage geschikt is voor het festival. 'Met ons thema Lust for Life wilden we meer aandacht schenken aan gezondheid en de geneeskunde. De medische wetenschappers die we gesproken hebben, noemden vaak deze film als inspiratie waarom ze hun vak zijn gaan studeren. Het is naast een leuke film ter vermaak dan ook echt een film die wetenschappers

PROGRAMMA ZONDAG

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

31


aanspreekt.' Daar kijkt Constant niet van op. 'Sciencefictionfilms zijn niet gebonden aan de beperkingen van de huidige technologie. Daardoor kunnen ze interessante manieren van denken aandragen. Films als Fantastic Voyage kunnen wetenschappers daarmee inspireren en leiden tot wetenschappelijke ontwikkelingen.' Voor wetenschappers kan de fantasie uit sciencefiction dus erg nuttig zijn om nieuwe mogelijkheden te vinden. 'Wetenschappers zullen natuurlijk niet letterlijk na het zien van deze film ineens het idee krijgen om mensen te verkleinen, maar in de tussentijd is bijvoorbeeld wel nanotechnologie bedacht.'

DE FAVORIETE FILM VAN: Niet alleen de bezoekers van InScience hebben ongetwijfeld hun favoriete film. Ook onze werknemers ontwikkelden tijdens de voorbereidingen van de programma’s stiekem een voorkeur.

Kiki: Hoofd Talks Favoriete film: Absolute Denial

POSSESSOR EN ONTWIKKELINGEN IN DE WETENSCHAP EN SCIENCEFICTION

Zowel film en wetenschap zijn sinds 1966 een stuk verder ontwikkeld. Possessor, een sciencefiction horror uit 2020, is een goed voorbeeld van hoe deze ontwikkelingen invloed hebben gehad op sciencefiction. In deze huiveringwekkende film draait alles om een nieuwe technologie waarmee mensen het bewustzijn van anderen kunnen overnemen. Nu deze technologie in handen is van een bedrijf dat moorden laat plegen, blijkt dit echter niet zonder persoonlijke gevolgen te zijn. Hoogenbosch: 'Tot in de jaren tachtig waren er veel vragen over wat computers nou eigenlijk zouden kunnen. Daardoor zie je allemaal futuristische scenario's zoals The Terminator met Skynet: een zelfbewuste kunstmatige intelligentie die de mensheid wil vernietigen.’ Van den Bergh vult hem instemmend aan. 'Tijdens de ontwikkeling van computers was die "Skynet" de grootste angst rondom computers. Tegenwoordig gaat de angst meer om digitale surveillance en privacy.' Zo ook in Possessor, waar mensenlevens volledig worden overgenomen. 'Twintig jaar geleden was daar nog niet aan gedacht', vertelt Van den Bergh. 'De scifi verhalen ontwikkelen zich dus ook echt met de technologie mee.' Hoogenbosch: 'Precies! Als er iets nieuws is in de wetenschap, dan komt dat vanzelf in de filmwereld terecht, waarop wetenschappers weer verder kunnen filosoferen over de onderwerpen uit die films.'

Ik vond het moeilijk kiezen, maar een van mijn favoriete films dit jaar is Absolute Denial. In de eerste plaats omdat het een animatiefilm is. De maker, Ryan Braund, heeft tijdens de lockdown de meer dan 30.000 frames met potlood getekend. Heel indrukwekkend. Het resultaat is een trippy sci-fi waarin een AI-systeem de psyche van zijn maker binnendringt. Het roept veel vragen op: kan een AI-systeem een bewustzijn krijgen? Moeten we bang zijn dat AI de wereld overneemt? Of kan een AI-systeem de wereld misschien tot een mooiere plek maken dan wij zelf nu doen? Van zoveel vragen word ik als programmamaker Talks blij.

Rob: Hoofd Film Favoriete film: By the Throat Deze film geeft echt een unieke kijk op twee van mijn favoriete onderwerpen: taal en cultuur. In dit geval gaat het erom hoe specifiek de uitspraak van een taal iets zegt over je achtergrond. In slechts 77 minuten maken we hier kennis met verschillende mensen met uiteenlopende achtergronden; ieder met een persoonlijk verhaal dat om spraak draait. Veel regisseurs zouden hier een collectie talking heads van maken, maar Weiss en Borenstein maken van ieder verhaal ook visueel iets nieuws, aangevuld met fascinerend en soms bizar archiefmateriaal. Het was voor mij één van de

SCIENCEFICTION OP EEN WETENSCHAPSFESTIVAL

grote verrassingen dit jaar.

'Sciencefiction kan dus heel duidelijk wetenschappers aan het denken zetten door te laten zien dat je een onderwerp ook op andere manieren kan benaderen', besluit Hoogenbosch. 'Aan de andere kant zie je ook dat wetenschappelijke ontwikkelingen een inspiratiebron kunnen zijn voor heel veel filmmakers die dan vervolgens weer gaan speculeren: "Wat als deze ontwikkeling een stuk verder gaat?" Het kan elkaar dus heel erg voeden en aanvullen.' Van den Bergh: 'Ik denk dat we wel kunnen concluderen dat wetenschap en sciencefiction best een vruchtbare relatie hebben. En dat is heel leuk om mee te nemen, zeker voor ons als festival.'

Peter: Coördinator vak- en studentenjury Favoriete film: Campaign Against the Climate In een krap uur wordt in deze film een sterk beeld geschetst van hoe communicatie-experts en denktanks, ingehuurd door grote oliebedrijven, de maatschappelijke discussie over klimaatverandering kaapten van de wetenschap en twijfel wisten te zaaien binnen de samenleving. Het is bijna eng om te zien hoe succesvol ze hierin zijn geweest. Hoewel dit voor sommigen bekende informatie is, denk ik dat deze documentaire een erg goede

FANTASTIC VOYAGE + TALK / ZA 13 NOV / 15.30 / 130 MIN/ LUX 7

tool kan zijn om deze belangrijke boodschap naar een breder publiek

POSSESSOR + TALK / VR 12 NOV / 21.30 / 110 MIN/ LUX 1

te brengen.

>> Tekst: Raoul van de Graaf >> Beeld: Possessor

32

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

PROGRAMMA ZONDAG


INSCIENCE DOET ONDERZOEK

Tijdens InScience willen we het publiek ook zelf laten ervaren hoe wetenschappelijk onderzoek tot stand komt. Wetenschappers voeren daarom ieder jaar tijdens het festival onderzoeken uit waarbij wetenschapsverbeelding centraal staat. Dit jaar kun je als bezoeker meedoen aan de volgende onderzoeken.

HOE LEREN CHIRURGEN OPEREREN?

ROBOT, SPEEL MET MIJ

ONDERZOEK / 11, 12,13 NOV / 14.00-22.00, 18.00-22.00, 13.00-22.00 / NL / LUX CAFÉ

ONDERZOEK / 11-14 NOV / 14.00-22.00, 18.00-22.00, 12.00-22.00, 12.00-22.00 / NL&EN / LUX CAFÉ

ls je geopereerd wordt, wil je dat het perfect gaat. Een fijne motoriek

Altijd al vrienden willen zijn met een robot? Dit is je kans. Onderzoekers

en hand-oogcoördinatie zijn voor een chirurg daarom van levensbelang.

van de Radboud Universiteit en Universiteit Utrecht nodigen je uit om

Hoe kunnen chirurgen het beste oefenen? Daar doet het Radboudumc

met een robot te komen spelen. Ze onderzoeken robot-mens-relaties.

onderzoek naar. Kom uitproberen hoe dit gaat. Want hoe vind jij dat chi-

Want in een wereld waar robots een steeds belangrijkere plek krijgen,

rurgen zouden moeten leren opereren?

moeten we het wel met elkaar kunnen vinden.

EERSTE HULP BIJ PRIKANGST

ELK OORDEEL HEB Z’N NADEEL

ONDERZOEK / 11-14 NOV / 13.00-20.00 / NL&EN / MARIËNBURGKAPEL

ONDERZOEK / 13-14 NOV / 12.00 - 17.00, 13.00 - 17.00 / NL / BIBLIOTHEEK MARIËNBURG

Hoe bang ben jij voor de naald? Test het in deze virtuele bloeddonatie. Middels een illusie lijkt het alsof er bloed bij je wordt afgenomen – een

ADHD, autisme of schizofrenie. Voelen mensen zich beter begrepen of

infraroodcamera filmt je reactie. De onderzoekers van Tilburg University

geholpen door zo'n label? Of voelen ze zich juist gestigmatiseerd? Dat

proberen te voorspellen hoe bang of onwel je wordt. Kom langs en over-

onderzoekt een team wetenschappers van UMC Utrecht en Utrecht Uni-

win jouw angst voor naalden.

versiteit. Ga in gesprek aan de hand van kritische stellingen, of verruim letterlijk je blik door via Virtual Reality zelf te ervaren hoe het is om psychiatrische symptomen te hebben. Welke vooroordelen draag jij met je mee?

GEHEIM ONDERZOEK

matie, waarbij direct na de film gevraagd wordt een korte vragenlijst in te vullen (max. 10 minuten). Waar dit precies voor is verklappen we nog

ONDERZOEK / 11-13 NOV / WISSELENDE TIJDEN / NL / WISSELENDE LOCATIES

niet, maar het zou heel leuk en waardevol zijn als je meehelpt!

Ook Universiteit Utrecht doet onderzoek tijdens InScience. Soms zul je voorafgaand aan een vertoning daarvoor een flyer krijgt met wat infor-

EXPOSITIE

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

33


>> Beeld: Capsules die je inneemt om je kerntemperatuur in gaten te houden, een uitvinding van MyTemp, onderdeel van de expositie. >> Ontwerp: Sietse Abbink.

HEALTHY FUTURES: NARRATIVES OF SELF-TRACKING EXPOSITIE / WO 10 NOV - ZO 14 NOV / 13.00-20.00 MARIËNBURGKAPEL

Tijdens InScience staat de Mariënburgkapel in het teken van de expositie Healthy Futures, waar de nieuwste technologische op het gebied van gezondheid te zien zijn. De expositie, gecureerd door kunst & technologieplatform Oddstream, geeft mensen een idee hoe hun dagelijkse leven er in de toekomst uit zou kunnen zien wanneer allerlei technische snufjes worden geïmplementeerd. Wanneer je de kapel betreedt, leidt een speculatief futuristisch verhaal je door allerlei bestaande en (nog) niet bestaande technologische innovaties. Zo kom je een 'slim' bed tegen dat je kan wekken en liggen verderop capsules die de kernwarmte van het lichaam meet. In dit toekomstscenario heeft klimaatverandering flink toegeslagen en is het lichaam bewust op temperatuur houden dus ineens een uitdaging. Als je doorloopt kun je in de badkamer onder andere een slimme tandenborstel vinden die met je tandarts communiceert wanneer je niet gepoetst hebt en zo zijn er nog veel meer futuristische snufjes te bewonderen. Het verhaal van schrijfster Nicole Kaandorp - waarmee de innovaties in de kapel met elkaar worden verbonden - lijkt nagenoeg sciencefiction. In werkelijkheid is dat niet per se het geval. 'Veel innovaties die we laten zien, worden al gebruikt maar zijn nog niet echt bekend of geïmplementeerd', vertelt curator Sabine Winters van

34

INSCIENCE FILM FESTIVAL

Oddstream. 'Daarnaast laten we in deze expositie niet alleen zien waar de bestaande technieken nu voor dienen, maar speculeren we ook hoe deze technologieën in de toekomst gebruikt zouden kunnen worden.' Winters: 'Je ziet namelijk regelmatig dat uitvindingen veel meer toepassingen blijken te hebben dan enkel die waar ze ooit voor ontworpen zijn.' De expositie roept daarmee automatisch een paar belangrijke vragen op: Kunnen we deze technologieën in de toekomst als onderdeel van ons dagelijkse leven zien, en vooral: wíllen we dat? 'We hopen mensen te prikkelen om over dit soort dingen na te denken', vertelt Winters. 'Daarnaast willen we laten zien dat sciencefiction helemaal niet zo fiction hoeft te zijn. Sterker nog, we worden er continu door ingehaald.' Deze expositie is ontwikkeld in samenwerking met Oddstream en met medewerking van Novio Tech Campus (Enzyre.com en MyTemp), Sounding Bodies, het Radboudumc, HAN University of Applied Sciences en Wintertuin. De expositie wordt mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Nijmegen.

>> Tekst: Myrte Nowee

Praktische informatie: Voor de expositie heb je een mobiele telefoon nodig. Koptelefoons om het verhaal van de expositie te beluisteren zijn op de locatie aanwezig. Heeft jouw telefoon geen AUX ingang? Zorg dan dat je een adapter meeneemt.

7TH EDITION

ONDERZOEK


PERSOONLIJKE MUZIEK VOOR JE GEZONDHEID TALK / ZO 14 NOV / 16.00 / 60 MIN / MARIËNBURGKAPEL

Hoe kan muziek bijdragen aan een verbeterde gezondheid? Op zondagmiddag 14 november geven celliste Jacqueline Hamelink en filosoof Arthur Kok daar via een interactieve lezing meer inzicht in tijdens de landelijke lancering van de bijbehorende digitale ervaring Sound & Happy in de Mariënburgkapel. Sound & Happy brengt een muzikale ervaring die op jouw wensen en gemoedstoestand wordt afgestemd. Je geeft via je telefoon of tablet door aan welke emotie jij behoefte hebt en Sound & Happy koppelt hier vervolgens een muziekstuk aan. Jaqueline Hamelink, initiatiefnemer en oprichter van stichting Sounding Bodies, legt uit hoe dit in zijn werk gaat en waarom er in eerste instantie specifiek gekozen is voor muziek van Bach. ‘Bach had veel oog voor het menselijke gevoel en ging hier in zijn composities op een heel wetenschappelijke manier mee om. Zijn composities kun je beschouwen als muzikale retoriek: zijn muziekstukken zijn heel bewust opgebouwd om de luisteraar in een bepaalde gemoedstoestand te brengen', aldus Hamelink. 'Hij gebruikte specifieke ritmes, intervallen en ook verschillende toonladders om telkens net iets anders uit te drukken.’ Wanneer je je dus rustiger, blijer of bijvoorbeeld meer gebalanceerd wil

35

INSCIENCE FILM FESTIVAL

voelen, kan Sound & Happy door al deze kennis een heel specifiek stuk vinden wat daar bij past. In de toekomst zullen hiervoor ook muziekstukken van andere componisten worden gebruikt. Hoe Sound & Happy precies werkt, en welk vooronderzoek eraan vooraf is gegaan, vertellen en demonstreren Hamelink en Kok tijdens de lancering, wat tevens de feestelijke afsluiting is van de expositie Healthy Futures (p. 34) in de Mariënburgkapel. Kom langs en vier met ons een gezonde toekomst. Een ticket is wel nodig, dus haal deze bij de kassa of online. Al nieuwsgierig? Scan de Sound & Happy QR-code en geniet! [gratis beschikbaar vanaf 9 november 2021 18.00] Credits: Sound & Happy is een project van Stichting Sounding Bodies. Mogelijk gemaakt door GGD Hart voor Brabant, Provincie Noord-Brabant, Gemeente Tilburg, Kunstloc en Fontys. Technische realisatie: Appsemble >> Tekst: Myrte Nowee >> Beeld: Studio WVDV

7TH EDITION

ONDERZOEK


KLEURSESSIE SOLUTIONS: KINDEREN AAN HET WOORD TALK / ZO 14 NOV / 14.00 / 60 MIN / NL / BIBLIOTHEEK MARIËNBURG In de Mariënburgbibliotheek vindt zondagmiddag een gesprek plaats

JUNIOR OPENING

waarin een kinderpanel wordt gevraagd hoe zij de wereld zien en welke uitdagingen zij denken dat hen te wachten staat. Voorafgaand aan dit

WO 10 NOV / 15.00/ 90 MIN / LUX 6

gesprek maakt het kinderpanel tekeningen over hoe zij de toekomst van de aarde zien. Kinderen (en volwassenen) zijn vanaf 14.00 van harte wel-

Op woensdagmiddag vieren we de start van InScience met de Junior Opening! Naast een borrel en verschillende proefjes, wordt tijdens de opening de Klokhuis Wetenschapsprijs 2021 uitgereikt! Aan het winnende onderzoek wordt een aflevering van Het Klokhuis gewijd. Tijdens de Junior Opening gaat de aflevering gewijd aan de winnaar de Klokhuis Wetenschapsprijs 2020, ‘Hoe lezen tweetalige kinderen in Friesland?’ in première. De winnaars Dr. Evelyn Bosma (postdoctoraal onderzoeker op het gebied van Taalwetenschap en Psycholinguïstiek) en Naomi Nota (promovendus op het gebied van Taalwetenschap en Psycholinguïstiek) zijn tijdens de opening ook aanwezig net als Klokhuispresentratrice Janouk Kelderman. De Junior Opening wordt traditioneel afgesloten met een borrel, waar je dit keer op een taalvaardige manier wordt vermaakt. Deelname is gratis. Meld je wel van tevoren even aan via: www.insciencefestival.nl/nl/aanmeldformulier-junior-opening/

MISSION ULJA FUNK

kom om aan te schuiven om samen de aarde meer kleur te geven!

RON'S GONE WRONG

TALK / ZO 14 NOV / 10.30 / 135 MIN / LUX 3 In de animatiefilm Ron's Gone Wrong volgen we het verhaal van Barney, een onhandige middelbare scholier en Ron, zijn nieuwe wandelende, pratende, digitale vriendje. Robotje Ron heeft echter wat storingen. Samen met de hoofdpersoon Barney komen we dus met vallen en opstaan meer te weten te komen over echte vriendschap. Voorafgaand aan de film maken jullie kennis met Ella Velner. Zij bestudeert in haar promotieonderzoek de interactie tussen kinderen en robots en vertelt je alles over de wetenschap achter vrienden worden met een robot. Vriendschap maakt het leven namelijk mooier. Maar kun je ook vrienden worden met een robot?

LEVE HET LEVEN FILMQUIZ QUIZ / ZO 14 NOV / 13.30/ 90 MIN / LUX 6

Speciaal voor alle filmliefhebbers die niet bang zijn voor een uitdaging is er de Leve het leven Filmquiz! Ook dit jaar staat de zondagmiddag weer

FILM/ ZA 13 NOV / 11.00/ 120 MIN / LUX 3

in het teken van kennis, live proefjes, filmfragmenten, gekke wetenschappers en scherpe vragen. De gezondheid van dier, planeet en mens komen

De Duitse Ulja krijgt haar Lust for Life uit astronomie en wetenschap. In de

voorbij in de korte films in dit programma. Na elke film worden je hersenen

avontuurlijke en grappige roadmovie Mission Ulja Funk reis je met haar

getest met uitdagende, hersenkrakende vragen die wellicht

mee op jacht naar een asteroïde. De film roept de vraag op of religie en

niet allemaal één goed antwoord hebben. Ben je klaar voor

wetenschap samengaan, hierover gaan we met de bezoekers in gesprek.

een filosofische discussie over wat gezond leven is of moet

Na het programma krijg je de kans om je eigen raket te ontwerpen!

zijn? En voor mooie korte films? Zorg dan dat je erbij bent!

36

INSCIENCE FILM FESTIVAL

7TH EDITION

JUNIOR PROGRAMMA


ONDERWIJS OP INSCIENCE

EXPEDITIE AGORA ONDERWIJS / VR 12 NOV / 16.00 / 120 MIN / LUX 5 Is ons onderwijs toe aan vernieuwing? Op het Montessori College in Nijmegen wordt Agora-onderwijs gegeven. Hierbij zijn verschillende vakken, docenten en lokalen afgeschaft en bedenken leerlingen zelf chal-

Een kritische houding ten opzichte van wetenschap en media is in de huidige samenleving misschien wel belangrijker dan ooit. InScience combineert in de educatieprogramma’s film en wetenschap en leert leerlingen en studenten om vragen te stellen bij wat ze zien, horen en lezen.

lenges. Op deze manier geven de leerlingen zelf vorm aan hun leren. Naar aanleiding van de film Expeditie Agora die met leerlingen van het Montessori College is gemaakt gaan we met leerlingen in gesprek over de staat van ons onderwijssysteem en de nieuwste onderwijskundige inzichten uit de wetenschap.

De impact van wetenschap op de samenleving staat centraal, van onderzoek naar bacteriën en virussen tot de werking van onze hersenen en de lessen die we uit de geschiedenis mee kunnen nemen. InScience biedt daarvoor educatieprogramma’s aan voor primair, voortgezet en hoger onderwijs waarin cultuur en wetenschap op inspirerende wijze samenkomen. Zo werkt InScience onder andere samen met de opleiding Life Sciences van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). De studenten van Life Sciences komen ieder jaar naar InScience voor een onderdeel van hun ethiek colleges. Naar aanleiding van een film waarin meerdere ethische kwesties naar voren komen, wordt de koppeling met hun opleiding gelegd. Dit jaar bezoeken de HAN-studenten de speciale vertoningen van The fever en In Sicilo. Benieuwd naar onderwijsprogramma's van InScience? Kijk op www.insciencefestival.nl/nl/onderwijs/ of neem contact op met Susanne Beckers via educatie@insciencefestival.nl.

RESEARCH TRHOUGH FILMMAKING ONDERWIJS / DO 11 NOV / 16.00 / 60 MIN / ONLINE WEBINAIR / ENG Studenten ervaren wereldpolitiek steeds meer via audiovisuele media. Maar de onderzoeksmethoden binnen politicologie hebben deze evolutie genegeerd. Daar wordt vastgehouden aan traditioneel data gebaseerd onderzoek. In deze lezing reflecteren universitair docent aan de Universiteit van Leiden Francesco Ragazzi en filmmaker en docent aan de Nederlandse Filmacademie ALbert Eilings op een experimenteel project, uitgevoerd in 2019-2020. Het project had als doelstelling om studenten binnen de richting internationale relaties buiten hun comfort zone te bewegen door een programma aan te bieden over filmmaken als een onderzoeksmethode. Kom luisteren naar de lessen en inzichten die tijdens dit pilotproject zijn opgedaan en raak geïnspireerd om zelf ook film in te zetten als onderzoeksmethode! Na afloop van de lezing worden om 18.00 in Joris Ivens zaal de studentenfilms vertoond.

WEETJES UIT DE WETENSCHAP De gonorroebacterie is het

Alfred Nobel veranderde zijn

sterkste organisme ter wereld

testament na het lezen van zijn

In verhouding tot zijn gewicht

eigen overlijdensbericht

is de bacterie die gonorroe

Toen Alfred Nobels broer Ludvig

veroorzaakt, de gonokok, het

stierf aan een hartaanval in 1888

sterkste organisme dat er is. De

versloeg een Franse krant per

bacterie kan 100.000 keer zijn

ongeluk dat niet Ludvig, maar

eigen gewicht dragen.

Alfred Nobel was omgekomen. De kop las: “De Koopman van

Oude Egyptenaren en

de dood is dood” - een bijnaam

mammoeten leefden tegelijk

die Alfred had verworven door

Zo’n 3600 jaar geleden stierven

zijn uitvinding van het dyna-

de laatste mammoeten die

miet. Het verhaal gaat dat

geïsoleerd leefden op het eiland

na het lezen van zijn eigen

Wrangel in de Noordelijke IJszee.

overlijdensbericht Alfred Nobel

Zo’n 1000 jaar voordat ze uitstier-

enorm geschrokken was dat hij

ven bouwden de oude Egyptena-

zo herinnerd zou worden. Hij

ren de piramiden van Gizeh.

besloot daarom zijn testament aan te passen en zijn fortuin te

Het kleinste vogelei is van de

besteden aan een reeks prijzen

bijenkolibri en weegt minder

voor nuttige bijdragen aan de

dan 0.56 gram

mensheid. Dit groeide uiteinde-

Met een gewicht van ongeveer 3

lijk uit tot de Nobelprijzen.

kilo legt de struisvogel daarentegen het grootste ei ter wereld.

ONDERWIJS

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

37


FESTIVAL PLATTEGROND 10 9

1

4 4

5

3

6 1

3

Researched By – Café de Plak

2

11

Wie aan Café de Plak denkt, denkt aan kaasgehakt. Heb je nu geen flauw idee waar dit over gaat? Dan is het de hoogste tijd om een bezoekje te brengen aan de Plak! Al 45 jaar is Café de Plak een begrip in Nijmegen. Naast het serveren van heerlijke verse, verantwoorde en betaalbare lunch en diner, organiseert de Plak ook nog spetterende kelderfeesten!

2 8 5

Café de Plak is een collectief van ongeveer 20 mensen waar gezamenlijk de besluiten worden genomen. De winst van het bedrijf wordt in de vorm van subsidies weggegeven aan goede doelen zoals de milieubeweging, vluchtelingenorganisaties en instanties die zich bezighouden met de bestrijding van discriminatie en racisme of zich inzetten voor andere sociaal-maatschappelijke kwesties. Hoe tof is dat?! CAFÉ DE PLAK IS IEDERE DAG OPEN VANAF 12.00 UUR BLOEMERSTRAAT 90 | 6511 EM NIJMEGEN | 024 3222 757 | INFO@CAFEDEPLAK.NL

6

RESEARCHED BY

FESTIVALLOCATIES

1. First Things First

7. Bleshyou

1. LUX

2. Fika

8. Roelants

2. Bibliotheek de Mariënburg

3. Café de Plak

9. Make it greener

3. Mariënburgkapel (expositie)

4. Flores

10. Waaghals

4. Museum het Valkhof

5. Wunderkammer

11. Moenen

5. YogaPoint

6. Fabrics & More

38

Heb je zin in een lekker hapje of drankje en weet je niet waar je moet zijn? Of ben je op zoek naar een nieuw boek of een mooie plant? Wij hebben speciaal voor jullie al onze favoriete cafés, restaurants en winkels op een rijtje gezet. Deze locaties zijn Researched By InScience!

INSCIENCE FILM FESTIVAL

6. Radboud Universiteit (Theaterzaal C)

7TH EDITION

FESTIVAL PLATTEGROND


NONOGRAM: KNAPPE KOPPEN

PARTNERS

Bij een Nonogram – of Japanse puzzel - kan je door logisch nadenken een tekening reconstrueren. De cijfers naast en boven het diagram geven aan hoeveel vakjes er in de betreffende rij of kolom moeten worden ingekleurd. Staat er bijvoorbeeld 3-2 dan betekent dit dat er (na eventueel één of meer lege vakjes) eerst drie vakjes achtereen zwart zijn, daarna minstens één wit vakje komt, gevolgd door weer twee achtereenvolgende zwarte vakjes. Kan jij erachter komen welke knappe kop verborgen is in deze puzzel?

PROGRAMMAPARTNERS

FLIRTS VOOR NERDS In die vijf dagen InScience spot jij misschien wel de liefde van je leven. Maar hoe flirt je met een wetenschapsgeïnteresseerde? Met deze openingszinnen behaal je op zijn Schrödingers zowel succes als niet: je weet pas welke het is als je het probeert! 1.

Wil je mijn labpartner zijn? Volgens mij hebben we namelijk

2.

Zullen we een zwaartekracht-experiment doen om te testen

Oddstream art & technology

wel een goede chemie. hoe snel je voor mij kan vallen? 3.

Kom je uit de ruimte? Want je ziet er hemels uit!

4.

Je bent als cholesterol: gevaarlijk voor mijn hart.

5.

Zullen we vanavond geschiedenis schrijven?

6.

Hee, mijn naam is Napoleon. Napoleon Born to parteeeyy!

7.

Jij moet de remedie zijn voor Alzheimer, want je bent onvergetelijk!

8.

Als we als chromosomen waren, was jij mijn homologe paar.

9.

Ik vind je zo leuk, ik zou met de snelheid van het licht naar je

SUPPORTED BY

toe willen gaan. 10.

Jij bent net dark matter, ik kan niet om je heen.

PARTNERS

7TH EDITION

INSCIENCE FILM FESTIVAL

39


Hoofdredactie: Myrte Nowee / Redactie: Raoul van de Graaf, Myrte Nowee, Max de Valck / Ontwerp: Studio Another Day / Drukker: DrukwerkConcurrent Met dank aan alle programmamakers, staf en directie van InScience